Gf977-2

£

z

Dd

*

.Ww,

UEUEs R

s

gt

u

N

d

EE

Ms

2

v -

T

m

W0

M

——

À

Y

MDIEAREPOSIN E

s

u

u

d

iec

b

s s C

POR

"

W qu

*

D

d

——

iU m

d

"

x

o

:

R

m

EULT

s

.

-

u

us

L

À

x

E

us

——

Es

AerYe

w

«

—

Ms

d

RI

LE

L

U M

wex

—

ii

Ui Fsb

:

*

:

*

a

*

$.

Vi

.

x

A

Y

P

m

4

:

-

d

D

ov

d

4&.

^

m

s

»y

AE

ia

s

Y

i

À

ye

.m

AE

z

$s

»

*

s

[ À

*

"d

»

d

D.

j du

».

:

s

»w

d

t

u

*

Mse

fà

.v..

M

-

u

Y

5

RA

-

M

"

"

d.

at

t

E

37

"

s

*

*

p

Es

EN

$*

D

yt

zku

N

OUX

AX

W

E

i

,m

*

*

x

rR

*

*

us

«w

j

:

&

€

x

y*

)

x

Z

N

x

&

»

d

S.

rl

3

E

$

a

RC

A

d

x

P-

y

d

Vs

t

as

H

pes

$us

z

-

v

A

k

À

"t

-

*

Jx

pa

EY

Yà

W

"i

n

)

*»

D

$

w

*

*

d

L

21

fdvre

éis

quA

E

f

E

"

&

b

L4

»

x

Á

"

"

2

H

x

$

S

u

x

as

L

g

*

u

3$

$

»

3l

-

»

E.

1

**

P

E

N i

A

Vs

U

(b

ii

m do«

d

:

N

.U

E

)

$».

^

R

x

Ia

*

d

A

A

*

a

WA

*

EX

;

r

u

X

C

d

Eb Ra

u

2

D

5

;

M d

Á

N

M

»

25

*

"M

"m

3

E

z

FE QAMME

D

.

Ü

.

»

yt

t

d

A

TE

E

no* :

A

E

P

u,;.u

k

;

2»

RASIM

RUT

T

"um

$

n

yus

d

u

x

o

s

E

d

v

Yi

ET

MY

z

3

RORT

x

h

»

AH

dd

LOA

Hd-

g n

L

4

"

e.ïüvw $a

qþm.

W

A

M

x

i

ia

:

J

Es

$

2

a d

$k

£

5

3/4.45,

«

i

$

$

AV

d

TMLE

*2

s

:

Y

EU

AR

du

t k

*s

s M

M

—

m-

n

d

"

ss

z.

5

3

:

DA

x

3

»W

r

E

E

s

Ed

U.

X

.ww

3

A

Ms

9

"

a

Nm

VE

r

d

5

3.

u

/WZ?Z

"s d

"Foa- Z&Mf]

/()ï/ 67/71

/ änf/z/»m (5? / C'rqg,r (g, ä*zcm:

»"

öfizæääwï &thcäf'äc 4 yy.&&ä&g !

N12«511865246 021

k

UEUAT

UB Tübingen

8

-

|

|

X

)ESTINAT

Ro D. EUSEBIIAMOR['

/Qam Regul. Lateran. Polling. Eminentiffmi Cardinalis L. ER C.ARI, nec non

if lign ü

"

Sereni! xmx ac Reverendiffimi DD. JOSEPHI,

R. L. Principis Darmítadiani, LandgravnH

a

"

ifcopi Augu&am,

&, &e. &

"T heologi,

Vrl

l

OD0f a

usf

:

THEOLOGIA

j

ECLECTICA,

t

M

h

)

daïUS

il

MORALIS ET SCHOLASTICA

Sub Aufpiciis

"

Ol

D

QU

. $S. D. N BenedlähXIV

141 Q

ad mentem

SS Patrum & Theologorum mf' ignium,

prefertim veterum confcripta.

Tomulus II

DE ANGELIS

Cum Approlmtzombm.

W

OV !,

'ä'

&i

M

,ck.,a..

*9? '*'x

Z a2

x

-/-Z

Ü

//" 7;993&(

h

Q

f 6s

/

—— À

(

ij

N

VA

humml'

un IIJ!H

E

1

.

dl

, L LT

m QU

Z

—2

ullïlj

(

4

-

lln w

W Q

o

d G

E2

j

"Augufla Vind. & IWireburgi,

Sumptibus MARTINI VEITH, Bxbhop.

Anno MDCCLII,

( -

/wz

——

es

——

YEXECXU C -

ET

—

—R

E

EE

7/—

z

M

*

((

)

LN

N

7s

SNSAN

) xï

n

CM

2

xxx

7

r d

E

A

]

E

)

A 3

INDEX

QUASTION U/I/l

Tra&atus

ANGELIS

DISPUTATIO I

De Natura Angelmtm

x UJESTIO r.. An poffit demonftrau exi-

ftentiá Angelorum ratlone naturah? 9

X a

0. À

à

INDEKX

QU

?. A quo , quomodo, ubi; quando, & quot

(i j

17

creati fuermt Angeli?

D

g. An Angeh fint corporei, & corruptxbdes?

48

I

4 Quomodo Angeh fint in loco?

93

U

126

0

s. Quomodo Angeli moveantur?

6 Quomodo Angeli diftinguantur inter fe? -

. n

140

QU]ESTIUN CULA 1. Quale fit difcrimen

g

inter tempus, zevum, & eeternitatem ? T0I.

uamf

Ipimod

2. Quid fit menfura eternitatis , evi, & tem-

162

dngel

poris ?

tomod

3.

uomodo in zeternitate, sevo aut tempo-

re poflint res effe præfentes & fimultanez ;

m

.& tamen fimul tranfeuntes, preterite, ac

1b1d

futuræ ?

. Dr

4 Utrum Angeh fint in tempore: ?

163

iuli

s. Utrum Angeli non fint elicituri futuris an-

nis novas operationes , & aquifituri novas

N

164

Cognitiones ?

QU

l

m

6. Quid

QUAESTIONUM.

tj &W

5 QUId alii fentiant de- tempore Angelico ?

165

Corrupgb

i

DISPUTATIO II

De Coguitione Angelzm

Wi

UJESTIO 1.

r

j

An & quomodo Angeli

cognofcant fe, Angelos & mundum?

Yi nterf

167

?. Utrum Angeli cognofcant fecreta cordium ?

179

li 9. An & quomodo Angeli'ipenofcant myfte-

duim? Yi

na etiam fupernaturaha 2

205

X

1

4 Quomodo & per quas fpecies fiat cogni-

]

tio Angelica?

2I8

5. Quomodo Angeli loquantur fibi invicem,

YO a t

& quomodo fe invicem illuminent?

(,fimyta

240

f (f

r

DISPUTATIO III

De volutate , gratia , & merito Aiz-

g

gelrum.

i

TT

JESTIO z. Utrum Angelus dlle&wne

QU

naturai amet Deum plusquam fe

1pfum9

.851

km

M

23

De

—

QU

INDEX

st

5. De Inüembnztate Naturæ Angehcæ 273

ln

g ul

j o

I

3 De Gratia, & merito Angelorum

285

]

ilibel

4. De Peccato Angelorum*

300

(or Dé

rdin/

s. De Poena Demonum.

333

D

DISPUTATIO IV

!

fl

It b?

De Imperzo , Poteflate , && Opemtza—

gibus Demonum.

üides f

voDfao

ESTIO f An, & quale detur Im-

QU

perium, feu regnum Damonum? 357

i omne

2. An dentur in natura herbe, lapides, ligna

um

aut ali& res naturales , que habeant vim

im?

naturalem contra D:mones , & maleficia?

a d

2/9

Et

An Cautela repercutiendi , & nulli com-

& m

*W

modandi fit füperftiuofa ?

386

m

3. An Amuleta naturalia re&é adhibeantur

AH

contra Demones & maleücm cum benedi-

Ctione?

389

tl

4 De Poteftate & Operatlombus Demonum

l qb|

m hommecs

394

"tf

QUE-

QUUESTIONUM

g

!

QUJESTIUNGULA. 1. -An Dmones ha-

beant uilam poteftatem aut operationem

in homines fine fpeciali licentia divina pro

" -»'q'tiolibxe—.t 'cafu: particularix?- |

394

$. Cur Deus demoni in mphdo tam amplam

*

relinquat in homines potefcat:em"? A. S95

lj

3 An Deus deemoni tradat poteftatem x;erä

obfidendi aliquos in anima ? aut potentiis

"Ühngi

| internis 2

-396

4. Quales fint effectus aut fignä Ahujus TM

d

a

[]

n obfeffionis, feu infeffionis diaþolicæ?; 598

i

5 n omnes cogitationes & actiones prayse

» lp

hominum

? hbe

proveniant ex fugge&ione di&-

monum 2

-

399

, tl

'6. An demones femel ab hcrhine deviécti aut

ejecti femper

7

ftatim detrudantur in Zinfe'r-

Ed (ff

num ?

400

/

7.. Àn demones veré torqueantur novis f'up—

lt d

[

,?

pliciis à Deo , quoties ad recedendum ab

TT

:

5

infeftatione homin*um compelluntur? 400

TM

: 8. In quo fenfuü Chriftus Matth. L7.:06 Mar-

Á

.. &i g. teftetur, dari genus deemonum, quod

non

QM

g

j

INDEX QUJESTIONUM.

V

non

jeju-

nio?

poteft ejici 1 niQ in,v orgtiox?ex &

401

j

7s

9. Anex Scrigturaþrobarixpomc ; darixirerä

;

402

j) Wmu

taieficia demonurna ?

10. An demones poffint cognofcere, &. ma-

nifeftare cogitationes hominis internas? 403

ï*t n à demonibus poffint produci infecta,

; & alia animalia?

404

|A

I2. Quinam'juf'co Dei judicïo.frequentiüs fo-

?

leant relinqui operationibus demonum

2

z

406

PA

ii Tra

13. Quæham fint.caufæ,*ob quas Deus pet-

. fonas alioquin etiam fanctas foleat relinque-

sDiu

"

L

À

Tltite à

re deceptionibus desmonum per falfas ap-

/. paritiones vel revelationes?.

407

W, j

!

tUb

14. Que foleat effe praxis demonum quoad

Ml

!l

408

AU n

tentationes ?

À

D

pl

(

W d

1f

4lll

l

j

ï

nà

ïb dæm

al

N

i

:

ld Tfaa

n]

)NUM

D

'

A

j!"

[

ng ;

IH

CA

E

a

2

n

"

rmm[m

E

ss

d

A

d7

R

E

:

lj

l

3

il

z

E

ENTT

z

N

qu

Á

7

]

!

!

]

.

kx.

J

-f

[:

N

A

)

ul

Q9

?

E

od

—«

——

T

E

ir

Q

lD T;]

7

ä

z

m

N

)

p

-

mtw daü»ïlüz

i

L

—

Lruily)

d /j/)//

E

H

N

V

:

^

M

;--

,

zj

*

,

//

m C

N-2

m

1-:.'

m

ii

E

[

n

T.

mil

m

n

i-u

L

-

URUMRETM UART

i

]

;

l

Vtte, (

nhtemaäm

Trä&atus

y-

( Tf

D

nttis -

fettotum ?

ANGELIS

Ti

PROOEMIUM.

sDusr:

n hoc Tra&atu preter confuetas in Scho-

lat r

lis Difputationes de Angelis addo novam,

I

xt f

utilitate ac neceffitate precipuam, nempe

Q de imperio, potefate, CP operatianibus doemo-

qWum n bomines.

Scire enim omnibus utiliffi-

"m y

——

l

J

mum fuerit, quousque fe extendat poteftas

——

deemonum ingenus humanum? An licitum

vel füperftitiofum fit, pugnare adverfüs doe-

monum maleficia per varia Amuleta natura-

lia? Quz figna fint, motusne animi à do-

mone, anà Deo veniant? Quze denique fit

praxis deemonum . in hominibus tentandis,

decipiendis, pervertendis?. 'T'otus Tractatus

f

dividetur in difputationes fe

quentes.

D. zdmort. Tra&i. de /Angelis.

A

-Dg'[ou-

|

p

2

DISP U/TA TIO I

j

| Düumtio I.

De Exiftentia & .Natura An-

EU

'elorum.

ia

II. De Cognitione Angelorum.

s a

T.

De voluntate, gratia, & me-

g i

rito Angelorum.

qigenti

uonic Y

IV. De imperio, poteftate, &

operationibus daemonum.

1 de08,

/

)üs dicit

p v

000'0-0'-03'0&0) o V wAVAEnqenedwen :

un at f

omati pet

-DISPUTATIO I

sre conf

YorAM

De Natura Angelorum.

giti; i

hac Difputatione tractabuntur fequentes

$ Lt

1. An poffit demonftrari ex-

v i.

In

quzftiones:

iftentia angelorum rati

one naturdi? 9. A

iudo (

do, quan

do, ubi, & quot crea-

qurüan

quo , quomo

m art

ti fuerint ange

li? 3. An angeli fint corpo-

tre&?

reij & corruptibil

es? . 4. Quomodo angeli

At lipe

fint in loco?

s. Quomodo angeli movean-

lh 4

tur? 6. Quomodo angeli diftinguantur in-

&nm,

'trhong

ter fe?

7. Quseftiuncule de tempore &

eo angelorum.

1

D

tcinfr

QUASTIO I

"m

"Uif r

An qe[fit. demonftrari: exifTentia. "dngelorum

iuT:

watione naturali?

Wa Wd

ToTaANDUvM r Per Angelos hic & nunc

fpe-

Mmuimm

cle

intelligi ngtmram quandam intellectivam

l

DE NQ;U'RA ANGELORUM.

3

Natura !

cie diverfani ab hömine, abftrahendo an fit coi'-

porea vel incorporea, füperior vel inferi

Or,

?Angelarum

Hi dum ad nuntiaturas à

Deo adhiberi folent,

in

B. (v

Scriptura Angelorum fe

u nuntiorum nomen fic

di&orum à verbo a,ó

Xc Obtinuerunt.

Philo-

fophigentiles tales naturas vocant

þotefïafe,

intelligentias,

VILODU

Platonici verb eas communiter v

Ocant

daímcveg

feu deos, unde & évdaíuov bonus dem

on.feu

Deus dicitur. Apud Socratem vocantur

OOU

Genii:

apud vulgus autem gentilium plerumqu

e Deo-

rum aut geniorum nomine veniunt.

Unde &

"

Romani per Genium Im

peratpris feu Angelum

jurare confueverunt.

N

NOTANDUM 2.

Effe artic'uïum fidei, dari

i n

Angelos; id enim expr

efsé definitum eftin Con-

cilio Lateranenfi füb

INNOCENTIO III

monria

1215. ubi c. 1. JDe Fide Catbolica dicitur:

u) t

Utram-

que de nibilo

(Deus) condidit creaturam . [pi

ritualein

&quiel

G

corporalem zngelicam «idelicet &? mun

danam.

] fint qy

Hic autem articulus fidei haud. dubie innumeris

mod d

Scripture & Patrum textibüs demonftrari poffet,

fi adhuc fupereffent Sadducei in mundo , de qui-

gel m

bus legitur 44&. 25. quod negaverint exiftentiam

u

Angelorum. Verüm in re ex fcripturis liquida

(

perdere bonas horas quid opus eft?

NoTANDUM $3.

Ab aliis nonnullis theo-

logis fic inftitui prefentem qusiftionem ; -üt,

ium quzrunt, an exiftentia Angelorum demon-

[.

ftrari poflit ratione naturali, premoneant

. per

g A//gW

Angelos à fe intelligi antonomafticé /u5/?

antiam

ereatam , intelletlualem , Jpiritualem , . omnis Corporis

]it &Uf

etiam tenuiffimi expertem , naturd bumtmá. altiorem ac

3H€&jVam &

E prgpz'zagm'orem. '-Hi veró, qui fic ab initio

2

qua-

| DH

4.

DISPATATIO: i

j

queftionem inftituunt, ac poftea primüm qua-

yi d

runt; utrum ZIngeli fint corporei, infigniter abfurdi

j neqwt .f

funt. Si enim nunc quarunt, an dentur Angeli

g m

incorporei, quid neceífe eft poítea primüm

s itendl

querere, utrum Ang

eli fint incorporei?. Hoc

singds

profe&to idem eft, ac fi quis qu&rat; utrum de-

pemun

tur homo rationalis; ac poftea primüm quarat,

diio mut

an homo fit rationalis? Itaque in hac quaftione

«fecritim

abftrahendum eft à proprietatibus naturz Ange-

w bt

lice; nec fupponendum, ütrum fint corporei

iie cum lA

velincorporei, utrum fint naturà humaná fupeg

beat COT

riores vel inferiores &c.

DICO. Exiftentia Angelorum pote

ft dþe-

je creatü

w fbere

monítrari ratione naturali. anclu/z'o eft contra

multos Recentiores5

2 füm,

vt

D£MONSTRATUR autem I. Ex perfettio-

ne artificis & ex motivo creationis , quo etiam argu-

tiorit

mentó utitur D. THoMas P. 1. q. 5o. a. 1. C.

iDus uj

E

Ex fuppofitione quód Deus liberé voluerit pro-

ducere mundum, neceffario debuit producere

o

". À

mundum perfe&um; fed fi debuit producere

mundum perfe&um, neceffarib debuit produ-

tlibety

ttell tb

cere Angelos; ergo fi Deus voluit producere

mundum , neceffario debuit producere Angelos.

t pe

Maj. pate ;; quia perfe&um dicitur , quod affe-

tttdled

quitur finem artificis aut finem artis, quod uti-

1li,

que tribuendum Deo tam fapienti ac tam poten-

t

ti&c. Lmplicat ergo Deum non affequi finem

tl

fuüum in produ&tione mundi, finem puta fapien-

" m

tis, bonitatis, juftitiz, omnipotentiz &c. quie

'«'Ufühug |

íunt ipfe Deus; ac confequenter etiam implicat

mun dum non effe perfe&um.. Min. prob.. Mun-

" intg

$5 ergo

dus non. poteft effe perfe&us fine Angeli

T

1i Deus

l

DE NATURA ANGELORUM.

3

i Primüm

fi Deus voluit producere mun

lr i

|

dum perfe&ufn,

l n

debuit producere Angelos.

-nt. prob... Mun-

Pt

dj

dus nequit effe perfectus, quin Deus ex crea-

Drit

tione mundi obtineat bonum al

bored

iquod prudenter

à fe intendibile; fed tale bon

um non obtinet

st utrumä

fineAngelis; ergo. Min. prob.

Bonum ex crea-

Pfimüm quæn*

Lt af

tione mundi prudenter intendibile unicé eft affi-

milatio mundi , quam poteft fieri ex fuo

genere

STutüng

perfectifima ad Deum; fed h

! fint M

ane affimilationem

non obtinet fine Angelis; ergo.

Maj.- patet ;

Utand i

quia cüm Deus fit in fe beatiffimus,

- nec ullum

habeat commodum ex creatione mundi aut ex

! otef de

laude creaturg rationalis, in his omnibus non

1 o

poteft habere aliud motivum, nifi unam boni-

tatem füam, vi cujus eft communicativus fui

B

feu affimilativus effectuum fuorum fecum. Hoc

X m u

etiam agnovit PLA TO in füo TIMJEO , ubi ait:

TT

Gon. Deus nullá tangeretur. invidid , Jed

e[Jet. bonum

Volentyt

oduxit mun-

Vit prode

communicatioum fui, ex bac fola vatiane pr

dum , animal quoad. fieri poteft. fübi fimillimum. — .Min,

I

prot

i

ergoprob. Affimilatio mundi perfe&a ad Deum

febuit D

folüm habetur

lM

per Angelos totidem quafi mun-

t p

dos intellectua

les; ergo.

nt. prob.

Affimila-

yeeredn

tio mundi perfe&ta ad Deum folim habet

ur per

l, qUOM

ens intellectivum ;

fed tale ens füunt Angeli;

I,qu

!

li

ergo. Min. patet ; quia per hoc diftinguimus na-

qc p

l

turam angelicam à natura rationali humana,

affeqi

quód illa natura angelica fit intelle&iva, adeo-

npud

que ad füam co

gnitionem non indigeat multis

difcurfibüs ,

atietl

fed videat obje&a per intelle&um

I if

eu eonce

ptum intuitivum. . Maj. prob. - Deus

eft.

eus intelle&ivum, &-per intelle&um creat

j prob "

Mgehsy ^

mundum; ergo non habetur perfe&a affimilatio

ld

3

ad

p

6

DLI-SPUTATIO' T.

kjverii

;ho

ad Deum nifi per enS intelle&ivum. - c. frob,

j

(

)uando ignis eít calidus & per calorem produ-

[

cit effe&tum , non affimilat fibi effe&um, nifi &

T

effe&um reddat calidum, fibi fimillimum; ergo

: (ereo

idem eft de Deo.

Hec eft demonftratio D.

g um

'Thomz folidifima , fi bené intelligatur.

-;:identiæ.,

j ormitc

"DrMoNsTRATUR 2. ÉEx fie creationis,

at hun

quod eít etiam argumentum MARTINI DE

ipun

ESPARZA. Ex füppofitione quód Deus liberé

stomne

produxerit mundum, neceffario hunc debuit

U

roducere ad laudem & gloriam fuam; fed hoc

fieri non potuit, quin produceret Angelos ; ergo.

anintre

s fiie

Maj. patet ; quia aliàs imprudenter creáffet mun-

dum, fi tantüm pro lufu fuze omnipotentize fine

8 n [

fs

fapientia, fine motivo ac fine creáffet tam' va-

ftam ccelorum machinam 5 non enim potuit crea-

Ioxs'

Angelo

re mundum, ut Deus cognofceret fe ipfum ex

operibus fuis; quia cognofcendó fe ipfum jam

C ve

adper

omnes füas perfe&iones imo & omnia poflibi-

lia perfe&iflimé comprehendit, ac fi exifterent:

25 fdí

tttm vel

hinc non indiget ulló modó creationis ad con-

templandum íe ipfum ea magnitudine operum

t r

fuorum. Relinquitur ergo, ut quecunque Deus

t5 qu

produxit, produxerit ob gloriam fuam extrin-

5 tj

fecam, ficut fcriptum eft Prov. 16. v. 4.. Univer-

tv

fa propter femetipfum. operatus eft Dominus, Prob.

"d

igitur Min. Non poteft ifta univerfi machina

D

"Irienti

1

^

cedere in laudem & gloriam Dei, nifi inquan-

"

!

l

jni

tum cognofcitur ab aliqua potentia intelle&tiva

* hr

non folüm quoad fingulas fuas partes feorfim

"ttni

acceptas, fed etiam quoad ordinem, propor-

tionem ac harmoniam omnium partium totius

i

univer-

t |

l

DE NATURA ANGELORUM.

d

W ,

univerfi; hoc autem fieri non poteft, quinpro-

Calürem

h

ï

feih

Tl, nl

ducat Deus Angelos; ergo. Maj.patet; quia per

hoc opera Dei cedunt in laudem & gloriam Dei,

quód- aliquis intellectus illa confideret, admire-

lemon[tr

1]

A

tur, & ex eorüm ftupenda pulchritudine exfur-

"U

gat in admirationem fapientie, omnipotentis,

providentie, & perfeCtionis divine preconti-

LT

nentis omnia. Min. prob. Natura rationalis,

TARTIYT )

qualis eft humana, non affequitur vel minimum

XLDa i

univerfi punctum comprehenfivé quoad omnes

lüne doy

fines & omnes relationes ac proportiones cum

917),' fed hUl

partibus totius univerfi: imo nequidem fcit,

feloserm

telfet mute

quenam fint revera partes univerfi , ficque ope-

ra diving fapientie carerent admiratoribüs; er-

Viente t

go fieri non poteft,

A um v

ut cognofcatür mpnduS,

quin creentur Angeli.

p

DzMoNSTRATUR 3.

Ex confenfa Gentium,

t iil

Si dari Angelos eft veritas firmata confenfu gen-

feipini

!

l

tium, tunc vel eft evidenter nota per experien-

ümma p

tiam, vel per lumen naturale omnibus gentibus

-f exitt

inditum; fed fi hec veritas eft nota vel per ex-

dotis d

"

perientiam vel per lumen naturale, eo ipfo eft

adine d

!

j

demonfítrata ratione naturali; ergo.

Maj. eft

evidens; quia non eft fupponendum, omnibus

v

D

p

gentibus totius mundi hanc veritatem notam

effe per revelationem fupernaturalem ; nullum

uU U

hi J

autem aliud relinquitur medium cognitionis, nifi

L

v n

ab experientiaaut à lumine naturali.

AMin. etiam

n

90n potef? prudenter negari;: quia plurimee ali& ve-

i j

ritates habentur.pro fufficienter demonftratis,

;artes

[

"!

|

que ex lumine naturali note funt: fic v. g. ex-

——

j

iftentia hujus mundi corporei, aut proprii cor-

en, Pf

—

x

']

:

poris, aut exiftentia qualitatum extra mentem

g"

U

l

——

L

l"

A

demon-

n

8

DISPUTATIO L

-

)

310'1"

u

|

d»emþnfcrari nulla alia ratione poteft, nifi per

'g[ïimom,a

dictamen luminis naturalis, in quo videmus has

veritates, ficut oculó videmus albedinem.

Si-

».ä l ngloïï

)

1,

malOfUm |

militer intereft providentie divins, ut verita-

j

jriu

tes precipue directive humanorum a£tuum,

j

l

M

quamvis non fint effentiales ad falutem , reve-

EU

lentur hominibus fine ulla alia demonftratione

:

)

us qei

per ipfum internum lumen mentis.

Jam veró.

,

exiftentia Angelorum eft talis veritas firmata

ntia ufi

; indto

j

confenfu gentium; ergo.

Zdnt. fabfumpti prob,

1

OniIGENESs contra Celfum, GREGORIUS NAZ,

yia 201

ï,ïierasque Í

de Theologia Myftica gentilium, $. AUGUSTI-

*

Nus de Civitate Dei contra Apulejum & Por-

hp n

phyrium paffim oftendunt, ab omnibus gentili-

DgMON

bus agnitos effe Angelos, abiisque per fuos Deos

yir at

nihil aliud intelle&um effe quàm id ipfum, quod

nos vocamus Angelos , quamquam his erronea

:ines (

, ia

& plurima falfa affinxerint.

Idem conftat ex

antiquiffimis fcriptoribus gentilium v.g. HOME-

ppart

asfprt

RO, omnium fcriptorum antiquiffimo; item ex

HESIODO &aliis Poétis, Hiftoricis ac Philofo-

10 C0

&mg

phis gentilium, qui omnes agnofcunt naturas

quasdam intelle&tuales, eásque Deos vocant,

us j

mkd

T

Ílmo onrcExEs L.8. contra Celfum ait; ad-

mittere Grecos, id eft gentiles cuivis homini

FE

fuum deputatum effe demonem. ARisTOTE-

þïaï U

LEs 12. Met. & in Libris de Collis docet , ipfos

m

va

coelos moveriab Intelligentiis. PL ATO in Ti

:

20 adhibet Angelos feu Deos ad ipfam produ-

ZIEL

:6

NT

&ionem mundi veluti artifices & conditores.

?0j

In Afia, Africa, America apud gentiles ubique

f t

etiam agnofcuntur quidam fpiritus invifibiles,

Ti

tiam An-

0 i

bgni acmali; ergo certum eft, exiften

/

gelorum

01

DE NATURA ANGE—LORUM.

9

elorum ab omnibus gentibus agnitam )eH'e.

"l'eftimonia Philofophorum gentilium de exiften-

Ve[ie

|

tia Angelorum fiíb nomine deemonum bonorum

Vmæ; W

W

l

QOtlm g

& malorum , intelligentiarum, Deorum, cufto-

dum fpirituum, geniorum &c.. videri poffunt

! Uten

,l

ts

f

apud P. BusALr S. J. qui annó 166». infigne

u

opus de Zingelis

L

1

ugduni edidit. .|Cüm ergo.con-

TU Jam

li

enfus gentium neceffarió fundetur aut in expe-

Vertts f

ientia univerfali aut in dictamine nature omni-

ln

bus indito, optimé quadrat hoc argumentum;

'ORUS yj

quia non eft prefumendum omnes aut faltem

AUGUSE

plerasque gentes decipi juxta illud sENE

czE:

&m & D.

JNemo omnes, omnes meminem fallunt,

Ib n

t ey

DEMONSTRATUR 4. Ex effettibus ä* ope-

ilum, qu

yationibus angelorum dantur oracula gentilium, o-

m ls emp

perationes deemonum in energumenis , malefi-

m of

cia, divinationes, auguria, & varia maleficio-

D E

rum apparentia miracula, dantur etiam appari-

[imo; i

tiones fpirituum &c.5 ergo dantur angeli. Zmt.

cs ac h

jaiet ex confenfu omnium gentium, & fcripto-

feunt n

rum etiam gentilium, Grecorum & Romanorum,

['e0s T

in quibus innumera talium oraculorum & augu-

lum dj

riorum & divinationum &c. reperiuntur indubi-

cuivis t

tata exempla, quorum etiam ingens numerus re-

Àunt

fertur à p. BUBALI in przfato Opere,

c, prob.

lile operationes non poffunt provenire nifi ab

d

D

?LATOIU:'

intellectiva natura fpecie diftincta ab anima ra-

tionali, necetiam poffunt provenire à Deo ; ergo

ipin,

abangelis. nt. quoad 2. memb. prob... Deus non

anue L*v

il

operatur tales illufiones & fraudes in Oraculis,

divinatiónibus, augüriis &c. occurentes; ergo.

I ]'I]lem:æ',

Prob. eiiam q. 1. m.

Anime humang rationales

A5

non

í AR

x

Y

1

y!

iC

!

DISPüTATIO T.

!

&

non poffunt naturaliter aliquid intelligere vel

jend

f

operari in mundo fine Organo corporeo, etiamfi

fint feparate per mortem à corpore; aliàs enim

gl habe

fieret ingens confufio in republica humana, fi

animz mortuorum adhucnaturaliter poffent con-

jioni,

j anima

verfari in mundo, edere oracula, divinationes,

perpetrare maleficia & perficere operationes in

yis Ut 0j

gflrmi()fes

energumenis ; darentur enim vindicte earum

animarum , que violenter ab inimicis corpore

f;erentur (

extrufze funt, darentur infuper apparitiones quo-

dipienc

sygesilas

tidiane amicorum erga notos fuos, & conver-

fatio perpetua cum mortuis.

Ergo evidens eft,

sim por

ü

(oftomi

. illa oracula, divinationes & operationes prove-

vedenti

nire ab alio fpirituum genere, quàm ab anima-

.';

d

IMIIC.2. (

ï

:[

Ee;

busfeparatis. Itemfi per providentiam Dei con-

fervarentur animz feparate in ordine ad tales

(0ROLI

gt et

operationes id fieret preter exigentiam natura-

lem taliumanimarum. . Cum ergo Deus conftan-

« The

züthori

,tes effe&tus in mundo operetur fine pofitione cau-

7A

xuferun

fte fecunds, que ex fua natura ordinatur ad tales

. effe&tus, dicendum, Deum creaffe tales fpiritus,

z

Atevelat

quibus connaturalis eft ea operatio in mandum

corporeum. ,

Item; fi Deus animas feparatas

;»nvincipo*

ordinat ad illas operationes, tunc eo ipfo co-

t

gnofcerenthanc veritatem homines ex dictamine

*s qu

luminis naturalis , vel per experientiam, vel per

iif

revelationem Dei ; fed nullus hactenus tam fa-

Ontert

pientum quàm etiam indo&torum. vel fufpicatus

Item

eft talia provenire ab animabus feparatis.

fiDeus per providentiam animabus feparatis per-

OB]IC

mittit illas operationes, tunc vel Deus fe habet

|

DT

permiflive vel pofitivé ad eas feductiones? neu-

memb.

Atfm

Ua u l

IDAA

trum poteft dici/; ergo. AMin. quoad utrumque

prob.

L

E

DE NATURA 'ANGELOR'

uM.

Il

Tl

rob. SiDeus fe habet pofitivé füpernaturali-

ter fupplendó vires naturales animarum fepara-

'OIe, t

«

lts

Pum

tarum, tuünc eft author erroris: Ífi autem tan-

Rff

|

tüum fe habet permifivé , eo ipfo datur aliqua

Y at

lt

fübftantia, cui naturale eft operari extra corpus,

& fic animabus iftis non tam erit connaturalis

"Option

ftatus ut operentur in corpore, in quo longé

[ ER

infirmiores fünt ad illas operationes, quàm ut

IU Qu

operentur extra corpus, in quo fortiffimz funt

Darizionesqm

& fapientifime ad inveniendas & exequendas

^ Eome

fraudesillas. EÉx quo proin etiamrefellitur quo-

[

rundam popularium error,

qui tempore D

OD& prora

Chryfoftomi exiftimabant, animas violenta mor-

1 am.

te decedentium fieri deemones

PU

tat Conc.9». de Lazaro.

j quos & confu-

1

Qine al tl

ConorLARiuM. Exhisfequitur; falfam,

Tnm o

imo veró etiam Atheis gratam, eífe doctrinam

Deosconfe

eorum 'heologorum , qui contra tam manife-

poltionev:

ftam authoritatem n. THOoM x, & contra ratio-

Ipator adti

nem afferunt, exiftentiam Angelorum demon-

tale f

firari non poffe : Cüm enim Athei non admit-

0 i um

tantrevelationem ex fcripturis, jam non amplius

mis fott

convinci poterunt de exiftentia talium fpirituum:

cep p

& contraSadduceos, qui & ipfi non admiferunt

'

^

1

::

g

x du

fpiritus quosdam diftin&os ab anima rationali,

(jam,

veritas ifta nulla am

[

plius ratione firmiter B;abi,-»

Tenus

:

liri poterit.

ia if

)

Solvuntur Objectiones.

anits

fepart

u

Ipf

OBJICITUR I. I.S. AUGUSTINUS non

w t

agnovit exiftentiam Angelorum in eo fenfu, quo

*1011687 !

defcripfimus, & quo diftinguntur fpecie ab ani-

g

marationali; ergo non poteft demonftrari. 4mt.

prob.

X

I2

DIXSPUT'ATIO !.

ï (sgc

prob. s. AUGUSTINUS dicit : Quad "eft omät

T

mil

animá melius ,. id Deum dicimus ; .ergo inter Deum

;

2. S. BERNAR-

Á

gendat

& animam non datur medium.

gj

Dus fimiliter non agnofcit aliquid naturaliter

j um

nobilius animá rationali preter Deum ; ergo.

$o p

ZInt-prob. — Dicit fic :

Spiritus ef1 Deus , ficut. &

petur l

4ngeli ; fed Deus naturá, 2dngeli gratiá. (humaná

animà) /uperiores funt; ergo.

D.Bernardusnon

g d

li

g mpic

agnofcit naturam intellectivam ex fua natura ab

Áe(tus el

anima rationali diverfam.

r

REsPONDEO . rt.

h. a. Ad Prüb.' dlftc

à

;

[

Tes rerü)

D

a Angd

uod omní animá füumendó notionem animz la-

té, melius eft, id Deum dicimus. c. fumendó

:

tf

Locutionem il-

inépoy.

notionem animze ftricté. n a.

lam S. Auguftini non fuiffe accuratam , fed fen-

ii frie

iruà ef

fum tantüm fuiffe verum, patet ex ipfo Augu-

ftino L. r. Retra&t. c. 26. ubific ait: JDixi, quod

l)

to

lj

; di

autem eft omní animá melius , id Deum dicimus 5 ma-

21De ff

gis dici debuit , omni creato [piritu melius.

Ad 9. n. a. .4d prob. dift. — Angeli tantüm

iprtem

MT

gratià, naturam Angelicam creante, fuperiores

funt. c.. Gratià natüram Angelicam dignificante.

Wndo

1 m

n.a. vel fubdiff. Sunt fuperiores gratià natu-

ram dignificante, refpectu plerorumque homi-

d&

num.c. refpectu omnium. n.

Senfus eft; quód

bt

Deus creaverit Angelos per gratiam creationis,

AipfeT

tt'ntün

iisque dederit naturam fuperiorem ; non veró

fenfus eft, quód per gratiam creationis fint &-

ii

*itt

quales animz humanz, & tantüm fuperiores per

gratiam fan&tificantem. . Hinc.juxta D. Bernar-

otrtn

dum folius gratiz eft creantis , quod Angeli for-

Vi

titi fint naturam fuperiorem ac intrinfeceé fubli-

J

li |

miorem naturà humana.

O3Jr-

)J.

DE NATURA ANGELORUM.

13

| QWEM

Tf

OsnjrciTUR 2. r. Implicat in mundo dari

]

aliquid imile Deo ;5 ergo ob fimilitudinem Dei

hn

QU t

affequendam non erat neceffe dari Angelos, ?

.

Att

Homo jam dicitur effe creatus ad fimilitudinem

n

)

M

Dei ; ergo non eft neceffe, mundum fieri fimi.

!f

[

!

lemDeo per creaturasintelle&tuales. 3. SiDeus

TM

Bemardusna

teneretur creare mundum fibi fimilem ; eo ipfo

teneretur creare creaturam perfectiffimam ; fed

T if

hec implicat; ergo.

4. Mundus non eft im-

perfectus ex eo, quód defint in mundo infinite

41 j dj

T aQj

fpecies rerum poflibiles tam infra quàm füpra na-

gone

turam Angelicam; .er

[9

que effetim

perfe&ug,

« fumenj)

fi deeffet ipfa fpecies naturz Angelicz.

Atonon d

RzsPONDEO d. dift.a. Implicat; dari

m f fs

aliquid fimile Deo fimilitudine adequatá com-

hd

menfüratà effentie divinz. c. fimilitudine inad-

i Dd

equatà proportionali ad effentiam divinam. n.

g

ld 2. dift.a Homo eft creatus ad fimilitu-

If

dinem Dei fimilitudine perfe&ionum refpicien-

inpel n

tium partem divini operis. c. perfectionum re-

e, fiptit

fpicientium univerfalitatem operum divinorum.

digitt

n. Quando Deus producit mundum, vult ut

gt o

detur etiam mens intellectiva,

quie confideret

ymque o

mundum & opera divina non tantüm in particu-

i

——

l

]

us lt p

]

lari, fed etiam in univerfali ; prout eadem con-

m crea

fiderat ipfe Deus,

Homo autem & anima ratio-

, m

nalis tantüm exprimit minimam quandam par-

dogis i

tem mentis divinz fapientiffimz, - quia ejus per-

jpeniorar

fe&iones tantüm refpiciunt intentionaliter tmini-

10

mam partem divinorum operum: econtfà An-

geli intuitivé confiderant univerfum.

jngd Ja

j

ld 3.. ditt. Maj.

'leneretur Deus creare

creaturam perfe&iffxmam ex fuo genere..c. per-

(í

fectif-

| pi!

iD ISPUTATIO L.

j

14

Lgnoms (

fe&iffimam in fuo genere.n. Omnino verum

eft, quód fi Deus femel decrevit producere mun-

g

amma f

dum, eo ipfo debeat producere fuprema ge-

nera entium, intelle&tivum, rationale, fenfiti-

[ anSC(

u

n;]l'afam L

vum, vegetativum, corporeum;, quia tot & non

um

piura füprema genera funt poffibilia; fed in his

J

h

r jne

f

fupremis generibusnontenetur producere omnes

fpecies intra genus contentas, quia ille fpecies

nnorü

[

amimas,

füntinfinite, adeoque non funt producibiles fi-

j Ial

ufif

mul; quia fuppono non effe probabile infini-

tum Categorematicum.

stim ml

Zda4- c.a., n.c. & parit.

Difparitas eft f

J dít

quia fi in univerfo deeffet natura Angelica, de-

g c

effet aliquod genus fupremum entium poffibilium,

«itit Of

& non tantüm deeffet fpecies in genere entium.

ge, Qir

Difparitas eft 2. quia ille fpecies quse defa&o

atfne nati

defunt in mundo, fünt tantüm fuübalterne, in

MIDO (

quibus datur proceffus in infinitum repugnans

tnüurale

etiam ipfi Deo: econtra fi deeffet natura Ange-

iaud .

lica, deeffet aliquod fupremum genus entium,

zmuntel

in quo non datur proceffus in infinitum.

I. Poteft dici, quód ani-

u3 (

O8]ICITUR 3.

i Condi

ma feparata in premium meritorum naturalium

comprehendat totum univerfum; ergo ex eo

3 efe

24

vt

fine non opus habemus naturà intelleGtivà.

Potuit faltem Deus naturam humanam rationa-

cefete

m fon

lem in aliquibus individuis ele&tis elevare ad tan-

tum lumen , ut comprehenderent univerfum j

lmpotius,

"tionis

ergo iterum non opus eft Angelis.

CESPONDEO d I.n. a.

Ratio eft; quia

J ien

RURT

nobis connaturale eft effe limitatos ad cognitio-

nes fenfibilium & aliorum objectorum pauciffi-

tu fe«

OB]IC

p Hinc anima feparata etiam.in fta

T Qj

parae

i

D

DE NATURA ANGELORUM.

.. "

Ommno ,

aratiohis connaturaliter non cognofcit plura

quàm nunc cognofcit, dum eft incorpore; dum

* llj

]

Otts f

enim anima rationalis dependet in cognofcendo

[

ab organis corporeis, non erit ibi connaturale

W tor

l

J

fEd n

feparatam ab organis cognofcere ftatim totum

IU

univerfum. Dein iftüd theatrum univerfi diu

UM

| Hæfe

iij

fuiffet fine fpe&tatore, propemodum per qua-

tuor annorum millia, fi Deus debuiffet exfpe-

Jrodi ]l

df

lt j

&areanimasfeparatasbeatorum. Adeoque Deus

00j m

tamdiu lufiffet fine fpe&tatore, & pi&or per tot

annorum milliaoftendiffet cecis figuram univerfi.

Durtas of

lo d

ZAd 2. dift a.

Deus poteft fic facere üt Au-

thor grati&. c. üt Author naturz.n. "Non mi-

poltum,

TR entm

nus datur ordo mediorum ad finem in ordine

que d

nature, quàm in ordine grati& : adeoque etiam

ibitemei

in ordine nature debet dari finis à Deo inten-

tus, nempe gloria füa, &in ordine ad hunc fi-

A fep

Euf g

nem naturalem debet dari medium naturale, non

'en0s at

autem aliud quàm cognitio totius univerfi per

Qicon.

naturam intellectivam, proutoftenfum eft. . Vel

REsP. 2. tr.a. n.c.

Quia Deus in operibus fuee

ic, quii

m natij

nature conditz ordinat caufas ex fuanatura con-

|

gruas ad effe&tum ; elevatio autem naturz hu-

; d

tellei

manze effet tantüm miraculum extraordinarium :

aut fi effet connaturalis comprehenfio hec, di-

qmam 1

Jevard

cendum foret cum oRIGENE, animam huma-

nam potius, petere ftatum feparatum quàm fta-

y us

tum unionis cum corpore finito, ficque incide-

remus in errorem ORIGENIS, quod Angeli fint

i

)d

Ti

qu

detrufi in corpora tanquam in carcerem,

sl ol

yum ^

O58JICITUR 4

I. Si requirerentur Án-

geli ad comprehendendum univerfum ; fequere

ni i

Il

tur,

l

nif

DISPUTATIO I

16

« Ia

tur , quód exiftentia folius Luciferi fuiffet necef-

qauu v

faria in univerfo, & fic Deus fruftratus fuiffet

fuo fine per peccatum Angeli ; hoc eft abfur-

dum; ergo.

Maj. prob.

Inter omnes Angelos

gl

folus fupremus Angelus Lucifer comprehendit

stipien

omnia inferiora, non enim Angeli inferiores

amudua

comprehendunt ea quz funt fupra fe ; ergo cef-

gj enta

ífat finis argumenti faltem in aliis intelligentiis.

jamicis

o. Angeli non cognofcuntfecretacordium; ergo

gjüllæfant jl

non cognofcunt totum univerfum. Adeoque

t t

ob cognitionem omnium entium non eft demon-

ejendo

. ftrata exiftentia Angelorum.

L]

us &

RESsPONDEO

ZAd 1. n. Maj. d prob. dift

af f

Solus Lucifer comprehendiffet totumuniverfüm

- ftri&é loquendó. c. in fenfu accommodo. n. a.

TAE

|

pieriqu

".Sicut enim codum tegit omnia, non fe ipfum,

fic & Angeli cognofcunt oninia entia3. non veró

n

ea-que fünt fupra fe, aut in quibus aliunde ob-

ftat fpecialis ratio cognofcibilitatis. Leges fa-

pientiz folüm di&ant;ut Deus ex creatione mundi

pro fine intendat tantum glorie, quantum con-

venienter obtineri poteft.

Ms Qï

4Ád 9. tt.à. quod non de omnibus Angelis

verum effe concefferim. dift. c.

Non compre-

(01

tf

hendunt totum univerfum ftricté loquendó. c:

:

án fenfü accommodo. n.

velfic* non compre-

itenf

^ ii

hendunt totum univerfüum quoad partes contin-

gentes & dependentes é libero arbitrio. tr. de-

"intim

l

"u

pendentes à curfu naturs. n. c.

Quando quis

|

Jj

habetmotivum inquirendi in omnefcibile, haud

dubié intentio tantüm fe extendit ad ea objecta

Concluäo

feibilia, in quibus non obftat fpecialis ratio co-

hmgek)s

!

gnofcibilitatis; tantum enim quisque boni, tan-

tum

dity

'I.

DE NA TURA ANGELORUM.

:

iif

|-tum laudis aut fcientie quzrit

, quantum con-

Titts l

| venienter poteft. Sic etiam

UPU

Deus non poteft

| convenienter cognofci ab om

nibus An

gelis, aut.

Ti 4

& femper, aut ex omnibus creaturis :

per hoc ta-

T Qp

I nf

(' men non fequitur, quód non

ex legibus pruden-

M f

| tie & fapientiz fuppofitó quo

dliberé velit con-

ERN

*j i

dere mundum, teneatur qu

&rere gloriam fuam

lj mtelh'gemf inaliis creaturis,

quantüm poteft; fi enim non-

Wüme mulls amicis Dei

hoc proprium eft

. ut in omni-

1 Mw busquerant majorem gloriam Dei

quantüm.pof-

— funt, decet ut & Deus fit amicus ft

1

1 querendó &

promovendó fuam gloriam.

Hinc dicendum.

lii quod Deus ex comprehenfion

€ ac cognitione

W univerfi fufüicientem

; aC que congruenter ha.

Wi beri poteft,

gloriam. obtineat, etiamfi

Angeli

Wib faltem plerique naturam totius univerfi

tantüm

iymw' comprehendant quo

/

OS.

Yis ZDünde d

ad elffe.&qs neceffari

$. li

QUAESTIO II.

'extionemmy

quo H quomodo , ubi, quando

quitung.

éreati fuerint ZAngeli?

E os Zuot

nibus Ány

!

Non eom

»

CO L Angeli fünt produ&i à Deo.

: Joqut

"

Conclufio eft de fide,

& definita in Concilio

ateranenfi

- pom COn

D

eus ab initio tem

, ubi c. 1. De fide Catbolica- dicitur -

]

pirtes t

p

oris utramque condidit creaturam ,

€9' corporalem , /ngelicam «vide

licel & mundanam &r.

rbitro. .

T

DICO II.- Angeli fu

[s

ntimmediate produéti

vlci

Conclufio eft conttà DURAN

at

]uit An

DUM, qui vo-

gelos infe;*iores producto

Cits fäliürj ribus.

s effe ä Superio-

B | PRQ-

( 01";1': D. 4mart. Faït.! de Ang&lz's.

j

10

DISPUTATIO I

04

PnosATUR I. ex Symbolo Conciliorum

ch

yte n

Deum

j

& univeríali fidelium, in quo dicimus ;

n

p m

iil

e

Patrem effe fattorem Culi & térre , 'vz;äbz'lium & in-

m

L

sifibilium.

p

PROBATUR 2.

Angeli nec funt produdi

N

ab aliis Angelis per creationem , nec ullo alio

; fl

generé produ&

ionis, quo producuntur córrupti-

tppi o

bilia; ergo. nt. prob. quoad 1. memb. — Creatio

vires caufarum fe-

a

eft opus folius Dei & excedit

m

cundarum ; ergo. fprob. 4nt. Creatio fit nulla

;jprincipiüm-

precedente privatione , nulla difpofitione & ex-

J

ágentiauniverfi; erg

o non fit naturaliter ; ergo

BAU

eft opus folius Dei. — Quoad 2. memb. patet ex eo;

; J

quia Angeli fupponuntur diftinqui ab animalibus

s, At

rationalibus , quz fola habent corpora corrupti-

ibilia.

DEU

PRoBATUR 3. ab authoritate tam Patrum

d d

quàm Theologorum , qui poffunt videri.

iij 1 p

DICO 3.

Angeli non funt ab eterno.

A (emport

y at

Conclufio eft certa, & n. THOMAS P. 1. q. 6r.

a. 2. contrarium dicit effe hereticum; quiafides

QOOT

nihil agnofcit ab aterno nifi Deum, & SS. Pa-

UO

tres ifta pro corvertibilibus Habent in contro-

ti ii

|

.verfia de Filio Dei: effe Deum, & effe zter-

:

fUf

num.

Af l

PROBAT

UR I. ex fcriptura Prov. 8. v.22.

homq

ubi de increata fapientia dicitur: Domünus po[Je-

'tt dici

dit me in initio viarum [uarum , aniequam quidquam

tl Ifai&

faceret. à. principio.

|

l

PROBATUR 2. ex Concil. Lat. übi C .

ts

j

de Fide Catbolica dicitur : Simul ab

initio temporis

h h

Whgun

1utrlamque cpndz'dit ereaturam.

DICO

) |

*

DE NATURA ANGELORUM.

T9

!)

D

(

i COHCih'(m

'. DICO 4. . Angeli non fünt creati lhulto

)

] tempore ante mundum co

^ li

rporeum , fe(d cum

H

| ipfo mundo corporeo.

Conclufio videtur nonnullis effe contra multos

R finty

(.SS. Patrum maximé Graecorum, qui videntur

K dicere, A

n

Vr

mumeris fzeculis.

igelos preexftitiffe ante mundum in-

^Mil, (v

PROBATUR r. ex Genefic. r. ubi di&itur-:

TOU f principio creavit Deus celum 69 terram; hoc au-

?reatio ily.tem verum non effet, fi Deus haberet aliud crea-

Wtoet; tionis princi

pium in ipfis Angelis ante celum &

It m terram.

h fit r en

PRonATUR 2. ex Concil. Lat. ubi 1. ec, di-

um citur :

-b initio te

i

)ris wiramque - condidit crea-

W Zuram, dngelicam & mundanam.

ROBATUR 3. Angeli mali pecdäfunt in

atetn Dur

DEvider

celo; ergo dum peccárunt, jam exftitit ceelum.

Atqui non peccárunt longo poft creationem

utd: fuam tempore, alioquin diu perftitiffent in gra-

s.

|

la5 ergo etiam non funt creati diu ante mun-

(im; qii

um corporeum.

|

.: t

m, &

D

S

ICO s. Saltem Superiores Angeli funt

Yeft

li

I

creati in ipfo ceelo empyreo, fe

j

colorum.

u fuperiore parte

j 6d

Conclufio eft contra multos Recentiores.

sProu bt

PRosATUR r Authoritate fi cripture. In

: Dirini

fcriptura dicitur Luciferum cecidiffe de ccelo

junP juxta illud Ifaie r4. v. r2. — Quomodo cecidifti de

celo Lucifer.

Item Luc: 1o. v. 18.

lVAdebam fà-

jj fanam ficut fulgur. de celo cadentem. .. Item Ezech.

]t!

| 2

!

D VP P.

In deliciis paradifi fuifli. .Atqui hac

TL

omniaintelliguntur communiter tam in fcriptura

»

2

quàm

h

20

DISPUTATIO L

D j

quàm in Patribus de celo empyreo; feu "iïlþe

"TE

riore parte coelorum 5 ergo.

2.' ratiohe.

Primo die Crea-

PopAT

PROBATUR

lod t

(tebant ftelle , Planete & fir-

Ua

tionis nondum exi

rimo die non potuerunt An-

j

mamentum; ergop

onvenienter in ccelo fidero aut Pla-

u calo

geli creari c

N

netarum.

órgo in Empyreo , quod prim(!) die

d etit,

;

jain erat perfectum.

piCO.

" DICO 6. Angeli tamen infer

iofum ordf-

fed in

m omnium

pum non funt creat

i in celo empyreo,

mumeri

cclo fidereo, ad quo

d movendum vel inhabi-

d honimut

tandum ordinantur.

vimfelnbe

v&R Conc

lufio IQ S. AU&USTI—

PROBAT

yum ii

wNUus L.3. de

Gen. ad litt. non improbat, quód

.

m

MAT

nt creati

in fuperiore parte aéris di-

Angeli fueri

1D8, u

cens:

Si d

a eft , intelligendum id eft de altiffma

imeto hor

exbalationes mon afcen-

i

pitor i

vegione a2ris , ad quam terre

fine dubio eft regi

o

dunt; atquiilla regio aéris

«üm n

tf itoot

planetarum & fiderum 5 ergo.

PROBATUR 2.

Authoritate D. THOM , ,j u

- qui híc q. 61. a. 4. ad 2. ait :

Nibil probibet dicere, i o;

utem. elevatam & q ,

!

ubd fuperiores zingeli babentes 'oiri

unioeríalem fupra owmi

4 corpora ,

fint in fupramo

t ün q

!

Zlij verb , babentes vir-

,

E

1

ï]

j

creature corporeg creali:

T

L:

b

;

iutes magis particulares. ,

fint creati in inferioribus

Y

I.:

ag

l

Z

f

EN

córporibus.

1

D

!

,PROBATUR 3.

In Apoc. c. 12. V.4. dici-

* OTf

tur: £t cauda ejus (draconis

) trabebat tertiam

1

T

1

N

e

y

.

]l

partem flellarum coli , &

wüfi eas in terram 5

Qp

um

[

J

hoc convenientius exp

licari non poteft quàm ,.

i

lis ceelorum 1&u ,

U

- dicendó, ftellas fic fumi pro inco

n

Qp

fiderum, ficut mundus aut terra ajiqtland

f6 fuïnlw )

[OI

DE NAT.U-RA ANGELORUM. . 9I

L

) fBU'

|

|tur þro 'in&olis mundi & terre v.gr. ubi dicitur:

Priny &

Q

|

j

*

Mundus eum mon cognovit : ierra quiefcit &$c.

u PläUEïæ

. PROBATUR 4.ratione. Multi Angelorum

! deftinandi erant ad colum fid

NU ofgem

! dum

ereum . vel regen-

p f

UT

, vel fuá prefentià ornandum, vel ad con-

«entum cclorum animandum, üt multi expofi-

UT

" torum & Philofophorum fentiunt; ergo conve-

niens erat, ut etiam eo loco crarerítur,

Lferim

DICO 7. Numerus Angelorum ad nume-

r j fum omnium hominum fe habet ficut multitudo

lüpyjj innumerabilis ad unum. — Adeoque tota multi-

tudo hominum tam damnandorum quàm falvan-

14rj;, dorum fe habet ad numerum Angelorum prope-

tb q mod

um quafi nihilum ad infinitum.

ROBATUR Conclufio r.

Decet majefta-

r

ijguar tem Dei, ut non tantüm colatur à tam exiguo

ijimg; fumero hominum aut etiam Angelorum, fed ut

[U

n

v dubo d

'olatur à numero incomprehenfibili ac prope-

modum infinitos ergo numerus Angelorum de-

bet effe incomprehenfibilis. | Z4nt. patet ex Prov.

HPDIS :4. v.28. ubi dicitur : m multitudine populi digni-

Wijd! Zas Repis, & in paucitate plebis ignominia Principis.

um d

€ pro. . Numerus omnium hominum.tam fal-

,hni

J

--

n

vandorum quàm damnandorum refpetivé eft

qi, i

valde exiguus comparatus non folüm ad immen-

nii i

fitatem Dei, fed etiam ad intelle&um alicujus

Philofophi aut Mathematici; ergo. Zfni. prob.

)c- cl Ig' VIL

*umerus omnium hominum, qui a&tu funt in

]

í

J

n'

|

j ii

murido, juxta Geographos non excedit mille

"TEU

milliones: jam fi fingulis diebüs moriantur cen-

a

pon p

7

tum millia, üt fuppono ad füummum , tunc intra

yolis t

(

—

triginta annos circiter moreretur tota multitudo

ii

| homipum ac&u exiüenti.um',

& intra periodum

3

þotius'—

1

m

DISPUTATIO L

]

22

horum

£otius mundi nempe intra fex millia an

RI vandüfllm.t

morerentur ducenta millia millionum hominum.

j donano j

"Totusifte numerus omnium hominum ab Adamo

ss Ang

Chriftum utique fatis eft exiguus:

usque ad Anti-

jeletn

jam fi ex hac mult

itudine decima pars falvetur,

«]0. UDL

numerus falvandorum er

it viginti millia millio-

bilis ,

f d t

num ;

numerus adhuc facilé comprehenfi

i. 67.-

nec in vaftiffimo

Beatorum intélle&u fufficiens

finitam Majeftatem Dei.

Jibus mul

ad commendandam in

.

terprete.

PRoBATUR 2. Quotiescunque in fcriptura

numerus Angelorum, propo-

M'mv p

nobis proponitur

dteert

nitur tanquam innume

rabilis & incomprehenfi-

àrdco C0n

é ad numerum hominum

bilis etiam comparativ

La

falvandorum ;

ergo e

o ipfo erit innumerabilis

Prob. Znt. 1.

Aricim QY

comparativé ad omnes homines.

]Myriades my-

ex Apocal. u

bi c. 5. V. 1 I. dicitur :

mDay

viadum , o^«

dec x Mudev , quod latinus inter-

: D. d

Erat numerus eorum millia millium,

pres reddidit :

.

ugui

füumens indetermi

natum pro determinato, quam-

decies 1nillia

';erpretes r

vis fen

fus fit: numerus eorum erat

decies wüllium €9^ millia

millum. Qui modus lo-

s Romanos accipiebatur

hoTU

quendi apud Scriptore

in

MUUT

pro innumerabili mu

]titudine 5

fic v. gr

MARTIALI dicitur :

^ Si dederint decies mibi millia

aiüng j

centum : econtra numerus falvandorum in ea-

d

tur tantum per cen-

& ts

dem Apocal. c. 12. exprimi

t

tum viginti quatuor millia,

dum ex fingulis tri-

i

bubus duodecim tantüm milliafignatorum recen-

*j (

s ex genr

H à ÀM

fentur. Et quamvis reliquos falvando

.

[

tibus S. Joannes c. 7. à nemine numerari

potuifle

QU

am totam multitudinem przcise

ï.

i

ll

ek)ru;

dicat, tamen illa

)

[

füb nomine magne turbe

fignificat, quz utique

!

i

5

il Pa

e.

1

[

I

m xCC)NI"lfoO & comprehendi & videri pote

itaque

/

14

) |

[]

DE NAT&R/AHA»N-GELORUM. 29

T r

lionu

itaque non decet majeftatem D'ei,; ut. numerus

TM

falvandorum tam facilé comprehendatur à quo-

RUT

? : d Q

vis humano ingenio , multo minus decet, ut

numerus Angelorum comprehendatur etiam ab

TU i

ipfo intelle&u Angelico. Prob. 4mnt. 2. ex Dan.

TU i v

7. V. Io. ubi dicitur : JMillia müllium miniftrabant

COttrelr

&i, €9. decies millies centena nillia a[[flebant ei. . Item

TEl if

ex Pfal. 67. v. 18. ubi dicitur : Corrus Dei decem

Vib

miülibus multiplex , müllia letantium.

Septuaginta

Dileinios

Interpretes fic habent: 'O Zeua v& O2 pogio-

run, m

TTAGcICy xuMoidec évÜwvayTY ; in editione autem

Donyrehg

vulgatz ex verfione S. Hieronymi ex ipfo textu

um Domimy

Hebraico Complutenfis editionis dicitur: Currus

dmmedi

Dei innumerabilis , prout revera fonat verbum

Prb, d

Hebraicum mnà Ribotbain. Jam veró per iftum

^. Mi

currum Dei juxta.'Interpretes Angeli intelligun-

y hm t

tur

m v n

Prob. Znt. 3. ex Job. c. 25. v. 3. ubi dici-

'

tur: Nunquid eff numerus militum ejus? . Ubiiterum

temindo g

Inte

/

erit n

los.

rpretes per ;njlitiam Coli i;ïtelligun't Ange-

U m

Qs as

PROBATUR : 9. Authoritate SS. Patrum.

I. $. Gaeconivus L. r7. Moral. c. 9. dicit:

; fcwf

j iil

Jn cognitione bumane vationis fupernorum [pirituum

andorün £

mumerus non eff s quia quanta. fit illa frequentia in-

tantim f

H

vifibilis exercitus nefcit : fupernorum civium: mumerus

yarig

infinitus , €9 defimitus exprimitur , ut qui Deo eft

mumerabilis , e[Je bominibus innumerabilis demonftre-

gt

tur.

jdod

2. $, AMBROSIUS l.7. in Luce c.15. di-

cit, innumerabiles effe greges Angelorum,

1umerar1P0

Archangelorum, Dominationum &c.

Sic ait:

ii

j

Dives igitur Paflor (Chriftus) cujus omnes mos cen-

rP quæL

elorums babet Zfrcban-

jcip

d

?q/ima portio fumus: babet Zfng

4

gelorum,

l

[

p

24

DISPUTATIO I

j

j

gelorum, Dominationum, pofejlatum, Tbhr onomm alio-

f

u

ia

jOfuri

-vumque innumerabiles greges.

ex ratione & authoritate

!

E

ge] Pona

PROBATUR 4.

gt

"'CYRILLI HIEROsOL. qui Catechefi 15. de Ju-

dicio poftremo fic ait:

Vide bomo quàm multís

esdlamet

zeflibüs judicium ingrederis.

derit-tunc. univerfum

yl tudxms

Qs 9

Jominum genus.

Cogita igitur quim mumerofa. fit Ro-

g tU

2hnanorum natio

Reputa qualis barbarorum munc in

nagmtudne

Qigis degentzum multitudo, €9 quàm magna ante cen-

zum annos à vivis exce[Jerit.

Penþ ante annos mille

fones : f

Vab

quanta [epulta fit.

Revolve animo qui ab Z4damo usque

n pra[entem diem exftiterunt.

Ingens quidem multi-

yuniredi d

Hi

jiterelt

dudo: adbuc tamen paroa , plures namque Zingeli.

fünt nonaginta movem oves ille, cum una tantum fit

1ípoqu.

j Qu p

' bumanum genus.

ANam pro magnitudine locorum:quo-

vumlibet ; incolarum efltimandus eft mumerus.

"Terra

u

tantàm-

1 m

univería puntti inflar efl in medio unius celi

que celum quod illam ambit , incolentium multitudinem

OTW

continet , quantam ipfum babet amplitudinem ;5 & cali

onpir

celorum. ownài effimatione fuperiorum. mumerum com-

Y OT]DUS

. ple&tuntur.-

Scriptum eft fiquidem : . .Mille millia mini-

TU Citt

firabant eà, & decies millies dena millia - a[fiflebant. ei.

thonimy

JNon quód eo jblo mumero finiatur anultitudo , fzd quàd

41 ]am e

ampliorem. exprimere Propbeta mon. potuerit.

Ergo

W 4

& numerus incolarum terre eft tantüm inftar

s c

pun&i ad incolas coeli.

Sic itaque formatur ar-

wdmjl i

gumentum : non eft cenfendum immenfa coelo-

*Weittg:

rum fpatia fuiffe relicta fine incolis ; atqui illa

Wflm ntu

fpatia funt immenía, üt patet ex Aftronomis re-

centioribus ; ergo. JMin. prob. Si velunitantum

CæC l,

Mpm T

Ítelle, utique in immenfum majori terrà noftrà,

unus tantüm conveniret Angelus, in immenfum

! Wmon

"g

excrefceret mult1tudo Angelorum vel. ex fola

ia

,

0

"u

DE NATURA ANGELORUM.

25

Tbïmrum T

«ia laä'tea, in qua per tubos aftronomicos dete-

guntur inbumerz ftelle ; aut fi pro uno tantüm

" & d) hOnH

Tf

Angelo ponatur tantum fpatiij quantum eft fpa-

Jde

tium terrz, & diametri ad Sirium fint duo mil-

Om qudm ]þ

ttunc Ws

liones diametri terreftris; eo ipfo ad ftellam fextze

magnitudinis.erunt octo mllhoncs talium diame-

mzmmroþ f

trorum ; & ulterius ad alias minores ftellulas,

TU D

quæ tantum reteguntur tubo- OpthO, augente

WWgM

magnitudinem fe*(tupïö 'erunt qumquagmm mil-

LUET.

liones :

'MM/J;;

itaque ceelum Empyreum duplo majus

& altius diftabit centum millionibus ; Cubus to-

P fU nj /17

tus univerfi erit mille millionum, & quantitates

Ll j

fpatii terreftriserunt quingenta müha millionum.

W i

Jam fi pro quolibet tali fpatio deputantur tot An-

i ts

geli, quot pro noftra terra à Deo deftinati füunt

Tr

I

ii

nempe Angeli Cuftodes , erunt milliones mil-

lionum in immenfum in coelis reperibiles.

HO

X

PROBATUR $.

In Evang, Matth. 18. Chri-

int; f

ftus comparat numerum Angelorum nonaginta

1 RAU

novem ovibus reiictis in deferto, genus autem

- Mibmidus

humanum tantüm uni ovi pcrchtæ ; ergo frnu-

NT

merum hominum ponamus ducenta'millia millio-

nilu,

num, jam erit Angelorum numerus viginti bi-

^milliones.

pv El

Znt. þwb ex SS. Patribus.

Ic HI"

j t

LARIUS in c.18 Matth. ait :

-Ovis una bomo in-

1

K

fomis

telligendus eft ,

€? füb bomine uno univerfitas feutienda

jina

ef? 5 nonaginta novem non errantes multitudo Z4ngelo-

tols; 4

;

vum caleftium opinanda eff.

2. AMBROSIUS 1. 2

in Luez c. 15.

Divinus pafTor cujus nos omnes cen-

z At

dU

teffma portio fumus, babet "Angelorum , Arcbangelo-

TUm , dominationum þoteyïatum tbronorum , aliorum-

r terr i

m m]mF

que mnumembzlev greges . quos in montzbus veliquit.

3 CynainLLUs HairRos. Catech. 15.

Hi

um vel

Bs

(nempe

y^

26

DISPUTATIO L

i oves ille,.

|

'

r

(nempe Angeli) funt. nonaginta nove

*

[

|

j

cium una tantim fit bumanum . genus.

7

Idem habet

i

itent

"

!

NyssENUs l. 1. contra Eunom.

l

l

(

qiiut.

PRoBATUR Ó. Juxta DIONYSIU

M (vel

Tj

) de Hierarch. Ecclef. c. 14.

3n

pope

quisquis eft author

p

if

id etiam referente

D. Thoma hic q. 5o. a. 3. C.

Angeli excedunt numerum omnium rerum ma-

g enm ]

'

terialium ; fed numerus omnium rerum materia-

lium eft incomprehenfibilis ;; ergo. Min

. patet ;

qnput?

merum arenularum,

m. J

quis enim comprehendet nu

atomorum, guttularum &c

. in toto univerfo.

u atl

Multi funt , inquit,

m p (

Maj. prob. ex ejus verbis:

exercitus beati fupernarum mentium in

yirmam 69 con-

tpropoto

materialium. numerorum

g ia

firi&am excedentes. noftrorum

st

commenf[urationem..| Quod e

xplicans $. THOMAS

dicit: JDionyfius dicit,

NU

L. 2. contra gentes C. 92.

tin; er

quod numerus fü

bflantiarum feparatarum excedit omnem

snaterialem ul

titudinem. Et eodem c. hac ratio-

verbis: Ordo univerfi exigere

0

ne confirmat his

videtur, ut id quod

$

eft in. rebus nobilibus ,. excedat

ÜNICIT

i

4 00 |

quaniitat

e vel numero

ignobiliora; ignobiliora enüm

eidentur. e[Je

probter mobiliora: wnde oporiet quód no-

won ant

U

ltiplicentur quan-

|

Anctm

biliora quafi propter fe exiftentia wmu

tim po[Jibile eft.

EKt ideo videmus

qubd corpora. in-

i Àn

K

leftia intantüm excedunt corpo-

a def

corruptibilia [cilicet cc

ralia fcilicet elementaria, .ut

bec quafi mon babeant

"t od

ficut

notabilem quantitatem in .comparatione ad illa :

dtm

autem celeflia corpor

a digmiora funt elementaribás üt

TW

$, ita fubflantie intelle-

incorruptibilia 'corruptibilibu

UM

Guales omnibus corporibüs; ut immobile & immateria-

" m

le mobili & materiali.

Excedunt igitur in mumero

um ma-

ij

intellettuales fubflantie füparate ommium. ver

ii

offet

teäalium multitudinem. Tta S. Do&or. P

ergo

Q

A

4

WI'

DE NATURA ANG'ELOlig-*UïM.

27

LT

l

I [d h

Qp

ergo fic confici argumentum: Angeli debent

multiplicari quantüm convenienter poflfünt;

ergo debent fuperare numerum omnium rerum

ONy UM

Ji

u

materialium. . 4nt. patet ; quia Angeli funt bo-

ECC]E (

ch.SO,a j

num propter fe intendibile in univerfo. c. prob.

Poffunt multiplicari quantüm conveniens eft ad

U r

proportionem omnium partium univerfi; fed

n

juxta eam proportionem conveniens eft, ut in-

1. Mf

comparabiliter excedant omnia entia materialia;

TI df

ergo. JMaj. pdietí; quia Deus üt Author naturz

100 ünjver

unicé attendit ad ordinem feu proportionem

Áti, ii

omnium partium univerfi.

Min. prob.

Eft ma-

It & a

jor proportio in fyftemate divinze gloriz extrin-

J

fece, fi ad thronum füpremi Regis plures affi-

ATROXAT

ftant naturz intellectuales quàm non intellectua-

Dinfs i

les, plures naturz rationales

Q x

D

& mutz; ergo.

quàm i,rrationale',s;

m c

d

iij n

:

V

Solvuntur Objectiones,

Alb t

OsjicrTUR r. contra 4. Concluf. ' z. In

igulüm t

Genefi non fit mentio creationis Angelorum;

i i

ergo non funt creati cum ifto mundo corporeo,

il

2. Concilium Lateranenfe, dum dicit fimul effe

g at

creatos Angelos cum mundo, poteft congrué

vt

explicari de fimultate veritatis utriusque propo-

y m

fitionis copulate, non de fimultate temporis

"TEU

materialium & immaterialium ;' ergo.

m

&. ad 1. n. a. Quamvis enim Moyfes in Ge-

jlnii ?

nefi particulatim non voluerit enarrare ccle-

g

füum naturarum originem, generatim tamen

nominandó colum fufficienter indicabat creatos

etiam eífe incolas coeli.

jn m

Dein argumentum ex

nifi in talibus

j E

filentio authorum nihjl probat,

autho-

T d

-

Y

&

|

m ISPUTATIO I

28

!

i

authoräbu-s detur fpecialis ac pofitiva ratio fa-

yil

"

ciendi mentionem de obje&o controverfo: in

! OB]ICIT

prefenti autem Moyfes non folüm nullam ha-

um

buit rationem, ut loqueretur de Angelis, fed.

ajtos Q

potius pofitivum motivum habuit, ut de iis ta-

" )n ï

ceret; cum enim eo tempore gentes orientales

at €

in Perfia & JEgypto militiam coli, nempe fyde-

il hom

ra & Deos multos adorárint, potius habuit ra-

a proptr

tionem precavendi occafionem idololatriz, &

s Perird

occurrendi Politheifmo, fi taceret de Angelis.

Ws

Denique s. THoMAs hic q. 6r. a. 1. ad r. ex $.

TOU

AUGUsTINO L. t1. de Civ. Dei c. 33. putat in

s Jur i

Genefi etiam fpecialem mentionem factam effe

uris verbis. Sic

nfiniati

Angelorum , quamquam obfc

TT

ait: Zngeli nom fumt preiermuft

in illa prima rerum

s al

creatione , fed fignificantur nomine celi aut etiam lu-

al i i

cis. ldeo autem mominibás corporalium fignificati funt,

qo p

quia Moyfes rudi populo loquebatur , qui nondum capere

trine i

goterat incorpoream maturam : 69 fieis fuiffet expre[-

nj L

f

um , aliquas res e[Je fuüper omnem maturam corpo-

veun; fui[fet eis occafío idololatrie ,

ad quam proni

a fyrir,

* und)

erant, &j à qua Moyfes eos precipue revocare z'ntm-

debat.

4 la

Ad 9. n. a.

Concilium enim Lat. eXprefTe':'

g d j

oftendit , fe eo loco intelligere fimultatem tem-

b IT

poris; quia aliàs dicere debuiffet; fimul ab ini-

ni atj

Mf Q

tio temporis conditam effe naturam mundanam,

angelicam & humanams; hoc autem non dicit,

t hu

fed. dicit priüs conditam effe mundanam & an-

LETT

gelicam

, poftea veró primüm conditam effe hu-

LET

manam. Verba ejus funt: JDeus fümul ab initio

j :E*æc jl

temporis utramque de mibilo condidit creaturam , fpi-

UT

ég mun-

vitualem 659 corporalem , angeli;am videlicet

danam,

|

h

»

DE NATURA ANGELORUM.

29

D

2l

WW

ï

danam , ac deinde. .NB, bumanam

T

/,X

quafi communem -e?c

li tul

1

Jpiritu & corpore confiitutam.

;

i

BJICITUR 2$ contra eandem

: Pluriäïi

Ut ds

i

SS. Patrum docent, Angelos innumeris feculis

t o

AL

1

conditos effe ante hunc,mundum; ergo. Zt.

prob. ab indu&ione.

I. OR 1IGENES Tra. 9.

eanemef

]

DI

n

ï

in Matth. dicit; Angelos effe antiquiores non

folüm homine poft creato, fed & omni creatu-

Uj 1bl

£

ra propter eum creata.. Idem dicit Orig. in li-

* d lg

bris Periarchon potifmum l. 3. c. 3. Et Hóm.

Iädïex

1. in Genefin.

Et Hom. 4. in líaiam.

9. ,

139 at

BAsILIUS Hom. r.in Hex. In principio, inquit,

Liam af

fecit Deus celum & terram; — mec tamen abfimile

vt t

*ero fuerit credere, fuiffe quiddam «vel ante mundi bu-

i i

jus. conftitutionem ,. id quod arcana quadam . animi con-

f ab

Aemplatione licuerit intelligi , tametfi bac de re Moy-

t

Jes. nibil im litteras transmiferit, & quid rei tante

Mj n

cognitio parum idonea videretur iflis parculis, qui

t ff

latte dotirime initiandi rudimentorum fidei veniunt &g

! M d

dnffituendi. — .Erat fan? flatus mundi quidam genera-

a qm j

lione fuperior , ab[ira&üis illis à concretione materie

quotm d

potentüs wundo pre[lantioribus $ro decoro accommo-

datus, temporis etiam conditione amterior, . eternus

at ert

nünirum ac perpes.

Creaturas autem in ipfo creator

imyltatent

omnium, atque opifex perfecit ,. lucem fpiritualem eorum

;f

ii

beatitudini accommodam , qui. dominum amant , fütt-

Yas vationis ví maximé preditas aique imvifibiles,

tem Q]

omnésque. beatarum mentium . ordines ,. quotquot. noftre

|

3oap

Qpan

mentis quantamlibet dixeris, facultateim exuperant,,

yub

quorum me momenclaturas

quidem. po[|mus | ànsvenire,

j

E bec fub[lantiam coi

jj

nplent mundi illius ino

ifibilis,

ut C dpfi infiruimur Dottore Paulo: 1N IPSO, dif,

g.

CONDITA SUNT OMNIA, SIVE VISIBILIA,

t

V.

SIVÉ

1 DENAI

30

Dlsru'ijA'ro I.

n

SIVE INVISIBILIA, SIVE THRONI, SIVE

(

lum demum . conveniebat

if det

DOMINA TIONES C9c.

(f

[

bis conditis, ut inundus accederet €9

adjungeretur ,

!

jl

et docendis animabus bominum

i^ )

ui inprimis locus

l

qu

hilni

atque erudiendis accom

modus, €9

ut domicilium e[fet

T

üs, que generationi

& corruptioni obnoxia unt.

i ) ï

a

Mundo buic & üs, que in

eo produ&ta funi anima-

bfiftit temporis curricu-

al Conj

libus &$ plantis congener fü

dens,

gum x d

lum accedens famper ac more fluentis aqua Tece

rfa conquiefcens. - -

Tàlis

alexi t

nec unquam à cepto cu

y Es

fane

efl eorum, que oriuntur ,

conditio ac genius ;

efcunt in b

oram ,

aut ad corruptelam

ve honc ul

aut. enim aug

vlefrnuem

deverguni : meque enim

in iflis quidquam queas de-

flabile. - - Hoc de mun-

|, nas

grebendere fixum. quod fit &

L de rv

di origine mos Moyfes. edocet

dicens: In principio fe-

cit celum &$c. im eo nimirum

principio , quod. fimul

peurt

nt, d

fuit cum. tempore ;

neque enim juxta rationem anti-

enie conditionis conte[latur, mun-

ilb ff

quioris aut primig

t f

dum bunc omnia qu&

fatta funt amntegredi; [ed poft

s, fed intellettu [olo percipi-

n n

ea, que mon oculis ifH

um narva

"wuntur , principi

t & originem verum iftarum,

Ita

f

lio quovis fenfa queunt percipi.

ht am

que vifu aut a

lia habet l. cc. Hom. 2.

3. GR E-

&Orth c

Bafilius. Simi

GORIUS N AZIANZ.

Orat 38. in Chrifti Nat.

tadtty o

ait:

uoniam bonitati nequaquam

'circa medium fic

Al (n

a ipftus

folim. contemplatione moveri, fed

I initum

fatis erat. fu

ut plura e[Jent,

bonum diffun

di ac propagari oportebat ,

*f

que benefició afficerentu

r, primim angelicas & cole-

tt i

cogitatio opus erdi,

fles

virtutes cogitavit; atque illa

At-

"It N

40

d verbó conficiebatur ac [piritu

explebatur.

Lf

fünt , primi [Dlen-

que ita fecundi [plendores

D

rocreati

Ti

dores procreati funt ,

prim

j [plendoris adminiftri (Jfve

"^ g

rie -ex.

five : ignem *velut mate

Ws, |

intelnlz'gentgs Jpiritus ,

pertem

$]

DE NATURA ANGELORUM.

31

HRONI: j

pertem. && inþorpbreum', Jeu aliam quandam naturam

I) (üfy

à

( hs

i

ad bas accedentem eas exiffimare oportet.) — Sic igi-

tur & ob bas caufas intelletilis munidus ( voxrog

T ln

DT

xócuos ) db eo creatus efb, quantüm quidem 'ipfe. de

A l

bis rebus pbilofophari queo, exigua oratione res ma-

D

gnag expendens.

L

T

Pofiquam autem primas creationis

partes. preclaré conflitutas vidit, alterum mundum

LT

materiá con[iantem 62 a[pe&tabilem cogitavit, banc

nünirum ex celo & terra & bis vebus, qua eorum

N .. T

complexu continentur , coagmentationem €sP concretio-

Àib g fj

72n.

Ex his patet, Bafilium & Nazianzenum

4 atj

ante hunc mundum vifibilem admififfe mundum

n qur d

- f Q0M

intellectualem, nempe mundum angelicum, id

eft, mentes angelicas. 4. CunvsosTOoMus

m

h i

L.r. deProvid. ad init. ait: Principio cim ange-

i, d m

ls creare& .Deus, imo verb ut priora complettatur

At VOl —

eratio, antequam ngelos conderet, .DDeus erat [ine

mtr, v

"wllo fübflantke [ue principio. ^ Chm weró mullius vei

R

J]

egens femper e[Jet, creavit zngelos, .4rchangelos,

A& fgr

'

!

ommésque reliquas incorporeas immortalésque fub[lan-

MUUE

n

Gas: of ipfarum creationem fecit bominem smundám-

iv

n

l

que bunc omnem.

5. DAMaASCENUs L. 2. de

n u

fide Orth. c. 3. Nonnulli angelos ante alias owmes

n C

Yes condias procreatos fuifle cenfent ;; quemadmodum

1 UP

Theologus Gregorius (INazianzenus inmuit). - lii

fj o

ol primum celum conditum eos tum denique pro-

,

j

;

ereatos. fuiffe malunt,

Eso Gregorii Theologi fen-

t

tentie calculum meum addo.

0. .HitaRIUSlIar2.

TU

jui g

de Trinit. poft med. Quid magnum efl, ut ante

terram. Deus Dominum . Chriflum. genuerit , cim .4n-

!

rple&

Jl

ï';

gelorum origo terre creatione reperiatur antiquior?

lt

Et L. contra Auxent. Chriflum ante tempora na-

m

j m

fum alJeris - & creatum : mega diabolum ante i

tempora

& Je:

,

DISPUTATIIO

T.

p

32

ap0pl

Jm Y

& fcäc&læ

Jfulftitiffe ?. Et in preefat. in Pfal. r.. di-

A

cit: Chri

Íítum non effe comparandum creaturis

füis in hoc, quod fit primogenitus omnis crea-

A

Z'r/ilm |

f/,

eH

ture. 7. HiERoNY Mus in Epift. ad Jatoed.

fi

ad illud:.Quam $romifi Deus ante [ecula cierna,

a

hus T

fic inquit: Hoc mon puto filentió pretereundum, quid

Des 1«

Deus ante eterna [ecula vitam fboponderit eternam.

di u

Ex quo juxta Geneftos

bifloriam fa&tus efb mundus,

, men[um 6j anno-

jft, tj

& per vices mothium ac dierum

1 |

vuüm. iempora confüituta [unt.

Ín boc curriculo &

mir, Ut

& aut fu-

a af

.

vota mundi tempora labuntur €g9 veniunt,

iura funt aut. fuerunt

[

Zinte bec igitur wundi tem-

at

- $ora ciernitatem quan

dam feculorum fui[fe credendum

védpn

quibus femper cwum

Fiio &? Spiritu fan&to fuc-

der, d

unun iempus Dei efi

vit Paters:

69 ut ita dicam,

T.

una cltermias s

àno innumerabiia tempora funt,

s d

ciun. infinitus

Jit, qui ante tempora omme temipus ex-

ET

Sex mil

lia mondum moftri orbis implentur anni,

nj m

cedit.

& quantas prius eterm

itates, quanta tempora, quam-

IACTA $

fuiffe, arbitrandum eft , in qui-

TMXT ]

das feculorum origines

bus 4ngeli, Throni,

Dominationes , cetereque Vir-

XET

&9 absque temporum. vicibus at-

'l

tuies [ervierint. .Deo,

ihdrit

que enfaris Deo jubente Jabfliterint

»

Znie bec íta-

Vrf

.que temp

ora , qu& mec fermo eloqui , nec mens compre-

iif am

bendere ,

mec copitatio tacita audet, attingere , promifit

E Wæ

4

Deus vitam.

3. IsrDpoRvus L.r. Sent..c. 10.

"n [j

4Ante omnem creat

ionem Zdngeli fatti funt , dum dittum

Ti j

€

Fiat lux; deipfis e

nim dicit Scriptura: prior

lux enim. dicuntur partici-

mmdubm

emniuin creata eft fapientia ;

1 ( ]

sandó luci eterne ,

fapientia dicuntur ingemite inbe-

r

Ó

- Znte omnem creationem. mundi creati

Wt

vendo fapientie.

d

^ ]i

- funt dngeli ,

&P ante ommem creationem dngelorum

Ipfe eft

4Angeh (

* M

M

. Diabolus efl conditus , ficut fcrzptum efi :

"4

É princi-

]

01

DE NATURA ANGELORUM. 33

Z hi

Q

N

principium viarum Dei. Unde ( ad comparatio-

WtU

Ü

memn Zingelorum Zfrehangelus appellatus eft ; prius enim

Ti

adTl j

creatus exftitit. ordinis prelatione , non temporis quanti-

LP

1 j

Laie.

9. CASSIANUS Collat.8. c.7. affirmat:

IU

LU

neminem fidelium dubitare, quin ante creatio-

M

nem hujus mundi fpirituales ccleftesque virtu-

jj

ET

tes Deus fecerit. Sic ait: 2fnte conditionem bujus

vifibilis creature . fpirituales celeftesque. virtutes Deum

tf Üs

Lrm

feci[Je, memo fidelium dubitat : mec enim exiftimare de-

Atl g

bemus, creationis fuee C opificii fui. principia à mundi

TUr pj t

bujus conftitutione Deum primitàs incboaffes: quaft in il-

J n

. dis anterioribus atque innumeris

faculis ab omni provi-

— dentia €9 difpenfatione divina fu

eritoliofuss; ac tanquam

1]

m D d

-mon babens , in quas bonitatis fue exerceret beneficia, fo-

i r

|

l

litarius, atque ab omni munificentia alienus fuiffe cre-

datur, quod de illa immenfa - ac fme principio , & in.

Lt nj

hr r

comprebenfibili majefZate fatis bumile eft incongruumque

Jentire, ipfo domino de illis pote[latibus dicente :

UAN-

I n g

DOFACTA SUNT^SIMUL SYDERA, LAU-

mind i

DAVERUNT ME VOCE MAGNA OMNES AN-

i i

-"GELI/MEIL

Qui ergo interfünt. creationi fyderum,

nnm d

ante ifiud principiun, in quo fattum dicitur celum &

j A

terra , ereati fuifje manifeftiffane comprobantur , quippe

M at

qui pro iftis omnibus vifibilibus creaturis , quas videbant

ifign, t

. €x nibilo proce[JlJe, creatorem magna voce referuntur &

,L 9U

1f ini

-adinirátione lauda[Je. — zdnte iflud ergo temporale prin-

-eipium omnes illas pote[lates celeflesque virtutes Deum

j r

creáfTe non dubium eft.

IO AMBROSIUS L.r. in

ndnity

.Hexam. c. s. /In principio fecit Deus celum & terram.

j i

Futtus eff ergo mundus, & cepit e[fe qui non erat ; ver-

i n '

um autem Dei erat in principio, & erat femper. — Sed

) 'J

etiam ngeli , dominationes & poteflates ,. etiamft ali-

j

quando ceperunt, erant tamen

n

j

jam, quando bic mundus

D. zdmort Tratt, de,Angelis.

gqi

y

34

DpDISPUTATIO L

[

44 (0n

l

e/i faäz;s.

II. S. AUGUSTINUS l. 1rr. de Civit.

:

[a'U'OHibuS

Déi e:52.

agens de illorum Patrum opinione,

jgmeü

tem».

ui dixerunt, multis fieculis ante corpoream

creaturam Angelos conditos fuiffe, tandem con-

JoseoNl

clu

ditinhec verba: Proinde u

& vvolet , unusquisque

g ul

ut ad exercitationem

accip

iat ; quod ita proferendum eft,

jriptoris

legentium à regu

la. fidei non aberran

tes plures po[Jit ge-

sEodeli

dum tamen Angelos [antios Deo

merare [enieniias ,

g Ongen

mon coeternos memo ambigat.

19. THEODORE-

fs mundo

"

"Angelos babui[Je ini-

TUS

.3.in Gen. Conc

gantelerc

tium, Ji quis dixerit anie

fui[fe , non offendet, ver-

Vi

I3. HUGO à $. VICT. L. r.'de Sa-

bum pietatis.

ise if

cram. part. I. C. 3

. INobis videtur , excepto eo , quid

srosmmund

b defimire «olhunus , omnipoten-

mibil im bac ve temer

'silis cl

li.

creatoris in nullo derogari, fi per iniervalla tem-

«ffitife al

dicatur.

Propterea in ca-

poris

opus fuwm perfeci[Je

aifolut

D

ieris

Deus prius informis ma

teria fatta efl, ac dein

ormaid ; €9

ipfa rationalis creatura prius quodam-

ATITaTC

m aff

modo informis .fatta. eJt,

poftea per converfionem fui

sl care

ad creatorem. formanda.

Quod fi quis querat , que

di exordio ex[li-

(oncilo

gatienalis- crea

iura jam itunc in mum

NCEPE

terit, cui boc exemplum proponi

debuiffer , facilé re-

Eodem

u el

fpondetur , ja

m tunc creatos fuifJe Angelos.

tieeuf

modo loquitur in 2.

"Tim. c. 3.

I4, GENNA-

qui refer-

Wt |

privs MASSIL./L. de Eccles. Dogm.

tur inter opera Auguftini c. 12. ubi dicit : An-

tupufei

z

elos & omnes cceleftes virtutes factas effe ante

vifibilem hunc mundum, ut non effet otiofaDei

Wt

r multa anté

4l

bonitas ; fed haberet, in quibus pe

fpatia b

onitatem fuam oftenderet.

Idem docet

lts

Á

n

c.65.

I$. ANASTASIUS SINAITA L. 1. in

Hexam. Similia habet.

I6. MovsEs Epifco-

T u

'ïJIIMQ t

pus Syriv deParad. p.2. cf7.

17. CLEMENS L

lu

Eapa

/

IIOI

"

DE NATURA ANGELORUM.

i

39

'I( ef*;

j

Païrl

UR

Papa L. 8. Conttit. c. 12. . Ex his textibus fimul

|

T

:

g

Tp;

cum rationibus eorum infpettis clare colligitur,

f

juxta mentem SS. Patrum Angelos jam antehunc

Atl

mundum vifibilem fuiffe conditos.

DI

ytt

g

REsPONDEO r. quoad Origenem. c.a.n.c.

t

Ü

Non enim ulló modó curanda eft authoritas hu-

J

] ]

vn

ï

It l

!

jus fcriptoris in eo articulo, in quo ipfiffimo à

Aj l

l

tota Ecclefia dudum condemnatus eft.

Senfit

I2 T0

i

enim Origenes innumeras praexílitiffe forma-

Áv lii

tiones mundorum ; hunc quidem noftrum mun-

LITTT

dumante fex circiter annorum millia conftructum

s Lt dl

effe, fed & hunc fuo tempore diffolvendum, ut

U 4 Q

rurfus ex diffoluti materia venturis fzeculis alius

Ws ii

formeturmundus: quotquot autem funt aftra,

p

aut in illis ccelis Superioribus funt fpatia , tot

Pnjmo

preexftitiffe alios mundos fiepe conditos, fwpe

i

1

f d

iterum diffolutos, in quibus omnibus animz pec-

At jrit g

cantes migrare cogerentur in alios novós mun-

VT CR

n

i

]

'

(

dos partim afficiend:z premiis, partim füpplició

?

pit i

puniende carceris corporei. Hic, inquam, er-

n

:

l

l

1

T

ror in Concilio V. Conftantinopolitano , quod

j

refert NiczPHORUS. Hift. Ecclef. L. 17. con-

hi,

demnatus eft. Huic autem errori affinis eft do-

hp

.

&rina de exiftentia Angelorum ante mundum

)l

1 i

corporeum ; nec vacat fufpicione, nonnullis

Dorn u

ij

etiam opufculis Patrum ab hzreticis iftas doGtri-

, Ui d

UT

a& Ef

nas oRIGENTS fuiffe intrufas, prout expreffeé

obfervari certiflimé fa&tum effe in operibus ,c y-

peito

l

RÍILLETE

B

j

!

REsPoNDEO 2. quoad alios Patres. dift,

(

Docuerunt Angelos conditos effe ante mundum

yim

|

prioritate naturs. c. prioritate temporis. /üubd.

WSESE

u

prioritate temporis Angelici. c. prioritate tem-

2

I

!

poris

V

36

DISPUTATIO t

n

oris mundani. n

Hancfolutionem nulló pror-

3

f ov

jl

It

Vi

fus modó à mente Patrum diffentire firmiffime

j jilll

credo. Inprimis Ifidorus expreffé advertit, dia-

i

Orüfr

bolum eo modo ante alios Angelos creatum effe,

o |

j

quo modo ante;mundum creati funt Angeli ; at-

f

j

m prelatione non temporis

qui diabolum tantü

J pïæE

quantitate priorem effe oftendit. , Dein illud à

dorit53

nobis dicitur prius naturà, quod eft caufa ex-

g

iftendi ceteris ; ficut fol eft caufa caloris & lu-

gmuum &

cis ,

ficque prioritate naturs prior ad lucem,

& in or-

p m

Cüm ergo Angeli influant in inferiora,

dine univerfi primatum teneant, haud dubiéfunt

vbf terp

primum ordine intentionis & creationis : fi ve-

3xplicetEcc

ró quis velit dicere Angelos non tantum prio-

sendm

ritate nature, fed etiam innumeris feculis ex-

dispurte

ftitiffe ante mundum (qui modus loquendi in

& GIjUS

nonnullis antiquis reperitur) fenfus eft, illa fz-

arpdt

cula fuiffe evum Angelicum , non inftans tem-

fsPON]

poris; prout recté S. Hieronymus in ipfo textu

qjaDthor]

advertit; quomodo enim ante tempus fuiffet

yand fol

tempus? /Évum autem Angelicum, cum dicat

O

prefentiam rerum, quz aliàs obje&ivé dividun-

thtmm

tur & difperguntur per plura annorum millia,

w

L

ivf

ftanti tem-

poteft effe commenfuratum primo in

tqum.

poris, quo mundus tuit conditus. Sicut ergo

nec Deus ipfemet vel unicó momentó temporis

Gs tl

Wlterci

eft antiquior mundó , quamvis fit ab &terno,

ficnec Angeli funtunicó momentó temporis prio-

BUSTT BR

!

MOR

res mundó, quamvis praecedant mundum per in-

?i

nï

numera fecula, talia fecundüm evum Angeli-

NI

limoy

cum

REsPONDEO 3.

Authoritati quorundam

Vil

autho-

l Qy

Patrum , fi aliter fenfiffent, opponendó

ritatem

DE NAi*URA ANGELORUM.

37

"ite

üli

"ll, ritatem omnium Theologorum: Cüm enim fit

l

[f

" eadem providentia Dei gubernans ingenia Pa-

]

t

fïä&v

Tpdn

"; trum primitivis Ecclefiz& temporibüs & mentem

'

"WY "Theologorum fequioribus feculis ,- prefertim

"l; San&orum, qualis eft S. Thomas, S. Bonaven-

T g À tura, B. Albertus M., fic ut doGtos aut prafi-

U. & eiat aut preeficiendos inftruat, par eft amborum

Wids authoritas; & quando fibi invicem contradicunt

"i& Patres ac Theologi, pars minor cedat majori,

Drür aj

ï

congruum eft: imoveró cenfendum, opinio-

"i ; nem Sanctorum Do&orum fübfequentium pro-

lmijjj venire à dictamine altioris providentie , quze

tij; (; fücceffu temporum diftinctiüs evolvat myfteria,

w & explicet Ecclefiz fuz gratielumina; autcerté

i fupponendum eft in tali cafü, quo pugnatur in

| diverfas partes à filiis Iucis, nihil intereffe Ec-

YUs d

hris d

clefie , cujusnam quis

fententie aut opiniqnis

pon t

e&tetur placita.

m aipot

RESPONDEO 4.

Iisdem Patribus opi)o-

nendó authoritatem CONCILII LATERANEN-

lt u

jcom, at

SIS, quod folum excedit immenío authoritatis

pondere Patrum opinionem ; nequenovum eft,

n

ADDofum E

varias Patrum opiniones utique nonnunquam hu-

manas fucceffu temporum magis difcuffas & etiam

ino jc

nonnunquam correctas effe iis precipué cafibus,

p a

in quibus tales do&rine ob motus in Ecclefia

oneto t

ortos fic excitabat attentionem omnium, ut Chri-

TL

l

ftum veluti in navicula dormientem ad compri-

Qu

u

l

in dubiis vocaret.

mendos motus, certümque Ecclefiz di&andum.

;

i ævumrï

RzsPowDpEOo s. Op

þonendö Patribus Pa-

tres, videlicet EPIPHA NIUM, THEODORE-

,

ia

TUM, GREGORIUM M., AUGUSTINUM,

C 3

»ponendö

!

BE-

j N

58

DISPUTATIO I

' p (rf fp

BEDAM Galios, qui videri poffunt apud su -

]

T

GUEZ.

gl D

dl 0'1

j

j d

Drczs r. Graviffimi Theologi docent, ni-

f

(

hil i hac controverfia effe definitum à Concil.

«lj

Lateranenfi ; ergo liberrimé cuivis permittitur,

) gricors

j 0

Angelos afferere pluribüs ante mundum f:eculis,

n du !

F -SUAREZ L.T.c.9.]. 14. DO mb

«prob. int.

h

icDi

Jfudico, mon fuiffe mentem Concilii (Lateranenfis)

T0

banc [éntentiam defimire de fide , eiiamfi fecundum

m cani

üllam tanquam probabiliorem locutum fuerit. Ia fu-

s n

mütur ex D. Thboma P.1. q.61. a.3., ubi fenten-

zi priorem dicit fuo tempore mon fuiffe erroneam,

V 1] D7

ciun iamen 'jam tunc. Concilium LLat. celebratum fuerit.

qnftrds

E dicét Ferrarenfis eludat boc dittum D. Tbome,

mE([Wæ l?

diftinquendá inter ea, que [unt-de fide direttb vel in-

i af

dire&i2, fruftra laborut . tam quia, ut propofüio fi

st at

erronea, [atis eft , quàd fit contraria veritati fidei frve

uniniu

dire&à five indiretià ;; taim etiam. quia, fi bec a[Jer-

"NU

dio e[fet à Concilio im fe defimita , jam e[Jet dire

T

de fide.; lii dicunt, S. Tbomam mon babuifJe moti-

tiam illius Concilii ; fed boc incredibile efL ex eo ma-

t

um

ximé, quid D. Thomas Opufi. 9.:3. decretalem illam

(Concilii) expofuit ; atque ita partem banc fecuti

in d

at um

funt Cajetanus €9' Sixtus Sen.

Et vatio efi ; quia

Concilium non ex in[lituto ad id. definiendum ,. ed obiter

TU

11, ii

&9 quafi aliud agens id dixerit : mon enim in eo Capite

intendebat. Concilium nova dogmata definire , fed anti-

h

Ü

A

Ti Sen. fl

qua profiteri.

"Addo veró, ex illis verbis Concilii mon

garum Auiboritatis accefiJe buic fententie , atque adeo

DEU

Ita ergo de

^b

1

qon carere temeritate contra illam fentire.

bac afJertione judicandum eft , ficut. de a[fertione , quid

LCTT

^

L

"Angeli - fint incorporei ommes cenfent ; mam licit illud

1den Concilium trattandó dottrinam fidei oocet, zdngelos

incor-

J

T[o j

DE NATURA ANGELO'R'UM.

39

1 Pomlnt ]

n

incorporeos & [Dirituales ; quia non ex in[lituto fed obi-

uj n

ter id dicit , mon cenfetur , illam vveritatem definivi[fe ,

(

l

quamuis ita illam approbaverit , ut fine temeritatis mota.

li

i

contrarium dici nom po[]t ; quia modus ille lequendi

Tf

Concilii oflendit. fenfum Ecclefie valde communem , cui

T

*5

poflea. concors. [ententia Scholaflicorum & pofteriorum

1f

Patrum acce[ft.

]ta SUAREZ.

2. VASQUEZ.

jj (

Iipin

í

veró hic Difp.224. q. 61. c.3. n. 1. & 12. fic ait:

Qj

í

[

l

In predi&to Concilio Lateran. non fui[fe aliquid defi-

Á f

h]

l

nitum contra opinionem INazianzeni , jam oflendo : . Ut

/ g'.?v;

/

li

1

i

,

enim Concilium definiret. banc veritatem , niti. deberet

!l g

aut [cripturá , aut traditione, aut Tatione ex princi-

li püs fidei dedu&ia ;, mullo autem borum miti potuit. 1.

m ]

2. "0n traditione ;

; Zïmmæ

non foripturá , àt probatum -eft ;

iib

nam Ecclefue traditio apud IDottores. & Patres Eccle-,

'

M

[

]

ii

i

J

]

fie tunc. confervatur , quando. communis. confenfus il«

n

|

lorum. àt certum fidei dogma aliquid docet ; im bac

]

"ATT

i

verü controverfia Patres Ecclefie communiter non con-

?l

Jentiunt ; imo inter fe diver[i funt 5 mec enim. paucio-

Ü

m

fl

TW

ves , nec ünüs graves priorem fententiam [equuptur

quám . oppofitam.

3. INullam fui[[e Concilio eviden-

TT

dhanitin.

tem rationem , ut predittam fententiam damnaret , «ma-

vifeflum ef]; quando mec im firiptura , mec in ira-

um

j n d

ditione firmum fundamentum babere potuit : dein tam-

etfi concederemus , potui[Je Ecclefiam tanquam certum

ninin,

definire , nibilominus verbís Concilii non fui[fe defmi-

TL

tum , graves. Thbeologi mofiri temporis Cajetanus €9

TUl 2

Sixius Sen. non. immeritó arbitrantur.

Cajetanus mo-

]

yorli t

1

tat, non tam verba ipfa Concili quàm mentem illius

afatity

d:l[

aitendendam e[Je ; . mens auiem Concil fuit, errorem

i. )

Origenis damnare, prout expre[só affrmat. S. Tbomas

p

Opufc. 23.

lta vAsQUEZ.

m* j mm |

j

C 5

RE-

W,DENA

40

DISPUTATIO I

REsPONDEO. c. a. dift. c.

NNifi ea fenten-

Af

jf

D

debeï.:

tia opponatur communi fenfui doctorum, & fen-

|

ai fs

fui obvio Concilii Lateranenfis.c. fecus.n. Ne-

ue enim fine fundamento folido decet contra-

) uelltiilS «

agf v

4

icere univerfali fenfui Do&orum, & definitio-

nibus Conciliorum in fenfu obvio fumptis.

Is

kaätatmrz temp

que ex his ad fummum fequitur, quód oppofita

fententia non effet condemnanda tanquam erro-

j; 0X

j

mv

nea.

Drcres 2.

f b

4flà

Adverbium fimul prorfus difþþa-

wnde

rata tempora in Scripturis complectitur ; ergo

ipexipf

quamvis Concilium dicat fimul mundanam & Àn-

gelicam creaturam conditam effe, non propterea

walio L

1

)

J

dri um

ad idem temporis punctum utriusque conditio

referenda eft. rob. 4nt.

Ecclefiaftici 18. v. 1.

a oglon

dicitur: Qui vivit in eternum , , creavit. omnia. s-

r

MUL ; &tamen certum eft, non omnia eodem

j

VOR

ü

, die & tempore creata effe. Item Job. 40. v. 1o.

; t

Deus dicit de Lucifero :

Ecce DBebemotb , quem

"ntiu

feci tecum ; & tamen certum eft, Luciferum &

BIID

- Jobum non eodem tempore creatos effe. De-

Qs coli

]

nique s. cREGORIUSs L.32. Moral. c. 9. dicit:

——

t C

Qion. fünul celum €9 terra deforibitur ,. fimul. [piri-

dnm.

tualia & corporalia , fümul quidquid de celo oritur,

unter

.005 Jfimul fattum. quidquid de terra. producitur , indicatur.

O orod

Propterea ergo dicitur Deus omnia fecifJe famul ; quia

isphy

emnia , que& deinde fatta funt , ex bis duobus fatta funt.

hi t

REsPONDEO. dift. Tó fimul in Scripturis

i

j : t;

ls

refertur ad difparatatempora aliquando.tr. com-

BU

inuniter ac frequentiüs. n. vel dift. fic: nifi ex

lo

circumftantiis verbum equivocum à fenfu ambi-

: Quia 1

guo determinetur prafumptivé.ad certum. c. fi

Jfn

Ts d.

determinetur præfumptivö ex circumftant

ii'.dïceïe) :

In fi-

IIOI

-

DE NATuVRA ANGELORUM. ' .;,1;

U

1 dbf

It

| In fignifcatione verborum prefümptio non ex

|

MC

€o peti debet, quod aliquando fit, fed quod com-

Ohdd dec

munierfit; itaque ille fenfus accipiendus, qui

t

hi &

Ü

frequentiüs ac ufitatius verbis fübjicitur.

Dein,

t

i

etiamfi verba effent ambigua vi füz fignificatio- -

BU

nis, ex contextu tamen hic reftringerentur ad

ïllr, Quj n

Jünultatem. temporis mundani nobis magis obvii ac

lag

noti; ad quod proin prefumendum eft refpe-

xiffe Patres Concilii Lateranenfis; quia de crea-

"U r d

Jtor

tura humana loquentes dicunt eam deinde con-

phiir, «

rk

ditam effe.

Itaque partim ex fenfu Do&orum

Ia

"

!

E

partim ex ipfis verbis Concilii prefümendum eft,

TODDEODt:

àn Concilio Lat. fermonem effe de /imultate tem-

NU condto

poris noftri bumani,

TAR

tionem celorum.

qualetamen pon fuit ante crea-

n

QUS) nf

OBJICITUR 3. contra eandem.

Q nra

Longé

convenientius eft, Angelos conditos effe ante

aj

: Dn

E

—

mundum; ergo debet iddici. Znt.prob. Longé:

convenientius eft in Phyfica dicere, quód fy-

f, Lic

ftemaiftud noftrum planetarum, in quo vivimus,

eitos df

àreliquis coelis toto ccelo diftet & differat; ergo

fo 9

tiam longé convenientius eft dicere, reliquos

i, f

cclos eoórumque incolas haud dubié Angelos in-

l

TT

dependenter à noftro mundo ac fyftemate pla-

iir,

UI

T.

netario productos effe.

Zfnt. prob... Secundüm

1

fmUE þm

rationes phyficaslongé convenientius eftterram

UT ar

moveri, & ftellas quiefcere; ergo etiam con-

milinat

N

venientius eft, reliquos celos eorümque inco-

las ab ifto mundo noftro independentes effe.

df

REsPONDEO. n. a. ad prob. n. a. ad prob. n.

3.

if T

Quia etiam fecundüm rationes phyficas &

juxta fyftema gravitatis corporum convenientius

j axu

eft dicere, dari preffionem mutuam omnium vor-

:ircumüa"fï

C 5

ticum

p

42

DISPUTATIO' L

ii

p

ticum totius univerfi ;; adeoque etiam dari tan-

thm unum univerfum , ac confequenter unam

N pnontat

W

sl

produ&ionem. fimultaneam omnium partium.

mporl

m

[

Certé cüm Deus fit providens, omnia fic ordi-

fl (va

naté difponere debuit, ut detur à

&io ac com-

«iio d

r.fe;

ficque fieri

$1

GiC

municatio partium univerfi inte

non poteft, ut pereat una par

s Univerfi nota-

j um «

totius Univerfi.

! quæe

bilis, quinpe

reat etiam harmonia

n

t producuntur fi-

etiam

Itaque aut omnia pereunt, au

us ordo totius

udi oatü

mul; eó quód

fit una natura, un

-

es, quas divina pro-

atcum, (

reparans ex fua natura part

n eterm

videntia fecundüm proporti

onem accommodam

diter Don.

toti largita eft Univerfo.

I. Scri-

Os]1CI

TUR 4. contra eandem.

qe, f

imimdum 1

ptura dicit, Ange

los jam exftitiffe, quando Deus

produxit mundum

; ergo. prob. dnt. Job.38.

3ns 00

dicitur : Ubieras,

quando ponebam fundamenta ter-

o

v&?2 -- cimme lau

darent fümul aftra watutina , €9

s Deu

1 TOUf

jubilarent omnes filii Dei ?

2. Job. 4o. dicitur de

Lucifero feu de Behemoth :

Ipfe efb principium

sint d

d-

viarum Dei; ergo eftinitium creationis. 3

Lifcïtur :

Deum & inter na-

1 n u

tura Angelica eft media inter

.

turam corpoream ;

ergo eti

am habet medium

quus:

Deus eft ab &terno, & nà-

h03

intempore ; atqui

tura corporea eft in principio temporis; ergo

X

BO

na;ura.

Angelica eft ante principium temporis ;

t)um

quamvis non

fit ab eterno.

Letem

RESPON

DEO. ad 1. n. a. ad prob. dift. Dici-

tur hoc de fundamentis hujus noftre terre. c.

^ i

uando enim

ET

de fundamentis univerfi. n. a.

condita eft & formata ex illo chào globus terra-

ln

queus, Angeli jam erant creati, utpote ftatim

"i

Ad 2.

Eu

pïimq die cogditi.

£

3

UE

DE NATURA ANGELOR'JM.

43

:

MT

i

(

fequent

n

ld 2. dift. Lucifer eft principium viarum

p

Dei prioritate naturze & di

Umllim

temporis. n. a.

gnitatis. c. priorit?te

RTM

IT

li

i

EW EMT

xdd 3. dift. a.

Natura Angelica eft media

li

;

d

fquueL

medió diverfe rationis. c. medió ejusdem ratio-

s [ IT

lf

nis. n. Sicut enim inter Deum & hominem ac

omaroriusUnivef

mundum datur medium, nempe natura Angcli-

ca, quz eft diverfz rationis à Deo & homine,

UPH

Bo

fic etiam inter eternitatem Dei & inter tempus

mundi datur aliquid medium, nempe &vum An-

TL5 du

TL COR

gelicum, quod in Libro de caufis vocatur Ho-

rizon zeternitatis; fed ficut natura Angelica for-

v rf

maliter non continet naturam rei corpores aut

divine, fic /Evum Angelicum ejüsque prioritas

h, uD

ad mundum non dicit formaliter prïoritatem aut

hat haj

inftans temporis.

m m

OBJICITUR 5. contra eandem.

I. Non

Qj ii

decet, Deum per totam sternitatem ante crea-

*;

(hp d

tionem mundi fuiffe otiofum ; ergo jam prius

"a i

produxit Ángelos.

2. In Epift. ad Titum r. v.

QD

f

2. dicitur : Promift qui non mentitur Deus (vi-

um &it

i

r

"

!

tam) ante tempora fcularia ; ergo jam ante tem-

,

m hb m

pora hujus mundi exftabat faltem promiffio Dei

j etemo u

|

:

non facta homini, fed revelata Angelis.

tenpos *

Y

j

/

!

M

;:

RESPONDEO 1. retorquendó fic: JNonde-

:cipium (

cet Deum ante creationem Angelorum per to-

tam eternitatem fuiffe otiofum, ac poft infinita

rdprob.diü |

olre t

funt ab zterno.

fecula primüm incepiffe operari; erg

F3

l

j

o /A»ngeli

s

J

50

E:Z

RESPONDEO 2. negandó fuppofitum, quód

|

;

|

vel unicum momentum interceflerit inter eter-

j p

vera eft

-nitapem Dei & inter ininum mundi:

enim

pv

44

Á

"DISPUTATIOX l.

ji

travefOll

enimiftapropofitio: Deus ne unicó quidem mo-

j)

mentó temporis huj

us eft antiquior mundó.

d 9. dift. Deus prom

ifit vitam ante tem-

TM

)

joco 0

pora fzcul

aria currentia intra ftadium hujus fz-

rentia ante initium hujus fzculi. n. a.

eulb.c. . cur

«j x fü:

Senfus enim Apoftoli folü

m eft, quód Deus pro-

nra

mis Patriarchis ante

veän[ l

AT

miferit vitam beatam jam pri

g &i

multa fecula, videlicet ante

duo vel tria millia

annorum.

dioinpa

1. Po-

j2 1. 8

OsrTICITUR Ó.

contra 5. Conclus.

lo cecidiffe absque eo,

aipea

teft dici, Angelos de cce

aigne D

quód ibi fuerint

creati 5

ergo non probatur ex

4 fuiffe creatos in coelo empy-

viünttonet

lapfu de ccelo eo

stinCelo

reo, Prob. dnt. P

oteft dici, quod Angeli fuerint

ac poftcreationem trans-

s orrunto

creati in fyccelo dereo,

prob. nt.

i Calo !

lati in colum Empyreum 5

ergo.

Étiam Adamo

fic contigit 5

dicitur enim Gen. 2.

a, fic

Formavit Domi

nus Deus bominem de limo terrae , &9

.

uthic p

faciem 6j

us fpiraculum vitg. - -

Tulit

Aipeos C

in[piraroit in

erzo Dominu

s« Deus bominem, €2 pofuit eum in para-

ssielt

ergo Adamus fuit creatus extra

,au&

difo. voluptatis 5

müm translatus in paradifum.

]

aradifum , ac pri

A

i

Q

s. Angeli non pec

cárunt in cclo ; ergo neque

tipro h

Coelum eft locus

ibi fuerunt creati ;

prob. Zdnt.

tYwiti

alienus à

peccato juxta illud Apoc. 21.

inm

prorfus

VI 27.

Non intrabit in eam aliquid coinquinatum ,

(qe-

.

ïr.hCauda

aut. abominationem

faciens, &2 mendacium.

z

UE

ergo Angeli

lum non eft locus viz fed termini ;

'nerr

fuam beatitudinem non debuerunt promereri in

d

1n.

H

Colo, fed alibi promereri Celu

j

ij

RESPONDEO.

d 1. B. 3.

ad prob. n. a. ad

itatem. Difparitaseft; quia

Ui w

fprob. tr. a. n. c. & par

EE

rtalitatem:

homini non competebat jus ad immo

econtra

Atf

Wil

IIO [

"Ui

DE NATURA ANGELORUM.

45

30

IN

Tor

econtra veró Angelis competebatlocus congruus

ll v

1

ï

fuz dignitati, qui alius affignari non poteft prae-

d

:

ter celum. .Adamus ex ipfo quafi fu& crea-

l

f

li

tionis loco debuit inteHigere, fibi non 'effe de-

Lal

uj

bitum paradifum, fed terram mortis: econtra

Angeli ex füa natura immortales reécté. etiam

Ti Pä[fl&erlS :

ii

|ti

creanturinregioneimmortalitatis. PoíTet etiam

retorqueri & inverti argumentum fic : Éva fuit

1.

Condg

"ER

producta in paradifo ; ergo & Angelus in Ceelo.

(lb

d 2. n. a. ad prob. dift. Codum eft locus

( d

alienus à peccato ex conditione ipfius loci & ex

Q probotre

ordinatione Dei.c.a. ex malitia incolarum &

fl qpl a.

ex ordinatione creaturz. n. a.

Deusquidem non

agl

n us

tolerat in Collo peccatum, ficut nec mare mor-

tuos, moriuntur tamen homines in mari, & pec-

$ g A

Xur enm 6t

cantin Coelo Angeli ; & hinc ficut mare ejicit

'!

mortuos, fic & Colum peccatores Angelos.

TT T

Imo ex hac ipfa parte communis fenfus fuppo-

njb i

nit, Angelos creatos effe in Codlo 5 quia exinde

hi umb

fideles intelligunt, nullibi fe effe fecuros à pec-

Vit Crettüs

'

J

cato, cüm & iri ipfo coelo Angeli peccaverint.

3 p

ld 3. dift.a. Celum non eft locus viz fed

o &

Sicut

(phum el

termini pro homine. c. pro Angelo. n.

enim Novitii in aliquo Ordine Religiofo fünt

dub

fimul in via & termino, fic & Angeli fünt in

al g

cclo. Cauda draconis cum tertia parte. ftella-

nj

rum ejicitur; Angeli pacis & lucis manent.

jn; em:

OBJICITUR 7. contra eandem. z. Luci-

n p

QU

fer Ifa. 14. dicit: Imcelum confcendam, fuper aftra

jf

Dei exaltabo folium meum, fimilis ero Altilfano ; Er-

Y W

go Lucifer non fuit creatus in cclo , in quod

zrltaseü

primüm voluit afcendere.

2. Per celum fre-

]

jl

]i

quentius in fcriptura intelligitur regio aéris aut

Íyde.

y

46

DISPUTATIO L

)À

fyderum; ergo quamvis Angeli produ&i fint in

J d

7

nif

celo, non tamen fequitur, produ&tos eflé in

f

i &u HUO

coelo Empyreo.

gt ^

J REsPONDEO dift. a.

Dicit hoc Lucifer

e qe

il

i

in fenfu tropico & allegorico. c. in fenfu litte-

j

5, 1

tah..H.

Hic enim textus litteraliter folüm acci-

jl

uc i

i debet de Nabuchodonofore, qui comparatur

j

prlmO

cum illa ftella Oriente , quz dicitur Lucifer;

er allufionem & allegoriam etiam de

y

í

f fcm 6

quamvis p

Lucifero Angelo exponi foleat.

ld patet ex

Jicas I

contextu; dicitur enim: Sumes parabolam ifiam

il

conira Regem Babylonis: - - - detratta eff ad in-

acptton

feros fuperbia wua, concidit cadaver iuum : jfüubter te

smGua

flernetur. iinea , €2 operimentum iuwm erunit vermes.

am potie

'QTQ

COuomodo cecidi]i de celo Lucifer, qui mané orieba-

iW

a a

vis? corruifi in i

erram , qui vulnerabas gentes; qui

"n

lu

dicebas in corde tuo: n calum con[cendam,

Juper

Hec omnia

I0ND

afira DDei exal

tabo [olium meum €*c.

in fenfu littera

li non poffunt intelligi de 2ngelo

«rs a

R

i

D

tem m

Lucifero, üt cuivis clarum eft, fed potius de

;

Hinc & in Grzco dicitur o éws-

1

JA

ftelia Lucifero.

Qogog ml myamiMeY , Plo

spborus muamné oriens; &

tpelump

in Hebraico eft nomen

?i Helel, quod deri-

dti, t

vatur ab Halal, quod verbum denotat fplendo-

um vf ]

vem fiella.

Poteft etiam ex ipfis circumftantiis

tf g

Luci-

claré idem accipi; alias enim fequeretur,

ial

ferum fuiffe creatum in infima regione aéris,

2, Edf

cüm dicatur in eodem textu: J4fcendam fuper al-

T eyi

titudinem: nubium ; nübes autem tantüm in noftra

p

regione.aéris locum habent. Sequeretur ulte-

ET

rius, nubes jam debuiffe exiftere primo crea-

FE

!

1

—

?

—

!

Vi

tionis die & aftra, ut fupra illa potuiffet afcen-

D

z

A Qp

dere. -

d

!10 |

DE NATURA ANGELORUM.

hm

47

Rn

i

"Add 2 tr.a. dift. c. Poteft fic fümi etiam in

hoc cafü, nifi prefumptio ftet pro fenfu famo-

Di hr

fiori & ufitatiori, atque eundem circumftantize

UY

il

|

infinuent. c. fecus. n. celum aéreum & fydereum

r

f !

primo die creationis nondum exftitit, fed tan-

(

tüm chaos, in quo nec terra

( Bu

, Decaér, nec fy-

Ue d

Q j

dera adhuc fuerant diftinéta.

Érgo non potuit

Iiprim

Lucifer primo die dicere : in celum a?reum aut fy-

dereum conjcendam.

, d pä[

V H

Ài

!

DicEs. Poteft dici, per coelum fimpliciter

[]

dl 1

di&um intelligi ceelum fydereum & aftra, faltem

l

dtl:. f

j

j

per anticipationem : fic dicitur Jacob veniffe in

VOTA

r

l

montem Galaad; quamvis eo tempore nondum

TLT

i

ille mons potuerit vocari Galaad, cüm nondum

hi vt

fervat.

exftiterint Galaadite, prout D. Hieronymus ob-

n n j

.E

RE

)

RrsPoNDEo. dift. P'.o/tefl'c!üc dici, fi de-

ial d

:

Mu

tur gravis aliqua ratio confugiendi ad tropum

d f

vel ad talem modum loquendiinufitatum aut ex-

oo G

W

traordinarium. c. a. fi non detur gravis ratio. n.

n o (

Sicut prefumptio fumitur à communiter contin-

li, quodi

gentibus, ita etiam fenfüs verborum fümitur à

n denyat j

"

communi ufu loquendi ; non veró ab eo modo,

jis r

qui non nifi rariffimé folet adhiberi. Item aliud

jqurtin:

eft, quod aliquando.denominatio futura antici-

m n

4

petur, & aliud, quód res nondum exiftens fu-

: Afmmkng/äf

matur pro exiftente; fi enim mons ne quidem

p unny

*xititiffet , non potuiffet fumi per anticipatio-

Sequef etüïf

'

nem fub denominatione Galaad ; ergo fi ceelum

aéreum & fidereum non exftitit

]

o PFLUW!*'

, non pOttpifret

;iüer

Lucifer dicere fe afcenfurum.

j ^

QUA.

^

DISPUTATIO

I.

48

(

j

J "QUJESTIO III.

W n

D

W,T

l

!

7

; t

-

l

" ZIngeli fint corporei & corruptibiles ?

TL

'Tripliciter poffe formari

OTANDUM. I.

fs

queftionem.

1. An Angeli fint Cantüm pu-

u

i h

rl

J

/1

ré quid corporeum , fic ut nihil habeant de fpi-

ritu, ficut v.gr. ligaum aut bruta &c.? 9. Án

[

i

'.

[

,*W?WHZ

j

faltem fint compofiti ex fpiritu & corpore, ficut

( (u

homo componitur ex anima &corpore? 3. Àn

Qu ,

non fintfaltem compofiti ex fpiritu & materia fpi-

m aj

rituali? Certé P.BuBALI de Angelis Quaft.

d

Difficult. 2. $. r. ftatuit fe-

»

ä

50. art. 2. Querftio 2.

N

quentem propofitione

m: ANon repugnat abfolutb,

n (

tid, dari talem. fubftantiam

boc efl, divind ommipoten

L4]

"ng

elicam conflatam ex materia [pirituali. - - Cii-

|

(4LI,

battenus mul-

ligitur mon reüà dici à Recentioribus ,

üf.1.6

jam agniütam e[]e

materiam mifi corpoream , ut ajw-

ii pure

ment, in zingelis nu

llam materiam e[fe po[Je.

INam

um fori

gravi[/mi Tb

eologi alias [Dirituales smaterias de fatto

TA

arbitrati funt ine[Je

Jingelis. —.Dein fupponit eam pof-

m pof

fibilem zdngelicus.

Et ibidem quzftio 1. diff. 2. $.

qit, m j

1. idem Author fcribit: Zflexander de ,dlles part. 9.

onvimer

q. 20.

memb. 2. $.1. apertó ait; in zngelis effe ali-

quam materiam , ex qua componatur.

Similiter S.

Eäam Qp

03 inte

Bonaventura in 2. difl. 3. d. q. 2. contendit , "ngelis

e[Je materi

am £? formam , quibus tanquam. partibus

A t

Atlb

realiter inter fe diftin£tis zIngelica. fubftantia confiruae

tur 5 materi

am , inquam , non fimpliciter ( videlicet

lïïlï&quu;m,

t ]u

cerpoream

$) banc enim megaverat ipfe & dlexa

der ; fed wmateriam que fít ratio-mutabilitatis mon

fo-

DL

MQCHnda

limn ad mon e[fe , d. etiamm. fecundim diverfas. proprie-

tates.

Clarius eandem materiam explicat q. 2. ubi con-

A rti

of

cludit ; eam mon babere idem e[Je , quod. materia cor-

porim,

iif

r2

2

X

;

) |

DE NATURA ANGEL;ORX'L.TM.

49

li

porum ,. babere tamen, eandem. e[fentiam , mimirum àt

ipfe infinuat , in ratione partis componentis.

IT

- INon ergo

concedunt materiam corporum naturalium P

Jéd. aliam

T Wf fl

lengé diver[am prorfus infinuant.

ld quod monendos

| lflntt'amümï

e[Je. Le&ores cenfui ; tum me ulla mo

ta optimis Scbola-

"D

Jéicis , quod. Zfngeles corporeos e[fe

Jenferint , inurere-

L

(ur; tum ne quis ,. ft quemquam ex zdutboribus vi-

QUIDO d

deret a[Jerentem ,. aliquam "Ingelicam maturam crea-

nore? v

DAR

biem efe , que ex materia fpiritali & forma intel-

I matri

ligente con[taret , eum dng

elici -Dostoris fententie ad-

Tl (ne

ver[antem. exiftimaret,

Huic fententie S. Bonaven-

L latl

ture non admodum. diffimilia. docuiffe videtur. Ricbardug

Bu djlg)

in 2. diff. 3. a. 1. q. 2. ubi docet,

"dngelos e[fe compo-

? lj

miam

f(tos ex materia. & forma,

Siniliter 4ureolus in 9.

Vi

(

difi. 3. q. Y. &. 3. aperté concedit materiam in n

Belis.

( P. BUBALT,

N w

qui ibidem Quzft. so. a. ».

qua-

VMT

fito 2. diff. r. $.

2. & 3. examinats an poffit dari

fübftantia puré intel

lectualis , quze naturaliter

fu. 1

ii

per modum formz fit unita materisz corporegs -

fol. 147. $. 2. concludit ; tantium probabile fibi vi-

Á m

li 1. d

deri, non poffe dari-fubftantiam talem ; quia;

dtinquit, non invenio evincentenrrationem. — . Ac . re-

d d

"Vera convincens ratio hujus Authoris non efts

. i

gt

dum fuam conclufionem ex eo probat ,

quód

fubftantia intelle&tualis ,

imdi, A

nii, &

fi effet unita materise-

COrporeg&, etiam przter operationes intellectua-

mum f

les deberet habere aliqu

m

li

n

as operationes fenfitivas,

'1df[

faltem aliquando

, Ut ficut homo aliquando cir-

i (i

zebpw

ca objecta puré intelle&tualia contemplatur ET

m

Circa prima principia eft ens intellettioum., ita vi-

T

ciffim fecundario intelle&tualis illa fubftantia ali-

j

iL

quando fentiret. Hoc enim effe poffibile facilé

ra[ j

concedi poffet 5 utrüm vero talis fub

ftantia di-

u m

D

D. zmnort. Tra&t. de /Angelis.

cen-

| yM

So

DISPD.TA'TIO I.

ongun

cenda foret puré intelle&ualis, an mixta, effet

jin!

Hincidem Author eam re-

danhäbet(

uzítio de nomine.

yd m

li

fponfio

nem prafentiens inftituit aliam queftio-

an ratio D. Thome fufficienter probet,

j

nem ;j

.qones U

reter Angelos puré intellectu

ales nullum dari

non puré intelle&ualium.

f onfet ex

i

aliud genus Angelorum

AMGUST

NOoTANDUM 2.

Variam poffe effe notio-

nem corporis.

1. Per corpus intelligitur id , quod

Pl €fre I

g-,w tpntrtoa

pabet pariem extra pariem 5

ficut v.gr. corpus ho-

minis, cujus partes funt caput, pedes,

ezque

guipn n

non tantüm realiter , fed

d m

diftin&:x ab invicem

etiam quoad fitum.

9. Per corpus poteft in-

g t

habet partem extra

g, n

telligi id, quod quidem non

partem per diftinctionem rea

lem, fed eft aliquod

vind, t

tinuum,

babens tamen figuram

! feiudi

corpus fimplex con

& ierminum ; quali

a corpora funt minima cor-

twtri fü

naturalia,

aut etiam juxta mul-

ninmotram.

pufcula phyfica

tos ccli, qui C

reduntur effe corpora fimplicia

fs an

fine compofitione partium integrantium ; imo

g eorp

tier Qiftr

etiam , üt aliqui putant, fine compofitione ex

materia & forma.

üum&

Per fpiritum aut rem fpi-

2 mentis,

NoTANDUM 3.

3

ritualem iterum int

elligi rem in triplici fignifica-

DUÉT

tione. I. Spiritus dicitur illud ; quod nullam

tdtquid

habet figuram aut magnitudinem, üt Deus. .

bt 1

uod nullam habet quantitatem diftinctam , fal-

Wr.1 $

tem dependentem à legibus nature, fed depen-

AAT]

dentem ab arbitrio mentis, prout anima ratio-

Vltfy

palis in ftatu feparationis, in quo poteft fe con-

*l ii

trahere vel extendere ad libitam magnitudinem.

LU

9. Spiritu

s communiter dicitur effe id, quod

TT

non habet partem ex

tra partem & diftinétionem

UT

partium ,

nec phyficam nec Mathematicam :e-

lW T

'cun-

FA

þ

DE NATURA ANGELöRpM- 51

cundüm longuim, latum &

QQor J

profundum. 4.

uod

Ti

quidem habet diftin&ion

em partium vel phyfi-

cam vel mathematic

|

am, fed dependentem ab

D

"s ul

lt Il

arbitrio mentis,

ac cum proprietatibus fpiritus,

Has rationes

Lelmelle&uah

:

tam corporis quàm fpiritus fumi

poffe patet e

X.$. AUGUSTINO & HIERONY-

filj

MO.

AUGUSTIN

Us enim Epift. 28. ubi docet

r

animam effe inco

5

duf

|

rpoream, fic ait:

ANe «erbi

Juperflub. controderfiam faciam ,

Jts, tj

[

Jf corpus nuncupetur.

Téditn, j

id, quod aliquo modo eft in fe ip

. Corpus ef anima,

D

Jtem fieam folam incorpoream placea

1* potef

]

que fumme incommutabilis &?. ubi

t appellari naturam,

Dattem enty

que tota eff , corpus -

eft anima , quoniam tale aliquid

ip/a non eft. — Porro.

tl

fi corpus mon eft.,. mifí quod per lo

Ci

A f

Jbatium aliqua . lon-

V um qy

gitudine, latitudie , " altitudine it

a fiflitur vel move-

tur , ut majori fui parte majorem locum occ

m t 1

upet , &

breviore breviorem, minüsque fit in

parie quàm in toto,

o

s efl corpus anima.

Ex quo

patet à S. Augu.

Tuum; 1

ftino, per corpus intelli

gi id, quod habet par-

Yaf

tes realiter diftinctas tri

né menfurabiles in lon-

gum, latum & profun

m autid

H

dum, nec dependet ab

arbitrio mentis.

In hunc modum é converfo

j

;

$. HIERONYMUS rem fi

l

.

L

.I;

:

piritualem vocat id,

QU

Y

Í

quod habet quidem partes

; fed tamen dependen-

,u

Dus

tes ab arbitrio mentis :

At

quando enim explicat

illud r. Cor. 15. v. 44.

SEMINATUR CO R-

, f j

PUS ANIMALE,

j ampat

SURGET CORPUS SPIRI-

TALE. -Ad Pamachium c.9. fic ait: Nüunc 0Ctu-

.

od f?f*)

ls videmns , auribüs audi

dibás ambulamus »

Wus, manibüs agimus, pe-

magnitu '

im ilo verà corpore [piritali toti -

d id;,&

videbimus , toti . audi

emus ,

toti operabimur , toti am-

iritale

ïc difh'nfuüä

bulabimus ; aliud nobis 9

G etbereum promit-

d

l

,

tþz'tur., quod mec tatlui fübjacet

» f&c ocults cernitur.

l

u

2

Ita

u

DISPUTATIO

T.

52

]',WrWþ' inpl

Ita ille.

Verür P. BUBALI & alii confunden-

as m

tes extenfionem definitam cum indefinita, uni-

w'[ls (übftänt

verfim illud corporeum vocant, quod natum aptum

ga lt

eft babere extenfionem ; & fic ftatim ab initio er-

n

rant in definitione corporis ac fpiritus, ac con-

fïDii qüiä P

fequenter in ipfo ftatu quzftionis.

u a

NoTANDUM 4. Mecorpus & corporeum

;if'etotam,&

jl

fumere in hocultimo fenfu D. AUGUSTINI ma-

prohblcu

gisrecepto ac magis

obvioinufuloquendi; quód

jgodim

fit id, quod ex /fua natura na-

nempc corporeum

t

hr 2b

ium aptum eff babere partes exira partes quantitati-

atun del

Va5 ,

trin& menfurabiles fecundum longum , latum 69

ss Di,

rofundum , juxta leges nature inp

enetrabiles ac in-

idi

ficut v.gr. corpus

Mi al

dependeutes ab arbitrio wmentis-:

ii ogoit

humanum habet unam partem organicam, puta

aitionale

manum , extra aliam partem, v.gr. extra caput.

y lat

Hinc fub nomine corporis non comprehendo

tigürente

extenfionem dependentem à libero arbitrio men-

Wieione

tis, & penetrabilem ex fua natura, recipientem;

QATUR

que figuram quamlibet pro arbitrio mentis, imo

etiam pro eodem arbitrio mentis recipientem

Watur fy

1090 00

prop

rietatem inpenetrabilem ; hanc enim exten-

fionem non exc

ludo à natura Angelica. Etin

It nod).

d Y

hoc fenfu

DICO L. Anse

ii funt incorporei fimpli-

LE 1.

citer & adeequaté. Senfüus eft, quod Angeli fint

m jni

t vor

puri fpiritus , nec fint compofiti ex fpiritu &

corpore, ficut componitur homo.

"L t

PRoRATUR Conclufio t. Deus potuit con-

^m

dere fübítantiam taliter incorpoream, & hujus

Wütem £

exiftentiam exigit univerfum ad complementum

1(4 l

Ui

fux perfectionis

, idem etiam exigit finis in crea-

.

Znt,

"d

tione muudi à Deo intentus 5 ergo datur

qc Ic 7"'

'

DE NATUR.A ANGELORUM.

5$

| &aln (f

l

.

;1

hii

q,.x,r. ". prob. inprimis negativé, Secundó etiam

ïä'n

ofiivé ex eo ; quia anima rationalis defacto

II

,1:

j

eft talis fubftantia fine membris & corpore ; ta-

atnp 0i

[;

les etiam funt deemones, qui compenetrantur

C It

US, H

E

l

m

cum corporibus ; denique talis fübftantia poteft

concipi, quia poffum concipere rem extenfam

p t COTPO[;

cogitantem absque diftin&ione fuarum partium,

TUGUSt

ita ut fe totam & partes fuas mathematicas poffit

r

mutare pro libitu.

Prob. q.9. m. 'Talis fübftan-

&t fut n

tiaeftaliquod fummum genus entium poflibilium;

ATir u

ä'

ergo exigitur ab univerfo , quia omnia fümma

Pl /dl[/m

genera entium debent exiftere in opere perfe&o

dl g j

creationis.

Prob. q. 3. m.

Finis creationis eft

Vr

D

gloria Dei, id eft, cognitio divinorum operum;

Acm, i

atqui talis cognitio non poteft haberi per füb-

1. at

ftantiam rationalem dependentem ab organis cor-

1 uunprde

poreis, & alligatam fenfibus, ac notitiam fuam

10 atb

tantüm aquirentem ope difcursüs, prout patet

fà, n

ex imperfectione cognitionis humane ; ergo.

D

'

10 menqs j

PROoBATUR 2. Infcriptura Angeli fimpli-

j Te0p

i

citer vocantur fpiritus per oppofitionem ad ho-

Jnc enmd

minem ; ergo non fünt compofiti ex corpore &

anima eo modó , quo homo.

ZÍnt. patet ; fic

yda. 1

enim AG. 8. v. 39.

Spiritus Domini rapuit. Pbilip-

pun. EtHeb.r.v.r4. Ommes funt adminiflrato-

o

ii

rj fpiritus.- c. prob. Scriptura nunquam fimpli-

citer folet vocare fpiritum id, quod eft compo-

ia

0.

fitum ex corpore & anima; ergo. 4rt. prób.

Sic r. nunquam dicit fcriptura, quód Beati poft

ii

refurrectionem fint futuri fpiritus. 2. Hoc no-

a, v

men fimpliciter tribuitur Deo quatenus condi-

gomplemäï

l

ftin&o àcorpore Joa.4. v.24. Spiritus eft Deus,

ii

!

iu Cj veritate oportet

!

o d

ff e0$ qui adgrcmt eum , in fpir

3

adora-

4'

7

yM

54

DISPU fF ATIO L

!

gt

adorares ergo etiam tr/ibuitur Angelis per con-

!

[

yWäm

diftin&ionem à corpore.

3. Saduczi heretici

/

Q34T

A&.23. negárunt dari fpiritus, non tamen ne-

n

" f

gárunt rem compofitam ex corpore & anima,

1

J

Tj A

quia utique non negárunt in homine dari corpus

gifiean

& animam; ergo negandó fpiritus, negáruntrem

non compofitam ex corpore & anima.

4. Ani-

muL)

g

ma humana in fcriptura fimpliciter vocatur fpi-

ritus; fed anima non eft compofita ex fpiritu &

EANASIUS

corpore, quia aliàs haberemus .duo corpora;

ergo. Maj.prob. In Epift. Jacobi. 2. v. 26.

Cor-

j c at:

j f

pus fine [Diritu mortuum efl. .Et r. Cor. s.

d Tetm

dicavi tradere bujusmodi fatane in interitum carmis,

ij (

ut. [piritus falvus fiat in die Domini noftri Sfefu Chrifti.

sucant À

Et1.Cor.2. Quis bominum [ci, que [unt bomi-

vf erper

mis. mifi [piritus bominis qui in ipfo efl. .

spfnta

PRoBATUR 3. Si Angeli effent compofiti

hopATU]

ex corpore & anima, tunc fcriptura aut Docto-

res debuiffent aliquando loqui de anima Angelo-

mieponr

apm

rum, ficut.loquuntur de anima hominis; fed

tuem de

hoc nullibi fit; ergo.

Maj. prob.

Potuiffent

:menfurabi

fic loqui de Angelis, cum natura objedi, cir-

Ü

cumítantie , & motiva loquendi fuiffent pror-

I a,

fus eadem ; ergo debuiffent fic loqui.

zi

PROBATUR 4.

Concilium Lateranenfe

l0MTU

condiftinquit naturam humanam per hoc ab An-

"us

)

gelo, quód illa ex fpiritu & corpore compofita

M

ff

fit; ergo natura Angelica non eft compofita ex

UR

Ípiritu & corpore, fed puré eftfpiritualis. — nt.

( fe

Qrob ex Verbis Concilii; fic enim ait: Simul

Vr t

m

ab initio temporis uiramque de mibilo condidit creatu-

nE

W

videlicet

w,z.m,f Jpiritalem & corp?ralem P "Angelicam

é9 mun-

nf

01

DE NATURA ANGELORUM.

55

É

Mls p

gl j

&g mundanam , €9 deinde bumanam. quafi communem

ex [vzrztu & cor ore con[litutam ; ergo.

L

TIre (s

ROSATUR 5. Patres in hoc faltem fenfu

plerique fentiunt Angelos effe incorporeos; er-

UM

T

io)

Prob. 4ni.

I. DIONYSIUS AREOP. de

T m

Eu

Colefti Hierarchia c. 1. fic ait :

"Ad fimplices nul-

lísque figurís umbratas celeflium. rerum intelligentias

4Ler OCU

a[[mnilationesque . fabvebamur.

EÉt c.4. Incorporales

QUE & (þlf

omnino atque maleria carentes intelliguntur

2. S.

10 (0tyy

ATHANASIUS relatus in Concilio Niceno II

2vf (

A. 4. fic. ait

«dngeli [piritus & ignes funt ab

g

Idem

ommi corporea fipuratione & matura alieni

lmmz M//!lf

Lib. de T'eftimon. Scriptura.

"ngelus. definitur

nies

animal rationale exbers materia.

3. Similiter alii

Qu [LL!

Patres vocant Angelos fimpliciter incorporeos,

!

corporis expertes, & fpiritus, quorum textus

at um

videri poffunt apud suAREZ.

PnosATUR 6. Conftat ex Evangelio, in-

Yün autD

: ammaAnL

tegram legionem deemonum fuiffe in uno homi-

ne; ergo non habent corpus inpenetrabile feu

| hm

Doti

extenfionem dependentem à legibus naturge ac

triné menfurabilem 1ndependentem ab arbitrio

t oj

mentis.

j ff

DICO 2.

Angeli neque funt compofiti ex

lo

N

materia aliqua fpiritali & forma.

m Lattt

PRoBATUR Conclufio.

Angeli funt im-

perhocab

mortales ; ergo non funt compofiti ex materia

pore ff

!

fpiritali & forma.

c. prob.

Si funt immortales,

I;

tunc nunquam feparatur eorum forma àmateri

MUU

poü

fs

YIILUD

ii

fed fi non feparatur, tunc non funt compo

j

ex materia & forma.

ergo.

Prob. Min,

u-

yim ais *

TL

cunque funt feparabilia, diftinguuntur realiter,

qu& non funt feparabilia, non diftinguuntur

i

nifi

4

4

yV

56

PDISPU'I;AII'O I :

j

u

nifi habeant oppofitionem relativam producen-

j

tis ad produ&um ; . ergo fi non feparatur mate-

J

(0 4

ria & forma in Angelis, tunc non funt compo-

r

fiti ex materia & forma tanquam partibus reali-

W([ l

4j €

ter diftinctis.

; Mngdos

DICO 3.

Angeli »fu,nt incorruptibiles, &

Tib

a,

ex fua natura immortales.

oum,

PRosnaATvuR Conclufio r.

Angeli non ha.

bent corporas ergo funt incorruptibiles. . c. prob.

h0pA TU

«j natun

Si non habent corpora, tunc non dependent à

«00 07

legibus naturc fecundüm partes fuz fubftantiz ;

quirer

fedfi hoc, tuncfüntincorruptibiles; ergo. Min.

PUH

prob.

Si non dependent à legibus natur& , tunc

quzlibet pars in Angelo reperibilis dependet ab

dnn odf

a fenmim

arbitrio mentis, ergo non poffunt corrumpi..

Ant. prob. ex paritate cum anima feparata, quae

minuturm s

^

a relp

poteft induere quamcunque figuram & extenfio-

nem, & tamen non patitur fectionem fuarum

Soly

partium , quamvis quis conetur gladió infequi

ac difcindere fpe&rum 3. idem ergo de Angelis.

)

KITU

QU ;

j

PnozATUn 2. ex Concilio Lateranenfi IV.

fub Leone X. Sefs. 8. ubi dicitur :

Sacro appro-

« f

Qprobqy

bante Concilio damnamus & reprobamus ommes a[e-

ventes, animam intelle&tjoam mortalem q[fe: - - GU

onieenf

illa non folimn wert & per fe & e[Jentialiter. busnani

lt

"

'

i

^

:

|

$ CO

corporis forma exiftat ; 'oerium Cs immortalis ft Wxrs8

.w:

j

l

i

l

à pari, imo à potiori idem fentiendum de natu-

58 l

i Tbeijl

"a ,Angelica,.

'ïff"ïüm d

PROBATUR 3, ex fenfuSS. Patrum & Theo-

* wwj

logorum, qui videri poffunt apud sv AnEz hic

t

N

cub.

Hi autem fine dubio referunt fenfum com-

UUR

munemEcclefim. Alig rationes poflunt ezdem

Mi

:

defu-

2

!I'

DE NATURA' ANGELORUM, $7

IUm

P Odllcg

| fep

defümi, que communiter adhibentu

X

T

Wtor

miï;

' pro ftabi-

Qul

O

liendà immortalitate animz rationalis

?

t

DICO 4. Angelictiam funtimmortales ex

fua natura refpectu Dei,

n

Conclufio eft contra v AsQqUEZ; qui licét ad-

mittat Angelos effe immortales comparatos ad

alias creaturas

rj D

ad Deum.

id tamen negat, fi —comparentur

Ipflbües, (

L dopnja

^PnRoBATUR, Effe iäm01*ta1e nihil aliud e/ft;,

quàm in natura dari exigentiam ad confervatio-

EAU

nem rei ob ordinem , harmoniam, ac propor-

&m, M

Are, t

tionem univerfi; fedtalis datur in Angelis etiam

refpectu Dei; ergo.

Min. prob.

Exigentja illa

BI

Angelor

um ad fuam exiftentiam ac confervatio-

L ortumy

nem Bon terminatur ad aliam caufam nifi ad Au-

i, qe

thorem nature; ergo illa exi

m r

X

gentia datur in An-

gelis etiam refpectu Dei.

Jonen fu.

Qdl a

)

Solvuntur Objectiones.

5 dl

O prcrTUm 1. contra 1. concluf.. Conci-

Ateranpy

ir,

lium Nicenum IIL. fupponit Angelos effe COFpo-

$n i

rTe0s5; ergo funt corporei.

Zdnt. prob. . Conci-

DAW

lium approbavit fententiam Joaunis Epifcopi

Theffalonicenfis docentis contra gentiles, An-

i

QT

r

gelos effecorporeos; ergo. |Jnt.frob. ex A&io-

[

ne $. ilius concili, cujus hiftoria fic habet:

j

n d

Produttus & lettus. eft liber. quidam .. Beati

Joannis

Epifcopi "The[falonicenfis, in quo difb

ulat cum Gen-

UHl quodam de ufu imaginum , interrogante ' gentili,

mntd

vefpondente «eró S'oanne ; objecit autem gentilis in

sUARU

bunc modum: Sansté- Deum verbum. bominem fattum

kfenfn*

jcone exprimatis , quid ad..Zingelos .boc- facit quos ut

bom;'nes pingiis & adoratis? Hi tamen bomines non

offu 64

D5

Junt,

y V

c8

DISPUTATIO I

RE5P0ïïD]

es & incorporei, &;*f famplicitev

funt, fed intellettual

a

; fentd

exiflentes. dicuntur.

Sanb ea ratione &g à nobis Deos

j

onem

venerabiles exiflima, mon enim fic quicquam abfurdi

agimus ,

quemadinodum mec vos, cum Zdngelos ado-

at

l

vülis.

Santus- dixit: de angelis & arcbangelis €9

a d

eorum pote[Latibus , quibus

& nofiras animas. adjun-

j a

Th

fentit e[fe. quidem in-

go, ipfa Catbolica Ecclefia ff

n i

pf

telligibiles, [ed non ommüno corpo

ris expertes C in-

verüm, tenui corpo-

ats pra i

vifibiles , àt *vos gentiles. dicitis j

t haberi

re praditos, £2 abreo [ive igneo, üt fc

riptum .eft :

"TRUE

QUI

FACIT ANGELOS SUOS SPIRITUS ET

xog

j effe d

MINISTROS EJUS IGNEM URENT

1

EM. .Sic

at 1

autem qmultos

Sanüorum Patrum. fenfiffe cognovimus,

amr ?

quorum. eft Bafüius. cognomen

tó magnus, €9 Beatus

gice ni

Ztbanafius & .Metbodius ,

& qui flant ab illis.

40nes eof"

Solummodo autem .Deus. incorporeus

& informablilis :

ii &

intelligibiles autem. creature nequaquam. ex toto [uni

fs Conci

s pittura exiftunt ; quare . ét-

incorporee , Cg' imitabile

aprevi

ia im loco exi[lumt ,

& circumferentiam — babent.

n funt üt mos corporei, utpote

thi a

Quanquain autem, mo

ex qualuor elementis & crqüä ila materia: memo

: Quid

tamen 'vel . ZIngelos ,. vel. demones , *oel. antmas dixe-

BU r

"

^

EU

A

mer de

vit incorporeds ; tultoties emim im proprio corpore viji

1

quibus dominus oculos aperuit.

—

;

quibusy]

fünt, fed ab ilis in

E

j

"

INos igitur eos non üt Deum, ed üt creaturas in-

l

Mrunt-

non tamemn üi veré in-

Tittculo

telligibiles 9^ minifiros Dei,

Le&o hoc libro

corporeos pingimus o^ colimus.

A tfitio

afius

Patriarcha dixit:

in plenario Concilio 'Tar

"dbre

Samarite imaginem. Cbriffi

dejecerunt ; idem faciunt

tb im

Gentiles.

Pater (Joannes) quod &&

Offlendit. autem

"Wt

Jngelos pingere oporteat ,. quando c

ircum[cribi poj-

Vi

Sacra . Synodus

unt, €g t bomines apparuerunt.

Wlre

MPPWbEV«

f.engondit : Etiam. Domine G.

RE

0 1

DE NATURA ANGELORUM.

nj

59

Ín

hj

llj

RESPONDEO. r n. a. ad prob. dift. Ap-

ficq

Vg

i

probavit fententiam Joannis in tra&atu pravio

üuty À

!

ad definitionem conciliarem. c. in ipfa definitio.

n

ne conciliari. n. a. . Solet in conciliis priüs tra-

ht

r

/'h

Gari de articulis definiendis; in illis tra&tatibus

Ail

previis varia difcutiuntur, approbantur & con-

n l wd

cluduntur à Theologis, que tamen poftea non

L (7"

tranfeunt in ipfas definitiones conciliorum. Hi

LUTTM

tractatus previi in Concilio Tride

ntino quidem

À r

folebant haberi

privatim ante feffiones publicas,

SPIRITUS j

& que in his tra&

atibus determinabantur à

,E YTL 5;

Theologis effe definienda conciliariter, poftea

* Mi

proponebantur in feffionibus publicis, ac con-

i, & Duts

cludebantur à Patribus Concilii; ita ut feffio.

J a ii

Vi

nes publice nil aliud fuerint, quam folemnes

V iftm

definitiones eorum articulorum

p)

qui privatim

n

N

prius tractati & conclufi fuerant.

n

Sed in anti-

ilut;

quioribus Conciliis res aliter fe habuit; tracta-

Ánetim |

lf

j

jl

,l

tus enim previi habebantur in feffionibus publi-

(ijiri, v

,

cis, & hi traéctatus vocabantur Ztiones Conci-

at

L

!

E

liorum.

L

|

]

actionibu

Quod autem non omnia, quz in-his

qt] at

$ approbabantur, poftea à Patribus

riri n

conciliariter definita fint, ex eo intelligitur;

i a

quia in quibusvis quzftionibus etiam puri facti

lt um

interpofuerunt fuum judicium, quod haud du-

g d d

bié pro articulo fidei noluerunt obtrudere, C

terüm definitio ipfa Concilii Niczni II. conti-

dfo h

ia

tinetur in decreto fidei, ubi folim ftatuitur co-

lendas effe imagines,

j; i

non veró quód Angeli

n

fint corporei; quzftio

enim folüm erat, utrum

effent depingendi Ang

gt

eli Hinc Concilium po-

$m

tuit approbare fententiam

de pingendis Angelis,

quin approbaverit ratione

[

m; quods nempe fint

L

3107

L

I,

y M

60

DISPUTATIO

Jicet:

J

non omnis. corporis expertes, de quo non erat qua-

/

L.

T

ftio.

». dift. textum. Dicit Joannes, quód

5 m p

Ecciefia Catholica fic fentiat fumendó partem

: c. fumendó univerfalem Ecclefiam.n.

P

diioni CO

pro toto

uando

Joannes dixit, Ecclefiam Catholicam

N

ag amo0

ficíentire, prout ipfe femferat, voluit tantum

dicere,

etiam in Ecclefia Catholica reperiri ali-

ml £

s reculit Bafilium & Athanafium,

grerTt.

quos, inter quo

qui dicunt Ang

elos effe incorporeos.

Adeo-

«lim doc

non manifefté abfurdum

dntco

que voluit inferre,

effe, quod depingantur Angeli üt corporei.

;.

Brircim.

zDun d

&.3. dift. ]Joannes docet Angelos effe cor-

füumendó tó corporeum & corpus in fen-

umore. 1

POI'€OS

fuD.H

iERONYMI pro fubftantia circumfcripta

TE

loco, & exiftente quantitative in loco. c. fu-

u$ Cont

mendó illud pro fubítantia habente partes extra

, &

Quod enim Angeli habeant exten-

afinmt,

partes. n.a.

*

fionem fecum 1

dentificatam per modum fubftan-

^j fs m

tie fpiritualis , dependentem tamen ab arbitrio ,

V Onfat

mentis quoa

d configurationem partium, prout

AC d

D. HIERON Y MUS in JNotando 3. explicat

, poteft

t, hi tma

concedi; quód veró habeant diftinétas partes,

fnrd

ásque inpenetrabiles ac de-

capuüt, pedes &c. e

* r

pendentes à legibus natur& &

non ab arbitrio

" joi f

mentis, id verum effe negamus. . Hz funt Re-

"m

fponfiones noftre:

alii Theologi propemodum

mm fpecie,

non eífe de fide rationes

omnes refpondent;

* tj

Conciliorum, quamvis de fi

de fint ipfe defini-

m

AU

t

il

4

J

]

tiones; putant enim hi Theologi, fententiam

1

!

yua

illam Joannis revera fuiffe rece

ptam à Concilio;

ts T

'fed tantüm per modum rationis feu per modum

n—

"ts

argumenti. Verüm hac 'Theologorum refpo

10

[

IL

DE NATURA ANGELORUM.

6'1

DO ,

l

fio non placet; quia fi rationes Conciliorum

Joälmes

f

content in aliquo Canone. feu articulo fidei non funt

FUmend

de fide, nutaré videretur ipfe articulus fidei.

fl

u

I

[

'Tales enim propofitiones caufüles cquivalent

i (

|

propofitioni copulativee, ubi affirmantur tria,

y li t

lI

nempe exiftentia caufz , & exiftentia caufati, &

ij

C& T

connexio amborum extremorum, proutoftendi

L At

in Summulis Phil. Polling. & in Arte Critica.

It

O0 dj

OBJICITUR 2. contra eandem.

SS. P.a;-

tres paffim docent, Angelos effe corporeos ;

[ )

Áund

ergo. funt corporei.

Zint. prob. . ORIGENES

(Orporei

lorefe o

L.2. Periarcbon. c. ?. oftendit effe impoffibile,

preter Deum dari naturam aliam,. quz vivat

s fn.

fine corpore.

Nece[fe efh, inquit, eas naturas

rf

Jemper effe . conjun&tas | corporibus.

9. LTERTUE-

Ym of

LIANUS contra Marcionem L.9. C. s. 4omo

i t

poent ete

fortior zngeló , generofir. fpiritu materiali ,. quo zdn-

geli con[üterunt, qui fecit zfngeles fuos jpiritus &

odum fl

Idem de carne Chri-

n bt

miniftros füos flammam ignis.

fü.c.8. Conflat Jngelos carnem. mon

propriam, ge.

itm, vt

Jtdffe, utpote naturd. fubflantie [piritualis, etft corporis

plit, p

alicujus, fui tamen generis, im carnem autem buma-

indas p

nam iransfigurabiles ad tempus

lgitur velinquitur,

rables 4

boc e[Je proprium angelice poteflatis, ex mulla mate-

p d

ria corpus fibi fumere, qui femetipfos poluerunt con-

fielii -

vertere in carnem.

3. HiLAnrUs in Matth. c. s.

: propemm'ï

"dnimarum [pecies ffve. obtinentium corpora, fioe cor-

| Hdefdgh

poribüs exulantium corpoream tamen mature fue Jub-

[

lpfæ (

fianiia

m. [ortiuntur ;

quia omme, quod creatum eff,

]

[anti

in aliquo ( puta corpore) /it nece[fe eft.. 4. S. Av-

K

piün

GUSTINUS L. ir. de Civit. Dei. c. 33. ait:

j

-direum. demon , bomo. luteum corpus acc

epit.

Et in

j

Pf 35.

Qrüm

Fütam utique babet. corpus noftrum, & ia-

then

"

| j NAT

(

62

DISPUTATIO: I

]

J

j

D

jj 10

then /compamtum corpori illi, quod. futurum eft , qua-

f

4

n

a

D

(etin

lia funt. Angelorum corpora , imoenitur covpus bominisg

M

'-

leX

mortumn. | idem habet in aliis textibus, ubi An-

Jæ

L

i

U&i- b eX |

Similiter citat VASQUEZ

)

gelis tribuit corpora.

j

J

; übi at

'

pro hac fententia Bernardum,

La&antium, Am-

j

i

Clementem , . Alexandri-

brofium, lrencum,

TP

num, Eufebium, Hyppolitum, Cefarium, Ba-

T /li'i tj

filium, Athanafium, Methodium, quorum tex-

l;W)IO M

tus videri poffunt apud alios.

ji, cüm

REsPONDEO. n. füppo

fitum qüoad pri-

aaddit; (

mum, nempe quoad Origenem, eum in hoc

yrmua

pun&o recenferi poffe inter Patres ac Doctores

um venti

Ecclefie ; cüm in hoc ipfo libro, qui vocatur

EEE

Periarcbon, contineatur perpetua textura erro-

sinfeiptür

rum, ita ut merito dubitetur à nonnullis viris

w A.

do&is, an hic liber ipfius fit. .Ad alios veró

(nitus)

Patres g. dift. Tribuunt Angelis corpora fu-

«rilii De

mendó corpus in fenfü D. HIERONYMI pro fub-

ftantia extenfa, fimpliciffima , indifferente ta-

ais) n

& 1]

men ad omnem figuram & qualitatem pro arbi-

trio mentis. c. fumendó corpus pro fubftantia

m hofpit

quantitat

iva, inpenetrabili, organica & inde-

pen

dente. quoad configurationem partium à

WONDE

jj

1 fpiri

mentisarbitrio, habente infuper partem extra

partem,

aut habente partes realiter diftinctas.

t n

erofimillimum eft, Angelum effe fub-

ameta

$u wv

ftantiam intellec&tualem extenfam tamen, que

d m

tb co

pofüit pro fuo arbitrio induere quamvis magni-

tudinem & figuram, levitatem, grayitatem,

Eu Mi

t

penetrabilitatem, refiftentiam, duritiem aut fo-

B

liditatem, quamcunque velit, fini tamen & Offi-

l

j

ll

cio cujuslibet, ad quod à Deo conditus eft

ib 1

bus per

Q

l

proportionatam. Revera etiam à Patri

W

Ti

corpus

rÁ

!I

DE N'ATURA AN(I?ELORU.M.

63

At

fut ER

corpus nihil aliud intelligi quàm fübftantiam cir-

i TO

MU n

cumfcriptam loco, feu fubftantiam extenfam;

patet r. ex definitione s. AUGUsTINI in Not,

At |

A

3. addu&ti.2. ex ELTA Commentatorein Orat. 1.

Nazianz. ubi ait: Selus Deus circumfcriptionis ex:

H], Alekan

pers ob5 — quia folus proprié corpore. vvacat.

Circum-

! Vif

ii

Jéripti àutem Zingeli; quia nec incorporei proprie funt,

ï],q

DT

eiamfi moflri repe&bu incorporei dicantur.

9. ex

GENNADIO MASSI1L. de Ecclet. Dogm. c. 1 1.

? uj

& 12. ubi, cüm dixerat Angelos effe corporeos,

"m j j

rationem addit; quia localitercircumfcribuntur.

Dd

OBJICITUR 3. contra eandem.

Io Scri-

QU vocqt

ptura etiam ventum & aérem frequenter vocat

AU. emy

fpiritum ; ergo ex eo, quód Angeli dicantur

Qsv

fpiritus in fcriptura, non probatur eos effe in-

X dos v

corporeos. Znt.prob. v.g. ex Pfal. 147. Flabit

: !

Jpiritus (ventus) ejus, & fluent aque.

20 Gen-'ö-

Vhit

Dicuntur filii Dei feu.( t habet verfio feptua-

Vaferent

gintaviralis) Angeli genuiffe gigantes , ergo funt

tem p d

corporei. 3. In Scriptura leguntur Angeli ab

0 füi

Abrahamo hofpitió excepti bibiffe & comediffe;

inia t

ergo.

REsPONDEO. Zd 1.

y pitün

/di-Pc. Scriptura vo-

p d

cat aérem- fpiritum per fimilitudinem. c. per

ifol

'

(l

L:ï;

proprietatem. n.

In fimilibus locutionibus . at-

jum dl

tendendum eftad frequentiorem fignification em,

tamet, f

ad fübje&am materiam & intentionem loquentis.

m E

Si aliunde conftaret naturam Angelorum effe

corpoream , prout conftat de aé&re, haberetur.

grayitak

ii

fiem d

ratio reftringendi fi&nificationem propriam hu-

gl

jus termini, fpiritus, ad fignificationem impro-

priam3 fed id non conftat aliunde ; ergo pro-

conditi

at

prié fumitur hic terminus refpe&u Angelorum:

(

& econtra

j

EL

64.

DISPUTATIO L

& econtra refpe&tu venti & aéris tantüm impro-

Min

j

prié ex eo forfan;

quia & ventus eft invifibilis

54

Qicant

& aliquo modo. inpalpabalis.

P

n

Me!

zEULA

nptio au-

p

j 0

tem femper ftat pro fet

ifü próprio non metapho-

fico, & pro fignificato nominis

primario, non

Jreis rO]

ymines p

pro fecundario.

ZAd 2, dift.a.

Filii Dei feu Ang&ï.iqdïcuntu;

]i pecca

enuiffe gigantes ,

intelligendó per filios Dei

WJM

a verfione dicitur)

feu Angelos (prout in Latin

iritus coeftes vel

, intelli

filios Seth. c. intellig

bS

endó fp

i

j

potenti

uo

d

enim eoloco per illos filios

*

j

deemones, n.:

;

D

propré

Dei feu Angelos non pofüint

intelligi Angeli, de

"

1

OC

p dicitur

umáítantiis :

quibus nunc fermo,

patet ex circ

wt: Ri

ffunt intelligi boni Angelis

il

UILA Q

inprimis enim flon po

L

L]

neque etiam malis

|

quia non p

otuerunt peccare

!

J

tm deon

am doemones vocantur.filii Dei.

quia nunqu

l:fæculi, for

Econtrario pot

ius-conftat per filios Dei, imo

51 ferend

Scriptura intelligi nonnun-

etiam per Angelos à

tinne vic

quam boimines.

Sic Job. 1. v.

6. Quadam autein

lm CI

nt filii Dei ut affterent coram, do-

die, C

ium "venifJe

Ibidem 2. v. I.

TT DO

aino ,

adfuit inter eos etiam Satan.

cim quadam die veniffent fiü

l 46 MT

faüum e[L autem,

W t

De,

& flarent coram «domino ,

veniffet quoque Sa-

t gl

ian inier. eos.

uibüs locis per filios Dei intel-

U. Deut.32. v.8. ubiin wUL-

r fu.

liguntur filii Jo

T agoos

GA'rAlegitur: Conjfitui terminos pop

ulorum juxta

mumerum. filiorum | Ifrael ;

SEPTUAGINTA Véef-

T m

Item I.

ts 9

tunt: juxta mu

merum zZngelorum Dei.

re faciem fuam

t ima

Cor. 1r. jubentur mulieres vela

propier dngeh

0$; nempe propter Sacerdotes, Dia-

Bs t

conos & Epi

fcopos, qui ftabant in choro Eccle-

At 4

fis, & dire&é obvertebantur verfus

populum

l Ti üat

inter fp.n&iones facras, In Apocalyfi fi

mili.te.r

-

"ts

fcr

df

061

DE NATURA ANGELORUM.

65

U at

l

TEU

IÀ

fcribitur Zfngelis

/äþtemx Eccleftarum,,

Epifcopis.

Mirum er

haud dubie

ïu&ümpm

£0 non eít, quód etiam

[ Q

Mi

Angeli dicantur

genuiffe gigantes.

Altera cir-

cumftantia, q

uód ille textus non

M F ( namo

Ji

poffit intelligi

de Angelis proprié di&tis, eft

; quianon Angeli,

Uä"g

B

(it

fed homines per diluvium p

,Jä

uniti fuerunt pro-

V ll

J

pter illud peccatum luxuriz.

&tfin

J0te d

». 2. dift. Dicuntur filii Dei

gentlifï'e" i-

li cobfs

gantes, intelligendó per filios

Dei filios nobi-

Dl

lium ac potentium hujus fieculi.

c. intelligendó

indyy

Angelos proprié di&bos. n. a.

In textu enim

TOU

Hebraico dicitur mrow :333.

Bene Elobim, quod

Yi g

poteft verti: Fl Deoru

", prout etiam trans-

je um m

fert AQUILA tefte Au

guftiino & Hie

X i D

Fil

ronymo.

ii autem deorum vocabantur filii

tentium

i Dri, t

hujus feculi, forté fic di&ti ob

poteftatem à Deo

Vg o

acceptam ferendi leges & fc

eleratos puniendi,

1 Quadama

,

qua ratione vices Dei in

terris gerebant; ob

f um

--

quod & syMAcHus

vertit: Fi petentium, tefte.

Toidem,

j

Hieronymo; potent

es ehm Diu vocabantur.

j nf

Sic Pfal. 46. v. 10. d

Icitur :

Congregati funt. cum Deo 4bra

Princibes populorum

if p

bam;

quoniam Dij

jios Da

fortes terre vebementer. eleuati

(

Junt. Et Pfal. gr.

, Vi

V.T.. Deus f[letit in Synagoga

Deorum , nempe no-

FOPM llj l

bilium Synagogs.

Ibidem v.6. Éso dixi: Dji

eftis & Filii excelft om

nes.

AGIVTA'

Ceterum cur Deus ex

]u jt

illis fceleratis Principibus

permiferit cooperan-

te potentia imaginativa fi

)

vfiiti

perbarum mulierum

(ar

(Ot

Dàfci gigantes tam ante q

uàm poft diluvium,

dotQul

Tatio forté eft, ut fuperbia

m mundi & Principuin

f u

in robore ac ftaturá conf

elfUS ;

»

dentium confunderet

per inftrumenta infirm

a fuz potentiz,

(

j

Rz-

| 4D.Amart Iratt. de Angelz's.

j V

66

DISPUTATIO L.

j

Tobit

REsPONDENT alii 3.

Etiam ab Aägelis

.

oc

ffione divina,

j

b

P

malis id fieri potuiffe

ex permi

J

?

J

/

l

i enim

ULLIAN

vM poffint induere

cum juxta TERT

gper (í

natur

am humanam

fecundum ftatum accidenta.

:

V

,

d

atj

]em.

Item ab aliis REsPONDETUR commu-

potuiffe affumi corpora

j m D.

[TF

niter, ab Angelis tunc

,

l

Bentur-

aérea, prout nonnunq

uam legitur à dcemoni-

r lapl

fagarum. Ego veró

bus fieri in conventibus

refponfionem

2, prafero.

dubent D

- Ad 3. dift. a.

Leguntu

r bibiffe & comediffe

n.

Angelus enim apud

li demorn

apparenter. C. Vete.

lPOX DE

'Tobiam c. 12. V. 19

MC

Videbar quidem *oobiscum.

féd ego cibó invifibili,

& potu,

m ob

enanducare €9 bibere :

à ID

i ab. bominibus vide

ri non potefl, utor. ltaque

Yotefm C

Angelorum vel

erant compacta ex

corpora illa

.

detur aliis;

vel erant ipfa füb-

aj CO

aére, p

ut V1

marum

flantia Angeli, prout

$. AUGUSTINO & mihi

tüm quantitate acciden-

edum,

l

videtur, affumpta tan

[

[

]

ï

A

i

^

tali & duritie offium ac

mollitie carnis tanquam

at pr

s feu extenfionis indefi-

3, fcu

accidentalibus quantitati

bitrio mentis affumi vel

nite, que tamen

pro ar

ttdm, (

oterant.

Cibi veró non per faculta-

ftntm o|

deponi p

t Oi

. tem natur

aliter conco&tivam, fed per operatio-

nem Ahgeli intra corpus i

llud affumptum refoluti

tt0, chr

/

Á

fuerunt.

ttonris M

OBJICITUR 4

. conträ eandem. Angeli&

ütmon

s leduntur vel ben

e afficiuntur rebus

&

doeemone

corporei

s; ergo & ipfi funt corporei. Znt. prob.

tv

l.

Davi

d fono cytharze fugavit deemone

m ex

:f e

docun-

Saul.

Sic enim 1. Reg. 16. dicitur: Quan

David

ïïüjm i

ue [piritus Domin

i malus arripiebat Saul,

m

i manu fua , & refo-

tollebat cytharam , & percutieba

ï,e.m flgur:

ab eo [piritus malus

i

"s

qillabatur Saul; recedebat enim

T0

01

U

wtiam EU

Aäg&

DE NATURA ANGELo,RuM.

67

Tif

Prob. ?. "Tobias minor fu

d

mó cordis, quod ex

li indu;

pifce extraxerat, fu

gavit deemonium ex Sar

as5

Tobie enim Ang

elus ait

C. 6. V. 8. Cordis arti-

m AC

Y

ETU

culam fi füper carbones pona

*

, fumus extricat omme

[

genus demoniorum , five à «j

TO five à muliere, ii

* Ml Q

ui ultra non accedat ad eos.

BU d dore

Prob. 3. Communi-

ter adhibentur contra dcm

ones & fagas fru&us

UET

arborum, lapides, ligna &

omnis generis amu-

IU

leta ex regno minerali,

vegetabili & animali ;

ergo habent naturalem

i* QD g

afficiendi deemones.

vim lzedendi aut ben/äï

M gl

REsPONDEO adr. dift.

lil f

talium rerum obedientiali & fü

leduntur virtute

pernaturali. c. na-

i, a

turali. n.

In Davide enim D

eus voluit often-

Qd e

dere virtutem crucis vel conc

Tl h i

ordie, & fic illu-

ftri exempló commendare vi

rtutem talium re-

o i

rum divinarum,

fite acti

prout explicant PA'TTRES,

Hinc dicendum,

quód aut i

pfe Deus fugárit

Vr

deemonem ad prefentiam cyth

are tan

Pf

quam figu-

)9 erucis, ficut.c

ytharafuerit cau

fa

moralis ;

Ts a[fumij

vel dicendum, quód illa cythara fueri

nprik

t elevata

per potentiam obedientialem ad fu

gandum fpi-

|pet (

ritum.

Quöd autem naturaliter n

COTLIR

on fugaverit

nb

deemonem, clarum eft; qui

a fepe pulfantur cy-

tharz & omnis generis orga

na, quin tamen uni-

m Af

co paífu deemon recedat,

CUUIO

MM

- ZAd92. dift. . Extricat fumu

s omne gexiüs de- '

« A

moniorum virtute naturali. n.

virtute fignifica-

(amo

tionis. fubdifl. extricat moralit

er c. phyficé. n.

Sicut enim facramenta caufant

gratiam vj figni-

&i )

ficationis quam habent, fic pa

rticula cordis in-

ru WJ 8!

cenfa erat figura fervide orat

j

ionis, vel divini

WM

cordis in cruce oþlati.,

fpe-

&Oü-t fubítans huic

—

ciali

y M

68

DISPUTATIO L

OM; &5

at moraliter fugäre do-

[1

nflri

bialii fignificationi poter

jl

monem, vel determinar

e Deum & ejus mini-

, n

t demonem: idque

j con d

ftros Angelos, ut pelleren

quia ad hoc ut de-

clarum eft ex contextu ;

EU

u1

mon fugeret, primüm d

e

buit intervenire ope-

pOflUS jl

'Tobias pofuit particu-

ICITO

ratio Angeli; dum enim

addit textus c. 8.

(

jam cordis fuper

carbones,

igti maté

1 Angelus. apprebendi

t demonium,

d

00 (

v.9. Tunc Rapbaé

fuperioris ZEgypti. — For-

& religavit illud in deferto

hendiffet dosmo-

2de[i

m

of

taffis ,

f; Angelus non appre

381,0$0

dis non 'reïcef-'

nium, propter

fo(lum fumum cor

PE[ t

|

TOICUT

fiffet.

lnge

d 3

. dift. ! Adhibentur talia amuleta per

36

r

hominum & Theologorum quo-

fuperftitionem

jl

d ff

rundam imperitorum, id

que fine ratione, fine

pturg c.

Kdhibentur.

m )

. authoritate Patrum & fcri

n. Hujusmodi enim

totratiot

rudenter & ex ratione.

j

det m

amuleta non folüm

nil habent f

oboris adverfüs

funt falvaquardia demonis , &

L &

fpiritus , fed potiüs

quo fe

ul t (

continent implicitum

pa&um cum ipfo,

on nocen

dum domui aut perfonis,

I0NDE

obligat ad n

.

jn quibus

reperi

tur ejusmodi falvaquardia. Hinc

itiim 3

" amuleta i

fta funt ordinarié m

era figna pacti , quo

«t fom

demon ad accedendum vel rece-

fe obligavit

Utrum autem licitum fit

t m

dendum illis pofitis :

qüibus pofitis fe obligavit

SIOportio p

talia figna ponere,

um; pertinet ad "'Theologos

K fmpl

domon ad recedend

l

difcutere. Ego pro certo

füuppono, id nonli-

n t

licet obe

dire diabolo, aut ei

ï

cere; quia non

exhibere obfequium

& gratiam, ut ceffet à no-

Vr f

cumento;

aut ab eo recip

ere ejusmodi faloe-

"t tf

haberent hzc amu-

* &eäte

- quar diam.

Accedit, quód , fi

Chriftus,

" leta vim naturalem contra

domones ,

po

l

DE NATURA ANGELORUM.

69

Apoftoli , & San&i à Deo infpirati Do&ores de-

V i

!

UT i

buiffent inftruere Ecclefiam de preclaris his

contra malignos fpiritus remediis: cüm ex op-

r hOC W

pofito conftet fundamentum horum amuletorum

mtervemre

fundari in confeffionibus-judicialibus fa

S pOf i

Ulp

l

feu potius in inftructione doemonum.

garum?

lt

II

du d

Wi d

OBJICITUR 5. contraeandem. r. Omnis

fubftantia materialis eft compofita ex materia &

Iw

:

forma; ergo etiam fpiritualis. 9. Angeli ha-

W.difïet (

bent definitionem;. ergo & materiam. c. prob.

[5 000 16

JuxtaPHiLOSOoPHUM 8. Met. genus in defini-

tione defumitur à materia, differentia à formas

ATU p

ergo.

3. Angeli moventur; ergo habent ma-

Rn u

teriam. c.prob. Simoventur,!tunc funt in po-

ts i

tentia; fed fi funt in potentia, habent mate-

B

riam; ergo.

Min. prob.

Omnis potentia rece-

jUmod q

bons d

ptiva contrariorum non eft actus purus; ergo

€o ipfo habet materiam. . Hoc eft argumentum

ii d

CAJETANI, & quidem precipuum, quo per-

L g

fuafusveft, ut doceret Angelos effe corporeos.

qU

Ly

fl

REsPONDEO I. ad1. n.a. quia poteft dici,

qutdi

quód minima naturalia non fint compofita ex

pj

lum Yi

j

materia & forma, maximé in corporibus ccle-

l

I

fübus ; forma enim fubftantialis eft ordo, vis,

« ia

j d

ac proportio partium, adeoque non datur in

una patte fimplici.

a Tet

l, i

&. tamen 2. tr.a. dift. c; Ergo'etiam'An-

joh, ?

geli funt compofiti ex materia & forma, fi illo-

rum materia eft feparabilis à forma. c. fecus n. c.

T

i

Qu: enim infeparabilia funt, realiter identifi-

cantur, &eatenus conftituunt u

gt

:

nam fubüantigm

I T

realiter fimplicem.

;

E 3

as

y^

70

DISPÜUTATIO I

, a d

: Bc.- S: L RO C. þaritaiem.

Difparitas eft,

g,g&us UE

quód in cognitionibus & volitionibus , quales

1

od

dantur in Angelis,

non requiritur quzdam limi-

fso0ND!

uód cognitio comprehen-

tatio materialis, eó q

u

dat omnia tempora &

omnem loci differentiam,

( üIDiCHl'i p

adeo ut intellectus

fit quodammodo omnia &

ag

ubique & femper; imo vero fit integrum quod-

qns aut i

dam univerfum illimitatum ad ullam differentiam

as n

rerum particularium.

ationem i

4Ad 2. n. c. ad prob. di

ft. /Genus in defini-

*

shontis ,

tione defümitur à materi

a metaphyfica. c. à

b

intiaem

phyfica. n.

Defumitur enim genus à

preedicato

indifferenti, quo

dfe habet per modum materiz,

ldl eX

non tamen feparabilis à fua forma; prout patet

df

in homine.

c. ad prob. n. min. ad prob, dift. .. Po-

3 C feCus,

zi 3. n.

j d.

tentia receptiva contrari

orum nón eft actus pu-

rus formaliter. c.

realiter. n. a.

Dico enim,

am forma

trediter (

potentiam rece

ptivam motus & quietis effe ipfam

fubfítantiam Angeli,

feu extenfionem indefini-

fitongi (

ibantia

ld

tam , identificatam cum Angelo, & determina-

bilem pro arbitrio mentis ad omnem figuram,

t

At

ümyter

TIteftaT

magnitudinem, fitum &c,

I. Àn-

OnjrcrTUR Ó. contra eandem.

r

W n Ár

ergo habent materiam. c. prob.

Quifiones

geli funt limitati ;

Omnis forma cantüm

limitatur per fuum fubje-

"^tets f

&um feu per materiam; ergo. mt. frob. Si

T motg

t limitata per fuum fubje-

albedo v. g. non effe

o, Omnis

Tltpdts

&um, eo ipfo effet infinita; ergo.

R v

forma irrecepta eft infinita; ergo fi Angelus

forma rece-

* oten

non eft forma infinita, eo ipfo eft

"tlv

ipta in aliquo fubje&o.. . 24nt. prob.

Nulla forma

Ts l

ece-

S

ïlsïlïmitt.er

.

ex fua natura eft limitaþa; ergo fi non eft r

pta,

01

bE N/ATURA'ANGE'LO*RUM.

AE

a

fPärltas

NT

pta, eo ipfo eft infinita.

:8. Solus Deus eft. þu—

bUS q

T QUe]

rus a&tus fine admixtione ullius potentialitatis;

ergo etiam folus Deus eft fine materia.

(

ä

RrsPONDEO ad 1. n. c. ad prob. n.a. . ad

dlffel

"ll

prob. dift. a, — Albedo effet infinita,. fi non exi-

Mi

geret limitari per circumftantias individuantes.

n

s

llf

iL

c. fiita exigit limitari. n. . Quando enim forma

albedinis aut forma angelica ponitur in his cir-

0j j (

cumftantiis & non aliis, eo ipfo ob ordinem &

proportionem univerfi exigit ordinari ad has

ADoyí,

circumftantias , adeoque etiam exigit limitari

P 1 redis

per effentialem re

fpectum ad has "circum&an-

AT f

tias.

Ad 2. dift. ebdem modö. Omnis forma irre-

j proi a

cepta eft infinita, nifi petat limitari per circum-

p . 3

ftantias. c. fecus. n.a.

r

4d 3. dift. Solus Deus eft fine potentiali-

. Dio r

tate etiam formaliter diftincta ab ejus effentia. c.

ts lo

tantüm realiter diftin&ta. n.a. & retorqueo in

onem df

anima rationali & omni ente fpiritali, vel ipfa

& d

forma fubftantiali cujuslibet entis,. qua utique

en f

non componitur ex materia, fed tantüm ordi-

natur ad materiam, & fic in fe eft purus actus.

l

li

Sic quoque in Angelis datur extenfio indefinita

ATR

&T

feu dimenfiones interminate , identificatz ta-

I[F

d

fum j

men cum ejus fubftantia: illa exténfio eftpoten-

Ái

T

tialitas ad motum, & ad varia alia accidentia.

et Ts

Verbó Angelus eft revera aliquis mundus intel-

, 1

le&tualis feu vitalis, in quo reperiuntur omnes

OflAU

effentiz , potentie & attus totus univerfiinten-

tionaliter & virtualiter.

L fom

lfx?

li

)

Dricgs r. Saltemnonfentiret contra fi(ii'em,

o

fi quig admitteret, a

ngelos habere corpora fub-

E 4

tilitate,

N

72

OIPISGQULT UPIO 4

150

|

as

tilitate, craffitie, mobilitate & omnis generis.

j

ji

proprietate diverfa, quibus inhabitarent colum

"

fydereum;

ergo hzec fententia non eft rejicien-

da. i. prob.

Plures graves Theologi fen-

JUon

qu

tiunt hoc non effe de fide; ergo admittens in

gififced

Angelis corp

ora non fentiret contra fidem.

EsTIUs hic L.2. Dift.8. $. 4. fic

í

d præC;S

dnt. prob. 1.

rem & [Ui*

ait:

lii moderatius

& reGhius exifbimant bis qui-

3m eor

2

dem argumentis effici ,

quo minus absque temeritate ali-

$, n

qua pof Lateranenfe

decretum affirmari po[ft. Ange-

Satis enim 2vi-

;;quamyis !

los e[Je corporeos aut' babere corpora.

1

B

rioala

denter ex decreto apparet banc fui[Je.mentem Pa-

trum illius Concilii, quüd angelica creatura fit [piri-

at aget

syricpius

dualis eo :nodo quo anima bumana Jpiritus eff 5. mon

auiem eo modo quo a£r C9 ventu

s, aut aliud quod-

dpors X

Ceterum i

d ab Ecclefia defi.

m A

cumque

Jubtile corpus.

iinem mo

nitum . e[fe ,.

&? proinde ad fidem pertinere megant.

:3 ais

ua in fententia

fünt . S. Thomas de..Malo. Quaft.

, m t

de Demonibus Zdrt. . Sixtus Senenfis Libr. s. Bi-

Mcontran

bliotece fam&ie 44dnotatione 8. ubi profitetur mon, ob

flante decreto . Lateranenfi . fe malle fequi . Dernardi

f um

qpirif

node[Liamn. mibil de bac re pro certo definientis ; tam-

eifi. Bernardus Lateranenft /| Concilio antiquior ejt.

&i gf

Jiem DBartbolomeus Carranza |Collettor Summe Con.

TT

ciliorum in adnotatione ad Jckionem quintam [iptime

rf

Synodi, €9^ Cajetanus qui adeo mon putat e[Je fidei,

tfb nj

i fcribens fuper illud Epbef. 2. sE CUN DUM PRIN-

t M

CIPEM POTESTATIS AERIS HUJUS , djfrmet

68

demones e[fe fpiritus aéreos. —.4c denique .Dominicus

t Crcii

Bannes fupra primam partem. queft. 51. art. 1. ubi

ï'.hnpüïig [

temeritatis quidem. notat adver[am. fententiam , maxi-

L

s propter Lateranene decretum , fed. eam. tamen ab

V Ut

UBINUS

bmfejz' Ziberat. - His addi Potuiü*et EUG

-yelatus

LL

E

DE NATURA ANGELORUM.

73

Oi

t

relatus à Vasquez. . 9. Non videtur mehs Con-

Of fe

J

cilii fuiffe aliquam rem definire prius ex profeffo

3 T

inter ipfos non agitatam, nullo ftrepitu in Ec-

n

IV n

D nj a

formi traditione Patrum certam.

clefia controverfam , & nulla conftanti ac uni-

Qu

(

3. Intentio

Concilii fufficienter falvatur, fi dicatur, 'Conci-

M

!

lt j

lium .id. precisé definire voluiffe, Deum effe

authorem & creatorem omnium qus funt in uni-

fU r

verfo, tam eorum quz dicuntur corporalia &

2 Á

vifibilia, quàm eorum quz fpiritualia & invifi-

AU tj

! f ]

bilia; quamvis non examinaverit, qualiter den-

tur fpiritualia.

dnt. prob.

Intentio Concilii

irt r f

tantüm erat agere contrahsrefin Manicheorum

llt ; t

duplex principium boni & mali ftatuentium , &

J d qu)

tunc temporis non parum graffantem in Gallia

b T

& Hifpania.

4. Etiam sv AREZ fatetur, hanc

At T

conclufionem non effe de fide hic c. 6. n. ro. his

t Mi, Qu

verbis: Si quis objiciat,

binc [équi dogma boc jam

fi s.

e[Je de fide

» Ciin tamen etiam po[t illud Concilium mul-

nfieur v

zi Catbolici contrarium fenferint , àt Cajetanus ,

Eugu-

fini n

binus Cjc. po[Jemus refpondere, eos mon [aüis «erba

bfniati;t

Concilii ponderdfJe.

Sed adbuc obflat, quid fer& omnes

- at

Scbolaftici poflea. fcripferint, & nibileminus mon do-

y um

ceant boc e[Je de fide: unde Carramza fümpliciter a[fe-

gitm k

vit, controverfiam banc nondum Ecclefie cenfará ter-

j (

minatam e[fe , fentiens predita verba Concilii vim de-

finitionis non. babere.

ypuuti

Ildem fentit Cano L. s. de locis

]s

N

T'beolog. c. . ? Sixtus Senenfis., & vationem reddit,

j D

quàd mens Concilii dire&t? folim fuerit definire, -Deum

g "m

initió temporis omnia condidi[Je ; & reliqua obiter di-

junti

xerit commumiorem fententiam [equendó. — 4lüi werb

| u

dicunt , Concilium follam voluiffe definire, .-Deum e[fe

j

EUGUB

auiborem rerum omniumn; veliqua obiter & proba-

J

Es

biliori

p

74

DISPuUTATTO

I.

g

pl

biliori modo dixiffe. —lIta fer& docent modärm' interpre-

Ti eüd

d

tes D. Tbome , qui nibilominus propter ejusdem Con-

[ er

l

cilii autboritatem docent, mon po[fe banc fententiam

jj Bhlmd

T

fine temeritate negari.

uibus in bac ultima parte in-

j

j (ontra

dubitanter a[Jentior , wec audeo contra eos dicere , illam

n

qic v

e[[e fidei defmitionem ;

prefertim quia video, mon e[Je

g

j Q

4n boc gradu ab Ecclefia veceptam. A"Ita notanter

yj, pr0P

SUAREZ.

REsPONDEO. dift.

"Tenensoppofitumnon

)

0a

a contad

fentiret contra fidem in terminis. c.. quoad fen-

'open'culo |

fum. fübdifl. non fentiret contra fidem certitu-

i,

dine phyfica. c. certitudine morali aut maxima

Circa fimilia bené notan-

A r

probabilitate. n. a.

;

stompol

dumeft. r. Nunquam licitum effe in terminis

contradicere definitionibus fcripturz & Eccle-

|

11

D

lv

weet d

:»

A

yi: hocta

fie; hocipfum enim eft manifefta nota herefeos.

9. Verba Concilii Lateranenfis fine dubio omnia

tc r

st nof

pro articulis fidei accipienda effe5 quia Conci-

lium fuum Decretum fic orditur :

Firmiter cre-

ab Ecdi

, aferit

dimus 69 fünpliciter confitemur. Adeoque inanis,

fcandalofa & erronea eft illorum 'Theologorum

1qod df

refponfio, qui dicunt ;; Concilium tantüm ali-

z 0poft

qua immifcuiffe /equendó opinionem communiorem ,

iQirintg

aut aliqua dixiffe obiter, aut aliqua mon fwiffe re-

t fentent

cepta pro articulo fidei3 quce enim oriretur con-

lts

fufio, fiin definitionibus Ecclefiz aliquaimmifce-

at

ä

rentur opinionis humanz, & fine ulla nota dif-

tTholo

ferentiz confunderentur cum divinis ? aut qu&

fäïoncilio |

regula foret 'Theologis, fi diceretur aliqua Con-

M

Is

'

ciliorum generaliam dogmata poffe recipi, alia

1

non poffe recipi? Vale ergo dicimus his Theo-

þ»*&imales,

) ln

logorum, quos in aliis veneramur, refponfio-

|

il

l

i

nibus. Notandum 3. $i quis in terminis non

COIrl-

t

01

DE NATU.RA 4A'N/GELO,RIUM.

75

T i

It

contrzfdicit definitionibus Conciliorum, id poftea

r

J I

fti

quarendum effe, an faltem quoad fénfum contra-

m

dicat ; fi ex circumftantiis ac regulis hermenev-

WW

TM

1f

ticis aliunde abfoluté certum fit, eum quoad

T i

fenfum contradicere menti Concilii, propofitio

erit heretica; fi id veró certitudine morali cer-

t W

tum eft talem quoad fenfum contradicere menti

Concilii, propofitio erit proxima hzrefi; aut

BOnroft

5 C upail

fi longé prob

abilius fuerit propofitionem quoad

fenfum contradicere menti Concilii, erit pro-

?' &IT Cf

lL AUL oyin

pofitio periculofa autpropinqua harefi.

Inpre-

fenti materia, fi quis diceret,

Angelos ex cor-

Dné m

ts

pore & fpiritu effe compofitos

, eo modo quo

homines compofiti funt, proba

bilius quoad fen-

u od

fitam definitioni

Toto hr

fum doceret do&rinam oppo

Concilii : hoc tamen certum non eft certitudine

he dubo o

phyfica ac ftricté dita;. cüm.enim multi Theo-

ts aii

logi putent noftram fententiam no

ndum effe de-

v fomie:

finitam ab Ecclefia; eo i

pfo docere debent; vel

deoqe i

id, quod afferit Concilium, non effe definitum;

Theolgt

vel id quod afferit & definivit, non continere

om tantüe

fenfum oppofite opinioni contrarium. « Adeo-

j mnmmigf

que fi quis fine graviffimis rationibus doceret Op-

"

pofitam fententiam, licét forté non incurreret

m orrenr

notam heresis, temeritatis tamen notam certó

gt

non effugeret; eó quód contradiceret coinmuni

e ul n

fenfui Theologorum, quem etiam independen-

j !u

ter à Concilio habemus certó cognitum.

POES-9,

nrdit

Poteft dici Angelos fimpliciter

effe fpirituales,

f

etiamfi habeant córpora ;5. ergo

m

aüerendó Angelis corpora nec in terminis nec

quoad fenfum contradicitur Concilio. — z. prob.

J Tefp.fï

Poteft dici in hoc cafu denominationem. fumi ab

| termilïäï

eo,

p h

76

DISPUTATIO

I.

d

eo, quód eft dignius, & quod fubftat majori at-

gO v

tentioni : ficut annulus dicitur pretiofus á gem-

9d

jn

Cofporf

ma, aut homo redemptus ratione animz.

J(ds

uia nec

!

u

RESPONDEO. n. a. ad frob. n. a.

g m

in homine attendimus ad id quod eft dignius,

ggionls

dum illum vocamus corporeum : adeoque nec

J

in fimili denominatione debet attendi in Ange-

a |

petl

lis ad id quod eft dignius, ne tribueretur erro-

j

mum e

ris occafio.

Si enim Angeli haberent corpora,

.natüræfï

nulla eft ratio, cur non fimpliciter dicantur cor-

)

efit &X

porei; & fic non dicuntur corporei, intelligun-

dnont 1 ]

fe

tur eo ipfo effe fine corpore, cüm hic fenfus fit

l]

E

l

tll deo

ex verbisobvius&ufitatus. Hincpoffetinverü

du fe

ï

argumentumfic: Denominatio fumitur à dignio-

;

-

q ount

ri; ergo homo eft incorporeus, immortalis , in-

. (Jni

vifibilis, &c. cüm anima pars ejus utique dignior

gtr cred

& nobilior fit incorporea, immortalis ac invifi-

wiüderunt

bilis ; ,quod tamen nemo dixerit.

idngel

diius Qan

Drcres 3. Dantur rationes graviffime tri-

e.

e

ergo non eft temera-

IPoND.

buendi Angelis corpora

rium contradicere fenfui communi "Theologo-

ts pd

rum. i. prob.

I. Afferendó rationem, qua

- n

ufüs eft cayETANUus. Dantur omnes gradus

Q

viventium corporeorum inuniverfo ; ergo. etiam

«m Wtv

dantur entia intelle&tualia corporea, nempe An-

alrem

gelicorporei . Jnt. patet; quia adperfeCtionem

iie

& pulchritudinem univerfi requiruntur fuprema

Wtdite

genera & fpecies entium, prout ipfi paulo anté

l fþECh

admifimus. c.frob. Dantur vegetantia fine fen-

nf

Ü

fu, & fentientia fine motu progreflivo, & fenten-

!

li

tia cum motu progreffivo, & intelligentia fine

T gf

rgo

a te

fenfu, üon» tamen fine motu progreflivo 5 c

ra-

Ti

/

;

"

DE NATURA ANGELORUM.

?2

h

rpfeü'OFUs i

j

& rationalia vel intelle&iva cum corpore, fed

ais

tamen aéreo , vel quocunque modo nobiliore

'

noftro corpore.

2. Dantur animalia irrationa-

" n. a,

lii

l

lia aquatica, terreftria, aérea &c.; ergo etiam

E

dantur animalia rationalia aérea.

3. Datur ani-

l; Hdeo li

j

mal rationale, cui competit ftatus corporis glo-

Vi i

riofi per gratiam ; ergo'etiam datur tale, cui

Ti

competit per naturam.

c. prob.

Gratia homi-

Vf !

nem tantüm evehit ad illum ftatum, qui eft -

T.dicantur i

qualis nature Angelice ; ergo illum ftatum An-

, Iütelll li

geli habent ex natura.

4. Primi parentes noftri

Ticfnfirf

crediderunt fe poffe fieri per efum fru&tus pro-

UAET Verf

hibiti inftar deorum feu Angelorum juxta illam

A ilnin

promiffionem ferpentis Gen.3.v.3. — Eritis ficut

Irads T

Dii ; ergo dantur aliqui fpiritus feu Deitates in

Vinte i

corpore. c.prob. Protoparentes non potuerunt

prudenter credere, fe futuros fine corpore; er-

frtahs V

»

o crediderunt fe futuros in corpore sequales

DisfeuAngelis. Atquifihoccrediderunt, etiam

prriline:

probabilius dantur tales nature ; ergo.

on eft r

.RESPONDEO. n.a. ad prob. 1. dift. Dan-

i They

tur omnes gradus entium generaliffimi. c. fpeci-

3000

fici.n.a. Sunt enim poflibiles infinite fpecies

etunes g

D

entium, ex quorum defe&u non cenfetur uni-

; a

verfum pofitivé defectuofum.

Aliud eft, uni«

, D

verfum fore materialiter perfe&tius, fi darentur

jnerfet

M

adhuc alig fpecies ; aliud eft, univerfum non

qntür i

fore formaliter perfectiffimum , fed defectuofum

p p

OE

fine illis fpeciebus poftibilibus.

Defectuofum

t

tunc cenfetur, quando deeffet aliqua pars, ad

j t

quam alie compartes pofitivé ordinantur, ficut

fi terrz deeffet homo ad quem ordinantur cor-

Jj

Hä

ii

pora terreftria , vel fi domui deeffet te&tum, aut

ä

; oculo

l

)

qu

DISPU.TATiö l.

78

t

jud

oculo pes 5 omnes enim hz partes ex fine fuó

T Q

effentiali coordinantur ad invicem. — d prob. 2.

g

j ab

!

j

T

c.3.n.c. & paritatem. Difparitas eft; quia fine

'a)

n

|

jj d

i

illis peciebus entium deeffet medium connatu-

/

ii

raliter debitum naturz ad confervationem fua-

gf

rum primariarum partium ;5 nifi enim darentur

;

Vil

animalia irrationalia tam aquatica quàm aérea,

Ó

j a

deeffet cibus homini, motus undis & aéri, cau-

ts d |

fie deftru&tivie & confumptrices rerum corrupti-

; Dii fi

bilium & putribilium : econtra nullum eft peri-

T) nffll

culum ipfi univerfo ex defe&tu animalis rationa-

s ii

lis aérei. d prob. 3. dift. a.

Datur talis natu-

qpiür ml

ra, fi eandem exigit perfe&io univerfi. c. fi eam

,

non exigit. n.

Multa dantur per gratiam, que&e

v Ju

nulli enti infunt per naturam v.gr. unio bypo-

simurtdli

ftatica, gratia fan&tificans & fimilia. — d prob. 4.

dift. Crediderunt Protoparentes fe poffe fieri fi-

"

1, j dtim

miles Angelis quoad /cientiam boni & mali. c.

qu

oad fubflantiam aut rationem corporei. n. a.

vgutir (

im addidit: Eritis ficut Dii fcientes

At d

Serpens eni

P md m

bonum €9 malum.

Adeoque illa vaniffima fpes

Af nf

P

rimorum parentum in eo conftitit, quód puta-

rent fe fore intelle

&ivos inftar Deorum feu-An-

m

elorum:

;

! mud |

Mrinmia

DricEs 4. Poteft dici, aliquos faltem An-

?G d

gelos v.gr. inferioris ordinis aut Hierarchiz effe

"n vj

corporeos, quamvis fuperiores fint incorporei;

Zfnt. prob.

SS. Patres admittunt aliquos

* g i

ergo.

LITT

faltem An

gelos effe compofitos ex fpiritu & cor-

pore;

ergo. .Znt.prob s. AUGUSTINUS L.

t hi |

$. De

Civit. Dei. c. r4. 15. & 16. refert do&ri-

M aniat (

nam Platonicorum doemonibus tribuentium cor-

| RLT

fet

pora, eàmque non folüm. non impugnat

LT

etiam

DE NATURA ANGELORUM. 79

Bitts

df

j Cem

etiam ex ea tanquam vera ac conceffà fumit ar-

!d

f

ET

gumentum dcemonibus non effe exhibendum cul-

Q

T

l)

tum. Sichabetc.r4. Ommium, inquiunt , (Pla-

I

tonici) animaliun, in quibus efl amima rationalis ,

ln

UM

tripertita dioifio efl: dm Deos , bomünes, damones,

Dii excelfi[fmn. lpcum | tenent , — bomines- infimum ,

Qd )

UL

demones medinn. — (Nam JDeorum fédes in cclo eft,

Vr c

bominum in terra, in aére demonum. — Sicut eig di-

TU o

vería digmiias efL locorum , ita etiam maturarum.

m of J

Proinde Dii funt bominibus demonibusque potiores;

ID i

bomines, oeró infra Deos. & demones. conftituti fant,

AT Cl p

ut. elemeniorum ordine, fic differentia meritorum.

Dæä

uU &m

mones igitur nedi, quemadmodum düs, quibus infe-

a, Qu

ius babitant , pofiponendi ,. ita bominibus fuperius , qui-

- ioyyt

qus preferendi, funt.

Habent enim cum Diüs com-

E j

munem immortalitatem . corporum , " animorum autem

hd

cum bominibus pa[fones. — Quapropter mon efl mirum,

n & mdi

inquiunt , fi etiam luderum ob[cenitatibus , & Pvg-

Qorport n

tarum figmentis delectantur.

Quandoquidem & bu-

àt Ji j

manis capiuntur affeGibus , à quibus Dii longt ab-

Vatilim j

Junt , & modis omnibus alieni: funt.

Et.c. IS$. xb-

i, quiyt

Jfit ut ifla confiderans. animus - ideo- arbütretur. demo-

um f

mes fe ipfo e[Je meliores , quód babeant corpora weliora.

"Alioquin. multas fibi &? beflias prelaturus eft , que

ll

108

filt

mos C$ acrümonia fenfaum ,. ? motu, facillimo atque

Jierrtt

celerrimo, €2' valentia voirium, & annofiffma farmi-

il

E

tate corporum vincunt. - - . Sed ficut bis omnibus va-

ttünt d

tiocinando &^ intelligendo meliores Jumus , ita etiam

li

xf

jl

demonibus benà atque boneffé vivendo meliores e[Je de-

[

bemus: — Ob boc enim & providenti divind eis ; qui-

sT

at

büs nos conflat e[Je potiores , data funt quedam .po-

tiora corporum munera, ut illud. quo eis praeminemus,

hvt

etiatn ifto. modo nobis commendaretur multo majore cura

p

excolen-

"

Y

j

90

DISPUTATIO L.

u

Es

excolendum e[Je , qu(*zm corpus : ipsdmque excellentiam

fl

T.L

uam dewones babere no[[emus , pre bo-

yi n

li

corporalem ,. q

í

'

l

j

nitate vite , qua illis anteponimur ,

contemnere di[ce-

;

a

hat

;

rvemus. Et c.16. ppulejus breviter defmiens da-

. Jl 0

1]

M

snones ait, eos e[Je genere animalia, animo pa[[roa ,

if r

Ü

mente vationalia, corpore aérea, tempore cierma. --

3

!

us

Ac per boc quüd. demones genere funt animalia, mon

/f J

yni J

li eis cum bominibus , xoerum etiam cum. diis pecori-

;n

rj

nj

pusque c

ommune efl. --- Proinde quüd genere funt.

.

«'1

"ETU

- animalia ,. mon. ef£ magnum

.

quia boc funt C9^ pecora.

L

l

n

w i uj

]ta s. AUGUSTINUS

Idem L. 9. de Civit. Dei.

[

T

j

?

j, n

Pianb (deemones ,

qui nec cum Diis funt

|

C. 13.

"

beati,

nec cum hominibus funt miferi) ibi etiam

imoeniri ,. ut unum babeant pro-

iL

amedü po[Junt ita

quod eff

corpus aéreum , ficut &? illi de

LA

prum ,

st m

fümmis atqu

e infimis

fingula propria , Dii corpus

»

ethbereum , bominesque

terrenum : duo «eró commu-

ym. Q

yri tj

via fint omnibus , q

uüd

genere funt animalia C9' mente

Ho

mo medium. quiddam efl , fed in-

gt r

yationalia. - -

ier pecora €9 Zingelos :

ut quia pecus efb animal

aijfm di

ZAngelus autem. animal. va-

t d n

irrationale abque wor

tale,

medius bomo e[[fet ,. inferior

/

jf

"

tjonale & immortale ,

Zngelis , .fuperior

pecoribus ,

babens cum pecoribus

t g

ionem *oer

b cum 4dngelis , animal a-

inlm, ]

" enortalitatem , al

iionale mortale.

Item L. r1. de Civit. Dei. c.23.

2honbus

[

Si hec (Origenis)

opinio *era e[Jet , mundum idco

.

4) ed J M

uianime pro meri

tis peccatorum fuorum tan-

um

OTFO

« fattum ,

quam ergaftu

la quibus penaliter includerentur , cor-

LT

erent , fuperiora €9' leviora que münus, in-

ora accip

n hu

eriora oerà-

&$ graviora que amplius peccaverumi:

* gj

D)

terrena COT])OT d5

dewnones , quibás deterius mibil eft ,

n

us & gravius mibilefl, babere deb

ui[Jent.

& d

quibus inferi

iia non

"i

INunc verü ui intelliggremus aninarum mer

qualita-

T TVQ&.

01

T

DE NATURA ANGELORUM. gI

Ti

H

) NI

qualitatibus corporum effe penfanda ,

aéreum. po[idez

; r

TU

feljimus . demon : bomo. autem

.

& munc licet malug ;

IM

d deþmm

longé wünoris mütiorisque malitie,

C certé ante pec-

» p

catum iamen luteum corpus accepit

e

Idem L, 1.

1j

C.3

"It

"

l:

INullum eft ,. inquiunt

» Corpus quod -dolere pof-

fit, nec po[ft mori.

Et boc unde fimmus? mam de

um

corporibus quis certus

UL Üir j

e? demonum , utrum in eis

doleant , quando fe affiig

j magnis crucidtibus confiten-

Wd B

tur? Quid fi refpondetur , terremum co

rpus folidum

VT

Jeilicet atque con[picuum. nulhun. e[ft ;

atque ut uno

d ii

j

jotius momine id explicem ,. mullam e

l& carnem. quee

CU Df

dolere po[]it , wmorique non po[fit ;

fr) ii

quid aliud dicitur,

mifi quod femfu corperis bomines

€9 experientia colle-

Lt n

gerunt? . 1dem L. 83.

uzeftionum

. 48.

r

fot g di

u

lil

Jolet quomodo pofi refurreGtionem aique immutationem

ls Di

corporis, que [antlis promittitur

li s um

. Cügitaliones moftrag

videre po[[nus.

Conjettura. ita

que capienda ef? ex ea

du

parte corporis noflri, qu& plus

babet lucis.

Et quo-

lnd,

miam ngelica corpora ,

qualia mos- babituros- [Dera-

hr d a

mus, lucidi[/ma atque tb

TTR

erea . e[Je credendum ejd, &

multi motus animi noftri

munc agnofcuntur in oculis,

t i

probabile eff, quàód mullus motus animi latebit

, cum

f a n

totum. fuerit corpus. etbereum

, n cujus comparatione

i, anii

iftioculi caro funt.

Idem L.2; de Trinit

. C. 7. agens

vt D

de apparitionibus ait :

In bac queftione queren-

dum mnobis efl,

utrum ad boc

À u

opus Jngeli logueren-

run j

tur. affumentes. corporalem p

eciem de creatura. Corpo-

Ye1 5 auií ipfum corpus fuwum

hr

, 6u non fubduntur ,

um

Jed. fubditum regunt ,

in [Decies quas vellent accom-

wodaias atque aptas aionibus fu

j um

is mulantes atque

ii

vertentes fecundim. attributam . fübi

& creatore poten-

jl

Wam. ldem Enchirid. c. 59 Quis explicet , cum

qualibus corporibus apparuerint J4ngeli bominmil

U$, ut

p

F

207

,

D. ZÁmort Z?'a&, de Ingelis,

y n

D'ISPUTATKIO

I.

82

,f

mon foliam cerner

entur , fed etiam tangerentur 5 &

ür:f

li

hr 1

iflones. ingerant non folida corpulen-

(

qil

rurfum aliquas

"

iia, "vel dicant aliquid

non ad aurem forinfecus ,. fed

gie n

intus in animo bominis ficut fcriptum efb: DIXIT

, ff (

MIHI ANGELUS

QUI LOQUEBATUR IN

J n 9 f

ME.

Hís modís indicant

Angeli [e contre&tabilia cor-

T B

ora non babere, faciuntque

difficillimam quejtonem,

a m )

quomodo Patres eis pedes laverint ,

quomodo Sacob

lu&atus fit. Cim

ag n

cum ZAngelo tam folida contrettatione

gt n

ue pote[t

conjettat ,

ifla queruntur , & prout quisq

fi. adbibeatur. difcep-

yi ia d

non inutiliter exercentur ingenia ,

gr ag

tatio moderata , & abfi error opinan

tum fe-fcire

ut bec. atque

qptimm l

quod

mefciunt ; quid enim opus efl ,

vt d

bujusmodi affarment

ur vel negentur *oel

definiantur cum

yi, tUt n

difcrünine, quando

jf

fine crimine nefciuntur.. 1dem in

ifmitit a

Pfal.85.

Vitam adbuc . utique b

abet corpus moftrum,

!

lli quo

d futurum eft,

;m ff ln

&? tamen comparatum corpori i

Wir

1f

$4

qualia funt Zngelorum co

TPOWZ ,

invenitur corpus bo-

adbuc babeat animam. — Et

V

ltm p

minis mortuum , quamuois

;

LL

Epift. 111. querit quomod

o in altera vita videa-

i füj

tur Deus, & fic inquit :

S. Hiüeronymus ait ,

iibent &

«

videre Deum ficut eft in natura

füa , oculis bominis

necangeli , mec Tbroni,

t0YDR.

non poteft mon folum bomo,

mec protejLates ,

nec demones.

His verbis vir dottiff-

BAEU

quüd de futuro [eculo fenferit ,

tb &

mus fatis ofleudit ,

quod ad banc rem ai

tinet ; quantumlibel enim oculi

"ntam

ur in melius, 4dngelorum ocu-

W n

[

corporis mofiri wutent

|

lis non. equabuntur :

bic autem €9 ipfis & univer[e

4

1 tiqt

omnino cele[Li creatur in

vifibilem naturam dixit Crea-

A ()rg

toris.

Pofiremo ne quis

vifibilem .Deum vel. AAnge-

:äa NU

li vel bominibus , cüm cquales fati

fuerimus. dn-

xüla. S

t dicens ; quüd

gelis, crederet, quod [entiret, exprej

in d.

videat

Afc-zcz'em Dei juxia naiure proprietatem nulla

ereá-

DE NATFURA ANGELORUM.

063

"t

T f o

ereatura ; &5 tunc mente cern

iur quando imvifibilis

creditur : quibus. invifibilis ?

J

if

aJpettibus 'corbora-

LT

Al

ii

libus etiam celeflibus ,

Jficut. fupr

à de Jngelig, de

pote/tatibus & dominati

onibus . dixit.

W

rbitror omnem

Idem Epift

motum . animi aliquid facere

'e-lcmm'eäa(n'lm

in corpore , ex quo licet

conjicere , cim etia

MT

?h copi-

^ (nj)

tamus aliquid , meque id' in mofl

TO COfDore apparet,

apparere tamen po[[e areis ctbe

relsque animantibug

^mf (

Ht ag

quorum C [enfus acerrimus ,

& in CUjU$ CO

mpara-

tione nofler me fenfü

$ quidem putandus eft.

At ij

leitur

0e0, qug ut ita dicam vefligia fui motus anim

I$ figit

atin f Á

in corpore agitata fuerunt & contretlata

. ngerunt

l r 4f

Wobis cogitationes & [ommia.

Ut x

Nequaquam abfurdum

efl, eos aéreo vel cibereo COr'D

ore alig

uUid in Corpori-

i, Wenr

bus agunt, que naturali ordine penet

p nf

rant, longé a.

jori uti facultate ad movendum quidq

uid «olunt .- non

i f

Jentientibus & tamen inde aliquid pe

"Detientibus.

r n

Ex

his & plurimis aliis textibus,

quorum ne dimi-

WU

diam quidem partem retulim

u

Kera Vi i

$; $. AUGUSTIZ-

NUs utique fupponit Angelos

habere corpora.

r

Similia habent & alii Patres,

N [

li, w Tf»[

REsPONDEO. n.

a. ad prob. dift. . SS. Patres

grii d

admittunt aliquos fal

tem An

gelos effe compofi-

fj

tos'ex fpiritu & corpore

; intelligendó per cor.

vt «t

pus fübftantiam extenf

a

Angelo ,

m identificatam cum

f

& in omnes figuras mutabi

lem pro

arbitrio mentis. c

intelligendó pe

ii

C

f COrpus

m d

fübítantiam organica

m habentem par

tes extra

)u 9

partes, & diftinctam realiter à

fubftantia An-

geli! nxa

$. AUGUSTÍNUS i

j funt

pfemet docet,

T

Angelum efífe animal immortale $

adeoque ne.

lceiï'ariö fupponit corpus qualecu

nque, quod

,

2

illi

j DENA

84

D]ISP.U«TA.TIO I.

f 2030

illi adferibitur , non eífe feparabile à fubftan-

m[k Ql

tia Angeli.

Ergo eo ipfo ex noftris principiis

identificatur cum fubftant

ia Angeli; quia fe-

qnac !

aut oppofitio relativa produ-

j

enfi

parabilitas fola

Yil eït

k L

centis ad produ

&um eft fignum diftinctionis rea-

:

jcm

fipe

lis.

Item dicit L. 2.

De Trinitate. c. . & 3. & 7.

;

atf dicen

Anselos habere corpus fibi fübditum in. omnes [pe-

o

.. f0 COI

cies mutabi

le. Adeoque s. AUGUSTINUS idem

nempe Angelum effe

sentihlo

prorfus dicit quod nos ,

«uilired

fpiritalem ficut eft anim

a humana ; fed in eo re-

quie, q

finitam, quam eo loco

periri extenfionem inde

, qum

vocat corpus aéreum ;

quia talis extenfio fal-

^

mocnus.

*

tem habet partes mathematicé divifibiles.

Et

—

; c My

hoc modo etiam refpondendum ad textus alio-

sdtgos |

rum Patxrumf

yrinet Do

eneant

^Á)BIICITUR

7. contra eandem. 1. Ex-

tenfio indefinita juxta no

ftram Philofophiam eft

itle tam

ipfa materia prima ; ergo fi Angeli haberent ex-

gidel

tenfionem indefinitam, eo ipfo haberent mate-

5 X

dedeterm

riam,

ac confequenter effent compofiti ex ma-

teria & forma.

2. Si Angeli haberent extenfio-

1 n f

nem indefinitam, vel eam haberent omnes An-

D

eli vel tantüm aliquig neutrum poteft dici; er-

tafofe [

o. Min.q. 1. m. prob.. Poffunt dari Angeli fine

Wr, H

tali extenfione; ergo faltem non omnes Angeli

W ss

habentextenfionem. . c.patet; quia hoc univer-

BVT

fumrequiritomnia genera entium, adeoque etiam

"n g

fpiritum fin

e omni extenfione, fi eft poffibilis.

L n

"nt. prob.

Non eft de conceptu entis intelle&i-

UI

vi extenfio,

aliàs etiam effet de conceptu Dei;

t

exrgo.

hi

j|

R£

Wes,

L

4

4

01

"

DE NATURA A&GELOTRUM.

85

VOT

,

i

REsPONDEO ad z. dift. a. Extenfio inde-

Ws

qu

finita feparabilis ac confequenter realiter diftintta

ts

à forma eft juxta noftram Philofophiam ipfa ma-

N g

ii

teria prima. c. zndiffintta. n. Non enim eft idem

ae'cllo&'

habere extenfionem, & habere materiam. Pa-

lt i i

tet hoc infuper ex communi Peripateticorum

fententia dicentium, quód coeli fint corpora fim-

JUttyyi

* r

plicia,. non compofita ex materia & forma, il-

TEU

lostamen nihilominus habere extenfionem. . At-

tamen ccli re&é dicuntur corpora & corporales

OURTT 60 ]

Gifenfo i

feu mortales, quia habent extenfionem deter-

minatam, quam mutare non

lls f

bitrium mentis.

pofï'unt juxta ar-

ts d

Z4d 2. c. Maj. n. Min. & dico . probabilius

omnes Angelos habere ejusmodi extenfionem ;

quia pertinet hoc ad eorum perfectionem, ut

um nl

precontineant omnes perfe&tiones inferiorum.

tf

Verofimile tamen eft, in Angelis inferioribus

at haberet

cam magis effelimitatam ad fpeciem quàm in Su-

haberent r

perioribus; imo in demonibus eam in fuppli-

npolt t

cium effe determinatam ac limitatam limitatione

erent ett

accidentali in formas varias v. gr. aque, ignis,

aDt omnes.i'

aéris vel beftiarum, ut in fe ipfis, hoc eft, in

g d

nj i

1ua extenfione fic limitata tanquam in carcere

hr n

crucientur.

Hinc etiam non eft improbabilis

o

fententia cA

SSIANI in Collationibus Patrum

i

docur

Collat.7. c. 32. quód d

entur diverfiffima ingenia

al

doemonum.

Sic fcribit:

Jot effe im immundis

T

Jfbiritibus ,

quot in bominibus [ludia mon dubi& com-

ent

[

:

probatur. — .Nam . monnullos. eorum . Qquos etiam Faüu-

Qos vulsus

(

eptuu

4p,

pellat , ita [eduttores &5 joculatores e[fe

manifeflum eft, wt certa queque loca feu vias Jugi-

ler obfidentes , nequaquam tormentis eorum quos pre-

3

iereun-

; ; NM

!

86

DISP uï*T'A TTIO L

j

g^ j

tereuntes potuerint decipere , dele&tentur , fed de vifa

8

qJó

tantummodo & ilufione contenti, fatigari eos potius

m

fludeaht : quàm mocere 5

quosdam folummodo | innocuis

alios ita e[fe fu-

g

incubationibus. bominum pernottare ;

mmgra,i e

vori ac truculentie - deditos , ut -mon [imt contenti i

UE

lorum. tantummodo. corpora.,

quos fuppleverint ,. atroci.

T

dilaceratione vexare , [ed. eti

am irruere fuper eminus

qns, i

iranfeuntes , atque afucere il

los. feviffma. cede. fefti-

41208, ]

o

selio de[cribuntur

, ob quo-

neni; quales illi,in. Exoan,

, Niurm

vum inetum per viam illam

) iran,

ifire jam mullus au-

iles bellis quoque €g^ [an-

, [l

debat , quos eorimque confim

f

;

d

guinis effufione pro infatiabili fer

ocitate gaudere mon

:

!j

Alios ita eorum cor

da , quos ceperani,

m u)

dubium eft.

&j inani quodam tumore «i

demus infeci[Je , quos. etiam

u t

m qu

Bacuceos «ulgus appellat ,

ut femetip[os ultra procee

.

vitatem corporis erigentes , mumc qui

dem fe in. quos-

iif

nunc velut acclines

g, u

dam faftus geftüsque fuftolle ent ,

affabilitatis. [Latum

gur, qui

ad quendam f iranquillitatis 69

m Daru

communes blandosque fübmüterent , cfeque velut il-

e[limantes , munc

tnpentur,

lufires & circumjpeGtabiles omnibus

ts d

quidem .aderare e poteflates fublimi

ores corporis in-

alüs fe crederent

füexione mon[trarent , munc verb ab

M d

adorari, €9 ommes motus, quibus ver

a ojjicia. fuperbé

1 i

.I.

,'rf

:

zm,il

I

!

aut bumiliter peraguntur , explerent. ÁAlios reperimus

non folm [ludere mendacis , .fed etiam .blaspbemias

1 qun ij

]

&t ecl

bominibus in[pirare.

Cujus rei etiam mos te[ies Ju-

wmus, qui audicimus. aperti[Ja

nb deonem. confütentem,

DFT

per drium &j E

unomium e impietatem. [acrilegi dog-

"n

wmuatis edidi[]e.

LOm

Quod etiam in quarto Regum libro

unum ex üsdem ipfis mamifefüà legimus. predicantem:

UT

EGREDIAR, inqui , ET ERO SPIRITUS

MENDAX IN ORE OMNIUM PROPHETARUM

.

W) hh

i

ab zp]z's

Ejus. Dequibus Aþq/iolusarngens illos qui

eu-

UF

DE NATURA.ANGELORUM.

87

lh

m',/ädd

-

j

um

deczþümtur i ita infert: ATTENDENTES SPI-

RITIBUS SEDUCTORIBUS, ET DOCTRINIS

lg

li ij

DOEMONIORUM IN HYPOCRISI LOQUEN-

! dho; ef

TIUM MENDACIUM.

TU i

Ef]je autem &^ alia dewo-

sium genera , id eft , amutoru

m atque furdorum , Evan-

)

Vrj

J

gelia teftantur. — Incentores etiam. libidinum aique lu-

It fup !

xurie quosdam [biritus e[fe Propbeta commemorat ;

VO t

I

SPIRITUS, inqguiéns, FORNICATIONIS DE-

li.

CEPIT EOS, ET FORNICATI SUNT A DEO

i J tl

SUO. JNotburnos quoque [ive diurnos ac meridianos

f

dewiones finiliter Scripturarum auttoritas. docet.

De

1 H

quorum dioerfiate perlongum eff , fi volumus ommia

T n

feripturarum «volumina per[crutantes figillatim. percur-

]^ Ut d

Tere , qui per Propbetam Onocentauri , qui pilofi,

J n p

qui firene , qui lamie, qui ulule , qui firutbiones ,

VTT

TET

qui erici defignantur , qui afpis, . qui bafülifcus in ffal-

q0, qui (eo, qui draco, quive fcorpius in Exangelio

üabilitaiis !

muncupetur, qui Princeps mundi bujus, qui vettores

[

tenebrarum. barum, quive fpiritalia nequitie ab "dpo-

(finait

Jlolo nominentur. — Que vocabula non cafu. nec fortuito

i at

indita illis debemus accipere, [ed figmificatione iflarum

ii at

ferarum , que ap

ud mnos vel minus moxie vel magis

10 d

perniciofe [unt , ülrum ferocitates vabibsque diftin-

Álirt

8ui, G ex fimilitudine nequitie virulente vel prin-

:

!

!

t l

cipatus , quem ifHs inter ceteras feras five fürpen-

1] 1f

!

tes quedam excellentia malitie fice confert, illos quo-

MW?HW

J

que eorum socabulis muncupari ; ut. fcilicet. alius qui-

m n

4l

;

dem ob vebementiam furoris & rabiem ferocitatis fue,

i Mp

leonis appellationem , alius bafüifci ob illud iortife-

) J

T j

Yum irus, quod priusquam Jentiatur , interimit , alius

p s

Jl

veró ob teporem malitie Jue , onocentauri, aut eri-

opnn

cii nomen , flrutbionisve fortitus fit. Ita CASSIA-

NUS.

.

Í

m

F 4

O5]JT

! ; NM

bi$PuTATTIO L

68

J

p

OsjrcrTUR 8. contra 4. & ult. conclufio-

/

j

fot

r de-

nem. 1. Poteft finis Angelorum naturalite

Znt.

;.

j

1

fcit x

ficere; ergo funt naturaliter mortales.

;

[

j

)

"

5

fabit

rob. Finis Angelorum eft laudare Deum ; fed

;3

i

40

poflïä

hic poteft deficere; ergo.

Min.prob. A&ude-

2. Impulfus , fo-

ficit in Angelis malis ; ergo.

agis OT

nus, lux, habitus aquifiti &c. deftruuntur, et-

ag

iamfi nec deficiant ex defectu caufz confervati-

i talet

vi, nec ex defe&tu fubjecti, nec ex contrarios

! finc mäï

ergo idem poteft contingere Angelis.

3. Àn-

dhas qua

eli nullum habent jus adverfus Deum ad fui

s dit.

confervationem ; ergo poffunt naturaliter de-

vallibera

ftruiàDeo. Zmnt.prob. Repugnat abfoluto Dei

enad ia

dominio in omnes creaturas, fi creatura habeat

ï

fitur

:

»

jus adversus Deum ; ergo. Ant. prob. — Stante

A

g

ny d

quocunque jure creature Deus non haberet po-

teftatem liberé difponendi pro fua voluntate;

p ConV

sflentiam

ergo ftante tali

jure Deus nonhaberet dominium

vuerit à

abfolutum, quo

d nihil aliud efc.quäm jus difpo-

d prop

nendi de re.

aM

REsPONDEO Z4dI. 1'etorqüendö inprimis in

at a

anima rationali.

R. 2. n. a. ad prob. dift. Maj.

m ante

Finis eft laudare Deum vel per manifeftationem

'1jdonem.

a&ivam divinz bonitatis, vel per manifeftatio-

ATCITU

nem paffivam divinz juftitiz. c. tantum per ma-

t at

nifeftationem a&ivam divine bonitatis. n. Fi-

Numad

nis enim creationis in Angelo & homine non

f

tam eft, ut homo & Angeli laudent Deum, quàm

,ut Deus laudetur ex eorum creatione & confter-

Indll

l

vatione. Imo & demones laudant Deum pat-

.*F'üteï, "

'

fivé, coóque manifeftant opera divine faltem ju-

u

)

k;

D

fcil;iæ punientis.

Ad 2.

Atl

——

;

[Ol

DE "NATUR*AHANGEL;)R'UM.

69

Hl

Qd

4dd:o.- 0. 35 Quia in talibus q,u-alitatibus de-

Ti Tif

Tottdh

eft caufa confervativa, quando fimul deeft finis.

QQny

Lux deficit ex defectu caufze confervativz nem-

1l pmb A&

peíolis; habitus deficiunt per exigentiam fpe-

cierum oppofitarum, vel ex defe&u difpofitio-

1 Impulfus

num congruarum in fübjecto : cüm enim omnes

^ lr

qualitates oriantur ex motu materie, variato

GUf r

l

[

motu tanquam prima difpofitione etiam mutatur

qualitas ; tale autem non fit in fübftantia An

Be-

Mé s

lica. Hinc manifefta eruitur di

5 Dam al

inter & has qualitates,

fp.ari.tas Angelos

Tattrafter

4ld 3. dift. a. Nullum habent jus antece-

i fotto

T hod

denter ad liberam determinationem Dei.c. con-

fequenter ad illam determinationem. n. a.

Vel

L. Sur

nego fuppofitum , quód exigentia creature fit

od

jusrigorosé di&tum: univerfüm v. gr. exigit ob-

9 f vuuy

ibete domm

jectivé per convenientiam & proportionem par-

tium exiftentiam entium fibi connatu

ralium, fi

[ gt

Deus noluer

it attendere hanc exigentiam , quis

dicet illum propterea violare jus rigorosé dictum

creature ? — Ageret enim fic üt abfolutus domi-

Qs

l

nus, non bt author nature, quod ipfi eft libe-

y n d

ia

j

j

T

I:

rum faltem antecedenter ad fuam liberam deter-

quoitl

!

minationem.

Y

À

J

.:

W mj

ï'

OnRJICITUR 9. contra eandem. T. An-

. tanfum

m

0t)

j

geli erga authorem nature nec habent jus nec

exigentiam ad füi produ&tionem ; ergo nec ha-

) & hOmm

bent jus nec exigentiam ad fui-confervationem.

jet

entDen

ï

2. Eadem eft bonitas Angeli poffibilis & actu ex-

2UUN

UECL

iftentis ; ergo fi poffibili non debetuz exiftentia

m

i

naturaliter , ea etiam non debetur Angelo a&tu

(

i

exiftenti.

3. Angeli ex fuis predicatis intrin-

fgcis hoc habent, utàD

eo poflint deftrui; ergo.

EF

funt

H

$

y V

WDISPUT'ATIO l.

Qo

jl

quäm (

funt intrinfecé, adeoque etiam naturaliter de-

,J

ítruibiles à Deo.

$

"

d X. þtr. a.n.c. & pafitätem.-

91

RESPONDEO 4

fcat

Qua

Difparitas eft ;

quia nullius entis nulla eft pro-

?

At

entia.

Contrarium

j

P

rietas, adeoque nec exig

i

[

ff

patet etiam ex moralibus

dl

cv.gr. litus ante-

p p

cedenter ad donationem

Principis non habet jus

l

ul,

:

& r

ad caftrum ,

illud tamen habet adversüs ipfum

zi

yfic]

od

uam donatio perfecta jam eft,

Principem, poftq

Eadem eft bonitas formaliter,

::;.»,rrumpumuf

- Adl:o s dilbid,

& abftractivé. c. eft eadem bonitas

giunt; t

metaphyfice

TEU

realiter. n.

Poflibilis bonitas Angeli nulla eftrea-

r amptin

lis bonitas, fed tantüm metaphyfica in conceptu;

m Dua.

adeoqu

e bonitas poflibilis nec eft exigentia rea-

i pf

lis, qua fundatur in pr

oportione partium uni-

econtra bonitas Angeli

x (gent

verfi utique realium :

n j g

a&tualis eft haud dubié realis.

tum : Angeli hoc

m p

.. Ad 3. Retorqueo argumen

habent ex przdicatis intrinfec

is, ut poffint re-

li

j

10ND

item etiam homo

i

fl

mortalit

cipere gratiam fanctificantem :

hoc habet ex prz

dicatis intrinfecis,

ut poffit fieri

xndentem

!

filius Dei adoptivus; ergo natura

liter id poteft

tem ab

fieri.

R. 2. dift. a.

Angeli ex füis preedicatis in-

1 depe

trinfecis hoc babent,

ut à Deo poffint deftrui

ium contra fuam & to-

'ieneDei,

r

per

abfolutum Dei domin

ttenpt

tius univer

fi exigentiam. c. a. ut poflint deftrui

L

A Dart

J

*

uxta fuam & totius univerfi exigentiam. n.

I. AP O-

tüis. T

OB]JICITUR IO. C

ontra eandem.

sToLUs r. Tim.6. v.1

6. dicit: JDeus folus babt

i df

immortalitatem; ergo folus Deus naturaliter e

1 m

indeftruibilis. c.prob. Si folus Deus habet im-

n

mortalitàátem , tunc

faltem in aliquo gradu foli

](: K.L a. i

non autem in alio

"u

ipfi convenit immortalitas ;

gra U5

IIO I

DE NATURA ANGELORUM.

.9I

i D

gradu, quàm quód ex natura fua illam habeat ;

2. JUsTINUS MaRTYR L.

pan 4!

Quieftio-

RUT

num, quas Chriftianis

gentiles propofuerant q.

sH (

13.ficmt:

uorum jminortalitas ex alterius voluntate

KY

-Tlts

äü

pendet , ea - dimmortalia

effe- non po[Junt ; itaque folum

lClsz D0) hab

Deum dmmortalitatem b

abere. dicimus.

3. SoPHRO-

ais

NIUS in Épift. quz recitata eft in VI. Synodo

AGt. 1. & approbata actione 13. de rebus fpiri-

ia i

A f

talibus fie loquitur: JNullatenus. quidam moriuntur

€9' corrumpuntur ,. juxta. quod Jenfibilia defluunt atque

| 63(16121 bog

'91111 TUlgefy

pertranfeunt 5 mon tamen funt jimmortalia per naturam,

neque in. e[Jentiain. incorruptibilem tranfcunt , fed gra-

TE

tiam à corruptione largitus eft &?. à morte coercentem :

RTWT

Jic anime . bumane permanent incorrupie ;

fic z dngeli

t Ws u

immortales perfeverant ,

Wolts hy

non naturam vrevera , prout

a[ferunt. ( gentiles) pr

opriéve immortalem — babenteg

e[Jentiam , fed. gratiam à

Deo fortiti funt, que immor-

U: A

talitatem largiiur & incorruptionem eis providet, |

5 pl

[

ftm etm

RzsPONDEO adri.dift.a. SolusDeus ha-

bet immortalitatem per effentiam füam & à fe ac

j Itl

yidieri

|

j

]

independentem ab alio in confervando. c. a. de-

Á

!

v

.(

pendentem ab alio. .

Creatura habet immor-

i prel

talitatem dependentem

polac a

à produGione & confer-

r ag

vatione Dei, quam tamen confervationem iri-

:(

trinfecéexigit — Adeoquécreaturahabetimmor-

tl

Atf

Dd.

talitatem participativé & dependentem à gratia

gent

Y

W

creationis; Deus autem imparticipatam, & à fe.

Dur

A 2. dift. Quz ex alterius voluntate pen-

m

ent, immortalia effenon poffünt immortalitate

rigorifimé ac metaphyficé dicla.

|

ag

Éla. m a.

C. proprié di-

qu grän

]UsT1NUs ibi agebat de immortali-

ï

m

'tate imparticipata & independente ab alio

, qua-

lis eft

y M

92

DISPUTATIO L

bLI)

"

lis eft in Deo; Deus enim per fuam effentiam

n |

jn

exiftit, ita ut non poffit non exiftere, quia ex-

L

al

iftentia jam importatur in ejus conceptu; & fic

w!ïl

AU

ipfius immortalitas eft per effentiam impartici-

a4UG!

,a

ef

pata & independens ab alio, feu eft immortali-

fcat: D

tas per excellentiam di&a: econtra veró effentia

!

[

f

D

Vl

Angeli eft indifferens ad exiftendum velnon ex-

guiptin

iftendum, 'quamvis füppofita fui & totius uni-

[5p0ND1

verfi produ&tione exigat etiam à voluntate con-

«onfervat

fervatoris confervationem fui.

; abfolut

Zd 3. dift. "Talia entia non funt immorta-

undo I

lia per fuam naturam confervaijot. c. exigitivé.

&m, D0D.

n.a. Senfuseft, quód natura angelica non qui-

dem fe ipfam confervet, fed tamen per feipfam

rüe perfet

a At

exigat confervationem fui. ltaque ejus immor-

AY

talitas fimul dependet

a

gratia confervante,

zi potel

yidum,

quz eft eadem cum gratia creante; fed tamen

vuntulit/

ab ea dependet per fui exigentiam ad talem con-

fervationem.

À

d n

OBJICITUR II.

cohtra eandem. I. Sa-

iire Doc.

Quomodo autem. po[Jet

&6 ]

pientiz. 11. v.26. dicitur:

aliquid permanere , mifi tu voluifes? aut quod à te

indos co

A dominin

vocatum mon e[[et, confercaretur? Exgo etiam con-

fervatio Angeli dependet ab arbitrari & gratuita

tliead

voluntate Dei.

2. [dem habetur ex ratione na-

15,1.1,

turali &ex PLATONE in Timeo, ubiDeum fic

X o

ad Angelos loquentem inducit: Pos qui Deorum

?Late, Qug

flatu. orti eftis, a

Ltendite quorum operum ego parens

L]

Hec funt indi[olubilia ,omutu meo,

effe&tórque. fum.

quanquam omne

colligatum. foloi potefl; fed baudqua-

(

Sed

quam bonum, efL vatione ointtum di[Joloere velle.

D

uoniam eflis orti, immortales;vos quidem e[Je 9

"lyoy

[

A. di[]ol-

'4

indzl[]bhæbz"les nom poleflis, mec unquam tame

vemini,

DN

HOI

DE NATURA ANGELORUM.

95

N fity :

lt

!tf

vemini, neque vos ulla mortis fa&a periment , mec

ls COf

1

erunt oalentiora quàm co

B

nfilium meum, : quod. inajus

Mi

a»

et vinculum ad perpetui

tatem vefiram, quàm illa

quibus eftis tunc , cinn gignebamini, coll

It

igali.. Ad

l

que verba AUGUsTINUS L. 13. de

Civit. Dei,

c. 16. fic ait: Ecce Plato dicit Deog é9

G

corporis ani-

i g

dl

sequé colligatione mortales, & tamen m

moriales Dei

voluntate atque confilio.

EL

RESPONDEO ad z. c. a. dift. :

Ergo

etiam confervatio Angeli dependet à volu

ntate

7] Áit imyy

* C &f

Dei üt abfoluti domini. c. àt Authoris na

tura.

n.Cc. Quando Deus vult condere univerfuni

lm

tf

perfe&um, non poteft non velle condere &

confervare perfe&um ; Deus autem üt hoc vo-

] us

1 Qu

lens vocatur Author naturz; ergo üt Author

naturz non poteft non velle condere & confer-

lfs [ t

vare perfe&um. Et hinc, cümDeusüt Author

at

nature contulit Angelis exigentiam ad fui con-

fervationem , non poteft tanquam Author na-

n 1.

turz tollere hoc jus deftruendó

Angelos.

Yj atj

d. dift. PuLATO dicitn

on effe immor-

? agl

tales Angelos confideratos in o

rdine ad abfolu-

Trp eütt

tum Dei dominium, & ex fei

pfis. c. exigitivé,

i gt

& in ordine ad voluntatem De

ris natura. n.a.

i tanquam Autho-

p ermiie

Cüm enim Angeli fint pars uni-

) T

il

verfi perfecti,

etiam exigunt confervari ab ea

lia

;j

voluntate, qu

&um.

& liberé vult univerfum perfe-

pmzm q

iij d

QUJESTIO IV. :

j!

j

|

f

d

Quomodo . Z4ngeli font. in loco

il

g!

OTANDUM I.

Quid fit effe in loco circum-

s W

m

: Jiriptivà?? SuAREZz hic L. I. C I. D 8. tria

.requi-

j M

DISPUTATIO L

94.

ldJ þ]'

m

requirit. . 1. ut res locata extrinfeca fuperficie

2.

T

comprehendatur vel comprehendi poffit.

j

utrepleat totum locum mole fua. 3. ut natu-

;m:mnmla »

raliter nullum corpusfecum compatiatur; adeo-

at & patiatur refpe&tu vicinorum cor-

yinin Jr6*

tU

que ut ag

i,

porum.

Circumfcriptioe , inquit , fola corpora pro-

locos quia extrinfeca fupenïcie circumdane

ajiu, f !

prie funt in

.qtiil il

tur &j compre

benduntnr oel comprebendi po[Junt. (quod

ra illam fic ve-

d exra d

dico propter celum empyreum ) €9 int

4 aa d)

p

lent locum mole fua , ut illíco extendantur , & nullum

s ref] €

aliu

d corpus naturaliter ibi compatiantur. Jeu admittant,

. fübfan

[d

NOoTANDUM 2.

Quid fit exiftere in loco

a ubicabon

definitio?? S'u AREZ l. cc. dicit illud exiftere in

WrAXDUM

loco definitivé, quod finito tantüm loco adeffe

etinm? T

oteft cum certo magnitudinis termino , frvecum

d fecundür

illo babeat commenfurationem «el non babeat, id eft,

t dl

quàd non b

abeat aionem &? pa[[onem refpettu. vicino-

sinem fe

vum corporum.

Sic Angeli & corpus Chrifti in

goperatur

Eucharifia

dicuntur exiftere definitivé ; quia

i, Edf

nihil patiuntur à vicinis fibi corporibus, quam-

dein loco

vis adfünt in loco determinato, & forté etiam

nn loco, |

per commenfurationem cum loco.

n ( e

uid fit exiftere in loco

NoTANDUM 3.

NUANDU

antimn? Exiftere per fubftantiam in loco

m oiriy

per fubft

eft nihi

laliud, quàm fubftantiam fic effeinloco,

uv

ut nec ad eam denominationem requiratur ope-

'K ol

ratio nec ubicatio diftinéta, nec quidquam aliud

Verüm GONETUS hic

"létonft

h.

diftin&um à fubítantia.

"IQ m

Difp. 4- $. 1. n-

s. aliter hoc explicat, ubi ficait:

* QUöd

Mitto [entenziam

Suarii Lib. 4. de Zingelis cap. 2. 3.

* d

entis: dngelos e[Je im loco per

aliquod ubi

7. 62 8. dic

RE

feu modum pr

efentie , illorum fubfiantie fuperadditum,,

N

I

IOI

L

TOf

TMM

DE NATURA ANGELORUM.( 95

i

3

h

& ad predicamentum ubi þertz'nentem : bic enim dicen:

"-

)

r

di modus explicat quidem formam ipfam, qua "fngelus

*

AU

formaliter vedditur prefens loco , féd non declarat illius

g

ilï

lg W

fundamentum ,. feu vationem formalem proximam, de

rfitng,

qua [olinn in prefenti difputamus ; bic enim Jolim in-

T i

quirimus, an ficut ubi corporeum convenit Jabftantüs

^M M j

D

Ilj

materialibus , mediante quántitate; ita comveniat 4m-

gelis , medid illorum fu

A i

bflantid , vel folnn mediante po-

tentia ad extra operativd

, f& operatione tranfeunte qud

ad extra circa corpora

operantur. -

LT

lta GoNETUs,

juxta quem rem effe inloco per

fubftantiam idem

TUlreim h

effet, ac fubftantiam Angeli e

Íffe rationem exi-

W rf ll

gitivam ubicationis.

i st

NoTANDUM 4. . Quid fit exiftere in loco

OMT.

per operationem? Exiftere in loco per operatio-

odv i

;

nem eft fecundüm füam fübftantiam nulli deter-

M

þf

UM

minato loco alligatum effe

, imo ne quidem per

t rl

ubicationem;

fed tantüm rem in loc

r C

o conftitui,

Vrv

H

in quo operatur,

& ob hoc ipfüm quód Opere-

porius,

turinloco, eam poni in loco; fic ut non fit

( fot

A

prius effe in loco ac poftea operari, fed prius fit

u

operari in loco, ac pro pofteriori figno rationis

confequens fit effe in loco.

exftr

I

NorvANDUM 5. Quid fit effe in loco per

funtiam d

applicationem virtutis operative ad locum , feu per ali-

v fcdeni

quid &quivalens cum operatione? Exiftere in

fegutt

loco per applicationem virtutis o

perativce eft,

QUib

quód res nonfit in loco per fübíta

ntiam nec per

T j

ubicationem nec per operatione

m; fed precife

jct, uU

per hoc, quód velit fuo tempor

e operari inali-

quoloco, & deftinet füam fub

jgat

ftantiam.ad ope-

randum in aliquo loco, quam

vis non ftatim fe-

j

quatur operatio. v.g. Zngelus Perfie, quamvis

'

longo

H

p

DISPUTATIO L.

96

g

f

re nihil operetur in Perfia, eo ta-

fe in

[ longo tempo

a

men quód v

el

per voluntatem fuam vel per ali-

f :

ffe&um fe deftinaverit ad operan.

us

quem alium e

j j focum,

dum in Perfia, proptere

3 dicetur effeinPerfia. -

.

qniett, ?

:

NoTANDUM Ó.

(QUI

d fit effe in loco per

af corp

unionem cum loco? Effe inloco per unionem eft

corpore, in quo

qnrope

. habere phyficam unionem cum

qqQponis d

res dicitur exiftere; ita ut, fim

oveatur alterum

deftruatur hzec

at totUn

corpuscum quo datur unio, non

«inquo

unio, fed tantüm corpus alterum nempe conti-

uiu; &f p

nens aquirat aliam unionem curm vicinis corpo-

ibogds p

ribus, quin propterea res unita aquirat novum

: potei

locum feu ubicationem.

NOTANDUM 7.

Qui

d jüt exiftere in loco

us at

dnm; fic

pv ubicationet

n qmodalem.

Exiftere in loco per

localem nil aliud eft, quàm poni

1 extrin

ubicationem

in re determinativum ad ho

c, ut habeat refpe-

srimint

ema corporum

autriiou

&um vicinicz aut diftantiz ad fyft

in univerfo ; prout in PHYSIC

A dictum eft.

:g fiom

do, five

u E

Hinc fi res moveatur quocunque mo

e motu communi, nec

effario

JET

motu proprio fiv

aquirit aliam ubi

|e

ationem & refpe&tum ad fyfte-

xl u

Ali autem Recentiores comre

T

:ma corporum.

muniter concipiunt han

c ubicationem modalem

DI

putant enim eam con

fiftere

"tl locum

longé alio modo;

in quadam nota characteriftica

non refpe&tiva ad

& Dring|

&i

iyftema vicinorum corporum , fed abfoluta,

que tam

en mutetur quotiescunque moveLtur

It qpe

corpus.

Nos conformiter ad principia tradita

l.

300 d

]

ra Pollingana fequimur priorem

i

j

ts f

in Pbilofopbia nof?

acceptionem.

et)que q

INOTANDUM 8.

Quid fit locus extrinfeczti,

ï

i

|

j

&cti$ €1L

h

uniVer[i

|

1

^ qui

.z'ntrz'nfecus , adequatus & inadequatus? Intrin

forma

l

|

LT

01

L]

DE NATüRA ANGELORUM. 97

A

——

h

!

Lilim Vel)

"

|

forma cuicunque rei inhzrens

, per quam deno-

1

minatur effe in hoc loco,

RT

(

i

five dein illa forma

U drn

d

denominans fit aliqua ubica

tio modalis, five fit

unio ad locum, five fit o

L

(

|

peratio in loco; nec

O t u

m.

etiam refert, utrum illa

ubicatio inhzrens fit

refpectiva corporis

10

extrinfeci vel certe plaga,

Doraty

aut non refpectiva.

Locus extrinfecus eft füper-

ficies corporis ambie

ntis immobilis. : Locus ad-

QD hf

T

equatus eft totum fpatium,

quod explere Anpe-

lus, vel in quo abfol

uté poteft operari. -Locus

iC Qv

IUA. 0

inadequatus eft pars illius fpatii,

quod explere

poteft Angelus per totam fuam m

agnitudinem ,

vel in quo potelt operari.

ülereit g

Hic veró iterum

SUAREZIUS aliter fumit locum intrinfecum &

QY

extrinfecum

1 u i

; fic enim ait hic L. 4. c. I. num. 3.

Elfe in loco e

xtrinfeco, in quo res e[fe dicitur

» 9t

Md

extrinfeca den

ominatio vel ad

f um

[

Jmmum . aliqua. velatia

(

f

ad locum extrinfécum. — Locus

intrinfécus eft «modus in-

trinfecus & fuo modo abfolutu

$ élius

véi, que alicubi

ie m

eJe dicitur. — Effe in leco extrinfe

C0 iterum /dupliciter

i, n

Jumi. potefd ;

vel quid circumfcribatur à loco extrin-

um uf

Jéco 5 vel quid mon diflet ab alia ve,

fed fit fibi in-

WCSD

(10n8 j

tmé prefens.

(nem m

- NOTANDUM

9. Intam variis acceptioni-

um d

bus quoad locum,

etiam varias effe in ipfa refen-

yrept

tentias. — Prima fententia dicit, Angelos omnino

f di

non effe in loco, aut certé eíTe ubiq

uU£, ubicun-

n lil

que poffunt operari.

DURANDO in 1. dift.

Hzc fententja tribuitur

rnopi

37- P- 2. q. 1. ubi docet,

ii p

quód Angelus fit ubiqu

e, ubicunque poteft ope-

rari5 adeoque quód Angelus fit in omnibus cor-

us

poribus univerfi ; & fi plura vel majora fierent

[

J

univerfa, quód ftatim ac fine ulla-

]i

fui mutatione

j

D. afmort. Tiatt. de Angelis.

G

effet

y

98

DISPUTATIO L

ammab

effet in omnibus illis univerfis; quia -inx omnibus

J FWI"

T

eani

poffe

t fucceffivé operari, quamvis non poffet

j

fl

omnia fimul movere :

" fufficit enim, üt ipfe pu-

a

ere fimul poteftatem ad operandum in

ATUR

tat, hab

It

quocunq

ue loco disjunctim & in omnibus fuc-

j fünti

ceffivé,

ut fimul omnibus adfit eo modo, quo

j u &

effe poteft. .. Echunc fenfüm magis declarat q. 2.

ieril

en,

ubiinfert, non poffe Angelum proprié moveri

ita ut transferatur de loco ad locum;

Jfy. j

localiter ,

sterialefl,

quia non

eft in loco circumfcriptivé , neque de-

af efet

fed fimul eft in omni loco , in quo effe

finitivé,

j

v Mij

[

oteft. — Secunda fe

ntentia dicit, Angelos effe in

« f

f efic

loco per oper

ationem , & hec eft communis Tho-

rl pat

;re p JatU

miítarum.

Jértia dicit , Angelos effe in loco

4]

!

qrenum,

p

er applicationem virtutis operativd , &

hzc eft alio-

"'homiftarum valde etiam communis.

uare-

smndum

rum

&

sj er

ta dicit Angelos effe in loco fer fubftantiam ,

heéceft scoTr. Quinta vult Angelos effe in1

bl

ial aliqu

tiperari i

co fer

unionem ; hzectribuitur CAPREOLO, &

eft VASQUEZII, prou

t eam refert SUAREZ

um ff

Sexta

fententia alligat Ange-

IATUR :

hic L. 4. c. 6. n. 2.

d xl

los loco. per ubicationem 1n0

dalem. Eft communis

Recentiorum.

. A

DICO r1r.

. Angelus eft inloco, (alii ad-

10 Cor

i & qgh

dunt) faltem intrinfeco ; (ego veró cum sUA-

aEz10 addo infuper) etiam extrinfeco. Cum-

3WWCWO

!

clufio eft contra DURANDUM.

um

PROBATUR I.

Communis eft fapientum

MOL ]

n

& rudium conceptio illud nihil effe, quod in

Mi

loconon'eft; ergo. fmt.q.2.m.jait ; quod

turuR

nempe rudes fic e

xiftiment. q. 1. m. prob. ARI-

"i

STOTELES 4. Phyf. c. 1. ait:

Omnes exifLimant,

" uf

'T'ufcul

:

ia

qua funt , aliubi e[e. cxcERO Lib.r.

quz

DE NATURA ANGELORUM.:

99

S,q

At Q

queft. de animabus feparatis ait :

- Sifunk , nus-

quam e[fe non. po[funt.

tün,

V

Et s. AUGUSTINUS de

U&dop

tl

li

immortalitate animz :

Quidquid eft ,

nusquam e[f

non pote[?

ergo idem de Angelis.

TL rl

PRonATUR 2. Daturali

W h)

j

quis ordo uhiverü;

ergo Angeli fünt in loco.

c. prob. Sidatur ordo

D d

&

D Dd

univerfi, tunc etiam Angeli ordinantur ad mun-

dum materialem ; fed fi

hoc, tunc funt in loco;

C10004 [

(i

X

lls

m

ergo. Min.prob. Si Angeliordinantur ad mun-

dum materialem, tunc ordinantur in genere ali-

1 i qu

cujus caufze effective ; fed tali modó funt in lo-

Tfeloy afb

Iu hr

co; ergo. Maj.patet ; quia nihil ordinatur ad

alterum, nifi efficiat aliquid cum altero vel in

tf f

altero, vel patiatur ali

btl

quid ab altero, & fic re-

agat in alterum. — Min. prob. . Si Angelus ordi-

tus, (v

natur ad mundum materialem

^ i,

ut aliquid opere-

tur, tunc jam erit fübítantia naturz

Angelici

ts d

ordinata ad aliquid determinatum ;

quia non

CAPROM

poterit operari in omnibus corporibus univerfi

refert stl

faltem effe&um fpecialem ac fibi proprium; er

80.

t lp

("PROBATUR

3. Scriptura teftatur Angelog

Ff cons

partim effe in coel

o partim in terra partim in in-

ferno. v.gr. Apoc.ra. dicuntur ejé&i e[fe ? culo;

,(

9Q

in Evangelio Chriftus dicit, fe vidiffé Satanam

rero CU

Jicut fulgur de celo cadentem ; item deimones di-

fe

|

vll g

cuntur ejici é corp

oribus obfefforum ,. aut p ermiffi

ingredi in porcos ; ergo.

DICO 2.

d

Tationem.

Angelus non eft in loco: þer ope-

[

L

l

PRosATUR Conclufio r Impoffibile eft

u

:

prob

ngelum operari in loco, quin fit determinatus

hn d

)

vel ab alia caufa ad operandum inloco ; fedfi

!

le: I' T

lic eft determinatus ad operandum, jaip per hanc

ipfam

100

.l)IïS RBUTATIO i

AL

00 4

ipfam determinationem tanquam aliquid prius ad

operationem eft exiftens inloco; ergo.

"d

PROBATUR 2.

Prius eft effe quàm ope-

mwäzc

rari;ergo etiam prius eft effeinloco quam operari

,

!

H fpamli

in loco.

Confequenter effe in loco per opera-

lat

tionem prefüpponit effe in loco per effentiam.

,,1d d

PRoBATUR 3. SiAngelus tantüm effet in

g J

loco per operationem, tunc Angelus quiefcens

vminatos p

ab operatione, vel anima feparata v.gr. anima

hopATU!

Abrahe in limbo ante nativitatem Chrifti non

) magnum

eritinloco; hoceftfalfum; ergo. Maj. pate ;

win celo

.ï

quia & anima poft mortemin veteri Teftamento

t hinc !

nihil operabatur, fed erat quafi in ftatu dormien-

gt determ

tis in limbo Patrum, üt communis fententia fup-

i

i

non

onit.

é

"

l It

;.

À

;

"

1

1 tranfi

PnaosATUR 4. SiDeus àcorpore tolleret

v a

quantitatem, adhuc effet inloco; ergo & An-

1 vero

gelus erit in loco, etiamfi ab ipfo tollatur hoc

l

ts Df

accidens, quod eft operatio.

PRoBATUR 5. Angeli

funt in ccelo empy-;

iC in/

tóns mod

reo, cüm tamen nihil operentur in illud ceelum:

DIATUI

füpponitur enim illud cclum efle immobile, in-

T

exfte

generabile & inalterabile ; ergo.

hi I

DICO 3.

Angeli non funt in loco fer ap-

ol

j

plicationem virtutis operatioe ad locum.

!

PROBATUR Conclufio.

Non eft Angelis

Wmmt

liberum applicare virtutem operativam ad quod-

;

Qont s

Wb

vis objectum ad quod voluerint; ergo jam pr&-

|

ceffit in Angelo alia determinatio, vi cujus li-

i

1

hi

i

T

mitetür ad operandum in hoc potius quàm in il-

Jo loco; atquifi precedittalis determinatio, jam

hlm e

1

j

) h

erit in loco per aliquid prius ad applicationem

!Qb

Jl

virtutis operativæ-; .«ergo.

DICO

"m

E

Y

TE

Wi

d ahqwd

DE NATURA ANGELORUM.,/ IOI

Y

N

üee

DICO 4.: Angelus eft in e

o loco fer uli-

QU

eationem modalem realiter diftin&ta

m

nlo ()q

o

Senfus eft ,

T

r

quód cuivis Angelo fit à Deo af

fignatum fpati

um quoddam univerfi,

in quo pof-

Xl du

fit & debeat exercere fuas Operatio

IN

f

]

Dd

nes fibi pro-

prias, vel viciffim recipere actione

s talium cor-

Id

i

porum. Jam ad tale

fpatium Angelos dico effe

W a[a y J

Q

determinatos per ubic

if

d

ationem modalem.

& ii

PRoBATUR Conclufio r.

Dicitur in Evan-

N

£elio ,

&t Ts

magnum effe chaos intermedium inter

beatos in ccelo & inter damnatos in inferno, ut

10 dtrmye

non liceat hinc inde tranfire ; ergo etiam Án-

At

geli funt determinati vel ad codlum, vel ad in-

fernum , ut non liceat alt

erutris ex fpatio fibi

r tl

defignato tranfire ,

quàm parum licet homini

; m t

tranfire vel in ceelum

vel in a&rem per leges na-

D tl

ture : jam veró quod

in hominibus eft defe&us

vel levitatis naturalis,

vel negatio potentiz vo-

UT

litivze, hoc in Angelis

eft defe&us ordinis, &

"ii

Uubiecationis modalis ad

alium locum.

timmo

PnosaTUR 2. Hoc füblativum indiffe-

rentie ad exiftentiam in loco datur , & füfficit;

€ergo. mt.g.r.m.

r

U!

prob, iisdem argumentis, qui-

CU

$

b?ls in

Philofophia proba

*

vimus m

T

odum sz'mtg'a-»

q.2. th. prob. negative.

V dii

dvl

DICO s. Angeli intra locum füum ade-

quatum fünt ubique negative, feu per indiflantiam,

; i

. Senfus eft bic: fit v.gr. doemonibus à Deo de-

(OUL

1'

TY

i

terminatus aér vel infernus, Angelis veró bea-

l

tis celum em

pyreum. Datur igitur in deemoni-

ts

bus ubicatio

| gpphCä

,

modalis , vi cujus nulló modó , di-

ftent à quolibet pun&o fui

fpatii adeequati, ita

Ut neque dcmon diftet ab Afia nec ab extremo

3

Aül;-

d

j VU

102

DISPUTATIO AI.

At

pal'tem

Americz, fed fit refpeGivé ubique eódem mo-

! paff(ï

lo

mehtó : non enim diftat à quolibet pun&to hu-

ii dete

jus fui fpatii per fubflantiam, quia hec eft indi£-

(

ferens ad omnemlocum ; adeoque pofitivé non

IT

diftat nec ab extremo Afiz nec ab extremo Ame-

godden :

rice ; neque etiam diftat à quolibet punéto per

jl M j Pro

commenfürationem füz quantitatis & magnitu-

j

d

pag

dinis, quia fübftantia Angelica nullam habet de-

auradi

terminátam quantitatem , nifi folüm eam, que

li

l

aIZIM

commenfuratur loco adezquato, ita ut fi locus

D)

itantig

adequatus fittotus ifte aér pro ddemonibus, quan-

; Terum CO

titas cujusvis dcemonis poffit commenfurari toti

yili erigen

huic aéri: neque etiam diftat à quovis puncto

vuvet cjr«

per ullum aliud determinativum , vi cujus deter-

i

pirü

minentur à Deo ad exiftendum in aliqua parte

fuiloci adzquati; quia ponitur hoc ipfum effe

j Om

tmoreis f

locumadequatum & non inadequatum, ad quem

determinati funt, ut ibi operentur: nec deni-

yelnt i

lBATU

que poteft poni, Angelos per leges nature de-

vionalis

terminari ad exiftendum determinaté in aliqua

s membr

parte füi loci adequati; ficut determinatur ho-

r f

mo & animalia progreffiva, quorum locus adz-

quatus eft ambitus terre, inadequatus vero illa

m

01

j

Ü

Qd 0

pars hujus ambitus, ad quam per circumftantias

& difpofitiones caufarum fecundarum determi-

trefentia

n

i opera

nantur: hoc, inquam, dici non poteft ; quia

Angeli non fübduntur talibuslegibus mundi cor-

9400 ad

|

( (

porei; ergo non habent ex ipfo mundo corpo-

reo ullam determinationem, ut per circumftan-

titivé g

j

!

'

tias temporis fint potius in hac parte fui loci ad-

tttonem

equati quàm alia.. His ita explicatis.

PROBAT1

PRoBATUR Conclufio 1.

Sublata deter-

Wi

pétam ad

minatione modali per ubicationem difti

'üijon

aliquam

//

"01

DE NATURA A»NGELO;RUM.

105

ublq

l

l

ï

lo

aliquam partem loci adzequati Ceiï'at.dif'cantia à

etp n"d

quavis parte loci adequati ; fed in Angelis füb-

Qd

i Q

GOq

t

Nf

I

lata eft illa determinatio modalis ad aliquam par-

dat

Q

tem loci adzquati; ergo.

Maj. patet 5 quia di-

remq l

ftantia à quovis alio loco habetur per ubicatio-

QU

i

Ut

TU

nem modalem ad determinatum locum particu-

^M

larem. Min.prob. Angelineque exlegibus mundi

dTl

lum li

l

lm &

corporei; neque ex legibus naturz fpiritalis de-

terminantur ad ullam partem loci adzequati; ergo,

jf

À li

4fnt. q. 1. . patet ;5 quia quoad. commenfuratio-

TDODIS

nem fubftantie Angeli non alligantur ulli quan-

Denfir t

titati rerum corporalium. 4.2. m.prob. .Non

QUOT pj

!

datur ulla exigentia natur&e fundata in bono to-

VL (l

tius univerfi circa entia fpiritualia , ut Angeli

L

alligentur parti determinate loci adequati; ergo.

tdocgtnd

Ant. prob.

Omnes rationes, qu: dantur in re-

um

bus corporeis pro divifione locorum particula-

s gt

rium, ceffant in entibus fpiritualibus 5 ergo.

la t

PROoBATUR 2. Pofita determinatione ani-

Tnate d

me rationalis ad operandum in corpore & fingu-

etermitt

lis ejus membris verum eft dicere, quód fit in

mm Iongi-

toto corpore faltem negativé feu pcr indiftan-

:quatus W

tiam; ergo etiam pofita determinatione divina

t Cicumie

in Angelo ad operandum in tali fpatio dabitur

dirum &

ejus przfentia faltem negativa per indiftantiam,

[

npotefï

!

]

ut poflit operari fine novo motu locali

M

in to,tg

31

Dusrmi

j

'»1

fuo fpatio adzquato.

n

|

L

"

1

däeïquat.uha

y mundo

l

DICO $6.. Angeli intra locum a

er C

funt pofitivé in aliqua parte loci fui a

?

applicationem virtutis operativa.

3

dæquajyrþti per

vtl

/ PRoBATUR Conclufio.

QUs

Ange

li non pof,Q

funt effe in parte determinata fui loci adequati

QUb

i

il

l

j

per ubicationem modalem ,

nec per ullam aliam

)

!

—

j.

;

4

deter-

DISPUTATIO

I.

, NA

104

i ju

æqüüü

determinationem relativam diftantie pofitivsw ab

aliis partibus fui loci adequati ; nec per opera-

(

:edä

IU

!7

") Q

tionem, nec ullo alio modó affignabili 5 ergo

l

m a

tantüm ibi fünt per applicationem virtutis ope-

)

N

j :

rative. ni. q. 1. &9 2. m. patet ; quia aliàs An-

gelus diftaret pofitivé ab aliquo pun&o fui loci

adequati, cujus tamen contrarium conclufione

g

precedente oftenfum eft. 4.4. m.prob. nega-

tivé. q.3.m. vero pofitivé fic: Prius eft appli-

h034TU

jppondo.

care virtutem operativam ad objectum quàm ope-

rari; ergo Angelus per prius eft in parte loci

atinmed

yi,

adzequati per applicationem virtutis operative

quàm per ipfam operationem. . Znt. prob. .Di-

gt

cuntur aliquando Angeli exifteré in parte loci

m d

eallete 1

adequati quin operentur; ergo prius & tantum

ibi funt per applicationem virtutis operativg,

4j erpo.

entotem.

Zint. prob,

Locus adequatus deemonum v. gr.

eft.a&r, locus Angelorum cuftodum eft terra;

ehtte po

m

& tamen aliquando demones quiefcunt in ob-

feffis, & Angeli cuftodes non femper operantur

/

D

x font

in hominibus ; ergo,

dmtermer

DICO 7. Angeli non poffunt naturaliter

f

iif

ac univerfaliter fimul effe in duobus locis adz-

quatis.

Conclufio eft omnium Theologorum,

Ttpyroo

aovl

PnonBATUR. Locusadzquatus eft, ad quem

hOAT

Angelus ab Authore naturz alligatur ut in eo

üerf,

Operétur; atqui ex terminis evidens eft, An-

X

gelum naturaliter non poffe effe extra illum lo-

3&13,,

!

qun.

cum, ad quem ab Authore nature alligaturj

[

l

à

idi

€r2o.

4

!

!

T

P

]

b $

ï.

DICO $. Poteft tamen Angelus naturali-

——

Z

obus

j—

1

N

)

"

t fge

^

ter intra fuum locum adzquatum effe in du

locis

PAf

01

DE NATURA ANGELORUM. 165

M

5

p

Jocis inadaquatis,

il

j

medio.

quin pofitivé exifcat in inter-

D

lil

5

Ti i

—

Explicatur Conclufio. Ponamus v.gr. locum

li

adequatum alicui Angelo effe defignatum codlum

? Q

—

E

EE EU EE

J bt

E

E

Íydereum : dico, quàd poffit Angelus operari

ärlllm 9f

Exci

inoriente & occidente, ficque in extremis ex-

m

E—i

p—-

E

iftere quin pofitiveé

l mþïüþ !

2

per fuam fubftantiam fit in

T la

. intermedio.

|

PRoBATUR. Angelus pofitivé non diftat

Á

|

i patoj,

- gb ullo pun&o fui ]

ociadequati; ergo poterit

operari immediaté in quocunque puné&to füi loci

zwæmw

tf J

üdequati, etiam in pun&tis extremé diftantibus

quin operetur in intermedio.

It at i

Subfumo atqui fi fic poterit operari, poterit;

Ti t

etiam exiftere in extremis quin exiftat in inter-

lh r

medio; ergo. nt. fubfumpti prob. — Applicare

RI , |

m el r

fuam virtutem operativam ad illa loca inadzquata

eft exiftere pofitivé in duobus locis inadequa-

uf

tis; erpo.

TE OC

DICO 9. Hinc & Angeli cuftodes natura-

liter aétu funt in duobus locis inade

fint in intermedio.

quatis,l quin

i t

bos loctt

Senfus &f , quod Angeli cuftodes a&u fint id

cclo empyreo, & a&u interra, quin fintin coelo

&plogont

s

fydereo vel in aére intermedio.-

al d

df i

PRosATUR Conclufio 1. Si ita exigit bo-

h

l

! r

num univerfi , ut cuidam ordini Angelorum de-

(sl

du d

fignetur ab Authore naturz duplex locus inadze-

em

.quatus, quin fint in intermedio, tunc erunt na-

[

um d

turaliter in dupliciloco inadzquato; fed; ergo.

Min. patet ex eo ;; quia in omni providentia ho-

l

mines indigent connaturaliter Angelis cuftodi-

yols?

büs partim ob ordinem & fübordinationem im-

fl L

3

media-

N

"h

106

DISPUTATIO L

pit!

MU

imediatam partium proportionalium univerfi, p af.

tim etiam. ob naturalem humane voluntatis in-

m

"

, in op

conftantiam ,. cui convenienter füccurrere de-

mada

fiq

buit per aliiora auxilia providentia Dei. — Maj,

,]P[]

[perum

Qrob. Siitaexigit bonum univerfi, tunc illaubi-

j n

catio replicativa Angelica, quz aliàs in corpori-

bus eft fupernaturalis, eft debita natur& Ange-

Jico 1

j

(f n &0!

lice ; fed fi eft deþita, eo ipfo erit naturalisi

ergo.

a p

PROBATUR 2.

Anima in corpore tanquam

I054TU

loco fuo adzquato ita eft in extremis partibus,

j

i, qUia

ut non femper fit in intermedio: fic enim non

, tonfufi

informandó partes fanguinis utique non eft in

intermedio , dum eft in parte dextra vel finiftra;

at

itio &

TE

ergo & Angeli poffunt effe determinati à Deo

ad operandum in fpatiis ab invicem diffitis tan-

!

f

us f

s conp

quam locis fuis inadzquatis, quin determinen-

tur ad operandum in intermedio.

, fübc

DICO r:o. Poteft Angelus fuperna

st inte

turaliter

effe in duobus locis ad&quatis.

Y01;

PROoBATUR Conclufio.

Effe in duobus lo-

mpetit

t feriel.

cis ad:zequatis nihil aliud eft, quàm Angelo de-

terminata effe dualocorum fpatia, à quibus non

« Cond

m, extra que tamen

ts d

diftet pofitivé per fubftantia

operari non poflit; fed hoc p

oteft fieri fuperna-

t vis

turaliter; ergo.

Min. prob.

Poteft hoc fieri in

hus ad

corporibus, ut fuppono ex lis qu& dicta funt de

tit def

taTrfan

replicatione in Philofpbia Pollingana; ergo à for-

tiori id fieri poteft in Angelis.

^glis f

DICO :r. Angelus natural

iter poteft effe

dtm ?

pufitivà vel in toto loco adzquato, vel in ejus

A d

qualibet parte, vel in quovis minimo puncto;

*Nitive

vel omnino in nullo pro fuo arbitrio.

PROoBA-

n

Per

DE NATURA ANGELORUM.

107

huüwmve

i

MT

PRosATUR Conclufio. Angelum effe po-

&

UCCurr !

fitivé intrafüuum Iocum adzquatum eftnihil aliud,

| NH De )

quàm illum operari aut applicare virtutem ope-

verf

rativam ad aliquam partem loci adequati; fed

t

»lur il

41l Q

eft ipfi liberum, an velit o

perari in aliqua parte

velin nulla5 ergo.

du

! & [m

li

DICO 12. Poffunt naturaliter plures An-

geli effe in eodem loco adequato , & qualibet

ilius parte. Conclufio eft contra plures Thomi-

Omore &

ftas.

T hr

PRonsaTUm. Angeli nec obftat impene-

C n It

I Don af g

trabilitas, quia funt impenetrabiles; nec etiam

obftat confufio operationum , quia poteft dari

d lr

fübordinatio aCtionum & virtutis operative in

tiit i

R

ordine ad eundem finem, vel earundem inter

fe, quamvis fint in eodem loco; fic etiam actio

It demi

|

anime & corporis, quamvis compenetrentur ad

invicem , fübordinantur tam ad eundem finem,

m

tam etiam inter fe.

P i d

DICO ra. "Tantus probabiliter cu[ivis An-

gelo competit locus adzequatus, quantus corre-

m Anfó

fpondet feriei aCtionum illiconnaturalium: — .£x-

AU

plicatur Conclufio.

Si v. g. aliquis Angelus fit

ia quit

deputatus ad circumagendam fpheram Saturni,

Mferi lr

Martis, Jovis &c. totus ille ambitus talis fpheree

sl ho

erit locus adzquatus hujus Angeli: fi veroó An-

» ii

lL

ii

j

gelus fit deftinatus ad cuftodiam Perfie, dico

l; efg(]ä

totam Perfiam effe illius locum adequatum ; aut

fi Angelus fit dire&us ad cuftodiam Parochi,

dico totam Parochiam & loca connexa effe illius

i pl

, W ll

locum adequatum, fic ut talis Angelus non di-

A

ftet pofitivé

igimo p

à quolibet pun&o fui loci adequa-

li

ti.. Quantus veró operationum ambitus cuivis

]i

Ange-

—

DISPUTATIO I

"

108

, ALf

Angelo à Deo defcript

;

if

gias ml

yenda in colo.

us fit, quæ!ftio eft refol.

j

fubüq

PRosATUR. Locus adequatus nihil aliud

PUL

eft quàm ille locus, ad quem alligatur operatio

ytineatu

angelica feu potius feries operationum angelica-

;R

sp0xDI

rum; ergo tantus eft, quanta eft feries opera-

qi

tionum. — Znt. prob. Ad unam operationem tan-

aimm IX

tüm non poteft convenienter dari determinatio

dorum s

naturalis aut alligatio virtutis; ergo talis alliga-

aDass in

tio tantüm datur ad feriem operationum. . Znt.

qnuus &

prob. « Singulee operationes Angeli non reperiunt

shocloco "

conveniens determinativum in natura, ut per-

sypeatt

agantur ab hoc Angelo potius in hac :quàm illa

*itus ab

parte univerfi; ergo.

L-

nhocfp

i

J

xtiiva At

Solvuntur Objectiones.

I. Deus

htmata «

Os]JICITUR I. contra . Concluf.

non eft in loco; ergo nec Angelus. c. prob,

i kad ho

1 Ver

Inprimis eft eadem ratio fpiritus ereati &increa-

tij dein non minüs operatur Deus in Celo aut

5Untm pr

o. Subítantia

um eft

in terra quàm Angelus; ergo.

t fl a.

Angeli nec eft in loco bipalmari, nec tripalma-

t loc

ri, nec in quovis alio fpatio determinate ma-

Wtttativ

gnitudinis, nec etiam eft in pun&o indivifibili;

ergo fübftantia Angeli eft in nullo loco. c. patet;

DIA.

um eft

quia non datur alia locorum differentia. — Znt.

prob.

Subftantia Angeli nec commenfuratur un-

Vattatis

W d

quam magnitudini palmari nec bipalmari &c.

ergo.

3. Angelus nec per fui totam fubítan-

]m' n. |

tiam, nec per aliquam fuce fubftantiz partem eft

o

in partibus ullius loci divifibilis ; ergo nec eftin

"tmina

toto.

dnt, prob.

Angelus nunquam contine-

WS, tà

tur partibus alicujus totius; ergo non eftin par-

Lnr

tibus.

IoI

DE NATURA ANGELORUM.

109

Vl u

tibus. /Ant. prob.

Si omnis pars loci eft divifi-

bilis in alias minor

es partes,

m

h

tj

tunc eft impoffibi-

| älhgatu

le totam fübftantiam Angeli

aut partem illius

Eii

f()p

contineri ab aliqua parte loci

; cüm indivifibile

Of u

i

non contineatur in divifibili; fed

; erpo.

U i

REsPONDEO ad 1. tr.

a. D. C. & paritatem,

Tiv

Difparitas eft;

quia Deus per feriem fuarum

Af (

Mf

operationum non alligatur ad determ

inatum fpa-

&t

d

tium locorum ; fedtantüm Angelus,

Operatur

d

quidem Deus in loco ficut Angelus,

fed non eft

! LOI ht

il

determinatus & alligatus ab alio,

ut operetur

d 1, U i

vel in hoc loco vel intr

]

ahunclocum; Angelus

4 Qu

I! jj

autem operatur in fpatio locorum, & fimul eft

determinatus ab alio ad hoc, ut operetur tan-

M,

tüm intra hoc fpatium & non alibi; & hine vir-

tus operativa Angeli pro priori ad operationem

Mi rb

eft determinata ad hanc potius fpheram füze acti-

Wl . j

vitatis, & ad hoc potius fpatium quàm ad aliud.

CM

Dixi tr. quia verum eft, Deum effe in loco

per

u5 C

Operationem, p

?. ul

explicatum eft.

rout in Trattatu de Deo Di

fp. 2. q.

Iectt

-di2. dift. a. Subftantia Ahgeli non eft in

Yermniet

determinato loco pofitive per commenfuratio-

jo ii

nem quantitativam , c. per alligationem virtutis

ol tj

activ&. n. a. vel quod idem eít fic: fübftantia

at d

Angeli non eft inloco per commenfurationem

fue quantitatis faltem independentis ab arbitrio

pl

mentis. c.

hii

!l

per determinationem virtutis ad Ope-

tpam ii

randum. n. Quamvis enim fübítantia a

ngeli

-

E

,:x

nullam neceffarió habeat aut

producatin fe quan-

niz p

d

—

titatem terminat

apm

P

ï.

l

am commenfuratam fpatio fuze

l

*

x

!

l

Operationis, tamen ejus virtus o

perativa alliga-

l

"

yidi

J

!

l

:

Eur ad certam activitatis fphara

Im, extra quam

——

I

i

/

j

Ü

con-

—

DE NA

IIO

DISPUTATIO I

!

Qifrantt

connaturalitef non poflit operari. Hec autem

partes

P![lfes

tquide

alligatio eft aliquid feparabile ab Angelo ; &five

q

vocetur unio ad locum, five vocetur ordo ad

^ Ublcat

locum, five vocetur applicatio virtutis opera-

ä

;

]ICITU

tive ad locum, five quovis alio nomine nobis

jj ribo

perinde eft: nos vocamus ubicationem modalem

h ergo

feu entitatem refpectivam, que eftformalis de-

4; Nm

terminatio Angeli ab extrinfeco ad hanc fphe-

TE

j 6

ram activitatis.

ii

!

^92. dift.a. Subftantia Angeli non eft in

s NB

loco bipalmari &c. antecedenter ad fuam determi-

, pn

yu. Mi

nationem. c. conféquenter, n.a. Poteftdici, quod

Angelo fit à Deo determinata certa fphera acti-

isin, fj

vitatis, quam extenfione fua indefinita, fi velit

g

in fe producere quantitatem dimenfivam , poffit

;

m d

totam explere.

Si autem hoc nolit Angelus, eo

Á quod

ipfo quod extenfio indefinita non poflit manere

(pufcu

indefinita, tenebitur Angelus in fe ipfo produ-

sisloque

cere aliquam quantitatem arbitrariam, qus erit

ài t in

commenfurata magnitudini contentz intralocum

EC

adequatum Angeli: fic v. g. Angelus cuftos Per-

tim n

fi; poterit habere vel magnitudinem totius.Per-

W. Pj

TE j

fum fuerit.

fix: vel unius civitatis aut doxpüs , prout ipfi vi-

Qu n

Ad 3. inprimis retorqueo in animarationali,

v"'is qi p

quz eft in partibus corporis humani. £. 92.n.a.

Q0XD]

& dico, totum Angelum contineri in quavis

parte loci. 244 prob. n. a. 4d prob, dift. Eft

lit, q

—ä

$9. c, f

impoffibile totam fübftantiam contineri totalita-

te ubicationis & rei feu loci locantis. c. totali-

A p qq

tate rei locatze. n. Mgj.

Cüm enim eadem res

mplicat

t per

poflit habere relationem ad plura, noni

V Va

| totaim

TIOI

Mar

DE NATURA ANGELORUM.

III

! [

Q

m

Angelo

totam fubftantiam vel anime vel An

t

geli referri

T

ad plures partes materiz.

. Voceml Ü

:

Relatio ergo feu ubi.

d) V

catio erit quidem per intellectum divifi

.

bilis, non

P

vero res ubicata feu Angelus.

H D

OBJICITUR 2. contra eandem. p. THo-

'MAS in pluribus locis docet, Angelos non effe

Q e&f()m]a

j

inloco; ergo. Z4nt. prob. i. In r. Sent. a. r.

0l l f

li

ad 4. ait: JNon reputo inconveniens

, Quód Jngelus

Jine loco po[fit e[Je & non in. loco,

rationem in locum babet.

Prob. 9.

quando nullam ope-

TR

3. dePotentia,

WT ol

a.19. ad 2.. Nibil probibet /4ngelos

non e[fc

& in loco,

fi. voluerint,

Prob.

3. In 4. dift. 1o. q..

.d. 3. qua-

! (IIICI) (l

"Lfen af

ftiuncula 1. Nibil per fe €

7 proprib loquendó eft im

Mf rv

loco t in loco, mifi quod loc

0 circumfcribitur.

Prob,

4 Ina.:dif 37. 9..3-3. T, ad;3.

MU wf

Locus eft nomen

Qdl

menfure , unde e[Je in loco proprie fi

&

nificatur. 14 e[fa

inmenfara; quod utique non con

Lt m

venit Angelis,

Lab

Prob. s. Opufculo 48. de predi

camentis. c. r.

de Angelis loquens; de talibus

, inquit, mon poteft

1040 Qu

propri& dici efJe im ubi ;

UEL

nam ea que funt in ubi,

Vs Cl

eontinentur m loco: fed bujusmodi "masis continent

locum quám contineantur. à loco ;

Yem GQl

n ergo proprià

; i

funt in ubi. — Prob.6. In 1. dift. 3

7- q. 3. ad r. ad 2

K[e im loco d& im loco mon con

venit zngelo, mifi

per accidens; im quantum [oilicet corpus

vel co

a[fJumptum;

anïmarariow

rpus cui per operationem applicatur efl in

loco.

Q u

Ergo.

lr

n

V:

REsPONDEO. n.a. ad brob.r.dift. Dicit

i d

D. THOMAS, quód Angelus poffit effe fineloco

Jb

inadequato. c. fine adzquato. n. vel fubdifl, fine

n c !

adequato per commenfürationem fubftantie , &

pofitivé. c. per alligationem virtutis, ac nega-

y a

Qs

tivé.n. Verum eft, quód Angelus poffit nihil

I

Opera-

M

y x

II2

DlsruTATio L

0X

yA5 U

oþerari, & forté etiam nullam 'pr"oducere quan-

l

j t

(hoidid

m d

er

titatem in fua fubftantia, aut quod poflit fuam

extenfionem non referre per commenfuratio-

gt

r uter

nem ad aliquod corpus determinatum: hoc ta-

m

men eft impoffibile, ut Angelus non fit deter-

" ang€ !

minatus.à Deo ad operandum in determinato

li

mnum

differentia temporis przfen-

fpatio univerfi pro

p gamm

te, preter

ita vel futura, quamvis actunon ope-

qhr fump.

loco. .4d prob. 2. idem refpondetur.

retur in eo

«ur 1pi

AAl prob. 3. dift. Nihil proprié eftin loco pro-

sens rem

rietate verbi grammaticaliter accepti. c. proprie-

hnc te

tate verbi phüofopbih accepti.n. Verba fignifi-

ionem a

cant grammaticaliter rem, prout eft obvia fen-

JJICITUR

fibus & populo; locus autem , üt eft notus ac

qunurm CO

obvius populo, eft circumfcriptivus rei locate.

w deb

Itaque fignificatio p

ropria grammaticalis dicit

in&locus

circumfcriptivam exi

ftentiam. . Sed Philofophi

m An

res intuentur, üt funt in fe ipfis, non tantum

9j Ang:

ut funt obvie fenfibus: cürn tamen in penuria

-

« 2

(fario debeant uti verbis aliunde

verborum nece

er-

ndinlo

jam ufitatis, fpe obligantur novos talibus v

inm oniv

'

bis imponere fenfus aliásque fignificationes; &

(Onens

talis eft etiam fignificatio, dum per locum hie

& nunc intelligimus determinationem rei ad ope-

m Tatio

UNDE

randum in aliquo determinato fpatio. "Ad prob.

-Locus eft nomen menfurz proprietate

Bo

A. dift.

itüdis,

rammati

caliacceptus.c. proprietate pbilofopbica.

n. d rob. s. iterum dift. NNon poteft hoc

A c

TT

propr

ié dici proprietate locutionis grammaticali.

C. propri

etate locutionis pbilofopbica. n. a.' - «dd.

1 ',;*X!Hnl NOn

rob. 6. eó

dem modó dift. NNon convenit An-

. Rütnply

elis effe in loco grammaticaliter accepto. c. phi-

, quando

B

l(y'()pþzcä accepto. n.à, unc temporis

D. THO-

QUE '4 Da&

E

0 1

DE NATURA ANGELQREUM. gjg

mPTOdUCer

'p. THOMAS utebatur his

W *d

Wf :

ï

terminis ,. ii termini

i Q

;

utpote fcholaftici non er

ant adhuc füufficienter

enfllrg.

|

*

per ufum determinati,,

TU

U ln

:

neceffe igitur erat, ut

Vs

hln

! Joqueretur utendó no

minibüs conformiter ad

i

acceptionem & confue

g d

tudinem populi.

Itaque

dumait, an

gelos non effe in loco ,

debuit &

r

l

hunc terminum fümere in fignificatio

ne com-

Ti

muni ac grammaticali ;

fed communis acceptio

TO u

non aliter fumpfit hunc

terminum, quàm ut in-

GD ] y

teligeretur. fpauum a

liquod circ

umfcriptivé

D C p

complectens rem locatam , dum int

erim Schola-

00 fj

ftici per hunc terminum intelligunt

precisé de—

d obrg .

terminationem ad aliquod fpatium.

d «

UBJICITUR 3. contra eandem.

t u

I. H

quorum unum continetur in altero, jux

tà ARI-

mieds i

STOTELEM debe

j

nt extrema habere fimul ; fed

Angelus & locus c

i

orporeus non habent extrema

m ümul; ergo Angelus non continetur in loco.

mamyre

Vin. prob. — Angelus indivifibilis non hab

W

et par-

iaf d

tes; ergo. 9. Juxta Ariftotelem totum

univer-

mug fumnon eftinloco;

ergo nec Angelus, c. prob,

mifcats

Ideo totum univerfu

m non eft inloco, quianon

datur continens tanquam claufula fui term

M fa.

"

ini;

mem t

fed eadem ratio eft in Angelo; ergo.-

ResPONDEO ad . dift. €Maj. illa, quorum.

ä

m 4

Qpl

unum continetur in altero per commenfuratio-

(ute H

j

!

nem quantitatis, debent extrema habere fimul c,

quorum unum continetur in altero

( t

nem viriutis o

ber alligatio-

[

i

l

peratvi. n.Maj. vel $. 9. tr. Maj.

]7

. dift. Min. Non habent extrema fimul diverfi-

jj 1

Convemux

- tate partium

phyfica.c. diverfitate metaphyfica.

, 'n. Mno

uando enim Angeli induunt quanti-

;

u9 . tatem difti

nétam à fe, etiamtun

Cpo

mlnt habere

NI j

JD.zhmort Tratt. de 4fngelis.

H

fimul

v i NA'[

DISPUTATIO

L.

114

1

as diig

m & principium faltem,

—

ubüantia COl

fimul & medium & fine

m concipiendi.

[

i

jj fünd:

'

fecun.dtlm noftrum modu

.,

AAd 2. tr. a. n. C. &xpar

itatem. . Difparitas,

(um nec co

mmenfuratur

prO'(lm

eít; quia totum univer

nec per alliga-

1

g

l roxim.

commenfuratione q

uantitatum ,

iihgc IX

tionem virtutis determina

tur ad aliud quidpiam

fum nec eft oriens

]

extra fe; quia extra univer

R

|

]

qoxD E

nec occidens ;

econtra Ange

lus faltem per alli-

determinatur ad aliquid ex-

jn Mi a

gationem virtutis

«hacciden

tra fe.

gf €

" Os8JICiTUR 4-

contra 2. & 3. Concluf.

s elt ac

ft in loco per fuam fübftan-

1. Si Angelus non e€

eindetermir

tiam, tunc eft in1

OcO per

operationem vel ap-

(

4

pite

plicationem virtutis O

perativa;fed; er

go. frob.

lus eft in loco, quod €

1 adeoqui

Maj

Per illud Ange

[

tiva, ul

proxim

a ratio fundandi ubicat

jonem angelicam 5

|

Illud eft ratio fundandi ubicatio-

gt p

ergo. c. prob.

st determ

D

nem angelicam, qu

od importat determinatio-

'nem aut limitationem in

ordine ad locum; fed

gerprop

|

j

*ma üni

fi hoc, tunc operatio ve

l applicatio virtutis eft

ilnti Ar

ratio fundandi ubicationem angelicam; ergo.

Ordo ad locum eft accidens; ergo

1n perfe

Prob. Min.

&t QUf C

effenia non eft ratio

formalis ad locum, fed

9. Ut fubftantia fit in cempore ,

ali-

ünslium

Operatio.

£5

N

tdi, a,

quid ei fup

eradditur fcilicet intrinfeca ejus dura-

tio; ergo etiam ut fit in loco,

aliquid fuperad-

itiefom

3. Prima & po-

ditur effentie nempe operatio.

Lttep

tiffima operatio cujuslibet

fubftantie eft magis

b 60

TILes

intrinfeca quàm ubicatio, fed prima operatio

qu

'non habetur per effentiam ac fubftantiam; ergo

AUE

'mec operatio extrinfeca ad locum. — Min. prob.

Lt

I.l-

Prima operatio habetur per potentiam opera

k

l5

Vi

[

DE NATURA ANGELORUM.

115

&Pïinci

T

(

n

|

g

di, & hec diftinguiturr

N

ealiter à fubftantia; erpgo,

u

4. Subftantia corp

Orea non e

ft immediata ratio

ln Di

ac formalis fundans ubicatio

nem in cor

poribus;

W tra

]

:

ergo nec fpiritualis in fpiritualibus.

N

!

dfnt. prob,

K

Illud eft proxima ratio fundandi ubi

cationem,

I diil

Qu

quod eft proxima ratio ac formalis ta

ngendi lo-

UO r

cum; fed hec non eft fubftantia, fed

j

quantitas;

1l n

ergo.

1 4 nj

RESPONDEO ad 1. n. M;

ad prob. n. Min. ad prob. dift,

aj. ad prob, tt.a. . c.

Ordo actüalis . ad

locum eftaccidens. c. ordo po

tentialis ad locum,

&* hj

n.a. vel fubdifl. ordo potenti

tf (f

terminatum eft accidens. tr. o

alis ad locum: de-

rdo.potentialis ad

m v

locum indeterminatum. n. a,

Su

i m

antia ange-

lica equé exigit effe in loco,

ac iftud. exieunt

A qott

corporas adeoque fübftantiaan

gelica eft ipfa fua

Qp

ratio exigitiva, utfibi determin

etur locu

Amdad db

$, quam-

l

[

vis non exigat potius hunc quàm aliu

m locum.

At d

i

!

Itaque ea determinatio debebit fierj à

ead o

provenit ex proportione fübftantiz 3

Deo, aut

ngelice ad

jto vt

iftud fyftema univerfi.

Poffet etia

m dici, in

ITE

ipfa fubftantia Angeli confiderata fec

j

undüm hanc

Ea

.,

menfuram perfeétionum, quas ha

bet, reperiri

; at od

ln

rationem; cur exigat potius ordina

ri ad hunclo-

cum quàm alium.

n

«Ld 9. dift, a.

Ut fubfta

v a

li

ntia fit in tempore

TL

a&tualiter ac formaliter,

il

c. ut fit in terhpore radi

aliquid ei füperadditur,

3Pr

caliter & exigitivé, n. a,

dntba

d

Hic iterum coNETUs

?

qui hoc objicit, exit

extra limites queftionis,

-

|pinu d

uod ipfum.imputat

ht

SUAREZIO: aliud enim eft, quód ordo feuubi-

"

catio ad locum fit accidens j

& aliud quód ratio

Qd

'&fun.damentum hujus ordini

S deberet effe acci-

2

dens.

DW

116

DISPUTATIO L

j

utonem

dens.

Sic etiam aliud eft quod duratio ipfa fit

|

J

ht

id dt

diftin&a à

re durante, & aliud quod fundamen-

T

tum & exigentia durationis fit diftin

&a à fubítan-

yurtin j

, pofterius negamus.

tia; prius concedimus

ag tifi ad Ü

ZÁd 3. tr. Maj.

n. Min. ad prob. n.a.

Coqtra-

f a'andüm D

itur ex Philofophia.

rium enim fuppon

ft ratio fof—

,U f

Ad 4. dift. a.

Subftantia non e

g f m

malis fundans ubicat

jionem. determinatam. tr. in-

y j m.

determinatam. n. a.

& fuppofitum, quód detur

ág t

ullum fundamentum forma

le in creatis ad ubi-

i, d

cationem determinatam.

Quamvis enim fub-

jetiu u

ftantia etiam corporea v. g.

cubus ponatur cum

ea tamen quanti

tas non eft ratio,

i, fnt f

quantitate ,

yipir,

cur cubus ponatur po

tius in oriente quàm occi-

ficut

folus Deus determinat ad

/c? ylinz hd

dente; adeoque

gum n

individuum, ita

folus determinat ad elffe relati-

i, 8

vum corp

oruim

fecundüm ubicationem & dura-

d effe relativum eft etiamjuxtanos

gir r t

tionem, quo

ars objectiva in

dividuationis feu terminus re-

tpat ai

Caterüm ficut quan-

ITH

fpe&

us ab individuatione.

Wa ia

titas mo

lis prebet Deo

fundamentum ponendi

[

l

nia corporum

& non in alia,

LT

corpus in hac vici

oftquam femel ex

determinatione Dei in aliquo

L

w R

determinato loco per pri

mam fui exiftentiam

.

Ht dri

tas virtutis angeli-

t oU aj

ofitum eft fic etiam quanti

ce pr

ebet Deo fundamentum tri

buendi Angelo

A: ln

er m

otum hanc & non aliam ubicationem, poit*

& m

quam jam

per primam creationem ac determi-

8 trfufi

Dei in hoc vél illo loco adequato po*

r

nationem

fitus eft.

Yit virtu

OBTICITUR 5. contra eas

demo I- XD- THO*'

r l

MAs docet, Angelos eo modo quo funtinloco;

" f j

tantüm eíle in loco per operationem, a

ut per

IU «

äpph-

IOL

J

pE XliïA'rurug ANGELORUM. 117

FY

|

ldq

kf

applicationem virtutis. Operative;

ergo.

Zint,

li

prob.

In r. Sent. dift. »7.

ii

li

v$Sodgfe ats

lrs

!

N

Quod. aliquid. determinetur ad locu

m aliquem, boc mon

!j

!

aift inquantim per. aliquem motum applicatur ad locum

Ti

?Co

illum C2* non ad alium;. bec autem applicatio vel intelli-

gitur fecundim fitum aut. contattum , vel fecundim for-

ET

Ti

j

mam , "vel fecundim. operationem. aliquam : fecundum

i

formam , ficut anima eft in corpore, quomodo "dngelusg

!

|

D

Tiougn

l

0n. potef?. e[Je in corpore, cim non fit attus corporis s

Jécundim . determinatum fitum, — ficut pun&us in. linea

lr enj f

DAU Q

quam ierminat, quo modo Zngelus im loco mon eft 5

quia e[Jentia ejus omnino à fitu abfoluta eft : fecundum

DEU

contattum ,. ficut in loco eft CcorDus s contattus autem

It

IN

N

D

d

dicitur dupliciter , proprie 69 metapborich: proprit tan-

gere eft ultima babere famul, && patet quàd boc "Ingelo

t derd

AR

comvenire mom potefb; conta&bus autem metapboricus g

per attionem, C iffe taCbus potef dngelo convenire,

Ib

Relinquitur ergo quàd Zngeli defimiri el determina-

[ lemint

vi non po[Junt ad locum aliquem , . mifi. per attionem

trim ag

& operationem. .Etpoft paucaz fngelus & quali-

entum ptt

bet fubfiantia incorporea mon potef e[fJe im corpore

n

vel in loco mifi per operationem, que effe&tum aliquem

ao

"]

àn eo caufz. KEtinfra: z4ngelus eff im loco quate-

fii exl

D

Wus operatur Circa aliquod corpus locatum el motum,

v itucs d

,;.

vel lumen *vel aliud bujusmodi.

2, Idem Ouodlib.

r

]

W

j

l

i

1.3. 4. ait: Sicut corpus eff im loco per conta&ium

J

i

j

dhnen[ffoge quantitatis, ita J4ngelus efl in loco per

W

i

contattum *virtutiss fi quis autem. velit virtutis com.

918

|

tattum. operationem "vocare propter boc, quàd operatio

eft proprius virtutis effe&us, dicatur quüd. ngelus

6l in loco per operationem; ita tamen quüd per ope-

4

J

Jl

fi

rationem mon intelligatur fola motio , fed quecunque

unitio, qua fua virtute J& corpori unit prafidendó vel

( !

3

conti-

yM

T.

118

pDisPUüTATIO

"

1

pl]fü

continendá , «el quocunque alio modó. — Simile habet

Pl

lx

1

L. 3. contra gentes. c. 68.

1

u D

REsPoNDEO ad . dift. a.

Dicit Angelos

nem e

ffe&üs diftin&i

-

j rat

ieffe in loco per operatio

m

funöaw

ab ipfa unione & ubicatio

ne ad locum. c. effe-

&üs indiftin&i fubdif?. dicit

Angelum effe inloco

i

ju^

feu neceffariam

m lunu

fic caufalitet & per operationem

feuliberam, &quidem in

loco vel ade

quato vel

J,

am pofitivam. C.

sliter Q

ter r

inad:equato, ac per przfenti

tantüm per operationem libera

/

m & per exiften-

g ilaopa

Vels. 2. dift.fic:

viübiiss &

tiam in loco negativam. n. a.

-Docet effe in loco per operationem

'obje&'ivö

Tosnoxi

& terminativé. c. fübjectivé

& formaliter. n. a.

; illud potius effe

zjonempræ'

Ipfemet n. THoMAS infinuat

1. Q A

formale conftitutivum locationi

s in Angelo,

um ad operationem in

tali

g

quod eft determinativ

di, D

loco: illud autem eft

ubicatio modalis, quz in

.

a determi

-fuo conceptu formaliffimé dici

t determinatio-

]

|

Ue ante

nem ad oper

andum in tali fubjecto fic locato.

w detenn

Et hinc np. THoMAs tantüm vult dice

re; quód

We: D0l

tum fit in loco

, quod

Angelus per hoc & intan

titiam.

operetur in loco adzquat

o, &inquantum ope-

ratur ubicationem modalem

feu unionem fui ad

untum.

: ut

locum, & quidem operatione neceffaria: ficut

ignis operatur calorem,

vel corpus grave ten-

tüperat

d talis operatio fit

EUH

dentiam ad centrum; eó quó

ex principiis nature &

ex determ

inatione Dei.

üt qui

us femel eft determinatus

W

"Poftquam autem Angel

j

ad locum adequatum,

tunc poterit fe ipfum de-

m

"terminare liberé ad operandum vel in hac ve

]in

ttls t

ttilnp

ila parte loci adequati ,

vel in toto loco ad-

|

i

'"gquato; tunc vero per operationem e

.

rit pofi-

WF

ta ut operatio ipía

*üy

tivé in loco inadequato, 1

ve

»

01

DE NATURA ANGELORUM.

1I9

ll ,

At

vel applicatio ad operandum fit formaliter ipf'a

prefentia localis pofitiva in tali parte loci inad-

t D

l f

IN

equati. .4d . idem refpondetur.

i

&

U

|

OBjJICITUR Ó6. contra easdem. Illud pro:

h

umeïfem

ximé fundat ubicationem Angeli in loco conna-

TR

turali, quod eft ipfi ratio tangendi nunc majo-

rem nunc minorem aut omnino indivifibilemlo-

ATa

1 Nf

cum, prout ipfi libuerit; fed fola operatio vir-

LU D rj

tualiter tranfens hoc habet; ergo. Mim. prob.

J

Sola illa operatio eft libera

dj o dili

, adeoque pro- libitu

T obf

variabilis; ergo.

DC

RESPON DEO. dift. Maj. Illud fundat ubi-

lgt df

cationem przfentie pofitivs. c. indiftantie ne-

h p

gative. n. Maj. vel fubdifl. fundat ubicationem

SENSIST

refpe&tu loci inadzquati. c. refpe&tu adequati.

ts

n..Maj. Dixi Angelum tantüm poffe operari in-

-n]rU.

n d

|

i

tra determinatum fpatium mundi corporei; ad-

jio fcht

eoque ante omnem operationem liberam erit in

*

Vl d

loco determinato-per alligationem virtutis Ope-

tl

rativ&: non autem erit in eoloco per pofitivam

dquiat

prefentiam , fed per negativam indiftantiam ;

J UOT

inquántum non diftant ab ullo punéto fuilociad-

equati: ut autem pofitivé fit prefens, habetur

nf

Qs gI&Vc

per operationem ubicationis formaliter, non tan-

tüm caufaliter; prout vult Gonetus invertens

hs p

ftatum queftionis.

;em]i[]ä[iül

OsjiciTUR]7. contraeasdem. Ratio for-

Ms

malis proximé fundans ubicationem Angeli de-

;

t

j

[

n

—

l

bet talis effe nature, ut Angelus poffit fe ab

"

omni loco abfolvere; fed hoc folüm poteft effe

j

i

.;

'.

;

operatio aliqua libera; ergo. Min. patet; quia

;

per aliquid neceffarium non poteft, dum vult,

li OPEU q

4

fe ab

. ; NATI

150

VD-ISPU.TATIO I.

. m'temm

fe ab omni ubicatione ex

-

imere.

Maj. prob. 1. ex

Lruoloco. ;

$. THOM A, & textibus

Obje&.9. citatis. Prob.

o. Perfe&iffima forma fubftantialis nempe anima

g.

rationalis poteft ab omni corpore abfolvi3 ergo

Angeli,

etiam locabilia perfe&tiffima, qualia funt

gt natuga

joterunt ab omni loco abfolvi. c. prob. Major

rei lo-

t indi

eft connexio form: cum materia, quàm

ihac pro"

cate cum loco;

ergo.

Prob. Maj. 3.

Angeli

$n N

poterant à Deo creari ante mundum corporeum ;

«udum Cor

ergo poffunt effe fi

neloco connaturaliter. c. prob.

adm ii

Si potuerunt creari ante mundum ,

tunc eft illis-

Znt,

huffent i

connaturalis ftatus effe fine loco; ergo.

;2

prob. - Status ille, quem habuiflent ante creatio-

qyolto qà

D

ul

(jus T

nem mundi, non erat determillatgs ad ullum lo-

wnate m

cum; ergo.

RrsPONDEO. n. Maj. ád prob. 1.

refponde-

vidüppof

|

tDIs TmUD

tür idem, quod ad Obje&. 2. refponfum eft.

h:

D

Ad prob. ?. inprimis inverto argumentum: For-

1i, non

(fb

im|

ma perfe&ifüma nempe anima rationalis non

poteft naturaliter exire à corpore quando vo-

ttigntor

]

n

LI

Ti prefim

luerit; ergo nec Angelus poterit exire à loco

fuo adequato. s. 9. retorquendó: Formaper-

jb Angd

|

Hermimt

fe&tiffima poteft abfolvi ab omni corpore; ergo

:5

«1

etiam perfetiffimum durabile poteft abfolvi ab

—

KITUR

omni tempore.

Adeoque Angeli non necelia-

tl

VU

rió exiftent in aliquo tempore etiam angelico.

h fEd

A

5 3. tr.a. n. c. ad prob. dift.a.. Eft major conne-

U o

üAng

xio forme ad materiam quàm rei locatz ad lo-

[

Vf Tn

cum determinatum. c. ad locum indetermina-

l jiit ;

tum. n;a.

Forma habet aliquem finem fine ma-

m

teria, nempe anima feparata fine corpore; nui-

]a autem rés naturalis, qu:x eft pars univerfi to-

etur ad

: Wamu

tius, habet aliquem ünem , quin ordin

aliquam

9lh (

41

| DE NATURA ANGELORUM.

I2I

* l

]

1&2

Lt

|

aliquam partem univerfi

; hoc e&; quin fitlocata

üh

in aliquoloco.

Itaque nec Angelus habet finem

fine determinatione ad o

fj

Q

f

li

perandum inaliquoloco

Tj f

uaha It

,determinato.

ÀD PRORB. 3. dift. a.

Angeli

[Vl Uf

l]

poterant à Deo creari ante mundum COf

poreum

i

prioritate naturs. c.

prioritate temporis n. a.

eflä, u

f;

vel fuübd

ä Mlj

AZ

£i«c. inhac

i/'. in alia providentia poterant fic crea-

providentia & ftantibüs prefentibüs

X

Tif

:

decretis. n.a. SiDeus voluiffet Angelos creare

ante mundum corporeum, non ordinaffet illos

l tv

ad operandum in aliquo loco corporeo; adeo-

j T. 4

LADfecret

que habuiffent inadzquaté aliam naturam. Et

hinc fuppofitó quód Deus voluerit Angelos non

Sal umf

effe partem hujus noftri mundi corporei, potue-

runt creari ante mundum étiam prioritate tem-

MU

tintn

!

poris; fedfüppofitó quod Deus voluerit eos effe

partem hujus mundi, prout a&u voluit in hac

Qu

providentia, non

| OO

poterant connaturaliter prius

creari, nifi

folüm prioritate nature; quia Angeli

r quai

l

femper exi

gunt ordinari ad aliquam partem mun-

Tít eyrei

di,

[

cui vel prefint vel in

qua operentur; & fic

d. Form

:

ipfa creatio An

gelorum jam erit locatio fe

u

ficiens determi

natio ad locum.

u fuf-

jl d

OnJICITUR $. contra easdem.,

Illud quod

j at

continetalterum,

non continetur in illo tanquam

um d

inloco; fed Ang

elicontinentlocum. — Subfumo;

f mj

atqui fi

aliter di

Angeli continent locum , non poffunt

ii

ci effe in loco nifi per operationem; er-

n

i.

80. .Maj. patet ; quia dolium non

eft in vino,

Ti

necuniverfumeft inipfis partibusun

iverfi. Min.

du

frob.1. ex D. THOM A

:

, quPruwsmesarc.

fic ait :

Subflantia inco

x U

rporea [ua virtute contingens

uj

Za

Temn corpoream , coniinet ipfam , & mon continetur

D

-

ab

j

122

DISPUTATIO L

iil uj

Ü

ab ea: anima enim eft in corpore àt continns, G9

non üi contenta ; . 69 fümiliter 4ngelus dicitur e[Je

l] jm

;:vsmc t 0

in loco corporeo, momn à£ conientum , d àt- continens

p

aliquo modo.

Ergo. Prob.2. Min. ex GREGORIO

(amu

dnima non

Quj

D

NyssEN O L. de anima. ubi dicit :

qope1

efl in corpore i in vafe , [ed corpus potius in ea.

^

)

,

Ergo..

'.

r

j

j

!

!

; DoRor

RESPOND

ro. dift. Maj. Illud quod con

tinet alterum localiter , non continetur in illo

[poxDE

g

localiter. c. illud quod continet alterum confer-

; 1801

vativé, non continetur in illo determinativé. n.

xnglos d

Maj.

Et fic etiam refpondetur ad textum D. T H O-

MUE. Senfus eft

; quod anima & Angelus con-

1 001

sls ope

tineant res corporeas, non localiter üt dolium

continet vinum, fed confervativé : poffet enim

obication

qiüin a

inverti argamentum : Illud quod continet alte-

rum proprié eft in altero, & non poteft ab eo

m poffun

I

auone |

exire; fed Angelus continet aliquam partem uni-

verfi, prout ab Adverfariis c

onceditur ; ergo.

äl

d An

ontinet

il t

Maj. patet ex anima rationali, qua dum c

corpus, propr

i& tamen eft in corpore, & non

Wrefenti.

Adeoque ex hoc ipfo,

poteft exire à corpore.

1 um

quód Angeli contineantaliquam part

em univer/i,

f db

re&é infertur, eos connaturaliter à Deo ordi-

LW d

nariad continendam vel confervandam illam par-

.

ïäïillpotejf [

*

tem univer

fi; &fic alligantur ad illam partem

D

tsf

univerfi per virtutem operati

vam & prafiden-

tüütoc,

tiam, ita ut non poflint fe ipfos abfolvere ab

"rem f

iloloco. Hinc poffet etiam re/ponderi 2. fic: tt.

s [

Msj. diftt. Min. Angeli continent locum per al-

U r

!

ligationem virtutis operativz ad eum locum. c.

er commenfurationem quantitatis aut per ope-

T. i

Wuid li

rationem. n. Min.

Adiexiun D. GREGORII €Ó-

em

.DE NATURA ANGELORUM.

123

DI

lh

E i

A

dem modó refpondeo. — Corpus potius eft inanima

l, fed l

quàm anima in corpore per ubicationem confer-

(j

vativam. c. operativam. n.

d

diétis.

| ,Senfus patet ex

* diiy

UT

OBJICITUR 9. contra 4 & s. Concluf.

Ubicatio per indiftantiam rei locate à loco, ita

Hqu !

L

ut res pofitivé non fit in loco, no

n eft agnita

ab ullo Doctorum

; ergo eft figmentum.

CO Itj

T dlenym con'fg

REsPONDEDO. dift.a. INon eft agnitaquoad

modum loquendi & in terminis. tr. quoad rem.

ATT

Dn.2. D.THOMAS & alii Doctores

( D

» qui agno-

fcunt Angelos adeffe rebus per o

perationem,

lum

fed tamen non diftare à rebus, ad

quas ordinan-

lrl

Wf

tur ut in illis operentur, neceffarió debent ad-

mittere ubicationem indiftantize negativa pofiti-

X i

W u d

vam; quiain aliis rebus, ad quas non ordinan-

tur, non poffunt operari immediaté fine nova

Quytanr

determinatione Dei.

Quettr, «

D. THOMAS híc q. 113.

à. 6. ad 3. de Angelis cuftodibus loquens fic ait:

Vuedun a

4dngelus licet interdum derelinquat. bominem locá

ao U

(po-

fitivà prefentiá oper

ationis) non iamen eum de-

que erl

relinquit. quantum. ad ejfettum cuftodiee ,

putemt .

quia eiiam

dum eft in- calo

. Cognofcit quid circa bominem |aga-

]l à Deo Í

Qur . mec indiget morá ten

1

oris ad motum localem.,

v

Jed ftatim poteft ade[Je.

Jam veró fi juxta n. r Ho-

at il

!

MAM Angelus ftatim poteft adeffefine moratem-

vniy

poris ob hoc

J

» quód non derelinquat hominem,

jj

fequitur eam

habere ad hominem ubicationem

j

j

indiftantie,

Item hic q. 52. a. 2. C. dicit :

Zn-

gfpgmkfl

Ti U

Belus eft virtutis &? e[fentie finite: - - . Virtug au-

j

i

iem

ns

eli, quia fmita ef? , mon fe extendit ad ommia,

j

jad ad a

liquid. unum determinatum, - - -

Unde cim

h u

u

Angelus Ft im loco per applicationem 'virtutis ue- ad

locum

p

j

DISPUTATIO I

24.

afep

yn

locum , jkquitur, quid mon. fit ubique , nec in. pluribus

76&!

gt p

tüm..

Hiciterum D. THO-

Il

fünt al

locis, fed in uno loco tan

MASs agnofcit, quod

Angelus fit inloco per ap-

T

TU2

& tamen agnofcit alibi,

vehcæ

$u

plicationem virtutis ;

non operatur, non fit in

quod Angelus, dum

jp ireros

loco;

erit igitur Angelus in loco

per applicatio-

h

& fimul non erit in loco ob de-

nem virtutis ,

xlmmlmt T E

fe&um operationis.

Evidens ergo eft, quód

15P0€ í

p. THOMAS 4

d evitandam iftam contradictio-

i po

nem agnofcat modum fofitivu

m feu determinationem

i

g &

exiftendi per indiftantiam neg

atioam, dum pre-

!

& fimul agnofcat

cifó applicatur virtus loco ;

modum exiftendi pofitioe in loco feu per indiflantiam

yis t

dum actualiter operatur in loco.

jr

s Ange

pofitivam ,

DricEs.

Si daretur indiftantia Angelorum

m Degate

[ t

negativa, tunc non daretur ullus motus localis;

.üntelger

fed hoc non poteft dici; ergo.

.Non dare-

« debere

RzsPONDEO. n. vel dift. Maj.

um loc

tur motus localis in ordine ad operationes natu-

qddein

rales neceffarias Angelo. tr. quoad liberas. n.

i

Maj.

uoadliberas operationes, ficut aquirit

Angelusno

vam determinationem ad operandum

IoXDEQ

in tali vel ta

li loco, ita aquirit novam ubicatio-

ustic&

'

nem; adeoque & motum.

Concluf p.

:

l

iequin

ORJICITUR IO. COnlra I2.

Tünprehen,

N

THOMAS hic q.52. a. 3. expreffé negat, plures

Vlicoro

Angelos

poffe effe in eodem loco ; ergo.

t m

REsPONDEO. dift. a.

Negat plures Ange-

[

'

one ]

los poffe effe in eodem loco fub eadem ratione

ltl

caufe, & relaté ad operati

ones ejusdem generis

[

li

& nature. c. füb divería ratione,

& relaté ad

j

i&l

Senfus pa-

At Qb

operationes diverfe rationis. n. a.

dum

tet per ipfam explicationem D. Thomz ,

dicit;

01

DE NATURA ANGELORUM. - 125

W,mln

PI

l

dicit; non poffe pluresAngelos operariin eodem

) l

Ht

fubjecto , ficut plures motores ejusdem navis ,

qui omnes funt caufze partiales imperfe&tz in eo-

Ti

dem genere ; hoc veró repugnat perfe&ioni

ratur, m

Angelicz.

r

Si autem diverfi Angeli in eodem

ii

Qp tl

fubjecto diverfos effe&tus caufent, non r

epugnat

00 0l

eos effe in eodem loco.

Et hinc dum unus An-

|

ergo ert, qu'.'

gelus immittit v.gr. illuftrationem homini hujus

TL n

generis, poteft alter immittere alias infpiratio-

7708

nes; ficque poterunt effe in eodem fubjecto ,

! d

confequenter

z

TU amf;

iminatu.

& ad fic operandum effe detier-

Tif

1l

DicEs. , Cur ergo n. THoMAs fimpliciter

Linpdrm

negat plures Angelos poffe effe in eodem loco?

n d

malé enim negaret fimpliciter adeffe v.gr. Pe-

trum, fübintelligendó non adeffe armatum; ergo

j Wi

"

à pari non deberet negari plures Angelos poffe

Prtbonest

i

l

eífe in eodem loco, fi tantàm intelligatur, eos

al Dbent

non poffe effe in eodem loco füb eodem mo

do

y fita

operandi.

E

d optra

opera

um ulid

'RESPONDEO. Hoc ideo fieri; quia p.

THOMAS hic & nunc refpicit ad locum Ange»

Condi i

lorum inadequatum ac pofitivum, quem fimpli-

gt p

citer comprehendit füb nomine loci : fupponit

autem, in hac providentia non dari ullam exigen-

t p

tiam, ut duo aut plures Angeli operentur füb

j

:

diverfa ratione in eadem parte materis. .Nos

edn r

loquimur deloco adzequato ; fic tamen, ut di-

J

xf

(f

K

verfis Angelis faltem inadequaté conveniat alia

j

pars materie fibi fpecialis ac propria.

s

hnt,'

dfii

QUA.

pl

LU

126

DISPUTATIO L

Icülo

-QUJESTIO V.

g D

dU

1

| Quambdo ZAngeli moveantur ?

1l

g f

m

m ÀD

OTANDUM I. Corpusmoveri poffe motu

Motu continuo mo-

um V.

continuo & motu difcreto.

, u 0

veri eft, quando partes re

i mobiles fucceffivé

deferuntlocum in quo funt, & fucceffiv

é fubeunt

:'j

9, | Madum

anrintri

partes loci acquirendi.

Sic quando movetur

At

navis, priüs deferit prora locum adequatum,

ropt,

paulo poft puppis ; &

prius ingreditur prora

puppis.

Motus

elium ef

novum fpatium , dein primüm

bilis fimul defi-

difcretus eft, . quando tota res mo

fzo d qüæü

nit locum fecundüm omnes fui partes, & fimul

m non

grtanfeud

fecundüm omnes partes occupat novum locum.

Sic quando anima deferit corpus, ea fimul fecun-

W. d

düm omnes fui partes deferittotum corpus; nec

i, Qndi

exiftimandum, quód una pars v.gr. jam exierit

adhuc hareat in corpore.

T0

é capite, &altera pars

WMTUR

NoTANDUM 2.

Dari etiam motum ?n/ian-

v Dwnni d

taneum, "Moveri aütem motu in[lantaneo eft, dum

ii 0b t

res movetur per totum medium fine differentia

1. Sitr

fucceffiva durationum; üt, dumres mobilis mo-

um T

vetur v.gr. ex America in Europam, idem fit

u Qbl

inftans temporis, quo eft in America, in mari

VMTUR

Atlantico & fimul in Éuropa; nempe ut :n eo-

wrinem (

demtempore & unicó indivifibili momentó fimul

deferat terminum à quo, & accedat medium, &

ttqte aff

'terminum ad quem.

ad ao

ingrediatur

NoTANDUM 3. Quid fit medium commu-

lm

nicans & mon communicans " vel üt alii loquuntur,

tdlong f

medium partiipans & mon participans ? Medium

ü?hilof?h

communicans vocatur, quod continetur intra lo-

cum adzequatum cujuslibet rei V. gt. An

geli vel

W

anima.

01

DE NATURA ANGELORUM.

127

f

anims.' Sicfilocusadequatus Angeli foret v.gr.

Af

Af ?

Europa, medium communicans foret Gallia vel

l

Belgium vel'fimilis Provincia, poffet effe quz-

T0 (

li

lll

]

ftio; utrim Angelus poffet moveri ex Hifpania

D f

W*

in Germaniam vel Poloniam non tranfeundó per

Uf

à

Galliam, feu non tranfeundó per medium parti-

TU ts

cipans. JMedium mon communicans eft, quod non

continetur intra locum adzquatum reiv.gr. An-

ET

D m

geli vel anima. — Sic fi locus adzquatus Angeli

effet Europa, & Angelus vellet tranfire in Chi-

)Uppj& MH:

nam, medium effet 'l'urcia vel Perfia &c.

lr [ ii

Pof-

fet ergo effe quaftio , an Angelus poffet tranfiré

NT

in Chinam non tranfità

$

Ov m

Perfia vel Turcia &c.,

AE

feu nontranfeundó per medium non participans.

Qu

DICO r. Angeli poffunt proprié moveri

T u

localiter. Conclüfio eft-contra DURA NDU M &

TE n

HERV EU M.

PRoBATUR r. Matth. »8. v. 2. dicxitür:

m m

m da

4Ingelus .Domini. defcendit . de celo.

Luc.29. v.15i

(ire df

Difce[Jerunt ab eis. ( paftoribus) ngeli in celum,

res mollit

Job. 1. v. 7. Satan ait :

Circuioi terram ,. &? per-

amnbulavi eam.

JTob. s2

Omnia. ilinera. ejus

yun, i.

yria, 15

frequenter. ambulavi.

PRoBATUR 2. PoteftDeus Angelo impri-

p at

mere ordinem continuum ad feriem locorum

monts

d

Md

II

quamcunque affignabilem ; fed imprimi talem

ordinem eft moverilocaliter; ergo. JMin. prob.

pedimus

Ordo ad locum eft ipfa ubicatio, & ordo con-

[

tinuus ad loca fibi füccedentia eft motus

j

y!P

tet ex Philofophia; ergo.

DICO 2. Angelus poteft moveri motu

u

continuo.

20

PRo-

DENA;

128

DISPUT ATIO L

g

PaonATUR Conclufio 1. negativé 5 quia

icantia ; ergo.

(f nem d

i

non poteft oftendi impl

Moveri motu continuo

! ya 0

PROBATUR 2.

efít locum divifibilem fucceffi

vé & divifibiliter

? corpu

eftfieri; ergo.

Min. prob.

p

aquirere; fed hoc pot

j

qnius pa

Ordo ad locum eft ip

fa ubicatio, & ordo con-

tinuus ad loca fibi fuccedentia eft motus, ut pa-

Ws po

'

K 4

tet ex Philofophia; ergo.

íft moveri motu

)

DICO 2. Angelus pote

n emo &

continuo.

jgpurticip

Conclufio r. negativé 5 quia

hppATUR

PROBATUR

non poteft oftendi impli

cantia; ergo.

gigolibet

PROBATUR 2.

M

overi motu continuo.

duper j

eft locum divifib

ilem fucceffivé & divifibiliter

ci extremi

aquirere;

fed hoc poteft fieri; erg

o. Min.prob.

Ailihoc

ft virtutem füam operativam ap-

Angelus pote

tfeando |

plicare ad part

es extremas v. gr. Europg , quin

4j Mot

ftatim eam app

licet ad partes medias aut alteras

s mrtüte

do vult fucceffivé occupare to-

extremas, quan

tum fpatium Europg,

& fücceffivé deferere fpa-

:'ädi&antia,

tium Americe ; ergo.

ft moveri motu

MTUR

: DICO 3.

Angelus pote

m ad.

etiam difícreto.

Conclufio et contra sco TUM,

alios.

tint d

MOLINAM & plures

&ptefto

- PROBATUR I.

Angelus habet negativam

indiftantiam ab omnibus partibus füi loci adz-

II s.

quati, üt patet ex di&is in precedente quæfciq-

ne; ergo.

4 dte

PROBATUR 92.

Moveri motu difcretö 'elfcv

EUMIOI W

UMTU

fimul à tota re mobili

deferi terminum á quo,

&fimulaquiriterminum ad q

uem; fed hocpoteft

L

A

*f An

fieri; ergo.

Min. prob.

ngelus poteft fimu

in eodem momento amittere ordincm a

d totum

E

termi-

Vr

- "wn. ïi.[

)1

L

Tettt

!

DE NATURA ANGELORUM. 129

EM

)

N

]

q

:

OI

terminum à quo, & in eodem momento aqui-

!

Quf QOnj

rereordinem adterminum ad

quem; ergo. — nt,

ii

prob.

Quando homo morit

ur, unio feu ordo

8

l

19 Min.px

]

anime ad corpus amittitur it

momento refpectu

Y OROO

omnium partium corporis,

& non fücceffivé re-

.

"L l

fpe&u unius partis poft alteràm

P

multo magis poteft fieri in Angelo

ergo idem &

LOT

DICO 4. Angelus etiam potefttranfire ab

uno extremo ad alterum, non t

ranfeundó per

medium participans.

i g

J

PRosBATUR Conclufio r,

Angelus non

T QDDf

diftat à quolibet pun&o fui loci ad

&quati; ergo

df

poteft operari in quocunque pun

&o voluerit,

. Mi

etiam in extremis pun&tis non op

erandó in me-

)

nE

d

dio. Atquifi hocfieri poteft, pote

fte

tiam tranfire

i,

non tranfeundó per medium partici

pans; ergo.

AMin. frob.

Moveri taliter nihil

Qus d d

aliud eft, quàm

Ti

applicare virtutem operativam a

d pluraloca ex-

tremé diflantia, & non operari

db

in intermedio;

ergo.

PROBATUR 2.

movet. D

Angelus aquirendó deter-

x scur

minationem ad opera

ndum v.gr. in China, eo

ipfo aquirit indiftanti

D

am negativam; ergo im-

x n

mediaté poteftoper

ari in China non tranfitó me-

dió.

il a

DICO 5

jot a

Angelus potefc tranfire ab uno

extremo ad alterum,

etiam non tranfeundó per

medium non participans.

l d

- PRosATUR Conclufio. Moveri nihil aliud

qunit

eft , quam aquirere ordinem ad fpatium rei cor-

fin

€W

gW

porez ; fed Angelus poteft aquirere ordinem ad

j

extrema diftantia v.gr. ad ceelum & terram

jl

ji

,quin

l^

aquirat ordinem ad medium 3

.ergo.

AMin. prob.

- D. ddmort, Tratt. de 4ngelis.

l

Ex una

j

DISPUTATIO I.

150

elle&uali poffum co-

g

'

Ex una parte in mundo int

7

li

gt P

[

;itare de extremis non cogit

andó de mediis, fic-

al

L—

uitiV'fl |

démque rem re

ferre per ordinem

;

ue unam ean

|

afedion.

ad extrema non referen

dó per ordinem ad me-

igam C

dia: Ex altera parte mun

dus intellectualis & rea-

t patet ex Pin-

qim fcut

lis funt poffibiliter fimiles, prou

gatis fact

diciis Philofopbie. Pollingane.

n 9

Ex tertia parte

tiva refpectu Angelo-

;?gi[mum'

non d

atur ulla caufa exigi

guguam p

yum, qualis

datur refpectu corporum, ut non

git, ii (

d extrema quin referantur etiam ad

referantur à

igilaccede

media; ergo.

Prob. Zint. maxim? quoad 3. inembr.

fceretur magna confufio, fi non

j gobile no

Incorporibus na

ediorum ad extrema;

st ab ao

fervaretur in motu ordo m

K0 6 -

in fpiritualibus

veró nulla e

(t timenda confufio;

Item in

fpiritualibus non datur potentia

viferetus f

ergo.

tujis cor

naturalis exeundi e

xtra locum adaquatum pro

r ad tel

fpecial

i exigentia caufarum libe-

libitu, nifi ex

eciali determinatione ac mi

ffione

tangelicu

rarum , & ex fp

WLICATU

Dei; atqui ub

i debet intervenire fpecialis de-

ifio Dei, non poteft nafci con-

witelnt

terminatio ac m

fufio 5 ergo.

Mgaj. prob.

Si Angeli poffent na-

fomm, i

totum univerfum, & ope-

ii dtem

turaliter vagari per

lla exinde univerfo ac ipfis

yari ubi vellent,

nu.

2 quedam

acce

deret utilitas ac bonum na-*

inntone

etiam Angelis

tedt ad

ture ; imo po

(fet nafci potius confufio opera-

tionum ; ergo.

ZInt. patet q.2. m. ex eo 5 quia

T. deni

vellet fiftere folem,

fj unus Angelus v.

gl. e

^prorta

.alter autem mo

vere 5

& fic Angelus Perfiz re-

AQors e

Paleftinz, haud dubié nafcere-

fifteret Angelo

Tütinyr

tur operati

onum confufio.

Prob. Znt. q. 1. 7.

Ti

ïv

It

hunc motum nec aquirunt novam

Angeli per

WUS, du1

ulchritudinem,

nec novam cognitionem, nec

lla illis

novam gratiam aut lucem &c.; ergo nu

ls Y

e$inde-

B

DE NATURA ANGELORUM. ïgt

M nf

j

exinde nafcitur utilitas,

: ftedi

Q

uód nullam aquirant

li Dit o

j

cognitionem, patet :

debetu

r enim Angelis co-

Ut

gnitio intuitiva in certa me1

il d

fuc& perfectioni.

Yfüra proportionata

li j

sl

Ergo non

aquirunt novam co-

!

gnitionem fucceffivé per e

D

Fz

xperientiam vel per

H

difcurfum ficut animz ratio

nales, quze ex multis

Vl ,

experientiis faci

unt inductionem, ex indu&tione

d

:

;:,

fyllogifmum.

ORU t

Clarum ergo eft Angelos natura-

liter nunquam

poffe exire extra locum fuum ad.

DUr fa.

HU g

equatum, nifi ob exigentiam caufarum libera-

rum fimul accedente fpeciali miffione Dei

, ficut

fifo, n

corpus mobile non

(f

moveatur ab alio.

poteft exire extra locum nifi

TO

DICO 6.

Motus Angeli tam continuus

f at

quàm difcretus r

elaté ad tempus . extrinfecum

m y

mundi hujus cor

nf

relaté veró ad t

porei poteft effe inftantaneus,

DEU

empusg intrinfecum, ma

taphyfi-

cum aut angelicum non poteft effe infta

Y

ntaneus.

v od

XPLICATUR Conclufio.

ye t

Per tempus in-

trinfecum intelligitur operationum

, COopnitionum

dl ol

& volitionum , inquantum priorit

ate nature una

dim, k

eft prior ad alteram. Per temptis

extrinfecum in-

Wa

telligitur queedam duratio feu refp

ectus fimülta-

]

yc bonoi

tis ad operationes fücceffivas :

Sic v.gr. lux à

oOf

fole defcendit ad terram, fed p

x

rius eft in füpe-

qui

riore aére, dein in inferiore fec

undum fucceflio-

(f

nem ac prioritatem nature ; interim tamen in-

j I

ftans temporis extrinfeci unum comprehendit

jb

l]

i

omnes has innumeras fücceffiones füb uno mo-

mento feu duratione ac

Y

refpe&u fimultatis, quem

j

fignificamus, dum dici

Inus :

0unc.

.

joxt

ROBATUR I. Inmundointelle&uali poteft

;

on d9

quæms r

es mobilis in inftanti applicari ad loca

2

qua-

j

DISPUTATIO I

152

r

ue per cognition

em ; ergo idem poteft

i

quicunq

ationem ac relationem

( B]lm

fieriinmu

ndoreali per dur

V

temporis & u

bicationem loci ,

nifi obítent leges

g

ubonurm univerfi.

Aquiin Angelis hoc

watumaäfï

pature fe

bonum univer

fj; non obftat ; ergo.

Min. prob,

fuum locum ad-

M M

Angel

itantüm moventur extra

equatum ex

fpeciali deter

minatione ac miffione

w t

.-

dente conc

lufione probatum eft;

Uw )

jo du

Dei, üt przce

atqui quo

.

d fit ex fpecial

i determinatione ac mif-

j od d

fi obeffe non poteft;

u ad t:äe ifl |

fione Dei

, bono univer

:

p m ii

ergo.

o. . Corpus Chrifti in Eucha-

X&; j g

PROBATUR

riftia ponitur in infta

nti füb fpeciebus panis &

dpspoD.

Ange

lus in inftanti poteft poni

vini; ergo etiam

od

de colo in terram , fi

datur eadem potentia na-

jrem f

tur potentia füper-

turalis in Angelo , qualis da

g, a

maturalis in corpore

Chriftis

atqui datur eadem;

RY

Ant. fubfumpti pro

p. Naturalis eft Angelo

ergo.

bonum caufzliberz,

& nul-

gelgiic

votentia miffionis in

a0tUs diT

]a daturratio in univer

fo exigitiva motüs füccef-

wirend.

fivi; ergo.

AfDne

PROBATUR 3.

Corpus fecundum omnes

fimul eódem in-

1. Emi

fuipartes info

rmatur ab anima

ftarítl, necpriusin

format caput deinde cor ; ergo

i prot.

bus Angeli.

OCO

idem poteft fier

i in operationi

m

PROBATUR 4.

Lux in uno inftanti diffun-

D

ditur, mate

ria prima in quovis compofito in uno

A0

à forma fübftantiali, & mo-

inftanti informatur

tefnit

tus in corporibus continua ferie pofitis propaga-

tl

turinu

no inftanti per omnia media; ergo idem

!

um unie

us' n' al

poteft fi

eri in.Angelis, nifi, obftet bon

veríi, quod tamen non obftare jam

"g

kp—rob aþum

ma Q

Sol-

fü.

)

DE NATukA ANGELORUM. 199

TO em

!

'

|

j

Solvuntur Obje&iones.

MR

|

|

i

TM

|

;

V-O!B'J'ICITUR I. contra r. Conclufionem.

|

j

D. THOMAS docet, motum Angelorum com-

If

paratum ad motum corporum tantüm effe equi-

vocé tnotum ; ergo proprié loquendó non moven-

At s.

LT

türAngeli. nt.prob. P.rz.q.53.3. 1. C. dicit:

Sicut e[fe im loco equivocb comvemit corpori & 4n.

lt

D rv

guos ia etimn & moveri fecundim. locum.

Jtem

in 1. Sent. dift.37. q.4. a. 1. Quia toveri. fequi-

^lüt oj

tur ad e[Je im loco , ideo eódem modó convenit Zn-

?I' ll Ellcbg.

gelo moveri in loco , ficut e[fJe in locog — & utrum-

tpas d

que ef? cquicocum refpettu. corporalium.

itttyui

]

.REsPONDEO r. tr.a.n.c. Quia licetft'eï(-

at

la, quz vocatur canis, comparata ad canem ter-

:

:

b r

reftrem fit tantüm sequivocé canis, eft tamen

i

t t

proprié id, quod vocatur canis ; & quando no-

ris d

minandó Syrium dico , quód fit canis major, pro-

zib U

priéloqui cenfeor. .. 2. dift.a. Eft equivocé

Vg

motus attentendó ad fignificationem verbi po-

pularem & grammaticalem. c.. attendendó ad fi-

undi

V

gnificationem Philofophicam aut Theologicam.

ml eQtt

n.à.. Homines communiter tribuunt verbis fen-

inde

(rjt

fum , prout obje&a funt obvia fenfibus ; ideo

sdngd

per motum fimpliciter di&um intelligunt trans-

lationem rei de uno loco in alterum circumfcri-

ia

)mpoüto

li

ptivam, & füb hac ratione fignificata utiquemo-

J'

tus non convenit Angelo. Sed Philofophi in

a [

fua definitione motüs abfítrahunt ab exiftentia

lt

f

rei mobilis vel circumfcriptiva vel definitiva.

n m

&- 3,- n; ao adPTOb. di&- ao

i

ä

i

Motus Angelo con-

Venit &quivocé s&quivocatione analogig feu laté

P

um. c.

di&a, comparativa ad analo

gatpm primari

3

eequi-

yM

DISPUTATIO L

1 ?,;4.

j p

cquivocatione abfoluta & ftri&é di&ta. n.a. D.

nnoa

j g

QU

THOMAs To.equivocum fumit hic pro analogo;

n

quiain ARISTOTELE & D. THOMA DO repe-

p

ritur medium inter univocum & zquivocum.

j jlos &ic

Sicuttamen inanalogis

analogata fecundaria pro--

)gllteï 3mot

ant denomi

nationem, üt dum dico:

prié particip

iASPIq

bomo [anus :

cibus fanus, proprié id dicitur de ci-

Áj a. t

bo & homine 5.

ita etiam motus in Angelo pro-

elus n0!

n

prié reperitur,

quamvis comparatione fatta ad

j

divifl

motum corporuni habeat tantüm fi

militudinem.

fibiltate d

Os]jrcirum 2. contra 2. Conclufionem.

r aUm

1. Que moventur motu continuo, partim funt

s indei

& partim in termino ad quem;

in termino d quo,

Min.

p determi

fedhoc non verificatur de Angelo; ergo.

uLones

prob. Angelusnon habet partes; ergo. 2. Ad

glimeaph

motum continuum requiruntur tria ; nempe di-

eettrinfec

vifibilitas fpatii per quod fitmotus, continuitas

am,

1 an

temporis ne interrumpatur motus per mor

fm]pus-

ac denique divifibilitas ipfius rei mobilis fed

hiec tria nori concurrunt in Arngelo; ergo. Maj.

&i phyf

(

lu

patet ex ARISTOTELE 6.Phyf. c.

4. & 10.. ubi

nti-

T.

dicit: pun&um non poffe moveri motu co

Tr

]

|

Mitas f

nuo, quia non eft divifibile. .Mim. prob In-

vtüonis f

primis Angelus, cüm fit indivifibilis & inexten-

fus ficut pun&um, non poteft fe collocare in

ii Q

fpatio extenfo & divifibili: item ejus operatiOf

"r t

ftni

W

nes non menfuürantur tempore continuo , 1€

difcreto : àc denique ejus fubftantia eft indivi-

dm

*

o lo

fibilis; ergo.

RzesPONDEO adr. dift. Maj.

Partim funt

TY

Ldth

(

in termino 4 guo partialitate effe&us vel deter-

minationis obje&iva.c. partialitate caufz.n. Min.

du

imobi

ope-

OL

Pote?c enim Angelus -aquirere ordinem ad

ran-

l01

DE NATURA ANGELORUM.

155

i

d

randum parim in termino à quo, partim in tet-

li p

T04n

——

mino ad quem ; adeoque quamvis indivifibilis

BU

Y T0j

p

—

poteft producere effetus fucceffivos in partibus

ET

Tuyo

I

GE

continui. Etfic üt determinatus ad producen-

Áty

——

p

Tl lt om

dos illos effectus fücceflivos poteft dici moveri

£, 55

LE

localiter motucontinuo. Itarefpondet p. T HO-

du

lttyrd

-

A —3

MAS P.1. q.53. a. 1. ad . & a. 3. ad 3.

J

j Ange

l)

E

E

f

——

Zld 2. tr. Maj. n. Min. ad prob. dift. a. q. 1. m.

Fat0pt f

f

-

Angelus non poteft fe collocare in fpatio divi-

ID

Iqämi]iæd

fibili divifibilitate principii & fübftantiz. tr. di-

ÁICfonam

vifibilitate effectüs. n. a.

Dico tr. quia Ange-

] partm f

jus, cüm habeat fecum identificatam extenífio-

IU ;

nem indefinitam , poteft induere quantitatem

um. M

etiam determinatam. ^ Quoad 2. m. pariter dift.

". 1

Operationes Angeli menfürantur tempore intrin-

; d

feco & metaphyfico difcreto. c. menfurantur tem-

5, COf

pore extrinfeco & phyfico difcreto. n.a.

'Tem-

Is p mort

pus enim angelicum poteft abfoluté referri ad

Bu

iftud tempus noftrum phyficum, & fic in uno

; g.l

ceffivas.

inftanti phyfico elicere plures operationes fuc-

4 101

r fotu d

DicrEs. Ad motum continuum requiritur

fi, g. .

divifibilitas rei mobilis, nec fufficit applicatio

its n

operationis fuccefliva ad partes fucceflivas; ergó.

& collogtt

"z. prob.

1

uando anima incipit fücceffivé in-

ejis t

formare partes adgenitas v.gr. in capillis , car-

Ontino s

ne, fanguine &c. nemo dicit, quód anima ob

yà d

ucceffivam applicationem virtutis operativze

moveatur localiter ; ergo.

Pa

ESPONDEDO. n.a. ad frob.

'difc. a. Nemo

s d

hoc dicit, ubi denominatio dignior & nobilior

Catied

3

tollit ignobilitatem. c.. ubi nulla datur denomi-

natio nobilior. n. a. vel fic:- Ubi non deferit

I 4

ümql

y x

136

DmþuTATIOI.

f

"D

fimul alias partes in termino & quo. c. ubi defe-

Jj jl

quand(

runtur ille partes. n. a.

Denominatio informa-

habüblt f

tiva eft dignior quàm denominatio precisé uniti

j f Mir

localiter.

Hinc de anima dicimus, quód infor-

Ji

qu Ànge

met novas partes adnatas v.gr. in capiliis cref-

st

one ó

centibus ; non veró dicimus, quod tranfeat in

j

c enm

Dein quando anima tranfit in.

novas partes.

2

latione

artes, non deferit priores

quas informabat, fed

viftof

adhuc informat cor, cerebrum &c.

t

ao.

y.

OnjJicrTUR g. contraeandem. I. D. TH

MAS in I. Sent. dift. 37. q. 4. a. 1. dicit ; mo-

l]ICITUJ

Idem docet

4motusdi

tum Angeli non effe continuum.

s. Si Angelus movere-

Motus ex

x

Quodl.9.a.9.. Ergo.

sifcretus 1

tur motu continuo, tunc fic moveretur per con-

tinuationem operationum in intermedio ; fed

jAnre

lu

hoc non poteit dici; ergo.

Min. prob.

Ope-

d mplius

rationes, quas Angelus exercet per intermedium,

20q

funt fpecie diverfz;

ergo non continuantur ez-

IPONDI

dem operationes.

c.paiet ; quia continuar

i di-

Ange-

iO5 DO

citur, dum idem repetitur.

e

Znt. prob.

meriea, |

lus operatur inintermedio j

uxta capacitatem cu-

,qo i

jus

vis fübje&i, quo poteft effe diverfum.

uninfta

REesPONDEO ad 1. dift. a.

Dicit motum

fuppo-

tfential

Angelinon effe continuum immediatione

fiti,

neceffario , & de via ordinaria. c. imme-

n d

ia (

diatione operantis ,

& de poffibili. n. a. vel fu-

I

&z

difl.: dicit non effe continuum de poffibili extra

l elïen

t Angc

ftatum affumpte formz corporeg.tr. in ftatu af-

fumptetalis formz corporez. n. a.

Poteftenim

tampli

ht

AT

dici, quód Angelus ordinarié non foleat produ-

cere effe&tus fücceffivos in continuo, nec com-

B

O m

muniter motu continuo ; quia non habet finem

"fotatt

ld

inifto motu naturalem faltem viá ordinarià, cum

IU

"

nun-

h.

I

ï;ä

DE NATURA ANGELORUM.

137

. tb "

nunquam exeat eXtravlocum fuum adzquatum.

Ab if

Sed fi aliquando appareat in corpore humano,

| præCiSö lr

tunc habebit finem in-motu continuo..

» Qdiy

!Gbl

. ld2. n. Min. ad prob.tr. a. dift. c,... Ergo ope-

rationes Angeli non continuantür ex fuo genere

WU rao

vel in ratione operationis. n. c. in fpecie infima.

TU agf

€.c. Sic enim dicimur continuare vifionem a

l

Qu

contemplationem, vitam &c., etiamfi aCtus vi-

lDT

tales, aut vifionis,

/

& contemplationis fpecie .di'.

-1'61'[ ;

lm doge

OBJICITUR 4. contrà 3. Concluüone;n.

DOvere.

Implicat motus diferetus in Angelis; er

go.- Zint.

jb Motus ex fuo genere debet effe

unus; fed

D cote

; fl

motus difcretus non eft unus; ergo.

Min. prob.

Quando Angelus jam eft in termino ad

quem,

n Qy.

non eft amplius in motu, &

quando adhuc eft

Vermytus

ionturee

ib termino à quo, nondum eft motus ; ergo.

y

)C

l

.REsPONDEO. n.a.ad frob.tr. Maj. dift. Min.

n, A

Talis motus non eft unus unitate ordinis. c. uni-

j

vbl

tate numerica. n. Min; & c.

Primum enim in-

rf

ftans, quo incipit moveri, effentialiter refpicit

J

fecundum inftans; & viciffim inítans fecundum

tionl

habet effentialem refpectum ad primum, ficut

LP

contingit in dürationibus temporis.

Sic ergo

duo inftantia conftituunt unum inftan

I

s fuccefli-

offtilit

vum feu effentidliter fluens.

"d prob. dift. a.

l

Quando Angelus jam eft in termino ad quem,

Dd

j

non eft amplius in motu, fi ibi habet exiften-

Jl

]

tiam abfolutam. c. fi tantüm relativam. n. a.

[

po

Quando enim Angelus eft in primo inftanti quie-

tis, effentialiter refpicit fecundum inftans

ub

pro-

ii

ximé fecuturum; & viciffim.

j

!

l 5

Os]Jr-

DH WATU

DISPUTATIO

138

m]] rmem

OB]ICITFIVJR g.

contra 4. conclufionem.

j

j

"m

1. D. THOMAS negat

Angelum fic poffe tranfire

ficut anima cognitio-

2[1'3. Ó

de uno loco àd alterum ,

!

u3 p

ab unoloco adalterum; €rgo.

|

ne poteft tranfire

-f.)

jpne matet

Zdnt. prob. P. 1. q.

52. a.2. ad 2. fic ait : Dum Zn-

ï

,4 COT

localiter. ,

applicatur ejus efJentia diver-

ly

!

gelus movetur

j

aonttt 1

fis locis; anüm

e autem. e[Jentia mon applicatur. vebus

E

qid

ff

quas cogita, fed potiu

s res cogitate fumt im- ipfa.

"

3. Anima non poteft in-

M

mnue; Q

Et ideo non eft. fimile.

yp operent

formare partes extremas co

rporis noninforman-

nec

Angelus poteft ope-

z(ub&anddis,

dó intermedias; ergo.

df

rari in partibus extremi

s fui loci adequati non

ediis.

3. Angelus non pot-

NY

operandó in interm

4l

|

,IEERT

eít invertere ordinem

univerfi; ergo necficpo-

Ordo univerfi in hoc con-

sitis c, divi

terit operari. c. prob.

u fine o

fiftit, quod extremis in

terponantur media; ergo.

REzsPONDEO ad 1. dift. a.

Negat hoc D.

tmoriinf

ffarió. confe-

qünem fl

THOMAS,

inquantum id non nece

!

j

quitur ad argumentum qu

Qd tunc refolvit. c. a.

l

m locdlen

p. THOMAS tantuüm

a prvertt

negat

id abfoluté. n.a.

vult dicer

e, ex eo quod anima poffit cogitare

l;

&t Dd ;

dó de mediis, non eo

tf qyn

de extremis non cogitan

ipfo confequi etiar

nA

ngelum fic facere; ex eo

| thUI Conl

modum confimilem tranfeun-

*€nim, quód neget

i

Dendont

diab uno extremo ad al

iud non tranfitó medió,

.

Q ]

|

eum etiam negare 1

pfum tranfitum.

non fequitur

ittt vell

Debet ergo aliunde

probari hujus rei poffibili-

j

tas, nempe ex eo; quia

infuper in natura nulla

d

li lapls W

datur inconvenientia.

Sic v. g. fi aliquis dice-

"tf

fet: follucet; ergo Petrus eft animal ratio

nale,

j Erg

optime

D. Thomas negaret confequenuam,

V QPU

1

DEO

quamvis non negaret rem ip

fam. Aliudeftergo

& aliud €

negare parij;atem aut confequentiam ;

E

UP

ipfam

NT o

01

U

1

DE NATURA 'A*NGELoRuM. 159

C Doff t

ipfam rem fubftantem

confequente.

paritati, aut 'poüta-m in

amma C()gmtl

Cfenum

- 4d2. tr.2. n. c. & paritatem. -Difparitas

) efgl

eft; quia anima pro informatione

1 Du

dependet à

iij

j

ntmdm,

difpofitione materiz :

interhas autem difpofi-

tiones eft continuitas partium informabilium.

L

Angeli econtra in fuis operationibus non de-

pendent à difpofitione materiz faltem continua

100 pl

aut continuz; quia fic.non exi

Totunfors

git univerfum,

cum non operentur in fübje&u

m per modum

5 atf

formz fubftantialis

OUX noy

mze affiftentis.

$ fäd per quum ,t,an,tüm for-

li fonpy.

4d 3. n. a. ad prob. dift, a. Eft Whic ordo

Onetficw

i

univerfi, ut extremis interp

onantur media ejus-

dem rationis. c.

diverfz rationis. n. a.

Angelus

Rs m

dum tranfit fine oper

Not h

atione in intermedio, re-

linquit corpora in fuo ordine; adeoque non in-

efhrio ul

vertit ordinem füb ratione mediorum & finis

felovi

0A d

quoad fitum localem: & fic nec in ipfo ordine

actionum pervertit ordinem mediorum & finis ;

Yf g

quia femper una a&io ordinatur ad alteram.

lüs, n

Adeoque datur continuit

as rerum quoad fitum,

feero d

& fimul datur continuit

jem trait

as Op eratio.püm quoad

mutuam dependentiam.

at

Dricrs.

Ex hoc fequeretur, quód fi An-

(um t

——

j

!

a

l,

"

gelus é terra vellet fecum deferre lapidem in

j p

:

cclum, aut ex Hifpania in Germaniam, poffet

f naa

—

]

j

——

naturaliter lapis moveri ab uno extremo ad alte-

j diisd

z3

J

rum non tranfeundó

mlf

|

ii

i

alfum; ergo.

permedium; fed hoc eft

iv

!

',,'

yiqu

REsPONDEO. n. Maj. Si enim Angelus

Alidt

1

'.4: i

vellet fecum fümere lapidem aut aliud corpus,

—

j

—

"m

L

l

EE

Jtencveretur obfervare ac fequi ordinem conftan-

|

tem

NATUR

JJ

140

DISPUTATIO 1.

necefïe

M]e

tem legum naturalium circa corporas adeoque

MW

od

«

teneretur movere lapidem per impetum equiva-«

'Tgnflahs f

Jentem tamen uni tantüm inftanti, dum interim

af

feundó per medium in eodem reali

ipfe non tran

uUb

inftanti tempo

ris perveniret cum lapide vad -fuumï

gUA C

tgrminum. »

BIWUL

«-QUJESTIö VE

zil (

jl 0 hat

yenir, ff

| Quormodo Z"Angeli. diflinguantur. inter g

i, Conftu

ANpvM. Duplicem effe quaftionem.

"

'4

nguantur

j

; Tl

NT

An finguli.Angeli inter fe dift

r

D

;)

ä

us in D

fpecie? quod v

olunt THOMIST/JE.

2. Quo-

ur inter fe Hierarchie , Chori

g Dufitam

modo diftinguant

j Drnctum

ac Ordines Angel

orum, aut quot illorum fint?

£ 4U6U

Prior quzftio depen

det ex principiis Philofophi-

jum f o

cis; pofterior ex conje&uris.

Hinc fobrié 1n

ii frt d

utraque verfabimur.

&

DiCO. r.

A

ngeli in quovis.'ordine ac

prij um

m drn

choro differunt inter fe foló numeró.

PROBATUR conclufio rt.

Poffibil

.

e eft, An-

enur vt

d-debet dicl.

od

elos differre foló numeró; ergo 1

ít óftendi

ZInt. patet tum. ex eo

; quia non pote

tültr df

iam quia omnipotentia Dei

3005 $TTE

implicantia; tum et

Non debent mul-

INTUS $r

non debet reftringi. c. prob.

tiplicari fpecies fine

neceffitate ;

ergo fi poffibile

1 f m

differre numero , & non da-

] ]

eft Angelos tantum

r

|

tur neceffitas contrariu

m afferendi, qualis tamen

LTUT

non datur, id debet

dici.

i

Mæmwæ)

PROBATUR 2.

Poffunt Angeli ordinari ex

Wf ag

fua effentia ac natura ad diverfam colle&ionem

incu

fferant in preedicatis abfo-

accidentium , quin di

A U Wa

ntelligendi & volendi;

LUA

lut;s quoad perfectionemi

ergo

l

DE NAT'URA' ANGELORUM.

141

1

Qf

4

'ergo non eft neceffej ut omnes differant fpecie.

Mp un:

U, dUm )

4

.. prob. Individuatio nilaliud eft quàm refpe-

H Qd

:

-&us effentialis feu ordo ad diverfam feriem cir-

4

ülapl Ti

T

4

cumftantiarum & accidentium; ergo.

DICO 2.

Quot fint Chori aut Ordi

nes

Angelorum, incertum eft.

|

PROBA'TUR conclufio authoritate Pa-

TRUM. ParTRES inter fe non conveniunt, &

U.

Ecclefia nihil de hac re definivit; ergo. - Znt,

4uoad 9. membr. patet etiam optimeé veríato in

'qllællionem,

'Conciliis, Conftitutionibus Pontificiis & Tra-

Lt

ditionibus Ecclefie. Quoad i. membr. prob. z.

4 Quo.

je, C

$. HriLAmivus in Pfaül 129. fic ait: Quis 2n-

gelorum & Poteffatum & Dominationum. & Tbro-

iv tl

SPrtg

morum ( Principatuum -officia , raiipnésque perci«

jiet ?

2. $.. AU GUSTINUS in Ench. c. 58.

m r d

Duomodo. autem. fe babeat Beatiffma illa & fuperna

Jocietas , que ibi fint differentie perfonarum, àt cim

i5 O

ommes generali nomine zdngeli nuncupantur , fint. ta-

Yi

tmen ibi etiam zrcbangeli ,. & utrinn. didem. zdrch-

Tde d

T)

angeli nominentur virtutes , &?. quid. inter. fe- diftent

d od

0t

el dit

quatuor illa vocabula, quibus univerfam celeflem |fo-

cietatem videtur Zdpoflolus complexus e[Je dicendó:

p l

f2

7

SIVE SEDES SIVE DOMINATIONES SIVE

(ebent t

PRINCIPATUS SIVE POTESTATES, dicant

(

fiptl

qui po[Junt , fi tamen. probare po[Junt quod dicunt ;

, 0

ego me ifla ignorare fateor.

Sed nec ilud quidem

quiii

certum babeo, utrium ad eandem focietatem. pertineant

Jol. & luna & cuntia fydera ;; quamvis. nonnullis lu-

[odiat

cida corpora e[Je nom cum [enfu & intelligentia «i-

gj

J

deantur. . -ldem c. 1x. ad Orofium contra Prifcil-

j

[ j

j

lianiftas & Origenem. .|/4lia eff qu&[tio de fyde-

j

!

f

ïz'bus Jble G luna, wt vel rationales, babeant. Jpiritus

ä

2

p

?NATUH

142

»DISPüiATïo—L

j

jl

[

in bis con[picuis corporibus lucidisque , quæ corpora

(

:

J

e[Je qui dubitat ,

quid fit omnino covpus ignorat : me-

,

fh

que ifla multim ad mos pertinent , ut ea fummó. ftu-

j

l

dl

f

i

dió indagare curemus ,. qu& remota fünt à fenfibus

noftris

& ab intelle&tu. informationis bumane ; mec

UE

a

in ipfis

Scripturis ita pofita , ut nobis eorum. fit man-

ecüüdl

u

j

data cognitio.

Imb verb, me pracipiti füfpicione in

p

acrilegas fabulas irruamus , clamat fcriptura divina:

o EO

D

ln

j

Alüora ie ne qu&fieris, & fortiora te ne fcrutatus

;[be jl

Jl

fueris ,

—fed que tibi precepit Dominus cogita [em-

j

ugm

is temeraria prafumptio quàm

ger, t magis im iff

äï(b!?igdi; Af

cauta ignoratio culpanda videatur.

Certb ait 24po-

UE

o

flolus: five fides ffve dominationes five - Principatus

gil li dl&mi

five. Poteflates 5

& e[fe itaque fedes, Dominationes,

j

l

d

-Principatus. &

Poteflates im caleflibus apparatibus

*

:

LY

|

!

firmiffm credo ,. & differre inter f& aliquid indubi-

TOE

l

taia fide temeo ; [ed quo me contemmas, quem ma-

utas e[fe dotorem , quenam ifta fint &9 quid

.f Tinm

gnum p

j Difts

inter fe differant , nejcio.

3. $. BERNARDUS L.

s. de Confid. c. s. poft enumerata quzdam, qui&e

i, qu

d

de Angelis comperta effe dicit & fide tenenda;,

ä

Sla

] ia

inter que ponit, quód diftincti fint in perfonas

|

hi g

ac difpofiti in dignitates, tandem docet,, opinio-

nis e[le non fidei, quibüs officils, meritis, gra-

àm, 8 a

dibüs & ordinibüs inter fe diftinguantur, quo-

lr l

rutn in fcripturis expreffa funt nomina. Et in

NT

ferm. de S. Martino.

Cüm ordines Angelorum

t d

enarffet, ait: .Bené mowi momina, forté, boc to-

Wlb dii

tum eft...4. Dr ON Yvst1Us de coleft. Hierarch.

J

c.'6. ubi tractationem de Ordinibus Angelorum

LT.

aggreditur , prefatur , folum Deum & Angelos

"l g

certó fcire, quot fint & qui celeftium natura-

E

LIT

q Hübüm Á (

rum ordin.eïs. á

DICO

o r

DE NATURA ANGELQ:RUM; 143

quq

L

DICO 3. Probabilius tamen Angeli divi-

T

ïd[r(

;ijü 4

duntur in tres Hierarchias & novem ordines feu

Hj m

]

choros. inprima Hierarchia reperiuntur Chery.

L

bim ,. Serapbün ,. Throni.

lzsb

JJ

In fecunda Hierarchia

Dominationes, Virtutes, Poteflates. In tertia Hier-

QTM ; nf

archia Principatus , ZIrcbangeli ,. nseli, Mlic eft

ordo fecundüm DIONYSIUM, NAZIANZE-

t lj

NUM, DAMASCENUM &Grzcos.

Secundüm

1 t n

Latinos veró & Scholafticos in ?rima Hierarchia

7 djit

dantur Cherubim , Serapbim , Tbroni.

In fecunda

Pt ag

Dominationes , Principatus, Poteflates. — In tertia Vir-

Mä d]) /ää.

tutes, L drchangeli, Zngeli.

| Prz'nczþaf/zf

PRoBATUR Conclufio . In fcripturis ho-

"ii

r

rum omnium fit diftin&ta mentio ; ergo proba-

h m

|

biliter habent officia & ordines diverfos.

A?'lt".

Qini dj

prob. . Ad Colofs. z. v. 16. dicitur :

In ipfo con-

, UY t

dita funt univerfa in celis 69 in terra, vifibilia &

g

invifibilia, ffoe Throni five Dominationes , [ive Prin-

ETU

i

cipatus , [ive Poteflates.

Ibidem c. 2. v. 10.

FE

Quadan

eftis in il repleti, qui eff caput ommis Principatus

fide t

A

G Poteffatis. Ad Ephef z. v.21. Conflituens (Deus

E 1

li

j

Chriftuny) ad dexieram füam in celefltibus. fupra

doct,

Qct. d

omnem Principatum & Poteflatem & Virtutem é

fnerit

[

Dominationem , &? omne nomen , quod nominatur nom

QR

fülim in boc feculo, fed etiam in futuro.

Ad Rom.8.

n i

v.38. & 39. Certus füm , quia neque mers , me-

:

d

que vita , neque Jngeli , meque principatus , meque

|

:1:

f

virtutes, - - meque alia creatura poterit nos feparare

[. Ht

à cbaritate Dei.

I. ad Thefs.4. v.15. .. Dominus

l

in jufJu, &5 in voce drcbangeli - defcendet, — 1Maice. 6.

At

v$.9;

I Angeï:

Serapbim fLabant. füper illud.

V.6. E vola-

um J

vit ad me unus de Serapbim. |Ezech. 10. v.3. Che-

rübün autem [labant à dextris domás.

V.7. K ex-

J)

Ze?zdzft

«NATUR

144

DISPUTATIO L

"

prit

zpzb

"

j

»E"u

"ob

tendit Chertib manum.de medio Cberubim. In hisomni-

if

qi "i

bus & aliis plurimis, qui pof

fent adduci, ficut

ita probabilius

j

lii

( ()l'dme

reper

itur differentia nominum 5

i

ilud

Mái

eít etiam in

^

finuari Qiiïerelïtiam officiorum & na-

j

ao

iM

Jutiii s *

Ill s

turarum.

N

n

PaonATUR 2. Patres propinquiores tem-

enertitete "

m novem Angelorum

poribus Apoftolicis tantür

«ll

41

Ordines agnoverunt ; ergo.c

.patet ; quia nectemere

f

onfinxiffe, fed ab Apoftolis acce-

g t

cenfentur ifta c

L

P

qna

piffe: non eni

m in re contingenti uniformiter

l

j ii

tot & tam diver

ía DoGtorum ingenia in unam

Il

j

j $!

$i

tentianm,,

nifi vel natura rei ali-

confpiráffent fer

Brue a.v

unde cognita ve

] commune magifterium ad uni-

Í

los revocaffet.

Znt. prob.

Sic

IT

formitatem il

tl ]tem D

1GNATIUS MART

yR in Epift. ad Trallianos

y at J

dines, Militias locó principa-

enumerat novem Of

l

]

ioteli

tuum ponens

'Totidem recenfet DIONYSIUS

W

edatem

c. 6. de Hierarchia,

qui eft Author ad minimum

qrbitione À

!

nti, HIERONYMUS L.

2. Apologie

feculi qui

cHRYsOSTOMUS lom.4.

u r

T

contra Rufiinum ,

inGenef, engcon1Us M. Hom.

24. in Evang.

üpotelate a

stntores f

Probabile eft per Zfngelos fim-

DICO 4.

s intelligi eos, qui funt ex in

fimo

m in D

liciter di&o

h Doraw

"

ordine, ac fi

ngulis hominibus dati funt in cufto-

!

-;

vel intel-

4?

V

tf j

:

Y

diam, prout vult D. BERNARDUS;

q

mundi

;

]

ligi eos qui

minora nundant, prout vult s. GRE-

l.

i

l

i

:

GORIUS.

Per Zrchbangelos verotimile eft intel-

'

R

U REODS

ligi qui mj

ora.nuntiant, üt vult D. GREGO-

ve

i

z

B Q

l

RIUS3;

| qui prefe&turas habent in multitu-

dines & gentes, quales funtii, quorum fit men-

"l[æ, il di

£

nj fuæ f(

tio Dan. 1o. & principes regnorum dicuntur v.gr.

1-

Princeps regni Perfarum.: - Princeps Grecorum :

Vi

'.

cbatl d

)

DE NATURA ANGELORUM.

145

T. f

EV

chadl unus. de Principibus prz'mz's.fg"&.

- Per l/ïrïuie.e;

fecundüm BERNARDUM & GRE

GORIUM in»

' mj

d

i

teliguntur, qui virtutes &

miracula faciunt.

lr

Ecclefia hunc ordinem vocat

viriutes celorum re-

fpiciens ad illud Matth. 24. v.

29. Pirtutes Culg-

Tum commovebuntur P

& Luc. 21. v.26. Firtutes -

i

lorum wovebuntur,

-Unde videri

TU n

poffet, ad hunc

ordinem pertinere

virtutes coleftes

, quz fyde-

'qwanectemez&

ribus prefident.

Hinc &

DO

tio exercitüs coli,

3. Reg. v. 19. fitmen-

di Dominumn

fédentem - [uper fa-

1 IDj

lium [uum , 69 ommem exercitum

celi

2 10 Ug

ajfflentem . ei,

ACUTA f& ].

Sic quoque 2, Paral. v. 18. idi d

ominum, feden-

ten in folio fuo,

C ommem exercitum

fium d i.

cili G.JZ'/ZW'Z-

tmm & — Et Luc.2. v. 13. fit mentio

militie cole-

. p t

Jüs. —.Et fubià fata. efd

*

cum Zng

a Ti

elo multitudo . mi-

litie celeflis. ltem Deus in fcri

ptura indefinité

lo yno

Deus virtutum aut Dominus. exer

t DIONTSI

ciuum vo catur,

Orad m

Per Potefiates. intelliguntur

à Do&oribus, qui

coércent poteftatem deemonu

m fzpe exorbitan-

, Aptly

yos Bo

tium in turbatione hujus uni

verfi.. Per Domi-

malones ac Princip

atus intelliguntur altiores An-

3 inDic

geli

, Qui poteftate ac domination

e. füpra reli-

t hgt

;

j

quos eminentiores funt inftar Du

cum, Princi-

pum & Re

ünt exiti

gum in hoc mundo füb

ditis imperan-

fintineé

tium. . .Per-

J bronos intelliguntur

ii

per quos

ï

1

"

?

De

1

el

vs; vl

W

I$ exercet fua judicia inperfcrut

abilia in gu-

t vult s

bernatione mundi, üt D. BERNAR

DUS& GRE-

GORIUS exiftimant ;

nile d

vel qui immediaté in Deo

f

t p, 0U

cognofcunt rationes

cognof

cibilium, eó quód

eus in ipfis quafi refidea

i nii

t tanquam in abyffo

o s

fuz fcientie, üt alii volunt

L

Cherubim dicuntur

à plenitudine fuz Ícientiz ,

jcomtt

ordines refundunt.

quam in fübjectos.

Serapbim denique fic dicun-

ræv'armnrï

i

D. Z£mori Tratt. de

"ingelis.

tur

j M

146

DISPUTATIO L

Ü Moyfl |

áioh d

tur 3 perfe&ione amoris, quo & ipfi arden; &

alios incendunt.

ul uji

DICO 5.

Probabile eft S. Micha'eiläm

VIS U

ffe fupremum omnium Angelo-

:&v,al.'

Archangelum e

rum & ordinum,

fi non per naturam , faltem

,

?'J;oï us i

tum ; eó quód promeruerit

f |

bidem

er gratiam & meri

fuum principatum O

b meritum zeli in illo primq

jmpr t

ralio à fe nionftrati.

, qujid,

PROBATUR conc

lufio r. Apoc./ 12, vX

vocatur il

& 9. dicitur: Micba

& ZIngeli ejus preliabantur

Bolb

eum dracone , €9 draco pugnabat ,

& Zngeli ejus: &

inventus eft

eorum amplius

metat

son valuerunt , meque locus

um vindie

incmle. Siergo Lucifer

fuit fupremus Angelo-

tj Cong

m, prou

tcommuniter creditur,

rum apoftataru

fingu-

at fipremo

haud dubié ille

Angelorum, qui cum eo

PtoDATU

lari quafi certamine

congreditur, eft etiam pri-

Angelos bonos & obedien-

Ws & T

mus dignitate inter

u eum «

tes ; aut faltemhoc ip

fo meretur primumlocum

a

Adevidbor

ob fortitudinis demonítra

tionem.

Si David effe&tus eft

iteli) me

COoNFIRMA TUR I.

mm E

ad dignitatem regiam

locó Saulis, &

Beatiffima

on erit inde-

t Mil

virgo fu

per choros Angelorum, n

l

cens, fi

& Archangelus ex inferiori choro füupra

dines Angelorum Cherubinorum ac

reliquos or

$0

Seraphinorum e

levetur ob gratiam & meritums

ob gratiam quidem

, quz illi collata eft ut pra*

hm

eró, quo fe omnium

iï(l)lx'ïSIl

eífet Ecclefi& ; ob meritum v

V f

r

imus ex ordinibus ad ino

bedientia/m tractis

L

Lucifero oppofuit.

Af er

Ttnes

CoNFIRMATUR 2.

ex variis Qchiis), que

V

D. Mich&

&li tribuuntur in feriptura. In Epit.

At

Archangelus introducitur

! (PECW, (

ude v.9. Michaél

difputans cum diabolo utique

demonum füupre.

x df

1

l

DE NATURA ANGEI;ORUM.

147

LT

mo de Moyfi corpore. Cim Micbail zfrch

ange-

a

lus cum diabolo di[butans altercaretur de .Moy

yfi. corpa-

ve, non eft aufus judicium inferre blasphe

miev. Dan.

Tütim lh 1

!

'

aturam,

fl

Io. V.13. vocatur Michaél unus de principibus pri-

tmis, & v.21. princeps populi Dei.

Et nemo eft

[

Düneny

adjutor meus in omnibus bis , m

ifi Michael princeps e-

QD o i

fter. - Ibidemc. 12. v.

1. dicitur princeps magnus.

Jn tempore autem illo confurget Micbail princeps 1na-

?POC- Ib

gnus, qui fiat pro filiis populi tui,

In Officio Mif-

MU

fe vocatur fimpliciter Princ

eps militie zngelorum

LUE

& Prapofitus paradifí. . ld ipfum ejus nomen in-

T

terpretatur: Quisàt Deus, quod fignificat pre-

U Anpel

cipuum vindicem divinz glorie. EHec autem

1 dl

omnia congruentiüs per excellentiam conve-

It p

niunt fupremo Angelorum.

d

PROBATUR 2. ex Patribus. $. HIER O-

o od

NYMUS & THEODORETUS in c. I2. Dan.

Drumt

fentiunt eum.-effe fupremum.

Et RUPERTUS

L. 1. de vi&toria verbi. c. 18. fentit, Michaélem

iil

illó pralió meruiffe principatum Angelorum &

&t

hominum. Et in commendatione anime Ecclefia

n erte

dicit: Micbadl, qui

tum.

Amz'lz'tz'æ emleftis meruit principa-

ri hn

rUübinort

n

Solvuntur Objectiones.

g du

OsjrcrrUm i. contra r. conclufionem.

u

1. DIONYSIUS L.5. de ccleft. Hierarch. dicit:

vt

at v

Enuntiant. fan&torum voluminum traditiones, Juperioreg

Jübftantias e[Je graduum inter f2 celfütudine. differentes ;

ergo omnes differunt fpecie.

2. D. THOMAS

, OMSJ qï

n I

-2. Contra gentes. c. 93. dicit: Quecunque funt

idem [Decie, differentia — autem mumeró,, babent ma-

uonumr

ferz'am: differentia auiem que ex jorma procedit

, in-

2

ducit

p

DISPUTATIO L

148

jp pr?

(jcatt

ducit diverfitatem [peciei 5

que autem. eft ex mateh*a,*,

ilofp

inducit diverfitatem. fecundium. mumerum.

Subflantie

10 h

autem [epar

gie mon babent ommino materiam, meque

qu& fü pars earum , n

eque cui wmiantur ui forme,

giferent

jms pef (

dmpo[fibile efl igiur, quo

d fint plures unius fpeci.ezf-f

]ta D. Thomas.

gpriam

Dicunt "Tradi-

is orGinel

RESPONDEO 4d I. at

«fim ad €

tiones Angelos e

[fe differentes 1

n diverfis Ordi-

'Tr. in eodem ordine & choro;

gantem f

pnibus & Choris.

nl al

Sicut enim poffum dicer

e animalia effe di-

s quia pre

m dicere Angelos

v niterial

verfie fpeciei; ita etiam poffü

effe diverfe fpeciei, id eft in

diverfía claffe ani-

yiloquan

Dein DYONISIUS non

inipia PI

mq.l

ium & angelorum.

l

.;

dici

t, quód füperiores fubfta

ntie fint inter fe

ï

st loquen

qradicto.

:

differentes ex fua. natura aut fpecie,

fed f:orte

tantüm : offició.

emtihu i

JAd 2. dift.a.

Impoffibile eft, quodfintplu-

v edes (

res ejusdem

fpeciei fecundüm. acceptionem hu-

firdebet :

Philofopbicam antiquam. c. fecundum

süffrenti

jus termini

acceptionem hujus te

rmini Pbilofopbicam mnovam.

üprerm

n

quitus, quando Arabes A VERROES

ditratiol

Anti

& AVICENNA intro

duxerunt in Europam Phi-

oeriunt

! Mioh

lofophiam Ariftotelicam , fignificatio hujus ter-

eft; cüm

mini, /fecies, minus propria inducta

;

m at Vetul

enim

hi Philofophi viderent res materi

ales ple-

iororibt

um diffe-

rumque differre per formam, eam tant

Atitmoy

rentiam vocárunt fpecificam, que eít per for-

At

mam. lllum ufum recenter introductum fuis

:

!t d

propemodum temporibüs D. THOMAS nec po-

UPE

tuit corrigere, nec in modo loquendi voluit

i

! t

recedere À communi acceptione hujus termini.

* m i

Nunc autem mutato ftatu quaftionis & modo

" i

loquendi exa&iüs fumitur differentia fpecifica ab

1Q

w'Pa

It g

ll,

DE NATURA ANGELORUM.

149

! fflex Itf

alio priedicato

".

tet ex Phi

» quàm precifé à formas; üt pa-

Ti

lofophia...Imo nec p. THoM

AS füb

L

h

eodem termino aliud adm

itüt in Angelis per

T* Wi Á

j

fuam differentiam Jbecificam ,

nifi quod nos con-

cedimus per differentiam qmu

mertcam ;

intelligit

enim per illam differentiam fpecificam

Dinnt ?

Ü

nil aliud,

tf Qv

Ír

quàm ordinem effentialem in fingulis

Angelis

Ill

diverfüm ad diverfam feriem effectuu

m: hoc

Xinei (oy

ipfum autem nos v

Inxaefei

ocamus diverfitatem numeri-

cam; quia predicatur de individuis etiam in en-

ATe Angdy

tibus materialibus;

4 Quf a

Quód autem nos magis

proprié loquamur, &

magis etiam conformiter

ISIUS myg

ad principia Philofop

It r

hica,

eX €eo patet; quia

proprié loquendó fpecies de

bet conftitui in ali-

A Rgs i

quo predicato, quod predicatur

de pluribus nume-

vó differentibus in. quid completà :

aliàs confunde-

qudintyh

retur fpecies & individuum. .Itaque etiam in

püonam

C fnir

Angelis debet admitti fpecies pr

ribus differentibus numeró.

tdicabilis de p;u-

Qf v

$ AVERAU

. OBJICITUR 2. contra eandem.

In Ange-

lis ceffat ratio multiplicationis numeri

Cce; ergo

Furopit

non reperiuntur duo

tjo huj

ejusdem fpeciei.

ZdInt,

prob.

Ratio hujus multiplicationis tantüm eft,

idh lt

gterid

üt confervetur fpecies per plura individua cor-

TUuptis prioribus; fed hec ratio ceffat, quia An-

yuniné

gelifantimmortales; ergo. Mix. prob. D. Tho-

edipe?

mas L. ». contra

gentes. c.93. fic ait: 244d boc

vidun

Jint

bilib

ls.

lura individua in una fpecie in rebus corrupti--

yA pec

w:

UL matura [Deciei que& mon poteff perpetub

ljl

d] Qs

coneroar

j oóm uno individuo, confervetur im pluribus.

J

il

ude etiam im corp

J U

oribus incorruptibilibus mon. eft

Of i HW)

unum indioiduum in una fpecie , fübflantie au-

i

p

tem . febaratee natura potef?. con[ervari-in uno indiui-

[À

K 3

duo

P

n M

150

DISPUTATIO I.

Pj

m &

les.

INon igitur opor-

A

dios eo quhd funt incorfuptibi

,OM

teb e[fe plura individua in i

Jis fubflantüs ejusdem

Í

(ut

Atj

1

jacs m

Jpeciei. Sic ille.

hi-

|

giuidus €)

Ui

REsPoNDEo inprimis retorquendó in a

»gnarationali, qua & i

pfa eft incorruptibilis, &

'Thomiftas tantüm multi-

|

:[0 na:nqïä

tamen juxta ipfosmet

pica:ur numeró.

]tem retorqu

e in multipli-

inur plu

celeftium incorruptibilium ;

dd

ecert

catione corporum C

imo etiam in multiplicatione homi

H

num, fi man-

P

gremmu

atuimmortalitati

s collato per gratiam.,

j tum p

filfeotin ft

Non enim eft vercfi

mile v.gr. omnes itellasaut

quüt d

À

:ftium differre fpecie, prout

T

p

partes corporum co

tamen fupponit D. THOMAS,

cui tantüm in

drfe f

x

w& Theologicis, non autem in qug&-

tt i

que

qu:eftionibus ?

X

füonibns puré

Pbilofopbicis omnnem rev;rentiam

1 p

intom dif

debeimus.

i num

BQ- 2. di&o ac

In Angelis ceffat ratio rflulti-

st qui

plicationis numeric

c inadequata. c. adequata.

iniliplie

n.a

Finis enim a

dequatus multiplicandi An-

aficoru

gelos ta

ntüm numeró non eft

fola confervatio

"jliplic

fpeciei ,

fed etiam & quidem finis primarius e

capacitas

& ordinabilitas ejusdem fpeciei ad plura

ts n

11

l a,

officia in eo

dem gradu entis, feu proportio to-

Va

tius univerfi.

Cüm enim dentur plura corpora

fpeciei, & fupe-

LE

hujus mundi corporei ejusdem

riora ordinentur ad inferiora,

aut inferiora fint

QUE

uit ut creatur&

1 f

fubordinata füperioribus , dec

i

füperiores ordinentur ad obj

eé&t

a fibi proportio-

a. ]

re

fpirituali ad fimilia

tl ij

nata, fimilia in fuo gene

L

À

in fuo genere materiali.

Adeoque licét Angeli

t f

non fint forma corporum

, prout fünt anime

ni proportionales

n

j:ationales; funt tamen termi

a

l

DE NATURA ANGELORUM.

ISI

Aüm

BM

lls

Mi [

àd corpora: & ideo, quod bené notandum eft,

"t

D. THOMAS in hoc argumento non dicit : ze-

cJe eff ut Angeli fint diverfze fpeciei, fed tan-

TOi

tüm dicit: mon oportet in illis fübftantiis effe plu-

Q

Tuptib

ra individua ejusdem fpeciei; id eft, ex hac ra:

h

tione (tanquam ex fine utpote tantüm inad-

u

T Iuj

i

vquato non autem adz

quato:) neceffenon eft,

!

ut dentur plura numer

Ó

Of

; quamvis non negetid

TUn, ( m

aliunde decere faltem q

uoad rem ipfam.

OBJICITUR3. contraeandem. Deusuni-

) EL r

6s leltgay

verfum tam perfe&tum condidit ,

quàm perfe-

&um potuit & decuit ;

ergo omnes Angelos con-

X rf

didit diverfz fpeciei. c.

|antüm i

pro. QOmnes Anpelos

dmnqu

effe diverfze fpeciei co

nfituit mundum perfe-

&iorem

; idque decet fine ulla inconvenientia

TOSIRDLUT

natur&; ergo. Znt.prob. ex D. THOMA l. cc,

!

Predicatum differentiale fpecificum eft nobilius

M rifo m

;

j

|

!

!

praedicató numericó, & principia fpecifica funt

T

u

perfe&tiora quàm principia individuationis; er-

Itiplnda

go & multiplicatio pradicatoru

l

m ac principio-

la confn

j

rum fpecificorum reddit mundu

m perfe&iorem

printn

J

l

quàm multiplicatio principioru

m individualium.

;

H

fpecieiad

1

!

Verba ejus funt: Jd quod

eft [peciei im unoquoque,

i proptd

w'

ï,

dignius efl eo, quod eft

individuationis principium

preter vationem [peciei. exiflens.

hr

Multiplizatio ipitur

&il M

Jpecierum plus addit mobilitatis

&? perfettionis uni-

jifenit

verfo. quam multip

licatio iudividuorum in, una fpecie :

perfettio autem. uni

jt u qu

verfi maximb confffit im fubflan-

fbi p

tiis feparatis.

Magis igitur competit ad perfethionem

;

univerfi ,

b

quid fint plures fecundiun. [peciem. diverfe,

13i

!

|

quàm quà

d fint multe fecundim mumerum n eadem

]

Jpecie. -

ii

l

IUj

J

CONFIRMATUR. $i Deus c'onderet innu-

4

meros

p y

152

DISP U-T'.A -TXI' o L

»[IU[U)

gf

meros mundos fpecie in infinitum diverfos, 1d

fj

T

magis commendaret majeftatem & fapientiam

l

[

a.c (ilte!

infinitam. Dei, quàm fi conderet innumeros

j

gn)ïrmatic

'

mundos tantüm numeró diverfos ac femper fimi-

l

|

j

ngelis )

les; ergo idem eft in Angelis. c. prob. — Etiam

n

J

l

1

as in Z

[

Angeli funt quaü þotidem mL?fndi inte]le&uales;

fl

M

j

t

i mund

ergo.

!

RESPONDE

0. tr. a. dift.c. Ergo omnes

va Al

dmalium a

Angelos condidit diverfz fpeciei fecundüm dif-

l

nitio qui

ferentias fpecificas fpecie fubalterna fuprema. c.

B

à

Deus tantuüm

a«

dens.

fpecie fubalterna infima. n.c

inintellie

produxit generalia principia univerfi ac fupre-

ss act

ma genera entium 'aut etiam fubalterna

v. g.

corporeum, vegetativum , fenfitivum, ratio-

im mupd

'

i

EE

diero

nale, intelle&ivum; & in genere intelle&ivo

iterum produxit generales ac primas divifiones

nseltat

aurAnee]

intelle&ivi: in nullo autem genere defcenditad.

fpecies omnes infimas illius generis. Aliàs poffet.

ailetbuale

mrmundc

retorquerific: Deus condidit mundum tam per-

|

;

fe&um quàm potuit; ergo produxit omnes fpe-

||

WICTUR

cies entium materialium poflibiles,.item omnes

1 Ane

fpecies mundorum & omnes fpecies poflibiles

tie divins

detio m

Ángelorum. ltaque divinam fapientiam folum .

decuit affümere illas fpecies entium, quse funt

UT

neceffarie ad aliquem finem fupremum femel à

'tütem f

Deo conftitutam, nobis veró incognitum.

|

proum

[

ihoc

Dixi tr. a. quia poteft diftingui fic: « Condidit

2 fra

tam perfe&um quàm potuit fine proceffu in infi-

än,opereu

nitum.c. fecus. n. a. ]am veroó fi Deus voluif-

BEU

fet condere fpecies fubalternas omnes ad com-

;

E—

z

í

detem

mendandam fuam majeftatem, fieret proceffus

"Vi«

talis.. Ergo folüm debuit.condere fuprema ge-

alternas

r

nera & fpelcies fupr;mas ac etiam füb

*

i quæg

entium,

j

E

KVDE NATURA ANGELORUM. 153

11 n

vt

|

l

f It

l.entium-., qua falvantur in novem choris Ange-

(

lorum, üt faltem à pofterio

3

D

ï

riex fevmfü-Eccleüæ

Mne

colligitur.

"Y T

d confirmationem. tr. a.

dift, c. Ergo idem

: bf

J

h

j

Ua

eftin Angelis, nifi diverfitas accid

eatalis aut

u

individualis in Angelis exprimat omnes illas di-

verfitates mundorum poflibilium.c. ecus. n.c.

j Efg() !

Q

j

fein

l]

j

SiDeus v. g. ;ngelo 4 dedit ordinem ad cogno-

fcendum alium mundum

pofübilem quàm Zngelo

T r

D'ay (antit

B, cognitio quidem ipfa erit in utrojue Angelo

tantüm accidens; fed cüm intelle&tts juxta Ari.

ff

Ü

ftotelem intelligendó fiat quodammedo omnia,

lr hf

ea diverfitas accidentalis jam fuffaenter exhi-

W tif.

nl

bet alium mundum pofübilem in 1no Angelo

-quàm in altero; & id equé fufficitad commen-

Qs dtions

te derendi

dandam majeftatem & fapientiam Lei, fi nempe

l

intueamur Angelos & in ipfistotidam quafi mun-

s M

j

n

idos intellectuales diverfos in infintum

ï

" acij in-

Idum t

tueremur mundos reales infinitos.

1 OR

'

OBJICITUR 4. coDtra eandem. z. Mul-

; item o

tiplicatio Angelorum numilericanon convenit

(

0 1

i

apienti? divine; ergo non datir.

Ínt. prob,

jentiumi

Q

!

Multiplicatio numerica non diat or

dinem re-

, qui

Tum fer fe & ex natura füatalem, fed tantüm

mum f

dicit ordinem per accidens & ab crdinante extrin-

p

fecos fed hoc non competit fapientie diving ;

f r

ergo. Min. prob. Divine fapeentie congruit,

r

Ut nihil operetur nifi juxta o:dinem rerum &

jDarté

exigentiam caufarum prout cuivis congruit,

f

WE

h [

non ut determinans pro fuüoarbitrio, feu. ut

yd p

['

determinatus ab ipfa natura rerum;

ergo. Znt.

j

frob.

] fupre

Authoritate n. THoME, qui in Quaeft,

fii

de [j

N

difputat. queeft, unica

5 P;ïz'tualz'bus creaiur

u

$

. a

'msfu'rn-m t.

y T

154.

ESPONDE'

a; 9. fic.sit: Manifeftum eft quàd duplex eft bonum

gpirtio TU

univerfi , quoddam feparatum. fcilicet Deus. qui eft fi-

,fiitte P

cut dux i exercitu, &9 quoddam in ipfis . rebus , &

; ito, ?

boc eft oráo partium univerfi, ficut ordo partium ex«

ageum

ercits eft. bonum. exércitüs. . Unde. Zdpoftolus. dicit

Rom. 13. Qu A DEO SUNT, ORDINATA

adiduum

agiiduamt

SUNT. .

ortet autem quod fuperiores univer[i par-

tes magis de hono univer[i-participent ,

uod. eft- ordo s

drm det

gt poni

perfettia

s awem participant ordinem ea, in quibus eft

erdo per fe,

um ea in-quibus eft ordo per accidens

& Verür

,52 prop^

tantum.

hni

ifeflum-eft- autem quod in. omnibus in-

dividuis uniw, [pec

iei, mon &fb ordo nifi fecundüm ac«

ä;uascircumï

conteniun

t enim in natura €9 differunt fe-

diaias D

eidens 3

E.

: s.

cundum. prin

cpia. individuàntia , & diver[a accidentia

ámofibi

babent ád naturam Jpeciei. Qi

strum(ea

ue per accidns fe

autem [pecie dfferunt, ordin

em babent per fe, €g [e-

iiv

sInvenitur enim in [pe-

wtonem a

eundum e[fentidia. principia.

ciebus rerum a äbund

are :fuper. aliam,

ficut. &2 in

;bipfo

eciebus mumerrum ,

-di

u .diciur in g. Metaphyfic.

1) THOÀ

Jf

», In corpori»

us cceleftibus nulla reperitur di-

um ipf

verfitas numerica, fed folüm fpecifi

ca; ergo

atfpett

multo magis.ià verum eft in

Angelis. 2dnt. prob.

auon

ex D. THOMA L. 2. contra

Gentiles c. 93. ubi

1

T-:jndividu:

H

ait: Subflantie (éparate [unt perfettiores quám core

pora cole

jftia ,

fed in corporibus culeftibus propter eo"

N

&ionem mon. invenitur nift unum individuum

lt

vum perfe

Ut

wnius fpeciei: tum, quia umu

mquodque eorum con[tat

*

l

]

Wf

»

ex tota materia fue [peciei: tum; qui

a in uno indi-

ï

"n

viduo efl perfettà

irtus fb

ecie ad. complendum. illud

if

ia

in unicerfo, ad quod fua Jpecie ordinatur :

ficut pre-

I

AMulto igitur magis in

l1

cipub patet in foley &9 luna.

i

l

fobftantiis. feparati

non i

&nitur nifi unum . indi-

d

j

s

|

viduum in una [Deci

l

Rrz

:

Q

ï?

D

l

*

pE NATURA ANGEL'OI"(UM.'

155

düþlex mm

REsPONDEO dd . n. a. ad prob. dift. Maj.

!

iiPFS t

Multiplicatio numerica dicit ordinem rerumper

'

fe perfeitate fpeciei. c. perfeitate individui. n.

IT

i

llj

L i

Maj.

Dico, quód Deus in his circumftantiis &

fyftemate univerfi convenienter tantüm condat

? Olb

tale individuum cum his circumfítantiis preci-

TUj

puis individuantibus, ita ut individuum taliter

[

^i lL

|

refpe&ivum determinatze feriei effe&tuum tan-

huj

tüm exigat poni in his, & non in aliis circum-

À f ii

ftantiis.

U

Verüm fi adhuc Deus agit üt deter-

minatus à proportione partium univerfi quoad

frtiln g.

precipuascircumftantias ; quamvis quoad omnes

Üf f

circumftantias Deus non poffit determinari ab

].l

j

?

NI

objectis poffibilibus ; eó quód infinite (int pos-

fibiles circumftantie individuantes, omnes bo-

W h i

ng & objectivé fapientes: Et fic.evidens eftde-

r eini

terminationem aliquando fieri debere quoad in-

1 u gi

t Ma

dividua ab ipfo Deo. Itaque in re non differi-

mus à D. THOMA; quia illam ipfam differen-

fepttit

tiam, quam ipfe vocat fpecificam videlicet di-

eCiact (

y

|

|

j

:

!

verfum refpectum effentialem ad feriem corma-

is, Atj

"

l!

;l 1

turalem actionum & circumftantiarum, nosvo-

camus individualem

juxta principia noftra Phi-

ints gt

lofophica.

!

i j

'

ii

^

jl

Zid 9. dift. a. In corporibus cæläftibus re-

t

j

D

!

peritur tantüm diverfitas fpecifica in fignifica-

p n d

tione philofophica antiqua principiis antiquis

j

philofophicis minus conformi. c. in fignificatio-

Wi[l ,

g

ne philofophica nova principiis antiquis magis

j H

li

conformi. n.a. Ex hocipfo exemplo clarum

j M

efít, idipfum, quod nos vocamus differentiam

j "

n

numericam juxta modum loquendi veterem,

!

VOCari à D. THOMA fpecificam; nam diverfitas

1n

y ia

DISPUTATIO f

j; l.. :

in materiis corporum coleftium prefertim fe-

,Idüäll[

qxt

cundüm principia Thomiftica non poteft con:

n

fiftere nifi in effentiali refpectu materiz ad fuam

|

j futi

formam, velad alias

circumftantias. & effe&tus

f.l

obatüf , Q

j

]

accidentales v. g. motus circulares &c. Hic

ï

medo a

[

refpectus

materie vocatur à nobis individua-

?l

'Thoma veró vocatur differentia fpe-

[

jim indivi

tio; à D.

D

1

adfeGbuur

cifica.

Hincnon differimus quoad rem,*

fed tan-

tüm quoad modum loquendi ; itatamen,ut nofter

WBJICITUR

modus loquendi fit communior & cum primzva

dngell DO

srmero fj

inftitutione hujus termini, fpecies, qua confiftit

in predicato, quo

d potefi przdicari de pluri-

a probat

bus numeró (jiiferentibus , conformior.

inm, - ?.

Arptur to

" OsJICITUR 5. contra eandem.. r. Angeli

wum t

non habent materiam; ergo nec differentiam

ARISTOTELES I2. Met.

igi, fed v

numericam. c. prob.

at onum

dicit: Principium individuationis eff

materia fignata

indo dic|

qucmtitat

e alüsque accidentibás; ergo. 2. Angeli

debent poffe difcerni,

non autem poffunt effen-

:Regem pO

t t pe

tialiter difcerni per materiam; ergoper formam,

D

& confequenter per fpeciem.

DEU

REsPONDEO 4d 1. C.a. n. C.. ad prob. dift.a.

IXb

Principium individ

uationis eft à materia in fpi-

Tibitur ex

ritualibus. n.a. in materialibus fubdiff. al

iquando.

ts fen

Individuatio enim detu-

c. univerfaliter

-n. a-

& Ye

mitur à ferie e

ffe&uum & circumftantiarum j

J

|

yrimis

quia in materialibus plerumque re

fpe&us ad

Thültm a

feriem effe&uum etiam terminatur ad proprie-

d o

tates & dimenfiones materie, ad quam forma

UA ha

contrahitur; prout in Logica noftrz Pbilofopbia

|

m

:

Pollingane de differenua fpecifica & numeri.ca

m

T

dic&um eft.

d

d

lQ

)1.

DE NATURA ANGELORUM. 157

L Drefen

t

Al pot

- Z2. dift. Ergo differunt

per formam in-

r

dividualiter. ac relative fum

g a

!

—

p

ptam c, fpecificé

IER

Ugf

fuümptam. n. c.

Refpectus e

ffentiales & acciden-

E

E—

tia Angelos fufficienter dift

Hinc fo-

t t

|

inguunt.

J i

j

]üm probatur,

quód Angeli fe ipfos intuendó

l

& difcernendó

ab invicem,- eo ipfo intueantür

t

01

)

| rem;fed

principium individuationis,

& ordinemad feriem

i

fuorum effectuum.

D nl

CUCD r

On

TA

rchangeli nomen tant

JICITUR &, contra 3. conclufionem.

]U confi

üm bis & quidem fo-

m

Jàm in numero fin

ergo non probat

gulari reperitur in fcripturas

(f

ur dari integrum chorum Ar-

. changelorum.

2. Si darentur plures Archan-

NT

geli, feriptura n

Verentar

on diceret indeterminaté Deum

convocaturum Hlomines

ad judicium £m wvoce

3s , Mi

"rcbangeli ,

fed vel uteretur nu

ii f

meró plurali vel

nominaret unum al

iquem determinatum : fic

2 Ài

enim quando dicitur

veniffeSa

vfun &

Ivatorem vel ven-

turum Regem populi Dei,

fumuntur ifta anto-

perfor

nomafticé & per excellenti

principali.

i

am de uno quodam

Ergo.

|

dpmbd

42

RrzsPONDEO zd 1. c.a. dift. c.

Ergo id

AUE 1

J

hon probatur ex fàcra fcriptura fine ad

miniculo

; dii

traditionis & fenfu Patrum. tr. cum il]

O admini-

j enim

äp

culo. n. c.

Verofimile enim eft

Jlantit

ftolis vel primis Patribus Deus

» quód vel Apo-

!l

contulerit gene-

d

u

ràle quoddam lumen, quo pot

uerint difcernere

j

ru

q o

minifteria & ordines precipuo

m Angelorum:

um d

Yl

maximé quia hec eft generalis r

egula exponen-

J

(

i

di fcripturam

, Ut fi verba fcripture fint ambi-

8ua, determinatus fen

j numffiä

fus colligi debeat ex fen-

fü & Traditione Pa

1

trum primi;ivæ Ecclefiz.

Cüm

yt AT

1*58l

DISPUTATIO L

m

r

pes d

Cüm ergo Patres ex ordi

nibus Angelorum Arch-

pj

cla

ffem referunt, prefu-

]i enl[ü )

angelos ad diverfam

qiue a

mendum eft etiam illos

obfcuros textus ac defe

g phores

minaté re

ferri ad pluralitatem.

ambiguos deter

o imo etiam corm.

st

fept

Ad 9. n. a.

Quiaaliquand

qqurim.

muniter promifcué utim

ur num

eró fingulari vel

a ac fpecies fumimus in

l dilt. 2

lurali, & integra gener

du gem

numero fingulari:

maximeé

quando de omnibus

tis.fermo eft. Sic dici-

simeftqu

fub uno genere conten

aniionabil

tur: bomo per Adamum p

gfiit: vel bomo fuit re-

«icimus 0

demptus.

contra eandem.x y. la

ao &

Os]JICITUR T.

m ordin

de v. 8. dicitur :

Dominationem | autem

x

Epift. Ju

tem blaf;

bbemant , ubi in Gre-

D

dtone,

ernunt , snaje[Latem au

tudinem v

co dicitur do£ac, quo

d de Angelis multi inter-

ergo

datur a

dhuc alius & decimus ieni

retantur 5

Chorus Angelorum,

nempe chorus Majeftatum. |yrvi

9. METHODIUS apu

d Épiphanium in hzreft j q

vus L. 2. contra Jovi- átis.

Origenis ,

& HIERONYM

nianum tantüm en

umerapt feptem choros

D- fa.

uti & CYRILLUS JEROSOL.

alC" g dn

elorum;

chefi 6. Ergo.

s. LEO IX. apud Gratid- k

ne dift.r. cap. Hiduo. 55. de

" i

tit pri

num. de Confecratio

fcit dicens; decimum ordinem ,

cem ordines agno

! teterj

&angelicum numerum jo ,

!

per fuperbiam cecidiffe ,

minuiffe.

* ope

1

REsPONDEO adI

.dift.a. De Angelis it-

QUE (

maje

ftatem idem intelligendó ,

d

terpretantur per

quod per Princip

atus. c. fecus. n. a.

Ratio ità

h

confenfus cseterorum Patrum.

interpretandi eft

Ll

Imo non repugnat

hunctextum etiam poffe in

ï*:n

d

bus hujus fzeculi

e

telligi de Principi

illi

Patres tantüm

ü Ut Q

Ada.dift.a. Enumerant

OW

)

eptent

— (

91

N

DE NATURA ANG

LORUM.

159

tl

t

[ Tün

feptem ordines ab&rä&ivä.'b.« 'vEx»cIuü-vä-. n. a.

Ü o

t

;

Sicut enim D. PAULUS aliquando

quatuor, &

M lgt

alibi quinque enumeérat or

dines, abftrahendó

l fi

an dentur plures; fi

O If

T

€ & illi Patres per illumnu-

Tf0 f i

f

|

merum feptenarium

novenarium.

nolunt excludere numerum

V eS fon

UT

44 3. diít. a, Dece;,r'xi;r'äïqäs agnofeit inclu-

dendó etiam genus humanum c. alió modó

D. Seri-

0df, $

fustantüm eft

fj lo

quódgenus humanum decimum or-

dinem ration

abilium conftitu

"

3t; non veró quód

detur decimus ordo An

hm rj

gelorum. Vel poteft

MA

refponderi 2. & quidem

melius; dift.a, Aeno-

fcit decem ordines poft

. iinGre

ante divifionem. n.

divifionem Luciferi. C.

RT

3. . Poteft enim dici, deci-

mum ordinem vocari Angelos damnatos

Qs & d

poft

nus Mi

divifionem eorum per peccatum.

pium n

On]1ciTUR 8. contra eandem.

I. Poteft

dici, ordines angelorum

DI

primüm prodiiffe ex

m Chonyd

diverfis meritis eorum

; ergo non eft naturalis

aut effentialis.

&0501 &

dine reperiri in

2. Conflat etiam in eodem Or-

[

Á

&qualitatem naturarum

; ergo

qu

,

!

dantur plures ordin

es

"Int. prob, Lucifer

uames

Ti du

j

;

L

vis effet in primo ordi

?

Smumuri

ä

7

l

füperior ezteris; ergo.

De, erat tamen naturä.

Bcompus

5

ESPONDEO ad1.n.a; Quia & ordo fa-

pientiz in opere creationis

Deo dignus aliud

De Angi

petit

y iif

fenfü

S Patrum ac Eccle

» prout oftenfüm eft im Probationibus, &

fi& aliud Deo placuiffe

4 Pa

docet.

. Hinc ». a£RNAnDUS L. 5. de confi-

ur;

N

derat.

c.

m

denda d

4. hoc ponit inter certa & inter cre.

;tiam p

e fide

. quod Angeli fintab initio, vi-

,

-

delicet fuz

L

p

creationis, in fuos ordines divifi;

ha

J

14

/

v"v

adeoque ant

e füppofitionem meritorum.

|

—

4Ad ,

j

160

DISPU TA TIO I

D

)

—

T-

l

l

j N

ZAd 2. dift. a C,ohf'cat'r'epiri inzqualitatem

(

jl mat

ia individuantia. c. ad prin-

—

pertinentem ad princip

L

B

—

EY

i Tibl

cipia /pecificantia. n. a.

Suppono ex Philofophia,

j

E

rfyerta

fi

dividuis ejus

dem fpeciei poffit dari

L

]

quod in in

fe&tionum etiam eífentialis, &

1504

inzequalitas per

lL —

; d

varii refpe

étus effentiales di

verfifluni.

Hinc

dicatum quod eft immultipli-

yalice du

quodcunque prg

genature. 1

cabile vocamus

individuale, non fpecificum,

apino

Si idem intelligunt Thomifte " & aliter Joquun-

ops OU

tur cum D. THO MA , id ipfis licet; fed & nobis

j

licebit loqui exactius.

i t

QB JICITUR 9.

contra 5. concluflohem.;

J. D1oN vysius de cole

fti Hierarchia c. 9. dicits

gt t

nin, G pd

Michaélem

fuiffe ex ordine Principatuum; ergo

« fui ordi

non eít fupremus.

9. Michael fuit prepofitus

d illum chorum perti-

^. Inpet

genti He

.

braices ergo a

net, qui

deftinatur ad prefecturas regnorumac

trtrpinis

patuum.

3

[

gentiuni, qua

lis eft ordo princi

linat in ean

THOMAS P. 1. q. 113. a. 3. ihc

dem'

QUES

dicit: Satis

fententiam, & P. 3. q. 30. a. 2. ad 4-

n

amnus in ordine Zrcban:

Dh

e[e credibile, q

ubd Gabriel fit. u

adlnon eft in ordine Archan-

LTA ]

gelorung ergo Mich

ft fubje&us Ga-

gelorum,

in quo utique non e

Qpus, qy

brieli; fe

dinordinePrincipatuum. 4. Dan. 1o.

UPONDBO

Micbaél unus. de Principibus primis,

V. 13. dicitur:

tinefeme

non vero dicitur ab/oluib primus; fed

hoc non

li m

po

teft dici de fapremo Angelorum; ergo. AMIm.

m

rob.

Malé diceretur de Rege, quód fit unus

1f

; ergo-

s. Michali tan-

ex principibus primis

"0De de

tüum tribuitur nomen

Archangeli; ergo non 95

Ea W

)

fupremus Angelorum.

"g

!

RESPONDEO 4d I. C. 3. .. C.

Ergononeft

W

"ORs

atic :

fqpr'ämqs ordine naturz. tr. ordine gr

Ineriti.

lls

-Almn Tïü&

l

DE NATURA ANG'E'LJORUM; 161

Muj v

Ualimæ

meriti. n. c. INon enim dedec

Angelus fibi meruerit &

et, - ut fuprelhuä

8

Ils

gerat principatum Ec-

N

clefie & populi Dei, cuju

$ & ipfe

Ri PO(TJ[d::

eft per merita fuze paffionis.

Chrift—ps caput

E

. «dd 2. 3: ( 4. idem refpondetur.

v

"A s. dift. a.

Tribuitur ipfi hoc nomen 'an-

V Ij

tonomaftice áut ex

1 rl

proprietate officii.c. ex

pro-

prietate nature.n.a. Poteft dici,

nomen Arch-

H lerogg

angeli eo loco Michaéli tribui,

5 g

eó quód de facto

fit Princeps omniüm Angeloru

m & omnium or-

'dinum.

]&l 2. c. a. »n' c.

Etfi

Jncluäozjem.

Michaélem tantüm effe ex ordi

fit enim verum,

C0 dti;

ne Archangelo-

rum per naturam talium

; potuit tamen elevari

U: r

per gratiam ,. & poftmod

BN

um retinere nomen fa-

hum peri

milie feu fui ordinis ,

ex quo affümptus eft:

ficut v.gr. Imperator

Ludovicus dicitur Jlavarus

SIQQQO?

relatione originis.

. ]

u I d

QUJESTIUNCULAZE.

, dizt

Vr

4

l,

M

i

De 4djvo zngerum.

ndinedt

g'

JERITUR- I.

fübjeit

ä

Quale fit difcrimen inter

|

f

U

M.

CM Lempus, zvum, & eternitatem ?

T J

iil

|

D

REsPONDEO cumGoneto hic Difp.6. n.r.

Qu

etermitaten effe menfüram durationis rei omni

no

fd

—

invariabilis tam quoad fuübftantiam

quám quoad,

m

i]

operationem. . Quod in Deo de o

m

mni operatio-

lu

ne; in Beatis autem faltem

de operatione prin-

Mi

cipali,

nempe de vifione intuitiva & amore Dei

u r

intellig

endum eft, Témpus eft menfüra duratio-

his réi variabilis quoad effe

fübftantie & quoad

j

effe operationis ;; adeo

corruptibiles.

que tempus menfürat res

l

j

4Lvum m

edió modó fe habet;

D.zdhnort Tratt. de/ngeiis.

L

eft

j

162

-DwPuTATlory

f Vel Ang

eft eni

m menfura durationis rei invariabilis qui--

abilis tamen quoad

e[]el'?ltlo

dem quoad fubftantiam , rm;lt

j

operationem.

lfam], & Omn*

UJERITUR 2.

Quid fit illa menfura eter-

j p

m'tätz's y QUi s & temporis g

RESPONDEO.

Eam nihi

] aliud effe quäü

QUERITUR

imultatis

ad eas res, qua

refpectum prefentic ac fj

spoxDE

D

fub eternitate ,

c€vo ve

] tempore comprehendi

eternitas eft duratio inftar mo-

gt

dicuntur. V. gr.

i

x

«s perts

menti unici, quo

d dicit formaliter praefentiam

füb sternitate tranfeunt,

sientur i

rerum omnium,

.

quae

j

l

AEvum eft durati

o inftar momenti unici, quod

.

n ts

r &

j

in

dicit prefentia

m ormni

um operationum, que fub

]

(

wliderad

evo tranfeunt.

'Tempus eft duratio inftar mo-

ii

:

j

inum, Oi

menti, quod dicit prefentiam earum rerum, quae

füb minuto temporis fl

uunt.

; fgeAn

a nominan

'UJXRITUR 3.

Quomodo in sternitate,

u advent

ofünt res effe prafentes &

JEÉvo aut tempore p

sonermi

fimultanee ; & tame

n fimul tranfeuntes, pra-

"!) 001 d

terite ac future £

m idem

RESPONDEO.

Hoc contingere, ficut con-

um radiorum fola-

ii ConQ

tingit fi quis confideret efflux

rium à foleusque interra

mn ;

.

quamvis enim den-

tmungi u

n ragdiis fpe&tatis intra

timtes

turmilliones fucceffionum 1

fuam feriem, omnes ta

men has füccefliones per

tulven)

a

intermedia puncta aéris

fpectamus & comprehen-

dimus per refpectu

m intime prefenti

«€ dicendó:

nm) ae

(tud unicum nunc feu inftans

m ( an

Tunc.

Sicut ergo i

temporis quoad nos indivifibile,

adeoque nec,

"IHRS fevol

nec futurum, füb uno re-

E

habens prateritum

)

R

fpicit fuccefliones & genera-

ï

n

t

fpe&u fimultatis re

lle & mille inradiisfolaribus;

:

tiones radiorum mi

RR

du

eter-

N

ij.c etiam puta fieri, dum De/-us. Per füam

nita-

) |

DE NATURA ANGELORUM. 1693

Tigrge

Mirum

nitatem vel Angelus per fuum evum fub uno

refpectu fimultatis ac prefentie comprehendit

ll Tif

omnes generationes ab Ad

amo usque ad Anti-

Chriftum,

&omnesrevolutiones entium omnium

ii p

ab orbis principio usque ad finem.

QUZERITUR

t i

H

4. Utrum Angeli fint in tem-

pore ?

REsPONDEO. Nequa

L0 if n

dum operantur in mundo

quam ne quidem tunc,

&F Drefn

l

l

[

; quia omnes opera-

d

tiones quas peragunt, &q

uac

peraguntur in mun-

Lt tf

do, videntur illis tantüm h

ab

ere fucceffionem

Il quy

fecundüm prius naturá & pofte

rius, non autem

IT Quefj

b me.

fecundüm prius & pofterius te

mpores ficut con-

tingit confiderandó intuitivé

fucceffiones radio-

IU Qu

rum folarium, omnes compr

eherifas fub unico

munt. ltaque Angelifem

per dicuntnunc ifta fieri,

Bs

& dum nominant cr

eationem mundi , & dum

t prefetel

nominant adventum Chrifti, & dum nominant

feits

u

confiagrationem ultimam mundi femper adhibent

fuum nunc, non diverfum pro

ut nos in tempore,

te, f

fed femper idem & zviternt

l

adforum;

m. . Ut facilius id

concipias, concipe omnes revolutiones folis ab

yisenitis

origine mundi usque ad finem mundi: ponamus

fpeut

autem talium revolutionum feptem aut o&o mil-

cceffonen

lia; fimul ver

2

effectus & m

ó proportionaliter concipe omnes

& comprehf-

utationes temporum, veris,

efta-

xie d

ts, autumni ac hyemis, fimul & fuccefti

ones

j n

planetarum & animalium quacun

queperaguntur

aleont

intra illas revolutiones folis :

ubi hec omnia

ia

conceperis, eas revolutiones tantopere accele-

gt

r3, Ut peragantur

omnes intra horam unicams

iiSfOJähb

dein ulteriüs perge

, Ut peragantur intra horam

ï

dimidiam,

[ ?f

p

donec devenias ad unicum momen-

2

1

tum

"E

164

DISPUTATIO L

|

g h

, in quo omnes ifte revolutiones

i p

tum temporis

evolvantur. -

In tali cafu fient prorfus omnia in

Wtüm u

mundo,

& numerabuntur ab hominibus tanquam

[

| Ti n

1

feptem aut octo an-

1

fierent per fucceffiones intra

|

p

1

p

(f G

norum millia 5

'Tu veró qui

'omnia ifta animó

j

E

[ quOä (

dices omnia fieri in unico

(itiomu

fic concepta fpectas ,

*

;

——

jYO.

inftanti ac momento 1

ndivifibili, nempe in unico

1.

^

-

T-

mam ate

evum angelicum.

:

Qunc, quod ipfum eft

——

n

LT E I

-

itiones, (

UAXRITUR 5.

Utrum ergo Angeli non

—

g f

fint elicituri futuris annis novas operationes, &

mmobili

E

aquifituri novas

cognitiones ? -

RzsPONDEO. Operabuntural

iquid de novö

:

vo, & hoc perpe-

—

aur

& cognofcent aliquid de no

E

EX

gin

tuo per totam eternitatem ;

fed defa&o nec ha-

:

tanquam futurum,

(oxDEO

bent refpectum ad futurum

imetam v

nec dum futura ifta tranfierin

t, habebunt ullum

am preeterita 5

fed vide-

stmpore 3

refpectum ad illa tanqu

a vOUDE d

buntur ipfis omnia hec fluenia co

nüngere &

..':.

n fecundi

tranfire quafi in unico nunc ac mome

nto indivi-

;

4€

!

ieopniti

fibili fecundüm naturà prius & pofterius, ficut

)

di&um eft dé radiis folaribus aut revolutionibus

l

EETU U

li

UE

li

mundi peraétis intra momentum. Hazc autem

eft ipía vita beatiffima & participata eeternitas,

tqud

qui

TE

Ui

aut p

rout in L. de Caufis dicitur, borizon eterni-

idis; & ficrecté ibidem anima vocatur v

olitione

ttffone d

trum ter

externitas, quia aliquó modó accedit ad preien-

1

tialitatem zternitatis divinz.

Hinc fruftra qu£&-

hOS 'p[()sme

'üpc m

ritur, an detur menfüra communis omnium ope-

rationum in Angelis, v.gr. an cognitiones 1U-

tf m

premi Angeli fint univerfalis menfüra omnium "tlhnot

operationum Angelicarum, ficut in noftro mundOo j m

revolutiones folis funt menfura communis O* Wdam;

mnium rerum in pundo? quid enim nece

ij

oncre

AF

DE NATURA ANGELORUM. 'iös

TOR

]

póniere in Angelis menfuram communem, ubi

FOf

list

in omnibus operationibus omnium Angelorum

:

datur tantüm unicum momentum

feu participata

" t o

eternitas, nempe evum an

LT

gelicum , ficque pof-

fibile non eft, ut habeant

fucceffiones diverfas

iM

temporis quoad evolution

TeDye i

num & volitionum 2

em fuarum cognitio-

AlCUQ,

Quàm felix erit hzc vita,

0 At

ubi per totam eternitatem dabuntur femper no-

v&operationes, cognitiones ac volitiones; nun-

Wrtünes

quam tamen futurum aut

preteritum, fed re-

fpectus immobilis

prefenti, nempe sternum

Vddepon

"nunc !

D0c p

QUEZERITUR 6.

Vonec h.

Quid alii fentiant de tem-

pore angelico ?

m foun,

!

RzsPONDEO.

Multos

bt ul

admittere tempus

quoddam etiam verum, fed

alterius generis à

4 n

noftro tempore mundano.

Tempus illud An-

tont gt

gelicum volunt adhuc effe fucceffivum,

cujus

monto i

numerum fecund

um prius & pofterius defumi pu-

Yleris,

tant yel à co

gnitionibus fupremi Angeli füccef-

ovolhutiüb

fivis,

vel à cognitionibus cuivis Angelo pro-

Tiec d

priis ,

Verum

vel ab alio nefcio quo fluxu temporis.

d at

quidquid dicant, communiter '"Fheologi

hn

docent illud ipfum tempus non effe fucceffivum

tunali

tali füccefione durationum , quali eft fucceffi-

!

j pf

vum noftrum tempus mundanum ; cüm revera

nl

juxta hos ipfosmet Theologos illa fucceffio tem-

omiut

poris angelici nihil aliud fit, quàm id quod apud

d

nos in noftro mundo vocatur prius & pofterius

j (

prioritate & pofterioritate nature , ficut contin-

u

git in radiis folaribus exeuntibus à fole.

uod

as

fi vero quidam pauci T heologorum illud tempus

n

angelicum intelligunt craffiori modó per modum

r

3

fuc-

j

166

DISPUTATIOI;

,pgi

fücceffionis proprié di&e fecundüm inftantia du-

J/

Hinc contra iítos

rationum , hi fané errant.

mechanicos communis aliorum & noftra do&rina

gbfanae

fic probatur. — Inprimis noftra doCtrina eft poflibi-

j r

lis & conveniens nature angelice ; dum econtra

elleäUS) 4

nec cum Libro de caufis

1curt

oppofita nec veritati ,

a

ac do&rina n. THOMJE convenit: quoód fit

ferionias 1

poffibilis & nature angelic conveniens noftra

[do&rina tamdiu manet certum , quamdiu non

w

oftenditur impoflibilitas aut inconvenientia 5

quod autem oppofita nec veritati nec D. 'Fhome

pIl

conveniat, probatur exinde; quia inprimis non

habemus ideam durationum fucceffivarum nifi

De n

per refpectum ad mo

tum corporum: deinetiam

p. THOMAS P. 1. q.1o. a. 4. C. fic ait:

AFiter-

at d

&

Qp

nitas efl tota fümul, quod iempori mon conrcenit. ;

|

iterum etermitas efd menfura e[fe permanentis ,. iem-

qelortr

.

Ibidem a. 5.. ad 2.

pus verb efl menfura wmotüs

|An&q

IDicendum qubd evum e[; to

tum fimul, mon iamen

iur

fecum. prius & po-

4o5Àn

efl eternitas ; quia. compat

demofc

erius.

Ibidem ad 3. D

icendum. qubd im ipfo e[fe

ngeli in f& confiderato mon. eft

differentia preteriti

mf

utationes :

. Du

€ futuri, fed fo

lum fecundum adjunttas m

ed quod dicimus

"Angelum. e[Je *vel. fuiffe, «el futu-

D

1

ntelle&tüs noftri,

as,Q

vum efJe , differt fecundim acceptionem 1

a?

qui accipit e[Je Zingeli

per comparationem ad diver-

d 4.. Dicendum quid du-

as partes temporis. . Et a

vatio evi efl infinita, quia mon fimütur tempore: u6

j

p

autem e[fe aliquod. creatum infinitum , quod mon . A

l

wiatur quodam alio, mom eft incomveniens.

Exhisergo ANGELICI verbisapparet, tem-

l

l

-pus Angelicum non confiftere in fluxu duratio-

:

T

num, aut quavis al

ja menfura ipfis operationi-

glb W.

Bi

DE NATuRA ANGELORUM, xl67

iüm inüanü&di

bus Angeli extrinfeca; quia aliàs per easdem

!

Il (not

"j durationes etiam menfuraretur fubftantia

of

d

Ange-

li, ficut per inftantia noftri temporis m

enfura-

TM

tur fubftantia corporum,

quz dicitur preterita,

5 ünty.

futura & prefens non tan

RUT

tüm per operationem

intelle&tós ,

fed etiam à parte rei. Itaque tem-

m: qUOd

pus angelicum nihil aliud eft, quàm prioritas &

Veffts n

QUitdi

pofterioritas naturz in operationibus Angeli.

*

*

*

*

*

*

*

ODVenfi

*

*

*

*

*

*

*

*

L

x

*

] Tlon

DISP

pprimisnon

UTATIO

]T.

(arUm tf

deinetum

. De Cognitione Angelica.

X r

ec difputatio agit de obje&fo, de tnedio

Qdl ; d

Mnat, t

H

Jj

cognitionis angelicee, & de locutione An-

m d

gelorum ad invicem. — Itaque queri-

] m

tur 1. An & quomodo Angeli cognofcant fe

r frit G

ipfos, alios Angelos, & mundum? ». An

TET

Angeli cognofcant fecreta cordium ? - 9. An

rentit d

1

Ms us

Is f

Angeli cognofcant myfteria etiam fupernatu-

rdia? 4. Per quas fpecies fiat

cognitio an-

TAE

uj

gelica ?

5.

I

(s

Quoquo Angeli fibi invicem

ina d

i

loquantur ?

um i

QUESTIO L

n

do Zfugeli cognofcan

5

n

E ö9 quoimo

ia

mundum ?

t'jä: A"ge*'».

i

/

ICO r. An

geli cognofcunt fe ipfosl,þer fuam

Ippafeta l

effentiam tan

j d

quam per formsam feu fpeciem

, operäüü

intelligibilem, -

L 4

Con-

168

DISPUTATIO IL

Vj

j f

Conclujz'o .eft contra .quosdam Recentiores &.

4f

j

À

Vasquez, qui putant Angelum indigere fpecie

/

j

qore

g

intelligibili.

PROBATUR I.

Effentia Angeli eft imme-

i ypivo

ii

[petio

diaté applicata intelle&ui angelico ; ergo etiam.

äa

gantum

eft immediate intelligibilis fine nova fpecie.

ehenfi

" PaosATUR 2. Anima fe ipfam cognofcit

iC

n

l

]

—

[,5. CODU

er fuam effentiam, üt oftenfum eft in Philofo-

phia ;

.ergo & Angelus.

L

qifanti

Speci

es funt tantüm vica-

u fül'i (

PROBATUR 3.

1 fubjlzmtz'æ |

rie objeGti; ergo ubi datur intima prefentia ob-

1034TUR

non eft opus alià formà intelligibili.

jedii,

eret fupe

DICO 2.

Quando Angelus fe ipfum co-

i frt d

nofcit, format tamen fpeciem expreffam, non

b ratione afJimilati?a cognitionis ad ob-

yid dai;

quidem fu

reognof

jecum,

fe

d füb ratione tendentie in obje&tum ;

prout in

"rattatu de Deo Difp. 4. q. de ViüongDei

19j propr

licatum eft.

MBATUR

er fpeciem creatam exp

AGualis cognitio

simtfüp

"*- PRogATUR Conclufio.

Angeli eft aliquid diftiné&tum ab effentia Angeli:

at fpe

eft enim converfio fui ipfius ad fe ipfum ; fed

Mhocto

illa cognitio eft fpecies expreffa, üt fuppono ex

3

fnot m

Philofophia de anima ; ergo.

*

$ tunei

DICO:'s$.

Angelus i

nferior non conipre-

Aft Ange

hendit fuperiorem.

Q uti

" PRosATUR Conclufio r.

Ad comprehen-

ini

feigre

fionem requiritur, ut obje&um tam perfe&é co- jj ,

l

gnofcatur, quantüm ex propria natura COBnO'-

'IXmiore

[

F

Cibile eft ; fed tali modó non cognofcitur füpe-

Q

b

Y

—

Wt

rior Angelus ; ergo. Maj. patet ex definitione

IN

comprehenfivz cognitionis

2j

É

quam dat D. THO-

'Tunc ali-

?img(ï l

MAS in 4. Sent, Dift. 49. q.2. a. 3.

iühahquæ

hendi, quando

Vl

guid dicitur per cognitionem compre

cogni-

X

) d

DE COGNITIONE ANGELICA. 169

lw

lw

cognitum flat fub a&bu *irtutis cognoftitioe , & non

li L

excedit ipfam. Hinc quia Angelus füperior exce-

ditinferiorem, nifi quoad perfe&tiones commu-

j

T f h

CO, eI'Oe

nes que univocé funt in utroque, non poteft

inferior faperiorem cognofctere ac comprehen-

TO u

j

TT Q9

j

dere, quantüm ex propria fiatura cognofcibilis

DEU

li

&c comprehenfibilis eft. Unde bené n, Tno-

MAS L.2. contra Gent. c.98. fic ait :

Cognofcit

i ff v

igitur [ubflantia [eparata inferior füperiore

m fecun-

disn modum fübflantie. cognofcentis ,

non fecundum

Drelent

suodum fübflantie cognite ;

Jed. inferiorí. modá.

lr

PROBATUR 2.

Si Ángelus inferior com-

P ain .

prehenderet füperiore

m, tunc in ordine cogni-

Ym ton

tionis non effet differe

Is« d

ntiaAngelorum; fed hoc

non poteft dici; ergo.

Maj. prob.

Quilibet

Vi gf

Angelus cognofceret effentias omnium entium

Ti

,

eorumque proprietates 5 - ergo.

| eü.

Mdl

PROBATUR 3. Si inferior Angelus corm-

prehenderet füperiorem, tunc eo ipfo etiam com-

tlenta

prehenderet fpecies intelle&tivas Angeli füperio-

fepisy

res; fed hocnon poteft dici; ergo. —Min. prob.

Ut gt

Siinferior cognoíceret fpecies intelle&ivas fu-

perioris, tunc eo i

o on d

pfo cognofceret omnia que

cognofcit An

*

gelus füperior, quod non poteft

ici; cüm utiq

Md

p[-

quàm inferiores.

ue Cherubini fplus cognofcant

m

ICO 4. "Angeli tamen cögnofcunt,Ar;-

.pttrid

gelos füperiores, & ipfum Deum abftra&tivé feu

qmoló

precifivé per fuam effentiam propriam.

; a t

ROBATUR Conclufio. Angeli fünt quæ-

g at

dam imago Dei, inquantum nempe exprimunt

3 i

altem aliquas perfeétiones divinas; . ergo in-

d

J

M

tuendó fuam eflenuam per eandem etiani co-

-

5

gnof-

])

qeN

- DISPUTATIO II

170

PA

nofcunt Deum ; adeoque multomagis per ean.

TR

dem cognofcunt Angelos füperiores cognitione

M fmmd

fp4 708

abftra&tiva feu precifiva aliquarum perfe&ionum

ii

ex CO

ab aliis.

h

4090f d

DICO-s-

Quilibet Angelus cognofcit

»

!

1

omnia inferiora fe, adeoque totum mundum cor-

&5

T

oreum quoad effentiam ac feriem caufarum. &

)

dilia gene

effe&uum materialium.conn

aturalium. -

]

PRosATUR Conclufio 1.

Authoritate &

L

l retert

« fs m

ratione D. THOME P.1. q.57. &. 1. C In An-

elo continetur totus mundus intelligibiliter ;

hoATUR

g uLer a

ergo & cogno

fcitur ab ipfo mundus.

"dnt. prob.

Hic eft ordo rerum, u

t femper inferiora conti-

g r

d ommit

neantur in füperioribus, corporea in vegetati-

vis, vegetativa in fenfitivis,

fenfitiva in ratio-

MDATUR

sfv

nalibus ; ergo omnia continentur in intelleGi-

vis: non materidliter ;; ergo intelligibiliter.

iujs Ang

Verba n. THO M fünt :

JDicendum quód. talis

WOBATUI

eft- ordo in vebus , quàd. [up

eriora in entibus funt per-

n Any

d in inferioribus conti-

toyritor

fettiora. inferioribüs , . 9* ,quo

vetur deficienter 9^ partialiter. €9'

multipliciter , — .in

t «t

ntinetur. eminenter ,

& per quandam

fuperioribus co

o

totalitatem. €9

fümplicitatem. —.Et ideo in Deo, ficut

àn fumm

o verum vertice omnia. fuperfub[iantialiter pra-

WIOTU]

ä

exi[tunt

facundium. ipfum fuum. fimplex e[fe , ut Dio-

n-

TioyA:

nyfius dicit in. Lib. de Div. INom. c. 1.

ég 9.

Ahm ol

gel

i auiem inter ceteras creaturas funt Deo propin-

n fory

uiores &9 fumiliores ;

unde &9 plura participant ex

üenüaang

bonitate divina & perfeütius. - - — Sic igitur omnia

"i v

snaterialia in ipfis Angelis praexiftunt ,

fümplicius qui-

üMW

dem & immaterialits quàm, in. ipfis rebus ,

multipli-

MMm

cius autem €9 imperfethis quàm in Deo. Et ad 2.

t

d

Sic ergo e[Jentie rerum maierialium funt. in iní

elletiu

bomi-

ll

DE COGNITI'OVNE ANGELICA. 171

j f

Jt

bominis ,. vel ZIngeli , d intelle&um

n

efL in intelligente,

Df

j

& non fecundim . e[fe - fuum reale.

PRoBATUR 2. Deuspropterea creavit An-

IT

gelos; utex cognitione mundi haberet gloriam

Ti

extrinfecam ;

T

gelis.

ergo mundus cognofcitur ab An-

lts

[

DICO 6. Angeli cognofcunt non tantüm

univerfalia genera entium, fed etiam omnia in-

D

]u

dividua, preterita & futura

?

C ll

, inquantüm depen-

dent ex caufis naturalibus.

E

lii

PROoBATUR Conclufio r. Hic eft finis An-

Á

h

TO nf

gelorum, ut ex comprehenfione operum divinze

D

fapientie & providentize laudent Deum; ergo

M

n

neceffario omnia cognofcunt.

PRosnATUR 2. Homo talia cognofceret,

t atl

fi comprehenfivé co

Tibl

gnofceret univerfum ; ergo

multo magis Angeli.

d qi i

ROBATUR 3. XNon eft ratio limitandi

li j

l

cognitionem Angelicam, & aliunde conftat, quod

Wi d

illorum cognitio re

lii

il

quiratur ad comprehen',üonem

j

univerfi; ergo..

peï us

in D

Solvuntur Objectiones.

il

filir

f

OngjrerTUR r. contra r. Conclufionem.

qn!

!

I. D. TuonuaAs L.3. contra Gent. C. 5 1. dicit,

Tj

ï'r

effe proprium effentiz divinz, quód poffit effe

|

i Duj

principium formale, quo intelle&us intelligit;

m

ergo effentiaangelicanon eft principium formale

TUL

[

UE proprie cognitionis.

2. Anima humana

J lltüb

;

/

'!

,

:

&que eft fibi prafens ac effentia fua eft prefens

jr, i

Angelo, -& tamen anima humana non intelligit

T.

€ ipfam per effentiam fuam ; er

us,

go nec Angg-

[

x! " m

j

),,4

Rre-

, 00

172

pISPUTATIO II

[

j

(

f fe t?mtüï

RzesPOoNDEO ad i. dift. a. Dicit effe pro-

j

yíüi, d

prium effe

ntie divine, quód poflit effe princi-

j

i e

pium fo

rma

leintelligendi intelle&ui alieno, nem-

1

p oD

l

lico vel humano. c. intellle&ui proprio.

l

e ange

g potet

n. a.

Hoe folüim eft propriu

mDeo; quód ejus

aj font C

ieiimprt

effze poffitfervire '

e(fentia per modum fpec

dit in effentia Angelica:

f

n

,ngelus

Beatis, quod non proce

qu Cogo

ipfim

et fervit fua eífentia

quia Angelo tantüm

Hine; üt fuppono ex

jercittur

Jocó fpeciei impreffa.

p convert

D

"Trattatu de Deo ,

Beati jaxta D. T

homam vident

impreffam creatam , f5

4iye; m

Deum non per fpeciem :

ajeius, QU

;er ipfam effentiam divi

nam ; inquantum ea t

mediaté intelle&ui Bea

torum unitur loco fpe-

iEmne

D. Thomas etiam

« fücceft

ciei impreffz.

uod ipfum

l.cc. docet; fic enim ait

:

Oflenfum eft fupra,

giipende

eft oideri. per intellettum

onverti

491L

bd dioina fubftantia non. pot

i

Es

in aliqua [pecie creata.

Unde

oportet: fi Dei e[Jen-

fammet, e[Jentiam. divinam

VUITUR.

lia videatur 4 quod per ip

AIOMAS .

intelleGtus. ipfam videat , ul

fic n tali vifione divina

effentia fit, & quod videt

ür ,

& quo videtur. « -

tf

d

Wt t

AManifeftum eft igitur quo

e[fentia divina potefi com-

arari ad inielledium crea

tum dut [pecies intelligibilis,

z:;**; te d

|

de effentia alicujus

AW

j

l

l:

qua intelligit : quod mom contingil

j

alterius. fubftantie. feparate.

ii

Q

Ad ?. dift. a. q. ?. membr.

Anima non in-

äthdþ

P

d

telligit fe ipfam indepen

enter ab operationibus

[

D

er fuam effentiam. c. dependenter ab o

peratio-

[

Xnferi

e

Non intelligit fe ipfam

41

nibus. n. a. vel fubdift

fecundüm predicata a

bfoluta.tr. fecundum pre-

R

!

'

It j

dicata relativa. n. a

Difparitas inter Angelum

Y

DL

i|

Q

& animam folüm in eo confifüt,,

quod anima ,

h

"

|

:

:

non fit in a&u intellige

ndi nifi excitetur ad CO*

1

D

fius ;

WRtiem

gnofcendum; &ideo a

d cognitignem ful .;p

ua. "W

-

lI

DE co*cmfrro NE AI;TNGELICA. 173

a&ualem fe tantüm poteft co

IL of

Dyertere ex ope-

rationibus fuis,

quarum cognofcendó effentiam

fimul cognofcit earum principium tanquam cor-

ii pl'()pr

iU

A

l

Qd

l

relativum & connotatum. Itaque cognofcit con-

comitanter potentiam intelligendi, fentiendi &c.

Tæpofïj

Em

TU At

qu&e omnia funt tantüm pradicata relativa : E-

j

contra Angelus non ligatur lege fenfuum , ut

ll f

li

: lippomgt

tantum ea cognofcat & tunc folüm cognofcat,

quando excitatur, aliunde ad cognofcendum, fed

A31 Yil

poteft fe convertere ad fui cognitionem. fine

Fettan, f

IU0T e1 j

obice &lege; imo veró per hoc ipfum eft pu-

rus intellectus, quód femper fit.in a&u intelli-

d) fe

Ts ejam

gendi; & non eft potentia rationalis ut mem-

bratim & fücceffivé omnia cognofcat; & hinc

n d r

ii

femper independenter ab operationibus contin-

gentibus convertit fe Angelus ad fü

TO

effentiam.

am proprilam

ii d

OnJICITUR 2. contra 3. conclufionem.

f i

I. D. THOMAS

I t

L. 2. contra Gent. c. 98. ait:

Ex boc quód fübftantia aliqua eft. intellettualis ,

compre-

hi n

ben[tva efd totius entis.

Et c. 99. Quia intellettus fub-

s nl

Jiantie feparate eft

in adiu, babens ommes familitudi-

[jniu as

nes, ad quas efi in potentia: babet autem «irtutem

comprebendendi omnes fpecies,

G differentias. entis ;

um d

mece[Je eff ,

quàd fubftantia feparata quelibet cognofcat

yentit

omnes vés maturales, C9^ totum ordinem earum. . Er-

rb

Hf

go Angeli inferiores comprehendunt etiam fu.

j H

periores. . 2. Major perfectio fuperioris Angeli

(

dl

non repugnat intelligibiliter poni in intellectu

yer Af

inferioris Angeli ;

ergo poteft comprehendi.

j

]

fe

3. Intelle&us per

& connaturaliter exigens

TLGLUT

habere fpeciem quid

ditativé reprzefentativam

|

em

oþje&i & connaturalit

er refpiciens cognitionem

W

ejus

DECOGNH

DISPUTATIö 1.

174

l

qmen j

D

bet poffe comprehendere tale ob-

j

:

; Ange

ejus obje&i de

»

j

je&um; fed ta

lis eft intelle&us Angeli inferioris

L

l

,3.

d. 4

füperioris;

ergo. Min. pate; quia re-

qu

pjetium

refpectu

periorem non

vera Ange

lus inferior cognofcit fü

l

Id i

er fpecies alienas,

fed proprias, &nifihaberet

:

1

^

;

erfetkiont

non quiefceret illius in-

!

f

fsecies quidditativas ,

Ye.-

1

M

i

yn cormmu

tellectus.

Maj. prob.

Species quidditativé

eminent

refentans objeétum eft ip

füm obje&um in effe

habens fpecies quid-

ypendenti

intelligibili ; ergo cognitio

m & füper

ditativas obje&ti non poteft non

effe compre-

atonprelt

henfiva.

R ATAUR

RrsPONDEO adI. di

E..

Eft comprehen:

CITUR

henfione inadzquata,

fiva totius

entis compre

d tali. c. adeequata,

jils

sAngel

imperfecta,

& fecundüm qui

C]

400 U

erfecta,

& ftri&té tali. n. a.

Angelus enim

:

300n eff

comprehe

nfivé de omnibus entibus exiftentibus

:

xooteftdic

fupra fe cogno

fcit tantüm aliquas perfectiones,

!

habet fpecies univocas ac quid-

]

Qnes d

uarum nempe

, Qm m T

ditativé fimiles; fed aliqu

as perfe&tiones totius

EW

dere non e

ft comprehendere

«

CaCU

entis comprehen

!

c

&quer

totum ens fimpliciter.

Idem refpondetur ad al-

terum textum.

t eomit

Deo, l«

Ad 3. dift. a.

Major perfe&io füperioris Àn-

eli non repugnat poni in 1

ntelle&tu. inferioris

NDE(

nantià abfol

utà. c.

repugnantià na-

Wistüor

ï

Angeli repug

turali. n. a.

Naturaliter dicitur illud repugnare,

at

0E qu

tur in univerfo exigentia, Hinc

übnde

cujus nulla da

4 abfolutà lapi-

etiamfi non re

pugnet réepugnanti

d o

dem afcendere furfum; quia tam

en nulla datur

us in natura exigentia, implicat nat

u-

"t

motüs huj

ic

raliter lapidem fuà fpont

e moveri furfum.

"ii

feriore poffit abfoluté

etiam, etfi in Angelo in

"tlf

poni cognitio comprghenü

va fuperioris Angeli,

"Wi

repu-

) ll

DE COGNITIONE ANGELICA.

175

j

r

repugnat tamen id näturaliter; quia nulla datur

MAl i

[

?

n

in inferiore Angelo hujus exi

gentia.

44l 3. dift. Maj.

Debet poffe compréhen-

l, fuper

lUtn

dere tale obje&tum in

IRS, &mfihah

adzquaté. c. adeequaté. n.

Va

Msj Angelus inferior comprehe

ndit quidem

10 T

Qd

l

omnes perfectiones füperioris Ang

eli, quas ha-

bet fecum communes;

& illas infüper quz fünt

Oi j

ratio pr

ceminentiz in füperior

e Angelo & fuze

AUf

ab illo dependentie , ut intelli

gat Angelum effe

DI

digniorem & füperiorem fe:

fed ali

arum perfe-

&ionum comprehenfio inferiori An

L omyrela

gelo nec de-

betur, nec ab eo quzritur.

dloqug

O 3JICITUR 3. contrass, conclufionem.

C nua,

1. $i omnes Angeli cognofcérent omnia inferio-

Autps eniz

ra fe ac totum mundum, tunc quoad hanc co-

Vs exttent

gnitionem non effe

]

t unus perfectior altero; fed

t5 p

hoc non poteft dici

; ergo.

2. Sequeretur quód

IY5 4

etiam demones defacto hab

factones t

erent talem cogni-

tionem, cüm in naturalibus

bonis non fünt lzfi

tomtéte

per fuum peccatum; hoc a

ponderti

ergo.

utem eft abfurdum;

3. Sequeretur

quód in Angelis tam per-

fe&ta effet cognitio

mundi

, quàm eft perfecta

(ipert

in ipfo Deo ; fed hoc eft fa

lfum ; ergo.

] infer:r».':

ESPONDEO ad 1. dift. Ma

7

Non effet

repugnül][fää

unus perfeCtior alteró,

nifi cognitio angelica

il

diftingueretur quoad obje

&a que latent in natu-

yiat 1

rà divina & in decretis au

t Ideis divinis. tr. fe.

cus. n. Maj. Poffunt er

j nbl

£0 Angeli differre in-

i

"

quantüm unus co

gnofcit plura ex illo infinito co-

»M

gnofcibilium,

etiamfi non differant

imie

i

l

(

quoad co-

il

gnitionem iftius unici pun&i,

hoc eft; univerfi

í

efatto exiftentis ,

pilt

l

?

f;

ï

quod eft tantüm pun&um

gt

04

tefpe&u . poffi

biium : . & fic licét in cognitione

l

hujus

]

gevrt

DISPU 'r ATIO IK

176

j [l I'e[þe

j

huj

us exigui.comparativé univerfi fit zequalis

"

repenu*

periores tamen Angeli

j

a

per

fe&io Angelorum, fu

z

3

ormd

com

prehenduntin omnipo

tentia Dei finitos mun-

;;'aCf

non cognofcunt infe-

! a in n

dos alios poffibiles, quos

s

riores Angeli.

j

ia

ZÁd 9. dift. Maj..

.Szeqfüer etur quód deemones

lj

fas & d

,,

haberent talem'cognitionem. failibilen tamen ex

E

i mundan

interventu frequenti caufarum l

iberarum. C. CO*

g d

Curfus caufarum

gnitionem.

infallibilem. n. Maj.

amtur nete

etiam neceffariarum inom

nibus p

rorfus univerfi

qumunao d

] ab ipfo immediaté

partibu

s fepe mutatur ve

vel ab animabus

s adm

Deo, ve

lab Angelis bonis,

mmstcogtok

Beatorum, qui per mirac

ula v. g. vel

feparatis

(uüum elemen-

,f &

fiftunt curfum folis ,

velmutant cur

re&to tramite decurrentem

st perfett

torum v. g. fluvium

liberam derivandó in alium

» a diceti

in mare per caufam

um ex fü

& his fimilia.

Domones autem ob

alveum ,

um in Ar

hanc frequen

tem mutationem curfüs caufarum

fecundarum. in omni

bus partibus univerfi nec

Qd pra

feriem effe&uum

1

im, id

noffunt infallibiliter preenoffe

naturalium , nec ipfis debetur n

otitia talium mu-

NG

'

m ve

] futurarum vel

l

sidentif

tationum vel prateritaru

;;

!

1

poffibilium ; & hinc not

--

iti

a de mundo originali

'

Qq

fi mundus perfeveráffet

1 Anfen

&

curfu illius naturali ,

aut adhuc perfeveraret i

n.fuo ftatu, eft doemo-

WA

s5:cüm nul

lamamplius aqui-

l

!

&reti

nibus prorfus inutili

ï

h

rant novam notitiam

ftatüs hujusmodi , nifi quan-

l

j

Trmditer

lï.

|

J

t

doque fubífequentem ac experimen

talem circa

;

j

|

" obje&a particularia.

V9 & |

Ad 3. dift. Maj.

'Tam perfe&ta effet cogni-

ac eft in ipfo Deo refpe-

l

tio mundi in Angelis,

|

IEIT UR

&u preedicato

rum relativorum,

que in mundo

ad caufas liberas & ad fines fuper-

?T.Uï ul [

reperiuntur ,

4

ln

natu- l

Jui

Om

DE COGNITIONE ANGELiCA. 177

If ft.

q

T r

natürales. n. refpe&u przedicatorum abfoluto-

D

l

,

;

rum, que re

lïlDeiün

o

periuntur in mundo ad fines natu.

Daretur tam

TOgtofo,

rales. fubdifi.

perfecta cognitio ab-

i

ftra&ivé ac formaliter. c. t

am perfecta realiter,

n. Maj.

Nam in mundo da

ntur aliqua,

quz vel

MUU

proveniunt à caufis liberis vel ordina

ntur ad

ITMM

caufas liberas & ad fines füpernaturales,

& iftze

Bettm (

in ferie mundana relationes ad caufas

liberas

AULUS Cb

FOl

contingentes & ad alios fines fupernatural

esnon

cognofcuntur neceffarió ab Angelis ;- inq

uantum

UT

40 aQ

autem in mundo aliqua ordinantur v. g

. ad Ve"

getationem & ad motum corporum nat

uralium,

li g

intantum ea cognofcuntur ab Angelis.

( elemen.

Sed ficut

juftitia, vatio entis & ratio fübftantie form

aliter non

omenten

reperitur perfectius in Deo quàm in

atomo vel

i t d

homine; ita dicendum eft,

t -qutem (

quód cognitio talium

perfectionum ex fuo

genere non fit

perfectiorin

yfüs cat

Deo, quàm in Angelo.

s ünveriy

Dein etiamfi cognitio

angelica quoad pradicata

abfoluta fit tam perfe-

jem eft

&a ac divina, id tamen fo

Va lt

làm verum eft formg.

liter ,

nonrealiter; quia in Deo illa formalitas

fütürant

Dn

cognitionis identificátur cu

m infinitis aliis perfe-

m

&ionibus, cum quibus e

à cognitio non eftiden-

j p

üficata in Angelo: & fi

c in Deo eft perfe&ior

realiter quàm in

y d

-Angelo , ficut ratio entis reali-

yanpii

ter perfectior eft in Deo quàm in atomo autho-

mine; formaliter autem fumendó

oli i

& abftractive,

n d

€o ipfo quód fit univoca,

tam pefreGié reperi-

tur in atomo & hom

ea.

T

?ne, ac reperiltur in ipfo

Ü o

K

On

t. Dan

JICITUR 4. contra 6. concluGonem.

j2

tur multi Do&orum , qui dicunt effe&us

li

üuæ J

naturales contingentes v.

f

8- gBrandines prove-

D. Zimori Tratt. de "ngelis.

M.

nien-l

178

DLISPVU.TATIO 1T.

«fe

J

TO

nientes ex concurfü caufarum contingente nón

qe rl

l

offe cognofci ab Angelis; ergo. ZInt. prob.

.641

Íta fentiunt D. THOMAs in 2. dift. 7. a. 29. ad

Qs cog

2

Et L. 3. contra gent. c. 164.

Jtem BON A-

gl

& DIO-

yim etiec

VENTURA, E£GIDIUS, HERVJEUS,

2- Vide'

u—

Senfüs |

NYSIUS CARTHUSI

ANUS.

Ergo.

tam fapientiam Dei prze-

j

tur pertinere ad infini

xaiciptt

videre contingentes .C

oncurfus caufarum infe-

riorum ad effe&um contingentem ,

qui deter-

! Mlum&c.

qpretatem

minatam caufam non habet v.g. egritudinem

Petri; ergo. 3. TERTULLIANUS c. 22. Apo-

. DI

de divinatione doemonum ait illos

i, ibi f

loget. agens

femper ambigu

os refpondere.

Habent , inquit,

TVU c'

& de vicinia fyderum, €9^ de com-

de incolatu. aeris,

anercio mubium colefles fapere paraturas, ut C9 plu-

QU

jam fentiunt , vepromittant, — 4. S. AU GU-

vias quas

3 Agdi

STINUS

L. 9. de Civit. Dei. c.22. dicit, futura

temporalia melius ab Angelis bonis cognofci;

WDUM I

& u

quia in

illorum cognitione non poffunt decipi,

quia ea vident in

verbo, quàm à doermonibus,

213 Ang

E

eo quód folüm videantin cau-

u ul

qui falli poffunt

fis. Ergo.

s. Sap.8. v.8. recenfetur inter pro-

1tile CO

ributa Dei, q

uód /[ciat preterita &2 de fu-

itüm cir

pria att

E

"

iuris eft

imei : item quod figna &2 monftra [ciat. an-

[

1

L per m

tequam fiant, €9 eventus temporum &9 feculorum.

^ hibennt

d

Exgo.

Du

ResPoNDEO adr. diít, a.

Dicunt hocre-

i po

fpectu eorum effe&uum, in quibus facilé inter-

lm

Ils

veniunt caufz liberz v. g. minifterium Angelo-

;

WAUXD

rum. c. inquibustantüm interveniunt caufz ne-

À

JUottant

ceífaria. n. a.

ls.

4d2. dift.a. Videtur pertinere ad fapien-

1

Wf

tiam Dei przvidere hos effe&tus üt involutos

cum

ub

| ll

VU

l

DE COGNITIONE ANGELICA.

179

TO ln

l

cum ferie caufarum liberarum. c. ut com

preheg.

fos in ferie caufarum neceffariarum, n.uw

Ad 3. &? 4. dift. a.

Dicunti

fta non certó 4

TRU

J&DI

doemonibus cognofci ob

frequentem connexio-

Ergo

'QVH

nem talium effectuum cu

m caufis liberis,

SUT

15 n.a.

Senfus patet ex dictis.

C. per

Del )

COU

ZAd 5. n.a.

Quia multatribuuntur

Deo, que

1]

etiam participativé conveniunthomini

» QU i

üd

. V. g. effe

ægru

1t0]

bonum , juftum &c.. vel dift. ic: Conve

niunthzec

per proprietatem Deo fecundüm ex

j C22.Apg,

dica. c. communiter dicta, n. a..

cellentiam

Vel denique

TU giti//os

poteft dici, ibi fermonem effe de

fapientia hu-

mana;. non veró de fapienti

a divina,

J d.

U G

QUJAESTIO II.

4! Sc AUGU*

dct, i

Utrimi. Zingeli cognofzrant. fecreta córdium?

D n

Vfint d

NOTAND UM I. WVarias effe in hac

refenten-

tia. PniMA eft &

;RVæI&DURANDI,

i demoi

qui dicunt ab Angelis co

Tideattit

OÍci cogitationes ho«

minum ita, ut illis mart

feftum fit non modó

Aurittey

quales fint ille cogitation

€$ V. £. odii vel amo.

iil 6 j ü

ris, fed etiam circa quod

objectum verfentur ;

infr t

utrum fint per modum fu

8* aut profecutionis ?

£ j

utrum fe habeant per mo

dum affirmationis aut

negationis? DuRANDUS

infuper addit, ab An-

Jicont i

gelis cognofci poffe ,. circa

tationes hominis & affe&

quale objectum cogi-

yficl m

tur

us intenfiüs

Occupen-

r A

SECUNDA fententia eft SCOT

I & alio-

n o

TUm, qui putant cogitationes & affe

&us huma-

nos ab Angelis quidem fecundüm f

e

ac per fe

"T

fr

cognofci poffe, fed tamen id defa&o

—

Deum im-

n

pedire, ut ab /.i&ngeh's non cognofcan

tur: Sco-

2

TUS

ï pr t

180

DISPUTATIO Il

j d

0Y

t. Dift. 9. q.þ2. $.

qUs tamen ipfemet in 2. Sen

Dift. 10. q. 8. ad-

|

g d

ad argumentum.

Et in 4.Sent.

ll

)

j

argumentuim

folutione 3. videtur docere, quód

pt

li nempe deemones ab hac.

J

o folum

defa&o foli mali ange

g

fatiof

ediantur.

'TEeRnTIA fententia eft

cognitioneimp

aliorum, qui putant fecreta cordis

:

mutiones

D.THOMZE&

—

non «

tam hominum quàm Ang

elorum non poffe co-

fX

Ceterüm quidnam fit

yn tale;

nofci ab aliis Angelis.

qnine di

illud fecretum cordis, q

uo

d cognofci vel non poffe

(ci dicunt, ex

his Authoribus non omnes

sertum 00

cogno

jc o uj

eódem mo

dó explicant aut intelligunt.

gluntats d

NoTANDUM ergo 2.

PRIMUM MODUM,

dqo f

quo aliquid d

icitur fecretum ,

à THOMA DE AR-

GENTINA affignari eum,

quód actus intelle-

às Tm

hominis aut Angeli

mmonis d

&ionis &

cogitationis unius

B

ab alio Angelo cogno

fcatur quid

em quoad ier-

non tamen quoad compc

yis & c0

minorum fignificationem ,

tyus eft.

fitione

m 'vel divifionem : quafi

dicat quoód omnis An-

, qui

d homo vel alius

T QU

elus

quidem cognofcat

5 voli

Angelus apprehet

1

datj

de qua recogitet; non

utrütm affentiatur vel diffentiat

tintes

vero cognofcat,

tfuro,

nempe ferendó j

udicium. v. g. videt Angelusin

*

1nente hominis

fpeciem muri

& fpeciem albedi-

xEQEMï

utrüm homo circa ifta ob-

T

nis ,

mon tamen fcit ,

dat modó compofitorió feu a

Y

iffirmatie,

iQ0

jecta ten

: idem eft cir-

xel mod

ó divifivó id eft negative

1erioh"be1

ca aífenfum ve

] diffenfum obje&tis preftitum.

15 talr

& fententie videtur quoque

Denden

Hujus

explicadionis

fuiffe zEGIDIUS

dum

dixit, cogitationes unius

TtleDt

ta cognofci, ut fciat qua-

Wt

N

Angeli recté ab alio i

pnam utatur fpecie ad

intelligendum , non tamen

0T

difcernat quid fpeciatim

cogitet.

SECUNDUS

I 3&1

ffertur ab HENRICO,

Mopus explicationis a

Ws

qu

Ü [r

DE COGNITIONE ANGELICA,

181

: Dif

09 q.q

llü

I)

qui duo docet: um eft,

cogitationes unius

AU du

;

hominis aut Angeli fecund

um füam naturam

optimé ab alio Angelo cogn

Ofci etiam à deemo-

Tttns äb

l

ne non folüm ita,

VTL f

RI

ut fciat de quo obje&o fint

A

ille& cogitationes ,

fed etiam ut feiat utrüm fint

TE ,

affirmationes an ve

IT n Df

ró negationes: alterum tamen

T

eft, non cognofc

i ab uno Angelo, ad quem

qui

LT

finem tales co

RLIM

gitationes ab alio Angelo vel ab

homine dirigantur; & in hoc putat cornfiftere

0U 01 Qp

fecretum cordis, quod à folo D

m

€o cognofcitur.

Sic ergo cognofceret An

gelus v. g. füubftantiam

Ul MOJ)UM,

voluntatis aut affectuum

A DE AR

ad pecuniam alienam;

fed quo fine auferenda co

gitetur, ignoraret An-

Vs al

gelus.

TERTIUs MODUse

ft D. THOMEE &

li u

communis aliorum.

quód per fecretum cordis in-

(em qui

difcriminatim | intelli

gantur omnes affeCtiones

od uv

|

!

cordis & cogitationes intellectüs.

UARTUS

quiann

MODUSs eft

lom vd;

fecretum . cor

, in quem inclinat VASQUEZ, per

dis folüm intelligendos effe motus li-

Te Og

beros voluntatis ;

j vl i

non veró cogitationes pro-

cedentes ex imperi

o voluntatis five libero five

ridt As

neceffario.

QUINTUS MODUSs eft multorum

freint

RECENTIORUM, qui ad fecreta cordis referunt

y arat

I. actus voluntatis liberos.

2. actus intellectüs

f if

|

il

aliquó modó dependentes ac

procedentes ab im-

V

T

periolibero voluntatis.

3. fpecies rememorati-

l

d

:ti

m

l

vas talium actuum precedentium.

4. habitus

viltm

dependenter ab iftis actibus aquifitos

hT

& diftinéctos

gt

'

dlpeciebusrememorativis. s.aé&us phantafis &

j Ut fi

appetitüs fenfitivi caufatos à voluntate.

M

OTANDUM 9.

i, Jl

Preter annotata difcri-

. O

mina actuum internor

um mentis poffe adhuc

aliam fieri diftinctione

) i

m /écretorum cordis. Duo

3

enuim

y

06N]

eDOLSP.UuT ATFO 1l

182

fünt in animo

j 97

enim genera a&tuum internorum

o 4

diftinguenda: aliqui a&tus intern

i relinquunt in

bro veftigia &

L

!

. eitst

organo corpo

reo nempe in cere

figna fui natu

ralia: alii veroó actus interni non

j

r

!]

ldan'

fed tantum

—

1

J

gemorid, -

relinquunt ejusmodi figna naturalia,

fc& g

figna arbitraria.

ParMI GENERIS a&us funt,

h

de rebus fenfibilibus, de

qinari,

quando cogitamus v.g.

colore, luce, fono, calore

n

gb Ang

magnitudine,

f

ficut enim ta

les fpecies excitantur per motum

WO L.

externum fenforii nempe ocu

lorum vel aurium,

3 Ofmnes

itantur in

ita.etiam quando ecdem [fpecies exc

m apprd

jl

ur in phantafia & in. cere-

animo, fimul excitant

anantal 1

bro figna quedam, fe

u veftigia & impreffones

uf

ac motus cum hujusmo

di obje&tis ac fpeciebus

imations

Y

connaturales , & propterea ab Angelis cogno-

ii dLalq

fci poffunt; cüm enim iftz fpecies connexionem

UM

WmOngen

ilam, quam habent cum motu corporum V. B.

um

fonus cum undulatione aéris, lux cum preffione

o cogn

fübtilis materie, calor cum motu rapidifiimo

v E

partium &c. habeant fibi connaturalem, videtur

u m

exinde confequens, quód ficut Angeli & doemo-

1

4

i

t il c

nes comprehendunt ordinem hujus mundi con-

hantafie

Paturalem rebus, ita etiam ex motup

ày rofa

& Íciant

intelligant fpecies rerum fenfibilium,

WTR

qualis fit in animo cogitatio aut affe&io. SE-

t mmi

CUNDI GENERIS a&us interni funt, quando

'otion

cogitamus de objectis fpiritualibus & abftractis

n

v. g. de dolore, voluptate, cogitatione, voli-

b

tione, cognitione, honeftate, lege; juftitia,

V

MTUI

fapientid, amore, & aliis aCtibus internis; non

«

enim datur in phantafia veftipium aut fignum ali-

&

Vr

quod naturale connexum cum his actibus inter-

nis, fed tantüm fignum arbitrarium quafi chara-

Eïg() W

d

er

Wt

( II

DE COGNITIONE ANGELICA. 'Iägf

Vnti

&erifticum, quo excitatur fim

ul fimilis affe&io;

W !

feu, prout D. AUGUS TINUS

fecundüm longum

EIS l

TUterm

& latum relatus in Zfppendice P

Ti

bilofopbie Pollingane

j lt

q.I. VOCat, dantur motiomes q

usdam feu motatio-

IN

"sinmemoria, que üt cuivis homini funt arbi-

^M gf

T

lj

trarie, fic & fignatalium cogitationum füunttan-

10 Cdire

tum arbitraria, que proin non neceffario intel-

liguntur ab A

ngelis.

$

(l Jtt 20

DIUCCO r

ID V ais

Angeli tam boni quàm mali co.

GTcantyn j

gnofcunt

LL (

fimplicem apprehenfionem cir

omnes cogitationes internas quoad

ca illa obje&a,

itprefnag

quz in phantafia relinquunt fig

na fui naturalia.

ts

DIXI: quoad fünp

licem. apprebenfionems | quia judi-

ais u

cium affirmationi

$ vel negationis,

fuge vel pro-

HOW

fecutionis eft aliquis actus liber,

adeoque effen-

t

tialiter contingens ;

ac proin non contentus in

Ym d

ordine caufarum na

turalium, qui ordo folus ab

( f

Angelis per cogniti

onem intuitivam naturze co-

yrlem

gnofcitur.

& albedine

Et fic v.g. etfi quis cogitet demuro

nl

)

non tamen Angeli cognofcunt,

ys mund d

utrüm circa ill

a obje&ta verfetur affirmátivé vel

yto p

negativé ,. pro

fecutivé vel averfivé.

un, &

PRonATUR conclufior. Angeli tamboni

diedi d

quàm mali immittunt animo va

rias cogitationes

fnt,

per commotionem

phantafie; ergo etiam fimi-

j ( abfha?

les cogitationes ort

iiboe *

D

cognofcunt.

as ex commotione ph'antaüæ-

FM

PROBATUR 9. Certum eft ex difpofitio-

SRfermo

T

nDe materie fequi formam, ex motu rapidiffimo

gt

partium calorem

; €x undulatione aéris fonum

TE

.5

Ü

l

vel m

ergo etiam ex fimili difpofitione cerebri

d

;

otu interno fenforii cognofcuntur ab An-

4

&gelis

tpoN

Jl

DISP*UTATIO II.

qu 1pf(

ii

&t

'gelis tam'malis quàm bonis 1mpreffiones in ani-

ma, &affe&tus connaturaliter fequentes.

Yl

ij lmpetü

DICO », Deomones non cognofcunt eas

t

qutts Q

cogitationes & affe&tiones internas , que nullum

j

a a

in cerebro relinquunt fui naturale fignum aut ve-

"i

n intel

Omnes ille co-

alité 1

PROBATUR conclufio I.

s corpore

gitationes & affetiones aut funt in fe ipfis libe-

vja confi

re, autfaltem dependentes ab alia operatione

qunt t

pravia in felibera; ergo ille cogitationes füunt

g t

contingentes , adeoque funt in ordine re-

2 qu£ 0

rum intrinfecé contingentium , non vero in

mf 61

ordine nature & caufarum naturalium. Ergo

ïe

tuporeo

neque exigitur earum cognitio ab Angelis per

nature.

i;eü

)

fift Q

Ql

cognitionem intuitivam

3

whri fet

PROBATUR 2.

A

fcetarum peritiffimi do-

'

TET

n

cent conftare ab experientia, quód demones

i plor

non foleant intervertere confilia occulta pio-

a5 VI

(et

rum, quamdiu videlicet non revelantur ulló

Wi anit (

fignó externó v.g. verbis; nulla autem eft hujus

rei ratio, nifi quod talia confilia interna non

hoATU|

t afreret

cognofcantur à demonibus; ergo non cogno-

fcuntur.

|

"

05

EC

CowrIRMATUR. Juxta eosdem Afcetas

i fpeci

in hoc ipfo potiffimum confiftit modus difcer-

T

nendi motus internos bonos à malis, & infpiratio-

i

Af

nes demonis ab infpirationibus Dei, quód bo-

/

Wl

na confilia immediaté immittantur in animam

m

nempe in intelletum & voluntate

m fine ulla

af

commotione phantafie & fpirituum ,

fine ulla

N

Ua

4mpetuofitate, fine inquietudine ac violentia

.

" tatu

commotionum interi

orum dependentium ab

1

li

:vita*

T fum

operatione phantaüæ cordis ac fpirituum

juim

j

) ll

DE COGNITIONE Al;ïï'GELICA, 185

lium,. ac eo ipfo talia confilia Dei magnam ho-

Mb

"tf

mini faciant & relinquanttran

quillitatem absque

violento impetu aut impulfu,

TT

Ia

absque omni prz-

l

EUPTS

cipitantia ac turbulentia: econtra confilia qua

immittuntur à deemone, non immediaté immit-

Cttg ]l

tuntur in intelle&um & voluntatem, fed tantüm

immediaté in phantafiam & fpiritus COrporeos

ts

'

1

]

l

utique corporeos ac materiales ;

P

J

& hoc ipfo,

licét talia confilia appareant bona,

magnarm ta-

Vattnes f

E

i

men creant inquietudinem, turbul

entiam, im-

Qdf m

petum, pr&cipitantiam ac commotionem totius

0T YO j

hominis, quz omnia connexa funt & confiftunt

i Im

in impetuofa & inquieta emotione fpirituum vi-

kngeïxs x

talium corporeorum.

Nulla autem hujus rei

m Q

caufa eft , nifi quod deemones non poffint imme-

diaté verfari feu- a&u feu cognitione circa aétus

ibd demy

noftros . puré internos.

De hac re inter mul-

1 Oi v

!

tos alios & plurimos Theologos de hac materia

erelntu )

tractantes videri poteft Lupovrcus de pow-

TU

TE, Ubi agit de difcretione fpirituum.

ii

1

PROBATUR $. rationibü

0 Don dj

clufione afferendis.

s pro fequenti con-

DICO s. Ne

quidemxAn-geh' boni cognof-

ylem Al

"

|

j

n

J

cunt fine fpeciali ordinatione divina cogitatio-

fOodis m

nes & affectiones noftras internas, que nullum

in phantafia relin

; G

quunt fui naturale fignum gut

J qubä

veftigsium.

y s

PRosnATUR Conclufio r. — Tales cogita-

yem D

tiones & affectiones neque in fe, neque in fui

, !

effectu connaturaliter connexo continentur intra.

Ordinem nature; er

ä Y "ii

go non exigunt cognofci ab

gt

Angelis.

Znt. prob.

'Tales cogitationes & af-

feciiones funt aliquid i

ntrinfecé contingens, nec

;irituum;

5' í

a—

y (06

186

DISPUTATIO TII.

p

habent comprehenfam in ordine nature ,. n*e&

0s

effe&um naturaliter proportionatum , fed tan-

j

f

(s

tüm effectus puré arbitr;n*ios & comingentes;

[

ergo.

jl

PROBATUR 2. Scripturahoc adfcribit pro-

ï

(

prium Deo, quód poffit ferutari corda & renes,

j

j[

iil

id eft, quód poffit cognofcere internas affectio-

yfit

nes &cogitationes; ergo id univerfim non com-

:Iv

j

lll

"j

petit Angelis. -nt. prob. — Jerem. 17. v.9. & to.

;[

sandius

;J

dicitur : JPravum efl cor omnium , &5 infcrutabile,

i D

quis cognofcet illud? .. Ego Domimus forutans cor,

M M

ï

ég probans renes,. 2.Paral.6. v.3o. Redde (Deus)

wnicuique fecundim vias fuas, quas mofüi eum babere

dnt tid

uyn f

in corde fuo : tu enim folus mofli corda fiiorum bo-

minun. ltem 3.Reg. c.8. v.39. Facies (Deus)

i, qi

zins vert

ub des unicuique. fecundim omnes 'vias. fuas , ficut. vi-

deris cor ejus ; quia tu. mofti folus cor omnium. fiio-

J N

yum bominum.

pobote UIX

uis bominum

W. $,

[eit. que funt bominis, mifi fpiritus bomimis, qui in

d pf

ipfoefl? " Ibidem c.3. v.20.

Dominus novit co-

rilonr

il de E

gitationes fapientium , quoniam ane funt. Similes

T

textus plures habentur r. Reg. 16., Pfal.7. &

du

Ateyf

AUs

138., Job.16., Sap.r., A&.r, Ad Rom.8.,

Hebr.4., . Apoc.2

N

PRosATUR 3. Authoritate Patrum. . O-

l

ä

04

RIGENES füper illud Job. 1. v.7. Circuivi ter-

Wt fe

vam, €9 perambulavi eam.

ATHANASIUSs Lib.

BIN

Wf

AMBROSIUS

Ü

de quzftionibus S. Scripturz.

hii

in Oratione de obitu Theodofii.

Et fuper c. 5.

ROBAT[

Lucz.

PaurrNus inc.8.ad Rom. Et r.

iTl

Cor.2. HiggRoxYMUs füperMatth.g. CHRY-

d Tr

sosroMus Homil.3o.in Matth. EtHom.32.

!

1

. C

V

Ditio

füper Joan. CvzairLvs L.2. fuper joan

l

N

190

r

DE COGNITIONE ANGELICA. 187

F Itf

y

X dbbkem:c3 EtLa4

D 4-

.lamma f

Ü

CO &5

MASCENUS L.2. de fide Orth. €.4.

BEnA,

| COI][l'ngenæ,ä

THEOPHILACTUS in c. $. Lucz.

S. Avu-

D

Xl

l

lity

GUSTINUS L.de divin. demonum. c.5. De-

niqueInterpretes communiter in c. 5. Lucee

, qui

cum Hieronymo & Chryfoftomo exinde

colli-

Fs

gunt divinitatem Chrifti

. quód eo loco v. 22.

T OOO x

fcriptum fit :

Ut cognevit autem

.U' V'9o & M

J Efüs - cogitatio-

nes eorum , Te[pondens dixit ad illo

$:. quid cogita-

?lj nj

Qs in cordibus ve[lris ?

ATHAN

ASIUS q.27.

QU TT

fic ait :

Prefcius verum ,&

cordium cogmitor folug

dbf

ef Deus ; nec enim 4ng

eli vel abfcondità cordis

Q j

vel futura videre po[funt.

lt s

CHRYSOsTOMUS

Hom. 23. in Joan.

Humanorum. cordium. cognitio

ii (n)

folius Dei eft

» qui ea formavir.

CvRILLUSs lLcc.,

u t

li V

,

.

expendens verba Nathanaélis

Rabbi tu es fi-

QUi

Jï

j

lus Dei, Noverat , inquit, /o/i

Deo corda bomi-

Quis lo

qmum patere,

$. AUGUSTIN

lln

US in Pfàl. 7.

P

Wi

)

pera noftra poffunt e[fe nota bomini

bus ;

d. quo animd

Vi À

jiant, folus ille novit qui fcrutatur corda

Deus.

GEN-

u. X

NADIUS de Ecclefiaft. dogm. c. 8r.

Internag

ol

1

anime cog

Wationes diabolum mon wvidere certà Jcimus,

Mi N

P

lures textus SS. Patrum huc facientes videri

poffuntapud SuAREZz & alios,

Patrmm

!

DICO 4. Angeli tamen cuftodes coghoü

(irti

cunt omnia fecreta cordium in clientibus -fibi

(

STUS

l

commiffis non

quidem cognitione naturaliter fibi

debita,

r

09

fed vifione intuitiva in verbo.

M

il

PRoBATUR Conclufio r. Eft generalis re-

F

(

gula apud Theologos & communis SS. Do&orum

ij

f

partim ex '"Traditione partim per experientiam

?

aut per opinionem, quód San&i ac Beati in codlo

D

g ]Oä |

cognofcant ea omnia in Deo, quorum notitia

j

Ípecia-

N

DECOG

DISPUTATIO

iI.

188

x

fpecialiter ad eos pertinet, üt fuppono ex Tia-

ii

Gatu de Deo ; ergo cüm omnia fecreta cordium

p 3

fpecialiter pertinent ad directionem noftri An-

N Ü

gelis cuftodibus commiffam, multo magis id pre-

415 .2

fumendum eft de Angelis cuftodibus. '

CoNFIRMATUR I. ex ipfa natura officii

vgdem La

-

UT

"

Angelorum cuftodum.

Angeli enim non pof-

fent decenter obire munus fuum partim illumi-

g, trifi

sls inte

nandó, partim tentationes precavendó & fupe-

(NFIRAL

randó, nifi haberent notitiam de actibus inter-

3s did:

nis fuorum clientum.

al: di

CoNrFIRMATUR 2. ex fenfu Fidelium, qui

vb f

rariffimé fallit; fentit enim quivis fidelium, ora-

r fenüs

tiones fuas mentales ad Angelum cuftodem di-

TTE

re&as illinotaseffe; ergo parirationenota erunt

n hab

/aliafecreta cordium. — Znt. patet; quia nemo cre«

2 Chrif

dit fe neceffario debere orare vocaliter, ut in-

n reveri

teliigatur ab Angelo, vel ut Angeli noftri cu-

zetodem

ftodes poflint Deo preces noftras offerre,

| eàs-

!u u

que commendare.

t pr

PaosaATUn 9. Plurimis exemplis conftat

adim d

ex Scriptura, Angelis cuftodibus nota fuiffe fe-

EOTV

creta cordium ; ergo prefumendum eft id uni-

TWintitat

At

verfaliter concedi Àngelis cuftodibus, quia eft

m D)

eadem ratio in cafu particulari & univerfali ad

Rüblpræ

I'T

fines à Deo intentos. nt. prob.. Sic Dan. 9.

dnfem

v.23. Angelus ad Danielem dicit :

Veni ut in-

TUf

Item An-

dicarem tibi , quia *ir defideriorum. es.

A

gelus ad S. Jofephum. Matth. r. v.20. Wib

Ti5

t

ii David noli timere accipere Mariam conjugem tuatt,

"m

Atqui a&us defiderii & timoris funt a&us inter-

$

dR &l

ni; ergo.

Cox-

g

elu

ll

DE COGNI/T—IONQE ANGELICA. 199

u

T0

ht

!

]

CONFIRMATUR I. ex a2

EH

E3—

1

l

fiftentia Angeli

QR tf

|

l

1',

preftita in agonia interna Chrifi

ti;

dicitur enim

l

Marci 14. v. 33.

Cepit pavere t tedere.

Et v.

m

l

j

j

34. Jiifüis

IUSI

eff anima mea usque ad mortem. . Ytem

Matth. 26. v.37.

du

——

l

]

1

Ac tandem Luce

Capit. contriflari & ineflus e[]e.

&t n

z

!

—j

I—

22. V.43.

«dpparuit autem. illi

i

4dngelus de celo confortans eum.

Pavor autem &

rung

[

tedium, triftitia, contriftat

jo, & mæ&itia funt

t g

meri actus interni $ ergo.

ZT

CONFIRMATUR 9.

In Evangelio, dum

Chriftus dicit :

Videte' ne. contemnatis unum ex

bis pufülis: — dicit enim vobis,

d oj

quia Jdngeli - eorum

&UU n

Jemper vident faciem Patris mei

» Qui in cclis eff.

Videtur fenfüs effe;

dolm d

quia cognof[cunt contem-

JC000 QU

piun cefirum intermum in

Deo ,

alioquin caufa-

jiaq

lis illa non haberet finem fprci

entem; Ífi enim

lr r

voluiffet Chriftus tantüm co

ncilare parvulis

quandam reverentiam ex eo,

Wi ml

. quia habent An-

:Om

gelum cuftodem,

fuffeciffet dicere :

quia babent

"dngelos fios, quos timeatis.

Cüm ergo addit: quia

vident faciem Patris,

voluit minari fcientiam an-

2

li t

gclicam etiam de occultis internis aCtibus.

gf

1

j

NI

!

PROBATUR 3.

$. BasiLivs Libró de

m d

vera virginitate preci

pit virgini, ut vereatur

jns, &

non tantum Deum &

Chriftum fponfüm fuum

; U

uübique-fibi prefentem,

gitat videntem ;

& omnia quz agit & co-

m

verüm etiam ut vereatur An-

LL

gelorum infinitas multitudi

nes, & unà San&to.

"2

rum Patrum beatiflimos fpirit

us: nullum enim

11 j

ex his effe, qui non fingula ubi

vis confideret.

Si ergo vifum eft BAsrLIO etia

j

j

m Angelis &

j

Beatis nota effe fecreta cordium ,

de quo nolo

|

interponere judicium, id fa.ltem

verum erit de

(

Ange-

4

r u6

190

DpISPUTATIO IL

nc

11

ia

Angelis cuftodibus tam noftris quàm hominum

j Vld (

[

converíantium nobiscum,'quibus in cclo fpe-

»

M

l

E

cialiter fuper res noftras conjunctis aperta funt

N

j

'int

o

T

momentis fingulis abfcondita cordium noftro-

i? d

rum ; atqui non funt illis aperta ex fua natura;

gmy[j]et Mna

erg

o per vifionem in Deo.

ür 27

DÍCO s5. Domones cognofcunt omnes

a&us internos graviter peccaminofos faltem per

qpotet

D

j

L

poter

effe&um, nempe per fübtractionem graticze fanc-

':4

Ü

etiami

ficanti$ ; probabiliter autem non cognofcunt

E

;

i figmu

a&tus meritorios aut leviter tantüm peccamino-

5

?

;

T

;

Íos.

fpei

& fenn

PRoBATUR Conclufio quoad 1. membr. e':'c

communi fenfu fidelium , qui credunt animam

uj Qu

[

[

Jrart

in ftatu peccati mortalis effe mancipium & habi-

i

[

ïï

l

taculum demonum ; hoc autem fieri non pof-

:

"

,

)

Y

[

AL (Q0ITA !

i

fet, nifi deemones cognofcerent animam gravi-

ter peccáffe, & Deum receffiffe per gratiam.

$ 008n6

POX D]

ergo.

PRosnATUR etiam quoad o. membr.

negativé;

eu

feundir

quia nulla datur neceffitas tribuendi deemonibus

: quedün

eam ad fenon pertinentiumrerum cognitionem.

trnime

t tecof

Solvuntur Objectiones. :

tporafio

OsJICITUR r. contra I. 2. & 3. Concluf.

ïnonhaben

1. Angeli tam boni quàm mali vident anime ef-

A g

fentiam ; ergo & aGtus illius. 2. Quie funt in

Suntyr.

!

anima & in intelle&u noftro, funt longé fimi-

"r

liora nature angelice , quàm corporalia & que&

funtin phantafia; ergo fi corporalia in phanta-

m* Iber

V

fia cognofcunt, multo magis cognofcuntinterna.

Prob.c. Cognitio fit per affimilationem intelle-

un-

T

tur

äüï&ü&türa

&üs ad objeétum ; ergo. 3. Domones dic

l,

DE COGNITIONE A'NGELI;A. IQI

"m IN

tur intrare in corda hominum;

ergo etiam pof-

lS. in tl ,!

i

funt videre, quz ibi agantur.

^ Qu

[

:

- Zint. prob. ex

AG.5. v.3. ubi dicit:

Cur tentavit Satanaj cor

T tüm fujs

tuum? intextu Originalil

egitur: Cur Satanas imple.

"Ht

vit coriuun? Et Joan.r3.

V.2. dicitur: Cum diabolusg

jam mi[fjifet in cor , ui tra

t

E

p—

!

E

]

deret eum S'udas: ac dein

additur v.97. Introivit

in eum Satanas

Si ergo

[ t

——

i

demon poteft agere in cor

Hrütie n

i

mmE

!

!

& cogitationes im-

mittere, poterit etiam in

trare & fcire fecreta

QQrmofo

EX

:

cordis; etiamfi non relin

Vr

quant in phantafia na-

turale fui fignum aut ve

ftgium. .4. Homines

fagaciores fepe intelligu

Mill,

occultas, & fecr

nt aliorum cogitationes

eta cordium, juxta illud Prov.

L anmm

27. V. I9.. Quomo

n i.

cientium , fic corda

do in aquis refblendent vultus profpi-

bominum manifefta funt Jrudentibus.

t

EtJob.21. v.

27. Certé novi cog

Inim pu

iationes veflras , &

Jententias contra me iniquas.

Ergo multo magis

p p

demones cognofcunt fecreta

cordium.

REesPON DEO.

Dift.a. vident eiï'entiam

j neni

animz fecundüm ea ,

que funt in ordine natu-

d

IGc.

que funt in ordine contingentium. n.a.

at

Effentia

animz fecundüm fe, & fecundüm re-

dicata fu

a neceffaria continetu

J

rintra feriem cau-

farum naturalium :

€contra veró actus liberi a-

J

nime non habent ull

r3C0

am caufam aut difpofitionem

n n

przviam, ex

quibus neceffarió ac uniformiter

confequantur.

Quæ Ji

Hinc poffet etiam negari confe-

n

quentia & paritas.

Difparitas eftifta; quia ef.

i

fentia animz contin

etur intra ordinem.naturz $

i

ed actus liberi non

'continentur intra ordinem

J

!

naturz,

lj

n

«dd 9. dift. a.

Ea quz fünt in intelle&u fünt

fimiliora nature an

gelice fimilitudine entitativa.

Cn ü"

»

j (0

DISPUTATIO . Il.

192

«f

c. fimilitudine proportionis. n. a.

Spiritualia

::hommem |

funt qui-

enim ; qualia funt actus meré interni,

fed non

g arert

dem fecundüm fe magis intelligibilia 5

gnos d

habent tantam proportionem in ratione C

ognof-

i, um

cibilis in a&u fecundo, ficut entia neceffaria ,

;;pofünt nec

in ordine naturz & ferie caufa-

quas continentur

itativé fi-

:4

UET

rum neceffaria.

Itaque multa funt ent

i

|

4j [ojean

milia, qui non habent proportionem

habitudi-

sede o

nis; hec autem proportio habitudinis defumen-

Zï

omine |

da eft ex finibus, ad quos res referuntur & pe-

1

nuns pur

tuntreferri: jam veró a&us liberi non petunt

0:

VICITU)

referri ad cognitio

nem angelicam.

Domones dicuntur intrare in

sdgol &

Ad 3. dift. a.

xons a

corda hominum in ordine ad unum

effectum. c.

a0nes hoi

in ordine ad omnem effe&tum. n.a. Si enim

WL S G

humana anima eft in corde humano, & tamen

t in corde fecundüm operatio-

It iL«

non fcit quid fia

tiilir d

nes phyficas,

*

poffunt etiam doe

mones exiftere

.

vt

1

n corde homi

num, & fcire quid agatur fecun-

lm d

düm operationes phyficas, qui

n fciant quid ibi

Dein

du $g

agatur fecun

düm operationes morales.

.

etiamfi doemones 1

n cordibus impiorum operen-

ilmAbbat.e

TE

tur aCtiones convenientes tyranno in fuum man-

D

cipium ,

non tamen necelfarió Íciunt fecreta

cordium

& alia omnia, qu& ibi aguntur non per-

Witg qr

tinentia ad fuam fervitutem.

d n

Sagaciores cogno

f&unt inter-

IP0XDI

Ad4. dift. a.

:

q

nas cogitationes ommes. n. aliquas. Jfubd.

ifl. . cog-

: Qu

1 SRU&OU

nofcunt aliquas conjetturaliter & per figna aut et

fe&us externos. c.. cognofcunt certitudinaliter &

"m |

Prudentes enim tantüm folent

Vintos

in fe ipfis. n. a.

obfervare, quanam externa indicia plerumque

T g lr

foleant effe conjunGia cum talibus confilis aut

1

anecu-

m

| II

DE COGNITIONE ANGELICA. 195

* t

affe&tibus huma'nfs.

r

Sic v.g. fi quis obfervave-

) fullt("

rit hominem libenter

ib

) fedr

busin materia caftit

uti fignis,/verbis & a&i.

1 Rtl()ne (

atis non fàtis honeftis vel

&quivocis ad fenfuü

n neceiïarj:

libus, quamvis fec

m pravum facilé exponibi-

undüm fe & in fe nec mala

i C

dici poflint nec bo

na; eoi

pfo tamen, quódta-

NT

lia &quivoca ac verfatili

Rn Jb

a in re fimili plerumque

La

adhiberi foleant ab obfe

&€nis, non autem à piis,

KUU Qefu

([ni

!

fapiens re&é concludet ,

814

moraliter certum effe,

enunhr ]

in tali homine latere con

1100 p

non amans puritatis.

filia non bona auþ COr

OBJICITUR 2. contra

easdem. - JuXta- SS:.

Uittreim

Patres Angeli & Beati co

v um ,

cogitationes & affe&us ;

gnofcunt mutuó fuas

ergo etiam cognofcunt

& 9 u

cogitationes hominum,

quia eft eadem ratio.

, ag

hi.Dr0b.I. S. GREGORI

UScL3

8. Moral.c.27.

dm oert

aliás 31. dicit: Jn Beatitudin

e refürgentium unus

Yones ext

erit perfpicabilis alteri , ficut ipfe

Jibi; & chm unins-

Laptor d

cujusque intelle&tus attenditur ,

Jünul confcientia pene-

[jut qui

iraiur.

Idem docent s. A

UGUSTINUS Tradt,

ml D

77.inJoan. & BER

NARDUS in Apolog. adGuil-

orum o

lielmum Abbatem.

"dnt. brob. 9.

BEDA L.2,.

in Job, c. 7. ait:

yinfüunt:

Non enim quidquam affettuum

(etunt &t

Juorum 'ad. invicem 1

ü

tePe . pote[ — Jpiritus : — fümplices

enim creature ac fpiri

iualeg mu

lum Dabent

Qntor f

es obflacu-

hum quafi corpulentum perfpicue fübi. fumt.

Ergo.

ESPONDE?O tr. a. n, C.

& paritatem. Di-

yofaum

fparitas eft

Wf'-

; quia ftatus beatitudinis & commu-

nicatio San

&orum perfe&a petit, ut etiam fe-

:)

Creta cordium h

»

r

abeant ordinem ad intellectum

aliorum Beator

um, üt

& in his operibus inter-

ontl ii

nis utique etiam divini

s poffent h

lp

M

abere partem

commune gaudium; clarum en

im eft, quod

fl

N

urp. Am?rt Tratt, de ängellz's.

Beati,

y u*

194

DISPUTATIO If

rl t

juftitia divina

q

Beati,

ficut participant de ipfa

itaetiam illam

phantaft

ut mifericordia gau

dendó in illa,

j UCPO

t

n

fibi applice

nt circa o

bje&ta juftitie & mifericor-

d

diz ,

ut omnia

bona Dei

& Beatorum fint in

Ti ii

üs, quó quis in

omnibus, &

quidem eó intimi

f!i!dl cagztatu

vita intimius

fuerit unitus cum his divinis perfe-

iM

|

d 0

ffima conformitate ac confen-

&ionibus perfecti

l

p fs

fu. Dixitr.a. quia po

ffec refponderi 9. n. a. ad

('AP

nf

Dicunt

hoc Patres refpedu

,.

J

rob. 1. ég 2. dift. a.

n

l

!

, fM

2&uum revelatorum in ext

remo judicio aut eli-

10 0

j

c. elicitorum in hac

l

ciendorum

in altera vita.

[

l

j dift a

vita. T.3.

Ciím enim in extremo j

udicioomnia

,quod

sidbus pl

patefiant fecre

tacordium, mirum non eft

anibus, t

ila hiftorica cognitio o

mnium confcientiarum

tatem in omnibus Bea-

zhyle ex j

maneat per tota

m sterni

tyltperfot

fcientie tam Deatorum

tis; ita ut omnium con

m habuerunt per totam

at m

quàm damnatorum,

qua

dn. , «

tui fpeculi apertee fint Ange-

vitam, inftar perpe

ternitatem.

4 Dum

lis & Beatis per totam &

Derüm,

OnrICITUR 3. COntraeasdem. I. Magi à

Rbiles

domonibu

s inftru&i revelant interdum fecreta

BUA

cordium ,

üt de Alberico quodam mago tefta-

T Q ef

L.r. contra Academicos

|

tur s. ^

UGUSTINUS

2, Doe-

!

E

.c.6. Ergo demone

s ea cognofcunt.

It

mones in energumenis cognofcunt imperiamen-

|

[

tl n

talia, que ab Exorciftis*illis imponuntur V. g.

j

lil

dum Exorcifte mentaliter imperant deemoni, ut

j

He&uæ :

5y

exhibeat reverentiam tali rei facre; ergo.

BRT

r (

RzspPoNDEO ad1. dift.a. Revelant fe-

*

creta cordium cognita Oope 1

ndicii externi. C.

b

Atj

[9

1

cog

nita in fe ipfis fine indicio externo. n. a.

T

MU n

1

S Wt

güjm 1000' regi*ta

bat quidam fccum ipfo quen-

W

DE COGNITIONE ANGELICA. I9

3

"

|

Mi

i

U

J

dam verfum ex Virgilio ; ejusmodi autem me.

!i

moria phantaftica erat indicium externum.ani«

fs

me, utpote per emotionem fpirit

n

LU

in cerebro.

uum certam

l

Hinc cAssrANUSs C

ollat. 7. c. 15,

M | öqtm

bené ait: JNulli dubium eft 4

ii

hr

quid po[fint. [Diritus

immundi cogitationum moftrarum

aitingere |qualitates,

TU t

fed indicis eas fonfibilibs |forin

*

&cls colligentes ,. d

Mij n T

el, ex mofiris difpofütionibus au

L verbi$ qc

/ZM[[ZIZS $

T

jn que propenfüs con[bexerint mos inclinari,

Cate-

Jüdcoar

vüm ilas, que necdum de internis an

ime Jrodierint,

rg'mrum ii

- adire omnino non po[Junt.

Judcponm

d 2. dift. a.

Cognofcunt talia imperia ve]

Xf cu

ex fpeciebus phan

tafticis in phantafia Exorciftz

M entemm

exiftentibus, aut ex fpeciali ordin

atione Dei, ve]

OR

quandoque ex permiffione Dei j

uftó judició pu.

n etan

nientis fuperftitionem Exor

.

cifte temeré impo-

t t

nentis varia imper

1à partim curiofa partim non

pete d

neceffaria. c,

nis. n. a.

cognofcunt ex ipfis a&ibus inter

al

Dum enim Exorcifta mentaliter for:

mat imperium, fecum i

iem- l'

l

pfo loquitur circa obje-

Yerdum

[

&um fenfibile;

adeoque illa interna locutio fit

A m

I«

cum emotione phantafie & fpirituum in cere.

bro, ex qua emotione tanquam naturali fignó

i As

ac veftigió arguunt ea quz fünt in mente.

f 2

OBJICITUR 4. contra easdem.

I. Àn*

j inpe

gelus poteft. naturaliter

QmUl

cognofcere, quidquid

1

continetur intra obje

&um

proportionatum

gt d

fui intelle&us;

fed at&tus liberi continentur

qu; 4

intra obje&tum

proportionatum .. intelle&üs

o

angelici;

ergo. dMim.prob. A&usliberi funt

jig o

entitas naturalis; fed omnis entitas naturalis

continetur intra objectum proportionatum in-

u

35

u

Lïelle&u;' angelici; ergo. 2$. Duo objecta

2

ejus.

DpISPUTATIO II.

196

(bi &

am æquä proportioe

ii

eriof

ejusde

m nature fuut eti

gel

snf

|

mata

duobus intelle

&ibu

$ ejusdem nature;

i

m

rchangeli Michaélis & alia

fed cogitatio V. g. À

j

4 1102

cogitatio alterius Ang

eli funt talia obje&ta ejus-

](EsPONDE'

dem naturz; ergo.

Min. ad prob. dift. Maj.

djperiore.

REsPONDEO2ZdI. h.

1

prpreci

fünt entitas naturalis

per relationem

ad caufam

L

)

j

Jj

|

lationem ad caufam libe-

L

j

" f inte

neceffariam. c, per re

gepta d

ram. n.

4j.

'F'ales effe&us

nempe actus libe-

non habent ordinem

|Pr illumi

ri, inqu

antüm funtliberi,

tadope-

stntüm n

ad naturam, & fic eatenu

snonpertinen

& quoad caufas & effe-

ajp veria

ra Dei üt Authoris natur

d ventas.

&us neceffarios, q

ualia

b3

fünt opera naturalia ;

nt

U

im ex fua natura competit

a, Id

Angelis autem ta

äg

U

cognofcere opera

Dei üt Authoris nature quoad

effe&us ueceffarios ,

inquantüm funt talia.

a feripta

A&us liberi continen-

&nuniver

Itaque 5-

o. dift. Min.

tur intra o

bje&um proportio

natum Angeli pro-

tirum qt

tione babitudinis. 0.

dia

ortione entitatioa. C. propor

dnte d

"Min. Seufus patet ex dictis; q

*

uiaadfines à Deo

n petunt cogno-

t fecn

intentos actus interni liberi no

fci ab Angelis.

tat conf

Ad 2. tr. Mgj.

dift. Min. "Tales cogiiatio-.

tl ro

!

u

nes funt ejusdem na

ture fecundüm preedicata

l

1f o

abíoluta. c. fecun

düm preedicata relativa. n. A.

i pofet

ï

L]

A&us enim unius

Angeli vitalis habet effentia-

lem refpe&um ad

faum principium vitale nem-

!

M YU)

pe ad individuum,

à quo procedit: hoc pr&-

atouus&p,

dicatum relativum

non habet cogitatio alterius

1

Bo

ft cognofcibilis à

Angeli; & ideo etiam non e

linii t

primo Angelo.

le ræ

Jr

DictEs.

cognofceret cogi-'

Si Angelus non

dependenter à re-

"

tatiqnes inferioris Angeli nifi

velatione

[[,

N

DE COGNITIONE ANGELICA.

Y97

!j

D

VL qub,

J

velatione fibi fa&a ab"inferiori( An

gelo, tunc

Angelus inferior illum

inaret. füperiorem ; fed

l

V l

u

hoc eft contra Diony fi

um in L. de Hierarch. &

contra D. Thomam; ergo.

tj db

l

RrzsPoNDEo. dift. Maj.

llluminaret infe-

I ] n

rior füperiorem, fi per hanc i

lluminationem in-

( enf

D f

telligatür precifé manifeftatio cuj

uscunque ve.

D d [b

ritatis. c. fi intelligatur manifefta

tio virtutis al-

tioris receptz à Deo vel à fu

Bntoriis

.Maj. Peri

E

]

periore Angelo.n,

luminationem enim plerumgue ac

Tentaye

firité tantüm intelligitur communicatio & ma-

f d ef

nifeftatio veritatis acce

! Ratitdoy

pte à Deo vel fuperiore

Angelo; veritas aute

in

A QdX

eft accepta, fed facta,

actuum liberorum non

rl

OBJICITUR 5. contra easdem.

I. Poteft

. Jnt vl

Vi u

dici, in fcriptura folüm tribui Deo propriam

fcientiam univerfalem omnium fecretorum tam

m g

preteritorum quàm futurorum; ergo particu-

e t

Nad ts

laris fcientia in angelis de prefenti non obftat

omnifcientie diving.

,2. Etiamfi

Angeli co-

etutap

gnofcerent fecreta cordium,

non fequeretur

malum aut confufio in univerfi

03

ergo ex illa

Jes cogitz*da

ratione nihil probatur.

;

M

"fnt. prob.

Deus poffet

im p

|

l

impedire omnem confufionem , au

t faltem ea

fmivac n'l

j

t d

confufio poffet impediri per bonos Angelos 5

:

ergo.

i

g?

REsPONDEO ddr. n.a. " Quia eft eadem

j t

ratio totius & partis, fcientiz univerfalis & par-

|

uío i

[

ticularis in hoc cafu.

Infüper textus. fcripturg

fuünt indefiniti tam de f

[s

gt

cretis przfentibus, quàm

futuris & prateritis.

ylet

"Ád 2. n. a. ad prob. dift. a.

PoffetDeus con-

!

J

rovidentiam extraordi-

j

l

fufionem impedire per p

3

. nariam.

)

"DISPüTATIO i.

198

'ESPONDE

(

nariam. c. per leg

es & exigentiam próvidentis

H

Prænuutiant

ordinariam. n. a.

Si enim Deus vellet relinque-

momfü.

MU

x

re caufis naturalibus

fuum curfüm, meceffario

ais c

ur confufio ex ta

li fcientia Angelorum

gi, d

fequeret

& doemonum.

Cum igitur Deus velit providé

g M

acere non folum üt aut

hor füpernaturalium, fed

qot, av

etiam üt author nature, non v

ult dari innatura

WGUSTINU

t ;ld COIL-

L)

j

;

T

exigentiam , qu& connaturaliter vergere

fufionem in univerfo.

sptur t

On]J1ICITU

& 6. contra eas

dem.

r. Ange-

spres ml

ffe&tos futuros contingentes ex

li cognofcunt e

teeforüt T

a&ibus liberiss ergo & c

ognofcunt ipfos a&us

s ol 1f

Domones quandoque pre-

liberos.

Zni. prob.

s

nuntiant regnorum

mutationes, bellorum ex-

j dio

dependent ab actibus libe-

itus &c. qu& omnia

i Prenun

fis ; ergo.

9. S, AUGUSTI

NusL.12. de Ge-

a v

fief. c. 13.

dicit quód anime humane , fecun-

temones

düm quod à fenfibus

s

corporis abftrahitur, comr

vtbus T

Idem docet T ER TUL-

P

etat futura previdere.

ubi ait: AReco-

LIANUS de teftimonio animz,

b dilha

m, in ominibus.augurems

li

gita eam in pra[ugiis vate

D

Aiocinentg

in eventibus pro[Dicem : mo

n wirun, fi à Deo data

$

ZEvum angelicum co-

& füperio

bomini-noverit divinare.

:ïa'n' au I

éxtenditur ad tempus

preteritum & futürum,

EW

ficut zternitas ; ergo cum

cognitio angelica men*

tstomitu

füretur evó , non folüm

fe extendit ad preefen-

fed etiam ad futura contingentia tanquam

1 udes f

a,

50l t

praefentia.

4. Chri

ftus per fpecies infufas hu-

inanitati cognofcit futura l

ibera contingentias

Ts od

ergo & Angelus. c.

prob.

Species Angelorum

"Ut

funt perfe&tiores ,

quàm fpecies infufe anime

J!

ij

UI

Chrifti, üt docet.s. THOMAS 3. P. q n Bo

M

W (

Ergo.

2 RESPON-

Il

DE COGNITIONE ANGELICA.

199

RrEsPONDEO 2d i. n. a. ad prob. dift. a;

! Vellet n

i

Prenuntiant talia per indicia probabilia & pro-

RUE

j

gnoftica. c. per vifionem intuitivam. n. a.

Pri-

[

macaufa, ex qua poffunt prenuntiare demones

i i

lU

;

futura, eft experientia preteritorum ; fi enim

TR

[

l

agricolz & nautz per experientiam multa prz-

lr

:v'

nuntiant, cur non & demones, de quibus s;

Fetestl

AUGUS'TINUS L. 2. inGenef. c. 17. ait: Subti-

Üori pollent [enfüs acumine C experientid callidiore

?m: L Ane

Secundo. Do«-

proper magnam «vite longitudinem.

Lt

mones multa accipiunt ex vaticiniis bonorum

- or af

Angelorum vel Prophetarum, quz à demoni-

nv

bus meliüs intelliguntur.

Jértià. Ea prenun-

tlotm ex.

tiant, quz in aliis locis jam pofita funt in fuis

x

caufis ac. difpofitionibus aut etiam effe&tibus.

lo

Quartb. Prenuntiant ea, que ipfi funt fa&uri

tue, b

concitandó v.g. bella.

Quintó. Multa prenun-

[rditr, t

tiant deemones ex conjecturis, dum attendunt

Qc TET

circa a&tus liberos ad communiter contingentia.

Ui atl

— ZH ». dift.a.

du m

Dicunt, quód animz humane

f

fic ratiocinentur ex impreflione ac illuftratione

angeh'cumo:

fpeciali fuperiorum caufarum. c. aliter & ex fua

m

1

l

"t

natura. n. a.

D. THOMAS hic q.86. a.4. ad2.

ju

l

)

mentem S. Auguftini fic explicat: quód dicat,

vtl

animas hominum à fenfibus corporeis abftra&to-

nE t

"

rum , quales funt contemplativi, magis effe di-

fes 11

f

If

fpofitas ad talia vaticinia; quia Angeli & fydera,

t

àquibus ordinantur multa futura, faciliüs in-

quietantphantafiam & ejusmodi phantafmata im-

i Angelo

j

primunt: eft enim ordinata anima fimillimum

]i l

|

|

quiddam mundo intelle&uali angelico aut mun-

Pl q' l

do fydereo .Qrdi'natifïïmo; & ideo ob analogum

N

4.

Ordi-

DISPUTATIO 1I.

ECOGN

200

j

ordinem facilé agunt in invicem per proportio-

qií

Verba D. THOM €

MW

jau

pes ordinis harmonicas.

?

N

funt fequentia: Dicendum , quid ficut. duguftinus

A

dicit 19. Confe[J. anima babet quandam *oim. fortis, ut

ex füi matura po[ft. futura cognojcere.

Et ideo quan-

&9 quodammodo

qriiones

do retrabitur à corporeis — fenfibus , -

vevertitur ad fe ipfam , f particeps motitie futuro-

ga ob

yUm. - - - Sed quia ifle wmodus cognofcendi mon eft

ditet, 1«

connaturalis intelle&ui moflro, fed wmagis ut cognitio-

ideo mon efk fecundum ma-

iini, &

aem à fenfibus accipiat ,

vifu1od

iuram anime , quid futura cogno[cat

, cum à fenfi-

bus alienatur : [ed wmagis per impre[Jonem. aliquarum

der & at

senc dj

caufarum — fuperiorum

fpiritualium €9 corporalium.

5

ficut- ctnm. virtute. dioina. mini-

ui, d

Spiritualiun. quidem

iOnfi, ]

flerió 4Angelorum inte

lle£us -bumanus. illuminatur : &2

sipfo vi

phantafmata: ordinantur ad futura aliqua cognofcenday

vel eiiam cim per operationem doemonum fit aliqua

zi Adam

commotio in pbantafía ,

ad prafignandum aliqua. fu-

ia copt

xterim fo

tura qu& demones cogno[cumt ,

üt fupra ditium &ft.

Hujusmodi autem impre[fones. [piritualium caufarum

üun if

magis nata eft anima bumana ufcipere, .cim à fen-

liC

fibus alienatur : quia per boc propinquior ft [ubflan-

t t

ts [b

iritualibus, €9 magis libera ab exterioribus in-

ünverf

quietudinibus.

Contingit autem & boc per impre[fo-

X st

ven fuperiorum caufarum corporalium materialium,

ut Qquàg

eftum eft enim, quid corpora fuperiora impri-

Qivire

ynunt n corpora.

Unde cim -vires fenfiioe fint

attus corporalium orgamorum , confequens efü quüd €x

Ut

BETM

impre[fione celefiium. corporum. immutetur quodammo-

do pbantafía.

Unde cim coleflia corpora fint wmul-

"t

Ü

torum futurorums fiunt in imagimatione aliqua. figna

quorundam futurorum.

Hec autem . figna magis per-

QBUCIT

die C

cipiuntur in noe (9 à dormientibus quim .dt

à vi-

4 Wg |

9 "-

DE COGNITIO'N'E ANGELICA. 801

'l

Mityrs

oTH

à vigilantibus : quia d. dicitur. in

Libro de Som. &g

l

vigil. que deferuntur de die,,

Al

hn m

S. Do&or.

dilJolvuntur snagis. Yta

Ht r

Jld3. dift. a. /Evum an

gelicum cqäxgen—

' uieog

ditur àd preteritum & futuru

m

* Ü tl

l

; itatamen, ut

1 f

!

il f

cognitiones angelicz fücceffive

fecundüm prio-

ritatem naturze referantur fem

nf "

(j

per ad comple-

l

if

[

li

m

xum ex objecto & tempore fi

bi correfpondente;

j

C,. aliter. n.a.

Angelu

T nj

!

U

s femper dicit: mumc boc

T/1

contingit, & nominandó munc no

n intelligit -ex

parie f[ua hodie aliud nunc

» quàm quod intellexe-

?? dj

ratheri & ante annum :

[

"interim tamen ititelligit

aliud zunc objeGtiv

um reale feu ex parte rei v.

Ü w

Adami,

& aliud qunc o

g.

ii g

bje&tivum reale ex par

te

Anti-Chrifti.

Itaque Angelus videndó Adamum

Md

J

non eo ipfo vi

det o

b

DIIT

je&ivé Anti-Chriftum, nec

V d

l

cognitio Adami eft r

ealiter cognitio 'Anti-Chri-

2

j

uj

fi; quia cog

nitiones realiter fibi fuc

"T

ll

j

l

dum interim Ífo]

cedunt,

M d

L

il

a duratio m

anet, nempe z

4

i

angelicum in fenfu. explica

to.

Vum

UT

!

j

!

]

4ld 4. c. a. n.c. ad prob. dift. a.

ir j

À

/

t

Species an-

entrirt

!

L]

gelorum funt perfe

&iores quoad unitatem. c.

quoad univerfalitate

m-'n. ac

D. THOMAs ]l.cc.

rpri

n minid

expreffé docet, quód fcienti

a Chrifti ad plura fe

extendat quàm fcientia ange

li5 fed fpecies an«

r

geli unitivé reprefentant v/

311

g. totum mundum,

J

á

jl

dum interim fp

ecies Chrifti quà hominis funt di-

TT

Vifz in fe ipfas

j p

üm notitiam

» prout videlicet Chriftus fecun-

ex

perimentalem modo repreefen-

i Jf

tet fibi unam par

T

tem terre, ac deinde alteram.

OsjrcrTUR 7. contra easdem.

p

l. Dæ"'

mones cognofcunt bonitatem vel malitiam

yud'm i Wä

I

/

actuum

)

; 068

202

DISPUTATIO II.

ergo etiam cognofcünt

, rl F08

a&uum liberorum 5

Jn

acus liberos. c. paiet ;

quia in noftris princi-

in

differens inter bonum

hr5n03!

piis non datur actus

& malum,

fed om

nis acus pertinet vel

ml

vel ad regnum diaboli; ad

mium, n

ad regnum Dei,

civitatem Jerufalem ve

] ad Babylonem, üt

.ä

J

Ü

06 €

Adeoque dum iü

loquitur AUGUSTINUS.

«qit dict!

omni a&u à docm

one co

gnofcitur vel malitia

g iv g

fcitut

vel bonitas a&üs , eo ipío etiam cogno

"nt.

1168 pECCBV

fpecies, obje&tum

, ac tota effentia actüs.

n defgu

Domones

fünt accufatores hominum

rob.

vinoltunt o

ad tribunal div

inum de omn

ibus a&tibus. malis

« (elinquen

üt patet ex Hiftoriis;

h

per totam vitam patratis,

r

ih d

ergo.

o. Per omne peccatu

m vel extinguitur

þ"

£

Jx

ï

i

vel faltem induci-

j.h Pfæ

in anima gratia fanctificans ,

Jwier pe

tur aliqua macula in animam

per diminutionem

*tütüs cerl

ofcunt hanc defor-y

gratie ; atqui d

cemones cogn

$ accofat

mitatem vel pulchritudi

nem anim; ergo. 3.

ffe&us fuggeftionis de-

25 i q

Omnes a&us mali funt e

RUT

fionum; ergoeorum

intereft fcire

fuos effe&us.

acufib

fuafio fidelium , quód de-

44 Eft communis per

unomen

mones mané exfpectent

, quz fit prima hominis

Jl

is.D*

n ]

Ti

Cogitatio ;

item quod gaudeant, dum qu

tüfermam

yum fugge

ftioni prebet vel modicum affenfum

It

A.

vel complacentiam ;

ergo & cognofcunt affen:

füm internum. s. n Libro Job. c. z. v.8. *

TA

inus ad demonem: INum-

C.2. V. 3. dicit Dom

tbf f

ferowm. meum

Stob , qubd mon fi &

L

quid confiderdfti

ac iümens

Täküatu'm j

fimilis in ierra, boi

no funplex & rettus ,

T

JDeum & recedens à malo;

ergo diabolus

confi-

interiorem illius animi, :

"9 d

deravit totum ftatum 1

W

Wt

intentionem cordis, & hoc vidit compara

tiv ;

ms. 3d-

1

M

Wi

i

N

L

1

l

V

.4ad fcat.gm internum religuortïm hominu

eoque

i

Ó [

DE COGNITIÓNE ANGELICA, 205

/

E

eoque vidit c

T tofes

i

"t5

D

num.

ogi tationes internag omniumhomi-

U D

lt

RESPONDEO ad r. dift. a.

A]äqüi äæmo—.

TUm dlahoh,ï

nes fpecialiter habentes permiffio

nem à Deo ad

dl

tentandum, illos actus cognofc

Oonp (

unt. tr. omnes.

U

r

1.a. Quod enim in moralibus

de genere nega-

';itm' d

Id

tur aut dicitur,

&)

non negatur de fingulis indivi-

AT Cogofi

duis: fic v. g. de

genere humano dicitur

, quód

fifis A

omnes peccaverint in Adamo

, id tamennon di-

765 'oninyr

citur de fingul

is V. g. B. Virgine. .. dift.a.

dU ij

Cognofcunt b

onitatem vel

malitiam aCtuum gra-

erfitoris

viter delinquentium. c. lev

iter peccantium. n. a,

Lt

Ad prob. dift. a.

Sunt accufatores hominum ex

i d

meris praefu

mptionibus dubiis circa actus bonos

(inimtur

vel lev

Iter peccaminofos. c. ex fcientia &

Wt n d

teftimoniis certis. n. a.

(Quód enim demones

in fuis accufationibus

m em.

fiepe

errent,

patet ex

TM

hiftoriis, in quibus habetur

. in accuíatis non

du d

femper reperta effe ea

peccata, de quibusàde-

im, qUi

mone accufabantur

coram tribunali divino.

inc & nomen d

rim li

aboliin Greco idem eft ac ca«

um qi

lumniator,

lmó in Jobo dcemon fufpicabatur

aliam inte

jum db

rnam difpofitio

nem, quàm poftmodurmr

fuit expertus.

4

gnofcunï;ï

ib- ( hi

4d2. c. Maj. n. Min.'

- Quia ficut. deemon

u-

hon videt ftatum Beatoru

m in colis, ita nec

4M D]

videt ftatum internum ani

marum juftarum, quae

Wf ml

ünt in numero filiorum

Dei & heredum regni,

)

^Uum ergo decrementum v

?.ä

f

el incrementum gra-

B

tit pertineat

adhuc ad ftatum filiorum Dei in il-

r o

!5 qui venialiter peccant, non habet in iis

!

Qu

il

malus quidquam, fed funtx jam translati de

regno

DECOGN

DISPUTATIO IL

204

(j

regno diaboli ad regnum Dei & de morte ad vi-

(

tam.

qaomodo

Intereft deemonum Íci-

Ad s. tr. a. dift. c.

re fuos effe&us poft vi

&oriam. c. ante vi&o-

XUTANDUM

am fugam. n. c. tenta-

riam aut poft turpem fü

"lperpatür

tiones deemonis omnes pro fine

fuo habent pec-

wi tmodun

averfionem à Deo, fi

hanc ob-

catum grave &

gj t 1

tinuerit & viderit doemon,

fciet quid actum fue-

gdnaturam

em non vicerit, tam pa-

rit in homine ; fi aut

qrenienti

zum ipfi perfpecta

eru

nt corda hominum, quàm

$, d tun

ftis obfe

fífam urbem aut caftra inimica

parum ho

FTL AUS

explorata habet

ante vi&toriam , aut poftquam

das füper

ex acie vel ab

obfidione repulfus fuerit. .Dixi

, quód omnes ten-

s roduc

ir.a. quia fa

lfum utique /eft

anamen

tationes proveniant

à fuggeftione doemonum.

vt quu

Ad 4. dift. a.

Exfpe&ant doemones , ut ali-

tius CITCU

quid colligant ex pr

efumptionibus externis du-

t füpe

biis defumptis ex organo corporeo

phantafiee

&tt0 ref

ligant ali-

vel aliis i

ndiciis naturalibus. c. ut col

amftatis

quid certiex vifione intuitiva inter

niftatüs. n. a.

ÁTXDU]

ïfenfus patet ex dictis.

iy:,. MP Pbi

Confideravit totum fta-

tujt (

IUf

n p a diit-c.

PU

tum interiorem ex indiciis externis fal

libilibus.

« C.

Solemus

JE, ad ql

.

c. ex vifione intuitiva animi. n

:

enim & nos quospiam homines j

udicare juftos,

Wt fnci

comparativé a

d alios ho-

"untur (

re&os , fimplices &c.

mines, & fic difcernere juftos

ab injuftis, fim-

:

li

At g

fed interponi-

1

plices & re&tos à verfipellibus ;

nontamen Ven-

snus tantüm noftrum judicium,

At r

ditamus fcientiam. ltaque & diabolo licu

erit

& lt v

id judicare de eo, à quo haud dubie fortiores

?ij

*

ac;eperit i&us, & majora paffus fit vulnera. -

L

ll

DE COGNITIONE ANGELICA.,

205

T

*s

- QUJESTIO IIIL

«

ln C? quomodo ngeli cog

æm0num(

nofcant y[teria etiam

* t

Jüpernaturalia ?

ROT

OTANDUM I.

Ello lg

Duplicis generis dari entia

bnt[

^. fupernaturalia:

aliqua dicuntur

füpernatu-

i

ralia quoad todum, alia quoad Jübftantia

Li

"Uif

:

j

Super-.

naturalia quoad modum dicuntur,

que. quidem

Ti (

1 l

quoad naturam fuam ac effentiam

Iominum,

l

non füperant

1

vires & exigentiam nature in om

nibus circum-

frig

It

(

ftantiis, fed tantüm in una vel

altera circum-

AU of

flantia;s fic v

-£. rofa in hyeme inter medias ni-

f D

ves eft ens fi

[5

pernaturale quoad modum

m tey

licét rofa produci foleat à natura ac etia

m exigi,

m -

nunquam tamen producitur iri his circu

mftantiis.

Mons, t

Supernaturale quoad. fubftantiam dicitur e

ns, quod

Ws exmst

in omnibus circumftantiis quoad füa

m naturam

& effentiam füperat vires & ex

p at

igentiam naturg s

talis eft aCtio refufcitativa mo

rtui, quia in nul-

i gt

lis circumftantiis debetur

naturz.

D

Yernifti

NOTANDUM 2.

Alia effe fupernaturalia

tbeologicé ,

alia pbilofopbicé tantim.

J beologicà fit.

ii Permaturalia dicuntur,

N

que intrinfecé cum fine

i

nis i

l

M

fupernaturali ul

!

timo, nempe cum vifione intui-

m

l

l:

tiva Dei,

ad quam intrinfecé ordi

nantur; fic

V.8. gratia fanctificans, habitus virt

st

utum infufi

r

C. dicuntur theologicé füpernatu

rales, quia,

Ordinantur ad be

autudinem füpernaturalem.

Ü

ii

.f

j

Philofopbicó fupernat

uraüa vocantur, quze ex fua

natura non ordinantur ad

ponau

turalem; fic v.

illum finem füperna-

ii

li

8. donum linguarum, donum

prophetie, grat

ia fanitatum &c. quie nonnun-

m

Ü

guam etiam gentilibus aut impiis v. g. Apoftolo

u

Jude

pl T

206

DISPUTATIO IT

RA

nde conceduntur, non ex füa natura &intrin-

em fupernaturalem, fed

r

ï'ecä ordinantur ad fin

gl

j

um a

tantüm extrinfecé videlicet ex

intentione Dei;

ebi

It p

!

ficut & naturalia omnia v.g. flores & cibi extrin-

godaot

iU

fecé ordinari poffunt ad finem fupernaturalem.

D

eintep

depeti

DICO z. Angeli naturaliter non cogno-

fC0 3.

fcunt ullum obje&um fupernaturale quoad fuüb-

[

i

[

entia J

ftantiam quamvis t mere poffibile, faïtem.co-

extra of

tuitiva.

]

gnitione certa ac in

Non datur ülium

juta abfol

l

PRonATUR conciufio.

cognitionem angelicam re-

s necfet

determinativum ad

vfibus fatl

fpe&u talium obje

&orum poffibiium; ergo.

Determinativ

um illud veleffet ob-

fipematuralia.

Zint. prob.

hopATUR

je&um ipfum,

velnatura Angeli, velalia caufa

poteftdici; ergo. .Min.prob.

. matur:

naturalis neutrum

Primum non poteft dici; qui

a obje&um poffibi-

t Qd

t peciebt

]e nondum datur: Secundum & tertium non ex-

nem cognitionem angeli-

ts eft d

igunt ad fui perfecto

tm ord

cam refpe&u talium

obje&torum poffibilium,

cüm habeant

finem fuum etiam fine illa cogni-

Af &

tione; ergo.

Ex his itaque fequitur, obje&a

at intr

naturalia quoad fubftantiam ab

j

poffibilia füper

Ancelis folum videri p

offe in Deo, inquantum

*

SKCO L

t, ut thefauros

decet & meritis ipforum congrui

ttala :

fuzm fapientie Deus ip

fis aperiat.

äverbo,

]i neque cognofcunt entia

DICO 2.

Ange

T ootenti

fupernaturalia quoad fubfta

ntiam, dum a&u ex-

evelationem Dei.

"tttfpe

iftunt, nifi per fpecialem r

"d

PROsRATUR conclufio.

Non datur ullum

Eysst

determinativum ad cognitionem

angelicam re-

ï

Wl f

'

ura; ergo.

nt.

fpe&u talium obje&orum in nat

"ttin

rob.

Determinativum cogni

tionis angelice

.

gentigæ

'*I*ï V tot

communiter non eft experientia, nec exi

uni-

^ d

l II

DE COGNITIONE ANGÉLICA. 907

r

"

t

I

dtn

u

niverfi, nec quidquam aliud; er

V ittong

go.' nt.firob,

(f

Angeli non cognofeunt obje&a

per experien-

Z

l

tiam fenfüum aut per fpecies rec

j

eptas ab obje«

Vib

[

j

u

J

&o, üt patebit ex fequentibus

, neque etiam

DICEM

ejusmodi notitia debetur genera

liter nature an-

(|

i

"rf e

gelice independenter

à revelatione; ergo..

!

DICO 3.

li, Gïtem

?

ngeli neque cognofcunt natue

raliter entia füpe

rnatural

ia quoad modum pro-

ducta extra ordinem na

Yi

tura,

nec fecundüm

predicata abfoluta nec fecun

düm przdicata re-

11 dDrefttp.

Ubj n

lativa, necfecundüm pradic

ata communia cum

aliis entibus natur

Id relefit j

& fupernaturalia,

alibus, nec fecundüm prgpriæ

l, vt

"

PRosATUR conclufio,

Angeli nihil co-

p Mi

gnofcunt naturaliter

aisl

nifi per fpecies fibi con-

cereatas ac quafi innatas

4

fu.

» quia funt intelle&ivis

& in iis fpeciebus nihil vident, nifi quorum co-

Pa

o pf

gnitio ipfis eft debita per exigentiam univerfi ac

j

conftantem ordinem natuür

?; fed talia entia fu-

m f j

fegiti, t

;

pernaturalia &c. quoad modum non compre-

henduntur intra ordinem naturz univerfalem;

yd fublntt

ergo.

D H]qU

DICO 4. Omnia myfteria fidei &þentiæv

nit t b

fupernaturalia ab Angelis t

antüm poffünt cogno-

il

fci in verbo,

prout cuivis Deus revelaverit,

ol

Vel per potentiam quandam organicam natura

jm, u

ángelice ex fpeciali defti

natione aut permiflione

fatia/

Dei füperadditam.

N d

l

J

SENSUS EsT, quód Angeli exiffentes in

m«

i

celo nihil fciant de myfteriis noftre fidei nifi

«t &

qu& videntin verbo, prout Deo vifaüm fuerit

(

€a vel ex toto vel ex parte revelare;

Angeli

"

j, P

?erö, qui deftinati füntad minifteria ho

minum,

vel

ODISPUTATIO IL

208

, Din i

vel doemones aquirunt nonnunquam aut for«

j

—

)

Í

j, arfap

mant fibi ipfis potentiamquandam organicamaut

[

füs C0

organice sequivalentem , vi cujus poflint aqui-

j

4l

g at C

rere notitiam experimentalem de locutionibus

& fa&is hominum, eaque dein ulterius difcu-

qenmc u

ä

Ql ip H

tere per potentiam imaginativam, quam Deus

l

illis indulferi&: oftenfum enim eft Difp. 1. q.3.

dafiorum :

anttiam d

Ang

elos habere exteafionem indefinitam, quam

bitrio formare poffunt in omues figuras.

ylgeneral

PI'O ar

s macipia

: PROBATUR concluüo. Non datur ccn-

sfotva fe

venientior modus explicandi ignorantiam dao-

ao ponte

monum aut etiam aliqualem fcientiam circapra-

vtj Vi

cipua m

yíteria fidei v. g. circa incarnationem,

dam bon

circa divinitatem Chrifti,

que duo mylteria

sf torpon

plerique

domones non certó agnoverunt, aut

n epert

circa virginitate

m B. Virginis ,. que-etiam tefte

At pro

MO Occulta

IGNATIO Martyre G HIERONY

mittat

fuit demonibus ; nifi dicatur cognitionem de-

tU pa

monum effe valde imperfe&am , eorümque po-

um

tentiam intelle&ivam circa myfteria fupernatu-

tnts p

ralia propemodü

m fimillimam effe hamanz co-

* nf

ufo ingenio Judeorum,

verfanti

gnitioni & obt

& objet

circa extrinfeca tantüm. U

]terius per hanc

nt multiplicari decreta di-

Soly

hypothefin non debe

vina & femper nov&

inhibitiones aut conceffio-

üBHCITU

l

nes divinz circa operationes deemonum , qua-

"*?

hts Q

les tamen fingi debent propemodum infinite ac

Ht

femper nove ab Adverfariis; in noftra enim

* Dotuy

(

fententia doemonibus generatim omnis notitia

|

tlor

permittitur,

. quam poffunt aquirere ope fuorum

fenfuum, inquantum ab eorum co

gnitione eX-

C& di-

Qf

Wt

perimentali non deterrentur metu, viudi

l

tb (

ving.

"w

I

DE COGNITIONE ANGELICA.

209

LT

mlüïganm '

k

vinz.

poteft,

Dein in hac fententia explicari optimé

cur fzep

l]llö W Il

e ddemones tam imperité proce-

^ btj

dant in fuis confiliis aut ratiociniis ,

!

prout v. gr.

Ui

contigit circa crucifixionem Chrifti

, ad quam

l,

It

l

permoverunt Judaos, in everfionem

tamenreenij

d

Di

füi, quod ipfum etiam fiepe contin

git in morti-

bus fan&diorum Martyrum, — Acce

dit quód de-

ceat juftitiam divinam,

*Fsz?fguï

ut concedat doeemonibus

aliquod generale mediu

m exercendi dominatum

in fua mancipia

/

» quale neceffarib-eft potentia

" Linmm (/æl

cognofcitiva rer

um contingentium, inquantüm

ab ea non fpont

e recedunt aut dete

1D a.

rrentur ex-

FR

traordinarià vindi&á divina.

Uod denique

Angeli tam boni quàm mali pofi

f

ln vt

Dt aliquando

t.t

affumere corpora, & mediantibüs

illis aquirere

notitam experimentalem

u

» Videtur conforme

x t

effe divinge providentiz,

Ut tam bonis quàm

malis permittat medium c

ogniüonem;

ognofcendi nonnun-

quam aliqua pauca faltem

veftigia fupernatura-

-

lium , ut fic in ordine ad

fines juftitie divine

H

permittentis & punientis ,

aut ad fines bonitatis

divinz in infirmitate fucc

u

rrentis & coronantis

(

M

pyæbeatur objectum conde

cens.

jetrt d

Solvuntur Obje&iones.

1

Qu

Gu

" OsngrerTUR r. contra r. Conclufionem.

od

I. Angelus cogitandó

de vifione intuitiva Dei

;ï

vel de Incarnatione in pri

mo inftanti fuz crega-

j

(

d

tonis, potuit dicer

j

e, fe confideratis omnibüs

m

inhocobje&ononi

nvenire rep

iil r

i

J

potuit vifionem intuitivam v

ugnantiam; ergo.

el Incarnationem

gnth*

cognofcere üt poflibilem.

?. Angelus natura-

j

ji

j

ter & certó cognofcitomni

j

fli

potentiam Dei; ereo

Ó

etjiam

( D.zdhmort Traii. dex?'ngelz's.

DISPUTATIO II

»i COGr

2(10

etiam cognofcit in

illa omnipotentia dari virtu-

, quod eft fupra omnem ex-

j d

|

tem creandi aliquid

Ergo eo

Dics

igentiam nature create aut creabilis.

i d

ipfo cognofcit poffibilitatem alicujus entis fuper-

st

naturalis quoad fubftantiam.-

omnipotenï

" REsPONDEO ad 1. tt. a. dift. c.

Ergo

Qs ef

probabili-

potuit illam cognofcere üt poffibilem

el dift. fic.

, Ai,jri

ter. c. üt certo poflibilem. n. c. v

a onem ;

Potuit illam cognoftcere, fi ipfi infu

fze

fint fpe-

pernaturalis.

c. fecüs. n.

dm videt

cies ejusmodi objecti fu

IoNDE

c. Suppofitó enim

*

quód

Angelus habeat fpeciem

de vifione intuitiva

Dei velIncarnatione, poterit

ditegm CO

m certum vel

ditempre

de ejus poflibilitate formare judiciu

yeum 4

probabile;

fed hoc ipfüm lumen ve

] ipfa fpecies

evelatio Dei vel natura-

yenam T

jam funt aliquo modo r

: com

lis vel fupernaturalis :

fpecies de vifione intui-

tiva debentur quidem Ang

elo; fed ea revela-

treticata

ddit vifibiles , debet

: lu qu

tio, qua Deus fpecies has re

vocari revelatio naturalis.

Caterum de hàc vi-

iidet fo

fione intuitiva Dei, q

uomo

do cognofci & ap-

'äitatem, ,

da in Zrattatu de 4Gibus

peti poffit, vide dicen

t red

bumanis. q. 2.

t effed

Ado. c.a. dift. c.

Ergo cögnofcit virtu-

mina-

JICITUR

tem creandi aliquid füpernaturale indeter

tprehenfi

tum. tr. determinatum. n. C.

Drixi tf Quia

"I etian

rum

Angelus forté folüm poteft dicere: dubito ut

*2 db

Deus non poffit condere entiaalterius fuperioris

"um

ordinis, cujus tamen non habeo fpeciem, vel

poteft dicere:

datur quidem in Deo potentia

ïïïduo fun«

fed cujus ordinis

creandi alia quzedam entia 3

Aten]

illa fint, & utrum alius ordo preter naturalem

fit poffibilis, egoignoro. Etfic tam parum An-

"tl

gelu; cogno

fcit entia fupernaturalia poflibilia,

quàm

ll

i

DE CO,GNITIONE-ANGELICA.' 2II

4f dan ,

t

j

quàm þarum cecus ànativita

te poteftdicerepof

fibilem effe colorem, c

u

" M

:

jus nullam habet ideam,

TM

l

F-

DricEss. Angeluse

tiam cognofcit ex omni-

potentia divina poflibili

a effe entia füpernatura-

hnt,

d]'ft, ( E

|

lia determinata; ergo.

frob. Angelus vi.

WE

det omnipotentiam Dei ha

li p

bere connexionem

- Vldi

!

cuüm quovis ente füpernat

urali determinato :

ergo. .4nt.prob. Omnipot

entia Dei habet eam

7f Uf n h

connexionem ;

ergo intuendó. o

TEUM

mnipotentiam

du ftin

Dei etiam videt Angelus illam co

nnexionem.

RESPONDEO.

n. a. ad prob. dift. a.

Ange-

II o

lus videt eam conn

exionem

Ceft ol

, fi omnipotentiam

Dei videat comprebenfioi. fi

tantüm ab/?rattivé. n. a.

Vpeds

Quamvis enim Angelus

Vititum.

etiam intuitive Vvideat

j

omnipotentiam Dei,

non ta

men videt eam ad-

equaté feu comprehenfiveé

P

la d

quia non videt

Dl (

l

"

oinia przdicata etiam relativa

divine omnipo-

tenti? : ficut qui videt animal

n li

eo ipfo videt formaliter indi

itatem Petri , non:

m t

viduatio

nem, aut

ritionalitatem, aut relationem ad D

Sum, duf

j d

quavis alia preedicata relativ

2 in Petro ad füam

cáufam vel effectus reperibil

IT

nofeit vt

- OBJICITUR 2. contra eandem. T.

indetermïfr

lus comprehenfivé

AÁnpe-

J

M

lem

cognofcit animam rationa-

( Q

; €rgo etiam cognofcit immediaté in anima

Jubitoutt

potentiam obedientialem cum anima rationali

u

identificatam producendi a&tus entitativ

é fuper- -

x

naturales v.gr. a&tum fidei fupernaturale

metiam

leF)

patepä

in'individuo fumpt

um, vel potentiam obedien-

js (

tialem ad creandu

mmundum.

2. Angelus com-

j

"

prehenfivé cognofcit quantitat

em; ergo etiam

!

n

cognofcit eviden

ter connexionem illius cum ma-

0 ] NE] tei'

j

j

]

J

:

ia. prima tanq

uam fuübje&to füftentativo effe -

qllw

2

difpen-

212

DISPU.T,ATIO,II.«

p6

l näml'æ, (

difpen

fabilem. . Ethinc etiam cognofcit eviden-

ter po

ffibilitatem a&tionis creativ& ac conferva-

g, 1

d fübftantiam fupernaturalis, qua con

(graT

tivequoa

;

fervatur quantitas extra fu

bje&um.

Jfsfüper

REsPONDEO. ad 1. diff. 3.

Compgehen-

EM deli

]em quoad predi-

fivé cognofcit anim

am rationa

emoratvan

catà abfolutaaut etiam re

lativapofitiva & actua-

situntur d

lativa negativa & non

lia.tr. quoad

praedicata re

'gtnaturai

actualia. n. a.

Predicatum relativutn v.gr. in-

j Diredi

dividuationis,

aut dependentiz à caufa, aut fi-

-- gint cogn

militudinis &c. fünt predicata rel

ativa pofitivas

t p

qui

4 in fuo conceptu non dicunt negationem:

d2M

fed potentia obedie

ntialis non dicit in fuo con-

tatum un

tantüm negationem impedi-

strilter C

ceptu

aliud, quàm

menti a

deffe&us aliunde nonrepugnantes; nom

clbuiffe

autem eft nece

ffe ad comprehenfionem requiri,

ales relationes negati-

Yrole eta

.vut cognofcantur omnes t

N

i

va, que funt infinitz.

fte, int

Ad 2. dift. a. üt priüs.

Cognofcit compre-

:»

ttbat ad

henfivé quantitatem quoa

d przedicata abfoluta

n

T

|

f

itiva. tr. quoad preedicata rela-

t

aut relativa po

ji

3ONDI

tiva negativa. n.

a. Aé&io produ&iva manet in

Ti

/ & fic eft adhuc cognotcibilis

Smators]

enere actionis ,.

er modum entis pofitivi in ordine ad quemcun-

'fþrædicatac

L

"

?

[

|

D

ue terminum, quamvis ille ordo non femper

]

i.l

AUS Df

W Pofltiv'

exigatur i

n omnibus circumftantiis à natura; Of-

do autem i

lle feu refpe&us actionis ad talem ter-

Wi n

"dfb

minum iterum ex

fuo genere eft aliquid pofiti-

vum ; adeoque ex fuo genere cognofcibil

is aþ

du

r 1lis d

Angelo.

Itaque tota fupernaturalitas ejusmodt

aGionis dependet ex fupernaturalitate t

ermini,

"Uüfery

T—!'ämales i

& habetur precisé ex eo,

quód illa relatio aQio-

n debea-

"m fi

nis fuftentativz ig his circumftantiis nQ

tur

*l

| Il

ORtct h

DE COGNITIONE ANGELICA. 2'13

JH Qj

lt

tur naturé, quod eft

lg

quidem przdicatum fuüper.

TU

maturale, fed negativ

um tantüm.

O BTICITUR 3.

contra 2. Conclufionem,

t Ui

1. A&us füpernaturale

$ fidei,

fpei & charitatis,

emq ]

1 n

antequam deftruantur, relinq

X

l

Ü

uunt fpeciem fui

rememorativam, dependenter

à qua naturaliter

TR v

cognofcuntur üt przteriti ;

ergo etiam hi actus

g :

poffunt naturaliter co

gnofci in fe ipfisab Angelo.

QU at

c. prob.

Dire&i ac in

dire&ti eadem eft vis; ergo

[ p

fi poffunt cognofci i

morativam

Ddirecté per fpeciem reme-

IT

; poffunt etiam cognofti dire&é in

LO Qu

fe ipfis.

2. Naturaliter ab Angelo cognofcibile

eít pecca

BP

iam natu

tum univerfale generis humani, & et-

M: )

raliter co

gnofcibile eft, hoc genus hu-

manum debuiffe redimi

J t

cognofcibile er

5 €rgo naturaliter etiam

ib

atmyfterium redemptionis. mt.

quoad 9. membr

.

cognofcere , int

entionem Dei

rob. Angelus naturaliter poterat

V o

» qua genus huma-

[crt d

num creabat ad beatitudinem

ter fruftrari; ergo.

; hon poffe totali-

JH

ia m

REsPONDEO ad r. tt. a. dift. c. Poffunt

E

hi actus naturalite

cognol !

l

düm przedicata co

r cognofci ab Angelo fecun-

d qii

:

mmunia cum a&tibus fidei, fpei,

TUl

& charitatis natu

ralibus, & fecundim predicata

relativa pofitiva

oc.

int

fecundüm pradicata non

Ti ti

f

communia. & relativa

negativa. n. c.

Ut enim

iuperiüs di&um eft, a

qiqi

tis fupernaturalis ex

Gus v.gr. fidei & charita-

fuo genere convenit cum

ol

omnibus aliis actibus

amoris & fidei naturalibus,

jj du

& non differunt actu

jaret

$ ejusmodi naturales & fü-

bernaturales in przdicato

actüs v.gr. fecundüm

Tib

tþndentiam fidei aut amor

$0

:

j

is 5 fed tota differen-

Ua eft in quodam ordine

ad finem fupernatura-

3

lem

y 06

A

j

-

IUSPUTATIOIL

RgsPOND

lem

5

& ad vifionem intuitivam Dei, queni habet

n

qpem U

a

&us fupernaturalis :' imo inquantum eft ordo,

a

j iij

iterum convenit cum quovis alio refpectu, re-

aptiter 07

latione feu ordine; quód veró fit ordó adtalem

g ortinis

terminum non cognofcibilem nifi per revelatio-

vptürds (

nem Dei, tantüm refundi

t incognofcibilitatem

yrem n

&um autem . refundit

in ipfum terminum, in a

if datur

tantüm negationem exigentiz na

turalis ad talem

inm &ef

il

lis circumftantiis ; negatio

ordinem in his vel

L!

*

n Ad

autem exigentie e

ft tantüm præd'icatum negati-

vum,

vlipermatu

ipio nett

Ad ». tr. a. dift.c. Ergo naturaliter co-

a fiptrna

enofcibile era

t myfterium redemptionis per ali-

AU CA

quod medium in

determinatum v.gr. per condo-

)

[

-

Y ordine

per medium

M

nationem peccati extrinfecam. c.

L

at

determinatum Íncarnationis. n. c.

Condonatio

"

l

eccati extrinfeca non effet aliquid füper

natu-

:.

Tiquenter

At füper

rale ex fuo genere; & hoc eft poffibile,

quód

)

D

w effo:

l

[

Angelus cognofcat talem condonationem gratui-

l

l

stv

tam effe poffibilem.

PES

ttttle cor

OsjrcrTUR 4. COhtra eandem. . Ange-

mubum

er

Jus cognofcendó intuitivé Deum connaturalit

ln lr

cognofcit fuam cog

nitionem ut intuitivam, &

Trentalen

non tantüm fecundüm pre&-

üt fupernaturalem ,

lis vifionibus naturali-

'tpenti

dicata communia cunm a

Vdllrgr

m fecundüm propria; ergo.

p

Pus, fed etia

"Ut

Angelus viden

s in Euchariftia quantitatem ,

j

"A

m

non videns materiam primam,

eo ipfo cogno-

&ionem creati-

"m det

u«

fcit quantitatem exiftere per a

PIVEN

3

vam; ergo cognofcit ens fupernaturale quoa

* Anggd

fubftantiam üt exiftens, nempe actionem crea-

fl n

K

tivam.

RE

"i

4l

DE COGNITIONE ANGELICA. 9I$

)ely Ms

et

lantum eü

RzsPoNDEO adr. dift. a. Cognofcit fuam

ij

d

cognitionem üt intuitivam exercité.

c. reflexé.

]

(Ltri

il

n.a. vel fubdifl. Cognofcit eam pe

r cognitio-

j

q

Wa

nem pariter ordinis fupernaturalis. c.

per cogni-

tionem ordinis naturalis. n. a

OO

Sicut enim da-

LUE

tur naturalis connexio & feries caufarum in or-

dine rerum naturalium

TUf

, fic etiam ex parte in-

TU t

telleétüs datur connat

Ur

alis connexio ac feries

caufarum & effe&tuum in

Or

TT

dine rerum füperna-

turalium. ^ Adeoque licet c

onnaturaliter in en-

tibus füpernaturalibus unu

Atf (

& cognitio neceffarió ac co

m fequatur ex alio,

nnaturaliter fequatur

IU5 p d

ad rem füpernaturalem ;

quia natura eam abfoluté n

tamen illa cognitio,

W

on exigit, fed tantüm

W met

mediante ordine rei fuper

naturalis, eo ipfo et-

Condong)

iam eft tantüm in ordine r

erum fupernaturalium,

|

ui t

W

acconfequenter fupernat

uralis: pofito enim an-

Vlb t

tecedente füpernaturali

etiam ipfum confequens

OL r

neceffe eft effe fupernat

urale ; ergo & cognitio

vifionis intuitivz in Ang

connaturale connaturali

elo tanquam confequens

tate fupernaturali debet

f Ii*;'

effe füpernaturalis.

Qonnatt:

d 9. n. fuppofitum,

quód Angelus habeat

btv

experimentalem notitiam

de rebus iftis munda-

ecuxit

nis contingentibus depend

enter à libero arbitrio

Qibus 14

Dei vel aliorum Angelor

um vel hominum ; aut

"N

fi in cafu particulari ad

fe pertinente ex ordina-

t

tione aut permiffione D

ei

habeat notitiam expe-

( 1pf0 CU*

rimentalem de tali objecto

in ejusmodi rebus non e

particulari, nego quód

joren ?

videntibus multim dif-

gt

currat Angelus :

qu& enim Angeli ab initio co-

j

Snoverunt per fpecies primó fibi infufas in fuf

Í

creatione, illa adhuc cognofcunt 3 de aliis au-

3

tem

i

DECOG

a16

IDISPUT,ATI'O, I

temrebus per fe nihil cognofcunt.

Si veró per

i

qpedi, ""

potentias organicas, de quibus diéctum eft Difp.

d

1.q.3., ex ípeciali permiflione Dei affumptas,

sejltt p

vel per revelationem aliquas veritates contin-

d

gentes agnofcunt, non difcurruntin iis ficut noss

fedftatim aut evidenter agnofcunt connexionem

ylouidtre

ijtorurm.

metaphyficam antecedentium cum confequenti-

bus, principiorum cum conclufionibus, & qui-

at

ipordinel

dem per conceptum intuitivum , non illativum;

aut omnino eam nonagnofcunt. : Ubiveró non

alm curí

dore la

datur connexio terminorum metaphyfica & evi-

dens, fed phyfica tantüm aut moralis, Angeli

imat X

lipoYDE

i

boni nihil judicant, nec circa probabilia tantüm

ullum ferunt judicium, nefe exponant periculo

s CORGUU

tilo ipor

erroris: dcemones veró, quorum intelle&tus jam

perverfus eft, fortà judicant etiam circa dubia

o(cer

& probabilia, fed fallibiliter ; cüm nec ipfi nifi

imordinis

TE

per fpecialem revelationem certi funt, rem fe

non aliter habere, prout abfoluté eam aliter fe

dfetli

K

habere poffibile eft.

Sic ergo poffet abfoluté

tulere f

fieri, demonibus in Euchariftia occultari mate-

&f al

[

riam primam, quamvis exifteret; adeoque phy-

TOU x

ficé non poffunt effe certi, quód quantitas ex-

At day

iftat fine omni fubje&o: & hinc etiam nefciunt,

u

«

[

a r

utrüm Deus non fibi fpecialiter occultet cogni-

AXCOatur

l

tionem fubftantie panis, quamvis revera cum

ORRT

quantitate exifteret.

mv

OB]JICITUR 5. contra ea

hdem.

1. Ange-

.'

!

;

*s f

Jus naturaliter cognofcit id, quod eft perfe&tius

./"2

Md

quàm ens fupernaturale; ergo etiam cognofcit

!

] di&n

ipfum ens fupernaturale.

ZInt. prob.

Angelus

!

lï

y

:

naturaliter cognofcit fübítantias naturales ; fed

AL

ikm:

fuper-

A& T

hæ-flunt aliquid pcrfe&iqs ente accidentali

:i

]

|

ide

natu-

ll

T

Ye

DE COGNITIONE ANGELICA. 217

"

naturali v.

m

8r. unione hypoftatica; ergo.

2.

!

Omne ens

, dum exiftit, e

íft ens naturale; ergo

[

Ti

Q af p

poteft cognofci naturalite

r

i T

:

"nt. prob.

Omne

Tif

li

ens exifüt phyfice,

& aquirit ordinem in uni-

verfo ac in natura;

nec

"tf

dicitaliquid tranfcen

etiam in füo conceptu

dens connaturalem ordinem

predicatorum effen

TU r

fupernatura]

tialium inter fe ; ergo tota

]

It

itas entium nihil iis füperaddit, nifi

tantüm ordit

1

em ad cau

Ait)g

fecundum curfum ordi

nari

fam extraordinariam, quze

Vct ren

um nature non folet

|

producere talem effe&tu

^ dj

potiffima eft Sco 1.

m. Hec ultima raþiq

|

;

1,;

:]

RESPONDEO ad 1.

Retorquenäö inprimis

W

i

infecretis cordium.

Dein

d

B- 2. tr. a. quod uti-

que in fuo rigore eft falfum

edift.c

Ergo pof-

Ote db

funt cognofcere etiam ens fi

u

Mil

pernaturale, fi eft

ejusdem ordinis cum illo ent

e perfe&iori. c.. fe-

Ti 1j

Cus. n. C.

Sic licét oculus poffit vid

m at

que eft perfectior fa

ere Iucen,

ofet

pore aut calore, non tamen

poteft videre fa

porem aut calorem 5 quia ifta

eeulan t

objé&a funt alte

rius ordinis.

Potentie omnes

TA

menfuürantur ex natura & exige

ntiarerum ; ubi

| ;æ

ergo nulla datur exigentia in n

F

qi

(

ä

A

atura ad aliquem

acum, etiam nulla datur pote

ntia: videre au-

cultet t

Ü

tem fupernaturalia etiam a&u exiften

jj

tia non ex-

igunt Angeli naturaliter ; . quia entia

füpernatu-

rlia, quamvis entitativé fint im

perfe&iora in

14

genere entis, funt ta

men alterius ordinis , & qui-

d

f

dem perfe&tioris qu

àm fuübftanti: naturales.

m C

:

«dd 9. dift. a.

Eft natura

le relaté ad natu-

J

Ài

ram pgfïibilem. alterius

providentiz. c. modernz

Il

1l

providentis. n. a.

Omne, quod Deus creat in

i?

js.liqua providentia

& curfu rerum ac ordine , eft

p

à

natu-

3

pl

(063

218 ,

DISPUTATIO II

naturales quiaetiam entia fupernaturalia habent

j

j rR

fuam feriem caufarum & effe&tuum , adeoque

" Pt

f

naturam fuam 5 fed non funt naturalia compa-

"90

rativé ad naturam hujus vel alterius confimilis

'1

. YAS

mundi, ad cujus ordinem non pertinent. lta-

J

( 7 df

que funt fupra naturam nature hujus, videlicet

;;1

;:t

n & j

hujus univerfi. Cüm ergo fupponamus, quód

jgir J i

Deus tantüm concefferit Angelis cognitionem

ii .

hujus mundi, non debetur Angelis cognitio re-

qy norn 0f

rum alterius ordinis, nifi propter fpecialia me-

at tamen i

rita, utetiam res alterius ordinis intueantur in

ii

|

verbo. Hinc.2. n. a. adprob. dift. a. Aqui-

f ipfur

rit ordinem in univerfo independenter tamen ab

mv C

ä

t Anpel

exigentia hujus univerfi. c. dependenter ab ex-

igentia hujus univerfi. n. a.

Hoc enim eft &

Q03ATUR

vocatur naturale, quod habet ordinem cum unif

ttonting

verfo ob ipfam exigentiam univerfi.

J

!

a df füp

bEant

l

idatto |

J QUJESTIO IV.

LU

ttvertoni

Quomodo e»

per quas [pecies fiat cognitid

:

« ]

"dngelica ?

i.

gt

Ying

D

ICO r. Cognitio Angelica etiam refpe&u

obje&orum fibi connaturalium non eft fub-

'Qri fb

L

Senfus eft , quód cognitio

ftantia ipfa angelica.

ll

Angeli, qua cognofcit totum univerfum & alia

obje&a neceffaria,

non fit identificata cum Àn-

Vtediter

ETE

gelo, fed tantüm fit ejus accidens. — Conclufio eft

omnium feré Theologorum , ita ut SUAREZ

?ROBATU

pro oppofita fententia unum citet Mallonium re-

Ws

ferentem (üt ait) alios pro fua fententia: Op-

Q

eterum

W

Àty

pofita tamen fententia eft feré omnium v

0s

Philo-

"A

B

DE CPFNITIONE ANGELICA. 219

uN

l(

"um,a

i

4

:

h

,,Philofophoruin ; illamenim tenent An1sTO TE-

l

LES,'AVERROES, ALEXANDER ÁAPHRO-

d

]

j

[

l

HU t

DYS., & P-»HILOPONUS, prout teftatur V As-

1

QUEZ hic Difp.198. c. . & SuAREZ hic L.o.

/

)

MU

J g

C.I.D.3. V ASQUEZ fic ait:

l

BU v

"rifloteles ,. cim

12. Met. c. 7. docui

ilet, Deum e[fe unam Jubflantiam,

DRUH&HJUS, [

dminortalem. &

perpetuam., femper intelligentem , cu-

3 Qpl

jus €

5 Cj

entía fit intelligere, id quoque de aliüs

Jübflan-

diis feparatis c. 9. affrmare videtur.

Durandus veró,

! feriji

quamvis non omnirno accedat

D

Ttety:

his Philofophis,

admittit tamen illam cognitione

m, qua Angelus

4 d

intelligit fe ipfum, effe ideriti

ficatam cum An-

Artme d

gelo, non veró cognitionem ear

t et

um rerum, que

luntextra Angelum. Interim

m d

hn m

PROBATUR conclufio.

Cognitio obje&to-

1

rum non contingentium, adeoque etiam conna-

turalium eft fa

parabilis ab Angelo; ergo non

eft ipfa-fubft

antia angelica,

Zfnt, brob. Ea co-

l

gnitio eft a&io libera, ac co

nfiftit in tendentia

l

feu converfione libera men

tis angelice in fe

ht

ipfam; ergo. Hinc fe

quitur etiam, quód à for-

tiori illa cognitio diftin

guatur ab Angelo quoad

ü

Tif f

objecta contingentia ;

eó quód talis cognitio à

fortiori fit tantüm acci

uml

elo.

dens & feparabilis ab An-

qubdc

;s'

DICO:-25, Potentiaintelle&iva non diftin-

l

vemi

fiatu a

(

guitur realiter ab Angelo.

Conclu[ia eft contra

Thomiftas & SUAREZIUM.

À

M

Ti

|

ï

PRosnaATUR. I

n homine ea p'otentiavntm

J

diftinguitur ab anim

yny

arealiter; ergo neque diftin-

j

Oaf

guitur ab Angelo.

HJ

Tl

l

DICO 3. Angceli refpe&u fui, refpe&tu

&L

220

DISPUTATIO IL

|

!

(

"

'

l

4

J

|

E

j

J

hr !

Dei, acrefpe&u obje&orum connaturalium funt

femper in a&u intelligendi.

/

qje a

Conclufio eft contra V ASQUEZ

& multosRe-

:

u d

f

f

(

i

centiores. Senfüus eft, quoód Angeli, dum nun-

ïl

ipllf,

(

[

quam dormiunt, etia

m nunquam aliud operen-

l

fï

1

^

i

elligant.

^itermin

€ur, quàm ut a&u int

TPROBATURE I.

Angeli ex una parte per-

donvert

petuó neceffitantur

ad exercitium potentie in-

siünem pr

telle&ive, ex altera parte nonhabent ullam pru-

qipenden

dentem rationem defiftendi ab actuali conver-

n

D

1 fnalitia

fione mentis erga fe ipfos, Deum, & alia ob-

f

merA

je&a connaturalia, quorum habent fpecies con-

1

ae

|

jnjus Q

creatas: imo ex parte daemonum Deus in eorum

slin efent

utpoffintceffare; quia

punitionem non admittit,

cenarum habent,

at, & Uni

ipfi in hoc maxi

mam omnium p

at

quóod debeant e

ffe privati omnibüs illis bonis

fiderationem non poffunt

K0A

quorum zternam con

à fe abjicere; ergo funt femper in act

u intelli-

tigen

& n

gendi.

CONFIRMATU

& authoritate D. T HoME,

ihonift

qui q.8. De veritate. a.6. ad 7. fic

ait: Zntel-

tttlipere

e[Jentie ejus,

tinuti,

lettus 4ngeli non. eft in. potentia refpettu

D

fed vefpettu eju

s femper efl in adu. .E

t a. 14. ad 6.

viatelig

JMens ZIngeli

jfemper [e atualiter intelligit , quo

tema.

ideo contingit ;

quia wens 2ngeli intelligit fe per

at

effentiam. fuam , qua

famper informatur. lta S. Do-

Jtnrg

fcit, effentiam Angeli effe

€&or, qui dum agno

t ferig

loco fpeciei expreffe , non negat, tendentiam

ngeli in fui effentiam effe actum liberum.

lt

A

PRosATUR 2.ratione D. THoMx, quam

"À qi

X

affert L. 2. coritra Gen. c. 97. ubific ait; Ommis

*t an]

1di f

fübflantia «uens babet aliquam operationem 'oite in

ei fmper, lib alie

DI

a&u' ex fua naiura, que inefi

ope-

ll

DE COGNITIONE ANGELICA.

22I

nnathäHumä!

(operationes)

quandoque infint ei im potentia: ficut

animalia [emper

nutriuntur , lict non

Jemper . fantiant,

"m

Subflantie autem féparate, funt füu

bflantie viventes ,

mec babent aliam operationem vit.

&

nifí . intelligere,

Oportet igitur, quàd ex fua matura

fint. intelligentes

attu femper. .. Ita S. Doctor,

iterum non negans,

j Ditty

quód determinatio Angeli,

ad quale objectum

TI Potntio

fe velit convertere,

fitactio libera Angelo,

quam-

RDf hm

visrationem prudentem non habeat attent

ionem

Ál t

fuam fufpendendi ad hzc objecta ,

mifi id fieret

ex mera malitia ob odium Dei.

» C di d)

Ergo neceffa-

fetis .

rio & femper Angeli funt a&u in

telligentes re-

I

fpe&u alicujus objecti ; atqui hoc

non eft aliud,

diro, qii

quàm fua effentia, fuus finis feu

bonum quod

um du

appetunt, & univerfum,

ad quod intelligendum

i5 ls bt

ordinantqr.

n lz

a n

X DICO 2. Quid

quid Angelus intelligit, non

poteft intelligere nifi

tantüm per unam fpeciem

expreffam, nunquam

D Tur

autem per plures fpeciess

feu, üt Thomifte loqu

untur, Angelus non poteft

( at

plura intelligere per modum plurium, fed tantüm

l

j

ej[eü!izfä

per modum unius. — Senfus eft , quód Angelus , quz-

DI

cunque intelligit, ea intelligat üt coordinata in

ul

unum fyftema obje&tivum per unam tantiim fpe-

iil ffjv"

l

ciem; ficut & nos quandoque per unam fpeciem

; li*

in oculo reprefentatam cernimus inte

p hg

tatem aut regionem.

graïm civi-

; t

Jberi

PRonBATUR conclufio I. authoritate D.

THOMZ,. quiP. 1. d-58.3.2. C.

fic ait: Multa

Qui, f

fécundim . quod. funt difzincta ,

ücai[l ï

non po[fJunt fünul in-

telligi; fed [ecundum. quod. u

juntur in uno intelli- .

j v

gibili , fic fumul intelliguntur.

"

PRo-

DISPUTATIO II.

p a

222

gs, ( Y

|^PROBATUR 2.

Poffunt omnia obje&a,

r

m D

l

quz fimul intelliguntur ab Angelo, una tantüm

|

qopATUÀ

ífpecie exprimi, & non eft ratio aut neceffitas

Ó

n

p Iitter

multiplicandi fpe

cies in Angelo ; ergo.

[

p de Luc

;

DICO s.

Angeli ad intelligenda obje&a'

r dttrt,

à fe diftin&a indigent fpeciebüs imprefsis.

l

RTE

PROBATUR conclufio.

Ad cognitionem

. Pufá

formalem rei requiritur formalis fimilitudo ob-

.

jeci i

n mente ; fed talis non habetur per effen-

WBATUR

12v

fubftantiam Angeli refpe&u objectorum

jdt:

I

tiam ac

diftinctorums; ergo e

ft accidens, ac confequen-

aurtur d

ter haberi debet per fpeciem accidentalem im-

ATU

Effentia ac fubítantia An-

preffam. Min. prob.

i ünL:

geli non precontinet propriasr

ationes feu effen-

u &Ls.

tias rerum omnium cognofcibilium formaliter;

qmente .

ergo.

Hzec eft ratio D. THoM P. 1. q.55.

t a,

Dicendum quód ea, que funt

a.1. ad 3. ubi ait :

ür ,U j

infra Angelum , & ea que funt fupra ipfum, funt

t drini

ubflantia ejus ; mon quidem perfette,

quodammodo in. fi

cim ngeli ef-

i,

neque fe

cundum propriam vationem ,

m ,

fentia. fm

ita exiftens fecundim . propriam rationem ab

timm,

aliis

diftinguatur ;

fed facundium quandam vationem

( p

comimmunem.

In e[fentia autem Dei funt omnia per-

& fücundim propriam vationem, ficut in pri-

'm: J t

fe&e,

»frs f

a ég unio

erfali virtute operatioa , à qua procedit

TATUR

quidquid

,

eft in quacunque ve oel proprium «el com-

E

"

| i il

mune: €$ ideo Deus per e[Jentium fuam babet pro-

A

riam cognitionem de rebus omnibus 5 mon. auiem n-

H

DA

gelus ,

fed. folam. communem , (videlicet in ratione

entis, fubftantie, viventis ,

cognofcitivi &c.)

Valo,

tf

DICO 6. Angeli non intelligunt obje&ta

"l ro

per fpecies à rebus acceptas, fed tantum per eas

V l

P

B

DE COGNITIONE ANGELICA. 2213

(

l

??äïnïla

j

| fpecies, quas in primo momento fuz creationis

)

acceperunt à Deo.

li neceä

; &t

PROBATUR concluüö,xr.

ex Scriptura,

[

Ezech. 28. litteraliter de Rege Ty

lii

——

—

l

oriam de Lucifero dicitur:

ri, & per alle-

Tnrett

Plenus | [apientid

&j perfe&tus decore, - - in deliciis

paradifi Dei fuifti, - -

l QUi

& foramina tua im die,

qua conditus es,

praparata

Ug

Junt. - - . Perfettus. in vis tuis à die

conditionis

tue. Ergo.

r n f

l jf

PRoBATUR 2, ex Dion

yfio de Div. Nom.

C.7. Ubi ait: Zngeli non co

ngresant divinam co-

OL

db j

gnitionem à rebus divifibilibus, &? fenfibilibus.

Ergo.

Yaniadn.

PROBATUR 3.

Authoritate S. Avcv-

s n

STINI, dum L.9. de Genefi ad Litt. c8.

L.4. c.24.& L. 5. c. 4. afferit; res prius fuiffe

od

ia

creatas in mente Angelorum, quàm in proprio

l

genere. Catera, inquit, que i

nfra Zngelos Jant,

IY

Wa creantur ,. ut p

P.

riis funt im cognitione creature

m r

rülionalis, ac deinde im gemere fuo.

Et: Quid fibi

vult, quod dicitur, cim fattus eft di

ün Atpi

es, fecit. Deus

1 nifn

cum €9 terram ,

C? omme viride agri antequam

ejet fuper terram ,

C9 omme fenum antequam exor-

andam t

"tum e

eL? mempe

quarendum,, ubi ea fecerit ante-

D

j ii !

)

quam e[Jent fuper t

erran? . di

es ia unitas Zngelo-

y, n

"rumefis prius fic

UI

fa&tum eft in. cognitione illius diej.

PROBATUR

4. ex L. de Caufis, ubi dici-

yin*! tur :-— Omnis ántell

igentia plena eft formis ; nempe .

m i Ípeciebus.

j

TE

'

]

PRosATUR s. ratione D. THow hic

TR

ï

" Q55.a.2. ad 2. Angelinon habentfenfüus;

E

i

ergo

;nofciti

hon accipiunt fpecies ab objetis, c.

prob. Spe-

J

j Cles tantüm pro

pagantur per motum materig,

4 Qui non afficit A

ngelos ;. ergo ubi ceffat corpo-

anmn

;

i'r

J

Teus

DECOGN

224.

DISPUTATIO Il

I

]

reus fenfus, etiam ceffat propa

o

catio fpecierum.

:

:

f&amtelligit

nt.. f

ipponitur exPhilofophia. . Sic ait D. Tiro-

]

(0g. i

MAS:

- Dicendum quàd de extremo ad extremum non

per medium : e[fe autem forme im

xj du

pervenitur nifi

hopATUR

anaginalion

e 1n€

dium efd inter e[Je forme que efi in

.'

"TE

qnateria ;

& e[fe forme que eff in imellettu per

, :äl'qu Pïm

abfira

CHonem à aateria C9 à conditionibus wateriali-

bus.

Unde quantumcinque. fit potens intellettus 4n-

puhgi m

a d

8*

licus , mon. po[fet formas materiales reducere ad e[fe

- dir il

intelligibile ,

wifi prius veduceret eas ad e[Je forma-

quod eft impo[fbile , cim ca-

dgli t 4

vum imaginatarum ;

reat imaginatione ,

üt dicium efl. .Dato etiam qued

iiir a am

ibiles & rebus materia-

OEU

polfet. abftrabere. [pecies intellig

du cyi

libus ; on tamen abjiraberet ,

quia non indigeret. eis,

ciun babeat [pecies inielligibiles connaturales.

J 3 jrinri

-DICO ;. Angelus quó eft fuperior in ef-

fentia, eo per fpecies univerfaliores incelligit.

TMTUR

30

es vocantur, qu

* onquar

Species autem univerfalior

lurà diftin&é reprafentant.

Sic fpecies, qua

nt f

e pe

tteceffar

reprefentatur tota regio cum pagis & urbibus,

eft univerfalior, quàm fpecies fingulares, qui-

A pericuo,

büs reprefentantur una V.gr. civitas, pagum

1 entibqs ]

aut ager.

UAU

PRosnATUR Conclufio r.

Authoritate

:

I

lVE

Drioxvsir, quidicit; que funt difperfa in in-

J*M, ac |

ferioribus, adunantur in fuperioribus; ergo

l

fm()nem

& fpecies, quein hominibus divifz funt, adunan-

:

UUTUm, d

tur in unam fpeciem in Angelis.

f der

PROBATUR 2.

Ratione D. THoME.

umaü

ub Angeli fant Sublimiores, eó fünt Deo fi-

mülores: ergo ficut Deus omnia cognofcit per

l'ï'

t

unum, nempe per verbum mentis realiter uni-

CO

;.)01

lus per pauciores fpecies fua

'«un; fic & Ange

objecta

u De

n

lmüæ

ll

j

DE COWGNI,TIONE ANGE-/LI'CA.V 925

10 f

obje&ta intelli

ts

rior.

git, quàm homo aut Ahgäl'ufs infe-

Ls

.DICOS8. InAngelis fültem bonis

H f

eft dari discurfus proprié dictus.

-nön pot-

11

li

PRoBATUR. Conclufio r.

Authoritate D';

j

THOME q. 8. deVerit. a.r

ALUTS

5. ubi ait: Sícut mos

V i

Jine discurfu principia: cognofci

mus finplici- intuitu -

ia &j ngeli omnia

. Qu& cogn

L

ofcunt; unde &? im-

tellettuales : dicuntur ,^. &

babitus principiorum im mo-

LET.

bis dicitur intelle&tus.

Et 1.9.

LT

q.89. a. 4. Zntelle-

üus dngeli nom efl discur[tvus ,

ut fcilicet procedat

1 d gj

& principis ad conclufiones , Jeorfr

"

uirumque intelli-

'ehfy Mi

gens, ficut im mobis contingit ;

DO

Wnde oportet ,

uod

!

quandocunque confiderat conclufione

$, Confideret eas pro-

Yi

ut funt in

rl

hic a. 3.

principiis.

Idem probat ex inftituto

UC

Á

|

l

PROBATUR 2. Ratione.

WOGCRUA C

Angelus in pro-

i

3,

babilius nunquam fert aliquod

judicium, quia

( ,

d

exponeret fe periculo erroris;

fs u

il

!

quód cüm ipfi

non fit neceffarium ficut nobis,

nempe fe ex-

la

ponere periculo

, id non foret actus prudentiz;

(

h

[

1

j

i

in evidenytibus

autem ftatim, & immediaté vi-

det connexióne

m omnium terminorum eviden-

ht

tem intuitivé.

j

NNulla eft igitur ratio feparatim

Lt

fücceffivé,

ac membratim confiderandi unam

UM

propofitionem poft alteram, ac connexionem

vl

terminorum; atqui fi nulla eft rati

o probabilis,

non poteft dari exi

gentia naturalis in Angelo ad

J ]ul

talem a&um ; ergo

etiam non datur, cum irra-

-

) du

j

tionalis a&us in Àn

li

tia 'dari non poffit.

gelo bono configmato ingra-

Z

Lcognüfc

j

j

» DICOg. Angeli poft obtenta

m vifionem

Z

intuitivam Dei

per effentiam fimul vident res

3

ij

i

; Df 4Àmori Tratt

: de zdIngelis.

F

Crea-

r (0t

226

Dlsr,u'rg;rlo 1.

(

( nito 0

1

creatas in Deo, & fi

mul per fpecies innät'as in

m

bi

]ta D. THOMAS I.Q. 58. a-

6. G 7.6.

feipfis.

jis terminis, videli-

u difüïlgüiü

^

qui hanc

queftionem fub al

TAUP

c

cet füb termino cognitionis

matutine &«ve[perting

oponit.

v (t f0

ex D. AUGUSTINO pI

lufjo ratione & authori-

dencognit

PROBATUR CODC

tate. D.

THoMJ. Cognitio intuit

iva Dei per

ingei: f

iym intell

effentia

m non tollit perfe&iones beatorum na*

pec continentes

qr realitel

turales

fecum compatibiles,

13 int

fed. tales funt co-

)

ullam fecum oppofitionem,

& cognitio earum

xiüterceda

j

nitio creaturarum in Verbo,

rfpecies innatas; ergo.

. Do&or l. cc. a. 6.

um

pe

itur

de cognitione matutina

ginia, f

c.

fic ait: Hoc quod dic

D

.:

tufer r

j

& ve[pertina in ZIngelis in

troduttum eft. ab ugufli-

Gen. c. 22.

- - - Cognitio primordia-

al bt

q»0. L.4.in

q.

Ft bec, eft

tlim eft,

lis e[fe rerum

dicitur cognitio malutin

ecundum — quo

d ves [unt in verbo.

Cognitio autem

t O0f

fecundim. quod. in

propria ma-

1

üitti i

ipfi

s e[fe rei create ,

litoND

:

tura. confiftit ,

dicitur Cog

niiio ve[pertina. — Et 8. 7*

ad ». JDicendum , quid veniente

ferfe&to evacuatur

m fet

fed. imperfettio *ve-

imperfe&tum ,

quod ej opponitur :

t objed

tionis non opponitur

perfettioni. matuti-

483

fpertine. cogni

in feipfo, mon eJ

;

u)

qe: quod.enim cog

nofcatur aliquid

!

cppofi

um ei quüd cog

nofcatur im fua caufa; mec quo

4 dft.a

QUi

er duo media,

quorum unum. € m*üca» !

aliquid cognofcatur p

erfectius ,

ég aliud imper

fe&tius, aliquid repugnans u

M

babet: fic

ut ad eandem conclu[tone

m babere po[Jumus .

m e

& diale

Gicum. — Lt fmi- ,

lone

& medium demon[iratioum

40(

liter eadem ves potefW [üri a

b /ngelo per Verbum

';

tf d

E

4 o

Ancreaium, € Jpeciem innaiam.

1

Solvuntur Objectiones.

d g

l

D

Tofei

Q3J]ICITUR I, COntra z.

Conclufionem.

1, Con-

*l

L

| ".

It

DE COGNITIONE AN'CELICA. | 297

Wles h

l

TEWÀ

1. Cognitio objectorum A

ngelo connaturalium

tefmlnls )

eft infeparabilis ab Ansel

05

non diftinguitur realiter ab A

ergo ea cognitio

mztinæ&wjyry

w,;:

ngelo.

2. Ratio.-

neS VASQUEZII & sU AREZII,

quód folus

At

Deus fit füum intelligere ,

tantüm probant,

li D

quódea cognitio diftinguatur f

O

rmaliter ab effen.

tia Angeli: fic etiam dicitur,

3 Detmny,

quód folus Deus

& COffie

fit füuum intelligere, etiamfi e

ffentia non diftin-

guatur realiter à creaturis ;

ergo.

ts i.

dici, quód inter

3. Potetft

FU

Angelum & ejus co

gniti

nem

( tal

non intercedat o

ppofitio relativa prodi

ad productum pr

oduGione phyfica,

centis

TT

fed tantum

& Ánif

metaphyfica, ficut etiam

talis oppofitio inter-

cedit inter

gradus metaphyficos v. g. rationali-

i jriurds

tatem & rifi

t Bb

bilitatem; ergo.

4. In Philofophia

conceffum eft, ad. effentiam

anime pertinere

Üpii t

a&tualem eognitionem ac

|i

d

i, D

debet admitti in Angelis.

perpetuam ; ergoidem2

REsPONDEO2ad 1.n

,

Ti t

tendentiam feu converfi

onem

.à, quia cognitio dicit

j

I

------

mentis libera

injrj

erga tale obje&tum, üt oftenfuü

m eft.

4

(

4l ». & 3. n.. fuppofitu

m, quoód nos uü

| ffïPfU D

fimus hac ratione sU A REZII

e

i t

d 4. dift.a,

n u

identificari cum a

Conceffum eft, cognitionem

nima fecundüm effe fubje&i-

jgi

vum genericum.

Cc. fecundüm effe o

bjectivum

i p

"

& fecundüm effe

fu

n

bje&ivum fpecificum. n. a.

i.

h cognitione enim confi

deranda fünt tria reali-

"l i

ter inter fe diftin&a: ne

mpe fpecies impreffa vel

expreffa, & tendentia in

ipfam hanc fpeciem ex-

preffam, & modus huju

S tendentiz :

tenden-

"

Uam cognofcitivar fub

10

atione penerica ten-

ni

d;ntiæ intelleétualis ad.ve

rum füb ratione veri

il

2

con-

DE COG

pISPUTATIO Il.

9228

poom

conceffi effe identificatam non folüm cum ani-

Wwwmma

non veró id, in

ma, fed etiam cum Angelo;

,

3€Fm0 u

Ó

quod tendit talis te

ndentia,

nec modum deter-

æaäl -n, Cn

erum, feu ad obje&tum de-

minativum ad zale v

terminatum, quia aute

m hoc totum conflatum

ex his tribus nempe ex o

bje&o & tendentia, &

*

;ai]]ll]ïllplï?

ex modo tendentia relative

ad determinatum

;j4 fcl

verum feu obje&um, vocatur cognitio, nempe

«ubem, 1

mundi

aut Dei &c. dici debet fimpliciter, co-

ipipt

jem a&ualem non identificari cum effen-

gniti

(nt mecil

tia anit

k

g vel Angeli, quia una aut etiam altera

ä

j v it-

ficatur cum ejus effentia.

ls

( 1

ejus pars non identi

li 3-

TUR 2. contra A. Concluüonem-

j

venire i

Q5]1CI

J

i. Angelus cognofci

t Deum per effentiam divi-

—

rOoedant

fpeciei impreffe, feipfum

:

!

ï

i cogt

nam gerentem vices

cognofcit per prop

ria

m fubftantiam, aliaautem

yine, a

:

!

accidentales ei infufas, eas-

Auntur f

obje&a per fpecies

que multiplices ;

erg

o non cognofcit omnia per

adyelus

2. Senfus tam internus, quàm

Xy

k

ml cum

modum unius.

externus cognofcit fi

mul plura per modum plu-

h

1

epien

il fp

«

rium; ergo & intelle&us angelicus non cogno-

ícit omnia objecta per modum unius. Potentia

i

Wil Q

lures homines, pluraanimia-

vifiva v.g. videt p

dit fimul vocem loquen-

lia &c. fimiliter aurisau

icrr

tis & fonum campang,

ta&us percipit fimulfri-

ï-HUGUsq

us, duritiem &c. ac

denique fenfüs communis

D din

fta obje&a vifüs, auditüs,

fimul percipit omnia i

LUR

guítüs &c.

Ergo.

3. Dantur plures fpecies

At Áry

non coordinate ad invicem taminin

.

tellectu an-

b j

]

gelico quàm humano; ergo eu

am poffunt dari

!

: Otgo,

plures cognitiones harum fpecierum non €

-

V:uä

3-[kh

H

l

M

din;tæ ad unum.

: ')RXESPON-

-

J

DE, COGNITIONE ANGELICA.

229

ID t

i

RESPONDEO 4d 1. c.a. dift, c. ergo non co«

Ti g.

j

l

gnoícit omnia objecta increata vel à fe indiftin-

Vr

'

€&a per modum unius c. ob

jecta creata à fe di-

jf

[

gf.

ftincta.sts..c.

T confs

"d ». dift.a. co

gnofcit plura multip]icatiohe

n

oebjebiva. c. fubjeGhiva. m.a.

Vel fic:

cognofcit

R

plura multiplicatione obje&i c. multi

medii.n.a. ícil

plicatione

I Itv

|

icet fcit quidem etiam homo,, dum

»h'citer, l

videt urbem, reprefentari plura, fed eanonre-

CUm effs

prefentari per plures fp

ecies realiter diftin&as,

Ttmaltn

quz funt medium cogn

ofcendi, & fübje&tantur

[f

infenfuü vel in-anima.

Wonete

cefivé venire in me

03. C.a. D. c.. Quia fpecies poffunt füc-

du dv

ntem Angeli absque eo,

«*

quód procedant ex u

. lipln

na intentione caufie uniuss

Va

una autem cognitio Anpgeli neceffar

ioó procedit

ex uno fine

, adeoque ex una intentione; & fic

|

fufas? í

j

Qfttit

Eyil

coordinantur fpecies & fübítantia eidem fini,

ita ut Angelus etiam fpecies noviter receptas à

l

AE

mo]

j

D

Deo fimul cum prioribus à Deo infufis conflet

in unam fpeciem: ficut fit in homine, qui prius

non d

D

habuit fpeciem univerfalem de urbe, & dein

particulatim novas

ürit

I

oit.

quasdam urbis partes cogno-

mf

OnjJICITURn 3. contra 6. Conclufionem.

lpltflmi

1. $. AuGUSTINUs L.12. de T

s m

(Qt

ritit. C.7. dr-

cit: .Dum alig

ua.ves de movo fit, afficiuntur carnales

m

UAWJU

Jenfus-bominum € veli

quorum. animalium ,; mec mon: ca-

s

leftes fenfus AIngelorums fed h:ec nova affe&io fieri

nteueüü

j

non poteft, nifi Angeli accipiant novas Ípecies

yfiurd

àrebus; ergo.

2. S. HieRoNv Mvus ad illud

IUO

:

Ephef 3. U$ inno

tefcat Principatibus & Poteftatibus

orinis /apientia Dei: dicit fenfum

per Ecclefiam multif.

N

[9]

cfte

Rgs?ük

»

queN

$30

DISPUTATIO II

uD

f

effe hunc, quód Angeli ab Apöfcolis didicerint

1l

aol

Dais?

aliqua myfteria gratie , faltem qüoad particula-

; Ul

res circumftantias ; fed hoc iterum fieri non po-

Áj

u

; efbo.

3.

tuit, quin ab eis acceperint fpecies

TT p

D. Thomas q.unica d

e anima. a. 1

s.ad 13. &

)

li

um e ,

'

4;20. ad 11. dicit, quó

d anime feparate infun-

!

h

l

j

Sic-ait4

4 fe tl

i

dantur fpecies mediantibüs Angelis.

J

tl

aini d

Licit fubflantie anim

e creentur à Deo im

nediaté , ta-

crmu!

s proveniunt à Deo in ani-

ij

mén perfe&tiones intelligibile

:

)

viribus

mam mediantibás Zngelis ,

non folum maturales, fed

ue

j

$, tUIlC

atiarum . pertinent

]tem :

0l

etiam que ad myfleria gv

|

) eüw(

Dicendum quid fpecies inftu

xe caufantur im anima

ï

stondl

fiparata à .Deo me

diantibüs Zngelis.

Ergo fimili-

poerft

ter mediante uno

Angelo poffunt infundi fpecies

i fed

in alium.

|

jb ol

RrspPoNDEO dd r. c. Maj. dift. Min.

Fieri

j

qg

USf

non poteft, nifi A

ngeli accipiant de novo fpe-

zetam 1 i

cies rerum contingentium ve

] per revelationem

iL objet

vel per exp

erientiam quando affumunt corpo-

tm fnfibil

ra. . fecüs. n. Min.

Res contingentes & de-

1 libero.arbitrio, qualia funt plera-

t 1

pendentes

que in hisinferioribus, non

cognofcunt Angeli,

Mminte

tperexperientiam

nifi per revelationemDei, au

&WONDE

fenfu organi corporein ex permi

ffione | Dei af-

fumpti.

A

gt

Dicit, quód Angeli didi-

Ad ». dift. Maj.

cerint aliqua ab Apoftolis per

experientiam in

uj 5

ve

] per revelatio-

Ntantiam

affumptis organis corporeis ,

Sen

nem. tr. aliter. n. Maj.

fus patet ex di&is.

"A g

Ad 3. dift. a.

Dicit quó

d infundantur fpe-

iDug,

i

p?

J

cies 4 Deo medianti

büs Angelis id exigentibüs. C.

1-

"i, h

Dicit quod infundantur ab ?pfo ZIngelo. n. a.

tUeton.

funt me-

cut enim nobis defa&q Beati in coclo

"bentn

*diatfo'res,

D

i

DE COGNITIONE ANGELICA. 231

tl i

EM

diatores, ut Deus nobis conferat beneficia &

It

fejy,

gratias poftulàtas; ita etiam Angeli funt media-

tores, ut Deus animabus fe

paratis ac nobis ipfis

conferat aliquas fpecies.

Quódhec fit mens p.

.al !

i

THOM., patet tum ex i

pfis citatis textibus,

2

tum etiam ex P. r. q. 89. a. 3. c. ubi fic ait:

d g

"dnima feparata intelligit per [pecies ,

quas recipit ex 1

D .n-

Tfv

fluentia dioini luminis , ficut & .A

ng

eZz'.

TTR

OBJICITUR 4. contra eandem.

E SiAh—

!l

Il

[/]

i

gelus fuis viribus relictus non acciperet fpecies

" um

ab obje&tis, tunc omnino nihil intelligeret; fed

l il JIW

hocnon poteft dici à ergo. Min.prob. à pari cum

To fj

anima rationali.

2. Que in inferioribus non

UR

dicunt imperfectionem , teperiuntur etiam in fu-

perioribus; fed hoc quód anima rationalis reci-

V, W

piat fpecies ab obje&tis, non dicit imperfectio-

tj

nem; ergo ejusmodi fpecies ab obje&is repe-

fevehtoy

riuntur etiam in Angelo.

3. INon minoris effi-

IUX QU

cacie eft obje&um intelligibile in a&u, quàm

pete li

obje&tum fenfibile in a&u; fed hoc diffundit fui

jafinys

fpeciem usque ad potentiam fenfitivam

; CTgO

fconzts

& obj

e&um intelligibile ad potentiam intellecti-

epeit

ï

Vam.

jone D

REsPONDEO ad 1. dift. Maj. Omnino ni-

hil intelligeret, nifi illi deberentur fpecies im-

d

mediaté ab ipfo authore naturz. c. fiipfi debean-

yuidtd

tur.n. Magj. Etiamfi enim Deus abfoluté per

0

)

füuam potentiam fubtraheret Angelo omhes fpe-

X l

w

g 8 :

Ccies, tamen hz fpecies naturz angelice debe-

gt

renturà Deo. Ethinc patetdifparitas cum ani-

ma rationali; bhuic enim tanquam imperfe&te &

jj M

discurfivenon debentur fpecies congenite, qua&

f

tamen debentur Angelo: & ficob paturalem exi-

W

4

gentiam

DkCOGP

232

D-ISPüTA'TIo d

p

ao M

entiam fpecierum concreatarum adhuc Ange.

gf

edial

lus effet perfectior.

!

jgr, 0U

d 9. dift. Maj.

Que non dicunt imperfe-

(ete a

cogHOf v

Gionem etiam radicaliter , reperiuntur in fupe-

rioribus. c. Qus tantum formaliter non dicunt

Quód anima rationa-

REsPON p

imperfeGionem. n.

M.

ii De

lis accipiat fpecies a

b obje&tis, radicaliter fun-

iunda,

fe&ione; nempe quia eft di-

datur in ejus imper

i fa.

Ícurfiva & in potentia tantüm ad intelligendum:

s mpeilca

adeoque debet primüm fucceffivé fibi conquirere

j

!

:

Sofcibi

Ípecies ,

üt dictum eft.

.. Ad a. dift. Maj.

" Non eft minoris efficacize

l

gt

i, dl

sintureí

quoad terminu

m virtutis. c^ quoad modum vir-

.itur 3b hof

tutis. n. Maj.. Obje&um intelligiblile non mi-

gufant

dj

nüs efficaciter obtinet finem ac terminum fuum,

!

s dilt a.

nempe a&ualem intellecionem fui, quam obje-

J;]

j

fenbus

&um fenfibile a&tualem fui fenfationem ; fed eam

non obtinet eo modó , quo obje&ta fenfibilia ob-

a fümmis

ia univ

tinent: fenfibilia enim eum finem obtinent per

;,

]

propagationem fpecierum; intelligibilia autem

L

Werioris

1

illum obtinent per exigentiam intelleCtionis pro-

, in(i

ducendz in aliis Angelis, cui exigentiz immes

m (ecu

«

ef"

diaté refpondet effectus, ütinfequente quæüiq-

(s lj

pne dicetur.

d ]

OnJICITUR s. contraeandem. r. Sifpe-

n

cies effent infufe à Deo, & non ab ipfis rebus

d

tunc effent fupernaturales; fed hoc

r

accepte?,

non poteft dici; ergo. .Maj. prob.

Quod fit à

Á

lil

Deo nulla concurrente caufa fecunda, eft fuper-

paturale; ergo.

». Deus ad omnes effe&us na-

l

turales folet ordinare caufas fecundas naturales;

JIEE

i

|

K

ergo etiam tales caufas ordinat ad fpecies ange-

"]s

datur,

licas. Atqui nulla alia caufa fecunda

d

qum I

quàm

"

Eu

DE COGNITIONE AN.GELICA. 233

q

quiàm fpecies accepte à rebuss

ergo.

3. Si An-

ICQnt D

gelus immediaté fuas fpecies a

cciperet à Deo

naturaliter, tunc eódem medi

Ut n

Ó naturaliter pof-

4l ln (b

fet cognofcere fecretacordiu

ergo.

i

ms fedhqcnon fits

T Ti

dj

REsPONDEO 2d t. n. Maj.

ad prob. dift. a.

(d 'à

Quod.fit à Deo nulla con

* QUide

caufa fecunda

currente nec exisente

3

, illud eft fupernat

I

irale. c.. Quod

lpni

fit nulla caufa fecunda zaniim c

oncurrenie. n. a.

TO.

Species angelicas exi

git natura angelica & obje-

&um cognofcibile: fi

cut & lumennaturale infu-

j efirna

fum homini,

Odüm r

aut determinatio ad individuum

non cenfentur effe effec&tus fu

: Q0n v

exiguntur ab homine & ab o

pernaturales, quia

um foom

mnibus rebus crea-

!

tis; licét fiant à folo Deo.

qum o

s d

das in

id 2. dift. a. Solet ordinare caufas fecun-

generibus entium ad invicem fübordina-

fenfbiin

tis. c. in fummis generibus entium. n. a

Cuüm

QUE

enim caufa univerfàalior

femper fit.caufà refpe-

iil

&u fui inferioris faltem

in effe, ex ipfis termi-

eGüorig

nis patet , in füpremo g

enere entium non poffe

entig o

dari caufam fecundam p

"oprié dictam ; talis au-

Iteq

tem effectus fupremi ge

gelicus.

neris eft intelle&us ad-

ln I ! Siïæ.

d 3. dift. Maj. Poffet natur

alifer cognqo-

) ipit

Cere, fi etiam datur exi

]

]

gentia ad hanc cogni-

0s [

tionem vel in natura .

Angeli vel in obje&to

(ux I

cognofcibili. c. fecus.

Ü

*

M

1

di&is.

n. Maj. Senfus patet ex

j d

sf

DicEs r.

Si natura an

gelica vel objecum

s at

exigunt fpecies angelicas,

tunc eoipfo erunt

ydstd

caufa naturali

:

s harum fpecierum, adeoque fpe-

"L

(|

"

proprietates emanantur à natura

!

l

j

þies ,tanqgam

2

-

ange-

j'

QoNl

DISPUTATIO Il

234

p

g

angefica; fed hocn

on poteft dici ;

el'gO D] þ" Majo

f

J

s&fïä

j At

iuxta nos in naturali

bus exigentia caufe e ipf; :

;m]c

caufalitas caufe; ergo.

, 0 Q

REsPONDEO. dift.

Maj. Siexiguntfpecies,

4 pot

& fübje&um fpec

ierum determinatum c. 1ecus.

n poama

n. Maj. verum qui

dem eft, quod exigentia ac

" qimarm,

tum effectum in natura-

proportio ad determina

jcorpus

libus fit caufalitas càufie

; fed ubi exigentia ac

r motUS fli

j

dindeterminatum eite-

propo

rtio tantüm datur à

u

Con

onfeg

C&um, ac u

bi ea exigentia €

(t tantüm remota;

l»:

!

!

QUE

quis difpofitio-

nondum co

njun&a cum propin

non debet dici,

a if

Z

mibus ac privatione

adformam,

fit ipfa caufalitas. Angeli

ipeties 1

quod ea exigentia

ao

tantüm exigunt ali

quas fpecies, non determi-

lr «

naté has vel illas: fi

militer objectum tantüm ex-

vum, non determi-

«n df C

isit aliquod ens cognofciti

s; U

faté angelicum 5

& fic non

fequitur, quód fpe-

tates emanate à natura

iinvenit

cies fint quaü proprie

sinur f

angelica.

l

DictEs 2.

Deus potbf: haberex caufas fe-

|

53

trünicant

cundas fpecierum angelic

arum vel per ordinem

vel per fpecies ordi-

p hoc

obje&i ad cognitionem,

patas ad naturam angelica

m: ficut fpecies phan-

*

ttpelo or

taftice materiales per hoc pre&ci

.

fé agunt in ani-

10 eti

:

^fi CO

inam, quód

ordinentur ac reci

piantur in ani-

1na; veldenique per

füperiores Angelos, qui

Wttione

Ergo noh

infunderent fpecies inferioribus.

omnes Angeli eas immediaté habent à Deo.

ithoxyi

REsPONDEO.n.a. inprimis quoad primurm.

id; q

[

Ordo enim obje&is naturalibus corporalibus non

Wi

nifi mediante motu & figura par-

poteft imprimi,

35 LR

tium, faltem in hoc fyftema

te univerfi, ubi Deo

ma alii

difpofi-

tioni-

t CC

plgcuit -qmnia ordinata alligare primis

J

ll

041

DE COGNITIONE ANGELICA. 2'35,

tionibus, nempe motui & figurze parüum. Jam

" di

vero motus & figura entium naturaliter nonim-

X

f

!

W

z

u

primunt in Ángelos, quia non patiuntur à cor-

A.

l

poribus, cum quibus non uniuntur.

INec fe-

D

f

É

oj

Ptf

cundum dici poteft ob eandem rationem; fpe-

cies enim phantaftice tantüm ideo habent ordi-

IUj p

i

i

! UT

1

nem ad animam, quia anima

per unionem phy-

ficam ad corpus confequenter alligatur etiam ad

Tinafome

AU m

omnes motus materizs adeoque etiam ad fpe-

Cies, quc confequuntur motum materim. Nec

! (ipofti

denique tertium; quia licet Angeli füperiores

(ebet d

iluminent inferiores ; & fic fint caufa in feri

. Angdi

Wi

quoad fpecies inferiorum Angelorum, non ta-

men funt caufa in e[]e ; eoquód contineantur in

um

Q m

genere altiori.

Suppono autem ex Philofophia,

caufam in effe

cujuslibet rei tantüm effe entia

, gt

univerfaliora univerfalior autem caufà natura

W

angelica inveniri non poteft; licét in hoc ipfo

genere dentur fpecies fubalterne diverfi ordinis.

re Q

DicEs 3.

Angeli loquuntur fibi invicem

l

"

i

& comm

p o

unicant fibi invicem (íuo

$ conceptus

f

precifé per hoc

; quód unüs Angelus imprimat

(pecit

p

'

alteri Angelo ordinem & lumen ad fuos conce-

agunn l

[

fur n

ptus; ergo etiam eodem modo unus Angelus

ril

poteft alteri communicare fpecies novas, quas

Agt

per revelationem vel experientiam novam ac-

I!

cepit.

nt 1 Deo

RESP.OND'Eo.

c.anc.& paritatem». Di-

vtl

fparitas eft ;

quia locutio fupponit, quód alter,

cui loquimur

, jam habeat fpecies illius rei vel

porah

f

j

:

innatas,

vel aquifitas aliunde de illa re, de qua

loquimur

. alias fruftra loquerer.

Sic fruftra

[

Á )l

jj d

loquimur

czco velfürdo de coloribus, & har-

monia

"«

p

goüh

256

DISPUTATIO IL

t

æmdäs, (

monia mufica , cujus nullas habet fpecies. Opor-

retm

tetergo, quód fpecies jam fi

nt aliunde accepte,

t, nifi novas fpecies

í fy]]oglrü

quod in Angelo fieri nequi

*

i

46T

accipiat per revelati

onem Dei, vel per expe-

a gt

rientiam acceptam ex affumptione formw crea-

D

;u'ne

l

10

te. Vide dicenda in quaftione fequente.

u atl

jf

OnrricrTUR Ó. contra 8. Conclufionem,

n !

1. Illud agens intelle&uale eft proprié difcur-

u [/]

fivum etiam circa obje&ta naturalia, quod habet

g, 1100

J

l

diftin&as deillis cognitiones, quarum una cau-

al ^

fatur ex alia;

fed tales cognitiones habet Ange-

g

TT

Min. prob.

Angelus habet diftin-

p

lus; ergo.

Znt.

lj

uj

&am cognitionem De

i&creaturz; ergo.

g, t

rob.

faltem diftinctam cognitio-

Angelus habet

Iudo. D

nem fui ipfius, & exco

gnitione fui etiam cogno-

fcit Deum; ergoó

2'

Angelus habet diftinctas

s l

i, €

volitiones, quarum una

deducitur ex alia; ergo

wimam «

etiam habet diftin&tas cognitiones, quarum una

at t

deducitur ex alia, confequenter difcurfivas.

LT

RzsPONDEO ad 1. c. Maj. n. Min. 4dprob.

& m t

Ex cognitione fui cogno-

t qud

n.a. Zdd prob. dift. a.

fcit Deum conceptu intuit

ivo, ac per modum

tprover

$. C. conceptu illativo.

apprehenfionis fimplici

tinperfed

n. 3.

Dum enim Ange

lus intuetur fuam effen-

Tüereco|

é videt ejus relationem. ad

um

tiam, fimul intuitiv

(füz exiftentiz cum eX-

Deum, & connexionem

eriny

iftentia Dei; adeoque videt etiam exiftentiam

ffe o

Dei, nonquafi ex alio cognito illam inferendó,

"'oner

fed fimul utramque exiftentiam connexam in-

Qnem, N

tuendó: ficut fi homo intuitivé apprehendit

* Ua

connexionem omnium terminorum in aliquo fyl-

m ex

"medic

LT

logifimo ;.tunc enim non infert conclufione

pre-

FL

DE COGNITIONE ANGELICA. 237

þedes.

É

iunde d

præmïms, fed intuetur connexicjnäm conclufio-

u

i

!

nis cum premiffis,

ï lov

h

i

& fic intuitivé apprehendit

VR

totum fyllogifmum.

Unde pn. THOMAS P. r.

q.58- 3. 3. C.fic ait: zfng

ts

eli, quia [latim in illis quee

&qUente

jrimb naturaliter cognofcum

£. dnfj

piciunt omnia que-

cunque in eis cognofci po[fJunts & ideo dicuntur inielle-

Andfre

J

Guales, — quia etiam

apud nos ea que flatim naturaliter

ORf (s

apprebenduntur

. intelligi dicuntur. - -

" Inime verb

Quod ls

bumane , que oeritatis notitiam per quendam difcurfum

UT 08 (

aquirunt, rationales vocantur: quod quidem ex debili-

tbet Anpe.

tate intelle&tualis luminis in eis ;

Jf enim baberent pleni-

bt dl

tudinem. intelle&ualis luminis ,

Jicut Angeli , flatim i

Q At

jrimo a[beGu. principiorum tota

m virtutem eorum com-

i epitio

jrebenderent ,. intuendó

fa. Etado. Dicend

j/

quidquid ex eis fyllopizari oJ-

um o

im quód ZIngeli fyllogizare pos-

&t ao

Jint tanquam. fyllogism

Wm cogno/centes :

€9 in caufis

x dit; j

effettus vident ,. & in effe&tibus cau[as ;

non tamen ita

Quurum

quid cognitionem veritatis, is

mote aquirant fyllogisan-

fcurtvt

do ex caufis in caufata, & e

x caufatis in caujas,

4d2.c.a.n.c. &

paritatem. Difparitas eft

Mi

À

ye füi

|

eaipfa, quam tradit D. Thomas P. r. q. 60, a. 2,

c. nempe quód, dum unum infertur ex

alio,

t :

ptu i

l

;

j

l

hoc non proveniat à natura obje&ti imper

fecta,

fed'ex imperfectione intelle&us, qui non

poteft

',

cfumnde

ftatim videre connexionemrerum inter

fe: econ-

otomt

tra dum unum eligitur propter alterum, hocnon

nrig qu*

provenit ex imperfeCtione appetitüs, fedexim-

j gxiflen!

3

perfe&ione obje&i appetibilis; eó quód non

n

habeat rationem finis,

at

fed tantüm rationem me-

dii ad finem, & fic fi

t eligibile propter aliud , &

J

prehe

ex alio: quamquam & ibi forte realiter fiteadem

Voluntas mediorum & finis.

j

SicaitD. THOMAS

juiore

.€c. Cognitio intelletis fit fécundum quod re; cognitdé

Junt

pl

|DISPUTATIO Il

239

mperfettione intelle-

j

i je

unt in äoäno/'cente: eft. autem ex i

j

&ualis nature in bomine , qubd mon

flatim. ejus intelle-

n

T ügms

, féd quedam,

np d

us

maturaliter babet omnia inielligibilia

jl

à quibus in alia quod

Q

imodo movetur: [eda&bus appeti-

verfo fecundium ordinem appetentis

(;00305

tioe virtutis e[1 & con

j

ad res,. quarum

que

dam funt fecundim. fe bona, 69

bilia; quedam verü babent ralionem

j

sione 10

vopter fe appeti

d aliud, & funt appetibitia pro-

«t 3ppl

bonitatis ex ordine a

tr aliud: unde mon efb ex imper

fetione. appetentis,

h

liter u

finem ,. & aliquid

J cMj

quid. ali

quid. appetat, matura

er elettionem. - - Quia igitur

natura intellettualis in

4 m Cogf

in eis fola cognitio natu-

K

"AIngelis perfetta eft , imvenitur

yprael

valis, non auiem ratiocinatioa.

g

r (iic

ICITUR 7. contra eandem.

I. InAn;

[ qud

O5]

*

elis datur Vi

rtus benà conflistioa, qut& dicitur

«xinedist

'

Eubulia ;

fed hzc

dicit inquifiionem & discur-

ss

|

l

l

fums ergo. 2. Angel

i funt admirativi circaob-

j

3

62 di

fed ubi datur admiratio,

jeca füpernaturalia 5

anem pr

datur etiam discurfus;

ergo. Maj. patet ex Cant.

gsper v

3. V.

6. ubi per modum

admirationis dicitur :

per defartum. ficut. ire

anc fen

ue ef

ifla, que afcendit

tium qu

ula funmi

? Etlfaie63. v. 1.

€

Quis eft ifle qui venit

x glo-

irobdoe

de Edom ?

Item in Pfal. 23. Quis eff ifie Re

MW.

um sJ

vie? Que omnia dic

untur de Angelis.

*

o conti

ngit, quando ex cogni-

i flemfe

prob. Admirati

tione effé&üs.

ducimur in cognitionem caufe

tl dlte

p2

3. Quamvis non detur discur.

tlttem

ignotes ergo.

tl diy

fus circa objec&

a 'evidentia, dantur tamen multà

obje&ta tam naturalia quàm

fupernaturalia non

lr

ergo faltem

At

evidentia angelis & dzmonibus;

circa hec pot

eft dari discurfus in Ange

lis. Znt.

n f

cmones dubitárunt de Divini-

!t dis

patet; quia v. g. d

&

j

oque

iübcorru;

ex fighis extern?s quand

con-

E

( ll

.DE 'CQ.GNITIAONE ANGELICA. 2939

u

! lii

U

conjiciunt difpofitionem animi internam. c. prob,

ï

In talibus objeéctis obfcuris

glþlm, i

i

poffunt Angeli ex ad-

l fgd i

junctis vel fignis aliquid de

objecto dubio infer-

i

T

O.

l lfl

d

"

T,

re faltem probabiliter; erg

Md (

il

"]

j

M

l

!]

RESPONDEO ad I. c. Maj. n. Min. Nam

H n

:'1

confilium bonum poteft etiam haberi ex com-

Il fl

prehenfione intuitiva connexionis t

erminorum,

dum ftatim a

filiy f

ad finem.

pprghenditur connexio medi(ofrum

]!9117/1, ö"'dgjL

Hl

ld 2. c. Maj. n. Min. ad prob. dift.a. Quando

Lt

ducimur in cognitionem caufie per vifionetii;

feu comprehenfionem intuitivam mediorum ad

) Ls

finem. c. per difcurfum. n. a.

Non minüs enim

j

Qu t

i

miramur, quando aliquid novi intuitive con-

n d

fpicimus fine discurfü, quàm dumillud ex discur-

i dul

fü reperimus.

M at

udd.o..-c. a»dift.-« INIB intalibus etiam videant

j j at

connexionem probabilem principiorum ad con-

Atons d

clufiones per vifionem ac com

prehenfionem in-

m f

tuitivam. c. fecüs. n.c.

Poteft enim continge-

if

re, ut etiam quis tantüm apprehendat fyllogis-

Ej? ?fte RtA

mum probabilem, id eft, connexionem unius

g !

termini cum alio; ergo idem poteft fieri in An-

TU

gelis.

Item fieri poteft, ut Án

geli cognofcant

nindo

unum polt alterufn vel ob evidentiam , vel ob

probabilitatem in intelle&tu ex antecedenti reli-

p df 09

Vr G

jl

&am: ficut diximus in Logica, quód conclufio

qtyra

non neceffarió fe refle&at füpra premiffas, fed

i

M

« d

tantüm ponat unam propofitionem poft alteram.

on tamen forté certum eít, in demonibus

Atf

j

ii

non dari discurfum aut judicium in probabili-

]

fU

|

u$ ob corruptionem intellcétüs ,. vi cujus for-

te

L

L

240

DISPIJTATIO,IL

ymen

gt

ental

j

té agunt f/præcipitandö judicium contra läges

u

tunc o

jl

prudentis.

, (efruna

H

oculu

QUASTIO V.

Mwm

yd

1270

)

d

(

ectet

Quomodo zdnge

uentur fibi imvicem , & guof

and

il

modo

fe vmvicem illuminent ?

j

(ip mel

all

j cogntt

D ICO r. Unus Angelus illuminat alium. E

Authoritate Dr0-

PROBATUR conclufio r.

l

i

jo ordit

NYSII, Qu

i L. de Hierarch. Ecclefiaft. c. 7. di-

qunyertà

t, inferiores coleftium

cit: Lloc Theologi plané tradun

; inpatie

maturarum ordimes à fuperio

ribus rità dioina opera

i

— fummos autem à Deo

expli

cantibus [cientias difcere 5

s oO

ipfo pro [uo captu

edoceri myfleria :

unde quasdamearum

89, t

Dominum e[Je virtutum celeftium , ve-

ánducunt dicere :

spirhoc

&mque glori

Q eum.,

qui in celum a[fumptus efft.. Et

ditexgert

c. 8. dicit;

quod Angeli fe

cundze Hierarchie

eHierarchie. Et

1 IRmm QU

illumine

ntur ab Angelis prim

C. 5. fiC

ait: lilufiratores ac facre bujus perfettionis

ïygm'tionem

Principes in fubjettos [acros ordines perinde ac

duces ac

?ROBATUI

ro captu cujusq

ue datam fibi à divinitate divinarum

tüminati

m

cognitionémque : diffundunt. , idem

verum fcientia

*

Apofibi

docent alii

SS. Patres V. g. NAZIANZENUS

ioninati

DAMASCENUS L.2.de

Orat. 4o. de Baptifmo.

Q«a31. ad Antiochum.

MMTQ

fide.C.3. ATHANASIUS

I*

ii

BERNARDUS L. 5. de C

onii

d:6, 4. &c.

PROBATUR 2. rat

ione & authoritate D.

WL

"THOMJ,Qq

ui hic a. 4. c. fic ait:: Omnes creature

'*fa;is üfe

ex divina bonitate pa

rticipant , ut bonum quod ba

4

bgnt?

V ag

t

in alia. diff undant.

Ergo & Angeli.

DICO 2.

Unus Angelus per

hoc illumi?

880

mat or-

nat alterumr, quod alteri Angelo impri

dinem

UT

|

& T

u

DE COGNITIONE AN'(';E»L;ICA.

241

Q uT

;

dinem & lumen ad cognofcendas v.

[s

ritates in fe

ipfo reprefentatas,

Senfas eft,

quód; ficutin cor.

poreis tunc objectu

m fit vifib

J

ile, quando ab ob-

je&o deferuntur fpecies int

entionales cum lu-

mine ad oculum, ut o

bjectum de

IU

monftretur ;

Ilf

ita Angelus füperior

inferiori oftendit mentem

fuam & fpeciem ad

imprimendo illi fpec

Veritatem in fe exiftentem

TM

les intentionales

; feu ordi-

nem ad fux mentis

cognitionem, &

o

medium cognitioni

S.

lumen feu

Poteft dici

; quód hzec

HM C,], l

impreflio ordinis confi

ftat in diftin

&ione conce-

Wif

ptuum univerfal

lorum, quos Angel

us füperior

(iig (

habet, in p

articulares; prout explic

at D. THO-

Q D

MAS ]. cc.;

per ejusmodi eni

um

m diftin&i

onem

gonceptuum CO

gnitio Angeli fuperioris &

t pro-

hfiun y

portionata ,

m d

TE5 cui per

ut poffit intelligi ab Angelo i

nferio-

hoc ipfum imprimitur ordo

, Vi cu-

d n

jus poffit ex

igere fpeciem objecti taliter

perdis,

tionati :

nam quilibet An

propor-

gelus habet jus

exigen-

hrj

y

di cognitionem obje&or

Yi h

rum.

um fibi proportionato-

ttte d

PROBATUR conclufio r.

Hec analö iä

du &

inter illuminatione

m corporalem

& intellectua.

MTARU

lem eft poflibilis,

&ec

Xplicat omnes p

roprietates

"ORU

illius illuminationis ;

ergo debet affi

imi.

ROBATUR 2.

VAUC

hn

Authoritate D. Thoms,

qui l. cc. in illuminati

one an

u

tervenire.

I. manifeftatio

gelica dicit tria in-

Sithontat

nem feu;olïenfionemï

(

m

veritatis in fe exiftentis.

luminis..

3. medium feu

2, Communicationem

!j QW j

ordinem cognofcendi

communicatum ab Angel

0 füperiore. " Nam hic

!

a. I. & q. 9. de verit, a. s

j

- C. fic ait: inferjor /n-

lmpIHB

Belus non eft. proportionatus

ad accipiendam . c

j

- inort, Tratt. de adngeli

Lj

ognz'tz'a-

Q

2/em

»i

(06!

OpISPUTATIO 11

242

l

1

-——

gt 0

üan à fuperiore

"Angelo , mifi fuperior. ZIngelus. cogni-

—

j

j

dammodo dividat €9 diflinguat conci-

f

tionem fuam. quo

vult illuminare ; & talem

g

piendo in. f

& ilud, de quo

1:1

——

jbl

conceptum - fuum ..

leri manif:

eftando. illum illuminat,

[

—

u t

dim boc unus intelle£tus ab alio

-

(ibi

Eta. 1.c. Seun

r aliquod

ofi[Vi

dlluminari . dicitur ,

in quantum ei traditu

-

al 2

quo intelletus. conforta

tus poteft

!

—

medium . cognofcendi ,

-

Jra inte

in alia cognofc

ibilia,

in que prius non poterat. t

;

1tüfm

a. c. 10. Quan

5

do unus Jngelus

ab alio iliuminatur,

*

nove [pecies, fed ex üisdem Jpe-

Ene, fl t

sn. infunduntur €L

un f C

ciebus, quas prius babebat:

»

intelle&tus - ejus. conforta-

quritaterm:

erioris €

fficitur plurium. cognofciti-

4us per lumen fup

llecius confortatus per lumen.

,tiatdit

«us: ficut. & mofi

er. inte

ip vetitat

dioinum , 62 ange

licum. ex eisdem pbantasmatibus n

g pra

lurium cognitionem

pervenire potefl , quàm ZJBT fe

itlocütio

po[fat.

Locutio Angelorum confiftit in

: de te

DICO 3.

(« t

fola ordinatione feu

directione conceptuum per

entis ad eum ,

cuiloquitur. lta

E

ii loq

ï

voluntatem loqu

dn, de

D. Thomas P. 1. q.

107. & mulü Recent. cum

"'Thomiftis.

ü pcutio;

clufio. ' Angelo per fe de-

i, fed

.PROBATUR cOn

1

'

|

o fmu

»

betur cognitio totius

univerfi, exceptis folis

& hoc przcifé ideo, quia

&i

J

llils

-a&ibus internis liberis;

fecundüm fe exig

unt effe occulti;

ergo fi per

N

feftandi tollitur hoc impedi-

intentionem mani

&us interni intelligibiles a&tu

WICCTU

mentum, fiu

nt illi a

*

us, ad quem dirigitur manifeftatio

ä'm' Vcs

refpe&tu alteri

.cordis & mentis..

ï(ä

[

ib

. Corollarium. X.

Hinc patet, cur preces Oce

E

.cultz etiam hominum ftatimintelligantur a

b An-

;'.

1l Deg

Cum

gel's & beatis,

dum ad eos diriguntur.

e€

E

ïenim anim: beate

i

fint Qmiles Angelis, &Ang1

/

Il

DE COGNITIONE A'NGE'LICA. 243

;

Á

iji

'

lis debeatur cognitio totius univerfi,

eoipfo,

ng!m ;;,

quód fecreta cordis per intentionem man

WMTB,' fm

ifeftan-

Hl i

di amittant naturam fecreti,

fiunt in a&u fecun-

do intelligibiles refpectu illiti

Ml ab?

s

$, adquem dirigun-

lr j

tur preces. . ficut fi ab imagii

e velum red

ucitur,

imago fit vifibilis in a&u fecu

ndo.

Üf ;

Corollarium 9.

Hinc eti

1 f

[

differentia inter loc

am patet, qualis'-fït

01 il

utionem & illuminationem

Angelorum. Locu

Lt d |

imagine, fed non a

Go precifé reducit velum ab

ptàtlumen; hinc fi

Angelus

LO

de fe non fit capax penetrandi &intelli

gendi ali-

I pf

I fr lt

quam veritatem altiorem, eoquód illa

m nonex-

igat, etiamfi alter Angelus illi vellot

manifefta-

TRUE

re talem véritatem, reipfa nihi

ag

l videret: locu-

tio ergo jam przfupponit lume

nin

Angelo,: ad

quem fitlocutio, & füpponitur ter

RR

minosilli jam.

effe notos de re per fpeciem aliun

de acceptams

g

prout patet ex eo, quia fruftra c

&€co aut furdo

tl

l

i Detatt

à nativitate loquimur de coloribt

$, & harmo-

nia mufica, de qua eft locutio,

ficut etiam in

humana locutione voces non tri

buunt claram

yeo t

[

ideam rei, fed eam prefüpponu

nt.

Econtra

D

illuminatio fimul affert & caufat lumen

s

obje&i vifibilis in Angelo illuminando.

refp'e&ux

i

a

) C5

h l

Solvuntur Objectiones.

f glb

Vr

OnjrcerTUR z. contra r. Conclufionem.

t

Ti

pocal. 21. v. 23. dicitur de civitate Jerufalem:

Won eget [ole, neque luna, quia claritas Dei illumi-

gr p

Wav edm; ergo etiam

nifi à folo Deo.

vAngeli non illuminantur

j

'l;

j

ESPONDEO. C. à. dift. c.

Ergo nonillu-

Ü

eo circa vifionem intuiti-

mgeü

min-antur nifi à folo D

Q2

vatn

»l

(

DISPUTATIO II

244

' humanls

vam De

i & quoad gaudium effentiale c.. quoad.

p 10

audia accidentalia. n. C.-

:1

fjonet

Concluüonem;

)

s

OsTjICcITUR 2. contra 2.

j

jautit

1. Poteft dici, qu

ótl Angelus illuminans impri-

lluminandum ípeciem illius

.goglam Qu

mat in Angelum 1

locutionem manifeftat.

]ta.

y

frt 1f

a&üs, quem per

g m 6

9. Pote

ft dici, Angelum illuminan-

SUAREZ

1 proxml(

tem infunde

reinferiori Angelo ipfum conceptum

!

of

formalem feu a

&um fecundum cognitionis; quo

f d

Uam (

fcit rem, de qua illu-

)!

:

Angelu

s illuminatus cogno

T0XITD,

minatur.

Ita scoTUs. / 3. Poteft dici, Ange-

ï

vlitater

füam virtutem intelleGti-

m

lum fuperiorem unire

d

vam & lumen intellect

uale cum virtute intelle-

]ta BANNEZ,

EW

:

gn d

&iva, &lumineinferioris Angeli.

d

TU

& SUMMEL.

REsPONDEO ad 1. n.&a.

Quia eft contra

;j lunc de

ód illumina-

pnon f

ordinem ge

neralem cognitionis, qu

tio afferat fpecies

non enim Angelus Superior

.

sionequal

ftentem in mentein-

lOX DI

demonftrat veritatem ut exl

ferioris Angeli, fed ut exi

ftentem in feipfo.

gaet,

quód Angelus al-

Bs cor

hinc D. Thomas. l. cc. docet,

At

terum illuminandp non infun

dat ei novas fpe-

tiebet

g, |

cies..

jl

TO

Ad ». iterum n. a.

Quia conceptus eft a&us

A RCDIS (

e non infufus, fed elicitus.

tuftcis

vitalis , adeoqu

J

"Ad 3. n.a.

Quia aliud eft unire fuum lumen,

& aliud infun

dere lumen. dein unio unius lup-

]

:

j

J n 1

ofiti ad aliud aut trans

fufio accidentalis in alie- &

num fubjectum eft fine exemplo in natura, u ln

agitur de duobus fuppofitis ,

. quibus utique 1Uum y

tend

accidens neceffario immanet, & in qu

aaccidens ,

] quale

.

non migrat de fübje&o in fubjectum

?

h

:

nclufionem. ,

d

*We

i

iühei

Os]1crTUR 3. contra g. Co

LA

n

) H-

l

Af

lt

DE COGNITIONE ANGELICA. $45

:

3. In humanis locutio non

fit precifé per dire.

&ionem noftre cognitioni

! COHClUüo[:

S ad alium, fed per

! mummansul

impreflionem phyficam fp

ecierum vocis in or-

TT fs

li

ganum auditüs, &inanim

analogiam caufarum, qua

amaudientiss ergo ob

1 Df

m Deus obfervat, idem

n IHUHL

debet fieri in Angelis.

2. Intelle&us Angeliau-

dientis non eft fufficie

JPfUmconce:

nter conftitutus in a&tu

primo proximo ad

percipienda fecreta alterius

VTT

Angeli vel hominis

Z

1 dequi

ergo debet primüm aqui-

d i, n

rere aliquam difpofit

ionem per modum actüs

primi proximi, & co

n

fequenter debet in fe re-

ln iaf

'

effam.

Ttife il

cipere qualitatem impr

3. Si Angelus au-

diens aliunde habet fpeciem de

conceptu alteriüs

lu

Angeli, non eft-opus foeciali

dire&ione in lo-

AA

Qu

quente, ii veró non habet fp

eciem aliunde, ne-

cetíarió hanc debet recipere

du

àb Angelo loquen-

te; ergo non füufficit fola dir

ectio lo

nl

imprefiione qualitatis phyfice.

quentis ünje

Yem m

nen i

ESPONDEO d I. C. a. n.

C. & parítatem.

Difparitas eft, quiaanim

u

& mate

? humanee alligatz funt

I e mon

ad a&tiones corporeas j

riales; adeoque

€is non debetur cognitio nifi

dependenter à mo-

tu corporeo.

Itaque neceffe eft, ut perundu-

votud

lationem aéris

commoveantur

in organo auditüs

f at

nervi acuftici; ut anim

audiendum.

ü exinde detel'minctur ad

jl

T umu

d 9. n; a.

Quia Angelus eo fine, ut ex-

Vrl

inde tribuat glor

iam Deo, ex fua natura ordi-

n r

Datur & eft in a

&u primo proximo conftitutus

t

ad intelligendu

m omne fcibile,

remotó impedi-

Ü quaau

mentó, quale eft fecretum cor

dium in homine

i.

vel Angelo.

j

Remotó ergo hóc impediment&

(

per directione

m locutionis

ntionem

(feu per inte

3

loquen-

DISPUTATIO Il

246

RESPOND

loqüentis fecreta

cordium jam erunt proximé in-

mdlreälo :

telligibilia

ab Angelo: maximé

cüm fuppona-

r

a B

mus Ange

los habere indiftantiam negativam ab

omni ente, ad quod habet ordinem.

j

yt at

en

Non eft opus dire&ione, nifi

d 3.. dift. a.

!

dl

fiones.

Deus üt author natur

e debeat determinari à

caufa fecunda ,

a

d conferendas Angelo fpecies.

T po

Dï

j;prod

c. fecus. n. a.

Ad hoc, ut fpecies cujuslibet rei

dicantur naturaliter infundi Angelo ab ipfoDeo,

l.. Mg

!

um

duo requituntur,

exigentia Angeli, & exigen-

tia obje&i, prior datur femper,

pofterior veró

uitD. Ti

antequam alter Angelus vel homo

qutir T

Y

Til

non datur,

—

fuum conceptum dir

igat ad Angelum audien-

fhm dirt

tem.

Itaque v

erum eft,

quód fpecies debeant

äzta&um (i

tivhomt

infundi Angelo ,

& quidem exigente Angelo lo-

quente; fed hoc ip

füum probat debere interce-

dere dire&tionem, & hanc fol

am fufficere, ut

(i

üm dq

:

conceptus Angeli loquentis fiat proximé intelli-

git.

; matife

gibilisy quia id ita exi

r. Quan-

sinangi

OB3]ICITUR

4. contra eandem.

do unus Angelus loquitur

alteri, audiens debet

TART

ttendat ad fermþnem

ï

:;

iretgo l

excitari à loquente , ut a

loquentis 5

fed hoc non fitper folam directionem

tfatio

fed per impreffionem alicujus qua"

Adienti

conceptuum ,

l

——

litatis ergo.

2. Si locutio fieret per directio-

HICITO

nem conceptuum ad audientem, fequeretur eam

:

—

1 feu

BTUES

locutionem fore a&um voluntatis & non intelle-

&üs, fed hoc non poteft dici; quia manifeftatut s

C&um; ergo.

35

À Ht

conceptus pertinens ad intelle

D. THoMashic a. r. dicit: qu

ód voluntas ordi-

tpb a

3 m

mat conceptum mentis angelice ad manifeflandum alteri ;

ergo aliud eft ipfa manifeftatio feu locutio ,

&

"ra]

aliud eft direcuo.

,RE;*-PON-

"*IUSC(

g

DE COGNITIONE ANGELICA.

247

ii

i U

t f

j

RzsPoNDEO ed z. c. Maj. n. Min.

Ipfa

l

ï]

enim directio fui conceptüs adalterum Ang

elum

Lte

ts

eft excitatio feu caufa phyfica motüs in altero

M

angelo. quo modo angeli boni & mali in homine

excitant attentionem ad fuas infpirationes vel

X m

l

|

T0b

fuggeítiones. hinc illa dire&io eft tantüm con.

ditio, qua pofita conceptus loquentis immedia-

ET

ä

j

)

té exigit produci fui fpeciem in angelo audiente,

7ge!0abg;fo-g

f L

4H12. n. Maj. veldift./ Sequeretur forea&um

Dülinon a

voluntatis imperatum. c.

enim ait D. Thomas

elicitum. n. Maj, üt

lt re n

1.2. q. 17. a. 9. ordinare ef?

dl aj

roprius actus rationis.

Itaque voluntas folüm im:

d5 (

perat illam dire&ionem intelle&ui ,

nempe ut

n

eliciat actum dire&ionis füz ad alterum

angelum:

V m

ficut &.in homine voluntas imperat lo

cutioriem;

m n

ld 3. dift. a.

Ordinat conceptum ad mani-

n

feftandum aliquid

formaliter c. tantüm caufili-

ter n. a. manifeftatio for

malis eft ipfa cognitio

un. 1f

formalis in angelo audien

te; manifeftatio autem

j Qu

caufalis eft vox vel dir

:

ial

ectio angeli loquentis,

Angelus ergo loquens or

dinat füum conceptum

Jund

ad manifeftationem form

alem feu ad conceptum

a diont

angeli audientis.

L

Lt

BJICITUR

3

contra eandem.

D

(

I. Ipf'ä.

fegit

Ordinatio feu directio conce

ptüs in angelo ]o-

lj

(ont

quente eft actus 1

iber; ergo etiam pertinet ad

fe

Qjomit

fl

creta cordium, adeo

que non eft manifeftati-

|

Hf (

vus fui.

Et confequenter & ifte a&us eftoccul-

j

;

tus angelo audient.

ii

i

2. Dantur actus liberi in

j

i

angelo loquente , qui

manent occulti, etiamfi

TO

Ordinentur ad alterum

;

angelum; ergo idem eft

e omnibus conceptibu

s. Zfni. prob. A&us v. gr.

l

4

amoris

DE COGP

249

DISXPUT'A"TIO 11

afti

)

f

amoris vel odii unius angeli erga alium effentia-

j

fegi [

yn p

liter diriguntur erga alterum angelum, &tafnen

D)

funt occulti; ergo. 3. Si locutio angelica fie-

Ti

c fed

retp

er directionem conceptuum , tunc angelus

(om

diabolus nunquam

n fi

malus ac pater mendaciorum

a p

poffet alteri angelo

mentiri; fed hoc eft falfum;

iil

mentiri enim eft aliud tenere

ergo. Má. patei j

& aliud manifeftare exterius,

D

3 angeli

interius in mente ,

exatt,

Min. prob.

Pofita femel dire&ione conceptuum

[ut

xuA

«e f

ftatim in altero angelo exprimeretur totus con-

—

ceptus loquentis eo modó, quo eftinloquente;

l

TCrTUl

ergo.

RzsrowxDpEo adr. dift. a.

Eft a&us lib d^

ly

|

ngoend

attamen effentialiter manifeft

ativus fui, & alte-

ais angel

L

(t a&usliber effen-

un. !

rius, ad quod p

ertinet. C.

uando

h

T

tialiter exigens

latebras cordis. n.a.

Bifeius

id intelli-

d dierutr

dicimus aétus liberos effe occultos,

gendum in fen

(u accommodo exceptis videlicet

3 beant

formali conceptu dicunt manife-

a tantür

iis, quiin fuo

ftationem fui.

Hinc tantüm de illis fermo efc,

$

um n

effentialiter exigunt effe oc

culti.

qui

Ejusmodi a&u

Qit A

Ad 2. n. a. ad prob. dift. a.

BL

dirigunt

ur ad alterum angelum füb ratione amo-

&tDen.

dii interni c. fub ratione manifeftativi

ris vel o

l

4

wpet

n.a. Dire&io enim amoris vel odii ad alium an-

I dici,

it fupra formalitatem amoris

D

[

4

gelum tantüm cad

;

t fini

velodii, non ver

o fupra ipfam cognofcibilita-

l

QD a

tem: & fic in a&u fecundo cognofcibilitas amo-

]

d

dilu

ris vel odii non terminat intelle&tum alterius ank-

geli; quia non dirigitur ad illum.

lx

daciorum non

.Ad 3. dift. Maj. Pater men

e

VTg

offet mentiri angelo c. bo

mini. n. Mgj.

ROX

fpe&tu alterius

deW

- 2. dift.fic: nifi doemon etiam re

ange

B

DE COGNITIONE ANGELICA.

249

irg

ET

L

du

angeli poffit in feipfo formare conceptum erro-

t

neum, ficque priüs mentiri fibi ipfi, ac illum

u

conceptum fponté erroneum dirigere ad alium

di

angelum c. fecüs.n.Maj. Sicut en

um

im homo pót-

li

d

i

j

eft loqui falfüum, &priüs fo

rmare in feipfo con.

ceptum propofitionis falfze

; ita deemon poteft

tf

l

formare fimilem concept

lr

l

|

i

um, & eum dirigere ad

alterum angelum ,.

dum interim fuam cognitio-

Metoyroy

nem reflexam,

qua cognofrit priorem. conce-

Vrj

J

jf

ptum effe falfum,

li !

L

lum.

non dirigit ad alterum ange-

lfsl

OnJIcITUR 6.. contra eandem. r. Hic

!

Viü, a

modus loquendi angelicus non explicat clamo-

R

rem unius angeli ad alterums fed hic debet ex-

plicari; ergó. Min.

t Qul

paiet ; quia If. 6. & Apoc. 7.

l, n

& alibi fepius fit

mentio de clamore unius an-

geli ad alterum.

2 Q PA

i d

ULUS dicit, quód

TT

Angeli habeant fpeci

alem linguam feu idioma;

fs t

ergo non tantiüm]loqüuntur per dire&ionem con-

i

ceptuum. — Prob. a. ex

Qul

I. Cor. 13. v. 1. ubi ait:

Jf linguis bominum loqua

r ugelorum. Non eft

Ejusmodiaï

ibrapot

autem verofimiliter Apoftolum in eodem textu

iumere nomen lin

?

gu& iquivocé, ac in diverfo

Y manifg!b:'

fenfu refpe&tu h

od

ominum & angelorum; ergo.

Pl

li

3. Poteft dici,

quód lingua angelorum confiftat

in certis fj

gnis aut chara&eribus, aut nutibus

y gtl

etfformatis

in aére;

VOU

t

prout explicat s. BRUNO in

icholiis ad illum lo

cum Apoítoli.

Ergo.

W

u

!

: RzsPOoNDEO ad 1. n. Min. Poteft enim

!

qt

l

1

dicicum s. THOMA hic art.4. ad 2.

perclamorem

1 Jl

angelicum,

aciftamintenfionem vocis intelligi vel

"i

:

maguitudinem rei, qua ab aDgelo dicitur, vel

N

magni-

e50 DISPUTATIO II DE COGNITIONE &c.

magnitudine

m effe&üs, quo unus angelus affi-

citur ergamy

fterium manifeftandum alteri. Nam

l.». moral c. 4. Zantó

DISI

iuxta S. GREGORIUM

quisque sninüs clamai , quantà minüs defiderat.

! Volun

Adz. dif;a. Dicit, quód habeant linguam

fic di&am per analogiam. c. proprié dictam..-n. d

us horum verborum

Nam ex fubje&ta materia fenfi

irputati(

fuflicienter defumitur; fubje

&a autem materia

folvitu

hic aliunde nota oftendi

t, propri

linguam fumi

J

satürdl

de bominibus, de angelis ver

b analogicé tantum 5 quia

non eft conveniens angel

os uti communibüs

jenfexb

ange

lorum fignificativis :

&l mert

fignis ex beneplacito

quis enim effet illius li

nguc inftitutor? &, cüm

pdorom

fint novem ordines an

gelorum, quotforentlin-

ficut poft con-

uz? an forté aliaeft demonum,

(

fufionem Babylonicam fuit hominum? Certé et-

w Agd

iamfi detur hujus lingue angelice conveniens

offibilitas, nulla tame

n datur neceffitas, nec

2

textum V

erfatilem authoritas;

alia preeter iftum

TAYDU)

Patres enim ant

iquiores non ita intellexerunt

ibjaliud

hunc textum.

Et hoc folum füufficeret, ut nul-

é oftendi conveniens ratio, cur

'

!

!

TIOC

la debeat pofitiv

*

MEOM|

recedamus à propri

etate verborum textus Apo-

ftolici.

I

JTANT

104 di

Poteft hoc dici ef; fenfu Phi-

Ad. 3. dift.a.

V'erba enim

^il

lofophi. tr. ex fen

fu angelici. n.a.

Wf m

41

fcripture prius exp

licanda funt ex intentionelo-

In-

tinm,

quentis, quàm ex proprietate verborum.

fenfu

T

lt

tentio autem quoad fcripturam fumitur ex

üina

*inþerpretum aut infpirato aut tradito.

"ipeti

DISPU-

"r

! o

351

USgs.

ET

*

j

*

:

*

- 3

L

sk

U

h

*

*

*

*

*

*

ä'ä

lC4

'lel

5

Vin

4

DISP

UT

ATI

.*

O IlI

Atf

Hf

'

De Voluntatc, Oratia, & mörito'

Angelorum.

I

Uvf

UA

ifputatio hec quinque quæüionibu'sab-

ID

L

:

li

folvitur.

'äütum;gu'a

1. Àn Angelus dilectione

naturali amet Deum plusquam f eipfum?

IN

Yf

?. Deinflexibilitatenaturze angelice. 3.De

!om

gratia & merito Angelorum.

4. De pecca-

NG

to Angelorum.

5. De pena demonum.

ol

m r

QUESTIO L

? QY

Utrum. Ztngelus. dileftione naturali amet Deum

eufits, t

m at

Blusquam fe ipfun?

Ttelly

J OTANDUM I.

Per dilectionem naturalem

tet, i

: nihil aliud intelli

£i quàm inclinationem a&ua-

n t

lem

]ta

feu motum cujuslibet rei in fuum bonum.

Y terts

D. THOMAS I. P. q. 6o. a. r.

NoTANDUM 2. Dilectionem nattlraläm à

ID fenf

D. THOMA dividi in tria genera... NNam in rebus

non fenfitivis illa dile&ió naturalis confiftit in ten-

Va

dentia feu motu

gato

fu

ánatura cuivis rei impreffo ad

um finem, uti eft motus lapidis ad. füum cen-

rb

trum. In rebus fenfiivis illa dile&io naturalis

!

p

NU

confiftit in a&uali inclinatione , tendentia, feu

i

Inotu appetitüs fenfitivi à natura impreffo ad bo-

num.apprehenfum.

In creaturis autem rationa-

p

libus

pE VOLUNTATE,

25'2 DISP. III.

fit

j

libus illa dile&io naturalis confiftit in ä&uali,;, in-

j j

1uc p

clinatione, tendentia , motu feu actu voluntatis

mmum bonum.

ii patura impreffo ad fu

ped

g (

NoTANDUM 3.

Aliud effe dile&ionem

!

j; X

& aliud dile&ionem naiura

lem. .Dilettio

smeauid

elettivam ,

j

naturalis eft di

le&io ipfius finis, qui fub predica-

,j lic t

[9)

boni perfe&i nece[Jurib appetitur.

&condo.

to generic

Dilettio electi

va autem eft dile&io boni fpecifici,

TANDI

quod liber

é eligitur vel tanquam ipfu

m fummum

:l

eduplid

bonum,ve

1tanquam medium ad fummum bonum.

jim, Yf

NomraNDpuUuMA4. Tresafh

gnari fpecies amo-

gni

ris feu dile&ionis; videlicetamorem benevolentie,

pitam i

j

r

amorem concupifcent

ie, & amorem amicitie. mor

1'.

f

j

M

j

a it coIT

bénevolentie eít, quo homo

vult alteri bonum,

bi bonum. Zmor concupi-

sipote

abftrahendó an fit fi

12 majus

téntie eft, quo homo vul

tfibibonum, abfítra-

j

iam alteri bonum.: mor ami-

qu; ade

hendó an velit et

g atmet

£itie eft, quo homo per mutuam communionem

imm &

bonorum vult fibi & alteri bonum.

; long

NoTrANDUM s. Amare unum propter

aliad poffe habere triplicem fenfum. Primó mo-

i p

idum e

d p

oteft unum amari propter aliud, itautunum

üisvelim

confideretur preeci

fó tanquam medium, alterum

tanquam bo-

"if

veró tanquam fimis qui, hoc eft,

1 A0aCUT

num perfectum h

umani appetitus exfatiativum,

Secundó 1nodó poteft unum ap-

tb füb

quod appetitur..

[

il

l

m foi

peti propter aliud,

ita ut particula caufalis, pro-

jier, tantüm dicat fm

em cui, cui appetitur illud,

A eontin

Q 1

quod tanquam bonum perfe&tum humani appe-

titus exfatiativum fpe&atur; licét illud, cuibo-

200

RU

num appetitur, non confideretur tanquam bo-

num perfe&um, fed tanquam aliquod imperfe-

VTho

&um,. utpote indigens participatione boni :

/

Q.

LU ij

Vtim

ült in a&UHL

GRATIA, ETïM-ERITOV ANGELOR. 253

Jï

alio.

Tetió modí poteft unum

lwl

:

amari. propter

O.

aliud, ita ut particula caufalis, ]

y propier , tan-

tüm dicat rationem amoris ex

T dile&i(]g,

parte amantis,

nempe dependentiam à ca

ufa produ&tiva & con-

lïüi'dfem. Dä;

fervativa; inquantum is

Q

» qui vult effe&um,

vultetiam caufam produ&i

va

m & confervativam.

IU appenï:«

Verüm hic tertius modus

Ls

coinciqere videtur

[Dfum fumm;

cum fecundo.

NoTANDUM 6. Amare Deu

TU n

m plusquäm

fe, poffe duplici modó intelligi,

Primónodó poteft

o

intelligi ita, ut ameturt

antüm Deus, prout eft

L

bonum in fe & abíolute

confi

Q Á

deratum voléndó

illi bona tam intrinfeca quàm

t um

hendó an fit communicativum

extrinfeca , abftra-

fui ad extra.

4

lr

tero modo poteft intelligi

. quatenus Deus amatur

, din

tanquam majus bonu

aA

m quàm h

omo & omnes

creatur& ; adeoque dignu

m majori cultu , ita

m

tamen ut ametur

|

etiam ipfe homo tanquam mi-

nus bonum & in

digens participatione majoris

u w

boni, & longée

n n

minori zfítimatione dignum in

cafibus practicis

poflibilibus, ubi eligendum ac

| u

preferendum eft

unum prz

altero ; abftrahendó

jm, d

3 cafibus vel impoffibilibus j

vel poffibilibus tan.

tüngu l

tümin alia providentia, prze

fertim incertis. Hóc

wfb

modó amatur Deus tan

quam fummum bonum

d us

g.

generale füb ea ratione

» quatenus eft commu-

r

Pf

l

——

hicativum fui ad extra i

n

omnes creaturas, fub

ett

quibus continetur etiam i

pfe amans.

7

GODEECO..

|

mu f

Datur in Angelis dile&io

natu-

jl ?

ralis.

Ita D.

|:HOMAS P. 1.g.60. a. r. C

.

i

:

ROBATUR

t con

N

clufio ratione & authori-

W

I

tate D.'Thome

» quil.cc. fic habet : - Dicendum.:

d. necefje of

"n

i .jngelis ponere dile&tionem matu.

"]

ralem.

g

254 ^DISP.III.

DE VOLUNTATE,

jil sl

valen. — 4d. cujus evidentiam confiderandum eft , quàd

naiura autemn

r

famper. prius. [aloatur in. p

ofleriori :

l

al P

rior efi. quàm. intellettu

2

quia natura cujuscünque

m

rei eft e[Jentia. ejus :

undeid quod eft nature , opor-

js f

babentibus intelledum. . Eft au-

tet faloari etiam in

rl dunti

tem boc commune ommi mature , ut babent aliquam

igyr as

inclinationem , que eft appetitus naturalis vvel amor :

TL

que tam

en inclinatio diverfanodé invenitur im diver-

*

T

turis, n un

aquáque. Jecundim modum ejus ; unde

dito. a

fis na

]

in nà

tura. intelle&tuali imvenitur inclinatio maturalis ,

igtur ff

facundim . ooluni

atem ; in matura autem fenfitioa ,

vifantt

fecundian. appetit

um fenfüioum ; in natura verü Cd-

ii quza (

vente cognitione ,

Jecundism .folum. ordinem. mature -in

Unde cim 24ng

elus fit matura intellettua-

"i fzmt j

aliquid.

) intelle&m

lis , oportet quüd in wlzm;ate e]

us fiü maturalis di-

T intel

lectio.

i g

DICO 2». InAngeli

s datur dilectio quzdam

v f d

paturalis, & quedam ele&iva. ta D.*'Thomas

n a

1-c6;:8. 27 &

PROBATUR COLC

lufio ratione & authori-

! frund

tate D. TRHowe. — Dicendum , inquit l. cc.,

quüd

qultm

m dilecio naturalis , & que-

iil G

in ZIngelis eff. queda

dam elettioa z

é9 nat

uralis dil&io in eis eff prim-

DI

quia femper id quod pertinet ad

atl

cipium ele&tioe 5

rius , babet vationem. principii ;

unde cim matura

Mardi

efl in unoquoque ,

oportet quód id

ul jn.

fit primum. quod

4uod ad naturam p

ertinet , fit principium in. quolibet.

3b n

Et boc apparet im bomine quantim | ad intellettum ,

!

Af efr

intelle&tus. enim: cogno-

tili

&j quantim ad voluntatem ;

fin

aliter ; & ex bac cognitione cau-

?

——

UUUN

fcit. prinicipia natur

fatur in bomine fc

jentia conclufionum , qu& mon co-

e, fed per imoenti-

AX ta SuI

gnofcuntur maturaliter ab bomin

at2 ,

nen vel derinam. — Similüer autem in "volunt

IQ

Ws

NTAT&

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. a55

Tändum [ l

* lr a;

finis bóc modó f& babet

Jicut. principium in. intellettu;

àt dicitur in 9. Pbyfic

- 1ext. 89.. ficut. enüm . intelle-

'wmf

* M

Gus cognofcit principia

naturaliter , fic «voluntas «oult

fmem naturaliter :

D

unde voluntas maturaliter tevidit

V, E?

in fuum fimem ult

l

n

1

U

"

! a'

nnun: omnis enim bomo matura-

ï

|

!

liter vult. beatitudinem , &P ex bac maturali voluntate

caufantur ownes alie voluntateg

r j

; cüm quidquid bomo

vult, velit propter finem. .Dil

eCHio igitur boni quod

ln

bomo naturaliter vult ficut fome

71

&t dile&io natu-

Mi t

ralis: dile&tio autem ab bac.derivata,

que efL boni,

* i

quod diligitur propter finem , eft diletio

eletiva. Hoc

1 i .

tamen differenter . fe

babet ex parte intellefüis & «o-

l i

luntatis ;

quia cognitio intelleCtás

Vi

Tes cognite funt im cognofcente :

Jit. fécundian. quod

vt

ef? autem ex imper-

fe&kione intelle&tualis. mature | in

bomine

. Quàd non

flatim ejus intelle&us maturaliter babet

omnia intel-

al

ügibiia, Jed quedam à

quibus in alia quodammodo

D. T

movelur : fed attus

appetitiue «v

Wtutis efl ? comver[o

Jécundiun. ordinem. appetentis . ad

Te$5. quarum quae-

n at

dam funt fecundim f& bona,

lia; quedam wverà babent ra

C? propter [e appetibi-

qutl a

Lonem: bonitatis ex or-

TM

dine ad aliud, & funt appetib

ilia propter aliud : unde.

at

mon eff ex impevfettione . appe

bentis, quiüd aliquid ap-

i

;

! pm:r"

petat naturaliter , àt finem ;

C aliquid per elettio-

ub d

l

Tém , Ut ordinatur in fmem.

:;;

Cuia igitur matura

| aþüräe j

intellettualis in Adngelis perfetta

eft , invenitur in eis

Jüla cognitio naturalis, non aute

L/)

iil

ratiocinativa ; fed

—

,L; 0j ille /

invenitur in eis dilettio ég naturalig

& eletiva.

LHec

i t

M'.

autem dicta

funt :

Junt pretermiffis bis, que Jupra naturam

T d

borum enim mnatura non

€eiens.

Ita S. Do&or.

ef p'rz'ncszz'u»m Juf-

; i ?«

"

W

AEE]

yh

ll m wL

10- |

DICO ;. Angeldiligunt feipfos dile&

ne

[j

Ü

m

256 DISP.IIL . DE VOLUNTATE,

g i

ne naturali & ele&iva. *'Ita'rürfus D. Tio-

T

MaAs l-6« a«j« C4

PaoBATUR conclufio r

atione & authori-

j n

tate D. Thome lcc. ubi ait:

Dicendum. quod

yfill d l

cimn amor fü boni, bonum auiem

fü in. fubflantia

[

yill

&g accidente ,

üt patet 1. Etbic. c. 6. — dupliciter ali-

TP

"uid amatur :

uná modó üt bonum fubfilens , alió

f

ilud

j

2nodó

üt bonum accidentale , [roe inberens :

TT

uidem amatur àt bonum fubf)

t)foe

ns, quod fic amatur,

velit bonum :

[//

t bonum verà acciden-.

n digi

ut ei aliquis

ylir, (ue

iale feu inberens ,

amatur id quod. defideratur. alteri;

PTITITO

non ut ipfi fi bonum, fed ut

ficut amatur . [cientia ,

modum amoris quidam noumina-

E

]

babeatur : &? bunc

"TEU

«erunt concupi[centiam ;

primum «erà amicitiam. Ma-

d im rebus cognitione carenti-

T

nifeflum eft autem. quà

2 4

bus unumquodque

naturalit

er appetit confequi id quod

fücut ignis, locum furfum : Unde

ii t

m

eft fibi bonum 5

r al

& ngelus €9' bomo maiura

liter appetunt [uum bo-

murm ,

& fuam perfettionem :

& boc efl amare fe

UET

!

Unde naturaliter tam dng

elus quim bomo

—

h

splum.

diligit fe ipfum , inqua

nium aliquod. bonum naturali

IUO s,

inquantum verb fibi defiderat

appetitu. fibi defiderat :

um &

aliquod bonum per elettio

nem, intantim amat. fe ipfum

ttylicat

dile&tione eleCtiod.

iC

DICO 4.

uilibet Angelus diligit alterum

naturali dile&ione ficut fe ipfum. Ita D. T go-

ITV

1 Tgo

MAs l.cc. a.4.

;

PaRosBATUR conclufio ratione

authoritate

!

iti ij

D. THoME lcc.

Dicendum , inquit, quüd Zm-

v!

lig )

Iilud

I

gelus €9 b

omo maturaliter [e ibfum digit.

* fin (

autem quod

eft unum cum aliquo, eft ipfummet :

unde

E i

E f

unumquodque diligit id quod

eff unum fibi.

* fl

ligit illud

i li

quidem fü wnum [fibi unione naturgli ; di

dileCtiore

L.

VTAT&! "

GRATIA, ETMEÉRITO ANGELOR.

2575 :

r*fus* l

dilectione naturdlz'; fí. verà

Jit - unum Jecum . uniona

l

mon naturali ,. diligit tpfum

UET

dile&tione mon naturali:

Difendum

")

W

|

|

Jicut. bomo . diligit civem. fun

m diletione politine vjp.

|

Á

dutis; confanguineum autem

Jüum dileftione naturali:

itm[u

/

inquantum efl unum cum eo

*-u d[

At

&,;'

maturalis.

in principio &enerationis

Manifeflum &t

auiem

M

unum cum aliquo , genere

vel [pe

quód id quod eff

liroy :j

naluram : 69 ideo dileChione

C ef] unum per

Mi fr ;

naturali quelibet veg. dj.

ligit id quod eft fecum unu

m Jecundium

091 t

JDeciem ,. in-

hr d

quantum dilisit [peciem fuam.

Et

Doc etz'am appa-

reb in bis, quee cogmitioe carent :

W at

turalem inclinationem babet ;

INam isnis na.

1 tf

D

ut communicet alteri faagmg

formam , quod eft bonum 6j

us 3

Jicut. naturaliter. g.

i, Me

clinatur ad boc quód querat bo

ATE

Wum [uum, ut e[fa

furfum.

Sic ergo dicendum

e? quàd unus dngelus

hg d d

diligit alium naturali

:

eum eo in maiura :

dilettione ,. inquantum CORcenit

Jéd inquantum comvenit cum £0.

"

in aliquibus alis ,

Ti

€0 [ecundim. quedam

vel eHam inguantum differi gb

dlia, mon diliit ewm naturali

j quui

dilettione.

Vi v

DICO s. . Angeli naturali dile

Vr

gunt Deum

&ione diii-

at [l

, & quidem plus quàm fe

, in fecundo

fenfu expli

cato in Notand. 6.

Ita D. Thomas*

lc CCD au 50 »

llhgtt Ü

I

PROBATUR conclufio

ratione & "aüthori-

tate D. THoMx

» Quil cc. ficait: — Dicendum

o qut

quid quidam dixeru

ni ,

quód zfngelus naturali dile-

il qzde

Gione dilirit Deum plus

quim fe,

l llr

CL ;

amore concupif-

ii

quia Jcilicet plus appetit. fibi

&

bonum dioinum,

l

j/

j

quàm bo

mun fuum :

eiiam amore ainicitie ,. dn.

li

|

quanium, [cilicet ngelus vult naturaliter Deo ma-

i

jus bonum quàm fübi :

vult enim nauraliter .De

j

B

elis,

R

- D.dmort Ti'qä. dezdn

effe

GRATIA,

$58 DISP.III. DEÉ VO»LUNTATE,

$o

effe Deun ; fe autem vul

: babere maturam. propriam;

naturali dile&ione plus dii-

—

BJICI

TU

Jed fünpliciter 1oq

uendó ,

—À

y AE

git fe quum Deum ;

quia iniemfüws &» principalius

——

Sed falftas bu-

*

R

j J

maturaliter diligit fe quàm. Deum.

——

Conita

jus opinionis manifeftt

app

aret, fi qui$ in vebus ma-

-

turalibus confideret , . ad

quid.res maturaliter movea-

— É—

Iu

yaleft

——.ä

iur

inclinatio enim, natura

lis in bis que funt fine

yatione , demonfirat inclinationem naturalem. n «0-

L

—

unumquodque autem in

]

ET

d non.

luntate intellectualis mature :

(

rebus naturalibus (quàd. fecundu

m naturam boc ipfum

s

altrius eff) principalius €9 mugis incli-

g, aut

qud eft,

natur in id cujus eff ,

quim in fe ipfum: & bac

!

a, i

inclinatio naturalis demonfüratur ex bis qu& mawra-

)

þarit

AU

ïv

i

;ton d

liter aguntur 5

quia unwmquodque ficut agitur maiu-

DA

[

valker , fic apium

natum efl agi ; t dicitur in 2.

Videmus enim quàd naturaliter pavs

mONDE

Pbyfic. text. 78.

umiftng

fe expoui

t ad: confercationem totius ;

ficut. manus. ex-

fteminte

3l

ui absque deliberatione ad conferoationem

jponitur i

m C

totius corporis :

é? quia ratio imitatur naturam , bu-

i

lem d

jusmodi imitatione

m imoenimus in virtutibus politicis:

|Verüm e

eft. enün. oirtuofi

civis ut [e exponat mortis periculo

pro iotus veipublice confervoatio

ne

& fü bomo e[Jet

;intelle&ua

üdEnete!

maturalis pars bujus cioitatis, bec inclinatio e[Jet. e&

Ói$,

tanD (

naturalis. — Quia igitur bonum univerfale eft ipfe De

f&ID.TH

& füb bono continetur etiam dngelus & bomo, C2

emnis creatura ; quia ommüs creatura maturaliter fe-

Jim T

cundim id quod eff , Dei efü; fequitur quàd matu-

nj gfg

vali dilétione etiam Angelus 9 bomo plus 9 prin-

i L al

!

cipaliis diligat DDeum quàm [e ipfum; alioguin fi

ha, j

maturaliter plus f& ipfum diligeret quam Deum, ft-

|

?

l ( Mc

querenur quód maturalis dile&tio e[Jet peroer[a;

m n(]n I

]

"ettrin

quüd mon perficeretur per cbaritatem , d. deftruere-

]ta D. THoMas.

iur.

i yi

Sol

Nim

GRATIA, ET MERITO ANGE:LOR.

259

At

li

/

h :

Solvuntu/r Objectiones.

T

Tl

ORBJICITUR rIr.

1. Amor Angeli eft in

contra 1. Conclufionem,

d

telle&ualis; ergo non eft

ETA

naturalis.

c. prob.

Vi

min. c. 4. contradifti

Drioxvsrus de Div. No-

nguit dile&ionem naturalem

T

'

l

&intellectualem;

ergo.

2,

à qui amant amo-

TUf

lh

re naturali , magis aguntur

quàm agunt; fed

lihy D

Angeli non aguntur amore,

Íe

d agunt; ergo

Ti

in Angelis non eft amor feu di

)

3. Omnis dilectio aut eft recta

lectio naturalis,

Mp g

& fic pertinet ad

! Pl

charitatem , aut non eft re&a

& fic pertinet ad

iniquitatem 5 fed dile&tio

natu

l t

ralis neque perti-

u t

net ad charitatem, neque

adi

niquitatem ; ergo

ür

]

l

in Angelis non eft vera dile&i

iv

9, neque naturalis,

Brtdrir.

.RESP'ON'DEO. ad 1. c.a. n. c.

!t w

ad prob, dift.

a. Contradiftinguit dile&ionem nat

uralem & in-

tnfrn

telle&ualem intelligendó per intelle

Ctualem amo-

DI

rem liberum. c, neceffarium, n. a.

j

Si enim per

j

iptelle&ualem dilectio

nem intelligatur . dile&tio

j

Wi p

libera, verüm eft qu

lectio intellectualis

ód contradiftinguantur di-

p hi

Jl

& naturalis ; quia naturalis

RI

dile&tio eft neceffari

a

"n neceffarió contradi

necejfarium autem & libe-

!

ftinguuntur.

Aliter re-

j

i

ll

iil

|

fpondet D. THowAs

'1. CC- ao X].-0

ad r. fic nem-

Wi

!

/

pe: Dicendum quid intelletiualis amor

aroidirur conira

ri

J

V(z,

naturalem qui eff

Jolimm naturalis , ing

uantum ejt na-

lÜ

"

fure que non a

ddit füpra

mem fenfüs aut intellettis

mtz'onem nature perfettio-

d

Ji

]

l

!

2. C. Maj. n. Min.

Quie hec duo fibi

invice

m non repugnant

j

» 485 & agere, utpote

j

;

j

moventi extrinfeco vim c

onferentepaffo. Poteft

etiam diftingui fic :

9

Angeli non aguntur amore

2

tan-

gutih

pE VOLUNTATE,

260 DISP.III.

ff

j

tanqu

am per imperium ac motum aq

uifitum. c.

TI li

tuminnatum. n. Min.

u

cenim

tanquam per mo

5

yT

aguntur per mo

tum innatum, etiam ipía agunt.

01

ao 6 «

Eodem modo re

fpondet D. THowas l.cc. a.

jf t

r.ado. JDicendum, inquit

, quàd omnia que funi

j

j

contra

$n toto mundo , agunt

ur ab aliquo 5 preter primum

V.

agit

qubd mulló modó ab alio agi-

H

agens , quod ita

FEt ideg

ii

if ele

tur: im quo efi

idem natura €9^ voluntas.

"

qalisarm

, fi dngelus. agatur , inquantum

mon eff inconveniens

*

£

stonal

inclinati

o maturalis

E ei indiia ab autbore fuc ma-

s inta

Turc .

mon tamen fic agitur quàüd mon agat , cimn

jofio dl

babeat liberam *ooluntatem.

v infufa

JAd 3. dift.

Maj Omni

s dile&tio elicita, ele-

ft aut re&a per charitatem , aut

, d

G&iva & libera e

Omnis dilectio

zm tant

non re&a per ini

quitatem. tr.

silhva,

naturalis & innata. n

D Nlaj.

Omnis enim innata

g, etg

dile&io eft femper re

&a; quia eft à Deo ütau-

IPONDE

thore naturz&. Drixi TR.

uia Tó per chari-

ter: velut fit recta

&i e

atem poteft intelligi duplici

ff rato

formaliter per charita

tem 5

vel ut fit recta per

charitatem efficienier ,

ita ut virtualiter procedat X de

ex charitàte. In primo

fenfu propofitio eft ers 4j

ronea & damnata inter propo

fitiones Quesnelli, 1,qi

Sic refpondet nj

In fecundo autem fenfu eft vera.

D. Tuowas lcc. a.1. ad 3.

ubi ait :

Dicet- -3, i

,famper eft oeràs u g

dimm quid ficut cognitio naturalis

ita dile£tio naturalis femper eft re&a ; cüm amor na- i5j

iuralis nibil aliud fü quàm inclinatio nature indita ingis v

ab auibore nature :

dicere ergo quàd inclinatio m i (

ture non. fit veita , eft

derogare autbori nature.

lia v

lt

tamen. eft vettitudo matur

alis dilettionis ; & alia d* wyi,

vettitudo charitatis. &9 v

irtutis ; quia uma vettituao |

ficus etiam alia efü veritas ^ p

vqä/i perfettiva. alterius :

natzwali;

hm

AGRATIA, ET MERITO ANGELOR. 9261

WP

qwfmyC

maturalis cognitionis ,

ln

i

& alia ejZ verz'ta; cognitionis

*tlam ]

anfufe vel aquifite.

H&

L'I

us

OBJICITUR 2. contra ?. Conclufionïenvl..

1. Dilecio ele&tiva eft amor rational

is5 ergo

T i

non poteft dari in Angelis.

c.prob. Amor ra-

) [l j

li

tionalis contradiftinguitur cum amore intelle-

! diy

Guali 5 ergo, fi dilectio ele&iva eft rat

LE

ionalis,

non poteft effe in Angelis. . c. prob.

'Tantüm

intellectualis amor eft pr

r s

fi amor rationalis feu el

oprius Angelorum; ergo.

e&tiva contradiftinguitur

LT

cum amore intelle&uali, non poteft dari in An-

gelis dilectio ele&tiva.

2. In Angelis preter co-

dit d.

gnitionem infufam tantüm datur cognitio natu-

ttm, qt

ralis ; ergo etiam preter dilectionem gratuitam

yis dleb

feu infufam tantüm datur dile&io naturali

$, non

m

autem electiva.

c. prob. Dile&io fequitur co-

At

gnitionem ; ergo.

Ti

REsPONDEO ad r. dift. a.

Dileé&tio ele.

rehut ib

Giva in bomine eft amor rationalis feu deductus

f t

€x difcurfü rationis & cognitione ratiocinativa.

[terpna

€. Dile&io ele&tiva in Zfngelo. n. a.

Angelus

DI üt

enim eligit inter obje&ta non neceffitan

tia ad fut

s (v

amorem, que intuitu fimplici feu intellectuali,

R

f

j

l

/in

r

ponautem quz primüm cognitione ratiocinativa

[

W

!

| d

[

cognofcit. Sic etiam refpondet D. T&óMas

Wrifm

16c.23.2. ad r.

Dicendum , inquit, quid mon

üny

emnis dile&io ele&ti

va efl amor rationalis ,. fecundim

| M[W.»ïa

quod raiionalis amor dividitur conira intellettualem:

| ;mmm;»

dicibur emim fic amor vationalis, qui faquitur Cogni-

u^

lionem ratiocinatrvam : mon omnis auiem eletiio com-

j

, g

Jéquitur difceurfum . vationis, fad follen elettio bominis.

tl fifä;

[j

4ld 2. patet refponüoi ex pracedentibus.

j fF

e

"

Ü

R

9

O s-

|

2625

DISP. I1I.

DE VOLUNTATE,

g f

4n

Onr1CITUR 3. contra 3. Conclufionem.

jqüällï

1. Dile&io naturalis eft dile&tio ipfius finis; fed

(l

fnzeïsni [

Ui

Angelus non eft füuus finis; ergo in Angelo non

ïadB

,

datur dilectio fui naturalis.

2. Amor eft virtus

j

qur i

unitiva & concretiva diverforum ; fed Angelus

ii i t

non poteft unire fe fecum ipfo ; ergo. 3. Di-

if Wi Mü

le&io eft quidam motus ; ergo neceffario ten-

dit in alterum. c. prob. Omnis motus tendit

D]

in alterum 5 ergo.

RresPéNDEO ad 1. dift. Maj.

Eft dilectio

[grCTT U

yro f

ipfius finis üt participandi ac relativé fpectati ad

"T

ífe. c. üt abfoluté fpe&ati.n. Maj. Diligere fe

l quäm e&

ipfum non eft amare fe üt fimem qui appetitur ,

dhelr

fed üt finem cui appetiturbonum. Eódem modó

dpdterius

refpondet D. THowas l.cc. a.3. ad r. Di-

—

,

cendum. quód ngelus aut bomo mom diligit f& dile-

«

dirdos D

&ione naturali €9^ ele&tiod fecundz'tm idem, fed fecun-

lioND:

dimn diverfa.

Eft virtus unitivä boni di-

aperfed

Ad . dift. Maj.

efmilit

ftin&i à fe, quod fpe&atur üt fmnis qui. C. boni

Nam amor aut unit fibi bo-

af ( f

indiftin&ti. n. Maj.

num diftin&um à fe, aut unit fe cum alio per

sls :

communionem bonorum, quz derivat in alios.

tmlt bor

irbonum

Dicendum, inquit D. Thomas lcc. a.3. ad 24

quid ficut plus

eft e[fe unum quàm uniri, ia amor

ItOMAS

magis efl umus

ad fe ipfum quàm ad dicer[a , qu&

u .

ei uniuniur :

féd ideo Dionyfius ufus fuit momine

Un: (

DT

unionis & concretiomis , wui oflenderet derivationem

amoris à fe im alia, fiut ab umo derioatur unilio.

^ t

1lg

Ad 3. c.a. dift. c. Ergo tendit in alterum

"t qu

cum reflexione ad fe ipfum tanquam finem cui.

Ui

t u

c. fine tali reflexione. n. c.

Nam amor natura-

"m

lis tendit in Deum, ut eum per fruitionem ab-

r

M

ra-

L

INTATE,

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 263

n

[

'

"

|

iträ&ivam fibi uniat ;; adeoque tendit in aliud

Msf

|

Ü

[

D

1

Q iHAn

tanquam fmem qui, non autem in aliud tanquam

;

j

"

l

l

:

:

fonem. cui.

Sic refpondet. D. TuoMas l. cc,

Ti d

2

[

N

u

|

4.3. ad 3. ubiait: JDicendum qubd ficut amor ejt

l

d

üttio manens in agente , ita ef] motus manens in amante,

E

,

]

||

D

;

non autem tendens in aliquid. aliud ex neceffitate ;

fed

T

l

:

;

'

poteft refletti fuper amantem , ut. amet. fe ipfum ;

ftcut

) ts

cognio refle&tur im cógno[centem ,

ut cognofat - f

ibfum.

:

Bu

O2]JICITUR 4. contra 4. Conclufionem.

Tf

1. Dilectio fui eft prior & cauía ad dile&ionem

Df

alterius ; ergo dile&io alterius non eft tam per-

!;

a,

fecta, quàm eft dile&tio fu.

2. Dilectio natu-

)

dmmoti

ralis eft neceffaria &infeparabilis à diligente; fed

!"

ii

dilectio alterius non eft neceffaria nec infepara-

LT

bilis; ergo.

Min. prob.

Domones non dili-

n n

gunt Angelos bonos ficut fe ipfos ; ergo..

RzsPONDEO adr. c.a. dift. c.

EÉrgo non

i

]

eft tam perfe&ta perfe&tione cqualitatis. c. per-

l

L

'

fetctione fimilitudinis. n. c.

Verum eft, quód

y at

*Ei

E

"

dile&io fui fit major quàm dile&tio proximi : eft

CU

[

[z—

E

j

tamen fimilis, inquantum vult bonum proximo,

[

lv'ï

al

T

ficut vult bonum fibi ; licet fibi intenfius ve-

-u

lit boc bonum quim proximo. Jta refpondet

"

D. THoMAs lcc. a.4. ad o.. Dicendum, in-

j dl[ïä)g!&

quit, quàd ly ficut mon defignat equalitatem. fed. fi-

"d

mülitudinem : - cim enim dile&tio maturalis fuper umi-

LLLM

tatem maturalem fundetur ,. illud quod eft minüs:unum

ia

fl

€um eo, naturalüer minus diligit ; unde naturaliter

i

p

plus diligit quod ef umum mumeró , quim quod e[t

wnu fpecie vel genere.

u d

Sed. naturale eft - quód . fi.

m

milem: dile&tionem babeat ad alium fücut ad f& ipfum,

uane

ATU

quantüm ad boc quod ficut fï( zþftm- diligit, ing

lum

264 PISR.HIL. DE VOLZUNTATE,

!

iritümsan&u

fum vult fibi bonum , ita alium diligat, inquantum.

H

D]

vwult. bonum. ejus. -

'ü

J j

&io naturalis eft necef.

j

j

Al 2. dift. Maj. Dile

,a !

faria & infeparabilis relaté ad fmem qui. c. re-

laté ad fimem cui. n. Maj.

Homo enim & Ange-

j u)

Jj av

lus neceffarioó volunt bonum perfe&um ex fuo

ymptim J

genere; fednon volunt neceffario hoc bonum

huic vel illi fübje&o, nec illud volunt neceffa-

30 &t

rio in fpecie feu in hoc vel illo fubje&o. ta

D. Thomasl cc. a.4. ad 3. ait: — Dicendum quid

lpoxD

dile&io naturalis dicitur e[fe ipftus fmnis, non tanquam

y yl ate

?

cui aliquis velit bonum , fed tanquam, boni quod quis

»

VOtTEma :

vult fibi; ? per confequens alii , inquantum eft

:

drrato 6

unum fibi.. JNec ifla dilettio naturalis removeri poteft

sls ho

etiam ab ngelis malis, quim dile&tionem maturalem

?, & ipl

babeant ad alios Z4ngelos , inquantum cum eis com-

od Ut

sunicant in natura.

Sed odiunt eos, inquantum di-

x

vuillendi

verfificantur. fecundim juflitiam. & injuftitiam.

2 lire

OsnjgrcrruR 5. contra 5. Conclufionem.

iab at :

r. Dile&io naturalis fundatur in unione naturali

"M u

ad obje&um amatum; ergo cüm Angelus minüs

ii rütn £

uniatur Deo vel alteri Ángelo quàm fibi ipfi,

wipt d

etiam minüs diliget Deum & alium Angelum quànt

Ay fU

feipfum. 9. Propterquod unumquodque tale,

illud magis tale; fed Angelus diligit Deum propter

lii

3

Ti

ii

fe; ergo magis diligit fe quàm Deum.

l

ll

! Qu

gelus amandó Deum re

fle&itur in fe ipfum; fed

non refle&eretur in fe ipfum , fi plus amaret

! d

Na-

1

ii |

Deum quàm fe ipfum ; ergo.

Maj. prob.

r

li

tura femper refle&itur in fe ipfam ; quia omne

|

!t f

agens naturaliter agit ad confervationem fui

Y

Ti D

ipfius ;. ergo.

4. Amare Deum plus quàm 1e

per

QU

eft proprium charif.atis fupernattlgalis? qua

piïi?

,

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 265

dzhgaz, if

Spiritüm San&um diffunditur in Cordibus; ergo

atu"hseüne

)

diligere Deum plus quàm fe non eft natural

eAn-

Mi

(

gelo. nt. prob. ex D. Au

guftino L. 14. de Ci-

j WU 4

vit. Dei cap. ult. ubi dici

t-

Pecerunt. Cioitateg

duag amoresduo ;

Rtior

terrenawm foilicet amor fü$ usque

iil li

ad. Dei contemptum

; celeffem veró amor Dei 4usque

ad contemptum. fuüi ;

erg

Wlnt

ipfum non eft natur

o diligere Deum füpra fe

li

j

J)

V

/i

'

"1

j

.fgpernaturalis.

ale ; fed proprium cha;itatis

ZT

L

REsPONDEO adr. dift. a,

unione ad alterum

Fundatur in

Vnis

, ita tamen, ut unum inter

Muti

unita extrema fit r

atio exiftendi alteri. c.

ita ut

r d

non fit ratio exiftendi alteri. n. a

Nam Deus

M Wmlm

uniendus homini vel Angelo eft cau

fa exiftendi

N Q

Angelo , & ipfis ejus actibus.

Et ideo conna-

:u

turale eft, ut fortiüs feratur in

illud

L

» quod eft

ln

ratio exiftendi fibi & fuis a&ibus

. quàm in fe

Concufty

ipfum. Itarefpondet D. TRow

JOORen

ad r. ubi ait :

AS leg a.5

Dicendum quid ratio illa proce

dit

Iu

in bis que ex &q

^

M0 dioiduntur ; quorum unum

9?05

um f

[f alteri ratio ex

ifTendi & Lonitatis : im talibus enim

ngdure

unumquodq

ue diligit naturaliter magis

J ipfum quàm

iïf

alierum ;

inquantum efd magis

o

alteri :

Jed in ilis quorum um

Jibi ibfi unum. quàm

Deumpmf?ä

tftendi

um efi tota vatio ex-

aU.

]

€9 bonitatis alüi

. agis dilgitur naturaliter

tale alterum quàm ipfü

hi

fäs

queque pars dil

m, ficut. dictum efl , quid una-

| plus U

1522 naturaliter totum plus quàm fe s

5 quodlibet ff

1

Ulare naturaliter. diligit plus bonum

j pmb

i

J fpeciei quàm

1 qlllflþ

bonum füum fingulare.

Deus au-

(

iem non, folisn eft

bonum un

jus fDecie, fed efl ipfum

T

untver[ale bonum fimpliciter

n

W0dó naiuraliter

: unde unmumquodque fuá

i

'

l

j

diligit Deun plus quàm ft ibfam.

!

R 5»-'

| d ».

GRATïAJ

266 DISP.IIL DE VOLUNTATE,

jj M qu !

Ado. tr. Maj. n. Min. Diligit Deum pro-

PTR

pter fe tanq

uam, Jïnem €Wui.c. tanquam f;'m;m qui.

Propter quod

,j at

n. Min. Vel . 2. dift. Maj.

jj fuam /

unumquodque in genere finali ,

ita ut fit in ge-

. Propter quod

, ii

nere finali ratio exiftendi alteri. c.

g u

unumquodque tale in

genere caufie effe&tive vel

ji a

confervative. n. Maj.

^Deus non ordinatur ad.

g Dorr

creaturam tanquam

finem füum, fed ordinatur

qum füi b

ad eam tanquam cau

fa effectiva & confervativa

ideo eft majus bonum &

s aritat

ad fuum effe&um ; &

slimod be

amatur tanquam majus bonum , & f

O

rtius fertur

Hsc eft re-

ayline natl

creatu

ra in fui caufam quàm in fe.

ditdis. 1.

fponfio D. Tuowz lcc. a.

s. ad 2. ubi ait:

ur quod

Deus. diligitur. ab

uj Di

iDicendum quód cüm dicit

EU

ZIngelo ,. inquantum eft e

i bonus; fü ly inquantum

non enim diligit matu-

, dhrit

dicat fiem, fic falfum efi:

UI

valiter Dewun propter

bonum. fuum

, féd. propter. ipfam

amoris ex parte aman-

virti bedd

Deum : |.fi verb. dicat rationem

non enim

i rad:

i.

erum eft ;

e[fet in natura ali-

cujus q

"od amaret

Deum, nifi ex eo qt

ibd unumquod-

tf um

TET

que dep

endet à bono, quod eff Deus.

d 3. dift. Maj.

Refleé&titu

rin fe ipfumtan-

38 tf

aturarum capacium a

Mi difin

É5

quam partem omnium cre

recipiendam

participation

em boni univerfalis. c.

1 UO

dzquatum & folum fubje&tum re-

0 oidont

tanquam in &

ceptivum boni. n. Maj.

Nam Angelus confide-

m i

rat Deum tanquam com

mune bonum diffufivum

& füb ea ratione refpi-

V, a

fuiin omnes creaturas,

3 0U ij

[

cit Deum fuo amore; a

deoque non confiderat

"i Ttdi

fed prout eft

Deump

rzcife üt eft bonum in fe,

T

bonus omnibus.

Eódem modó refpondet D.

Ptl

Dicendum , inquit,

TuHoMas lcc. a.5. ad 3.

4an-

"Mierm

non folum qt

&i

quid 4natura veflettitur n fe ipfam

ium

VTAT

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 267

!

J f"fm

t ad id quod eff &i fingulare ,.

fed multo magis

l^

quantum ad comumume :

Prop

t

r

inclinatur enim unumquod-

T

|

üm

que ad confervandum | mo

^. folim füum individuum ,

fed etiam, fuam fpeciem :

Ut

C multo magis babet ma-

turalem. inclination

em unum

quodque in id ? quod eft

1Otys

bonum. unicerfale fimpliciter.

M

ld 4. dift. a. Amare Deum plus quäm fe

tanquam bonum aliquod beatificans & commu-

fU

I5 onmi

nicativum fui beatitudine fup

ernaturali eft pro-

prium charitatis fupernaturali

$.C, tanquam bo-

Vl f

num aliquod beatificans & co

Jer af

mmunicativum fuj

beatitudine naturali eft prop

rium charitatis fü-

^ Ul d

!

inür d

pernaturalis.n.a, Sichabet D. THOoMAs l.cc.

4.5. ad 4. Dicendum:

fl

um

quüd Deus [icundim. quod

ef) wniverfale bonum ,

& quo dependet omne bonum

: g h

naturale, dilisitur maturali dile&ione ab umo

Qic

quoque :

inquantum «verà eft bonum beat

z

ificans univer[aliter omnes

1jnin

|

l

[

Jüpernaturali beatitudine ,

Jic. diligitur dilettione cha-

rilatis.

Et ad s. Dicendum quód cimn in Deo

p

10 MM

fít

unum ( idem ejus fübflantia & benum commu

"£ ,

eodem qmotu

ommes qui vident ipfam Dei efentiam ,

Veiitt

dile&tionis moventur

i ipfum Dei effentimm ,. prout

at

eft ab alis diflin£ta ,

&& fecundian. quod . eft. guoddam

vv

bonum commune ,

naturaliter amaiur ab omnibus ;

f

quicunque vident eum per e[fentiam ,

dnpo[ibile eft

gehx

qi»

quin diligant. ipfum :

Jéd illi qui non vident: e[Jen-

li ii

Üam ejus ,

cognofcunt eum per aliquos parüiculares

l

"

effe&tus ,

6

qui interdum eorum ooluntati 'contrariantur :

j ul

G fichb

óc modó dicuntur odio babere Deun ; cium

rf

pfOU

tamen , inquantum eft bonuti commune omnium

, unum-

;

quodque naturaliter diligat plus Deum quàm

Je ipfim.

ii

m*

BJICITUR Ó. contra eandem.

I. Effe

j

fempe

] u

r in a&u arguit infinitatem in potentia ;

fed

468 DISP. III. pE VOLUNTATE,

!

gum be

/fed potentia Angeli non eft infinita; ergo non

eiit 2

eft femper in acu dile&ionis Dei. Magj. prob.

Effe fempe

t in actu dicit determinationem intrin-

j

dm n«

fecám ád sternitatem a&üs; ergo.

». Volun-

tas non neceffitatur quoad exercitium ad illum

qDaim,

«t

jino

a&um, in qu

o poteft apprehendi aliqua ratio-

))

onum,

minoris boni ;

fed Angelus poteft apprehendere

u vo.

aliquam ratione

m minoris boni in dileCtione Dei

ym füm

üt authoris naturg&; ergo.

Min. prob.

Ange-

Dei apprehen-

« Deum

j

lus poteft continuam dilectionem

üd vi

(

dere üt impeditivam exercitii libe

rtatis circa fu-

ergo.

3. Solus Deus

g um

fpenfionem talis actus;

yüt Mi

claré vifüs neceffitat vo

juntatem quoad exerci-

i ni

tium amoris; fed Angelus naturaliter non habet

jrc ma

|

claram viionemDei; ergo.

iderloq,

RresPoN DEO ad 1. dift. Maj.

Arguit infi-

m vI

nitivam objéctivam in potentia. C. fubjectivam.

trdefis

n. Maj.

'Talis potentia terminatur quidem ad

fed ipfa non eft aliquid infini-

üDeum

tempus infinitum ,

.

à, d QU

nitum; ficut materi

a prima eft in eternüm in-

corruptibilis naturaliter , per

hoc tamen non eft

türy ex

&

aiter be:

ipfa infinita fubje&tivà & entitativ

- Ad ». n. Min. ad prob. n.a.

Quia talis fe

dtminet

ad-

tyremn

amát üt finem cui, Deum autem df fimem qui ;

eoque ifíti duo amores, proprie nempe liberta-

1 fter

tis acDei,

adeó fe non impediunt, ut $. AU GU*

ufeffu

fe ipfum , quin

lLeterci

STINUS dicat, neminem amare

diligat Deum ; & vicifim nemine

m diligere

'*iïone fup1

emino hoc

Deum, nifi fe ipfum diligat; quia g

tl bey

amore vult unam eandémque rem ,

nempe fibi

T D

füummum bonum.

Solus Deus claré vifus ne-

ïiü q pra

l

[

A 3. dift. Maj.

il

]até

ceffitat voluntatem adi exercitium amoris re

à

!

h

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 269

HR, t

]

& J

ad Deum fub rätione individuali confideratum.

h

c. relaté ad Deum füb ratione

1

m h

generica fümmi

Mi W

boni confideratum. n. Maj.

Quando dicimus,

Angelum neceffitari quoad e

xercitium amoris

dl &hqug l

erga Deum, fenfüs tantüm eft, quód Angelus

neceffario femper tendat fuo appetitu in (um-

r

düech'ona;

mum bonum, quod eft ipfe Deus; non veró ne-

ceflitatur voluntas angelica ad conftituendam

n

Jeiappreh&.-

rationem fummi boni in Deo, feu ad hoc, ut

habeat Deum appretiativé pro fummo bono,

Dl

nifi claré videat Deum.

Vel poteft nEsPON-

tlj ]ug

DERI?2. cum GONETO hic Difi

(ttn

P

uto IO. n' 9' tr.

Maj. dift. Min.

Angelus non habet claram vi-

Wt

fionem Dei natur

e

aliter fecundüm feipfam acfor-

maliter. c. in zquivalenti. n. Min. | Licét enim

Mi

fimpliciter loquendó Angelus naturaliter non ha-

ibins

beat claram vifionem Dei, habet tamen aliquid

I qiiti

illi equivalens, nempe judicium invariabile, quo

dul

judicat Deum effe fummum bonum ordinis na-

ii

turalis, ad quod omnia üt ad ultimum finem re-

URU

ferantur; ex qua cognitione Angelus redditur

naturaliter beatus: hocautem fufficit, ut Ange-

»&Qui | (LI

lus determinetur ad exercitium amoris erga Deum

]

j

i

üt authorem naturee füper omnias quia füummum

u

bonum faltem in ali

quo ordine beatificans, &

us

a&u pof

feffum tanquam beatificans neceflitat

fe 1pfllm

quoad exercitium füi amoris.

In hac ergo re-

fo

fponfionefüpponitur, quód An

geli fuerint crea-

gä?

m

ü in füa beatitudine naturali ,

feu in clara co-

gnitone Dei üt authoris nat

ure, abítra&iva

j 1

tamen feu precifiva ab attribu

tis divinis ad intra

u vifwä

D

& Myfterio SanGiffime Trini

tatis,

g

[

OnjItI-

|

a

270 : DISP.IIh DE VQ'LUNT"AT'E,

D

g

ratïc

OsrrerrUR 7. contra eandem. — 1. Dile-

&io naturalis Dei eft incompoffibilis cum actuali

m

odio Dei; fed angeli mali fuppliciis eternis affi-

xi habent a&uale odium Dei; ergo in illis eftim-

o. Cüm demon

«t f

oflibilis amor naturalis Dei.

ipgprea

fit averfus à Deo üt ultimo fine fapernaturali,

füsinillum tanquam fuum

gb pro

non poteft effe conver

quam o

ultimum finem naturalem;

atqui fi naturaliter

]lum converfus ütfuum

[]BJICITC

diligeret Deum, effetin i

Maj. paiet ;

soaiter

ultimum finem naturalem ; ergo.

m non poteft effe fimul conver

fum in

quoeue

quia ide

gyfipermat

Deum,

& fimul averfum à Deo.

RESsPONDEO dd I. dift.

Maj.

Diïe&io na-

, Mj

turalis Dei fub eadem ratione con

fiderati eft

j emo !

Dile-

j

pm.

incompoflfibilis cum

actuali odio Dei. c.

&io Dei füb diverfa ratione confi

derati. n. Msj.

;

SOND

a

j nquar

Diligitur e

nim à demione Deus füb ratione füm-

miboni, quo

d videtur effe evidenter converti-

Dum qU:

:

& odio habetur füb ratione Ju-

[

i

;

|

us fit

bile cum Deo;

dicis jufte punientis: & fic

habentur quafi duo

iendat t

enfionem directam ,

licét de-

t per

obje&ta per'appreh

mon per

aliam cog

nitionem reflexam fciat, hec

1idus Í

n

duo obje

&a effe idem. Ita refpondet D. THO-

A

J

infüsh

Ü

MAS P. t. q. 6

.

o.8.5.ad s. ubiait: J/li qui non

ntD

vident e[Jenti

am

Dei, cognocunt eum per aliquos par-

ii veli

l

ticulares effe

Gus, qui interdum eorum voluntati con-

mdus,

trariantur :

& fü. bóc modó dicuntur odio babere

TM

inquantum eff bonum commune

ieum ; . cim tamen ,

p

emnium, unumquodd

ue naiuraliter diligat plus Deum

ii

1, Ut

um

m

quam fe ip

ZAd 2.

dit. Min.

Non -potäft effe conirer-

d

f

fusinillum üt ultimum finem fub ea

dem ratione

N

D

Maj. Finis

termini. C. fub diverfa ratiqne. n.

ulti-

lm

WTATE

GRATIA, ET MERIfo AN GE"LbR. 271

-

ultimus inratione boni, & finis ultimus in ratio-

!

(s L

ne hujus boni in intellectu non funt for

malig:e'r

Md

idemterminus; adeoque etiam quoad appetitum

ATA

!

difingui poffunt: id veró fit, quando demon

J

J

apprehendit rationem fummi boni

quod amat,

& dum apprehendit Deum üt vindi

dy

cem, quem

Hünam

non habet pro fummo bono

, fed pro authore

pene quem odio habet,

Vr

i

ln

OnaJICITUR $. contraeandem. Si Ange-

lus naturaliter diligit Deum plus quàm feipfum,

AUR D j

ille amor perfectiffimus Dei jam videtur effe actus

T n.

amoris füupernaturalis

fed hoc non poteft dici;

erpo. Maj.prob. Naturain omnibus fe ipfam

jl s

iQBAu le N&'

querit; ergo fi Angelus plüs diligeret Deum

quam fe ipfum, jam effet amor fupernaturalis.

G

htl

RzsPONDEO.n.ilatum. Amor enim non

ex eo tanquam ex motivo eft fupernaturalis,

a

l(iï

QUE

quód Deum quis diligat plus quàm fe ipfum; fed

fUb tot

an dicendus fit fupernaturalis, dependet ex eo,

at d

]

utrüm tendat in Deum tanquam authorem füper-

fan, i

j

naturalium per actum à gratia (per quam folam

um ftty

aliquis a&tus fit füpernaturalis) dignificatum.

n 04

orro fenfus hujus propofitionis, quód Angelus ,

j: Dl

plus diligat Deum quàm fe ipfum, &ifte; quód

TL d

fimul fibi velit ali

quod bonum, quod non eft.

T

ipfe Angelus, fed aliquid majus, nempe quod

L

eft Deus; & quód fimul Deo velit aliquod bo-

a fW'

hum, quod pariter non eft Angelus, fed Deus;

Á

i

I

lg(ü püh j

fic tamen, ut formalitas amoris , quatenus ten-

ditin Deum per amorem concupifcentie volen-

j

dó fibi ipfi fummum bonum, fit coordinata ad

yuidi

alteram formalitatem, ! qua vult ipfi Deo fum-

I?

M

J

!

59 TUd

mum bonum tanquam caufam fuæ bonitati

ut fic

272 DISP.IIL DE VOLUNTATE,

(f

Id

titat

ut fic a&us benevolentie fit principalior quàm

d

l

a&us concupifcentie. Hinc in aliaprovidentia,

i

l €nd€nt

|

fi pe

r impoffibile deberet deftrui vel bonum

D

erfei

creatum vel bonum increatum, ap

petitus natu-

j4D

valis à moderno appetitu naturali divifus potiüs

gt

j d

jaTn

deberet velle confervationem boni univerfàlis,

g

uàm confervationem boni particularis; quia

fnariPO Uf

atifa exe

ta

men hzc dile&io fic conditionata nunquam pot-

qitates 0

eft poni in effe a

bfoluto, ideo nunquam poteft

us con

fervationem Dei quàm fuam.

qgacepti

velle poti

j quia Y

" ult ergo

amor Angeli naturalis utrumque, &

fibi bonu

m

& Deo bonum, illüdque vult in-

v nol

ft fibi bonum, & inquantum etiam eft

; Videfi

uantuim €

Deo bonum:

ficut autem in dilectione naturali

moderna haec

duo nec debent nec poffunt divi-

(

ita nec de

bent nec poffunt dividi in dile-

J df

&ione e

licita, fecundüm quod dilectioni elicitze

&ionaturalis; fed inquantum ille amor

jneft dile

l.l

eít elicitus , fic tam

homo quàm Angelus poteft

('icabfo,

attendere ad bonum fo-

explicité ac formaliter

liberum fit elicere folum

il apen

lius Dei, ita ut ipfi

Imo et-

M

actum benevolentiz formaliter talem.

am in amore concupifcentie, quo Angelus ap-

4j elegm

i

1

D

jetit Deum fibi, fübeffe' debet tacita intentio

AUDem 4

fe conformandi legi naturali dile&ionis, utfor-

3 infit

tiüis feratur in bonum Dei quàm fuum, Hacta-

1

.

; ad

cita intenti

o poteft prebere occafionem actui

dile&ionis reflexo con

ditionato, quo dicitur;

dat j

b

A fdtn

ut fi per impoffi

bile tendentia appetitüs erga bo-

num proprium a

b appetitu boni divini, potius

A etend

jus relinqueret fuum quàm bo-

t

homo vel Ange

|

num Dei: defa&o tamen Deus has tendentias

UR

itates

Wiübum,

condit;ionatas, & ut ita dicam confiderabil

amo

r T

Ij

GRATIA, ET MERITO ANGELö/R. 273

Ts i

iEv

]

amoris entitativas non vult ne

rari aut etiam fciri,

ceffario confide-

Lyd

|

l

2

multo minus exprimi; imó

DCv

Mi

?

in his tendenti

is conditionatis nec conftituitur

fumma perfecti

O amoris,

lii l

quz tantüm alligata eft

l Ut

h

tendentiis à Deo precept

IS

Obviis ,

& que ab

homine etiam non Philofopho facilé

t

explicità

formari poffunt. Poteff quidem natur

a amoris

A

;

entitativa exenterari

; €áque fecundàm omnes

Ia

formalitates offerri D

QUQD fun

€0, fed nec eft hoc obje-

TIge, |

Gum prezcepti divini,

neque perfe&io precepti

divini; quia verfatur

t nl n

qua re ipfa non coler

circa füppofitionem , in

du

etur, fed tolleretu

r ipfe

Deus. Vide füprà refpontfiones ad Obje

: pb

&. 5',

D d

d d

QUJESTIO II

inti i

De luflexibilitate naturae angelice.

ml t

g

ICO r. Voluntas Angeli & deemonis non

| bont

eft fic abfoluté inflexibilis,

non poflit a

ut per gratiam

[ j

gere in oppofitum ej

us, quod femel

n. lii

allumpfit SENsvus zsT, quó

dfiv.g. Luci-

fer femel elegit non obedire De

Angi

O, poffit adhuc

du

penitere, fi Deus velit illi con

ferre gratiam fett

cogitationem ad alium fenfu

(f

"

m animi, &adaliud

I

M

judicium infpirationem, &

ad aliud propofitum

Jom»

motionem; adeoquequód

voluntas A

ngeli defe

non habeat pofitivam inflexibilit

g d

atem refiftentem

[

"

l

gratie, fedtantüm defe&tum v

irium naturalium

iil J

ad convertendum & invertendum feip

fum; eó

n

|

|

quód de fe non habeat vires ad af

umendam

aliam cogitationem,

l

nl

& propofitum.

formandum aliud judicium

d

j

S

Pnao-

D.dhmort, Tratt. deAngelz's;

E

—

gulth

,gfq. DISP. 1IL DE VOLUNTATE,

d y prlm-o

PROBATUR conclufjio. Poft ele&ionem

m

"TE

ullum datur in voluntate angelica fofiti-

Angeli n

ys p

r n

yum imp

edimentum gratie; ergo.per gratiam

1[1]0[1

V

1; €

adhuc eft flexibilis.

Prob. ant. fà adeffet tale im-

giito 101

pedimentu

m, tunc illud effet judicium immo-

UE

bile intelle&

üs angelici; fed hoc non eft, ergo.

Ipfum judicium angeli eft a&us li-

.;

ghenfiv

Min. prob.

anto 1

ber, & nullu

m datur in voluntate angelica im-

qnis füg

edimentum pofitivum ,

cur non poflit per gra-

1

j

j

tio, & exindefor-

m fibi

tiam Angelo inferi alia cogita

p Fa

mari aliud judicium; ergo.

Znt. quoad 1. mem-

ficut Angelis

bonis liberum erat

eugelos.

brum patei; quia

antecedenter ad co

nfirmationem in gratia ferre

i /(d itf

m

feu fpeculativum feu practicum,

ss 0

aliud judiciu

dicio deemonum; ita idemliberum

n

rfrpo

diverfum à ju

l

erat angelis malis.

quoad 2. membrum prob. — INi-

j

T

ffit infpirare aliquam

j

EUA

hil obftat, quin gratia po

meditationem vel appr

ehenfionem congruam

: ojrei

'

liud judicium velfpe-

if u

t

Angelo, ex qua fequatur a

culativum , velpracticum; ergo.

, gimm

DICO 2.

V oluntas tamen

Angeli ita eft

D

i Dobenr

P hyfic

é inflexibilis,

ut fine fpeciali gratia ipfi

"

indebita non po

fit mutare feipfam.

ny: ul

PRosnATUR conclufio.

1. Voluntas ange-

E

lica per vires naturz fine fpeciali gratianon pot-

" al

eít mutare füum judicium ultimum practicum 5

omnis muta-

g

ergo nec voluntatem. rob. ant.

t at d

tio judicii provenit à nova apprehenfi

one novi

4.

i

.'IO

pprehen-

a

|

motivi vel obje&i, quod priüs non a

I fE

bifi

dit, vel à nova apprehenfione priori

s obje&i

M anfie

feu motiviin novo inftanti temporis ; fed An-

F

1l

T

gelo non debetur pe

r exigentiam nature nova

lg

bje&i,

appr;henfxo motivi, vel coguitio novi o

quo

W Q

L4

NTATE

-GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 275

lt dj

i

j

: Qp

quod in primo inftanti creatio

nis non apprehen-

dit, nec in &vo angelico ha

u

h

bet locum novum

EUR

d

inftans pro nova apprehenfi

one prioris obje&i

ï

feu motivi; ergo p

er vires nat

lm

ure eft impollibi.

d.

lis mutatio füi judicii.

"nt. patet ex dictis; quia

5

ddi

oftendimus, Angelum

comprehenfivum non d

effe ens " intelle&ivum,

j

l d

iscurfivum cui in primo.

momento fine fücceflio

ne novorum inftantium

p I

creationis fuze jam debe

las

d€w

tur adequata notitia ob-

W/ll L.

je&trum fibi connatura

lium, & quidem fimplici

intuitu.

Hc ipfa eft

lp

ratio D. 'Thomze, cur

neget angelos effe flexi

biles. P. 1. q.64. a. 9. C,

Ti b

u

fic ait: d inquirendam c

aujam o

w

bfTinationis m an-

i

gelis malis ) confiderandum eft ,

quid vis appetitiva

in omnibus proportionatur apprebe

u ]

tur, ficut mobile à motore,

Wffve. à qua moue-

J

- - differt autem abprehen-

Jio ngeli ab apprebenfion

ubd

T O

-ngelus | apprebendit

1 bominis in boc,

iumobiter — per intelle&tum ;

ficut. &? nos immobilit

er apprebendimus

'udïcmmw

Cibia , quorum efz intelletius :

prima prin-

pl

bomo veró per ra-

Uonem apprebendit mobiliter ,

discurrendó ab umo

i p

ad aliud babeng

I

viam procedendi ad w

vVumque op-

Bofitorum : unde & voluntas bominis a

dbceret: alicui

Voluttat

mobilier , qua[i potens etiam ab eo d

j

jcedere , (

i

contrario adberere ;

voluntas

autem zngeli ad.

Jm p

f

beret fxb & immoliliter.

J

Et ide , ]fi conft-

;

deretur ante adbefionem,

potef] liberà adberere ; 0"

jl

buic, & oppofttos in bis

Jüilicet que non naturaliter

n

|

vul: fed po[iquam jam adbefit

, immoliliter adberet.

p l

Et ideo confüevit dici, quid li

berum arbitrium bomni-

Wis flexibile eft ad oppofitum,

[pOflS;

i

G'ante elettionem , &

i

Bofl; liberum autem arbitrium

Zfngeli eft. flexibile ad

j

j

ufruqu:e oppofitum ante eledi

onem, jéd mon poft.

Z

die

&

^

276 DISP.I]L DE VOLUNTATE,

J Omt K

Sic igitur &5 boni "Angeli. femel adbarentes juftitie

p

nati; 1nali verü peccantes fumt in

|

j r

junt in illa confir

]ta D. THOMAS.

jeccato. ob[tinati.

j

La

'

PRosATUR conclufio 2.

Authoritate SS.

gtl

n

Patrum, qui docent, Angelum ex fuis viribus

t

non poffe refu

rgere.

FuLcGENTIUS. L.1. ad

Petrum de fide

ficait: S'uflitia divini mumeris eff,

d

irelo 3

non nature, . Et

paulo poft: Si poffibile effet, ut

pumana natura, pofiquam à .Deo auer[a bonitatem

shlitate

;

qyitatef

erdidit voluntatis , ex jeipfa eam vurfus baberet,

snultó probabils boc baberet angelica. S. BEn N-

u pof

erum

ass

ARDUSs L. de gradibus humilitatis. Lucif

Deus ín vinditta fenten-

alloquens ait: 5ic temperat

3 Tite$

tiam, ut, fi velis refipifcere ,

non neget veniams fe-

ipofic

iyt rel

cundum autem duritiem. tuam ,

&g cor impunitens

non poffis velle, ? ideo nec pená carere.

i d

aliivé r

Solvuntur Objectiones.

tcedo

O]1c1

TUR I. CORtra I. Conclufionem.

pfom

i. Connatura

le eft Angelo fixé & immobiliter

ä:

;

Dec

apprehe

ndere obje&a, quz&

deliberaté & perfe-

DA

trIf

&é appre

hendit; ergo etiam connaturale illi eft,

?

i

Qceafic

fixé & immobiliter ea e

ligere, eisque immobili-

ï

]

lm

; atqui f

hoc eft illi connaturale,

ter adhzerere

tf

gratia fupern

aturalis non poterit inducere aliud

judicium, &

alium actum voluntatis, nifi agen-

hr ]

& evertendó naturam

1ns no]

dó contra ejus naturam,

voluntatis angeli

CO.

9. f

Angelus recederet ab

Q d-

mel elegit, deberetin eo vide-

Its, di

obje&to ,. quod fe

re novam ratione

m ; fed hoc non poteft fieri

t de

naturaliter ; ergo.

Min. prob.

Angelus jam

ül u

llexit. obje&tum

priüs in primo momento inte

m h

ergo

Attabi

compgehenf;ä& pmetmndö omnes rationes;

no

i

GRATIA, ET M'ERRITOA ANGELOR. 277

li

bfrentes

1

"fs

non poteft naturaliter ei per gratiam retegi no-

vum motivum.

3. Angelus eft fp

iritus fimplex,

in quo vires apprehenfive, & a

li

Ut

ppetitivie non

"

li

funt diverfe rationis; ergo non

eft in Angelo

Vn

potentia inducens in contrarium , cui femel

Til

'

'

per

l

unam potentiam adhefit ;

ergo eft inflexibilis.

mww;:*;

J

l

fii

d

REzsPONDEO 4 r. dift. Mgj. Connaturale

! &m)

eft Angelo immobiliter apprehendere obje&a

( li

immobilitate megatjoa. c.

-Maj. pofitiva. n. Maj.

Immobilitatem negativam

MT

VOCO, quód per füas

Luaä]nw

vires non poffit fibi infundere alia motiva, &

|

l

novas fpecies; ficut &ger non poteft dare fibi

rf

hi h

novas vires. Pofitivam immobilitatem voco,

quando pofitivé exigeret manere in eodem ftatu,

Wt

N

& pofitivé refifteret vi fuze natur& ad omnem

motionem divinge gratige: ficut lapis fua gravi-

Y

tate pofitivé refiftit moventi eum furfum. — Hoc

V

ergo concedo effe connaturale Angelo, ut non

poffit fe ipfum convertere ad aliud judicium; fi

mj

d

veró per fpecialem permiffionem Dei, vel per

gratiam extrinfecam, aut intrinfecam illi prze-

QOrdhi

j

beatur occafio nova concipiendi motiva in or-

dine ad actum bonum, fic non pofitive refiftit

Qonn

gratie per inflexibilitatem voluntatis.

t

J

; li

. d 2. tr. Maj. n. Min. ad prob, c.a. n.c. Deiri

jl

u

etfi Deus nollet deemoni füuggerere novum mo-

(2

|

a

tivum, fed tantüm concedere novum inftans

VAl

temporis, diftin&um ab zvo angelico ad con-

poteü'

fideranda de novo priora motiva, poffet elice-

[

u

re aliud judicium fpeculativum & pra&icum ;

n

ficut enim Angeli boni confideratis iisdem ratio-

j o

aUOHeäa

[

icio fpeculativo elicue-

l

n?bus & habito eodem jud

3

runt

qufi

278 DISP.III; DE VOLUNTATE,

ul

p

runt aliud judicium pra&ticum , ita poffet ftanti-

ml

deti

bós iisdem rationibüs doemon elicere aliud judi-

fcn

cium practicum, fi Deigratia velletmovere ipfius

m

vatia

voluntatem.

siide 10

AAd 3.tr.a. dift.c. Ergo non eft in Angelo

o atf

potentia inducens in contrarium per vires fug

!

vrea dU

nature tr. per vires gratie n. c. quod enim in

j

u

min

hominibus facit potentia phantaftica, que iden-

g, al

tidem voluntati fuggerit nova objecta & moti-

ao

va, quin ullam voluntati inferat violentiam ;

! ognitioy

fic & gratia Dei poffet deemoni függerere nova

converfionis motiva, vel concedere nova in-

fj fmefl

[

L

D

jatermit

ftantia temporis, absqueeo, quód per hocillius

]. d

voluntati inferret violentiam.

On rICITUR 2. Contra eandem.

1.S.Fur-

|

divum f

GENTIUS de fide ad Petrum c. 3. ait: Omnes illi

J

dtem nl

prevaricatores ZAngeli mec: 1ala po[Junt unquam *vo-

dmnatis

luntate cafere mec pená, fed permanente in eis imju-

; npis 1

fle averfionis malo. permanet. eziam jufle vetributionis

mvis nei

«terna damnatio. — Exgo caufa damnationis eft per-

ter efle

verfio voluntatis, non veró damnatio eft caufa

^xbilem,

perverfionis in voluntate. 2. GREGORIUSI.

i fad

34. moral. c.6. ait; Cor antiqui boffis t lapis indu-

i,

vabitur , - quia. nullá. unquam. converfionis poenitentiá

l d

mollietur; ergo nulla gratia poteft vincere infle-

xibilitatem voluntatis angeiics.

9. LAUREN-

timper

TIUS JUSTINIANUS Serm. in fefto S. Michaé

t

ALIECU

i

lis de Ange

lis loquens ait: Pof? elettionem five in

Y

Dod

bono [ive in wmalo immutabilem babet fzrmz'tatem,,'

:

W. j

quod enim fe vertit, inflexibilis eff.

. AREsPONDEO«d . dift. ant.

Non poffunt

l

W,

carere mala voluntate viribüs naturse. c. ant.

|

Vf t

ibus

L

K

vmbus gratie. n. a. ficut enim homo fuis vir

pnon

hm

Z

GRATIA, ET MERITO ANGELÓR. 279

MPOHE[ j

li

non poteft moraliter obfervare totam legem per

longum decurfum füz vitze in ftatu nature cor-

letmm,ere

rupte , fic nec naturaliter Angelus poft amiffam

femel gratiam: ficut tamen homo per peccatum

Mf

originale non amifit fuam libertatem, fic nec

Ji

li

i

Angelus amifit potentiam redeundi per gratiam,

:

u

Proptereaautem, quiafe per primum proprium

t

/

V

|

d

peccatum in eo ftatu indignitatis ad gratiam con-

füituit, & aliunde non eft discurfivus; ideo di-

!V

iL

citur naturaliter inflexibilis ob impotentiam no-

V M

v& cognitionis neceffarie ad novum judicium.

f fj f

Et hinc meritó accufatur

CR

perverfa voluntag üt

caufa zternitatis in poena.

u

41d2. dift. Ant. Indurabitur ob merirtum

objectivum fübtra&ionis gratig. c. a. ob inflexi-

b nsi

bilitatem nature abfolutam. n. a.

lNam etiam

Mi T

i m

^

de damnatis verum eft, quod eorum voluntas

ii

ficut lapis induretur, nec unquam emolliaturs

A

quamvis nemo putet, illam voluntatem fübftan- !

tialiter effe diverfam à fe ipfa, & ex fua natura

Id d

inflexibilem.

j

!

Imó id ipfum verum erat de Pha-

T30ne ; fedid non provenit ob inflexibilitatem

hii

?

naturz.,

l

(

4dd 3. dift. Ant. AHabent immutabilem fir-

Lt

T

mitatem per vires natura. c. a. immutabilem per

Vires gratiz. n. a.

Revera enim obftinationem

i

"

ii

in actu fecundo provenire à fübtractione pratize

docet D. 'THoMas q.r6. de malo art. 5. ad g.

Igt mfm.a'

ubi ait: Dicendum ,. quod Deus ef caufa fiatus

Nf

4ngelorum , in quo fünt obffinati in malo, mon qui-

]

u

dem. ficut caufando *vel cenfervando malitiam, fed. Jicut

Qon ünpartiendo. gratiam.

Sic enim dicitur aliquos

)mofw"ï;

$4

indu-

gutth

20o DISP.IlIl. DE VOLUNTATE,

T

m

indurare. fecundian. illud Rom. 9. cujus 'vult, mifere-

wl po

tur, €9 quem voult. indurat.

jorm fi

OnsjICITUR 3. contra eandem.

1. Nifi

jriod

gt Y

Angeli effent ex füa natura inflexibiles , non

ya I

nfta

potfet reddi conveniens ratio, cur Deus ob pec-

gqui

catum unicum tam excellentibus fpiritibus no-

jf

üeft fnitui

]uerit conferre converfionis gratiam, & ne qui-

j iempo:

dem ex tot millionibus unico impendere fus& re-

Jl

et moi

demptionis pretium : & cur Chriftus fanguinem

f

T aLcu

]

fuum Patri noluerit offerre etiam pro domoni-

j

) U.

bus; ergo videtur, quód omnis gratia ad natu-

ram angelicam comparata fit per fe, & ex fua

(tignoral

2. In humanis tunc fofemus

guim a

natura fruítranea.

il Sic

mutare judicium, quando egimus vel ex przci-

s um fa

pitantia paffionis, vel ex habitu vitiofo, vel

ex ignorantia; fed nihil talium in Angelis exti-

stv

ivdle :

tit; ergo non poffunt mutare judicium.

ResPONDEO adi. n. Ànt.

Ratio eft; quia,

ils, qi

it pAMAsCENUS 1.2. de Fide Orthod. c. 4.

tonfüder.

st di

Obfervat, cafus angelicus zquiparatur morti:

1.

ficut ergo Deus nulli poft mortem relinquit fpa-

tium penitentie, fic nec Angelis poft cafum re-

m

l

p

lle

liquitlocum gratie. Cur autem in Angelis pri-

mus & unicus cafüs equiparetur morti , ratio

iinm fe

f

hec eft; quód ficut. poft mortem hominis non

datur ampliusin caufis fécundis naturale medium,

tolont:

Qim P

quo immutetur intelle&us animiz rationalis; ita

etiam poft primum cafum Angeli non datur am-

lenti

cundis, quod

n :

plius naturale medium in caufis fe

poffit mutare judicium Angeli. Econtra dum

voont:

anima adhuc eftin corpore, ob ipfam unionem

N

1

^

cum corpore ingeruntur animo ex phantafia fem-

Yolum

iten-

äl

Áj

pernova media, motiva, & texppora pon

tiz,

TTE

.GR.ATIA,.ET MERITO AQNG-EL,O,/R. 28I

] Wh, "]?5 ;

tie, & mutandi judicii, & ideo equum efb. uf

dem' I. )j

Deus fic profequendo ordinationem fuam in or-

3Xihiles y

dine horum mediorum füppleatper gratiam

*

?

quod

l

|

deerat viribus natura.

Altera ratio eft; quia

n O,h

unicum inftans angelicum , quo Angeli delibe-

Ti

ràrunt, zquivalet mille annis vitze noftre; ideo

UH, &ne,:..

noh eft mirum, quód poft mille annos, ut ita

rb

dicam temporis angelici finat Deus Angelos fpi-

l llj

ritualter mori, ficut finit hominem poft evolu-

TU duj

a

tionem alicujus feriei cogitationum mori.

ld 2. tr. Maj. n. Min. Nam &demon pec-

T5

cat ex ignorantia; quia omnis

m

peccans ignorans,

inquantüm teftimat bonum, q

uod revera bonum

d orete

, l

non eft. Sic & demon peccavit per ignoran-

tiam , dum ftatum illum , ad quem afpirabat, vel

ts qd

D

appretiativé prztulit füummo bo

no judició pra-

dU

&icó, velfe illum obten

turum fperabat fine au-

üda

xilio Dei, quod fieri poterat ex inadvertentia

(rholi

X D

non confiderando motiva abfterrentia ; qua

omnia aut dicunt

T

ignorantiam.

precipitationem judicii, aut

D caJ'u::ï

OBJICITUR 4.

contra 2l Conclufionem.*

p At

1. Angeli leguntur in

fcriptura aliquando- mu-

mot,?

táffe fuam fententiam ;

ergo per vires naturz

; honi!

Ux congruas funt flexibiles, ut poffint mutare

wl

uam voluntatem. zfnt. prob. Dan.r1o. dicitur,

riion

Angelum Perfiz diu reftítiffe Angelo populi Ju-

p

Ü

daici volenti reducere captivos in patria

m fuam,

YUO

Wi

eum tamen intelle&a per Micha&lem Archange-

fenti"

lum voluntate Dei mutaffe voluntatem fu

"

am;

u

ergo.

2. Conftat ex fcriptura, Doemones mu-

hat

tálle v

oluntatem fuam absque fpeciali gratia ;

u

j pæü

-grgo. 4dnt. prob. - Diabolus prius mifit in cor

5

Jude

582 DISP.IIL...DE VOLUNTATE,

P d

Jud

e, ut traderet Chriftum Judzis, & Joan. 13.

g fnem

ac r9. procurab

at mortem Chrifti, poítea veró

giiD

er uxoremPilati, Matthei 27. füadere conatus

y

eft Pilato, ut eum non crucifigeret ; quia fo-

fs pO

mnium illud uxoris revocande crucifixionis ab

dtm 7'€fli

aliis Interpretibus adfcribitur doemoni. ergo.

facto mutarunt primam voluntatem

gpertevt

3. Angeli de

l qUäm

bonam, qua

m in primo fuz creationis inftanti

habuerunt 5

ergo poffunt mutare voluntatem

pdt pro|

if VITeS

malam in bonam, &

viciffim bonam in malam..

RESPONDEO ad 1. C.a. dift. c.

Ergo pof-

v huj

m, ficit

(fünt mutare fuam voluntatem conditjonatam. c. ab-

dfimulos

folutam. n. c

Angeli Perfie voluntas femper

erat fübordinata voluntati divinz;

adeoque fem-

sufentiur

p

er erat tacité conditionata, donec illud place-

wrjudic

ret

Deo, quod ad tempus propo uit

.

a fiam

Pilati fuiffe

aellex

. A4d». Nego ill

um genium uxoris

malum ; aut fi fuerat mal

us, nego fuiffe eun-

TET

dem, qui p

rius fuaferat mortem Chrifti : . cum

LU

enim regnu

m diaboli in fe ipfum divifum fit,

vt frr

non mirum e

ft, etiam diverfas fuiffe doemonum

Atfpt fi

fententias,

& immiffiones.

n lib

Mutárunt primam volunta-

tttd .

- 4dda. dift. a.

tem imperfettam,

adhuc deliberativam , & via-

'i r

Angeli enim in pri-

lem. c. perfe&tam. n. Ant.

r d

mo inftanti creationis tantüm provifionaliter ac

itcri

quifitionis cefferunt ftimulo necef-

DAT

per modum in

íario nature te

ndentis ad bonum ; fed nihil ad-

u &

hue in eo inftanti concluferunt firmiter, quo

Al an

m eít in fecundo inftanti.

primüm factu

ol

Dricts.

Daemon experiendó poenam dam-

m creature

| PMBB j'!

nationis, & videndó fe effe fubditu

ïdIiUm i

n-effe fibi

corporez videlicet igni , judicat no

conve-

* i

NTATE

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 283

r

|

l

y Il

conveniens beatitudinem natu

ralem eligere tan-

l

quam finem ul

adere (

receflit à Deo

timum , feu quid quid aliud in quo

3*8 l

cium.

; ergo actu mutavit füum judi-

RESPONDE.O. dift. a.

dæmom t

Judicavit hoc per

judicium reflexum. c.. direttu

".n. Ant. Daemon

EULT

Al L

enim perfeverat tam in eodem judicio fpecula-

tivo, quàm in eodem judicio practico; hoc

P Vil

AT] fj

enim eft proprium obftinationis , & inflexibilita-

Us per vires naturz talis: fimul tamen fentit

^ Dmyi

hn t d

errorem hujus fui judicii per aliud di&amen re-

flexum, ficut heretici aut peccatores

obftinati,

lu f

per ftimulos confcientie, aut per

)l

alia figna &

lumina fentiunt errorem fui judicii di

recti.- Adeo-

hu

que per judicium directum dee

W

mon non agnofcit

J

sE

culpam fuam,

quamvis eam co

gnofcat per ju-

dicium reflexum.

Ità D. Tn

OMAS q. I6. de

?

l

malo art. s. ad s. ubi ait:

d

*/I

Dicendum ,. quàd . dia-

bolus non polef im fe

proprie loquendá culpam fen-

m d

UüUre., ia [olicet quod

jf ditt

apprebendat &? vefusiat quaf

malum culpe faum pecc

aium

3 quia boc pertineret ad

mutationemi liberi arbiürii.

um

Et G&EGOnR1Us L.

34. moral. c. i4. 4

ppetitum , inquit, celfitudinis

a u

vertit in vi

Jt egiffe

Borem entis, ut damma culpe, G9 malé

;eli i

per duritiem mon fentiat.

Ovifï()n?jif;'f

OBJICITUR 5. contra eandem.

I. Poffe

du

"

retra&are errorem füum eft perfe&tio in humana

; Ht

natura; er

80 eadem perfectio reperitur etiam

fmois !

in nat

ura angelica.

2. Angelus poft ele&ctionem

f

manetliber;

ergo poteftrevocare errorem füum.

0

jl

4Int. patet ;

i

quia nulla potentia per a&uale fuj

Ü

nt

exercitium deftruit feipfam.

Confequenter nec

r

j

!

liþertas feipfam deftruit per

fuum exercitium.

2. $i

gitth

284 DISP.IIL

pE VOLUNTATE,

4. Si demon effet impotens ad retra&andum

) 0

fuum peccatum ex nature& viribus, tunc conti-

at f

nuatio a&tualis blasphemie & omnium peccato-

jj d

rum exinde confequentium non po

ffet ei impu-

tari; fed hoc eft falfum ; ergo.

Maj. patet ;

(

Quianemop

eccatin eo, quod vitarenon poteft.

Min. prob. D

cemones fepius a&u puniuntur ob

Jv g

tales blasphemias ; ergo..

VrAND

RESPONDEO

ad 17 dift. a.

Ef peffe&io

€

&ionis antecedentis. C. . non

guuda.

refpectiva imperf

jjs enim

refpectiva. n. a.

Perfe&io hec jam fupponitin-

conftantiam etiamin bono; adeoque perpetuam

Antiltas £

& defe&um fufficientis

alindifoa

mutabilitatem judicii ,

ifta au-

apprehenfionis in prima deliberatione :

MQoperat

s n at

tem funt merz imperfectiones, que non dan-

WO .

tur in Angelo.

1

d ». dift. a.

Manetliber circa alia objeca..

tht

1

Sicut enim homo

hATU

c. circaidem objectum. n. a.

(t fe.vulnerare, fed non

fanare; fe occi-

ihdo natt

pote

dere

fed non refüfcitare ; fic & dcemones pote-

intione :

runt fe conftituere in ftatu mortis, fed non pof-

z um

tbuerum

funtiterum per vires fuas rediread vitam. Adeo-

que in aliis objectis ,. fi

acquirant novam cogni-

squa fon

tionem , per gràtiam habent libertatem 5

- fed

"iitoque

non libertatem penitendi ftante eadem cogni-

n lumi

tione habent.

üümpes

Non poffet illa blasphe-

A ». dift. Maj.

t limin:

mia imputari in fe co

nfiderata. c. in fua caula

QUE

confiderata. n. Maj.

Ut enim habet S. Tno-

Sicut. ebrius

n etia

MAS q. 16. de malo.

art. 5. ad Ir.

ienetur mon peccare, mom qui

dem confiderato pre/fenti

eo

V Dren

flatu, fed confiderata ebrietatis oluntaria caufa ,

u6

"ive f

cundüm quam impulatur ei aliquid ad culpam ;

eiiam

il

[

| GRATIA, ET MERITO ANGELOR, 285

à

u

yütu

etiam potef]. intelligi , qubd dz'äbolus Lenetur convertà

ad Deun , quam

vis boc ei fit impoffibile fecundien

Uf

t

jrafentem f2

Gtum , quia in bunc flatum. ex volunta-

]

"

ria caufa

clevenizf. :

Ti

Eünm

ä&UpumUHf

QUJESTIO III.

De gratia & merito Zuselorum.

E.

I

«'

NoTAWDUM in hac queftione tria effe

UM

examinanda.

I. de ftatu natural

p

i Angelorums

ex hujus enim confideratione d

ependet neceffi-

has

tas & utilitas gratiz.

QU

2. de gratia tam a&tuali,

n du

quàm fanclificante, q

uam

acceperunt Angeli.

3. de cooperatione Ang

eloru

m ad gratiam , &

Q da

quamdiu in ftatu vie manferi

nt!

DICO

A. Angeli fünt creati in beatitudine

Ya

fua naturali

« Ita D. Thomas Part.I. q. 69.3. 1.

t m

Froda

L

H

!

j

PRoBATUR Conclufio ratione D. THOMJE,

Beatitudo naturalis Angeli confiftit in vifione

Ti

i r

ac cognitione abítra&tiva tam Dei, üt authoris

natur& quàm creaturarum ; fe

d eam. cognitio-

drm d

nem habuerunt in primo inftan

tis

ergo. Min.

Lt

paei; quia funt natura intelledtiva

, non difcur-

Thettt

fivà: adeoque

ficut nos prima principia per in-

te a

ufionem lumin

Angeli omnes

is naturalis cognofcimus, ita &

veritates naturales cognofcunt in

f

Ti

eodem lumine

e

AMaj. prob. tum authoritate

ï

iU

gu

ARISTOTELIS in 12. Metaphyf. & Ethic. ulti-

f

2

Ti

mo, tum etiam ejus ratione.

Cognitio omnis

j, 9^

ac vifio intelle&ualis ( quamvi

]

W

Oc eft precifiva ,

s fit abftractiva,

)

dummodo fiat per fpecies

d

quidditativé feu univ

océ fimiles objecto, & im-

mediaté receptas ab

Oobjecto, vel immediaté ter-

"u

,(

minatas

GRATM; |

286 DISP.I1IL . DE VOLUNTATE,

p g

minatas ad obje&um) eft vera fruitio earum re-

n

rum, quz nos beatos faciunt , adjuncta folüm

DiCO s.

voluptate animi; ergo vera Angeli beatitudo

« ab

neceflarió confiftit in cognitione, contempla-

dfinties.

tione ac vifione Dei, & authoris nature: Zmt.

rob.

Nihil nos beatos facit, in quantum eft

gjnes extati

i

extra mentem , fed tantüm quatenus eftin men-

105ATI

te; üt patet ab inductione. Quid enim poffunt

ijli

j po

homini regna, horti, cibi, mufica, &c. nifiin

jltt qu

quoat

quantum ea ex a&u in mente fentit? immó

[

fi fine obje&o eas impref-

quid deeffet homini ,

Atqui in

J 4

fiones immediaté reciperet à Deo ?

u

g

mente res tantüm funt, quatenus cognofcuntur

1

$0V

formaliter; ergo.

4

T

V

,*"

l

j

Ü

DICO?2. À

ngeli non funt creati in beati-

;.

(MTU

tudine fupernaturali.

Ita p. THoMASs l. cc.

«al D

PaogBATUR Conclufio ratione. Beatitudo

füpernaturalis nihil aliud eft, quàm Dei üt Au-

Aüoreq.

ïx;mia aägzs

thoris füpernaturalium fimul ac naturalium tran-

1 GAU

quilla ac fecura pofteflio ; fed hanc Angeli non

qu

habuerunt in primo inftanti fuz creationis; er-

:

i1;

q

üetur a

O

Mim. prob. Inprimis non habuerunt pof-

feffionem Dei, àt authoris fupernaturalium : fe-

gmf ll

Wtj

Qtdinis

cundo eam ipfam poffeffionem non habuerunt

fecurams; quia poterant eà excidere, & actu ex-

l

n labet

tvd m

Ciderunt; ergo. Adeoque Angeli in prii:o in-

ftanti tantum. cognoverunt Deum abftra&tivé,

n elfn

id eft, fecundüm perfe&iones Dei, üt authoris

)

melomi

nature , videlicet ejus eternitatem , immenfita-

! $$ 8l

tem , unitátem , omnipotentiam , fapientiam,

QT.

TU

bonitatem , mifericordiam, providentiam, juft-

cut*

g

tiam &c. non autem cognoverunt eum íe

V ag

düm omnes perfe&iones aut precipuas: aliàs

fuiffent

" Q

DN

)

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 287

LUg n

fuiffent neceffitati ad amand

um bonum illud in:

tj

finitum.

M g

UAR

DICO s. Angeli

in primo infcanti & ftatu

(f

vie non habuerunt vi

i

Hj

ne Elffentie,

fionem tranfeuntem Divi-

l1 qu

I

qualem le

8untur habuiffe aliqui

homines extatici

J

jl

go &c.

M gr. Moyfes & Beatifïïma Vir-

(

jl

PRoBATUR Conclufio.

Nulló pofitivó

lg

argumentó poteft demonftrari h

"l

E

oc fpeciale pri-

tivé afferi.

vilegium quoad Angelos;

ergo non debet pofi-

26 ii

n

(

DICO 4. Angeli indi

molomt

guerunt gratia, ut fe

in Deum, tanquam obj

ectum beatitudinis fuper-

naturalis converterent

[

Conclufio eft contra

M

PBAJUM.

sl

PROBATUR I.

Ad hoc, ut Angeli fe con-

t Deiiti

verterent ad Deum,

imDeui

tanquam obje&tum füperna-

turale, duorequirun

tur: nempe dignitas operis, &

"

t

congruentia attus primi proximi ad: operandum r

e-

T

quifiti; atqui hec duo non

habuerunt Angeli

Crentitht

fine gratia; ergo.

Min. prob.

Dignitas operis

hibyenty

non habetur ad finem füpernatur

tia dignificante feu elevante natur

alem fine gra-

naturah*ug:*le?

am ad ftatum

NU

altioris ordinis:

congruentia vero a&büs primi pro-

ximi non habetu

dere,&ïffif*

n

T

lj

fiftente vel in i

r fine gratiaactuali congrua, con-

d

l',.:

]

lluftratione intellectüs indebita

n 3i5

!

adbonum eligendum,

vel in delectatione volun-

il

|

M

tatis preedominante ad illud ipfum bonum altio-

m I

ris ordinis; ergo.

TROBATUR 2.

D. THOMAS & $. AUGU-

i p

ple

STINUS a

vl

Buitil

gnofcunt etiam in Angelis neceffita-

J Ti M

LU

tem hujus gratie; ergo.

nt. prob.

D. THO-

MA$8 l. cc. q. 62. a. 2. ad 2. fic ait:

n

jPURö 4

Converti ad

i l

beqtime

eunh

288 DISP.IIL DE VOLUNTATE,

j

f

beatitudinem ultimam. bomini quidem eft difcile , - 9

j

du

quia.éft fupra maturam ,

-& quia babet impedimentum

i

qihis g

)

C2

u

nfettione peccati: fed Zfngelo

«ll done

ex corruptione corporis

eft diffcile propter. boc fol

im, quid eft fupernaturale.

aftumte 1

Píal.7o. Conc. 2. Zngeli

4me4b0n

$s. AUGUSTINUS in

tibi debent , quàd ju[tt vivunt, tibi debent , quüd beatà

atzillü

7

Ub

D

»

bominem pertinere ad gratiam

LIU tl j 414

vicunt; me putes , ol

Idem

Dei : quid eft Zngelus ,

f deferat: qui creavit.

f09ATU

dillud: Ferbó Domini celi

«omil. 1

in Píal.32. Conc.2. a

farmati funt , €9 fpiritu orz';f ejus ommnis Virtus eorum,

1l primz'mz

,

d at

idem repetit.

PROBATUR 3.

s FULGENTIUS in Àne

n n

elis neceffitatem ejusdem gratis ag

nofcit, dum

sicijrim

L.2. ad Trafimundum c. 2. de gratia loquensait:

qMIUS

141

ve

[

Non alia ftaniem Zngelum à ruina pot

t cuftodire nift

Vr

$) a

illa, que lapfum bominem poft vuman foiuit reparare:

una eft in utroque gratia operatas in boc ul Jurgerei,

ti (loc e

in illo ne caderet ; in illo ne vulneraretur ; in ?/to u fa-

fhüri gl

naretur; ab boc infirmitétem repulit , illum infrmare

LL

s0n ficit ; illius efca , iftius medicina.

i, D

ITAU

- DICO s. Omnes Angeli à primo creatio-

nis fuz inftanti acceperunt gratiam fm&iücgn-.

iC fnig

^

ulraují

tem. 1ta S. Thomas l. cc. a. 3.

ii

PRonATUR Conclufio r. ex Scriptura. : Il-

:* e CiVit.

Jud, quod Ezech. 28. litteraliter de Rege 'Tyrio-

1 u

rum fcriptum eft, communiter per allegoriam

applicatur ad Angelos.

Ibi ergo de Lucifero

* uhef

nï m, quöd

dicitur: Tà fignaculum fümilitudinis , plenus fapientid

D

f7

"n.à

& perfettus decore ; in delitiis paradij

; Dei fuifüi :

i, dl

Perfe-

omnis lapis pretiofus operimentum tuum. - -

ff**-da Jilit

Gus in viis à die conditionis tue , donec inventa eft ini-

9I qui

nis

v

quitas in te. Ergq Lucifer in primo creatio

l

r

ug

d f

"

jé

t

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 289

Ü -fum inftanti fuit

perfe&us, id eft ,' gratia fanctifi-

h

z

cante przditus

: item fuit

priüs in delitiis para.

1tt] [M

difi omnibüs gr

atie donts 3 D

eo miró modó ex-

s

ornatus; donec tandem

per lapfum fuum gratia

OC

2 !

".

L |

fanctificante fpoliatus,

& é deliciis paradifi

Dei

in &terneabominationis barathrum

J 9((1

detrufus fue-

i ?/Idg'

H

tit juxta illud Ifaie 14. v. 1. Q

[

exlo Lucifer, qui mane oriebarig.

Homodo cecidifti de

j l)mziä

PROBATUR 2. ex SS. Patribus.

I. BAS[-

Wf m

[

LIUS Homil. in Pfal. 32. fic ait: JNon o

elut infan-

tes creati. primim zdnzeli, deinde confummat

1, proceden-

l'S if] AH' |

4e paulatim exercitatione digni fatti funt ,

qui Spiritum:

véciperent; [ed in prima conflitutione ,

ac velut ma[ja

d

sst

Jubflantie ipforun unainfitam babuére fz

nttitatem.

2

$. GREGORIUS L.32. Moral. c. 18. 75

tedio, in-

af

l

dU

quit, jenitorum lapidum perfe&tus

(Lucifer in fua

creatione) ambulavit ; quia inter

"Ingelorum . corda

n

rj

J

charitatis (hoc eft, gratize gradum fa

cientis) jgne

Juccenfa. clarus glorid conditionis extitit.

"T

extentum ac protegentem dicit ;

Q,uemi bené

omne enim, quod extenti

protegimus , obumbramus:

C quia comparatione clari-

Latis fu

& ceterorum claritatem obumbr.

)j cgeatio-

a[]e ereditur ,

ipfe

ff

gxtentus C^ protegens fuifJe

perbibetur ;

reliquos enim.

quafi obumbrandó . operuii ,

qui eorum magnitudinetm

excellentiamajore tranfcendit.

3. S. AUGUSTINUS

m |

L.12. de Civit. Dei c.

9. de Angelis loquens aitz

Simul ut fatti funt , ei à

quo fatti funt , amore cum

wef

aHegL ,

Jatti fünt , adbeferunt :

qua

d n

eoque funt iflà ab

iftorum focie-.

[j

Vate difcreti, quàd bi ( Angeli bonl) in o

eluntate bona

tanferunt , illi ( Angeli mali)

ab ea deficiendó mutati

" j

fint , mala [cilicet suoluntate.

KEt ifiam

onam vo-

luntatem) quis fec

u

J

erat , nifiille , qui eos cum bona g.

luntate, id efl,

cum amore c

j d

aftoy quoilli adbererent,

.

D. ZÁmort Tratt. de 4ngeli

T

'X.

2go DISP.HL DE VOLüN—TATE,

mMsä

jl

reaxvit , fanul in eis & condens naturam , & largiens

)

at i

graiiam.

4. DAMASCENUS idem docet L.2.

Jg084

de fide c. 3. dum ait:

Per verbum Zíngeli omnes

uN

xreati funt , ac per fantti

Spiritás fan&tificationem per-

!

j at

fetii.

XErgo Angeli à p

rimo creationis fue in-

&ificantis fuerunt exor-

n

qu

110

ftanti decore gratie fan

g in m

L

nati, & omnium virtutum infufaru

m fplendore

a D

decorati.

u$ C T

PROBATUR 3.

ratione & authoritate D.

. C. fic ait : Dicendum,

jgri

THOMAZ, qui l. cc. a. 3

diverfe opiniones , quibus-

ii

quid quamvis faper boc fint

WL 7I

dam dicentibus , quàd creati fun

t ZAngeli in naturalibus

jCon. T. |

tantüim , aliís verb , quod funt crea

tiin gratias boc ta-

ä

& magis dictis San-

aitm D

anen probab

ilius videtur tenendum,

&orum conft

ónum. e[t, quod fuerunt creati in gratia gra-

m &

5 quæ PTO"

"OV

tum faciente :

ffic enim idemus , quód omnia

epus divine providentie creata à Deo

üdimm G

ce[fu temporis per

operante funi produ

&a, in prima rerum conditione pro-

10his pe

duíta funi fecundimn. quasd

an faminales rationes , u

Coxri

Augu[tin. dicit fuper Gen.

ad lit. ficut arbores €9' ani-

i, pl

-malia , & alia bujusmodi :

Manifeflum ef autem,

)autem i

óc o

quàd gratia gratum faciens b

dó comparatur ad bea-

tf

ficut. ratio femina

lis in natura. ad ejf um

asTe(los

3

maturalem; und

e 1. S'oan. 3. gratia femen Dei nomina-

TU

g&ur.

Sicut ergo f

v

2

cundian opinionem zduguftini pont-

,

L

!

Deotitr

&ur , quid flatin in prima creatione corporalis creature

tndrf

s omnium naturalium ef-

«nditee funt ei feminales vatione

tl

etuum, ita fTatim à principio funt ZIngeli creati in gra-

Lmedia,

tia.

ficut in creaturis corporalibus ratio-

Ergo

.pes feminales funt quafi radic

es ad producendos jIeo

fanétificans do-

-effe&us naturales , fic & gratia

"Dtnt

-morum fupernaturalium femen & radix eft: con-

"tigne

fequenter decebat, ut Deus Angelis, quos -e?,ï; m

Mm

GRATIA, ET ME'RiTO ANGELOR. 991

l]

jl

imiis donis in immenfüm cumulaver

at, & illam

d y

! /lngg

Ah

gratiam infunderet.

n&gf&ml)nää

PROBATUR 4. Juxta Concilia; ARAUSi-

UT

CANUM & TRIDENTINUM Adam fuit crea-

Pf

tus in juftitia originali ;; ergo & Angeli c

e a.

A

lt

tt ; quia non eft credendum, naturam Anseli-

)

i

cam in minori perfe&tione fuiffe creat

am, quàm

J |

naturam humanam.

fnt. prob.

In cowcirr.

P* D

ARAUS. C. Ig. dicitur: Natura bumana ,

eliamfi àm

/!

£a integritate , in qua eft condita, permaner

et .," mullá

LT

aret,

Ht

ll

«odá fe ipfam creatore fao mon adjuwoante feéro

Et

CONCIL. TRIDENT. Sefs. s. de

peccato origi-

f i

nali Can. 1. dicit: JPrünum bomi

ORU

[».lS

Rem ddam , cum

mandatum Dei in Paradifo

fuiffet transereffus , ftatim

gtb

N

Janttitatem & ju[litiam,

jj

1. f

í

in qua conftitutus fuerat, ami-

ffe. Et Can.2. dicit:

quód Adam acceptam à Dea

^i

l

|

Jantiitatem & juftitiam ,

non tantüm fibifoli, fed

& nobis perdiderit.

j

Í

CONFIRMATUR.

M

[

Ecclefiaftis 7, v. 30. di-

citur, quid fecerit Deus bominem rettum, — Re&itu-

I 1

ï

f d

g

;

do autem in facra Scriptur

4 plerumque fignifi-

D

cat fanttitatem & juftitian ;

TT

TU

ergo & Angelos fecit

Deus re&os, feu in gratia

& juftitia.

j

ht d

PRosATUR 5. Angeli non potuerunt me-

reri beatitudinem fupernaturalem,

nifi per gra-

tiam fanctificantem;

ergo fi vocati funt ad finem

& beatitudinem fupe

rnaturalem , etiam habue-

r

;*unt media.

|

J

J

DICO 6. Omnes Angeli ftatim ab initio

j

h

acceperunt gratiam fanctificantem per propriam

ii

i

difpofitionem. ]ta s. THOoMAS hic q. 62. a.6

;

LJ

cum communi Thomiftarum.

j

j

5

]I

T 2

PRF)'

gutil

292 ^DISP.1IL DE VOLUNTATE,

PRosaTun Conclufio r. Homines adulti

7) Vlflm

D

non recipiunt gra

tiam fan&tificantem fine pro-

gj (

feu conatu ad gratiam , puta

ria difpofitione,

M f

actum contritionis

&c.; ergo nec Angeli. c. prob.

:

ii

if

Homo & Angelus &qu

aliter ordinantur ad gra-

W

AM hic q. 62.

"

gt

tiam & adgloriam, juxta $. THOM

'2

n

T

a.4. lIdem

juxta illud Apocal. 21.

v.17. Men-

al

em) que eft n-

g

d

fura bominis

(in illa coelefti feruf

T (

( CONFIRMATUR €X €05

quia Deus, ficut

q j 201

geli.

fic non mul

tiplicat modos

lU

a

non multiplicat entia,

jgpat

caufarum, fed fequitur analogi

am caufarum.

Per- recep

tionem - gratie

gf m

PROBATUR 2.

gt

initur fpirituale matrimonium

inter Deum &

ac amicitia perfecta

fed hoc non

] !EC!G ,m J

creaturam ,

decet fieri in adultis, aut in

Angelis fine mutuo

i, n

tim n

.confenfu; ergo.

?-2

l

DICO 7. Difpofiti

.

o illa ad gratiam fuper-

p

:4;

alis ten-

r

naturalem 1

n Angelis fuit conatus natur

adm

dendi in beatitudinem naturalem , prop

ortiona-

naturg & perfeQioni. SEN-

ib C

tus cujuslibet Angeli

W Uni

sus EST ; quód Àn

geli naturaliter juxta vires

DEO in omnibus. fuis

r

fuas voluerint placere

etierint Deum tanquam

a&ionibus , ficque app

NT

& juxta hune vel majo-

tint Á

finem fuum ultimum 5

uralem conatum etiam

rem , vel

minorem nat

tlf

Deus uni majorem,

& alteri minorem contule-

dtado

rit gratiam.

* prad

PROBATUR

Conclufio ratione & authori-

iIf, de

D

tate D. THOM E , qui l. cc.

q.62. a. 6. C. fic ait:

RUT

j

Rationabile eft , quàd fecundim gradum naturale

m n-

Mr j /

'gelis da

ta fint dona gratiarum & perfettio beatitudinis.

LE

Cujus qui

dem ratio ex duobus accipi poteft : primà qui-

1Dty,

li þpiemz'ae

dem ex par

"NI

tä ipfius Dei , qui per ordinem fà

diverfos

m

, GRATIN,:EI MERIï;O ANGELOR. 2993

[Ommesa

m ff

diverfos gradus. n Zngelica natura . conftituit.

Sicut

auiem . natura ZIngelica fatta eft à Deo , ad gratiam &

hm

ä

i

beatitudinem, conféquendam ; ita. etiam gradus maturce

'

4Ingelice ad diver[os gradus gratie. & elorie ordinari

I

;[C

! d

videntur : ut putà, fi edificator lapides polit ad con-

I' VII

». |

;

Jiruendam domum ,. ex boc ipfo ,. quàd aliquos pulchriüs

&2 decentius aptat, videtur eos ad bonoratierem partem

D

litjà

]hi

domüs ordinare, — Sic igitur videtur ,. quàd Deus Ange-

U

los, quos altioris naiure fecit, ad majora gratiarum

J

|

dona , C9 ampliorem beatitudinem ordinaverit.

Se-

TT

|

cundó apparet idem ex parte ipfius Zdngeli; mon enim

T gt

Jingelus eft compofitus ex. divoerfis naturis, ut inclina-

Dan t

£o unius mature impetum alterius impediat , aut retar-

lat

det ; ficut. in bomüne accidit - .

Quando, autem non

'mæxxxxxtuoi

efr aliquid , quod retardet aut impediat, matura fecun-

dum totam faam virtutem movetur : & ideo rationabile

Ü

ml

&t , quód Jngeli , qui meliorem naturam babuerunt.,

v

etiam fortius & eficacitts ad Deum fint comoerft. — Hoc

u

n

gutem etiam im bominibus contingit ; quia fecundian in-

AUL

W

tenfionem. conoerfionis in Deum datur major gratia. &

j

gloríia. . Unde videtur, quàd Zfngeli, qui babuerunt sne-

nf

liora naturalia , babuerunt plus de gratia & gloria. Et

T u

(f

ad r. Sicut gratia efl ex snera Dei voluntate, ita etiam

pv m

€& natura Zinseli : & ficut naturam Dei voluntas ordi-

um d

návit ad gratiam , ita & gradus nature ad gradus gra-

g a

tie, Etado. Magis videtur , quid gratia detur fe-

cundim. gradum nature , quàm . ex operibus, — Simili-

1.

,:w

ter q. 16. de Malo a. 4. ad r4. & ad 15. docet:

4

quid ZIngelus in primo inflanti fue creationis famul dum

u

movebatur in [uam naturamy movebatur etiam in Deum,.

j

jl

jn quantum eft autbor nature : mon tamen tunc fereba-

j

ur in Deum ,. fecundim quod eft. autbor gratie.

j n

"

CoNFIRMATUR ex SS.Patribus.. s. BAsr-

J

Il

3

LIUS

294. Dx.ISP.III. DE VOLUNTATE,

l

g m

vrus Lib. de Spirit. San&. c. 16. ait: Caleftes vir-

100

jf

tutes juxta portionem , qua fe fuperant, à Spiritu ba-

Wj Compæ

DAMASCENUS

bent fanttjficationis menfuram.

p

Lib.2. defide c. 3. Zfngeli, inquit,

er San&ifica-,

fopAT'

tionem Spiritus Santti perfetti fumt, produe Jue dignita-

,gi ia

tis & ordimis ratione illuminationem 9 gmtim parti-

siüntite

cipantes circumfcripti funt.

beatitu-

d füccenn

DICO 8. Angeli non meruerunt

uinge

dinem füpernaturalem per opera primüm fubfe-

" opel'ati(

.guentia ad beatitudinem.

Meritumk bft caufa

deperunt

PROsATUR conclufio.

« l]

premiis ergo eft prius ad ipfüm premium. At-

siem, Q

qui beatitudo in

omni momento etiam primo:

EO

habet rationem pramii ,

'& non tantüm donis:

ial

ergo.

:gïatiæ j

- CONFIRMATUR.

Non decet illud dona-

riper meritum; ergo.

, pO

ri, quod poteft obtine

runt beatitudinem.

inm ag

DICO9g. Angeli merue

Qommun

fapernaturalem per a

&us tantüm naturà priores

jox fuott

ad beatitudinem, non veró tempore.

r

PnRnosATURConclufio.

Abvum an

gelicum

; epo.

eft tantüim unum inftans temporis, in quo füc.

DICO

ceffio operationu

m tantim datur juxta confecu-

tiipot

tionem nature; erg

o idem eft de a£tibus 1meri-

iOpOris

de a&tibus beatitudinis.

40241

£oris Angelorum, &

CONFIRMATUR.

Poteft dari aCctus men-

as qty

Aones

talis fyllogifticus in eodem inftanti temporis, in

quo ex propofitione majore ceria , & eninore pro-

ïü 1

Eeli

lufionem alterius nature à

i &

babili deducam conc

premiffis; ergo idem pote

ft fieri quoad fucces-

1 r

fionem actuum in Angelis.

Q0fs an

Via tam

bonorum quàm 'mä.-

det g

DICO 1ro.

duo in-

EIUN

lorum Angelorum tantim duravit per

| antia

ATE7

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 295

Cæle]fe

i

J l SP!H!

ftantia temporis angelici metaphyfici feu intrin-

feci confiftentis in fucceffione operationum, quie

Ms

Iry

d

tamen comparata.ad evum angelicum tantüm

dicunt prioritatem & fucceffionem naturz.

JT

u

lj

PRonATUR conclufio. Inítantia angelica

funt nihil aliud, quàm fucceffiones operationum

in voluntate Angeli; atqui tantirm fuerunt ejus-

TO

modi fuccefliones operationum duz, quamdiu

Df

erant Angeli in ftatu vie; ergo. Maj. prob.

Prima operatio erat, quafecundüm vires natu-

FUf

li

r elicuerunt aótum charitatis naturalis erga

It 4l

Deum, ficque fe difpofuerunt ad gratiam fuper-

u

naturalem, quam in eo adhuc inftanti temporis

l(

angelici acceperunt: Secunda Operatio erat co«

operatio ad gratiam fanGificantem, & ad a&ua-

Q t

lem gratie fanctificanti debitam,. vel reje&tio

b

gratie; ergo. znt.prob. lz fucceffiones ope-

eatimägæ

A

rationum agnofcuntur à n. THOMA & Theolo-

)

m p

gis communiter: nec poteft affignari conveni-

entior fuccefiio operationum congruens Ange-

,;'angeh'aa

lis; ergo.

DIGO-rr,

U li

Hæ& duo inftantia temporis

;aconfecq-

angelici potuerunt zquivalere multis fieculis no-

AU

firi temporis.

j

PaosaATUR conclufio . r. äqüivalentiæ

[

temporis angelici & noftri confiftit inhoc, quód.

g

fucceffiones operationum in voluntate autintel-

le&u angelico commenfürentur ad füccefliones

ii

p

caufarum & effe&tuum in noftro mundo; atqui-

potuit fieri, ut in primo ac fecundo inftanti

d

temporis. angelici,,dum cognitio angelica pros,

u

grefía eft ab uno obje&to ad aliud, tot fuerint

!

m

—

fuccefliones cognitionum ac volitionum fecuns

PEI

!

W

4

düm

l

GRATIA

DE VOLUNTATE,

206 —DISP. III.

j

afis d

düm fücceffionem nature in mente Angeli, quot

um CO

reperiuntur füccefliones caufarum & effe&uum

j

per innumera fecula in noftro mundo ; ergo.

Ubi nota, fucceffiones operationum in Angelo

offe confiderari tantüm fecundüm operationes

(5]1C!

folius intelle&üs ; dum interim fimpliciter vo-

rech. 9t

luntas angelica conftituendó tempus angelicum

ii

eliciat feriem & numerum operationum 1ultó

limitatiorem.

Bu b?

-PROBATUR 2.

Per hanc commenfurafio-

1Dd, ]

vll Dck

nem temporis angelici melius explicatur fenten-

vfemr n

tia SS, Patrum, qui dicunt, quód Angeli ante

mundum corporeum vixerint innumeris fzeculis;

jfatee

us d

ficut etiam damnatiautanim: purgantes aliquan-

do in apparitionibus leguntur dixiffe, fe jam

w J

ii vifio

p

er plurímos annos fuiffe in tormentis , dum ta-

uül.tt.

ien per paucu

2l

ia inftantia in menfura noftri tem-

tila pur

poris ibi fuerint.

Ergo.

- PRosATUR 3. Scriptura videtur fuppo-

h g

ioit fuz

nere, in via Angelorum fuiffe aliquam moram,

dum v.g.dicitur Ezech. 28. v. 15. Perfettus in

goAngg

enter

viis tuis à die conditionis tue , D o NEC inventa ef

iniquitas in te.

Idem dicitur Job. 38. quod An-

lispo.

geli interfuerint creationi mundi, & laudaverint

ïs'Paradiü

conditorem : Ubi eras , quando ponebam fundamenta

àmEm

ierre - -: cim me laudarent: famul aftra matutina , &

imia

gubilarent omnes filii Dei.

Que omnia indicant

evifi

morulam in Angelis ; non fecundüm menfuram

ï]:lp

i

liem

temporis mundani ;; ergo angelici: neque etiam

l

[

D j

fecundüm fucceffionem operationum voluntatis

Ym m

angelice ;; non enim dabatur fucceffio volitio-

"o a

num nifi duarum illarum, quas fuprà nominavi-

Miütur

onem in-

mus inflantia; ergo fecundum opgrati

tellectüs

: BI ]

TL

j

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 297

/

ïngeh,q

| eH [nþ

telle&üs angelici ,. feu cognitionum , in quan-

tum una co

ndoaöw

alteri.

gnitio per innumeras feries fuccetfit

1]

M

]

]

li

Solvuntur Objectiones.

li

OsjgrciTUR r. contra 2. Conclufionem.

Sang

1. Ezech. 28. v. 13. dicitur de Lucifero: ; deli-

iUl

WJ

ciis Paradifi Dei fuifti ; fed per paradifum Dei in-

telligitur beatitudo effentialis, feu vifio intui-

tf

tiva Dei, juxta confuetudinem & modum lo-

rbns .

quendi Ecclefis , quz dicit, animas San&orum

Vl d

transferri in paradifum exultationis;

ergo An-

Eu

geli funt cr

eati in beatitudine fupernaturali.

2.

!

lu P

GLOSSA ad illud Judz v. 6. Zfngelos, qui non fer-

i

vaverunt [uumn Principatum, per Principatum in-

, Ut

AT

telligit vifionem Dei ; ergo.

3. $; AU GUS TT«

n

I

Nus L.r11. deCivit. Dei c. 9. dicit: Tant) eft feli-

n

cior jlla poriio, quantà mungquam

fuit. peregrinata à

'1[

Deo.

Ergo. 4. Idem l. cc. C.22. ait: Zfngeli à

[l

0'35

i

principio fuerunt. participes lucis & claritatis eterna ;

)

ergo Angeli nunquam fuerunt in ftatu viz, con-

//

Wl

;;

)

fequenter ftatim in beatitudine fupernaturali,

quodA

REsPoxDEO adr. dift. Maj. . Fuit in deli-

Wa

tüs Paradifi Dei, intelligendó per Paradifum

jni

Q

Coelum Empyreum, & locum Beatorum. c. in-

mltzw:;h :

telligendó actum principalem illius habitationis,

"u

nempe vifionem intuitivam Dei. n. Maj. Luci-

m

fer quidem , & omnes Angeli, fuerunt in colo

li

que EW

Beatorum ; fed ante meritum & difpofitionem

P

Qu

propriam nondum fuerunt confirmati ir ea bea-

LI

fj i

titudine naturali, per beatitudinem effentialem

y

fupernaturalem ,. nempe per vifionem intuiti-

"

fam Dei per Effenti

am: ficut Adamus fuit in

y

If

T3

Para-

GRATIA

298 DISP. III.

DE VOLUNTATE,

(

rgo. l

Paradifo tanquam invia, non autem tapquam

g d

in termino.

Ad 9. dift. a.

Gloffa intelligit vifionem Dei

al POn

Vifio Dei ab-

1rsp0:

D

D

abfirati;oam. C

iniuitivam. m.a.

firactiva habetur per fpecies creatas ,

& per co-

IU

gemtic

gnition

em Dei tantüm üt Authoris Naturz , ab-

viritaa)

fitahendó à reliquis perfe&tionib

us Dei.

e

dift. a.

Nunquam 1

lla portio fuit

j lebus,

A 3.

; Vdd

eregrinata à Deo, t

anquam authore nature , &

intuitiot per. Effentiam cogni-

g m

abfira&tivé cognito. : C.

j2 .

&

to. n' a.

Angeli en

im revera nunquam fuerunt

ati à luce coli Empyrei vel Syderei,

t d p

peregrin

(a fecundüm fe eft incorruptibiliss & à

j

»

que &ip

lia d

]uce interna, qua aghove

runt Deum, üt Autho-

ftra&tiva feu przcifi-

!

l

j

n

rem nature cognitione ab

,;,'

!

:.

"

:

va: fuerunt tamen pere

grinati à luce effentiali,

qidi p

tuitivé videtur Deus per effentiam.

li*.

er quam in

danter

d 4. di

ft.a. Fuerunt participes hujus & cla-

ritatis eterne, tanquam beatitudinis na

uralis. C.

qfeunte.

Senfus

i dicim

tanquam beatitudinis fupernaturalis. n. a.

patet ex dictis.

d auter

contra s. Conclufionem.

1 QUiT

Os]JICITUR 2.

Homicida

1. Joan. 8. v.4

4. dicitur de diabolo:

I4, t

erat. ab initio, & in veritate non fLetit

Item 1. Jo. 3.

u

Ifi,

v.8. db initio diabolus peccat ; ergo ab initio 1uce

orio

creationis non habuit gratiam fanctificantem, ut-

WT

Utj

peccato.

2 $GR

( 0

1.

pote incompoffibilem cum

coRrus L.32. Moral.c. 1

8. dicit: . Diabolum re-

i

ltgif

videlicet infufa, fi

votluif-

Ae tem

pieri potui[fe cbaritate ,

fet; ergo füpponit

, eum non fuiffe repletum

t Ar

charitate. 3. JOANNES PAPA Caufa16. q.2.

W5 v

C. V/ifis litteris de diabolo dicit: Dolet , charitatem

AU0j

quati in celo nequivit babere, bomines babuere 1

n ierras

i& f

ergo.

j

m

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 299*

ALl

ergo. 4. Gratia eft medium inter naturam &

Vn

gloriam ; ergo debuerunt Angeli

jl

natura, poftea primüm in gratia.

priüs effe in

lOD]C

|

ESPONDEO adI. diít. a.

Diabolus pec--

a&P

cat ab initio, moraliter & ampliativé fumpto. c.

Al

d

mathematicé fümpto. n.a. Dicitur enim mora-

liter in ?nitio diabolus peccáffe, fi peccavit in prie

Di

Wt

Ls

mis diebus, vel primis inftantibus mundi con-

diti.

Vel dift. fic: Peccavit ab initio relat& ad:

Vi

D fonui

originem mundi. c. relat? ad operationes An-.

geli n.a. Ethinc fenfus eft: quod demon ab:

j

[j

l

f

li

ànitio mundi peccaverits prout explicant Doctó-

!

res,

n«

zils. dii. g. u potuiiï'e repleri chari--

qui

tate perfetta per confummationem glorize. c. cha-

Al

dhnta

ritate viali per gratiam fanctificantem. n. a.

Jd 3. dift. a. Nequivit habere charitatem:

j

urdt

conftanter per confervationem permanentem. c.

tranfeunte & per ufum tranfeuntem. n.a. Illud

m

enim dicimur habere, quod apud nos manet;

quod autem ftatim auferendum eft

, Don tam ha-:

doftot

bere, quàm eó uti dicimur.

L

| HUI!W

4d 4. tr.a. d.c. Ergo debuerunt

priüs effe

mQM

in natura, ordine & prioritate naturz. c. or-

x V

dine & prioritate temporis. n.c. vel/ubdifl. de-

buerunt prius effe in natura ordine temporis an-

jj

Bdici. c. ordine temporis mundani. n.c. Kxiam

)

i

inSyllogifmo mentali minor eft medium non me-

"L /

j

dietate temporis , fed naturz: . Simili modó pri-

j

mum in Angelo eft amor Dei naturalis propor-

Quj

tonatus viribus füz potentie & dignitatis;

quem amorem in eodem adhuc inftanti fequitur.

ia?e:,chfqrgj:

jl

gra-

i

gratia, ücut lux confequitur ad folem : ad

tiam

|

n

q00 DISP.IIL DE VOLUNTATE,

'RESPOi

tiam veró confequitur amor Dei fupernaturaliä,

i

ficut calor confequitur ad lucem; quamvis fol,

q um

lux & calor fint in eodem inftanti temporis.

g i

Hinc etiamin Angelis prius preceflit natura, fed

giuum (

non prioritate temporis; quia erat difpofitio

.a!ucheus

prerequifita ad a&um fupernaturalem aut colla-

"i deftit

tionem gratiz , que eft in eodem inftanti: ficut

qnirbit

defa&to ad actum amoris Dei in eodem inftanti

um p

fequitur collatio gratice fan&tificantis informans

&f2 g

& dignificans eundem a&um , ad quem fequitur

«iebult.

in ordine nature.

Aiitater

OsgprerTum 3. contraeandem. 1. fuxta

as U

s. AucusTINuM Lib.z. de Corrept. & grat.

sgeandi

C.20. JDeus fic ordinavit ngelorum atque bominum

Bu

eitam, ut in ea prius oftenderet , quid eorum po[Jet. li-

sprede

berum arbitrium, dein quid po[fet gratie fuc beneficium ;

smite$ Da

ia f

ergo Angeli priüs fuerunt in ftatu purc naturz,

antequam acceperunt gratiam fantüficantem. 2.

d a

Litt. natura n-

trantum

juxtà eundem L. 2. de Genefi ad

gelica primb creata eft informis, C9 dei

) primtun forma-

VEN

tualis inclinat

ia fuit. - 3. Gratiafanctificans habi

tatum

ad Deum faltem per gratias a&uales, quas exigit;

l, i

ergo fi Angelus fuiffet creatus cum gratia habi-

( n

tuali feu fan&ificante, non tam fubito ftatim

tiogel

in altero inftanti excidiffet.

Wterat.

RrsPoNDEO adi. inprimis oppoüehdö

tadf

alios textus s. Au GUSTINI, V.gr. L.12. de

l, di

Civit. Dei c. 12. ubiait: quód Angelos Deus

tonam

creaverit fümul in eis condens naturam ; & largiens

tiefettt

gratiam. — Confitendum eft, inquit , etiam de S. Znge-

118

lis dici po[Je , quod charitas De

zdfjä fit in eis per Spi-

1 offc

vitum Sauctum.

W rg

RESPON-

IATE

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 301

R

J REsPONDEO », dift, a.

Sic Deus ordina-

TU n

vit, ut oftenderet, quid liberum arbitrium adhuc

|

W

non corruptum per peccatum & concupifcen-

diid

:

tiam, fed dotatum gratid poffet. c. arbitrium

dlp

defütutum omni gratia. n. a.

Ab initio enim

« u

I

;] |

voluit Deus experiri feu notum effe , quid fu&

gratiá deftituta poflit natura, & quid poffet li-

l

n

VS]

l

fi

berum arbitrium per gratiam ordinariam; dein

Ttd

poftquam per peccatum corruptum erat , quid

il feqwm

poffet fua gratia medicinalis , que primüm fa-

nare debuit liberum arbitrium redactum ad im-

l Jut

poffibilitatem moralem operandi con/lauter. bené

moraliter, & ad impoflibilitatem abfolutam phyfi-

Upt,

M.

|

cam operandi fupernaturaliter, feu àt oportet: no-

J

W

l

l

D

luittamen unquam ab initio naturam fine peccato

1

J

VVA

li

relinquere deftitutam omni gratiá,ficque experiri

Itv U;Ul

folas vires nature ; id enim non decuit Deum.

;

M

Vel dift. a. fic: Ut oftenderet,

quid poffet gra-

nten?ï.l.'.

tie fute actualis & medicinalis beneficium. C

e

M

j

gratiz tantüm habitualis. n. a.

Comparat enim

l

eólocó s. xucusTINus ftatum

*

j

IU

.naturæ inte-

Tu560fs

gri ad ftatum nature lapfie.

w

«4d 2. dift. a. Creata eft infor

It

aM

riam. c,

mis pef glo-

informis per gratiam. m. a.

Status

Sm va;

enim Angeli extra ftatum habitudinis füpernatu-

ralis poterat adhuc videri & vocari

n

fpectivé ad ftatum vifionis beatificze

e

informis rg-

ïL

d 3. dift. a. Inclinat ad Deum per feriem

(P

|

cognitionum innumerabilium contingenter ta-

5

1j

j

:

men defeCibilem. c. non contingenter defecti-

]:

bilem. n. a.

T

|

Dum gratia ducit Angelos ad

L

jl

Deum, oftendit illis innumera obje&

a, propor-

tiones ac relationes eorum obje&tory

m inter fe;

REJ?W

facilé

g

302 ^DISP. III. DE VOLUNTATE,

uód Angelus

ii d

facilé autem poteft contingere, 'q

J Qu

inter tot obje&ta aliquando inhere

at in cogita-

)l

fic eundó per cogitationes

gl

gratl

tione fuperbie , &

j

um ]

fuperbie contingente

r alligetur obje&to fibi pro-

gmf&lem ,

hibito. Et hinc quamvis

gratia trahat ad Deum,

^

À.

at jarm

[ [

non tamen tral

it neceffitanter ; ideo. poteft con-

u

[h

tingere,

ut etiam in pri

mo ftatim inftanti volu-

[js. d

bilitas vO

luntatis femel implicate cogitationi-

egalta

Jdalita

büs fuperbi

s decidat in feriem malorum in fe-

)608T

cundo inftanti.

contra 6.. & 7. Concluf.

qiitt K

i

. O3JICITUR 4

ylne il

:x, Communiter à 'Theo

logis dicitur, difpofitio-

nem eífe ad Charitatem ip

fum actum Charitatis

dtorat

dentem effedivé ab

glier f

füpernaturalem , üt proce

zheramui

infufa Charitate; ergo poteft d

ici, dari mutuam

rioritatem inter gratiam fanctificantem ,

& in-

ti

iatem

v Boj

ter actum meritorium 5

prout dicitur de juftifi-

catione hominis, ac confequenter,

cum aétus

Ünj1c

gelice ponatur in pri-

Drimus:

charitatis fupernaturalis an

fio beati

mo inftanti, in eodem adh

uc debet poni colla-

fanétificantis.

9. $. AUGUSTINUS

T adus 4

tio gratice

AUCUS]

Lib. 11. de

Civitate Dei c, 13. dicit: omnes ab

ánitio fuiffe cequalis felicitatis;

ergo non habue-

. ubi d

t

xunt dona gratic inzequalia.

"RrzsPONDEO adr. C.3. n.C.

& paritatem.

ï-gf/j)rio g

; quia in hominibus adultis non-

n ergo

JDifparitas eft

dum juftificatis datur

pofitiva indifpofitio ad

LV

;oratiam fan&tificantem . per peccata perfonalia,

i

, Ihr

; ideo gratia Sanctificans

Aunt

-vel peccatum originale

.mon poteft conferri dependenter ab a&tu volun-

"

dC Tner

tatis natura

liter bono, prout fitin Angelis. Er-

t$po

ficantis poteft dari

-go in illis infufio gratie Sancti

IT

rum conatu

D

in primo inftanti dependenter ab eo

natu-

um

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 303

dl

Ü

ä

A

zi

maturalis amioris erga Deum , quod in homine

non poteftfieri, Hincetiam füppono di/pofitio-

[

mem ad gratiam San&ificantem in hominibus aut

J?&O lj

effe actum puré naturalem , aut quidem fuper-

änatadDä;

naturalem, cuitamen ea fupernalitas non ineft

) od

per gratiam Sanóuficantem fubfequentem, fed

Inry.

per auxilium gratiz actualis precifé tranfiens.

t

4dd ». dift. a.

Dixit equalis fuiffe felicita-

lm d

tis equalitate generica. e. — fpecifica infima. n.a.

: Conl

s.AucüsTINUs tantüm vult dicere , quód

cqualiter, id eft, fimul omnes fuerint beati bea-

df

UT

at |

titudine illa naturali, quanquam proportionali

ad naturam cujuslibet,

Et hinc omnes Angeli

d d

du

equaliter fuerunt beati, & domones & illi, qui

perfeverárunt; ita tamen, ut equalitas denotet

m

fimultatem veritati

t

d

r

s, non commenfurationem

perfectionis.

d

OsjiciTUR s. contra $. Cofïclufionem.

J

I. Primus actus, quem Angeli elicuerunt , fuit

p

vifio beatifica; ergo illam .tantüm meruerunt,

SUSTINU

per a&us ad eam fubfequentes.

Prob. dnt. ex

(mne d

S. AuGUSTINO Lib. 4. de Genefi ad litt. c.22,

Qul

& 31. ubi dicit: Zfngelos babuilfe prius. Cognitionem

matutinam , quém ve[bertinam ,. videlicet creaturarum

pmtate:

in proprio geuere ; fed cognitio matutina eft vifio

ï

du

J

J

Dei; ergo primus a&us Angelorum fuit vifio

j

]

[9

2. Magnum premium, quale eft vifio in-

i perfciw

j

tuitiva, magna requirit merita; fed Angeli non

J

potuerunt tam exiguo tem

mulare merita ; ergo.

pore tam ingnt d-

Angeh*

REsPONDEO adr. dift. a. Fuit vifio Dei

LL

abftractiva per fpecies creatas quidditativé fimi-

wmw

les obje&to, & immediaté receptas ab obje&to

confi-

364 DISP.III. , DE VOLUNTATE,.

pJ

confiderato, ut Authore natur&. c

Fuit vifio

ngo, Ant

De hujus-

PH'UIHC?)'

intuitiva Dei per Effentiam. n.a.

" (

modi duplici genere vi

fionum agetur ex inftituto

in tra&atu de Fide,

Spe & Charitate Part.IL

jcifet

BNTUU)

(l

Difput.1.q.2. Eta&um eft in'Tlractatu de Deo

Imo, prout P. MALLEBRANCHE

j DAMA

Difput. 3.

r ii

in Lib. de inquire

nda weritate, conatur probare,

*

suxta s. AUGUSTINUM Omnes Ver!

tates primas

s; fedi

jumnati

videmus de fa&o in verbo per vifionem abftra-

&ivam; quia id, quod videmus, reverà nullibi

dmndom

voledus

datur, nifiin Deo, prout ipfe exifümat.

alin at

Ado. C.Maj. dift. Min. Non potuerunt tam

ij p

tempore cumulare tanta merita, fi tem-

Ispo)

exiguo

m menfuram

us TOl

et exiguum etiam fecundü

ia F

& rationem temporis angelici. c. fitantüm fo-

onem & menfuram

zitum. 1

ret exiguum fecundüm rati

du q

temporis mundani ex

trinfecam. n. Min. 'Tem-

ymmdi c

nius tantüm momenti, üt

n

pus enim angelicum u

l

'Mebi

prius di&tum eft, in

menfura noftri temporis

[

1

;

&!

Itaque mirum non

Vhouttor

equivalet multis fieculis.

?äfuccefï'u

eft, Demones gravius peccaffe, quàm omnes

"

homines fimul; quia unicus Angelus plures po-

.UOHUHI, |

s d

tuit habere evolutiones cogitationum ante con-

d) tl

fenfum in peccatum , quàm habeant omnes ho-

F*admæ

mines fimul ab Adamo usque ad Anti-Chriftum.

BN

iQlo |

OnrrICITUR Ó. contra Io. Concluüohem.

ls n

1. Via Angelorum poteft explicari per unum

ietfuto

inftans; ergo non debent atiignari duo inftan-

3n, fed

tia

Zánt. prob.

Peccatum Angeli & demeritum

t Vi

iam pertinent ad ftatum, feu inftans termini, non

" teaf

adftatum vie; ergo. .. prob. . In Angelis

um

malis fuit idem inftans demeriti & damnationis;

m ho

ergo.

: L

x

M

]i

— GRATIA;-ET MERIi'o A&GEL-OR. 505

ergo.

znt. prob.

bj

Petrum c.

$. FULGEN TIUS de fide ad

It

!

3. de malo Angelo loquens ait : Ini-

tium fue damnationis in ipfa voluntatis ave

r

vfione inve-

p

L

nii (Lucifer) ut mon e[fet aliud inc

If

quàm illius boni beatifa

ci dilettione de

pere jam puniri,

n

o/Hitui. Ergo.

$4

MT

Juxta pAMAscENUuM Lib.2.

de Fide Orthod.

C.8. dn.ngelis idem. fuit lapfus ,

l[ätfo;

;

quod in. bominibug

UET s

&? mors ; íed in hominibus idem

eft inftans mor-

tis & damnationis.

Ttinij

3. Inftantia Angeli fumun-

I

tur fecundim diverfa

, ac fibi invi

cem fucceden-

tia intelle&tus judicia; fed ide

Angeli in ftatu damnationis

m manet judicium

TUf

$ qued

t | :

lapfüs; e

rgo etiam idem inftans.

n momento

REsPONDEO adr. n.a.

m

dprob. .m.a. | ad

aum t

prob. dift. a. Fuit idem inftan

*

S extrinfecum. c.

o

intrinfecum. n. a.

$. FULGENTIUS tantüm

od

vult dicere,

quód in eodem tempore extrinfeco

[

Ti

hujus mundi contigerit lap

fus & damnatio Ange-

Y gt

orum : adeo celerem fenferunt v

indictam, non

ub

vero loquitur de eodem temp

ore intrinfeco,

Vr on

feu de fücceflione operationum,

cognitionum &

volitionum, quarum una voliti

puep

o eft activa in

at u

lapfu, & alia paffiva in damnatio

ne.

d 2. tr. Maj. n. Min.

Q | n

Aliud enim eft in:

bt

T

ftans,

cüm anima eft in egreffu ;

& aliud, dum

'

eft injudicio; & aliud, dum eft i

du

n inferno.

4dd 3. n.Magj.

Dico enim

, inftantia Anpe-

l

[b

lica menfürari non à fucceftio

l

ne precifé cogni-

]

tionum, fed etiam à fucceftio

ne actuum volun-

:

I

tatis.

Vel dift.:fic: Defumu

tgmi

ntur à diverfis ju-

diciis fucceffivis pratticis. c.

Jpeculativis. n. Maj.

hJ

j

Judicium practicum, quo ju

dico hic & nunc efíe

i

agendum hoc vel illud,

jam eft actus voluntatis,

(

D. zdhmort Tra&t. de 4ing

elis,

U

Oz H

g

406 DISP.IIL DE VOLUNTATE,

J 0

OsjrcrruR7. contraeandem. 1. Angeli

ii eodem inftanti, quo peccárunt, non amplius

f

m Inft

ghun pre

viderunt Deum ; ergo in eodem inftanti fuit fi-

etitu

mulculpa & poena ,

feu ftatus termini, & non

d

li boni per fuam perfeve-

gTä[l&m )

ftatus vis.

2. Ange

*

n p

rantiam in bono tantüm conti

nuárunt prius in-

o non fuit novum.

3. Si quis exiftens

) dlprfIt

ftans; erg

jn peccato

mortali, attritus tamen & confeffus

moriatur in ul

timo inftanti terminativo verbo-

BJICI'I

ffe ver-

:

tL.q

rum abfolutionis, ita ut primum non e

qn at

borum, fit fimul non effe talis hominis, in illo

anftanti feparationis anima fimul recipit gratiam

diüm fü

C

fan&ificantem , & fimul meretur premium effen-

tiale; ergo etiam in Angelis idem poteft effe

m al

BM ,

inftans meriti, & gratiz, & difpofitionis ad gra-

tiam.

wifanr.

m t

REs? o,NDEd ad 1. dift. a. Angeli non am-

lius viderunt Deum in eodem inftanti tempo-

IsPONT

intrinfeci. n.a

Si enim at-

ris extrinfeci. C.

ho

tendamus ad fucceffionem operationum 1

n An-

Lrtura

ffe, videre & non vi-

gelo, clarum eft, duo e

1 QU0 ]

dere, vel

le & non velle,

velle activé & velle

tperm

affivé.

In inftanti, quo videt Angelus Deum

tütem (

abítra&tivé, habet judicium practicum dilectio-

um o)

nisDei; in fecundo

autem inftanti, quo non

t maty

videt Deum, habet aliud

amplius tam perfecté

tis fübf

judicium practicum.

Itaque non poteft effe in-

ipecede

ftans idem damnationis & demeriti.

i, qi

Ais. dift.a. Continuárunt prius inftans to-

tb

valiter. c. pbyfib. n.a. Nam alia erat operatio

"n ad

tendens ad gratiam , & alia operatio per gra-

tiam tendens in beatitudinem.

i di&i

E

A

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 307

]IAD

d. c. 3. W.

Quia in Angelis in eodem

W

li

quidem inftanti funt

recep

tio libera gratie , &

meritum przmii effentialis :

fed non fimul meri-

lii (

tum beatitudinis per gratiam

» & ipfà difpofitio

ad gratiam, aut receptio nec

effaria gratie , que

hn

Al

:

fatta eft in primo inftanti :

ficut etiam in poní-

t

1

tente difpofitiones ad gratia

a

m fuerunt previs.

m[)u

Ib

On JIICI'TUR 8. contra eandem. 1. D. 'Tha-

mas Part.I. q.62. a. 5;dicit: quód.A

ngelus poft

I! rrij

primum actum charitatis

r[[/

Q

; quo beatitudinem me-

indi

ruit, ftatim fuerit beatu

$3 ergo.

2. Idem l. ce,

T

q.63.a.6. C. ficait:

jf

meritorium ad beatitudin

Cium Zingeli per unum attuin

em peroeniant , f] diabolus in

m

gratia creatus , in primo

prinum inftans beatitudine

inftanti meruit , flatim poft

"m acce])

ijet , nifi flatim im-

MU

pedimentum prafLitiffer peccandó ;

ergo.

DL

I

1

REsPONDEO ad 1. dift. a. Meruit beatitu-

j at

dinem poft primum actum charitatis

m à

lis. c.

J'upernatura-

naturalis. n. a.

Alius eft enim a&us cha-

[ 00

MO

ritatis, quo Angelus meruit beatitudinem ; &

hic eft füpernaturalis; alius autem, quo per dis-

|

uDat

) u

,?

pofitionem congruam , fcu meritum de congruo

Li

laté dié&tum obtinuit ipfam gratiam, & hic a&tus

qu

eft meré naturalis. .. Adeoque ipfum inftans bea-

i

gt

"L

titudinis fubfequitur ad duos alios a&us volun-

tatis precedentes in Angelo.

4d?. dift.a. Angeli per unum a&um merj-

j

torium beatitudinis perveniunt ad beatitudinem. c.

per unum actum meritorium gratie. n. a. Senfus

a

j

patet ex dic?gis.

!]

1

U 3

QUA.

308 DIS?. Il DE VOLUNTATE,

ts

ng

QUJSTIO IV.-

De Pecato Zngelorum.

:

Ti

"a

;

fl[US jf

CO x. Repugnat creat

ura abfolut? impec-

I

DI

Conclufio eft con-

cabilis ex fua natura.

!

j impe

tra Molinam, & nonnullos Recentiore

$, qüi

TRES

cul ex

hn

hic dicunt, pofhbilem effe creaturam ,

j

Al

h

fua natura debea

tur vifio intuitiva Dei, ita ut

j

3 at

ex fua natura abf

oluté fit impeccabilis.

1054

Conclufionis tantüm eft deim-

— Senfus autem

:].

P

; tf

eccabilitate ex natura tali,

nam poffibilem effe,

lj

biltafe.

& a&u dari creaturam impeccab

ilem per donum

y a dg

gratie cong

ruse extrinfecé adveniens, patet ex

4 qui.

humanitate Chrifti ,

ex Beatiffima Virgine, &

Additur infuper :

abfoluté feu

. i.

Beatis in Celo.

d-

gnum Af

fimpliciter , id eft,

quód ea creatura nec pecc

taeceffr

üt Authorem naturz, &

re poifit contra Deum,

sabfolut

contra precepta naturalia

, prout fic impecca-

gtivum

'bilem effe po

(fe creaturam volunt

multi ex Tho-

, ut Authorem fu-

atcuart

miftis ;

neque contra Deum

DICC

,pernaturalium ,

& contra precepta fupernatu-

wintatit

ralia.

A&us liberi fünt

U

PROBATUR Conclufio.

effentialiter contingentes ac

defe&ibiles à ratio-

mium T

it, nj

Tne ;

ergo funt ex fua natura tales , ut in innu-

?05

ineris circumft

antiis poffint procedere non uni-

D

formiter.

Hoc argumentum

folet propóni à D.

D

'Thomiftis fic: Omnis natura, que eft

'ïi

|

lU. COf

THOMA, &

Puog

.ex mibilo, efl defett

ibilis, id eft, potefI mon e[Je in natu-

eft. defe&tibilis in fuis operationübus.

icitur j

va; ergo etiam

d

Ui

Senfus eft, quód pofito quocun

que a&u dici

offit, hunca

&um poffe non effe

; ergo etiam ]i(i

quilibet actus,

&

five bber, five neceil"ariu;, cüm Wi

I

NMiy

GRATIA, ET MERITO A.NGE:LOR. $09

VI

fit creatura, poterit non effe.

Atqui fi actus

L

liber v. gr. amoris poteft non effe , eoi

pfo po-

iil

terit dari libera omiflio illius a&tüs ,

aut actus

L

oppofitus, adeoque peccatum.

Qf

$

DI«

g

2. Implicat etiam creatura intelle:

&ualis impeccabilis fecundim quid.

Ita sua:

d

T

REZ G VASQUEZ contra eos Thomiftas, qui

putant, Angelos effe im

!

cepta naturalia.

peccabiles cïrca pra-

li

nd

l

PRosATuR Conclufio. Etiam circa pre-

J

cepta naturalia datur judicium indifferens de

ts

potiibilitate actüs pofitivi vel negativi, & liber-

u

tas; ergo datur defectibilitas eadem & peccabi-

j

litas, qu& datur circa preecepta füupernaturalia;

:"'m

r

P

Prob. Znt. Non poteft concipi in natura opera-

TO

tionum Angeli aliquod predicatum, quod fimul

hod

fit neceffarium, & non fimul procedat ex moti-

L

vo abfoluté neceffario ;; fed nullum-datur tale

(

i

motivum neceffarium circa quodvis bonum

dubure

particulare in Angelo; ergo.

i

i

DICO 3.

mo initanti.

Angeli non peccaverunt in pri-f-

&

j hbm W

PROBATUR Concluüo..'

I. Ex confenfü

st

a'

omnium 'Theolo

ii

gorum, & D. THOME, qui

)

jl

[

dicit, hujus oppofitum effe erroneum.

ï

U

ROBATUR 2. Primum inftans Angelicum

d

j

ä

vocatur primaoperatio voluntatis Angelice ; fed

eafuit converfio in Deum naturalis ; ergo. -

PRonATURg. Ex Ezech.28. v.1sg. ubi

T

?

jj

iA

j

j

dicitur, quód Lucifer perfettus fuerit n viis Juis à

l

die conditionis füe , donec in eo inventa eft iniquitas.

u

d

DICO 4. Angeli non potuerunt peccare

in primo inftanti fuze

creationis. Ita Thomifte

lt

J

D-s

contra

cu

$410 DISP.1II. DE'IVOLUNTA-:T'E,

T

Qöntra,, multos Recentiores , suAREZIUM,

" /g (

VASQUEZIUM, & scoTUM.

[

- Jgon!

PRosATUR Conclufio ratione s. THOMJE

ERON?

hoc loco.

Primum inftans Angelorum eft pri.

wimDi

mà operatio voluntatis Angelice fed in prima

ijibet

operatione voluntatis Angelicee non poteft effe

as inopi

peccatum; ergo. JMim.prob. Prima operatio in

0. O0f

quovis ente eft ab Authore nature, v.gr. motus

qideri f

feu tendentia deorfum in corpore gravi, & motus

DC

cordisin viventes ergo etiam in natura Angelica.

ameffe

CowriRMATUR. Implicat,ut primus mo«

ylic Di

tus voluntatis non feratur in rationem fummi

Pn0241

boni; ergo etiam implicat peccatum in primo

Omnis electio fit ex appe-

n ob

inftanti. Zfni. prob.

uerendi

titu finis feu fummi boni, prout in Philofophia

Pollingana de anima demonftratum eft.

t p

tne hum

DÍCO s. Primum Luciferi peccatum , &

sfderati

Angelorum fuit füperbia proprié di&a.

PROoBATuR Conclufio.

r In materia

Yi 3b

contingenti homini occulta unicé poffumus fun-

eydy, j

dari in revelatione Dei fa&ta per Scripturam,

prudent

m poft

vel per infpirationem in mentes SS. Patrum &

'Theologorum; atqui peccatum primum Angeli

ntatis a

eft in tali materia contingenti, & de fe nobis oc-

insre

YO0

culia; ergo. Atqui, fubfiano, fcriptura acfenfus

communis Doctorum docet fuiffe fuperbiam pro-

:tineo, |

prié dictam, ergo. .Min. prob. lfaiwe 14. dicitur:

atm]

Detra£ta eft adinferos füperbia tua; quomodo cecidifti de

DO

€&lo Lucifer, qui dicebas in corde tuo , in celum cona

:A084

Jiendam , &c. . Et Apoftolus 1. Timoth. 3. v. G.

diuid

Epifcopo Neophyto hanc dedit do&trinam : JNe

äMHoda;

3n fuperbiam elatus-in judicium incidat Diaboli. Item

äïü (

"Tobiz 4. v. 14. Superbiam nunquam intuo fenfu, aut

lo

in iuo

TATR]

GRATLA, ET MERITO ANGELOR. 31;

r

jn tuo verbo dominari

permittas, inipfa enim initium

Jumpfit omnis perditio.

t Tj

PROBATUR 2

J

U

Authoritate SS. Patrum,

HIERONY Mus in caput 16. Ezech. Superbiam

M

0

:

(

proprium Diaboli primumque peccatum vocat; — Simi-

H

lia habent NAziANzENUS Orat.38. AMBRO-

pef'l/ j

srus inEpift. ad Demetriadem, AucusTINus

M

Lib.22. contra Fauftum. EtinPfalm.rg.& alii

GW, dh à

qui videri poffuntapud suAREZ, GONET &c.

n

W

DICO 6. Potuit in Angelo primum pec-

T

catum effe aliud quàm füperbia, eft contra. c o-

1 oj

[

1

NET hic Difputat. 13. $. 9.

If

PROBATUR Conclufio,

Poffet Angelo

V

proponi objecum aliquod poenale difficile ad

qh

gXüa;

promerendum vifionem beatificam, v.gr. ut fu.

J

v

& ,

ftineat poenas inferni ad mille annos pro redem-

itin

ptone humani generis; & poffet Angelus ex in-

h

confideratione talis obje&ti horribilis per metunr

f o

avocari ab obedientia Dei; ergo. /ímt. quoad

J

2. membr. prob.

Potuit aliqua inconfideratio &

Vrj

imprudentia intervenire in a&u fuperbiss: ergo

Dd

etiam poffet intervenire in tali fübitaneo metu

i

voluntatis averfivo aliqua inconfiderata ac im-

hst

prudens reluctatio ad poenas.

tuxagcïenï

DICO 7. Superbia Luciferi non confifte-

u

atineo, quód ap

petierit omnimodam equali-

tatem cum Deo.

Ita communis cum s. THOMA

a

dececiag'»

contra SCOTUM, SUAREZ, & VASQUEZ &c.

; l wb

n

T

PRoszATUR Conclufio.

Diabolus nonpo-

tuit aliquid velle manifefté impoffibile; fed ifta

p

us

omnimoda squalitas eft manifefté aliquid impof-

fibile; ergo. Hinc s. ANsELMus Lib. de ca-

M

u Diabþli C.4. alt : Si Deus cogitari non poteft., mifa

ninW'rï'

4

lat

3iz DISP.IIL DE VOLUNTATE,

TOU

tam folus , ut nibil ii fimil

: cagz'täri po[fit , quomodo

e., quod non potuit cogitare ? — mon

n v

potuit Diabolus voell

enim ita obtufce men

ts erat, ut mibil aliud fimile Deo

CO

togitari po[[e ne[ciret.

CONFIRMATUR.

Nemo poteft appleterze,

qme

yemot

J

quód nec per inconfiderationem, nec per ullam

ynquo

étiam ignorantiam poteft apprehendere , üt pof-

fibile aut fibi conveniens ; fed tale quid eft ab-

j109

vifett f

q

foluta equalitas cum Deo 5 ergo.

DICO 8. Superbia Luciferi non confifte-

i d

4037

bat precifé in eo, quod noluerit fe fübjicere

li

i

Chrifto, fibi à Deo revelato & preemonftrato.

1

linis D

Conclufio eft contra Recentiores communiter.-

«dibe

PRosATUR. Quoód nollet fe fubjicere Chri-

)

fto, nondum exprimitur appetitus divinitatis;

DICC

fed is debet exprimi in peccato Luciferi;. ergo.

ii

AMaj. patet ; AGtus enim inobedientiz poteft dari

atitudir

etiam in quovis homine ad alium, v.gr. Princi-

atituli

em ex pertinacia vel fuperbia absque eo, quod

endo.

inobediens affe&tet dignitatem imperantis ; ergo.

tilarum

AMin. jrob. ex Ifaize 14. ubi dicitur : /m cwlum con-

Paor

feendam , familis ero Altiffino , quod. exponitur de

:

editf

Lucifero.

D

-DICO g. Superbia Luciferi non

confifte-

tynto

batin eo, quód affe&averit unionem hypofta-

?

tm

ticam.

Conclufio eft contra JACO BUM VIGUE-

RIUM & JACOBUM DE VALENTIA, & alios.

DIQ

b n

PROBATUR.

Imprimis non datur ratio

TU Yf

hocafferendi ex Scriptura & authoritate Patrum.

eum

Secundo non poterat hoc diabolo videri in pri-

U

ma apprehenfione effe poflibile viribüs propriis;

Prob. c.

ub

«

eþgo .ne; poterat efücaciter appeti,

quo

N

hd

!ATE

!

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 519

UP

tni,

quod appetiit Lucifer, credidit fe obtenturum

propriis viribus,

m

ubi .dicit: Similis ero Zltiffrmo.

Ergo.

DICO 16. Supei-bia Lüciferi non confifte.

M

Ja

bat in eo , quod voluerit obtinere beatitudinem

i K

fupernaturalem proprils viribüs.

hn h

contra quosdam ex '"Thomiftis.

C(mclujïo eft

j

(

PROBATUR I.

Nec iftud obje&tum diabo-

lo videri poterat

1 tf

prima apprehenfione etfe poi;

fibiles ergo.

fl

PROBATUR 2.

In peccato Luciferi,ümul

OWU,

interceífit invjdia, homicidium,

appetitus fimi-

lii

litudinis Dei &c. quz omnia in hoc precifé hu-

MT

jusmodi beatitudinis appetitu non involvuntur;

;

er20o.

IN

-DICO rr.

a

Superbia Luciferi non confi-

ftebat in eo, quód inordinate voluerit ftare in

pudi

beatitudine fua naturali, non ordinando eam ad

[ Ph

beatitudinem füupernaturalem,, nec ad eam ten-

TY

dendó.

Conclufio eft contra communem Tho-

115; d

miftarum.

;

H

PRosBATUR. In peccatd Luciferi fimul in-

v d

tercedit fuperbia, invidia, homicidium , fimili-

tudo Dei affeGata &c. ; fed hec omnia non ex-

j u M

a

primuntur in ifto actu inordinati appetitüs ad

ftandum in beatitudine naturali; ergo.

W VU

DICO 12. Superbia Luciferi non confi-

il

ftebat ineo, quàd affe&averit tyrannicum im-

ii

perium in omnes creaturas & Angelos exclufivé

ad Deum.

ol

i

u

PROBATUR Conclufio.

Nec iftud pecca-

u

tum exprimit invidiam, homicidium &c. qua

reperiuntur.

Dein

Jl 1

Ompia in peccato Luciferi

z

iftud

c

g14 DISP.IIL DE VOLUNTATE,

S

arfüfipat.ü

iftud imperium etiam perinconfiderationem non

a |

poterat videri poílibile; ergo nec potuit ap-

j ipfl 1

peti.

lffeähl H

DICO 13.

Suþerbia Luciferi confiftebat

in eo, quod ta&us invidià erga Chriftum fibi re:

gmtione

guitté

velatum, cui videbat attribuendum fore prin-

m ex.

cipatum in om

nes creaturas, voluerit potius per

Deo effe Deus Angelorum rebel-

wuülfe di

feparationem à

PR0P.

lium & impiorum

hominum per cultum fui pu-

s tribu

blicum , & occi

dere Chriftum per Crucifixio-

o homine.

s Con

nem, quàm effe beatus fub Chrift

ii jux

PaoBATUR hzc Conclufio.

I. Hoc obje-

&um malitis Angelice poterat Diabolo per in-

K

&n;::

dU

confiderationem aliquam effe poffibile. 92.Idem

exprimitomnia peccata, queecunque inScriptura

pi i

tribuuntur Lucifero. 3. Exprimit infuper ma-

l?i

tilegor

nitudinem malitiz in peccato Luciferi. 4. INi-

hil afferit gratis, quod non contineatur in Scri-

1 Qui

5. Sic denique conciliantur precipus

hts fos

ptura.

iaf

"Fheologorum fententie. Ergo.

PnaonATuRm Zhnt.quoad x. membr. negativés

Ym Chr

widoeng

quia facilé potuit contingere, quód diabolus

confiderando & inordinaté amando fuam excel.

n dufe

lentiam , non referendo eam per inconfidera-

iide

avidel

tionem feu inadvertentiam ad caufam omnium

fto

Deum, immediate poft fa&tam fibi de Chri

wl

revelationem prolapfus fuerit in invidiam, &

al

immediaté noluerit Chriftum hominem. effe fu-

tisad]

praíe, potuit etiam contingere, quód videret

n

fe non obediendo Deo futurum effe caput omni-

V Ceeif

um impiorum, fedue fore adorandum inftar Dei

tf

ab Angelis, & impiis hominibus: potuit etiam

'in d

u &i

contingere,. quód previderit in tali event

LT

pxïih-

!ATE

GRATIA, ET MERITO ANGFE;LOR*. 315

il B

n

: D

principatüs in impios fe habiturum occafionem

!

occidendi Chriftum per fuos Satellites , quod

i

aliàs ipfi non permitteretur.

Potuit ergo ex

affe&tu ad hoc obje&tum deponere omnem con-

1

!

l

fiderationem ulterioris mali, aut eventüs, &

immediaté decerpere, ita fe fa&urum ; ergo

L

clarum eft, hoc peccatum in hoc fenfir videri

ll

AU

potuiffe diabolo tanquam poffibile.

PRosATuRn hi. quoad 2. membr. . In Scri-

CUf

jf

ptura tribuitur diabolo r. Swperbia, "Vide tex-

tus in Conclufione 5. allatos.

2. Zffettatio Di-

htl

(r

vinitatis juxta illud Ifaize 14. v. r4. — Similisero l-

M

til]mo.

N

Et precipué Ezech.28. v.9.

KElevatum

efr cor tuum , & dixifli: Deus ego fum, & in Catbe-

o

dra Dei fedi in corde maris.

Quod licet litterali-

sU

N

ter de Principe Tyri fcriptum fit, folet tamen

"

per allegoriam communiter explicari de Lucife-

h

u

YO.

Quid autem eft illud mare, in quo Divi-

l

nitatis fuze cathedram erexit Lucifer, nifi mare

hujus fzeculi ?

3. lribuitur illi bomicidium: Sic

negztife*,

enim Chriftus deDiabolo dicit Joan. 8. v. 44. Jlle

d

bomicida erat ab initio, & in veritate non[Lletit ; quem

net

alium autem hominum diabolus ab initio peccati

comïxdgïa

füi occiderit, dici non poteft, nifi

Chriftum,

y om

dum videlicet diabolus jam mififffet in cor

; ut trade-

r

vet eum 3'udas, üt dicitur Joan. 13. v.2. Etquan.

J

do intravit Satanas in cor S'ude, ex ultima coena ab-

"r

euntis ad Principes Sacerdotum , & Magiftratus,

um

quemadmodum illum traderet eis, Luc. 22. v. 3. & 4,

Imo Chriftus ipfe id infinuat dicens , quód Judsi

apu[&ü

zil

volentes eum occidere hoc ipfo perficiant defi-

Jotlllt

derium diaboli.

Fos , (inquit Joan. 8. v.44.) ex

!

Patre diabolo eflis ,

1

G dqädefz'a Pairis veftri vulti

$ fa'!'

»

[2 42

GRAT

316 DISP.IIL. DE VOLUNTATE,

j

cere. 4. lribuit

ür diábolo invidia; dicitur enim

idiá. diaboli mots intravit in or-

majorem :

Sap.2.v.24. lmv

g

bem terrarum.

s. Nota eft ex Apocal. c. 12.

& Hebr.r. circumftantia ca

fus Angelici confi-

P503

initio Angelis fue-

ftens in eo, quód nempe ab

.'Npotheüï

(j

rit prenunti

atus

Chriftus atque à De

o demon-

ääer

j d

dornarent eum. — Clmm introducit, in-

ftratus, ut a

2

*

D

tumn in orbem

gt

quit Apoft

olus l.cc. v.6. primogem

g, qt

& adorent eum. omnes Zingeli Dei. . .Et

tj 100l

ierre, dicil :

Apocal. 12. dicitur :

Signum magnum apparuit n

g u

& luna fub pedibus ejus. - -

10 CO!

c&lo: mulier amitta fole ,

KE in utero babens. - -

Et vifum eft. aliud fignum in

wl m

colü: &p ecce Draco magnus. - -

^

Et fletit. ante mu-

3 1

lierem , que er

at paritura , ub ct

um peperi[Jet , filium

i obfa

Et peperit. filium emafculum, qui rettu-

ejus devoraret.

Ei fattum eft pralium ma-

j vid

yus erat omnes gentes. - -

1trs qQ

gnum.in celp :

Micbael & dngeli

ejus preliabantur

r

cum dracone ,

& draco pugnabat , C? ZIngeli ejus , &

m, &

non valuerunt. - - - EX projettus eft. draco ille ma-

to0 Ve

Cüm ergo

draco non primüm fuerit pro-

gnus.

tn, (

je&us in a&uali n

ativitate Chrifti, colligitur,

hi

m con

tigiffe ab initio mundi, dum

hanc pugna

ropofitum

fuerat Angelis myfterium Incarna-

: Átit,

tionis, iddue fuiffe caufam prelii.

t etim

Eo ipfo,

PRoBATUR Znf. quoad 3.wembr.

Qu u

quod diab

olus decreverit fieri caput & Deus do-

ametia

tiili

monum,

'gentilium & impiorum , fimul etiam

decrevit, fe ve

lle effe authorem omnium pecca-

at fe f

non folüm eorum quas committuntur

ts r

torum,

ab origine usque

ad finem mundi, fed etiam eo-

üm t:

ad qua tamen in-

AX

rum que non committuntur ,

ftigant dzemones.

Ex quo colligitur, in mente

ff

tentione fuiffe colle&am ma-

Qigboli, ejusdue in

litiam

N

"h

GRATIA,«ET MERITO ANGELOR. 317

U

j

ü'RVlt li

litiam omnium hominum , imó adhuc immensé

majorem , ut mirum non fit

APM (|

, Deum jam feveré

Id

animadvertiífe in diabolum.

)Anüe

lj

PRoBATUR . quoad 4. membr. . Quia hzec

u

hypothefis nihil fupponit, quod non a&tu con-

1j

L

tigerit: a&u enim contigit, quod diabolus in-

|

ln g

l)

Ítigaverit ad mortem Chrifti Judeos ; contigit

) "

li

etiam, quód diabolus usque ad adventum Chri-

Mj

fti in idolis adoratus fuerit pro Deo propemo-

h-

/

dum in univerfo orbe, & etiamnum , ut habe-

tur ex confeflione fagarum, adoratur ab ejus-

i

Atl

modi impiis, qui tenentur renuntiare Deo, &

loco illius folemniffimé adorare domonem.

h VU

u

Item obfervatur, quód demon ihn eentilibus &

fagis videatur imitari Deum in omnibus cere-

p*aïizmrw

rl

L

!

il

moniis quoad Sacrificia & Sacramenta Ecclefize,

V

; |

qui fuó modó transfert ad fuperftitiones Sasa-

yin

,i»

T

rum, & gentiium; prout patet ex Hiftoriis.

Ereo verofimile eft, hanc ipfiffimam effe divini-

ii

Qp

tatem , quam diabolus ele

git ex invidia & ma-

litia.

p t

3 Darti

"ntec. quoad s. membr. dem'äzæ þatet con/z'demniz'.

Sic enim verüm eft, quód doemon appetierit

, i

quoad cultum externum & gloriam extrinfecam,

j

quam etiam revera obtinuità gentilibus &impiis,

mb

& ab aliis demonibus: patet etiam , quód no-

]

,mnlïlm P"

luerit fe fübjicere Chrifto, & quód voluerit effe

g

beatus independenter à Deo, & quóda&u im-

perium tyrannicum invaferit in fuos.

Hinc &

j

a

JOANNES à S. THOMA tefte GoNET híc $. r.

jf

n

num.66. agnofcit, plura peccatorum genera in

primo peccato Luciferi includi; nempe quód

ä COW'

pececa-

L

: quii

918 DISP. III. IDI«*.VOL'UNTATE,

ümüjüw

ä beatitudinem naturalem & fu-

peccaverit 'citc

qilus

pernaturalem,

& circa unionem hypofcaticam/.

quiilt

Solvuntur Objectiones.

sm d

OBJICITUR I.

contra I. CoxlclLlüonem.

L

I. Poteft dari natura, qus& e

ffentialiter eft de-

ag

terminata ad bonum morale üt fic, & tamen fit

at 1

indifferens circa hoc vel illud bonum: ficut &

aisf

Deus ac Beati funt determinati ac neceffitati ad

ani t

bonum morale, quamvis fin

t liberi ad hoc vel

o. Colifunt

dn &

illud bonum in particulari; ergo.

(ippor

ex fua. natura incorruptibiles ac indefeGtibiles in

ergo etiam eft poffibilis

g, Y

fuis operationibus ;

defe&ibilis in fuis o-

; qua

creatura intelle&tualis in

3. Quidquid eft poffibile, pot-

gmgnof

perationibus.

i. 101

eft poni in ali

qua creatura per identitatem ;

ï

t f Ce

fed ftatus impeccab

ilitatis in fuo conceptu eft

*

in; q

aliquid poffibile, ut patet 1

n Beatis; ergo etiam

vilime

dentitatem in aliquo Spiritu.

poterit poni per i

Quia bonum mo-

1t quüd

REsPONDEO aZI. n.à.

rale üt fic non eft obje&um voluntatis humanz

:e!erare,

eo quód non fit bo-

FU

vel angelice adequatum ;

numinfinitum ac univerfale, fed particulare, acli-

tioq

tbvelt

qnitatum; adeoque non poteft neceffitare volunta-

tem, cujus folum

obje&tum eftbonum univerfale.

d q

do. tr.a. n.c. & paritateti.

Difparitas

zletmin

eft; quia creatura irrationalis habet determina-

ltrey

tum finem particularem, ac etiam media circa

1THO|

objecta

particularia, eadue determinata ; econ-

LT

tra creatura rationa

lis habét pro fine fuo folum

üzum, h

bonum univerfale & infinitums adeoque impof-

W e

4ibile eft, ut ejusmodi potentia fit determinata

E &fec

circa bonum particulares five hoc fiat ingenere

* g

Inoris,

$?

t

N

"tl

GRÁTIA, ET MERITO (AN'GELOR; 311'9

moris, five in genere nature, nifi

hu

d

&u illius medii , quod eft effen

t

tantum refpe-

jale ad bonum

[

univerfale , quale eft e[fe & vivere

P

& hoc utique

homo vel An

ii

gelus neceffarió app

etit tanquam

WT

medium ad füum finem.

d 3. dift. Maj.

Quidquid eft'poffibile in-

t ltg

I f

f

dependenter ad prec

edentem füppofitionem li-

bertatis, illud poteft

poni in aliqua creatura per

li

identitatem. c.

&l

Quidquid eft poffibile depen-

7;

denter à tali fupp

ofitione. n.Maj. Vifio enim

(f

j

beatifica & ftatus ille impeccabilitatis effentiali-

j

lj

sj

Es

ter fupponunt ufum liberi arbitrii ; vel donum

Jj

li

aliquod , vel faltem naturam potentem Iiberé

t fs

agere ; quia aliàs non effet natura int

elle&ualis,

Wi

que cognofcit, fuum obje&tum effe b

onum uni-

ii

verfale, non autem bonum particula

Te.

"Talis

Qd

natura neceffarió prefupponitur in vifione Dei

um

intuitiva; quód fi quis hoc neget

, id ipfum erit

formaliffimé in quzftione.

ll Spmr

Hoc quidem conce-

|Donoma

ditur , quód Deus poffi

t creaturam rationalem

d hu

fic elevare,

ut illi in primo momento donet vi-

m

fionem Sui intuitivam; non autem, ut illi debea-

r

tur vifio quafi ex fua natura, ac fine precedente

gt

merito vel concomitante; füppofitó quód velit

i

hominem creare in ftatu vie, & non ftatim in

ftatu termini.

,E

y t

OsjiciTUR 2. contra 9. Conclufionem.

I. D. THOMAS Part.I.

! müdlä '

q.63. a. 1. ad 3. dicit:

ImHa[a ]

Naturale eft Angelo,

quód comvertatur. motu dilettionis

|

in Deum, fecundim . quod

eft principium naturalis effes

D il

f

fed quod eft Angelo n

p

aturale, eft ipfi neceffa-

É W

rium ; ereo eít neceífa

rium, ut convertatur in

eum, tanquam Authorem naturs.,

t

Atqui fi

hoc

320 D«.ISP.*I;IIVI.Q' DE VOLUNTATE,

jj f

hoc eft neceffarium, tunc etiam eft neceffarium,

jmpo

ubd nonpoflit peccare circanaturalia precepta,

]

üt Authore nature; er-

.goral

quz ftatuuntur à Deo,

o . 0ota:

ib f

go non poteft pecc

are circa naturalia.

)

tus nature integre

& fang. eft natüraliter. debi-

j

JicE $.

tus Angelo; ergo

& impeccabilitas relaté ad

jum, f

füum ultimum finem natur

alem eft ipfi debita.

] 1

j b01

Conc. prob.

Statui naturze integre repugnat pec-

j aCC

catum relaté ad ultimu

m fnem; ergo.

RresPoNDEO ad1. dift. fubfumptum.

N on

n CO

«meti

1f

poteft peccare ci

rcanaturalianon volendó finem.,

C

non conftituendó finem in eo

, quod eft re-

IpoN

vnurdite

vera ipfe finis ,

vel non eligendó media con-

Hoc enim

grua ad fine

m' n.

Subfumptum.

gperdi

ód Angelus neceffario converta-

t D.

eft

verum, quo

[e

quverti

tur ad Deum fpecta

tum fub ratione generica bo-

fed hoc non eft ipfi fpeciale ; quia etiam ho-

ünvel:

ni,

anatU

mo natural

iter ac neceffario convertitur ad ratio-

nem boni üt fic, quod revera eft Deus: fedficut

ag f

t2 ang

humana voluntas poteft conftituere rationem

fummi boni, & fui finis ultimi in aliqua creatura,

32 Datur

voluptate aut honore, ita Angelus; quia

w

X gt

Deus

fpe&tatus füb ratione precipientis ingrata,

s tat

vel vindicantis injufta poteft effe objectum libe-

ub

r averfionis deordinatz.

V ifub

Ad92. c. a. n.c. d prob. dift. a.

Statui na-

lbüni & 1

turz integre repugnat peccatum relaté ad ulti-

äiü], fed

mum finem in actu. c.

in potentia. n. a. .Vel

Watur

dift. fic: Statui nature integre repugnat pecca-

À5 m

in fenfu divifo. n.

tum in fenfu compofito. c.

ATter

a. Poteft enim Angelo in poenam peccati aufer-

"t po

ri ftatus nature integre ; ficut de fa&to fuit ab-

«nlS; er

!

latus. Adeoque non repugnat illi ftatui pecca-

bilitas,

TM

Mu '

z

aj

ïTA B,

GRATIA, ET MERITïO,Al*VT/GELOR. 321

m

lt

In

|

bilitas, fed re

J

pugnat peccatum tantim , putain

TUf

fenfu compofi

to : ficut vitz humanz non repu-

l

i

gnat mortalitas, aut potentia occidendi feipfum,

l

l

fi]

f;/

fed tantüm repu

l

pofito.

gnat mors, puta in fenfg com-

H [j

ll Ip

:

Diczs. Angeli convertuntur naturalitef

. jn Deum, non tantüm co

IT

gnitum füb ratione ge-

D)

nerica boni üt fic, fed et

lam individualiter, ac

Uþfïlm. h

fpecificé accepti; ergo non poffünt rationem

talis boni conftituere in alia creat

ura, aut eli-

if

gere media incongrua ad hunc fine

m

TA

RESPONDEO. dift. a. Angeli convertun-v

Ri

tur naturaliter in

[ enm

Deum füb ratione boni parti-

cularis per difpofitionem inclinantem. c.

per ne-

IN

|

ceffitatem. n. a.

t

l

Voluntas enim poteft natura-

liter converti dupliciter ad obje&tum. — Prim) in

j etiamþ;

quantum vel voluntas ex inftinctu

]u

cisé inclinatur.

nature- pra-

Secund). inquantum ex neceffi-

: d.

D

tate naturz neceflarió movetur: voluntas au-

t T

tem tam angelica, quàm humana convertitur

il WHFJPT

quidem naturaliter in Deum ex neceflitate na-

lus (

ture cognitum fub rf^tione boni üt fic; fed ea.

MM

$N

Tp

neceffitas nature non cogit, ut moveatur vo-

ABM m]

luntas actu in Deum füb ratione fpecifica acce-

ptum, & fub ratione individuali hujus determi-

. u

nati boni & particularis tantüm abítra&ivà co-

dd

gnitum , fed eatenus przcisé inclinatur ex in-

LM'

ftin&u nature, qui inftin&us

per alias confide-.

W

rationes corrumpi poteft,

n

jj df

El

- OBJICrTUAR 5.

contra 4. Conclufionem.

1. Homo poteft pecca

peaatl

21

re in.primo inftanti ufüs

j

rationis ; ergo etiam

Angelus in primo inftanti

ff

produ &tionis.

j

c. patet ; quia Ang

elus in primo

j

D.zdmort Tratt. de 4fngelis.

in-

(;RATI

39.2 DISP.III. DE VOLUNTATE,

Znt,

fs

inftanti creationisjam hab

etufum rationis.

|

tD pmm

rob.

"D. THoMas r.2. q. 89. .

6. docet;

jati 6

quód puer ad ufü

m rationis perveniens teneatur

igp i

ftanti fe

convertere ad Deum.

2.

in primo in

, Qu

Homo in pr

imo inftanti fuz productionis con-

ill nftà

trahit peccatum originale ;

ergo & Angelus pot-

herepe

ccatum actuale.

jrfe p

eftinprimoinftanti contra

a part

3. Angelus in primo infta

nti habet omnia requi-

ergo potuit peccare.

gipoft

fita ad poffe peccare 5

(a]tC.

Zdnt. prob.

Requifita ad p

offe peccare funt ex

arte intell

e&tüs indifferentia judicii, & ex parte

iinprid

tgutam

voluntatislibertas ; fed hec adfuerunt; ergo.

Wi

( 2

Min. prob. quoad 9. membr.

In primo momento

tio An

vidit Angelus fe

non neceffitari ab kullo objecto ;

ergo.

l: p

ad1i. dift.a. Homo poteft

1

iüri p

RESPONDEO

pe

ccare in primo inftanti temporis extr

Iufect.

fi, dter

Ms

?0)

acp

hyfici. c. homo poteft peccare in primo in-

t fani

ftanti temporis intrinfeci,

metaphyfici, & an-

'Tempus intrin

fecum eft fucceffio

At mer

gelici. n. a.

Me

Ment

operationum 5

efít autem impoffibile, ut dum

fcere principia moralis

A atj

homo primo incepit agno

15: ec

honeftatis, legis ac finis, non prius natura ten-

dat in rationem boni üt fic tanquam in finem

ttem.

lDen

fuum ,

antequam elegerit bonum particulare,

prout often

fum eft in Philofophia noftra Pollin-

&mo

/

ana de anima.

m

-oddo "EDalqmnc & par

itatem. Difpafitas

"btrari

!

eft; quia peccatum originale fe habet tantüm

" w

paffivé

, peccatum autem perfonale fe habet acti-

Wm v

luntatem in ordine

Wetur

vé: implicat autem agere vo

ad bonum particulare, quin prius natura tende-

u

Vm

rit in bonum univerfale.

d 3.

I

;G'RATIIA, ET MERITO ANGELOR. 325

D

la6

ld 3. dift. a.

Angelus habet omnia requi.

Cp

fita in primo inftan

It

:

t ad peccandum pro fecundo

inftanti. c.

Ange

lus habet omnia requifita in

J

primo inftanti ad

B

peccandum

pro primo inftanti.

h.a. Quiadum habet Ange

lus ift

Hngel

a requifita in

primo inftanti & judicium indiffe

rens, tantüm

^

£

J

. videt. fe poft appetitum finis pof

Ie tendere in

media particularia per

ii N

naturá pofteriorem.

Op erationem fecundam ac

1' [

OBJ]ICITUR 4. contra eandem.

IJ Af

ïfa

f*h

gelus in primo inftanti fuz

creationis potuit me-

H

l

reri gratiam fanctificantem

ln

AU

; €rgo etiam potuit

peccare.

2. Etiamfi in

primo inftanti una fit

W

ln

A

operatio Angeli efíe

ntialiter bona, qua tendit

infinem : potuerunt tamen in

eodem primo in-

n

ftanti dari plures oper

ationes , qua

rum una fit

pl

bona, altera mala,

"rgo.

mpnm

REsPONDEO ad z. dift. a.

Potuit mereri

j

.gratiam fanctificantem meritó d

€ congruo J/até

i

ij)

dicto.c. meritó de congruo propr

ié ac firiti? ditlo,

à Q UI

n.3. Meritum de congruo laté di

&um eft dif:

i

lt

pofitio tantüm ad gratiam,

ceffitas :

cui non repugnat ne-

g

econtra potentia peccandi requirit l-

b

bertatem.

uando igitur voluntas tendit in

païü

Deumliberé, in primo inftanti, tunc motus ad

U

j

finem & motus ad media cenfendus eft effe idem

motus, inquantum voluntas fe no

ndum habet

li

ad contraria ;

quia üt docet D. T'Hnowas r.2.

Eadem eft voluntas finis & mediorum ad. finem, In

-

aber H (iUr

[

:

i

v

quantum veró voluntas confideratur in ordine

J

j (l

ad peccatum, eatenus jam incipiunt diverfi mo-

tus, nempe motus in. finem

& motus à fine per

lamïä

peccatum. Hec eft difparitas.

J

X2

d 3,

GRATU

324 pISP.IIL DE VOLUNTATE;

yfpei

Ad ». dift. a.

Potuerunt dari plures opera-

üones ejusdem rationis per modum mediorum

quna.

ad finem, adeoque coordinatz in unum. c. di-

verífe rationis aut oppofite tendentiz. m. a.

gT d

! dpe

Motus in Deun & teceffus à Deo non folum funt

qngtat

diverfie operationes , fed etiam oppofite; adeo-

dieran

q

ue non funt fimul naturá, fed conftituunt fuc-

.

as f

ceffionem 1

n tempore angelico.

OB]JICITUR 3.

contra S.

Concluüonem.

stgita

t, quód non pa-.

suntin]

1. Primum peccatum Angeli fui

,

-

N

jmul aj

rueritlegi divine ; ergo primu

m peccatum fuit

ntia quàm fuperbia.

2. Super-

ä

——

veinf

potius inobedie

at

bia eft inordinatu

s appetitus proprie excellentie , qua

fed in hoc non

Aipo

quis vult eminere fupra alios 5

'cum jam fuerit

; prim

potuit peccare primus Angelus,

TA

fuperior ceteris Angelis ;

ergo.

3. Superbia

mpta confiftit in eo

, quód quis appe-

tf pe

fpecifice fu

sntm

tat quod n

on eft fibi debitum ,. aut quod non

oteft propri

is viribüs adipifci ; atqui non eft

1tm reí

ód tam prudens fpiritus tale quid-

li di

verofimile, qu

piam impoflibile appetierit ; ergo.

ütin

" RzsPONDEO adr1. c.a. dift. c. Fuit po-

eq

uàm fuperbia materialiter. c.

(n

tius inobedientia q

mf

formaliter. n. C.

A&us enim formaliter tales

1

t 0b

ivo; motivum autem in-

100m

denominantur ex mot

Obedientim fuit

füperbia; adeoque etiam ille

Y

Ql

d

actus p

otius debet

dicifuperbia quàm inobedien-

Aideri

lla obedientia eft generalis in omni

tia

Dein i

t et

)eccato, ac tran

fcendentalis , de qua non eft

i

fed eft queftio de peccato in fpecie.

quazítio 5

a g

d 9.-1.38.

: Appetitus enim eminendi fupra

t"ïþem.

adlios à D. THÓMA 2.2. q. 162. a. 4. ex D.

]

"

GnEGonIO ponitur effe tantüm quartus gra;

i

NTATE,'

GRATIA, ET MERITO ANGELö-R. 525

f;l plur b D;; |

RUs

dus fuperbiæ, non primus.

Primus autem gra-

dus eft propria inordinata c

um

omplacentia, qu:se

li ;

fi eft tanta, ut difponat prox

imé ac inclinet ve-

n

)

hementer ad refolutiones graviter peccamino-

Wi

fas, eft peccatum mortale, nifi

ftatim depona-

tur cogitatio : hoc autem fuit i

UL

5

n demone, qui

confiderandó feipfum, & admi

randó fuas per-

feGtiones ftetit in feipfo ,

quamvis viderit fe de-

!j

1

h

- bere cogitationem transfe

rre ad ea, quz illum

n

ducerentin Deum potiüsq

uàminfeipfum; düm-

CUU

que fimul apprehendit

LÁR

(

periculum in eo, quod

i

eft ftare in fe ipfo

, inquantum facile erat delabi

i

i

in peccatum invidie; & alia

BOR

peccata fübfequen-

tia, eo ipfo non deponend

Ó co

gitationem pec-

jnd

cavit; primó quidem tantüm

venialiter juxta

$*

i

. THoMAM perexiguam mo

rulam, poftmo-

ld qwx Ü

düm veró per majorem moram

mortaliter ob in-

TU

crementum fimul

periculi delabendi in eam de-

n

fperatam refoluti

onem.

It

ld 3. dift. Maj.

Superbia fpecificé fumpta

confiftit in eo quoad

tertium vel quartum gra-

fi

l

dum. c.. quo

ad primum. n. Maj.

Sicut enim

ii

concupifcentia confiftit in complacentia affe&ti-

jj

va circa obje&um turpe, ita & fuperbia confi-

1 u

il

itiin com

placentia propria inordinata ;

fed

j

n

ficut ad illam complacentiam facilé confequun-

yuu)

tur defideria, & appetitus deliberati ad pecca-

i

1

tum, ita etiam ex complacentia inordinata fui

ul

vel nimia vel nimis diuturna ac non relativa per-

j

petuo ad gloriam Dei oriuntur defideria & ap-

]m UJ

"ii

petitus periculofi variorum peccatorum. - Dum

T

ergo Diabolus fcit, vel'fentire potuit ac debuit -

periculum, & tamen inhazfit cogitationibus de

quaIWJ

3

pofli-

cu

396 DIS?. IIl.

DE VOLUNTATE,

at

f(

fä

þofïibilitate confervandze fuz excellentiz,.pec-

W

i.j

cavit mortaliter, & ad illud peccatum fecuta eft

Ui

invidia ac dein alia peccata, ad qu& ex compla-

S[IPW [

fit

centia fui difponebatur.

]ta D. THoMas hic

[

p

a.2. ubi ait: Pofb peccatum fuperbie con[ecutum

j

10 5

efl in .dngelo pereunte malum

invidie. Et BaAsr--

stl

Quid (inquit) prim-

Lrus Homil. de invidia.

ayibus (

cipém malorum demonem ad belhum ünpulit? nonne

ämimtcm

invidia, per quam Dei adver[arius deprebenditur. — In-

. HU

vidia autem. juxta D. THowaM in 2. Sent.

mma f

dift.5. quzeft. . art. 3. — Ef dolor aliene profperi-

WTM

tais., in quantum eft impeditioa boni proprü. t

AvcusTINUS L. de Genef. c. 14. ait:

INon

fs

J

wulli dicunt , boc ei (diabolo) fuiffe cafum & fu-

um &q

permis fedibus , quüd imoiderit bomini fa&o ad ima-

alimti

ginem Dei.

Porro hec invidia confequitur ad

i. C.

fuperbiam , non autem przcedit.

OsgrcrruR 6. contra 7. Conclufionem.

m n

i conft

SS. Patres dicunt, Luciferum peccáffe per ap-

CO

petitum zqualitatis cum Deo; ergo.

nt. prob.

Luci-

Jts,

I. NAZIANZENUSs carmine fexto ait :

t btj

fer eximio mam quüd frueretur bonore, Jporaba

t Re-

Et infra.

Dum

ttre b

gale Dei, Solümque decusque.

Deus e[fe cupit, teva caligine totus obrutus eft.

Qd QU

Et Orat.27. mndigmum, aique intolerandum . dict-

n

bant, f& cim divinus e[fet , mon Dewm quoque ex-

ttmod

jiimari.

o. GREGORIUS M. L. 4. Epift. 38.

&dbje

dicits Luciferum 'veluiffe nulli fübe[fe.

3. $. Av-

q Qu

li eft

cusTINUSs L.r14. de Civit. Dei. c. 11. dicit:

Luciferum quafi quodam tyrannico faftu. gaudere. [ub-

PSgF

dis, quàm e[fe fubditum elegiffe. . 4. S. A MBRO-

l I

SIUS Epift. 933. ait:

Quoniam .4utboris fui glo-

AT,

rie comparavit , dejettus efé. — Kxt in Pfal. 118. Sic

Vr Qu

4

e C.?CT

"t

GRATIA, ET MERITO ANGAE*LOR. 327

TP

f& exaltavit , . ut wvellet equari, &

Mmï&t

Jünilis e[fe . l.

tifimo. s. S. CHRYsosTOMvs

Homil. 3. ait:

] COIDp

M)c

Superavit equaliatem , que ves eum cülá expulit.

6. S. HrknoNvwvs in

Job. c.24. dicit ; eum

lt

afettáje divinitatem. 7. S. IsybpoRus L. r. de

|

il

fummo bono c. ro. dicit; euwm fe Deo per tumo-

h

ren contulife. 8. PETRUS CELLENsIS L. de

J

panibus c. i, ait : Porté omnipotentiam Patris , fortà

ïzali!::r. |

bonitatem Spiritüs Santli illa beflia voluit devorare?

!RQ

9. Huco de S. VrcronE Tra&.o. c.4. in

!

)

fumma fimili modó loquitur :

Similis e[fe voluit

^i [

alij]mo non per imitalionem , féd per equalitatem.

(

REsPONDEO ad omnestextus Patrum. dift.

ni

Dicunt SS. Patres Luciferum peccátfe per appe-

TE

titum cqualitatis cum Deo quoad cultum, &

UE

exifimationem hominum, aut Angelorum ma-

lorum. c. .per appetitum zequalitatis cum Deo

NUA

quoad naturam velgloriam. n.a. Ut enim pa-

:

^

f]'

;

tet confideranti, omnes hi textus addu&ti hoc

'IKI

"

precisé volunt, quód Lueifer voluerit coli üt

l:

'An'

/

"

il

Deus, etiamfi carere deberet glorià zterná, &

"T

hoc obtinuit pro fua damnatione: maluit enim

l

) Du

carere beatitudine, quàm &

qualitaþe cum Deo

inis

quoad cultum extrinfecum.

i i

OBJICITUR 7. contra eandem.

I. St o-

l

mnimoda zqualitas Angeli cum Deo non poffet

qv,,quf

D

effe objeCtum füperbiz angelicz, tunc ideo, quia

hec «qualitas eft im

pofübilis; fed hec ratio

ï

j

nulla eft ; «ergo.

Min. prob. 1.

ARISTOTE-

LES 3. Ethic. c..5. dicit :

Ele&io quidem non

| gadeïf

M

eft impoflibilium, puta immortalitatis ; ergo.

ä

?. S. THOMAS 1.2. q. 13. a. $. ad 1. ait :

l-

W

m-

de po[fbili, [ed volun-

luntas completa non eft , nïz?

4

las in-

cu

$28 - DISP. HI.

DE VOLUNTATE,

, n

ias incompleta efb de impo[nbili, que [ecundiam. quos-

«

dam *velleitas dicitur ; — quia cilicet aliquis vellet i-

j Angel

lud, i e[fet po[fibie : ele&tio autem mominat aütwum

)d

«oluntatis jam determinatum ad id quod efi buic agen-

Ü

jaq

dum , & ideo mulló modó eft impo[Jibilium. Et quaft,

jp

16. de malo art. 3. ad 9. idem habetur.

: fU

RzsPoNDEO c.Maj n. Min.

"d prob. x.

j

J:

Ü qUO(

ex ARISTÓTELE dift. a.

Ariftoteles dicit;

voluntatem talem poffe effe de impoffibili per

(]I

j def

complacentiam aut affectionem & appetitionem

d det

Jfpeculativam.

c. per affe&ionem ele&tivam & pratti-

QU

[ &l

cüm. n. a. vel dift. fic: Voluntas conditionata

siLaci

poteft effe de impoffibili c. abfoluta. n. a. Poteft

jiles &

enim quis velle effe Angelus per voluntatem feu

i non

^

[

(

complacentiam fpeculativam , non autem per

m i

abfolutam & praé&ticam ; aliud enim eft velle

tnefü

& aliud praGticé. Sic

f d.

effe Angelus fpeculative,

Lucifer potuiffet dicere : Utinam effem Deus!

wlona

fed hzc non eft voluntas pra&tica, de qua tamen

fanilis

M

teftatur Scriptura his verbis : Confcendam ,

)

ero altiffino. - 4d prob. 2. idem refpondeo. Vel-

leitas enim, quam S. Thomas circa objectum im-

t fpe

Qfatti-

pofüibile admittit, eft folum complacentia fpe-

culativa, aut voluntas conditionata.

.

£

Drcres.

uando Lucifer dixit :

In cælum

ticg

tf

confcendam fimilis ero. ltiffmo , non potuit hoc

intelligere de.ceelo empyreo materiali , in quo

& ODX

0b

Ài

fuit creatus ; ergo tantüm id intellexit de ccelo

immateriali , nempe de San&iffima Trinitate, üt

WT (

A. du adis.

Aelmpo

explicat D. THoMas hicq

RrzsPONDEO. dift.a. NNon potuit hoc in-

4j

telligere de coclo empyreo materiali fpe&tato quo-

At

J

U

adlocum.c. fpe&tato quoad gloriam extrinfecam.

n. a.

m

j

GRATIA, ET MERITO ANNGELORI. 329

J l

n.a. Potuit enim Lucifer in ipfo colo empy-

reo appetere afcenfüm ad cultum externum fibi

LEU

^

ab Angelis praeftandum , quod confecgtus eft

'lgg;/

!

I)

a&u ab Angelis rebellibus. Iinc tantür appe-

tiit &qualitatem cum Deo quoad cultum exter-

num, & exiftimationem hominum, ac demo-

f

l

i

M

num: nunquam autem appetiit equalitatem cum

;

[

Deo quoad naturam, ac gloriam.

lil

AL

AU

Os]JicrTUR 8. contra eandem.

1. Illud,

j

j

quod defa&o appetunt demones & damnati ,

27

potuit etiam appetere in primo inftanti fui pec-

WPot

1

cati Lucifer ; fed nunc appetunt aliquid impof-

AA

fibiles ergo.

Min. prob.

Damnati nunc vo-

NIl

lunt non effe Deum ; ergo.

2, Potuit Luci-

m

d

fero videri pollibilis Politheifmus absque deftru-

It d

&ioneful; ergo etiam potuit appeti. $. Pot

all:

eft dici Luciferum appetiiffe, ut fieret quarta

n

perfona in San&tiflima "Trinitate ; ergo.

ll

REsPONDEO ad 1. dift. Maj. Id,fquod

Pï'

defacto appetunt demones, & damnati volun-

(umit

tate fpeculativa, potuit etiam appetere in primo

j

inftanti füi peccati Luciferi. tr.

Id, quod de-

facto appetunt deemones, & damnati voluntate

m

practica potuit etiam appetere Lucifer. n. Maj.

yii )

InLucifero euim dabatur voluntas practica,adeo-

ah,m»

que obje&um non potuit v

ideri impoffibile.

du

|

d 9. n. a.

uia intelle&tus Luciferi erat

jj

certior quàm intelle&tus omnium Philofophorum

j

de impoflibilitate hujus monftri.

j

[

tl

4d 3. n.a. Quia utique Lucifer per reve-

g

fï

lationem meliüs cognovit myfterium Saniffimz

j

Trinitatis, quàm nos.

af

X

-

|

2

Dr-

—

gT

330 DISP. HI. -i)E VOLUNTATE;

"

Drczs 1. KEtlam in noftra fententia Luci-

flet rem impoflibilem ; ergo eft eadem

fer elegi

wO[UIiïet

ratiO. &5

Znt. prob, Etiam in noftra Sententia

j

qrafiy

Lucifer elegiffet beautudinem falfam ; ergo.

míub rationebo-

' peccat

JAnt. prob. — legiffet hunc ftatu

GU fi

ni, & non füb ratione mali ; fed fi

hoc, tunc

Lucifer etiam in noftra fententia ele

giffet beati-

j etiam à

sit lt

tudinem falfam; ergo.

Min. prob.

Eft impot-

fi

fibilehunc ftatum damnatorum

fpirituum habere

ppOfUï |

j pec

fationem boni; ergo fi Lucifer elegiffet hunc

j

atf

10

ftatum füb ratione boni, & non fuüb ratione ma-

alfam.

«ftem

li, elegiffet beatitudinem f.

[lmPOM

RzsPONDEO dift.a.

Lucifer elegiffetrem

.

quae tamen potui

t apprehendi üt

lnspo

impoffibilem,

*

4541

poflibilis peri

nconfiderationem. c. quz jam per

fe in terminis,

vel ex precognitis evidenter fit

dmys T

Si enim , prout docet D.

T

impoffibilis. n. a.

imme

'THOoMAS,

in Angelo poteft d

ari inconfidera-

& eligibilius al-

ülacif

tio, poteft ipfi videri bonum,

tero, quod non eft eligibile; q

uia non applicat

ia of

attentionem ad rationes éontrarias retr

ahentes

A

]

fenter

ab electione.

Hinc D. Tnowas in 2. Sent.

dibt x at t

Circa. judicium. eligibilium in

lneInc

!

s mon circa ab[olu-

IT

"Angelo error e[fe poteft , quamvi

tam cognitionem eorum, ad que m

aturalis cognitio fe

Bl fm

extendit ;

intelle&tus enim. dngeli ,

licet in eligendis

l, &

non po[fit ligari paffone.,

ficut. in mobis accidit , poteft

d m

Tür

tamen impediri à re&to ju

dicio eligibilium per omüju-

lusi

nem aliquorum. ,

qu& confideranda funt.

um

Dicks:.9.

Noftrum fyftema peccati ange-

LU

R

m decretum mit-

TAU

m

lici fupponit in Deo abfolutu

tendi Chriftum Adamo etiam no

n peccante; fed

1f

]7 P

gb

A

hoc eft falfum juxta communem ; ergo.

prob.

l

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 931

ii

&l

prob. . Si noftrum fyftema fuppoher'e't, Chriftum

tantüm veniffe ob peccatum Adami, tunc non

Ltf

potuiffet Deus Lucifero revelare Incarnationem

d.

futuram, quin Deus jam abfoluté prefuppofuif-

j

Ij

t

fet peccatum Adami; adeoque etiam caufam

peccati, nempe tentationem diaboli, confequen-

1

ter etiam. peccatum diaboli ; Atqui hoc non

Tj

potuit fieri; ergo.

Min. prob. .Si Deus jam

)

d

]

J

fuppofuiflet peccatum Luciferi futurum , tunc

fuiffet peccatum Luciferi caufa Incarnationis, &

D

Incarnatio viciflim fuiffet caufa peccati in Luci-

fero faltem objeGtivé in mente divina; fed hoc

li

l

eft impoflibile; ergo.

.RESPONDEO. r.

Etfe faltem probabilem

0s

!

M

Jj

fententiam, Chriftum fuiffe venturum, etiamfi

Adamus non peccáffet.

]

Wt

RzsprowDEO 2. Deumpotuiffe previdere

Adamum etiam peccaturum independenter à pec-

uLIU; A

u

cato Luciferi, vel potuit previdere peccatores

)

faltem pofteros Adami, qui indigerent redem-

L

ptione; &fíic ex füppofitione peccati, inde-

At

'

pendenter à peccato Angelorum

lt

feftare Incarnationem futuram.

previfi, mani«

!

.l

RzsPoNDEO 3. Potuiffe Deum Incarna-

pl

tionem futuram diabolo proponere füb condi-

tione, & interrogare quafi ,

quid effent. fa&uri,

j P"

fi effet miffurus Chriftum,

j Dl

RESPONDENT alij 4.

Etiam abfoluté

potuiffe proponi Incarnationem üt futuram imó

u

fic a&u fuiffe propofitam ; quia Deus previdit

peccatum Luciferi confecuturum ad revelatio-

nem abíolutam, non ad decretum abfolutum.

rl

f(

Decretum Dei abfolutum mittendi Chriftum fe-

quitur

"2

/

GRAT]

332 .DISP. 1lI. ,DE VOLUNTATÉ,

n

quitur ad

previfionem peccati; revelatio autem

«j 0

hoc decretum & fic.in decreto fuppo-

fupponit

Jus?

nitur revelatio abfoluta,

& revelatio fupponit

J 00

decretum ; adeoque fupponit feipfam ; ficut in-

P

mmm: c'

tentio inftituentis voces vel Sacramenta etiam

H

ji d

vultfeipfam; & ficut vox fignificat fe ipfam.

Verüm hec ultima refponfio non videtur fuffi-

gpliv.

gthoritas

cere; quia propofitio debet habere objectum

m boc

verum faltem inadequaté diftin&tum à feipfo;

; Q

ficut definitio vel oratio habent obje&tum inad-

equaté diftiné&um à fe ipfis : infuper caufam ve-

ritatis & occafionem ea revelatio debet habere

adequaté diftincta

m à fe ipfa faltem formaliter

& naturà priorem,

vel fecundüm fignum ratio-

nis prius ad fe5 ni

hil enim poteft affirmari, .nifi

DICO

qu

od prefüpponitur ad affirmation

ems; affirma-

p

jutem futuritio üt futuritio, & principale

n

tur a

rente 1

determinativum activum ad futuritionem. Fu-

turitio debet etiam prefupponi abfoluté ad con-

Inrdos

irs D

ceptum affir

mativum prepofitionis, vel revela-

tionis: illu

d determinativum eft peccatum Lu-

0a

w alios

ciferi, & hoc non poteft abfoluté previderi,

Qentes

aut cogno

fci, quin priüs abfoluté ponenda co-

nofcaturreve

latio, & hzcrevelatio iterum non

j

ho

poteft cog

nofci üt ponenda , nifi cognofcatur üt

&üs futuri dependenter à peccato ab-

Wlenan

cognitio a

HR-

foluté ponendo,

quod tamen abfoluté non po-

.

nitur per eam cogni

tionem 5 quia cognitio non

Ino

fed decretum vel actus

tüim |

puri

ficat conditionem,

cognitus in circ

umftantiis aliunde decretis.

titts

il f

Dricrs 3. .Per hoc non explicatur, quo-

1odo potuerit Lucife

r tot Angelos fecum in rui-

M

elinon

Wsin

nam trahere; ergo. 44nt. prob. AliiAng

- potu-

H

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 353

( q

l

potuerunt eam appetere divinitatem

, feu do-

i

DO

minium fupremum in creaturas ; ergo.

REsPONDEO n.a. J4d prob. dift.a.

Alii

UMj

[

Angeli non potuerunt appetere divinitatem fà-

jremam. c.. inferioren & fübordinatam. n. a. Nam

Tm

& alii deemones à gentilibus colebantur in fuis

J

if

templis v.gr. intemplo Pantheon.

Dein potuit

authoritas Luciferi adjuta per invidiam & fuper-

b

biam hoc efficere

T

"

, ne fe fubjicerent Deo hgmi-

ni, Chrifto.

x

ATLTe

il

i

QUJESTIO V.

H

T

De pena Demonum.

j

ICO 1.

i

Angeli mali poft confummatum

m

peccatum ftatim fünt damnati.

It

. Conciufio eft contra SaAL MERONEM, qui re-

ferente SUAREZ hic L.8. c.r. n.6. dócebat

d

Angelos non fuiffe de cclo precipitatos, nifi

|rert

prius Dei benignitate diu invitatos & exfpecta-

i

tos ad penitentiam. . Eft etiam contra non nul-

Tif

los alios, quos refert SvAnEz hlc c.2. n.3.

y

40

dicentes , quód An

geli mali nondum fint judi-

V on

cati.

fetri

PROBATUR r. Chriftug dicit,, fe vidiffe

C j

Sathanam ficut fulgur de celo cadentem. Luc.1io.

V. 18.

J

Mp

:

PROBATUR 2.

Conftat eos effe caufas o-

v

mnium malorum in ifto mundo, adeoque jam

(

privatos gratià converfionis, quz& poena indura-

tionis fupponit judicium.

y, Ü

i

ROBATUR 3. Adamus ftatim fuit judi-

eatus in ordine ad peenam; ergo & Angeli mali.

PRo-

ängehp

—

:

u

234 msr.ju. DE VOLUNTATE,

pIO

PRoBATUR 4. D.Paulus r. Tim. 3. v.6.

! eïäf'

monet, ne neophyti incidant i

n jüdicium diaboli.

du

Et 2. Petri. c. 2. V.4. dicitur : —Deus Zngelis pec-

ag

cantibus mon pepercit, [ed vudentibus inferni detra-

Ergo.

1hic

&os in tartarum tradidit cruciandos.

j

« Ca

DICO 2. Ignis, qui juxta Matth.25. V.41.

Paratus eft diabolo &? 4ngelis ejus, efc verus ignis.

]103.

Íta communis fenfus Ecclefie contra CATHA-

snelle

&INUM & non nullos Philofophos ; prout re-

dfrum

fert SuAREZ hic c. 12, n. 3.

m appr

"PanosATUR Conciufio r.

Chi 1£/ï'us Matth.

Pt0nA

95. V.41I. dicit: JDifcedire à me maleditti in ignem

BU

elernum, qui paratus eft diabolo, C Zingelis ejuss

enj; i

in fententia autem judiciali non folent adhiberi,

j 5 (

nec debent adhiberi verba metaphorica ad ex-

wr Reä

primendam ftatutam poenam, maximé fi meta-

phora non fit aliunde

nota.

1!

J (

PuonATUR 2. Ex aliis textibus Scrip

.th

n

tj

ï

re, in quibus

fit mentio ignis infernalis v. gr.

l fülld(l (

l(uim 33. V. I4-

wis poterit babitare de vobis cum

1034

i

:

(or

igne

devorante ? quis babitabit ex «vobis cum arao-

vibus fempiternis.

Ítem Deut.32. v.22. Jgnis fuc-

1 fl

fe g

cenfus efd im furore meo , P ardebit usque ad in-

ferni novi[fma 5

talia autem verba in re tanti mo-

j

ï

IU

, quamdiu

IQ

Eï

menti debent fumi in fenfu proprio

poffu

nt fumi.

Wm 1

PROoBATUR 3. ex Sanctis Patribus.

Ls

WUf :

Gagconrius M. Lib.4. dialog. c. 28. dicit:

W

9. 9.

Q

Jgnem inferni corporeum e[Je. non ambigo.

Ie

AucusTiNUS L.12. de Civit. Dei. c.9. ait:

m

Adberebunt incorporei fpiritus corporeis igmübus cru-

BIUITT

ciandi.

Multos fimiles textus refert SUAREZ

J

e

NI

hic C I2. D. H 12. 13-14. & 15. qui videripoteft

-

m

IE,

GRATIA, ET MERITO ANGELOR, 555

$

iij

u

DICO 3. Demonesab igneverétorquen:

tur per aCtionem phyficam, non tantüm per ap-

20 i

diii

prehenfionem in quantum videlicet apprehen-

duntignem fuz naturz difconvenientem. . Su-

REZ hic c. 13. n. 1. dicit ; fe nullum legiffe Do-

Wl

&orem Catholicum pro oppofita fententia.

ii

3

PnonATUR Conclufio r. Scriptura dicit,

Qs

ignem effe paratum diabolo, & Angelis tanquam

afflitivum, non autem dicit, diabolo effe pa-

J

ratam apprehenfionem ignis; ergo.

p

PRoBATUR 2. exSS.Patribus. . VIS. Av-

lIl )

GUSTINUS l. cc. dicit ; Spiritus corporeos verís

li

quamrois mürís wwodis pomá corporalis igmis affigi;

i

p

ergo. 2. GREGORIUS M. L.9. Moral. c.38..

La

dicit: ReGP infermi clauflra tenebrofa terra mun-

cupantur 3. quia quos puniendos accipiunt , nequaquam

X

pená tranfitorid «vel

phantaftica imaginatione , fed ul-

N

(ione folida cruciant.

Ti

(

PROBAT'UR 9

3*

ex ratione.

Si damnati

m n

tantüm torquerentur per imaginationem, tunc

(j

D

effent fimiles infanientibus vel phreneticis, qui

n

]i

putant fe ab igne torqueri, cüm non lzdantur,

jme.

Sed hoc non poteft dici; ergo.

quamdiu

DICO 4. Inpoenadamnatorum nihil aliud-

fit, quàm id ipfum, quod fit in anima, quando

]xf

:

torquetur ab igne corporeo, dum adhuc eft in

M

2$l

Corpore. Sola differentia inter animam , & doe-

;

mones in eo verfatur, quód unio inter corpus

d

ï

!

& animam fit naturalis, feu juxta exigentiam

ni

extremofum ; unio veró deemonis ad ignem fit

NIl

i

fupernaturalis

Wl

tremorum.

, feu fupra exigentiam Daturz ex-

u

J

*

ExPLrI-

mh

436 DISsP.IIL. DE VOLUNTATE,

(inci

ExbeLrcaTUR Conclufio. In deemonibus

guieri

excitatur fimillimus dolor, qualis excitatur in

gnem: ficutenim

g

V

anima hominis concremati peri

:.

í

9 dem

per motum rapidiffimum par

tium inflammatarum

qdücert

in anima, eo quód

7

in corpore excitatur dolor

|

jj dl

Deo placuerit fenfum d

oloris alligare illi motui

,

a

fequatur dolor; fic et-

!

ita, ut pofito illo motu

.

6&0 j

iam poütö eodem

motu rapi

diffimo partium in

f

fe,

cui alligatur

Demon, fequitur

igne infernali ,

lm CT

|

fenfus doloris in dcem

one, quia Deus author

Ino

B

ratim fic ordinavit, ut pofito uno fequeretur

J

$1

alterum ; imó ipfi igni impreffit hunc ordinem:

j

BIN

(

ficut motui partium ut

Author naturz imipreffit

Si hunc

!

ordinem ad fenfum doloris in anima.

j hoi

ordinem igni impreffum velis vocare qualitatem,

iefe

er quam vir

tus ignis elevatur fupernaturaliter

T d

ad crüciandum fpiritum ; & fi dolor

em illum

j

j Inte

inde confequentem in deemone etiam velis vo-

tmDon

care qualitatem difconvenientem naturz angelicee

11, lp

fupernatur

aliter impreffam ab igne elevato fu-

érnaturali

ter, idem dices, quod nos fentimus,

tiemo

ód tu loquaris obfcuriüs,

üend

hoc folo difcrimine, qu

nos autem clarius.

ün&

WCO

PRosATUR Conclufio fic explicata, Hic

ial

modus explicandi eft poffibilis ; faciliüs habet

Al Tk

analogiam in natura per unionem rerum de fe

4114

improport

.

ionatarum, nempemotus ad dolorem;

SENS[

eft minori

bus difjcultatibus obnoxius ; ac de-

i

"

l

0C tQ

nique conformis fenfui fcripture & Patrum.

[

gne, l

?

Ergo.

;

if

DICO 5.

Tgnis non cruciac dcemones tane

VIBnel

tüm per a&ionem intentionalem.

T

Conciue

ld

L

li

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 337

PUR

À

d

Conclufio eft contra SbOTUM., prout comi.

fäfllr l

muniter illi tribuitur ; creditur enim

docuiffe ,

(lEenir

ignem non folüm producere in intel

lectu ange-

TAUR

lico demonum fpeciem fut impr

effam, fed etiam

J

BOq

Uij

producere ipfum actum intelle&

ionis 1

I

eu cogni«

ll

tionis actualis; ita ut cogatur

doemon perpetuó

) ücet

attendere ad ignem & ad fe,

t

feque habere pro

obje&to, neque permittatur

ad alia objeéta ad-

)

l

!

vertere, quod demoni utpote intelleétivo in-

i

gentem creditur caufare triítitiam.

r

PRonATUR Conclufio.

Ignis infernalis in

1

lii

fcripturis nobis proponitur üt

veré crucians ac

ml

ledens doemonum füb ratione fi

P

hv

ecifica ignis, fed

tali modó non apprehender

etur nec à demone

i,

nec ab homine üt veró le

dens ac crucians füb

xtmglirer

ratione fpecifica ignis;

ergo.

Min.

rob. .Eam

T 1

]|efionem ac moleftiam

, quam inferret ignis co-

Ydi

!

gendó intelle&tum Ang

eli ad fui perpetuam ap-

r

prehenfionem, poífe

t eadem ratione caufare l-

Ya

gnum, lapis, mufca &c.; quia poffet intelle-

eDCI

&us demonis eódem modó

cogi & alligari ad

Yal

apprehendendum perpetuó 1

ignum , lapidem,

mufcam &c., & nihil aliud

3 ergo,

p n

DICO 6. Ignis noncruciat doemones tan-

tümperalligationemadignem. Eftcontra com-

j M

munem Thomiftarum, qu

"i l ïe

Os refert S UAREZ hic

f

GE na.

[

j qi

SENSUS EST, quód demones non precisé

ii

per hoc torqueantur, quód fint quafi incarnati

j

in ign

a

d

nec poflint fe mover

e quó voluerint,

"Ti

aut fi fe moveant,

quód debeant fecum circum-

j

ferre ignem ita, u

t quó moveatur

ignis, etiam

Inoveantur dcemones & viciflim.

GONETUS

j

D. dwort. Tract. de Anzelis.

X

hic

l

I

(

338 -DISP. III. VDE'VQLUNTATE,

(

hic Difput. 14. a. 2. $. 4. n.6o. eam alligationem

|

|

jr d

Jl

fic explicat :

Sciendum , inquit, plures in mofira

antis.

f]aretTï*

do&rina e[fe effe&bus qualitatis demones alUg

gtioribu

Primus efi,

dewonem . ipfum fubmittere igni, 4 quo

"

Secun-

jl

j U

alligandus €[t , ficut inferiorem Superio

yequ

af

dus efi alligatio

potentiarum : — primà 3.

n ordine ad

ib/as

in eo confifi

ens, quid imtelle&tus domonis mon

nj pote

xl]

ideft

polfis plu

ra inieligere, que ipfe vellet libenter intel-

3UolOr

0lo

& econtra mece[itetur , delerminetur , ac li-

ligere :

ficom &

getur ad meditatio

nen plurium, que mollet smeditari:

aitunt ]

m videlicet ita co-

fecundà in. ordine ad. locum inquantu

»sAdem nt

güur remanere applicatus umi loco ,

ut fuam virtu-

|

js COTTU

iem mon po[fit alieri Cj alibi applicare.

Ex quo ve-

carceratio ,

fau

Y

eimmed

ä

fultat iertus effettus , mempe ipfa in

« e

detentio im umo loco, ebque valdé ang

ufto tanquam in

i, qu'

carcere. 1ta GowET Thomifta. Ceterüm ne-

jupred

ant'Thomiftze communiter ex ea alligatione ul-

lam aliam in deemonibus refultare peenam fen-

u:abfol

tll fem

füs ;

hinc idem Gonet n.63. & fequent. fic di-

cit :

Nullum aliud in fubftantüs [piritualibus poteft

dm tam

u $

a[fignari tormenti ge

nus, quod ad penam fenfüs per-

üineat. lmprümis enim mon poteft

ignis torqugre da-

mit

[

Jttont q

mones imprimendó illis fuum calorem ,. i docuit Hzx-

aricus. -- Neque per qualitatem. fubftamiiam. de-

üm,

maculantem ài ait SU AREZ. - -

snonis fedantem

hona

Nec eiiam. placet illorum fententia , qui dicunt , 15nem

Tif

inferni torquere dewmones, C animas [éparatas cau-

"tfant

andó in illis delerem €9 ^ triflitiam ejusdem rationis

cum illa, quam im voluntaie patitur anüma conjune

Wt

Ga, quando corpus igne comburitur.. Et Lec. $.5.

Alligatio demonum ad. ignem inferni non di-

103

n.73

d

cit fünplicem foliem detentionem 9 incarcerationem ,

E

imme

fed etiam plures alios effe-

uT

u advef[aïii autumant »

&us

^

GRATIA,ET MERITO ANGELOR. $59

AU

Gus fupra explicatos, qui acerbiffmum in demonibug

! tf

caufant dolorem & cruciatum. — Éx ha

C explicatione

J

apparet Thomiftas tantiàm differr

eper-hoc àRe-

D7

centioribus, quód alligatio fiat i

mmediaté in po-

p

tentiis, & ex illa ligatione pote

ntiarum primüm

t

confequatur dolor:

ficut ignis immediaté de-

la

hi.

ftruit potentias organicas in noftro corpore, &

ex illa deftru&ione oritur connatüraliter in ani-

) üflll'

madolor. Apparet etiam, dolorem illum Tho.-

Hl

mifticum eatenus tantüm differre à dol

ore, quem

lt

admittunt Recentiores, quód il

tií

le dolor nori fit

ejusdem rationis ,

feu non entitativé refpiciens

)f«

fenfus corruptos, dum econtra nos dicimu

$,ab

j

igne immediaté produci dolor

em, & dolorem

Qu

hunc effe

ejusdem prorfüs rationis cum noftro

m

dolore , quem percipimus ex igne,.n

m

on quidem

quoad przedicata relativa, fed faltem

quoad prz-

nh

dicata abfoluta non refpe&tiva fuz c

aufae. ]ta-

Áiei:

que illa fententia parum omnino diftat à noftra.

T:

Interim tamen, quia funt alii Thomiftz

» qui,

Á

ütrefert SUAREZ l.cc. preter puram

alliga-

r

tionem &.triftitiam exinde confequentem non

fv

admittunt alium dolorem aut alium modum cru-

j d

ciatuum, contra illos.

u

PRonaATUR Conclufio r.

Verba fcripfuræ

j m

proprié fignificant actionem i

j U

gnis quà talis dire-

& caufantis cruciatum in doe

mone; ergo datur

r

alius cruciatus pre

a cün Imc

ter puram alligationem, qui

immediaté ac dire

&é procedat ab igne.

u)

PRosATUR?, TextusSS, Pat

T

rum conjun-

vt

8unt immediaté cruciatum deemonu

in cum ignes

j

"g

€rgo non cogitant de alia caufa me

dia nempe de

[)

2

liga-

GRAT]

$40 ^ DISP.IIL DE VOLUNT'ATE',

jl

M

q[

j

ligatione'potentiarum i immediaté cru-

qptarmr

clativa.

1qu1(

Cruciatus doeemonum ex-

que [l

-^ CONFIRMATUR.

if fl

il

rimuntur à Scriptura, & Patribus per ignem

y m ean

tanquam inftrument

um proprium doloris in ho-

j

tUf d

fetur inftituti quedam ana-

minibus; ergo cen

jj

modum cruciandi etiam r

efpectu

prC

logia quo ad

hibus de

demonum ;

quia dum loquimur homit

nl

utique loquimur de illo juxta

objecto ignoto,

minfert

ideam, ac analogiam,

quam fentimus in nobis

11[]0 [ ,

ad quas fit comparatio-

refpe&u earum rerum ,

!jmor

l w

& que ferviat a

d comparationem noti

1

Qute o

ignoti,

cum ignoto.

"nt. prob.

Lüc.16. v,94. "PEpue

umibus 1

Crucior in bac fla

mna; etiamfi non ha-

lo dicit :

Mifjus

d &

beat corpus.

. ]tem Apocal. 20. dicitur :

200

fülpburis, ubi & beftia &

eft -in. flagnum ignis &

zute d

beta cruciabuntur. di

e ac motle in fecula

1 m

gfeudo - prop

(j autem cruciatus tantüm proveni-

Áeeculorum 5

i

I

ret mediaté ab alligatione ad ignem , cur

Deus

l

1.

non preparavit diabolo lignum, aut lapidem,

fímm C

qut mufcam, ad quam fieret ea alligatio 5 ergo

at p

ratio doloris & cruciatuum in demone non ha-

ml

U

bet immediatam connexionem cum ligamine po-

duf

!

tentiarum , fed cum igne.

It

PROBATUR 3.

SS. Patres agnofcunt do-

Qmnones veré cruciari per ignem 5 ergo.

Znt.

Aifd

D]

rüb. GaEGORIUs M. L. 4. Dialog. c. 29. ait:

j

h fí

Si diabolus ejusque zngeli, cim fini incorporei, cor-

l

poreo funt igne cruciandi, q

uid mirum, [i anime an-

s

li,

iequam Tecipiant corpora.,

po[fint. tormenta- fentire.

S. AucusTINUs locó fuprà citató dicit:

de-

D qu

»ie j

mones cruciari per ignem mürís fed «erís modis. Hoc

N

autem verum non eífet in Adverfariorum fen-

VO

.tentia;

['E,

CRATIA, ET MERITO ANGELOR. $41

Al t

';edtia; quia non ignis cruciaret demonem, fed

tantüm incarceratio &alligatio potentiarum: ne-

Wil

que aliquid conferret fua qualitate fpecifica ignis,

Vüem

cüm nihil interfit incarcerato, utrüm incarcere-

It

tur in carcere igneo five aureo, fi reipfa nihil

1d

leditur à füo carcere, nifi tantüm per alligatio-

nem.

;

N

D

DICO 7. .Locus adequatus penarum ple-

0

risque Angelis usque ad diem judicii non efttan-

j

(

tuüm infernus, fed etiam ac potiffimüm aér ca-

Qdl

liginofus ;; dantur tamen aliqui domones, qui

E

It

vel jam originaliter ob fpecialem fuam malitiam,

I

vel nunc ob feductionem animarum cum iisdem

n

animabus feductis, aut per fpecialem vindictam

ln

MM

Chrifti & San&orum, qua vindicant nonnulla

lej]

i

demonum in pios patrata flagitia ac maleficia,

i [b

jam ante diem judicii in infernum detrufi funt.

n

lta communis Theologorum prefertim Sua-

r us

REZ hic L.8. c. 16.n.5. 22. 25. 24. & 25. quam-

Vis n.28. putet, ab initio deemones omnes in

jion

j

infernum detrufos, fed poft creationem Adami

u J

iterum pro certis hominibus ad tendandum in

j

magno numero in mundum remiffos effe. - Sed

hec claufüla non placet.

T

PROoBATUR Conclufio r.

Generaliter ex

1

fcriptura.

Ad Ephef. 6. dicitur :

Induite «os

arnaturam Dei, ut poffitis flare adverfus. diaboli -in-

if

(

j

Jidias, quoniam mon eft nóbis collu&tatio adoer[us

t

carnem, ( fanguinem : fed adverfus principes, 9

pote[tates ,. adverfus mundi. ve&ores tenebrarum barum,

M W

jdi

contra [piritualia nequitie in celeflibus, id eft, in

aére , qui in fcriptura vocatur codlum.

Item

T.

ju

quando fecundian Prin-

Ephes.'z-. v.2. ddmbuldris ali

li

j

cipein

4

x

(

342 . DISP. III.

DE VOLUNTATE,

lt

[

:

cipem poteflatis a&ris bujus, [piritus, qui munc ope-

gt J

yatur in Jiios diffdentie. . ltem 1. Petri. 5. v.8.

ii J

"Advoerfarius *vefter diabolus tanquam 1eo vugiens cir-

cuit, que&rens quem devoret. Denique Apocal. 12.

ju t

v.12. dicitur: JDefendit diabolus ad *os babens

u

iram magnam.

amz[ä d

il

PROBATUR 2.

Demones rogárunt Chri-

PT

fitnous 1

ftum, ne mitteret eos in abyffum, id eft, in

ii

infernum 5 ergo fecundüm ítatum damnationis

0. Znt. prob. Matth.

maturr

prefentemnon funtininfern

rinfer

$. demonia clamárunt ad Chriftum :

Quid 10-

:

j

TU

bis &? tibi S9E[u füi Dei? venifti buc ante tem-

1

TU

pus torquere nos ? Et Luc. 8.. Obfecro ie ne me

torqueds. - - E rogabant eum, me imperaret illis

»

]

j

?l

ut in aby[[un . ireni.

Huc pertinet etiam , quod

í

t

Chriftus dicit Joan. 12. v. 31.

INunc princeps bu-

K

jus mundi ejicietur foras, 1eu in infernum. Et

Apocal.20. Angelus de cclo defcendens af-

UT

/

prebendit draconem, qui eft diabolus , €9' ligavit il-

TOE

jidti

lum per mülle annos , 69 müfi eum in abyfJum.

PROBATUR 3.

Authoritate Doctorum &

hi

Patrum.

Sic MAGISTER SENTENTIARUM

u ]

in fecundo dift.6. . ultimo dicit: Puto anó, quia

(rhYs

San&i quique repugnantes adversüs iflos peccatorum

l qi

inceniores qmminuant exercitum dewmonum , quia me-

quam fpiritus cimn. vincuntur & Sanüis vel in aby[-

füum vel in exteriores tenebras. abducuntur. . Obfer-

vo hunc textum effe defumptum ex Origene

05

Homil. 2o. in'Jofuz. quamvis hoc non fit intel-

o

ligendum univerfaliter, & de quacunque victo-

|

lls (

riaSanctorum non decretoriaaut perfeGta. ltem

tl

ex S. AvcusTINO L.rr. de Gen. c. 26. ubi

nti

o$ de-

ficait: JMinimà dubilemus , peqaatores «dngtel

VBSEP

trufos

i

CRATIA, ET MERITO ANGELok.'343

trufos tanquam in carcerem caliginis bujus. aéree. circa

)

terras fecundim. ipoflolicam. fidem in judicium pu-

Hf f

miendos fervari. Xt Lib.rr. de Civit. Dei. c.33.

d

ait

L]

e.

PeccálJe quosdam dngelos, & in bujus mundi

li

ima detrufos, qui eis welut carcer efW ufque ad ulti-

s in die judicii dammationem , — poflolus Petrus

V.

apertiffan? oftendit dicens : quid Deus Zfngelis pec-

i

catoribus non pepercit, fed carceribus inferni recludens

d

iradiderit puniendos in judicium referoari. . Et Lib.

li

de natura boni cap.33. explicat, quid intelligat

n

per infernum deemonum dicens ;

Quamvis jam

T

bunc infermum, boc eff, caliginofum 'aztem tanquam

N

carcerem. acceperint.

Item de agone Chriftiano

|

|

lt

Cap.2. 3. & 4. explicans illum textum :

INon, eft

Wi

mobis collu&tatio €9c. dicit: Celum dicitur ifle ügr ,

jl

ubi venii C$ nubes C? procelle & iurbines fiunt;

)

boc dici, me quis exiflimet ibi babitare mala demo-

li

M

r

nia, ubi [olem €9 lunam €9 [lellas Deus ordinavit :

!

N

l

[

Nh

nam C ipfe Jpoftolus alió locó diabolum phincipem

pote[latis azris bujus appellat. Ydemapertiflime con-

i

ftat ex plurimis aliis locis SS. Patrum v.g. Inx-

DA

NXEI, EusEBII, Isrpomr, HikRONYMI,

jf

li

I!

CunvsosTOMI, PRosPERI, GREGORII

fj

: J

M., quos citat SUAREZ Cap. 17. num. 3o.

UMJ

(i

M

Solvuntur Objectiones.

nf

OsjJICITUR r. contra 2. Conclufionem.

j ij

t. Poteft ignis inferni tantüm metaphoricé ac-

l

j

cipi; ergo.

Prob. Zni.

Alia adjuncta ignis in-

|

!

i

fernalis tantüm debent accipi metaphoricé ; er-

j

go & ipfe ignis.

Prob. Znt.

uando v.gr. di-

l

[]

;

Vesï Epulo Luc. 16. dicit :

Crucior in bac flammna

n

E

ümul

qu

544. DISP.III.

pE VOLUNTATE,

j

i

fimul additur: elevans oculos fuos , .cim e[fet in

ng ]oqlle

tormentis , vidit Zbrabum á longà, 69 clamans di-

Jil.

xit:, Mitte Lazarum , ut intingat extremum digiti

9 p

fui in aquam, ut refrigeret linguam meam.

Atqui

eode

wuoq

oculi, lingua, digiti &c.. de animabus feparatis

2.

tprpore

tantüm poffunt accipi metaphoricé 5 ergo.

(Ch

TU

Job.24. v.rg dicitur: .4d mümium calorem iran-

feat ab aquis nioium ,. €9 usque ad infernos pecca-

gyeli

i

J dl

tum illus; fed proprié in inferno non dantur

aquenivium; ergo nec proprié datur calor ignis.

qnoram

trebro

9. Ha. 66. w. 245

Vermis eorum non morietur , &

ergo ficut vermes

imam

jgnis eorum mon extinguelur ;

& (0ff

tantüm funt metaphoricé in inferno, ita & ignis.

ipror

Item dicitur Marc.9. Bonum eft tibi lufcum in-

/

Tl '71&

troire in regnum JDei , quam duos oculos babeniem

A

l

TM

miüiii im gebennam ignis, ubi ermis eorum mom tmo-

vitur, é$ ignis non exunguitur ; Ergo. 4. Quan-

50

Vil

[.eti

do Joannes Baptifta Luc. 3. v. 16. de Chrifto di-

Cit

1l

ve

lpfe vos baptizabit in Spiritu San&to. €9^ igni,

ignis non fumitur proprie, fed tantüm metapho-

i db

!

ricóé; ergo & inaliis locis, ubi agitur de igne

a;raïural

j

inferni.

1

W

AURIT

RzsPONDEo inprimis generaliter ad omnes

ls

TT |

textus negando paritatem ; quia ibi datur ratio

ac neceífitas recurrendi ad. fenfum metaphori-

1

(

iT

cum: econtra hic potius datur ratio ac neceffi-

Pl

tas infiftendi fenfui proprio 5 nec enim tam fre-

dant

quentes funt locutiones metaphoricz, nec idem

"s

eft fenfus Patrum, Do&orum & Ecclefie circa

3f

illos textus aut traditus aut infpiratus: ne de-

1 , q

nique dantur eedem 'circumftantie, nec ratio-

li,

nes nec conje&ture ezdem de fenfu improprio,

'Ytt

ubi agitur de precipuo articulo

J

X

D

mgxlimä 1n ids

fidei,

*

V

li

GRATIA, ET M'ERITO.ANGE'.LO.*R. 345

*

1

fidei, & fententia judiciali, i

AUf l

fimé loquendum.

s

n quyibus' propriif-

] dyg

Jl

44d 1. refpondeo : defun&orum animas fe-

u

cum gerere omnes internos fenfüs, fecundüm

lj

quos eodem modo afficiuntur, quo afficiebantur

l

incorpore; prout etiam non nunquam ii,

qui-

L

bus abfciffum eft br

lh

achium, de dolore brachii

T

i

1

conqueft funt non alia ex caufa , nifi quód man-

ferit in anima eadem affettio ob fimilem motum

!t

]i

nervorum concurrentium & fpirituum vitalium

M

in cerebro.

Itaque fi Deus ita velit modificare

TU

materiam pcnalem inferni, ficut partes . mate-

ii

J

riales corporis animam in vita afficiunt, habe-

bunt prorfüs easdem fenfatiories

, quas habe-

m

bantin vita: & hoc plane verofimile eft fieri.

L

ld 2. dico ; etiam proprié dari in inferno

Qu

aquas nivium, non perfeveranter, fed tranfeun-

jl

ter:- fi enim deemones poffunt formare corpora

T

aérea, vel grandines, nulla eft ratio , cur non

K

I

"

A

pofüint ab illis formari proprié diéte nives, ut

g

connaturaliter animas feparatas per unionem ac-

cidentalem alligatas afficiant.

lonmgs

Zdd 3. dico ;; Vermem jam fuiffe ex ufu ter-

MR

minorum metaphoricum in idiomate ]udæorum,

n

non veró ignem 5 adeoque nominando vermem

il

erat metaphora fenfibilis, qua omnes intelligere

ii

debebant remorfüm confcientie ; nominando

n

i

lW

veró ignem non erat metaphora fenfibilis . 9-

jl

mnis autem metaphora non fenfibilis eft menda-

p

cium , quod non cadit in fcripturam.

j

T

ld 4.- poteft diei, baptizatos effe Chriü:ia-

p

nos vero igne in die Pentecoftes, ubi apparue-

um

runtignez lingue füper capita eorum, ut.& fic

VV]

2

fer-

cu

346. DISP. IIL . DE VOLUNTATE,

yiis J

fervetur pro

prietasverbi. Aut poteft dici, hune

I g.

terminum ex

circumftantiis fenfibiliter fuiffe me-

5

lum d

taphoricum, eó quód baptifinus utique conna-

non poffit per verum ignem.

n If

turaliter fieri

W

of

O3]71CIT

UR 2. contra eandem authoritas

I

'TraTULLIANUS in Ápolog. c.

j

»

Patrum.

yr t

48. ubidicit Jmpoflbile e[Je

fpiritualem fubftantiam

o. OnIGENES Ho-

)

at m

áb igne corporeo pati.

Ergo.

[

& CUr.

mil. 9. in Matth. ait :

Qui difcedunt d Chrifto , mit-

vefiari

iuntur in ignem cliernum ,

qui alerius efL generis

fcam

ab boc igne , quem babemus in uf .

ignis juxta id

anjebu

accipiendus , quod

&9 vermis. Ergo.

3. S. AU-

GUsTINUS Lib.21.

de Civitate Dei cap. 1o.

le j ü(

W

jl

U

l

Dicerem (inquit) ilem fla

mimamn utique corpoream,

deri po[Jet ,

talem e[Je illam

li

W

nifi comvenienter ve[pon

niteria

ammam , quales oculi ,

qualis lingua, qualis digitus

ima.

Sic ergo illa flam-

nurie

ubi erant fie corporibus an

3l

Il

ma, ia guttula , qualia

fünt fommia dormientium.

ï

ATU

Idem Lib. 12. de Gen. c.

22. gehennam /jpiritua-

lem vocat. Ergo.

2.85.

GnaEzconriUus Lib.r2.

ls pr

Moral. c.17.ad illu

d: Devorabit illum ignis. — Ignis

t0pri

enis e[fe valeat , corporeís in-

LOT

corporeus (ünquit) uL.i

)!

m

diget. fomeniis ,

"101 *0£YO

ignis gebenne , cum. incor-

S. AwaRosrus Lib. 7. in Luc.

ttimo

poreus fu.

5.

S

.93. ad cap.I4. dicit:

Ervgo meque corporalium

irtu

Q

flridor aliquis. dentium , m

eque ignis aliquis perpetuus

neque vermis eff corporalis.

Mf

QU

flammarum . corporalium ,

,

Ergo.

dj

REsPONDEO C.a. dift. c.

Ergo ignis non

(5

eft corporeus quoad p

roprietates. c. quoad fub-

EURT

Sicut juxt

D. Paulum poft re-

]g, (

ftantiam. D. C

furrectionem

furget corpus fpirituale quod paret

UET

A

arbitrio mentis in omnibus, ita ignis ille infer-

nalis$

A

GRATIA, ET MERITO ANGELOR, 347

EdlCl, hm

nalïs habet proprietates fpiritüs, id eft fpirita-

Tuj

li

À (Qf

les, eó quód uniatur fpiritibus damnatis per mo-

dum corporis [piriualis, quod nec eget alimentó,

11

Ts

nec habet gravitatem, nec impenetrabilitatem,

fed compenetratur cum corpore & fpiritu: &

"m

]

ficut potentiz aut fpecies internorum fenfuum

fom

per modum habituum poft mortem realiter ma-

2

neht in anima, ita etiam ifte ignis unitur phy-

i.

ficé cum fubftantia fpirituumlocó fpecierum im-

[ p

preffarum 5 ficut enim Deus per vifionem bea-

^j

tificiam fe'unit intelle&ui Beatorum fine ullis

Vr

fpeciebus intermediis , ita ut ipfe fit locó fpecie-

2

rum; fic etiam ignis infernalis fine fpeciebus in-

j

termediis fe unit intelle&ui & fenfui fpirituum.

j m

Adeoque clarum eft, quód fimul fit verus ignis

i M

Di

materialis quoad fubftantiam, fpiritualis quoad

|

l

T

proprietates.

'

Eódem modó difcurrendum eft

«rrj

L

j

V

de aliis poenis demonum, damnatorum & ani-

jj

marumpurgantium; omnia enim materialia dem-

li

)

1]2!

ptis proprietatibüs materialibüs poffunt induere

;

proprietates fpirituales ingloriofas, ficut corpora

int i

hi

Beatorum induunt proprietates: gloriofas , ob

quod à D. Paulo dieitur: Surget corpus Joirituale.

$ t

Parimodo entia corporea ininferno poffunt fieri

g

fpiritualia & intelligibilia, ac fenfibilia a&u, per

erveli

modum fpeciei impreffie, ac unite illis fpiritibus

ï[

U(

J

paraïis.

& animabus feparatis.

reliqua.

D

Eadem eft refplonüo ad

)u

. OBJICITUR 3. contra3. Conclufionem au-

TLOr

thoritas Patrum.

qllüü

I. GaEGORIUS Lib. 4. Dia-

J

log. c.29. Jéneri dicimus (inquit) Spiritum per

u

|

ignem ub in tormentó ignis videndó ( fentiendó pu-

B-

W Mf:

idet ;

Wiaiur 3 ignem namque e?ipþ patiur , quod «

quia

o

DISP. III.

DE VOLUNTATE,

349

2«1 S- AU"

TUS Cumi

? quia cremari fe ajp

icit, crematur.

GUSTINUS

.i9.d

e Gen. c. 32. dicit:

Quam-

ia

vis non fimt corporalia fed fim

ilia corporibus , quibus

feu benb feu malé,

qRleto

anime exuie corporibüs ajjituntur ,

lus Hl

cium ipfie corporibus fuis fimiles fibim

et appareant ,

fatta, de. fub-

!

5pendent

Junt &&

vera letitia, & vera molefiia

!

M

j u i

nam C i [omnüs wmagni inter-

;

flantia. [pirituali ;

Dubi-

Iy

;

ftb eri

efl, utr

um in leüs

vel in triflibus fumus.

tandum mon eft,

quid expre[fora fint ila, que in-

yi o

pneys T

ferna dicuntur ,

aique 0

b boc vebementius fentiantur.

b. 1. Se

Í

aAto

iUvw

nt. cap.28. ait:

g, fed

3. S. Isrponus Li

Duplex efh pena damm

atorum , quorum éj mentem

*;bjefto.

Ítem docet Iw-

Ànn0

urit triflitia, €9 corpus flamma.

ertim

woceNTIUSs IIL. Lib. de con

temptu mundi

entem flamma

viibilic

cap.

3. Ex quo colligitur, quód m

non urat.

4. Huco de S. Vic

TORE in ca-

Ül

fes Quseft. 4.

J

put 2.

Epiftole ad "Theffalonicen

quomodo talis pena vem Jpiritualem. contin-

l. s.

quzrit ;

i 1 at

gat. Etrefpondet:

Fieri po[Je , ut per ea$. ponas

BUAH

quniantur , & quibus nan continguntur , vvelut. qui bor-

t infin

sorem magnum ex aliquo vifa vel imaginato contra-

atur .

m: fi

bit, etfi ab illo mon conting

REsPONDEO dift. a.

Dicunt hi Patres,

a

bf

Doemones torqueri per ignem imaginarium aut

videndó ignem, fic tamen ut igni

s elevatus ad

3l

hyficé caufet

proprietatem fpiritualem revera p

p

dolorem in fpiritu damnato. c. aliter. n. a.

Vel

"a'm, it J,

alis etiam inti-

poteft dici, quód ille ignis infern

af

ls

mé per modum fpeciei impreffie uniatur cum ani-

ma, neque in hoc eft magna diflicultas , cum

tuy

1Rod

ex Philofophia fupponam, fpecies etiam inten-

tionales & impreffas in effe quidditativo conve-

?ï&um (

ONE-

TUS

Wüt l

nire univocé cum obje&o, & ipfemet G

t

GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 349

:

TUs cum fuis Thomiftis hoc doceat. — Nulla igi-

f

tur alia re opus eft, quàm ut ille ignis imagina-

!

1

l

]j

rius ac per modum fpeciei impreffzee unitus cum

[

intellectu angelico, ac in fuo effe quidditativo

Lj

/|

;

fumptus aquirat etiam propriam fubfiftentiam in-

m

"m

dependenter ab arbitrio mentis angelice, & fic

non erit accidens, fed fübftantia.

Quo foló

li

j

pofitó erit quidem fimul verus ignis & vera fub-

iWh

ftantia, & fimul erit revera intelligibilis, atque

Á

T

1l

idoneus non tantiüm ad informandam cognitio-

AA

nem, fed etiam ad caufandum dolorem in fuüo

|

TA

fubje&to.

]

d

Appo; diffentientibus inter fe Patribus,

prefertim in re Phyfica, licere cuivis accedere

m

5

probabiliori fententise,

n

OBJICITUR 4. CODtra 4. 5. & 6. Conclu-

Qu

fionem.

I. D. TRoMas in4. Sentent. dift. 44.

1 of

queft. 3. art. 3. ad 4.

Dicendum quód ignis mon

Q j

agit in animam per odum influentis fed per modum

T. ]

delinenti;s ; evgo.

2. SCRIPTUR A fepe vide-

J n

tur infinuare, doemones torqueri per alligatio-

nem: fic 2. Petri 2. v.4. dicitur:

Deus zinge-

fit&s

lis peccantibus mon pepercit ; — fed. vudentibüs inferni

j

detratkatos in tartarum. tradidit. cruciandos.

Et in

X äd

Epiftola Judze v.6. — zfngelos, qui rion féroaverunt

p

Juwm. principatum , — fed dereliquerunt . fuum — domici-

"

Hium, in judicium magni diei vinculis eteriis füb ca-

LU

lipine vefervavit.

Ergo.

)

rap

ResPoNDEO ad 1. difft. a,

TIgnis non agit

J

täs, l

S ad extra. tr.

in animam per modum influenti

(

per modum cruciantis ad intra. n. a.

Ut enim

|

Y Qu

di&um eft, ignis-infernalis per potentiam Dei

T

N

potuit uniri intelledui Angelico per modum

hi

Ípeciei

DE VOLUNTATE,

GkATI

$50 DISP. III.

[iwmanem

fpecieii

mpreffte, ficque fentiri; adeoque proþriä

[

uit in animam, fed eft in ipía anima tan-

rl

non infl

j

joqui

quam pars qu&

dam accidentalis, & caufa nsfenfum

Dixr TAMEN TR. Quia poteft

qmine

dolorificum.

refponderi; etiam ignem inferni, quamvis ex-

;ïlsabftfah'

«isne

iftentem extra fpiritum , poffe per potentiam

Dei elevari ad caufandum dolorem in fpiritu ,

qübjet

uivo pO

cui p

er ubicationem localem unitur.

d 9. dift. a.

Scriptura videtur infinuare,

jlo matt

ii a

domones torqueri per alligationem tanquam per

conditionem, & applicationem. c. tanquam per

14 D0f)

m m

caufam efficientem aut formalem ipfius poenali-

tatis. d. 3.

Sicut enim reus dum torquetur, li-

Áls. 1

m eglor

gaturà carnifi

ce; ita etiam doemones prius erant

lizandi, poftea cruciandi.

Hinc & dicitur: ARa-

irin f

afenfü

dentibás detra&tos tradidit cruciandos : non quód ru-

fuerint formalis cruciatus.

Aliud er-

h2 G

dentes ipfi

& aliud quód cru-

olorer

go eft, quód fuerint Vin&i,

i qum

ciati.

I. Si eó-

OsjrciTUR $5. contra easdem.

lal

dem modó cruciarentur deemones ab igne, ficut

Corpori

animz in corpore cruciantur, tunc etiam debe-

1l Cormg

retin doemonibus dari calor; fed hoc non pot-

trpora

eft dici; ergo.

Prob. Min,

Accidens corpo-

hn

non poteft recipi in fub-

reum, quale eft calor,

"onem.

ftantia fpirituali 5 ergo.

2 Etiamfi calor reci-

hum

per

etur in fübftantia fpirituali,. tamen in illa ni-

^m

hil corrumperet ,

adeoque non effet caufa do-

àfntir

[

loris; ergo.

dmí

RrspoNDEO ad r. c. Maj. n. Min.

d

Wa

rob. dift. a. ]Non poteft accidens corporeum

Vpere

recipi in fpiritu naturaliter. c. fupernaturaliter.

n.a. Velf[üubdiflinguo.

INon poteft recipi in fpi-

Jü'v'l]hiljs.

ritu

t

GRATIA,ET MERITO ANGELOR. 351

'uepm !

ritumanente materialitate.tr. abftra&ta priüs ma-

Tingt

Itf ll

terialitate. n. a. Miror, quód GowETvUs ve-

rus alioquin 'Thomifta hoc objiciat : càüm enim

D

li

l

T

anima in corpore debeat à fpeciebus materiali-

li

bus abftrahere conditiones materiales; & omnes

U

A

i

[

fpecies in effe quidditativo formaliter conveniant

cum objecto, cur non etiam calor in effe quid-

ditativo poffit exiftere in deemone, quin exiftat

m

in illo materialiter feu cum materia? ficut enim

lqu

K

etiam in anima hominis datur verus calor, &

du

|

pttd

Ve

tamen non datur motus rapidiffimus mater

ie

ita etiam in fpiritu damnato datur.

Ti

d 2. Inprimis retorqueo in anima, in qua

etiam calor nihil corrumpit, & tamen reperitur

N

ää

l

calor in effe quidditativo in anima, & quidem

IU

cum fenfu doloris.

l

Wa

$5 6a n

uia ad hoc, ut calor cau-

I

fet dolorem, non requiritur ut aliquid corrum-

pat; cüm Deus cuivis enti poffit imprimere or-

M

dinem ad quemvis alium effe&um: imo etiam

;

H

in corporibus.damnatorum erit calor, & tamen

Y

nihil corrumpet, quamvis caufet dolorem, cüm

yyt

€a corpora fint immortalia.

M

!

[4

ï

h. hd.

Quia ille calor corrumpit pro-

J

nj

portionem acharmoniam qualitatum Angelo con-

iM

J

naturalium, licet non corrumpat ipfas qualita-

Jl

j

]

!

i

tes ; cüm enim reliquz qualitates Angeli natu-

U

rales fint in debita proportione, ezque omnes

fecundüm fe dependeant ab arbitrio Angeli, val-

J j

dé magna utique inducitur diffonantia, fi intru-

qu

n

datur peregrina qualitas, eàque non amovibilis

u

juxta arbitrium mentis Angelicz, nec ulló modó

mutabilis.

SCLPUB

O5]1-

l

GRATl

352 DISP.IIL. DE VOLUNTATE,

Osgp1ciTUR Ó. colntra ceasdem. . r. Si do-

j fit

oftt

|

( m

lor & triftitia deemonum effet ejusdem rationis

(i

cum ea, quam patitur anima conjunca , tunc de-

T

^

at

mob

beret habere idem obje&um ; fed hoc non pot-

eft füeri; ergo. Maj. paiet ; quia dolor & qui-

|

sponder

fe&one

libet a&us appetitüs fequi debet conditionem

objecti.

Min. prob.

Obje&um doloris & trifti-

jenim p

« ednon

tieinan

ima conjun&a eft corruptio corporis fed

hecn

on poteft effe in Angelo 5 ergo.

2. Do-

ytus ex

jle var

lor qu

i eft in-anima conjun&a, oritur ex fym-

pathia,

quam habet anima ad corpus 5 fed talis

at e

adem 16

Íympathia non datur in Angelo;

ergo nec datur

fimilis dolor.

e.

stdverf

Suppofitum. majoris

3

i elt

RzsPONDEO 2adTI. n.

t nem

quoód nempe d

olor habeat aliquod obje&tum à

|

etUs

fe diftin&um :

fiepe enim Deus immittit trifü-

:

[irate

tiam, & tamen non immittit ull

am. caufam tri-

:

;'

ä

liptati

ftitiz,, adeoque triftitia & dolor poffunt effe ob-

jectum a

ttentionis, quin ulla caufa horum agno-

armupti

& fic dolemus & triftamur, ficut con-

at q.

fcatur :

tingit in ebriis vel mela

ncholicis ,. etiamfi ille

Tis d.

eétum.

ttoftis Q

dolor non referatur ad determinatum obj

REsPONDEO 2. n. Maj. ad prob. dift. a.

* dolote

itus formalis ac primarius

D

Quilibet a&us appet

fequitur naturam obje

Gi. tr. actus appetitüs ma-

Aünivoi

terialis & fecundarius. n. a.

Voluptas & dolor

tdo d

proprié loq

uendó non funt in appetitu , nifi tan-

dtelat

dum aétus fecundarii & per modum

st d

tüm per mo

a&üs materialis ;

non veró per modum actüs

PiCit | i

e

mper fupponit cognitionem alicu-

)üi[)l' au

eliciti, quif

jusmotivi. Hujusmodi affe&iones non habent

Ht'tativg

"aliud obje&um coguitum, fed funt ipfum obje-

anj

mul co-

T aee

&Pm quod cognofcitur. Quodfi vero fi

gnoíca-

D- Am«

5X

1

GRATÍA, ET MERITO ANGELOR. 353

l Slh

li

ghofcitur. Quodfi veró fimul cognofcatur cau-

flonu

UHCda

ía & motivum voluptatis & doloris, illa non

poffunt dici obje&um voluptatis & doloris fed

li p

tantüm objectum potentiz intellectivz fimul

(

p

prehendentis caufam & effectum ; & hinc i

ftze

(f

Wl

Lhül

alfe&tionesnon neceffarió regulantur ab obje&o:

fic enim poteft quis conciper

e voluptatem v. gr.

J

1]

ex lectione alicujus libr

1, alius ex venatione,

tertius ex devotione. In tali cafu, quamvis fint

Lm

mille variz& caufe voluptatis, voluptas tamen.

(j

l

[/i

Il

femper eft voluptas, & eadem voluptas, ficque

ejusdem femper fecum rationis, quamvis caufie

fint diverfiffime: & dum appetitus fertur in cau-

H

fam & effe&tum, fecundüm quod fertur in effe-

m

&um nempe in voluptatem , non eft diverfüus

il

?

appetitus diverfitate intrinfeca, fed tantüm di-

i

J

D

verfitate obje&i, in quantüm fertur ad caufam

voluptatis : fic enim poteft oriri dolor vel ex -

lj

corruptione corporis per ignem , -vel ex diffo-

LO

nantia qualitatum in Angelo, vel ex ipfa unione-

]i

l

ignis ad deemonem , erit tamen femper ejusdem

i

rationis dolor.

Pariter ergo difcurrendum eft

il4

de dolore caufato in anima & caufato in deemo-

Wa

I]e.

Caufie poffunt effe diverfe, dolor tamen

Wm*

i

eftunivocus, quem fentimus nos.

Ad fümmum

QU

?

Ti

211

hi duo dolores erunt diverfi fecundüm przdi-

l

cata relativa ad diverfas caufas; inquantüm vi- ^

n

delicet dolor in nobis intrinfecé & entitativé re-

nb

fpicit igpem materialem exiftentem extra nos;

j alwï

dolor autem exiftens in demone intrinfecé ac

li

il

entitativé refpicit ignem immaterialem exiften-

!

f

tem in ipfo demone: fed ea predicata rela-

E

tiva nec conftituunt rationem doloris üt fic

p2

D. Zhmori Tratt. de Angelis.

nec

n

s

cu

354 DISP.IIL DE VOLUNTATE,

d d

nec genus aut fpecieni doloris , fed pertineht

PMCE]' t

ad przedicata individualia doloris. In principiis

iolilte

autem Thomiftarum, ubi talia praedicata relati-

ijclüpe

va conítituunt differentiam fpecificam , prout

4

um

contingit in Angelis, confequenter verum erit,

du po

dolorem non eífe ejusdem rationis füb ratione

Qu

fpecifica infima.

Ál a

4Ad». dift. Maj.

Dolor oritur ex eadem fym-

d anfert

pathia tanquam

caufa inadequata, tr. adequala &

unica. n, Maj.

Di&um enim fuit, eundem do-

ia

em cali

lorem & ejusdem fecum rationis poffe oriri ex

diverfiffimis caufis.

Hincoritur dolor etiam ex

yyitar

kntm

P

eccato & a&ibus internis vitiorum 5 adeoque

m bor

etiam

diffonantia qualitatum & aCtuum animi pot-

eft caufare dolorem :

& idem preftat calor ignis

irfemel

j

in deemonibus.

it,quo.

DEU

OsgicrTrUm 8. contra ultimam conclufio-

05

nem. 1. Anime impiorum ftatim detruduntur

in tartara poft mortem ; ergo etiam dcmones

DN

lt QO

fiatim. fuerunt detrufi in infernum poft lapfum:

cüm idem-fit lapfus in Angelis, quod mors in

ÍLeon

?. D. Tuonas in 4. Dift. 44.

TURMS.

hominibus.

useft. 3. art. 3. quftiuncula 3. dicit; quód fpi-

tiquam

i

ritus damnati nunquam fint extra infernum, nifi

il pe

ex difpenfatione divina vel ad inftructionem ,

t5 d

vel ad exercitationem electorum ;

ergo non

vf

fuerunt retrufi in aérem caliginofum.

ho

RzsPONDEO adi. c.a. n. c. & paritatem.

DIUN

Difparitas eft 5 quia animabus ex naturali jufti-

LT

tia & equitate Dei non debetur poft mortem vita

COmmw

inmundo ; demonibus autem qui funt fuperio-

res naturá hominibüs, ficque naturaliter recto-

ï

] h

uit or-

res hominum, per fe etiam decenter pot

T j

dinari

!

GRATIA,,ET MERITO ANGELOR. 355

lo

li

dinari carcer nobilior. Dein ïd'ecenter potuit

anpljü

placere divine fapientie, fuperbiam Angelorum

It

collidere cum obedientia hominum erga Deum,

TOU

&fic fuperbiam illorum confundere per virtutem

ti

humanam, dum vincerentur ab homine: fimul

Ug

etiam potuit prebere occafionem virtuti, quod

non urget in animabus defunéctorum.

m

Ad 2. diüb a

Dicit quód fpiritus damnati

ük

ad infernum nunquam fint extra infernum nifi

If

ex fpeciali difpenfatione Dei. c. damnati ad a&-

1

rem caliginofum. n. a.

D. THouas tantüm

[

loquitur de illis doemonibus , qui vel originaliter

)qu

& ftatim ab initio vel confequenter ob feductio-

V

nem hominum vel occafione ejeGionis ex obfef-

j

fis femel detrufi funt in infernum ; & de illis di-

cit, quód non poflint pro fuo libituiterum redire

li

j

in mundum, & renovare plura certamina.

X

OBJICITUR 9. contra eandem.

I- Si dæ'

DO

mones effent in aéóre, tunc ante diem judicii

fi

non torquerentur ab igne infernali ; fed hoc

!

!ii

eft contra fenfum communem; ergo.

25 Com-

Lb

munis Theologorum fententia credit, tantüm

:

fi

aliquam partem deemonum vagari in aére ex fpe-

Wi

Ü

ciali permiffione Dei, non autem omnes legio-

,

nes deemonum ex decreto ac damnatione uni-

u)

(l

veríali ; ergo.

RzsPoNDEO ad . n. Maj.

Vi

GLOSSA habet ad cap.3. Jacobi, Portant fécum

'

j ]u

ienem gebenme quocunque vadunt.

Et BzpaA in

n

Comment. ad idem caput de deemonibus fic fcri-

bit :

!

!

Ubicunque in aere volitant vel im terrüs wvel

|

j

fub terris vagantur [eu detinentur , [uarum [emper

[

ii

wn infar febricitan-

: [,mm ferunt iormenta. flammar

2

fi$,

GRATI

$956 ^ DISP.IIL DE VOLUN.T*ATE;

iis , qui etiam

fi n le&is eburneis, etiamft in locis po-

Ep (f [

j l.

nura

matur apricis,

- fervorem tamen vel frigus infii fibi

languoris evitare mon poteft.

Sic ergo dewones et-

Poffem d

etiamfi per atra

j r

iamfi im templis colantur. auratis ,

l

li

n i

difcurrant ,

igne femper ardent gebennali. Yta Br-

j

ter ad noftram doctrinam, qua

?

D , fe

pA convenien

dicimus , ignei infernalem fpirituales adipifci

m Ul

yroprietates,

& per modum fpeciei impreffze uniri

intelle&ui Ange

lorum damnatorum: ficut effen-

tia divina phyficé per mo

dum fpeciei imprefïæ

unitur intellectui Beatorum.

.

Ad 9. dift. a.

Communi

s fententia Theolo-

DI

orum ita docet, intelligendó per communem

c. intelligendó receptam uniuer-

Pedm

veceptam communiter.

aliter. n. a.

Comm

uniter autem recepte fenten-

tiz licet opponere communiorem Patrum, prout

hic opponunt

ur; preter enim citatos etiam fen-

tentiam hanc docent.

1. S. FurceN T1vUs de

"[rinit. cap. $. de deemonibus loquens ait: m

pec aéris ima. detrufi. feroantur. in, judicium puniendi.

h, €

2. S. GaEcon1Us 4. Dialog. cap. 29. docet,

diabolos im fine mumdi igne corporeo cruciandos e[fe 5

0T

ergo etia

m fupponit, eos etiamnum non efle in

inferno, u

bi fupponitur effe ignis corporeus, fed

fib

N

U

tantü

m in aére,

übi fecum ignem circumferunt

alem faltem quoad proprietates.

9. &

oti

fpiritu

a

BERN

ARDUSs Serm. de Tranfitu Malachiz dicit:

Definita quidem

. fed. nondum. promulgata fontentia eff

! &1

?ïndetä

diabolo ;; jam ignis

paratus eft, quamvois nondum ille

fit pracipitatus in 18

nem : modico adhuc tempore

tmy

4. IRnEN &vs L.s.contrahe-

finitur malignari.

No

refes. c. 24. ait:

Diabolus efl unus ex. bis 4ngelis,

RUT

nt àt Paulus ad

Ws

quz fuper. [piritum va'e'ïz's prepofii fu

Epbe-

T5uy

2

P

li

GRATIA, ET MERI

TO A-N'GE-LOXR. 357

W[h!

Epbefros ait. Simili modó expreffiffimis termints

Z/Zäg

À

Ilf

leguntur de doemonibus plerique SS.Patrum, quos

/

D]

poffem adducere.

uceomnia confirmantur ex

Apoc. 12. v.9. ubi dicitur ; JDraconem fwiffe pro-

T

jeum in terram.

n

Et Chriftus Luc, to. v. 18. te-

ftatur, fe vidiffe atanam füut fulgur de cwlo ca-

ii

j

deutem ; utique in terram , quó fulgura decidunt.

(

l

e

*

L

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

n

*

*

*

2

Jnll

DISPUTAT

lo

IV..

M

yay

De imperio», poteítate, & opera-

W

tionibus docemonum,

[l

lt

t

d

QU/ESTIO I

nl

Zn, C? quale, detur IMPERIUMfeu

It

REGNUM demonum ?

Wj

hu

OTANDEUM I. lmperium ab Arz'/lotele in

gï&ö

libris Politicorum dividi in MowARcHI-

i

N

RU

CUM, ubi preeft unus poteftate directivà

M

& coattivà independenter ab alio inferiore; &

ii

in ARISTOCRATICUM, ubi prefünt Optima-

Til Ejï

$: &in DEMOCRATICUM, ubiregimen de-

j

lL

pendeticonfenfuüpopuli —Aliiadduntimperium

MIXTUM ex Ariftocratico, & Democratico.

p

j

NoTANDUM 2. Imperium aliud effe De-

Az.gelh

SPoTICcUM, quod habent Domini in füua man-

T

j

cipia; & aliud CrviLE, quod habet Princeps

j

3

in

958 DISP. IV. DEIMPERIO, POTEST.

n

in fübditos. Utrumque veró conjun&um eft cum

pon

dJlJ

poteftate praceptiva , G coattiva.

i, n

!)

DICO rz. Nondatur imperium demonum

[

pontar

proprié dictum.

m of

fon

PROBATUR I.

Nullus deemonum habetin

QrCS

hn

alium poteftatem preceptivam & coactivam.

r

Ergo.

"Znt.. prob.

Si daretur in deemonibus ta-

llo

n

lis poteftas, vel effet illis innata ex conditione

l

gl

d5

ftatüs ante lapfum, vel effet primüm de novo

u

1

collata à Deo poft lapfum, vel effet tyrannicé

Metas f

àLucifero ufurpata? neutrum poteft dici. Ergo.

n (

Min.prob. Nam inprimis Angeli boni non ha-

m quo

bent tale imperium 3. quia in Scripturis nullum

BRU

reperitur exemplum , quod unus Angelus bonus

wcpol

in alterum exercuerit poteftatem dominativam

f

(118 (

v.gr. alium mittendó ad exhibenda hominibus of-

KC CO

ficia, vel aliis precipiendó , vel compellendó , vel

fint ec

in diffenfü opinionum appellandó ad fuperiorem.

pecia

Dein non eft verofimile ; Lucifero poft lapfüm

fore,

collatam fuiffe ejusmodi poteftatem dominati-

Id pat

vam, utpote effentialiter tendentem ad malum.

tim ?.

Ut enim fcribit Apoftolus Rom. 13. JVon e/? po-

d d

teflas mifi à Deo. — Qu autem. funt , à Deo ordinata

W g

funt. . [taque qui vefiflit. pote[Zati , Dei ordinationi

Merni

refiftit , quod de dermonibus Lucifero inobedien-

tibus dici nequit. lNeque tertium dici potefts

Y QU

lint

)

quia nec reperitur authenticum exemplum coa-

"TA

éionis tyrannice unius doemonis cruciantis erga

alium deemonem cruciatum ; neque poteft.expli-

Witm

Ui

cari, in quanam vi aut qualitate naturali, An-

gelo ex conditioneftatüs propriá, confiftat illa

tpan

li

poteftas coactiva ad alterum.

P Rlo.

t ,

E

—

i

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 359

It

PRosATUR 2. Angeii boni füperiores

non dirigunt inferiores, nifi illuminandó , fuaden-

lm |

dó, borvtandó: quia tantüm horum modorüm ha-

bentur exempla in Scri

ptura, ergo etiam Angeli

mali ordine füperiores non poffunt dirigere in-

' feriores, nifi in/pirandó, fuadendó , - & bortandá,

1

ROBATUR 3. lbi non datur imperiurm

(

proprié dictum, ubi in nullo fübditorum datur

n

libertas, fe ad jubentis mandata movendi, alios

[

ä

citandi, mittendi, conveniendi. &c. fed eali-

bertas non datur in deemonibus.

ln

Ergo.

Min.

lt

prob. Omnes dcemones fünt captivi, & ligati

W

tam quoad potentiam intellectivam, quàm loco-

Q

motivam. Certum enim eft, quod doemones

V

rl

nec poffint ire, quó volunt, nec inveftigare aut

j

ï

fcire contingentia in hoc mundo, que volunt :

|

nec communicare fibi invicem notitias, quse Vo-

a

(

lunt communicare, nifi que in cafu particulati

Í

apl

fpecialiter uni vel alteri deemoni inveftigare,

Ícire, aut communicare à Deo permittuntur.

(]ï

li

Id patet ex pluribus textibus Scripture. Sic e-

nim 2. Pemi?.90.4. dicitur: — Zfmpelis mon. peper-

l

BU

eit, fed rudentibus inferni detrattos in. tavtarum tva-

didit cruciandos im judicium referoa

Rudentés

yi

Ü

li

inferni hoc loco videntur irrefolubiles fud'nattr-

potel ;

rí, cum demones in eo loco, in quem detru-

Q

dunt, in judicium refervent.

t in Zpiftola 9f

ïl]

j

de v.6. .ngelos, qui nón [ervaverunt fuum prin-

cipatum, in judicium magni diei vinculís eternts. füb

n

Ü

caligine veferomvit, liisc caligo non eft atris, quo

j

|

)

caligante fpiritus limpidiflime vident, fed mentis,

ita ut deemones de contingentibus in mundo nil

fciant, nifi quie Deus cuivis eorum in particu-

Z4

lari

s

jil

3.;50 pisxg. IV. DEIMPERIO,POTEST.

C

lari permiferit.

Et Apocal.20. v. 1. & 2. dici-

(ili

lgl

tur

Vidi Angelum babentem clavem aby[f;, & ca-

fe il

ienam magnam in manu füa ; €9 apprebendit dra-

conem. ferpentem antiquum , qui eft diabolus & fata-

M

mas, 69 lgavit eum per annos mülle, C wifit eum

)mD

in aby[Jum, €9 claufit, €&? fignavit fuper illum, ut,

d (

qvon. feducat amplius gentes ,

donec confummentur anille

|

fretfm

anni; & pofi boc oportet illum [oboi modico tempo-

llj

Ye. - - Ét cum confummati fuerint wmille anmi,

et

& exibit, €9 fe-

i

1l$

folvetur Satanas de carcere [uo ,

ducet gentes.

Et Tobie c.8. v. 3.

Rapbail. Zinge-

Yqua

Qooni

lus apprebendit demonium , 69 religavit illud in de-

fério. fuperioris. Zgypti.

*

!

It

DICO 2». Imperi

um demonum eft tantüm

W

i

Democraticum, in quo poteftas fup eriorum tan-

D

tüm in fuafione confiftit.

PROBATUR.

Subordinatio bonorum An-

(1

gelorum tantüm confiftit in fübordinatione illu-

noteft

Bul

i

ftrationum, quatenus Angelus fuperior dirigit

inferiorem illuftrandó illum de voluntate Dei in

hi, :

Tum

agendis particularibus. |Ergo etiam fübordina-

tisdid

tio doemonum non confiftit in alio, nifi in ma-

nifeftatione voluntatis obfirmate in malo in füpe-

$ul

riore, & unaperpetuá refolutioneafJentientis malo

fint :

in Angelo inferiore.

Qn d

CONFIRMATUR.

Plus non evincitur ex

T

Scriptura, traditione, & ratione, prout pate-

liugg

Q

bit ex folutione objectionum.

f j

Solvuntur Objéctiones. |

Ü

OngpicirUR r contra r. G 2. conclufio-

linj

»

nem. Chriftus Matth. 12. v. 26. fupponit, dari

h.

regnum domonum.

Ergo datur. .4ni. prob.

d

Chri-

'IESTI

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 3,61

2 (j

(

*

Chriftus dicit: Omme regnum divifum contra fe

li

/1 [

defolabitur 5 & fi Satanas Satanam ejicit, adversüs

Je divifus efi. — Quomodo ergo flabit regmum ejus?

t

REsPOoNDEO. dift. a. Supponit dari re-

fjj

T

gnum Democraticum confenfione animorum per-

petua & obfirmata in omne malum. c. Monar-

t

il

chicum vel Ariftocraticum praeeminentia autho-

HN

n

ritatis, jurisdictionis, & poteítatis. n. Non e-

]

nim eft verofimile, quod Chriftus in Lucifero,

j

n

i

& aliis principibus tenebrarum, quos tra&avit

T

tanquam mancipia, agnoverit poteftatem juris-

dictionis in alios deemones.

Certé in tota Scri-

ptura non poteít inveniri ullus a&us ejusmodi

t

W

jurisdi&tionis ne

Angelis malis.

que in Angelis bonis, neque in

L]

J

l

OsBjJrcrTUR 9. contra easdem.

Datur

Id

Il

poteftas jurisdictionis tam in Angelis bonis quàm

in malis.

dij

Ergo etiam datur verum imperium.

Di

1

4Int. prob. . Dantur legiones Angelorum bono-

DRU

rum &malorum. Ergo etiam datur poteftas ju-

TU

risdictionis.

dnt. prob.

Chriftus Mattb. 96. v.

L

53. ad Petrum ait: m puias, quia mon po[Jum

n

TOgare pairem um , (s exbibebit mibi modo jlus

quám duodecim legiones zfngelorum? Et Luc.2. — Fa-

M

nf

ub

Et

Ga eff cum Jngelo multitudo mülitice celeftis.

i

Luce 8.v.930. JEfüsinterrogans deemonium di-

Cit: Quod tibi nomen efi? 4t ille dixit: — Legio;

quia intracerant demonia multa in eum. -- . INum-

Waverunt ; quomodo [anus fattus fuiffet à Legione.

| condüïïef

Marci $. v.13. dicitur: Immundi Jpiritus. intro-

'()Illïtaöä

jerunt im porcos , & pracipitatus: eft grex in mare

ad duo müllia.

lii ä*

Z5

Re-

Dj

362 DISP.1V. DE IMPERIO, POTEST.

A

REsPONDEO. n.a. ad prob. dift. Dantur

nl

legiones fic di&c à numero & fuübordinatione

tone

dignitatum & officiorum ac operationum. c. fub.

a juri;

ordinatione poteftatum. n. Subordinatio An-

uthot

gelorum bonorum tantum confiftit in eo, quod

fs

fuperiores fint in májori honore, & illuftratio-

fratio

nes divinz à Superioribus defcendant in inferio-

foribt

res, non autem , quod unus Angelus habeat po-

Ài

teftatem precipiendialteri. ltaque etiam in doe-

monibüs , quidquid agunt dcemones excellentio-

getuit

n

ris naturz in inferiores, totum fit fqadendö &

hortando.

xomift

finte 4

OB]ICF:TUR 3. co'ntrav easdem. Datur

fcdd

Hierarchia codleftis. Ergo etiam poteftas juris-

fidetu

di&ionis in fuperiore ad inferiorem. — Zmt. prob.

du

ex communi fenfu Do&orum, qui jam à duo-

iftcio

decim fieculis in füummo pretio habuerunt librum

MEIOT)

Dronvszrt de Colefti Hierarcbia.

f

trjugl

ldean

CowrrRMATUR. D. Paüluä inter Ange-

los meminit Poteftatum. r. Cor. 15. v. 24. Cum

(i

Wittd Q

evacuaverit omnem principatum , &? potefratem C vir-

vutem, - Ex Ephef. 1. v.2r.

Supra ommem princi-

|

^mon

patum , &? poteflatem & virtutem ,. C& dominationem.

Vorür

Ut innotefoat principibus & pote-

itmon

Etc:5. v.IO.

u

flatibus in celeflibus. Et c.6. v. 12. Eff mobis

l ere

NU

collu&tatio adverus principes C? poteftates, contra mundi

vettores tenebrarum barum.

Et ad Colofs. 1. v. 16.

M j

In ipfoó condita funt univería in cmlis C9 n terra,

t f

five tbroni, fice dominationes, [Foe principatus , free

! (ue

pote[tates.

Et c.2. v.15. Exfpolians principatus

[

Et r. Petrt.3.-v. 22.

Subjiettis fibi

1 g,

(9 pote[Zates.

ï.*m pe.

ngelis, & potejiqtibus, virtutibus. -

REÉ-

HEsT

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 363

D

REsPONDEO. dift. a.

Datur Hierarchia

Laf

confiftens in dependentia inferiorum ab illuftra-

o f

tione fuperiorum. c. confiftens in fubordinatio-

0.4n

nejurisdictionis & poteftatis. n. Nam ipfemet

ld

Mi

4)

author illorum librorum fe explicat, quod ordo

L)

illius Hierarchicz tantum confiftat in ordine illu-

A

ftrationum, non in poteftate przcipiendi infe-

xätpo

rioribus.

Ill

Apn CONFIRMATIONEM. dift. S.Paulus

Wt

meminit pottflatum , fic dictarum per relationem

jj

!

ad re&am difpofitionem & habitudinem eorum

hominum, qui in poteftate conftituti funt vel

Jb

relate ad doemones , quos potenter coércent. c.

fic dictarum per relationem ad alios Angelos. n.

]i

j

videtur, quad nomen poteflatum Angelis unius

li

alicujus chori folüm conveniat ex nova divifione

ä

1bïll

officiorum poft lapfum Luciferi relaté ad guber-

nationem generis humani, habito refpectu ad

cujuslibet naturalem ftatum &

]dearum, & ad merita.

præcontinentiram

(

/

Os5]JICITUR 4. contra easdem. Leguntur

J

varia exempla, in quibus celebrabantur Synodi

1

demonum, pr&efidente & 4 fübditis rationem

M

actorum exigente illorum Przfec&to. Ergo apud

|

dceemones habetur forma regiminis.

dni. prob.

L

5

)

8b exemplis.

ParMvuM habetur apud Cas-

n

i

SIANUM Oollat. 8. v. 16, ubi fic fcribit :

Regi

Y

autem immundos fpiritus à mequioribus- poteflatibus ,

i

l

eisque fubditos efJe, preter illa foripturarum . teftimo-

l]s,

:

W

9?ia que in Evangelüs quoque, calummiantibus Pba-

!l

j

W

rjfeis Domini legimus ve[ponfione deforipta : i ego,

u

i» Beeluebub principe demoniorum ejicio dewwnes:

enam per[picua C9 experimenta San&borum mulia. mos

docent.

2

n

364 DISP. IV. DEIMPERIO, POTEST.,

ii d

docent. Nam cum umus ex fratribus moffris im bac

Á

folitudine iter ageret , advejperafcente jam die antrum

fä

Qul

quodda

m reperiens , ibidem . [ubflirit , vtpertinam vo-

TT

lens in eo Synaxim celebrare.

Ubi, dum pfalimnos

Wl

A

ex more decantat , tempus medie mottis exce[]t. — Cum-

i,

que finita folemnitate refeGturus la[Jum corpus paulu-

Jft!

lum refedifJet, repente cupit catercas damonum umdi-

j0N $

que confluentium innumerabiles iniueri, que infinita

y E0O

conflipatione atque ordine. lengif]no procedentes ,

alie

P ?R

preibant principem fuum , alie fequebantur.

Qui

Ti

tandem aliquando 6 wagmütudime procerior cunttás ,

Md

€9 a[pettu terribilior ,' adoenit , ac pofitá foliá cum

f f

in tribunali quodam füblimiffimo . confediffet , unius. cu-

jusque a&tus diligenti cepit, examinatione difcutere , il-

wf

bmo

losque qui necdum fe circumoenire endulos fuos potuiJe

dicebant , velut inertes ignavosque à con[pettu. fuo cum

Wtl

WE

noia $ injuria jubebat expelli; [patia tamii tempo-

i.

vis &P opus inamiter expen[um cum. fremitu furoris

onc

exprobrans. lllos verü, qui fe muntiabant configna-

Mi

ios fübimet decepiffe, fumms laudibüs cum exultatio-

ne, ac favore cuntiorum , ut foriifjuos. bellatores ad

L

TTE

exemplum cun&torum gloriofiffamos coram omnibus . emit-

iebat.. In quorum mumero, cimn quidam nequifmus

vl j

m

Spiritus , utpote quendam. trünnpbum fiblimiffrmum

LUET.

ü*'aæï

delaturus , letior advemiffet , momen monacbi optimé

cosniti defignavit , a[ferens , fe pofb quindecim. annos,

LOT

quibás eum jugiter obfedifet, tandem aliquando pra-

ii

valuiffe, ut eum eddem ipfa motte vuina fornicationis

D

Atj

elideret : mam [e eum cum quadam facra puella mon

4 tyr

![l

folim ümnpuliffe, ut flupri crimen. incurreret , fed et-

H 085

iam per[uafi]le, ut eam fibi jure conjugü vetentaret.

u

Super cujus velatione cum. immane cunttorum. gaudium

J (

fui[fet exortum , . fmmís à principe tenebrarum. lau-

Ln

dibás

'EST

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. : 368 .

L

dibás elevatu

dtiny

s, mapntsque preconits coronattts abfcef-

N

fü. .durora itaque füperveniente , cum ommis bec

LUETY

ab oculis evanuifJet demonum multitudo, dubitans fra-

finy

ter de affertioue [pirittis immundi, magísque iratus ,

(i

quod inolità confuetudinis fue fallacid fübi voluiffet

Ilj

üludere, & inmocenti fratri inurere crimen incejhi ,

lj

memor Eoangelice fententie, quod in vERIT ATE

T

NON STETIT,

QUIA NON EST VERITAS

j Ut

IN EO5 CUM LOQUITUR MENDACIUM,

(

DE PROPRIIS LOQUITUR, QUIA MENDAX

t

EsT: Pelufium petüt, ubiillum quem fpiritus im-

[

Il

mundus a[feruit e[Je dejetum , moverat . commorari.

h

Erat. fiquidem illi etiam notiffrmus frater.

;dem cum

'sd'

requifrJet , reperit , quod ea mote, qua teterrimus

itj

ille demon ruinam ejus fuc coborti , «vel principi nun-

1 d

ciaverat , mona[lerió prifTinó derelictó ,

vicum fetüfet,

p

& cum defiena

lutus.

ta puella fuiffet. lapþ miferabili devo-

ii

f

SECUNDUM habetur in vitis Patrum Lib. s.

li

libello 5. his verbis. — Senex quidam fodebat im lon-

"i

ginqua eremo, qui babebat unam parentem , que. de-

Al«

Jiderabat eum «idere ;; pofl multos annos quafroit in

n

quo loco babitaret ; & furrexit, & wenit in viam

Y

eremi illius, & inveniens camelarios adjunxit fe cum

j 1]

ilis, C& ingrelJa eff cum eis in eremo: — LHuc emim

(f

trabebatur a diabolo. ^Que cum veniflet ad januam

J

Senis, cepit fignis indicare fe ipfam, dicens: — Ego

f

ila parens tua 5 & manfit apud eum. — Erat autem

n

alius monacbus fedens im inferiori parte,

qui imple-

T

bat fibi furifculam aque bord

. qua anducare xvoluif-

F

u

Je 5 & fubitó oerfabatur. farifcula, & reverfabatur

Ill i

uj !

aqua ; qui infpirante Deo. dixit in femetipfum : — In-

"L

gredior in eremum., & dico boc quod mübi evenit de

[]

aqua ,

xl

yt

966 DISP.IV. DE IM—PERIO, Portsr."

autit ?

aqua , [enioribus , & furgens abüt; C2 cum feró

qiul, |

factum

e[Jet dormivit n templo, quodam. idolorum. juxta

oian & audioit notte demones dicentes :

Ifla . notte

yi J

"

h

lil

pracipitavimus illum monacbum in fori

icalionem : quod

NTP

cinn audiffet, contriflatus efl, &9 perveniens ad fe.

ii

nem. invenit eum iriflem , 9 dicit ei: quid facio

qjr m

abba ?. quia ünpleo tmibi vafculum aque , C borá

manducandi effunditur.

Et dicit ei fenex :. Tu ve-

ii

yit

nifti interrogare me , quare furifrula iua *ver[atur ,

g(ld j

&? e$o quid facio, quia bac motte cecidi in fornica-

tionem ? Cui refpondit : .Et ego cognovi. Et dicit

jj

" ïepm'n

ei: Tuundefüis? Qui dixit: — Dormiebam in tem-

& audivi demoenes loguentes de te. ^ Et dixit

AUl ff

plo,

enex :

Ecce ego vvado ad faculum. — llle autem ro-

ipun j

i, f

gabat eum dicens: Noli, pater , fed permane in

n dibd

loco iuo ; 1nulierem. vero' dimitte binc : boc emümex

L.

Mi

G

eccur[i. inimici contigit. —Quo audito [enex [uflinuit,

extendens ,. €$ aggravans conver[ationem fuam cum

Vl

ll

il

:

lacrymüs, donec rediret im priori ordime fuo.

'Tegg TIUM recenfet D. GREGORIUvs Dia-

ACd

'a

log.3. C.7. ubi fic fcribit: — Sed ecce dum fatta

A

fortium virorum. narro, vepente ad memoriam Qenit,

m:qmcque

u

quid erga ZIndream Fundane civitatis Epifcopum di-

Iul

vina mifericordia fuerit operata.

Quod tamen ad boc

'JUP l

&j

legentibus, ut valeat, exopto ; quatemus, qui corpus

ut, (

fümn , continentie dedicant , babitare cum faminis non

titunia

grafumani , me vuüina mente tantà. vepentina. furvipiat,

MU

quantà ad boe quod malb concupi[oitur, etiam pre-

ttri ]

fentia. concupite forme famulatur, —.INec ves efr du-

ufyot j

bia quam marro : quia penb tanti in ea iefles [unt,

! (ua

quanti &j ejusdem loci babitatores exiflumt. —.Hic nam-

Wf li

que venerabilis oir. cum vitam multís plenam virtu-

?fr, üdjï

onti»

tibás ducerei , [eque [ub þzcerdotqli cujodia in £

Aen-

" *"»!0, 'UCJJ

z

Tl

ET OPERATIONIB, DOEMONUM. 367

(

i

mentie avce cufrodiret , ^ quandam. [an&timonialem. fo-

münam, quam

Wd li

[

;

Jecum. prihs babuerat , moluit ab Epif-

copii fui cura repellere, fed certus de fua. ejusque con-

J M/[

tinentia, fecum banc.permifit babitare..—.Ex. qua. re

W/g.

attum efi , ut antiquus boflis apud ejus animtim. adi-

|

iL

um ientationis exquireret.

INam. capit. [beciem. állius

j

l

oculis mieniis ejus imprimere , ut intelle&ius nefanda

lig

cogitaret,.— Opuadam vero die S'udeus quidam ex Cam-

^

panie partbus Romam -veniens p «carpebat. iter,

i

u

lii

Ií

l

qui ad fundanum. clioum . perveniens , cum jam diem

Vefperajoere cerneret ,. &? quo declinare. po[fet, wmini-

t

mé reperire, juxta.4pollinis templum fuit, ibique

Mht

1 t

f& ad. snanendum contulit. - Qui ipfum loci illus fa-

crilegium pertime[cens, quamis fidem crucis. minimb

a

baberet , fienó tamen crucis. fà munire curavit.

ANotte

ttut

aulem media ipfo [olitudimis pavore turbatus peroigil

if

jacebat , C^ repente con[Diciens vidit malignorum [pi-

T (

vituum turbam , quafi in.obfequium. cujusdam potefta-

ts preire, eum verb, qui ceteris praerat in ejusdem

$]

gremio loci confediJe : . qui cepit. fimgulorum; fpirituum

nji

obfequentium fibi caufas. a&tusque. difcutere , quatenus.

t

unusquisque, quantumnequitie gef[J/f]et inveniret : Clan-

n

que finguli [piritus ad inguifttionem. ejus exponerent ,

Ü

quid operati contra bonos fuz;[knt . Wunus in medium:;

At

profiliit , qui in Z4ndree Epifcopi. animum per. [eciem.

-^

o

Janttimonialis femine , qua-in Epifcopio ejus babita-

iH'ï'iPW)

bat , quantam tentationem carnis commovil[Jet ,. aberuit..

j j

Ciun verà. boc. malignus , qui preerat. fpiritus inbian-

4 li

der audiret , C5 tantó. fübi fa&um lucrum grande . cre-

'z

yJ

í

deret, quantó [anCtioris viri animam ad lapfum . per-

j

I

ditionis inclinaret, ille fpiritus, qut bec: eadem fate-

"RL

batur, adjunxit: quía usque ad boc quoque die pra-

u

tertjo , 'vcyþ;rtind- borá ejus meniem iraxerit, ut in

ii

terga

/

-

bl

368 DISP. IV. pE IMPERI*O, POTEST.

[

terga: ejusdem fcmc"timæzz'cüz's femine blandiens alapam

yiel

|

davret.

Tunc malignus fpiritus atque bumani generis

i

[

y;flü

antiquus inimicus exbortatus bunc blandé efl, ut per-

ij

quatenus ruine illius fingularem

ficeret, quod cepifJei :

i Bu

inter ceteros pahnam tenerel.

Cumque Sfudeus. qui

u

adoenerat , boc *oigilans cerneret , €9 magne formidi-

du d

4

nis anxietate palpitaret , ab eodemi Jpiritu, qui cuntüs

ha 9

ui requirerent,

illic obfequentibus praerat ju[Jum eft ,

ufdje

uisnam effet. ille.qui jacere in. templo 'eodem prefum-

A:

pffa.

Quem maligni [piritus pergentes & fubtilius

frma f

ántuentes

Crucis snyflerió fignatum oiderunt , mirantés-

gthorit

que dixerunt :

VAE V: VAS VÀCUUM ET SI-

graic.

GNATUM, quibüs boc renunciantibüs cuntta illa ma-

[^'

apsa

lignorum [pirituum . 1u

rma difparuit.

3

udeus *vero,

BUA

qui b

ec viderat., illicó furrexit , atque ad Epifcopum

T per

ub feflinatione peroenit.

Quem in Ecclefía fua repe-

"

st

Tiens .

feorfüm tulit , qua tentatione urgeretur , inqui-

d

vit. cui coufiteri Epi[copus tentationem. fuam «verecun-

/

M epe

datus moluit ; cim vero ille diceret ,

quàód in illa tal

bwpi

Dei famula pravi amoris oculos injecifft, atque ad-

buc Epifcopus megaret , adjunxit dicens : quare megas,

gr,q

i,

quod inquireris, qui ad boc usque vefpere befterno per-

du&us es, ut pofleriora illius alapá. ferires ? ad que

Qd ce

Md t

mimirum «erba deprebenfum [e Epifcopus intuens , bu-

"H

wüliter confe[Jus efd, quüd priàs pertinaciter - negavit.

QUE

Cujus ruine 69 verecundie idem Judeus confulens,

qualiter boc cognovi[Jei , vel que in. comventu maligno-

vum fpirituum de co audici[fet , indicavit , quod ille

ti0 f

I

üt

agnofcens ,. fe ad terram protiniis in. orationem . dedit :

n fs

snoxque: de fuo- babitaculo non. folimm eandem .Dei famu-

lt

lam, féd omnem quoque feminam , .que in illius illic

obfequio babitabat, expulit.

In eodem. veró templo

nj |

4dpollinis , Beati z4ndree pofloli repente oratorium

Tünfor

L

d

fecit,

Tl

[

ET OPERATIVONIB.-D!XOEMONIUM. 369

ll dläþam

j £j

fecit, atque omni illa tentatione carnis funditüs caruit.

D

Judeum verà , cujus

ifiome atque increpatione. falvatug

, li þff.

eft , ad eternam falutem traxit: nam.

Mil

dmbutum ,

Jacramentis fidei

atque aqua baptifinatis emundatum ad Sag-

Qe Ecclefue gremium perduxit.

fjj

ui Hebreus idem,

Sicque fattum eft,

dum [aluti aliene confulit , -perue-

ij

niret ad fuam, Cj omnipotens. Deus. inde. alterum . ad

Ug

bonam vitam perduceret , Unde in bena vita alterum

hdn.

cuftodifft. Mlucusque s. GREGOR1US M. l. cc.

Ji

RESPONTDEO. tr.a. dift. c. Ergo habetur

D

forma regiminis Democratici, ac imperfe&i fine

.ET t

authoritate precipiendi aut puniendi. c. . Mo-

ltht

narchici, aut Ariftocratici. n.

"

In addu&is ex-

2

emplis tantüm habebatur Conferentia ultronea doe-

|

l

u

monum ad idem opus ex fpeciali permiffione di-

juny

vina pertinentium.

Quod focii criminum diver-

n

fie dignitatis invicem conveniant

fefe invicem laudent aut vitu

, Conferant, &

1

/

Ti

perent, non pro-

l !lldf

bat dependentiam

quoad poteftatem przcipien-

u d

di vel puniendi; neque etiam in his exemplis le-

* ls

gitur, quod przefes Conferentiz

quidpiam prz-

Ceperit,

L

vel aliquos puniverit;. fed tantüm,

Ug

quod certa deemonum turba in loco determina-

to ad tentandos illius diftri&us vel parochize ho-

,

D

(j

mines à Deo fibi relictze invicém fu

a aCta contu-

af

u

lerint, quod non eft incredibile.

ii

OBjrcrTum s. contraeasdem. n Evan-

ul i

ge

lio habetur, quod unus deemon in alium uta-

T

j

tur authoritate herili, qua alios fumit per mo-

pijm

dum fervi ad fua negotia.

Ergo. .Zhni. prob.

Matth. 19. dicitur:

Dnmundus fhiritus vadit, &

j

l

j

n i

afJumit feptem alios fpiritus

Jécum. nequiores fe, &

intrantes babitant ibi.

,

p

Aa;

D.admort. Tract. de Angelis,

Rz-

-

f

570 DISP. IV. DE IMPERIO, POTEST.

j

REsPONDEO. D.à.

ad prob. dift. affumit

p

alios per modum invitant

is, hortantis, in füub-

.

odum przcipientis. n.

ateti

fidium vocant

g. C per vt

( re

Nam eoipfo, qu

od illi alii fpiritus fuerint nequio-

feriores ac fübditi, fed potius

fitites

ves, non erant in

de parati ad malum,

yon fe

füperiores, aut focii aliun

C

qui fola invitatione trahi poterant

ad malum.

qima

porem

QUJSTIO II.

Quian

D

dem

Zn dentur in natura. berba , lapides , ligna,

fitates

aut alie res maturales, que babeant vitm na-

num el

4 demones, C? tmale-

tdemeni

| iuralem. contr

ficia ?

yti: f

g o

DI

CO. Non dantur; hinc adhibere ejusmodi

Qiofer

res contra daeemones & maleficia, prout eri

|

li

el

folet in amuletis variis, fuperftitiofum eft.

fitiori

-PaonaTun Conclufio. 1. Silapides, li-

Wienfs

gna, herbz &c. naturalite

r cruciant doemones,

r

Qm)

tunc etiam potuit creari igni

s infernalis, qui na-

Nocffen

fed hoc eft impoffi-

turaliter cruciet doemones ;

401

m

bile, juxta omnes

"Theologos,

afferentes, quód

1, f

naturaliter; unde s. Au G u-

debeat elevari fälper

func"tæ (

sTINUus Lib.20O. de

Civit. Dei c. 1. ait : Miris,

idie

men vtris iodis pena ignis corporei affligit Spiri-

liC a

fed ta

fernali,

£us.

Quid autem opus foret igne in

t fbi.

totfupernaturalibüs operationibüs. In fenten-

V ex

tia enim iftorum poffet in inferno Deus doemo-

F;nfatiol

nes & fagas convenientiüis cruciare per ejusmo i

Wdy

amuleta, jam per fe habentia vim naturalem

ä'he'rbi;

'

contra dcemones & fagas.

Ts

PRO2A-

ÉÀ

NESTI

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 371

ifij

PRoBATUR 2.

1 (j

Si lapides & ligna agerent

in fpiritus, tunc vel

agerent per qualitates peri-

lU 1

pateticas, vel per m

!tj

otum & figuram partium ?

Il

fed neutró modó id fieri poteft: Non per qua-

!)

ln

litates peripateticas ; quia qualitates deemones

non fentiunt, utpote cüm non habeant o

rgana,

nec potentiam vifivam, auditivam &c.

ficut &

anima non fentit calorem, vel odor

em, vel fa-

porem fui ftómachi, vel fan

guinis vel carnis ;

quianon habetorganain ftom

acho,

B

fanguine, &c.

dein juxta TosTATUM in r. Reg.

I6. q. 40. qua-

i

litates h odor, fapor &c. funt acc

identia corpo-

rum elementatorum,

nec agunt nifi in corpora

elementata; ergo deemones ab iftis nihil poffunt

T

pati: ficut enim ipfa corpora coeftia ,

quam-

quam corpora fint,

quia tamen non habent con-

[

ditionem elementalem ,

non poffunt pati ab

agente naturali, v. gr. cal

ido.aut frigido

4 03

T

fortiori, inquit Doctiff. Theologus Toft

atus A-

Q

"

bulenfis , dzemones, qui incorporei funt, non

I

poterunt pati ab his qualitatibus.

Sed neque

Y

hoc fieri poteft per motum & figura

m partium;

(

eó enim non lzditur Spiritus , quia c

ompenetra-

i

tur, maximé cüm he qualitates fenfibiles con-

/

")

l,

juncte cum motu & figura partium in interme-

dio aére fecundüm fuum effe reale moveantur,

Spm

donec ad organa fenforia delate , iisque ad mo-

j

nT

d

tus fibi analogos per talem conta&um obje&to-

rum extrinfecorum concitatis primüm pariant

ii

fenfationem in anima.

Hic autem modus fen-

g

12

tiendi v. gr.. talia odorifera effluvia ab his vel il-

lis hérbis emiffa, quz virtutem habeant fugandi

fpiritus, plané non eft conformis nature fpiri-

(

Aa2

tuum,

DE IMPERIO,POTEST.

f

hia

tuum, & demonis,

qui , t loquuntur Philofo-

f£0

in primum accidens

, id eft in motum &

phi,

(orpó

figuram

partium poteftatem habet, & z/l.&iva paf-

fabdt

fivis applicare poteft.

COoNFIRMATUR:

Virtus agens/ majoris

of

tl

bu

debet effe efficacize , quam res patiens, alioquin

non fequeretur operatio; qu

& autem major vis

togüt

de quo, üt refert

ft

muri

fub celo, quàm doeemonis,

i,

TOsTATUS in 1. Reg. 1. c.40. illud Jobi c. 41.

jre o

A SS. PP. intelligitur : Non ef? poteftas fubcelo, que

3 00

comparetur e

i? Nihil igitur proderit omnis effi-

cacia naturalis in lapide,

herba, &c. nihil amule-

d'em.

tunde

ta contra fagas & doemones.

.

Dj

PROBATUR 3.

Si enti

a corporea, herbæ,

haberent naturalem activitatem in

ftüt t

lapides &c.

Qifet

Spiritus tunc eti

am haberent activitatem in no-

firam animam extra organa fenforia,

fed nullus

jenat

Tern:

idfentit, nec alizzeft ratio, nifi quia anima eft

purus Spiritus.

Cüm ergó de utroque fit defi-

Tedef

O LATERANENSI, quód

t

nitum in CONCILI

fintSpiritus cap. Firmiter de [umma Trinitate, etiam

t

fs

ratio erit eadem : imo magis deberent agere in

Vs

f

noftram animam, utpote formàm corporis eique.

unitam, quàm in deemones non unitos corpori-

tihis

h

Ita rosTATUS in r.Reg. 16. q. 42.

ü

m

bus.

PROBATUR 4.

Silapides, herbze, & que

M

continentur in his amuletis , agerent in Spiritus,

tfim

tunc vel cogunt illos recedere, vel iis tantüm

Mag

nocentaverfione? Si demones & fagz precife

t Q

Q d

dicantur habere averfionem à talibus rebus, no-

cerent eb magis etiam contra fuam averfionem,

ihe

1nO-

Lïmath

utpoteinodium talium amuletorum,ficuti dae

qui

!

"r

pes magis folentinfeftare pios, & impugnare,

fibi

!

)

| P'OTM

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 373

"

lu

fibi adverfantur : fic demon non ceffat crucia-

t

re obfeffum , in quo eft prifens, etiam preefente

corpore Chrifti in communione, à quo tamen

ägenx

thabet fümmam averfionem.

Ergo etiam non

ceffaret cruciare, etiamfi haberet averfionem à

d

(j

talibus rebus naturalibus aut amuletis.

Si veró

cogunt , id falfum eft; quia plerumque non de-

Q

IIf

l

finunt nocere demon & fdge, ubi dantur amu-

leta, & experientia monftrat ; ubi ifta dantur,

li

pre omnibus aliis locum effe maleficiis, ficut in

'V[ UMXE

iis domibus , ubi affervatur maffa foctida, fi enim

n

domon & fage adeó horrerent foctorem, non

eundem adeó amarent in aliis.

i.

PROBATUR 5. Siinentibusnaturalibus da-

RUR

retur talis virtus contra fagas & demones , . de-

mms.

buiffet nota effe Philofophis vel ratione, vel ex-

ii

'

perientia, debuiffet effe infpirata per diCtamina

Yl

interna Apoftolis, Epifcopis, Sanéctis & doctis

PO!

|

Ecclefie Prelatis, quos Chriftus conftituit ad

(TRL (

deftruendum regnum diaboli, debuiffet effe no-

ta per fcientiam infufam Salomoni omnium ex

"

"

il

j

filiis hominum fapientifimo, fed nulli conftitit

ïf

m

li

talis notitia, ergo Deus & natura non revelavit

M

nobis hanc vim per idoneos, fed per demones

;

us

tantüm, & confeffiones Sagarum.

CoNrFIRMATUR. Sanéti & doCti non utun-

lo

J

tur fimilibus rebus & amuletis contra demones

u

j

G fagas, deberent autem uti, utpote pro amo-

re proximi & zelo animarum adeoó ferventes,

Ut

j

imó deberent omnes pii talia amuleta ex collo

d

appendere, & fecum deferre contra demonis

04

tentationes , ne accedat tentator.

Jj

igi

j

Patet itaque,.

quod ifta nimiüm fimpliciter credantur à non

n

Philo-

AÀàa 3

j

374 DISP.IV. DE IMPERIO, POTEST.

offe

Philofophis, fi enim revera tales res haberent

Ü 9t

vim, folüm cognitam fimplicibus , & plerumdue

fj hd

imperitis, incognitam tamen fanctis & piis, pre-

r

beret Deus occafionem zftimandi imperitos, vi-

onei

j

lesac fimplices, & ad eos confugiendi relictis

Jj

qül X

do&tioribus, quod foret peffimum in Ecclefia.

otu

etil

PRonaTun 6..Si haberent res naturales

berie h

vVim contra deemones, debuiffet Chriftus locó

jes

olei infirmorum fumere amuleta, quz fimul cum

TIUf ,

benedi&ione Ecclefiz; haberent vim naturalem

105

ad fugandos fpiritus in agonizantibus, idem de-

|

irafe (

beret fieri in Baptifmo, & Sacramentis, & Sa-

cramentalibus , quz etiam & multis creduntur

ysipe

Jf c

plüs valere cum benedi&tionibus , quàm fol be-

|

juntur

nedi&tiones, cüm fortior fit, qui plura arma ha-

bet contra hoftem, quàm qui pauciora, quod

ehe

ytd,

tamen falfum eft, & piarum aurium offenfivum.

( i

PRosnATUR7. Si certo conftaret de tali

tit à

virtute herbarum , tunc deberent etiam adhiberi

ht

vtf

ab Exorciftis ad expellendos demones ab obfef-

feti

fis talia amuleta, & eadem ratione licité adhi-

W0

l

berentur ab Ecclefia , fi fciret dari talem virtu-

Vf

11

tem ; fi veró non fcit dari, eoipfo non dantur,

M

df

quia preefumitur Ecclefia omnia fcire media val-

EU

de utilia ad fpiritualem animarum falutem, cum

iünti

t

interfit ipfius prudentic fuaviter easdem regere.

fl

PROBATUR $.

Si darentur nociva doemo-

u

il

ni, v. gr. herbz, lapides &c. deberent etiam da-

i

rigrata, quibus poffet conciliari eorum favor,

"

ürm

ne nocefent; aut fi Deus doemoni naturaliter

ingrata creavit, nonne etiam debuiffet creare

Ll

d

M

W

grata bonis Angelis, quibus proin eorum favor

poffet

j

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 375

h

poffet conciliari? aliàs utique Deus foret invi-

T

dus nature humanz, fi eam privaret tam exi-

D

mio beneficio , bonorum Angelorum favorem

/

Iucrandi.

Verüm utrumque falfum effe vel fola

lj

ratione demonftrari poteft: Miror tantüm, quód

aliqui adeo fimplices aut potius fuperftitiofi effe

|

potuerint, ut affererent, quasdam herbas, in

fpecie has, nempe Artemifiam rubeam, barbam

Jovis, Solfequium, Levifticum, Iffopum, Sal-

|

sl

viam, Polegium, folia Sambuci &c. adeó effe

1j

ingratas & odibiles deemoni, ut naturaliter eas

.

fugere cogatur, prout refert, & ex inftituto

l

has fuperftitiones refutat THY RzEUuS JESUITA

P.III. c. 42. de locis infeftis.

Hi certé infigniter

falluntur à deemone.

Omnis enim virtus, quz

hisce herbis ineft, corporea eft; omnia, que

poteft, in corpora tantüm , non in fpiritus pot-

u

eft, quia virtutes herbarum immediaté prove-

niunt à principiis chymicis, mediaté vero à tex-

tura & figura partium, ita, ut qualiacunque fo-

l

rent fuffimenta, neceffarió illa effe debeant ob-

je&ta olfactüs; at ubi olfactus indeemone? Dein

l

!

ut res fint gratie vel ingrate, earum qualitas de-

bet effe conveniens, vel difconveniens, quia ex

earum fimilitudine vel ditfimilitudine oritur de-

leGatio veltriftitia; non eft autem in fpiritibus

five bonis five malis aliquid, per quod qualita-

tes iftas percipiant, ficut (üt ait TosTATus in

1.Reg. 16. q.43.) cibus nulli eft dulcis vel ama-

rus, nifi habenti potentiam guftativam , & co-

]

j

lor nulli triftis vel jucundus , nifi habenti vifum,

y

etiamfi hoc vellent.

Ita etiam contingit in fpi-

j

ritibus, ut nec dulce nec amarum , nec gratum

Aa 4

nec

DE IMPERIO, POTEST.

p

376 DISP. IV.

P20!

nec ingratum percipiant, quia carent potentió

perceptiva harum qualitatum.

ie a

rl g

PROoBATUR 9. Omnia corpora naturalia

habent materiam, formam, proprietates, acci-

g

dentia in ordine ad effectum ac finem naturalem,

dmoti! ,

fis 16b

pariter fenfibilem; ergo nulla datur ratio in her-

bis,lapidibus &c. fingendi proprietatem effentia-

] enit

liter in fpecie caufarum & affe&uum fruftra-

ag

P0

neam, quz nec ratione probatur nec experien-

tia, & econtra pofitivé probatur, quód Deus

, !

imprudenter alligáffet talem vim creaturis, quia

Qytas 1

retraherent à confidentia Dei ad habendam con-

grtfam

fidentiam in creaturis, & talibus amuletis; imo

uppl

Deus nequidem potuit alligare talem vim no-

15, D

cendi deemonibus fuppofitó decretó Dei, quód

tefe

lapis, herba, lignum, & omnia entia naturalia

ieünm.

fuerint à Deo creata vi alicujus decreti abfoluti,

al

diftin&i à decreto puniendi lapfum Angelorum,

5

quod fieri non potuiffet in hypothefi, qua dici-

Qe

tur, Deus talem vim naturalibus entibus alligàffe.

ho

PRonaATUR Io. Deomones nunquam pof-

t t

funt agere in mundo fine fpeciali permiffione

1 hb

j

Dei, quz ergo effet ratio producendi talem qua-

litatem inimicam deemoni? Si enim habent per-

1l

i

miffionem nocendi à Deo , nihil eos impediet,

Brol

ne quidem reliquie & omnia Sacra appenfa ;

1y

quid ergo juvent amuleta? Ífi vero non habent

Ti

|

permiíionem à Deo, quid opus eft amuletis,

ho

quie non poffünt pro me intercedere, ut Deus

nï 0f1g

demmoni non permittat nocere, prout tamen pro

At

me interpellant res facre, reli

quie San&qrum,

l

Q)V

2

aut oratio humilis ad Deum.

Wient

PRo-

t

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 577

Bo

PnoBATUR 1r. D«omones poffünt red-

dere Sagas infenfibiles contra a&ivitatem natu-

TUl

ralem ignis, cur etiam non contra naturalem

dr

aGCivitatem talium amuletorum ? .. Dein natura

fa'em,

Sagarum non mutatur per hoc, quód ferviant

lr

docmoni ,. ergo ficut prius non patiebantur à ta-

R

libus rebus & amuletis, ita nec poftmodum ;

(l

non enim priuüs horrebat amuleta, que poftmo-

X

dum Saga facta fuit.

Dus

PRoBATUR I2. Siamuleta agerent in dce-

[

mones, non eftratio, cur non agant etiam in

ii

animas feparatas & fpeCtra, quod tamen etiam

IN

adverfarii non admittunt, quia nunquam amu-

W

leta applicant ad fuganda fpectra, & animas fepa-

u

ratas, precifé autem dicere, quia bonum ha-

Arin

bent effectum in fugandis doemonibus , non ve-

ro etiam in fugandis fpe&ris, & hoc modo con-

i

I

fugere ad qualitates occultas, fuperftitione non

fu

caret, quia fic omnes fuperftitiones quantum-

n

cunque enormes poffent excufari.

PROBATUR I3.

Si vis adfcriberetür his

nf

g

herbis, nulla eft demonftratio, cur non etiam

vim habeant contra eos characteres ignoti, &

xw

nefcio, quz lineamenta ex inftitutione homi-

l

num nihilfignificantia aut amuleta gentilium

ï

ii

comprobata per experientiam ; ratio patet ex

Mi

i

dicüs; quia pugnat eadem ratio pro his, quz

ï

Labeüv

pugrat pro amuletis adverfariorum.

!

jl

PROBATUR I4.

Ifta. fententia nullibi ha-

bet originem, nifi in confeffione fagarum, fu-

"

perftitione gentilium, & authoribus füperftitio-

AT

ii

fis, v. gr. Cornelio Aerippa, Theophrafto &gc. Ergo

evidenter eft falfa, nec digna ut refutetur; quia

n

a $

per

-

u-

I

378 Disr. IV. DE IMPÉRIO, POTEST.

per omnes illos loquitur Pater mendaciorum, üt

Cü, ql

garur

patetab exemplo. Sic tempore CHRYSOSTO-

MI doemones, ut everterent gloriam SS. Mar-

mendaCJ

ipus f

tyrum violenta morte fublatorum , in obfeffis

dicebant fe effe animas hujus vel illius hominis,

tD

gonum

& docebant animas converti in doeemones. Ver-

ba s. caRYsosTOMi funt hec t. s. conc.2. de

nima if

Lazaro part.43. a. b. c.. Quin imo aliud multà cru-

ss, if

leficis ipfique infervien-

n effe

delius ( demon ) perpetravit , ma

d rf

tibus per bas operatio

nes perfuafis , ut tenera multorum

darent , [perantes futurum,

l

iaf

adolefcentum . corpora truci

Ve-

t fU

ut fierent. demones , rurfusque ipfis infervirent.

non funt inquam , quid igütur

hg

rim non funt tffa vera,

eft , quód demones dica

nt: Monachi illius fum anima:

i, fe

um non credo

, quia demnones dicunt ;

u

[anà propier boc ipfi

decipiunt. enim audizore

s. Hucusque Chryfoftomus.

fT

Idem docet s. &ucusTiNus Tom. 5. de Civitat.

ts char

Deil.or.pag.280. a.b. his verbis: illiciuntur au-

Nutdi

Ae

iem demones ad inbabitandum per creaturas , quas non

ipfi

fed Deus condidit , dele&tabilibus pro diverfiate

A

Jn

Üi'o6r

Jis, mon ut animalia cibis, fed ut [piritus fgnis,

ipn.

ue cujuscunque dele&tationi congruumt per oaria genera

ao

Eu taliä

lapidum , berbarum , lignorum , animalium, carminum ,

vituum; ut autem illiciantur ab bominibus , prius eos

ttit

ipff aftutilJrm

na calliditate feducunt , vel in[pirando eorum

hu)

cordibus «virus occultum ,

vel etiam fallacibus. atücitiis

us

apparendo , eorumque p

aucos difcipulos fuos faciunt., plu-

aCd'p

rimorumque dottoves.

Neque enim potuit , mifi primum

Tpu

ipfis docentibus difci,

quid quisque illorum appetat , quid

Ut

exborreat , quo invitetur nomine, quo cogatur, unde ma-

! li

DI

pice artes , earumdue artifices exftiterunt.. 'ubi inipe-

UTR

cie refert ligna , lapides , berbas &gc. — Ex quibus $.

UT

CHRYSOST. & AUGuUsTINI textibus clarum

€

qum [

E

Jin

l

|

ET OPERA'i'IONIB. DOEMONUM. 379

riorum];

eft, quód non debeamus credere confeffioni

6]

Sagarum, quia demon per eas loquitur femper

mendacia: fi autem poffemus credere in his ca-

Obfzäffjs

D

fibus fuperftitiofis Authoribus & maleficis, prz-

g

beret Deus anfam hominibus, ut mendaciis de-

T.

d

monum habeant fidem.

Imó antiquitüs , & in

prima inítitutione artis magicze docebant doemo-

"

nes, ifta entia naturalia lapides, herbas, amu-

li

u

T

leta effe fibi grata, quibus illiciebantur ad inbabitan-

dum creaturas, üt audivimus ex S. Auguftino, &

2

fic ea effe tantüm Salvaquardiam dosmonis, ergo

etiam funt falvaquardia deemonis ; unde falfum

lr

jl

eft, quód ifta naturalia ideo juvent, quia mo-

lii

lefta, fed quia grata; & demon ipfe vult im-

mitti angelos bonos, qui non nocent, fignatis

Q

littera TAU, itaetiam non vult nocere habenti-

(iid

bus characteres hos, herbas, amuleta , feu fal-

AU (

7)

vaquardiam dcemonis, ut fic virus occultum,

fuadue mendacia ipfis infpiraret. Hucusque ar-

vt

gumenta Philofophica; audiamus etiam Theo-

hi

logica.

Wi

PROBATUR 15. San&i Patres non appro.

ii

It t

bant talia amuleta, ergo debent rejici tanquam

fuperftitiofa, ficut omnia ifta, qux naturalem

j

vim habere creduntur in deemones.

Sic Ta s.

m

AucusTINUs Epift. adPoffidium 73. pag. 129.

l,

y

f

2. C. d. prohibet inaures virorum, quz füo tem-

*pmm-.q

pore putabantur agere in deemones, ficut nunc

i

amuleta.

Verba ipfius fünt hec: Kxecranda au-

i

:j

zem füperftitio ligaturarum ,. in quibus etiam inaures

j

virorum in fummis ex una parte auriculis fufpenfe de-

:

pendebant , mon d placendum bominibus , fed ad ferci-

?n

;

j

'.'

endum demonibus , adbibetur. — Quis autem po[Jet fpe-

j

jl

: ciales

m

380 DISP; iV. DE IMPERIO, POTEST.

i

ciales siefariarum fuperftitionum probibitiones in fcriptu-

lr eona

vis invenire , ciun generaliter ZApoftolus dicat : nolo «os

m a

focios fieri demoniorum , I. Corinth. ro.. 69 iterum,

'.

qnit»

que enim confonantie Chrifei ad Belial , if forté , quia

]

!

!

m eof

Belial nominavit , &$ generalem focietatem demoniorum

áni,/

jrobibuit ,

licet- Chriftianis facrificare INeptuno , quia

diriits?

T

nibil proprit vetitum legimus. ita Áuguftn. Sicut

d

ergo non licet Chriítianis facrificare Neptuno,

wiuton

quia nihil expreff? eft vetitum de Neptuno in fa-

TU

craScriptura, ita etiam non licet uti amuletis

s

contra demonem, etiamfi in S. Scriptura non

!

vtüris

expreffé prohibeantur , cüm generaliter fint pro-

hibita ab Ecclefia mediis hisce naturalibus , üt

vt t

D

if cont

amuletis contra deemones non utente ficut in-

D

1

[)

(orint

aures. 2. S..CHRYSOSTOMUS homgg COÍf-

tita,

tra Judsos orat. 4. fic habet: . Quod/i quis pretereat

gitent

curationes aliquas , dicatdue tibi , pollicentur remedium,

urit

& ideb ad illos curro: patefacito illarum impofturas, in-

!

JNeque enim. alto

(

cantaliones , amuleta ,' 'veneficia.

enodo videntur amederi.

ANeque enim «veré medentur,

1 lo

Md

abfit. Quin ego illud quidem long? iirabilius dicam ,

etiamft verb. fanarent , [atius tamen. efJe emori, quàm

r

ad Chrifli bofles accurrere , 9. boc modo fanari , quid

stl

MTH r r m

enim prodeft curare corpus anima pereunte ?. Et pauló

tnfi

inferiüs ait 5 quód, etiamfi perpetuó patiamur à

At

maleficiis, non tamen debeamus confugere ad

Tqm ]i

amuleta, ficuti Paralyticus , verba funt. S. Patris,

Wir,

ET

ficuti Paralyticus , qui triginia oto annos. detentus. fue-

vat in infirmitate fua ,. & fingulis anmis currens. ad pi-

f i

Jfiinam , fingulisque annis repulfas-mon afJequebatur Jfa-

LTT

nitatem , mon tamen confugit ad vates, non adiit in-

Wij

cantatores, non alligavit amuleta , fed ex[pettavit divi-

l Did.

nam opem, g ideo fanitatem. fone admirandam. quan-

Wij

ain

Tty

ET OPERATIONIB, DOEMONUM. 581

Il f[y

n

ltl

dam && inauditam a[fecutus ef]. — EÉodem modo lau-

LU

dat conftantiam Lazari in malis, quód nihil've-

l Ilfïla)f

Jl

titarum artium, & amuletorum contra ea ufur-

^ fj

Mf

paverit, & potius fanitatem anime retinere,

quàm corporis recipere maluerit, gue enim bec eft

!ul

Janitas , fi ántus tam amultas. babeamus cogitationes ac-

b

hi

cufatrices? — quodf perduraveris paulifper , eosdue , qui

)

vel incantationem aliquam canere «oluerint , vel aliquas

IU

applicationes (Cüt amuleta) applicare corpori, multa enim

tj

cum contumelia tuis ex edibus ejeceris , protinus ab ipfa

14 3

confcientia refrigerationem accipies , etiamfi millies ex-

anpm-

wurat febris, anima tua quovis liquore, quavis oratione

A

meliorem utilioremque mitigationem adducet. ita Chry-

foft. contra amuleta. Idem S. Pater in 1. Epift.

9- WR'

ad Corinth. c. 4. hom. 12. increpat matres, quód

Itj

amuleta, aliasjue fuperftitiofas res infantibus

V,

applicent contra maleficia; fic habet: Dum na-

Ij

tus fuerit infans , bic rurfas videbis amentiam , & cim

"

infantem xvocari oportuerit, wuüittentes eum vocari à San-

iil

Gis, üt veteres primb faciebant , accenfis lucernis , &

if

eis nomina imponentes , eficiunt , ut-ea , que diutiffi-

[

J

m duraverit , eodem appelletur 1nodo , quo infans ; binc

; Oud

conjicientes futurum, ut. dià oivat. — Deinde cim J&-

WO

pius contigerit eum mortem [ubire immaturam ( Jfape au-

u

tem contingit ) fequetur multus. diaboli rifus , quàd eos

n

tanquam [Lultos pueros fit ludificatus.

Quz'd dixeris de

amuletis , & de manu appenfis crepitaculis, & de ffía-

wWiine coccineo , C de aliis magna repletis [Lultitia , cim

u

F.

infanti nibil aliud fit adbibendum , quàm crux ad c

ufto-

læhw,)fæ

diams munc autem is quidem defpettui. eft. babitus

» qui

i m*i*;:":fg

convertit totum orbem terrarum , & certum vulnus

Un-

i

flixit Diabolo, & ejus evertit omnem potentiam , Jab-

tegimini autem. Cg fhamini , & aliis amuletis creditur

j 4ï

pueri

t

j 0

382 DISP.IV. DE IMPERIO, POTEST.

f i

pueri tutela. & cuftodia. n dicam aliquid boc magis

PT

ridiculum? | quidnam *erà eft boc ridiculum 2 — lutum

j uf

mulieres in balneo accipientes , mutrices &$ ancille , cum

y, Mr (

digito unxerint , imprimunt in fronte pueri, C fi quis

n ial

roget , quid fibi oult lutum , quid cenun? — malum, in-

iue dini

quit , avertit oculum , fafcinationem ( invidiam. |Pa-

yium?

pa! quania vis luti, & quanta virtus ceni!. tanta qui-

dem , ut totam diaboli aciem fuget

INon pre pudore

m

D

I

—

P

J

ln €

vultus tegitis? non tandem diabolicos laqueos afpicietis?

s Mjra

quomodo ab ineunte etate paulatim. fuas macbinas adbi-

ï

v;

;

ial

bet diabolus 9. mam . fi boc efficit lutum , cur in tua quo-

que fronte boc mon facis , cim Jfis vir , & plena ac per-

dicit

vb ht

fefta babitudine , & plures babes, qui tibiinvvident quam

infans? cur mon totum quodue corpus luio illinis? nam

xPhif

fi tantam «im babet in fronte , cur non te quoque totum

ml

luto inungis.

Haec funt vifus & comadia Satanica,

a, u D

i? Ci

que non folim ad irrifionem , fed etiam ad. gebennam

evertit eos , qui decipiantur.

Miror, boc etiam feeri

x atjcul

po[fe apud eos , quà crucem

adorant, €3 funt myf[terio-

vt

vum arcanorum participes.

Idem S. Do&tor in Epift.

iij ?

ad Coloff. c. 3. hom. 8. &c. poftquam probavit

:"ä:nun ji

animam pro adverfis Deo gratias agentem affimi-

türtifem

lari SS. Martyribus, fic pergit, laudans eas Ma-

Vint.

trés, quee ex morbo aut morte fuorum infantum

"IN nue-

adeo. non contriftantur, aut ad alia media me-

Irdefia

dendi infantibus v.gr. amuleta confugiunt, fic

Tinte :

habet: Aurfus egrotavit infans: non fecit amuleta ,

tufjud

Téb

utatur ei Martyrium, mente non facrificavit filium.

V En

uid enim,

f illa ( amuleta)) nibil profunt , fed funt im-

Wl r

pofiure, & ludibria? funt tamen, qui fuadent, ea prod-

T.

e[fe , & maluit infantem «idere mortuum, quam pati

lp

ádololatriam. . . . . amuletaenim, etfi enim de illiswnil-

änta Md

dicentes,

lies philofophentur , qui ex dis rem faciuni ,

Deum

m

!

LET, OPERA TIONIBX. DOEMONUM. 383

! bg

lh

. Deum invocamus , & mibil amplius facimus, £? que

ldl[m?

!41

fünt bujusmodi, €g? chrifHiana eft , inquit vetula, & fi-

| Wläa?, h

delis , ea res eft idololatria ? — Es fidelis? figna te.

D

!g

Dic, bec arma babeo fola, boc medicamentum : aliud

b

autem nefcio : dic mibi, fi quis acce[Jerit medicus, & me-

t

li

dicine dimiffis medicamentis incantet , eimne dicamus

ray [ I,z

medicum ?. nequaquam, — Medicine enim mon videmus

Jtlin

medicamenta.

lia nec bic Chriflianifmi. . . . . ecce

) GIPM»?

enim dico C5 predico *vobis omnibus , quàd fi quisquam

LT

fuerit. deprebenfus , mom parcam iterum . froe. amuletum

1

J

/

five incantationem , five bujus artis aliquid'aliud facim.

L

- -- dicitur quidam orator 9 dux populi /Atbenis alj-

i

J/

M

quando bec (amuleta ) fibi applica(Je " deinde cum qui-

du

dam Pbilofopbus illius Magifler eum vidiffet, eum acri-

Mi

ter reprebendit, Cg illufi. —Sed mos adeb miferà affetti

v

Junus , u£ bis credamus. Qgtz'd verà aliud.quoque ridi-

tl

culum? — Cinis, €9 fuligo, &? fales. .Dein in medium

lin i

prodit anicula.

Res plane ridicula &2 pudenda.' — Ocu-

D

lus , inquit , (Sage ) rapuit infantem. . Quousque. bec

li

Satanica ?

uomodo mon ridebunt Gentiles 9- Quo—

p

eodo mon fabfannabunt , quando eis dicemus , magnam

mlf

e[fe virtutem crucis ? — Quomodo id eis perfuadebitur ,

u

cum 'oideant , nos opus babere dis., quee ipfimet irrident 2

j

Q

Hucusque fulmina S. Chryfoft. in amuleta, quae

vl me

ii

ab Ecclefia non folüm nunquam dpprobata, fed

TU

ii

ex mente SS. PP. rejecta, & etiam igni in pabu-

T

lum adjudicata. Idem docent Epipbamius & Jfi-

j

u []

dorus. KErubefcantproin quidam Clerici, aut/Re-

ligiofi fTercorari;i, qui contra maleficia adhibent

um

(

»u)

[

| ftercora.

I

RzsPoNpETUm nunc breviter ad argu-

gamnþfd

J

jl

f

menta Adverfariorum, petita ex S. Scriptura,

j

ubi dicitur : Sono cytbar& Davidic&^ expulfum etfe

j ii

J

domo-

li 0P

384 DISP.IV. DEIMPERIO, POTEST.

dmonm

demonem ex Rege Saul, . & Zngelum Rapbaelem

'Tob. c.6. dixiffe: quód fumus jecoris pijcis extricet

ml

Jf a

omme genus dewoniorum, ^ea ommino non ftare,

hgt

quia SS. PP. & T T. dicunt, id fa&um effe divi-

nitus ob myfticam fignificationem S. Crucis : ita

yljrio J

Picpint

apud THY RX UM dedomoniacis p.135. MAT-

THJEUS FILESIUs ino. Sent. dift. . & com-

TRU

qd dcem

muniter TT. Legimus enim plurima in S. Scri-

divetf

ptura à Deo

adhibita fuiffe figna externa , feu

Sacramenta ,

feu Sacramentalia, qux non ipfa

o o

9. Ad1. tex-

s dafi

caufant, fed fignificant effectum.

tum vefponderi pote? , quód ille non dire&é dicat,

yute ap

ünli, pr

er fonum cythare expulfum effe demonem,

fed tantüm indire&té , id eft, dolorem regis per

«nur fib

liarmoniam fuiffe alleviatum. ' Sic patet ex ipfa

(onvent

S. Scriptura: Servi tui, qui coram te funt , querant

'nplenun

bominem fcientem . pfallere cytbaras ,

ut quando arripue-

ttnyi 9.

rit te [piritus Dei malus , pfallat manu fua , €&g levius

t elte

feras , id eft, üt ait Toftatus , aliqualiter mollia-

t Nv

tur dolor.

Hanc vim autem leniendi dolores

O-

apitür

harmoniam habere fufé probat ex Ariftotele'T

tiulcer

ftatus, & Thyrzus ex libro Botii de Mufica, &

Qdf m

, quod ha-

quodam exemplo Regis Danize Erici

ii

I)

bet kRANTZ1Ius l 5. Danie c.3. ld 2. etiam

Y

Tterr

non docere Angelum, vi fumi

ve[ponderi pote[t

o

doemones expelli,

fed tantüm afferere, ipfos fu-

[

!

ünt

ndos, quando fumus excitatus fuerit ,

unde

ga

m k

fic

ut non eft neceffe lotionem meam caufam effe

1 Ven

Eclypfis lung, quod dum ego lavo, hoc acci-

atl

dat, ita neceffe non eft id dicere, fumum cau-

jl

fcis

fam effe, qua

deemones pellat, quamvis dum fu-

Q

mus fit, demones pellantur.

EtinipfotextuTo-

p

fumum

E.

"lare

bie c. 8. hoc inünuaþur, non enim dicit :

domo-

Á

ll

yl

ET OPERATIONIB. DOEMONUM, 385

Ài .

diemonem profligáffe, fed R

Tiny

aphaelem Angelum.

h

Protulit Tübias de caffidili fu

o partem jecoris, pofuitque

n

eam. [uper carbones vivos.- "Tunc

(

Cubjungitur) Ra.

I

phael dngelus apprebendit demoniu

" , C religavit illud

in deferio [uperioris ZEgwpti, c.g.

lT

v.2. nempe ob

merita atque orationes Tobiz

&Sare, üt dicunt

THYRZEUS & TOsTATUS.

j

Interim obfervo,

f

quód demon inzqualiter op

eretur in obfeffis

pro diverfa fcilicet difpofitione i

n

pfius fübje&i,

l

inquo operatur; fic enim expe

rientia docet,

plures dari fagas quàm veneficos

"

. quia ille ma-

gis natee

apte ad credendum doemonis

mendaciis,

lm,

quàm hi, precipué vetule & fimiles

M

feeminz ima-

ginantur fibi nefcio quas noGturnas translationes

ïpfa

;fz

[

ad Conventus & Sabbatha, üt vocant, quas ta-

l

men plerumque phantafticas effe judices in caufa

!

dU

criminali Sagarum fepe deprehendunt. Ethzec

opinio eftetiam conformis Concilio Zlncyrano,

pues-

JIn

ló ante Nycenum habito

[*

, in hoc enim expreffé

precipitur omnibus Sacerdotibus & P

arochis,.

]i

ut inculcent populo, tales tran

27 &

slationes Saga-

rum effe meré & precifé phantafticas, in quan-

lt

j

j

l

tum dcemon aut vehemensimaginatio illuditfen-

fibus internis, ut ea putentur fieri in corpore,

l

Á

que precifé in mente variis phantasmatibus de-

lufa hunt, unde ». wALLEBRANCHE in fuo

(

d

libro de inquirenda veritate L. 9. c. ult. teftatur :

veros veneficos effe in Gallia rariffimos, quia

p

V

multa Parlamenta Gallica peenas non fumunt de

veneficis, quanquam iisdem digni forent etiam

j

j

LJ

ii, qui precif? vi imaginationis tales funt , quia

funt ea cordis difpofitione, ut Sabbathum fre-

b

quentare cupiant, ac fefe ea de cau

j

fa aliquo un-

D. dmort. Ira£t. de Angelis.

Bb.

Xerint

-

j

386 DisP.IV. DE IvMPERIO, POTEST.

g.

xerintunguento. Idemfit in totà Lotharingia, üt

teftatus eft mihi oretenus RR?'5. p.P1AR T Affi-

o

ü

yp

ftens Generalis in Cong. Can. Reg. Lotharingica.

uuxRES; an cautela repercutiendi , & mulli

foc0m.

commodandi fit fuperftitiofa ?

m

[

-REsPOoNDEO affrmaiioé ; mnon enim licet

M

?

qi

hoc modo tollere maleficia, ratio eft, quia non

eeferir

dital

licet ponere a

&ionem alioquin non ponendam,

hoc, ut defiftat doemon à nocen-

) hüti

fed precife ad

ab

do, pofità eni

m tali a&ione doemon non defifte-

ret coa&us per vires naturales noftr

aruim a&ip-

jf

:

J 1

num; nunquam etiam legitur à Deo, doemoni

ut defiftat deemon à nocendo, cüm u-

!

Ut

precipi,

mlf

tique Deusri

diculé opem fuam alligaret ad actio-

nes adeó ridiculas v.gr.

adrepercuflionem. Er-

o

o demon defiftit, quando vult defiftere, &

Iflm

uia vult, & quia promifit fe deftiturum. Hoc

f

i

1

autem eft pactum cum domone; aut fi non vis

hi

vocare paéctum, tamen negare non potes; doemo-

Wi

1 Mi

nem non fruftra exhibere beneficium, quale eft

n de-

ceffatio gratuita à nocumento , ergo doeemo

II

em.

'['alis

fiftit ob alium finem à fe intendibil

ung

autem non poteft effe bonus finis. . Hinc fi ad

[ WM

Tf

eundem finem deemoni fervirem ,. tanquam Mi-

M

Ti

nifter fpe beneficii temporalis effem minifter ini-

Tfiat

Si autem dicas cum su AR EZIO; doemo-

quitatis.

EU

nem feciffe pactum cum Saga, fe non nociturum

|

JUJ

l]

pofità tali conditione, v. gr. repercufiione, &

j (

fic non intercedere pa&um inter me & doemo-

|

Qub

nem , fed inter eum &Sagam.

l

1 foif

"RespsONDEO. In eftimatione morali idem

li

effe, utrum demon mihi immediaté dicat; non

]

ltll

nocebo , fi boc feceris , v. gr. &à repercufferis; vel

5

1

u

utrum

j

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 387

I

utrum hoc mihi dicat per confeffione

m

mSagarum,

l

& fuos difcipulos aut difcipu]as.

RATIO SE-

7)

cuNDO eft; quia SS. PP. non permittunt hunc

modum tollendi maleficia.

Sic in fimili cafu s.

Ój

CHRYSOSTOMUS graviter reprehendit mulie-

res, quód ex balneo lutum accipientes, illud im-

li

prefferint in fronte pueri contra maleficia; eó

Ü

quód talis actio aliàs non ponenda v.

gr. impref-

1

Il

fio luti in fronte pueri precife

fuerat pofita à

nutricibus & matribus,

ut doemon nocere defi-

li

nat, ficuti de fa&to modó

p

li

prorfus fimillimo po-

neretur repercuffio aliàs non

ponenda, fed prz-

N

non nifi liberé defiftit.

cifé, ut deemon defiftat à nocendo, à

quotamen

l

. Similiter gzusEnrus in

fuo opere demonftrationis Evangelicze prohibet

ä(]C

füffumigationes herbarum; verba ipfius funt 1. s

"poftoli, &^ qui tis füccelére. Chrifti difcipuli, ne egra-

[

tantibus quidem permittunt , fücuti multa smulti efficere

conantur , aut foliorum infcriptionibus colligationibusque

d

uii, auteos, qui fe incantaturosg profitentur, attendere,

aut radicum berbaï'umq'ue

fuffumigationibus , aliisque

ejusdem generis nonnullis

ïdj

C2uta reperculfonibus) wmede-

|

l:ï

as fibimorborum fufficere.

Hec nam(ue omnia à Chri-

JEi dottrina. exclufa funt , meque unquam intueri licuit

1)

Chriftianum , qui colligatione uteretur , neque magicis

nugationibus , neque foliorum quorumdam laboriofts in-.

D

Jériptionibus , meque ceteris fmilibus (puta repercul[to-

|

nibus) quorum ufum indifferentem blerique arbitrantur.

|

Ex quibus verbis clarum eft, tempore Eufebii

non fuiffe licitum ponere actiones aiiàs non- po-

u

nendas, nifi ut agant contra maleficia, v. gr. non

1

[l

fuiffe licitum ponere infcriptiones foliorum, col-

ligationes, radicum herbarumdue fuffumigatio-

j

2

nes

j

388 DISP.IV. DE IMPERIO, POTEST.

eindi

nes, & his fimilia, quorum ufus eft indifferens,

evelil

ergo neque nunc licebit ob omnimodam parita-

tem adhibererepercuffiones, & his fimilia contra

maleficia, dum precifé ponuntur, ut demon

f

nocere definat, non obftante , quód earum ufus

RATIO EST TERTIOj

[

adhuc fit indifferens.

quia Ecclefia prohibet omnia alia media contra

f(

maleficia, quàm, quee illa prefcribit; nulla au-

qu

tem preícribit alia, quàm penitentiam , Klee-

i

erftt

mofynas , orationes, jejunia, exorcifmos, aquam

M

)

Pgo

benedictam, ceteradue Sacramentalia , üt habe-

tur in Canone, fi per Sortiarias, caufa33. qu. 1.

i

5 d

fn

ex Hinemaro Epifcopo Rhemenfi, qui ita Ífcribit:

Hortandi funt, quibus maleficia eveniunt , ut corde con-

|

n

Sacerdoti de omnibus

t cen

trito & [piritu bumiliato Deo &

geccatis fuis puram confe[fionem faciant , & profufis la-

AU

erymis & largioribus eleemofinis , & orationibus aique

V

q

jejuniis fatisfaciant , €9' per exorcifmos, ac cetera eccle-

!

51

J

füaftice medicine munimina ,. minifiri Ecclefie tales ,

l

Ill

T

quantian Dominus annuerit , qui "Abimelecb ad domum

-

ejus ZAbrabe orationibus fanavit , [anare procurent.

"

j

ä

dem prefcribit RrruALE RoMANUuM Tit. de

|

T

exorcizandis &c. cum hac claufula: /ed caveant,,

J

Til

ne ab boc, ideft, ob füblationem maleficii, ad Ma-

|

At

gos vel ad Sagas , vel.ad alios quàm Ecclefiee Minifiros

ul

confugiant, aut alia fuper[ritione , aut. alio modo illicitó

»g

J

(puta repercuffione) utantur. . Ex quibus patet,

UET

)

reliqua media contra maleficia omnia effe vana,.

:

& quamvis pofita tali repercuffione ceflaret no-

Tufts

cere deemon, tamen ea non foret licita, quia:

tf

dcemon non ceflat facere malum, nifi ob majus ^

W m)()h

malum, non autem licet cooperari majori malo

| ïOdm

ad evitandum perfonale minus malum , quia fe-

cundum

IJ? T

1

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 9389

i

A

cundüm Apoftolum non fünt facienda mala , u£

eveniant bona..

«

Jb

H

QUJESTIO III.

Íi

n amuleta naturalia ve&2 adbibeantur. contra

h

damones ? maleficia. cum benedi&lione ?

n

j

T)1CO. Adhibere amuleta naturalia, tan-

M

".. quam idonea contra deemones & maleficia,

n

fuperftitiofum eft, etiamfi adhibeantur cum Be-

l

nedictionibus.

J

PRosATUuR Conclufio r. Adhibere chara-

[

&eres de fe inidoneos contra poteftatem doemo-

l)

num tanquam habentes partialem vim etiam cum

benedictionibus eft fuperftitiofum. Ergo idem

Eibus

J

eft dicendum de amuletis naturalibus. Znmt. prob.

€x s. AucusTINO Expof. inEvang. Joan. tr.8.

"

C.I. verbaipfius funt: Usque adeb decipiunt [piri-

Yi

ii j

dus mali eos , qui fequuntur Chriffum , ut illi ipft , qui

Jéducunt. per ligaturas , per pracantationes , per macbi-

il

hamenta inimici , mifceant precantationibus fuis nomen

Chrifii, quia cim non pajimt Jéducere Chrifianos , ut.

i

j

dent venenum., addunt mellis aliquantum , ut per id,

[

qubd dulce eft , lateat, quod amarum eft, & bibat ad

perniciem.

Idem fentit s. cHRYSOSTOMUS ih

t

I)

Ep. ad Colofs. Hom.8. ubiait: Hec eff cogitatio

Satanica , be funt diabolice infidie , tegere impofturam,

Ht

i

C in melle ( puta in benediGtionibus ) dare «enenum.

Quoniam novit , fe illa aliàs mon perfuadere , bac via eft

n

ingre[Jus ad amuleta && aniles fabulas.

Et crux qui-

qi

dem ajfetta eft ignomimid , littere autem ( & amuleta ).

in majori bonore funt babite ;; Chriftus fuit eje&tus , &&

;

introducitur anus delirans , &j ebria.

Conculcatum eft

J

nofirum myf[terium; & choros ducit fraus diaboli. Huc-

y

3

usque

y

390 DISP. IV. DE IMPERIO,POTEST.

TOb

usque cCHRYSOSTOMUS & AUGUSTINUS ex-

fl

n

preffé afferentes, eos , qui fuis chara&teribus, li-

WZW j

gaturis, amuletis &c. addunt benedictiones, non

g

folüm dupplicare füperftitionem, fed etiam füb

umj

melle venenum, fub Chrifto diabolum, propi-

wifit,

nare. Ratio autem ef?. 1. quia ea , quee non licet

j CHR

adhibere contra maleficia feorfim fumpta , non

j melz

licet adhibere conjun&im cüm rebus facris & be-

D

fb

nedi&ionibus; cüm ea, qux feorfim nullam ha-

PT

bent vim, etiam non augent vim, fi addantur

alteri rei quamvis facre, nifi ab Ecclefize preci-

fi: j

bus & ordinatione fortiantur vim per modum fa-

TinCion

cramentalium; aut nifi rei, jam aliàs de fe utili, v.

pu

gr. medicine, cibis, domui, navi, lecto &c. ad-

i

hi.

hibeantur preces ad arcendam vim doemonis, fi

n

autem non augent vim, vanum, & eoipfo fuper-

h

DT

At

ftitiofum eft, adhibere talia conjunctim cum be-

nedictionibus & rebus facris.

Ratio efl 9. quia

n

i,

li

conftat, deemones ftudiofé fic facere, ut admi-

fceant vera falfis, & res facras aut benedictiones

(l

»SiC $4 CY«

LU

cum profanis & fuperftitionibus.

RILLUS ALEXANDRINUs lib.r. de lapfu &

frjn

converíione hominis dicit: m verb minimé ad-

!u

vertis SS. Evangeliflas , qui [cripferunt. demonia ad

DO

J

N

Chriftum acce[f/fJe clara & maxima *voce dicentia : quid

?

tibi & nobis Jefu INazarene : vvenifli ante tempus per-

Ille autem incre-

ii

dere nos : fcio quàd fis Santtus Dei.

pans non finebat ea loqui;. quia fciebant ipfum e[[Je Cbri-

l

flum ;5 atqui, pergit Cyrillus, qua de caufa (meritó

n

dubitárit aliquis) illos, cüm verum proclamarent , in-

od

crepaoit Chriftus ?. .fed. mon.

Res gefta utilis nobis fu-

Ubis

tura erat : bac enim re mocemur , illorum verbis, etiamft

V

H

ip/am pradicare velint veritatem , €9 ea dicere, que&

s

unt

] STl

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 391

i j

funt evidenter vera, non delere niti ?. nam interdum oe-

M

y

ris inferentes falfa , nocent audientibus.

INon diffamili

|

li

vatione , àt mübi quidem. videtur , ac monnullos facere

1 [j

videmus, qui mellis admixtione fenfum. amariorum re-

lr0p1

um aujferunt , &g. dulcium infufione volunt eorum, que

lt

i

molefza funt ,' latenter guftum eripere.

Idem dicit

ll

$. CHRYsOSTOMUS conc. I. de Laz. quapropter

]

J

€ Paulus demonibus , tametfi vera dicentibus ünpofuit

l

Jülentium , me ex veris natti occafionem poft admifcerent

ii

sendacia , fidemque fibi conciliarent.

Cumn enim dixif-

j

jfent: ii homines fervi Dei altiffimi funt, an-

[

nunciantes vobis viam falutis , JG. 16. 17. indi-

!

gnatus Z4poftolus. filentium impofüit Spiritui Pytbonico,

M

atque exire ju[[it , 9 tamen quid mali dicebant ?. iffi

1

bomines foroi Dei. altiffmi funt ; Jed quoniam plerique

J'ünpliciores non norunt femper dijudicare, que a demo-

h

vübus dicuntur, femel eos exclufit à fide.«.— Ex infamium

|

mumero es , 3nquit, non ef? tuum libere loqui, tace, ob-

ij

mulefce: mon eft tuum predicare , dpoftolorum ifta. eft

Ji

aulboritas.

Quid ufurpas , quod tuum non eft ?

Sile,

inf amis- es.

Sic C Chriffus cum acrimonia: nobis le-

gem prafcribens , ne quo patto demoni fidamus , etiamft

i

Libi aliquid veri dixerit, bis igitur cognitis , ne prorfus

credamus demoni , 1mo etiam, fà quid veri loquitur , fu-

L«"(f

giamus eum C aver[emur , nam fana dogmata , [aluti-

l

Jeradue non à dewonibus , fed ex S. Scriptura licet ex-

n

at difeere. . Ex quibus textibus S. Chryfoftomi

l

& S. Cyrilli Alex. clarum eft; domonem ftu-

!l

diofé potuiffe velle, ut adhibeantur ad amuleta

li

benedidiones, ne ita velociter ipfius venena

l

nobis amara reddantur.

Ratio denique tertió eft,

l

quia hec materialia non poflunt effe materia fpe-

cialis benedictionis ex inftitutione privata : in-

üitugre

Bb 4,

f

$92 DISP.lV. DE IMPERIO, POTEST.

ftituere benedictiones, & determinare materiam

rienfi

a

extraordinariam , quz non habeat fignificatio-

nem myfticam , non pertinet ad privatos.

Aut

gt

[5

fi dicatur ; quód amuleta habeant fignificationem

myfticam, ajo; non licét privatis inftituere fi-

(ijma

(ERY

gna myftica, aut introducere myfteria fymboli-

Qu

Ca, ita enim expreffé cunvsosTOoMus afferit

tom. 6. de ferp. Moyf. ferm. s. verba hujus S. Pa-

vt

Wt

tris funt: Jtaque imperat Deus Moyfi, dicens :...Lo-

quere ZAaron && filiis ejus , boc modo benedicite Filüis IJ-

gt

trini

rael, adverte diligenter , me quis arbitretur , vem bene

(( A

f& & babere , addidit fic. — ltemque , me quis privata au-

tboritate quadam €9' pote[late , benedittiones inflitueret ,

[

ideo oinnia ex prejcripto facrarum literarum agere jubet,

st

fic inquit : Benedicet tibi Dominus, & cuftodiet ie.. 4ft-

ul

tende, quomodo ubique Trinitatei myflicé proponat. . ita.

n n

S.Chryfoft. .Ex his autem textibus manifeftum

J

eft, quàm ingrata effe debeant Deo amuleta et-

Wa

iam benedicta, cüm talis benedictio plüs malo-

Hl

rum, quàm bonorum in fe habeat, & major fitfu-

Eu

li

perftitio, fi res naturales adhibeantur cum bene-

dictione , quàm fine benedic&tione.

MM

a

Sed prcEes: amuleta benedi&ta habent bo-

hi

num effe&tum, ergo non funt rejicienda.

t

RrspeowNpEo: Doemonem ftudiofé nocere,

iim

& dein iterum defiftere, ut amuleta fanitatem

ltsl

reftituiffe credantur.

Ita etiam refpondet T ER-

(f

j

TULLIANUS in fuo apologetico adverfus gentés :

W

Venefici plane, &^ circa curas valetudinum demones

funt.

l p

Ledunt enim primó , debinc remedia precipiunt

üm

ad miraculum nova five contraria: poft que definunt le-

(

& expe-

dere , & cura[Je creduntur.. Yta. Tértullianus ,

at

rientia

1

. ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 393

enam

rientia þrobat, quód diabolus, fi feniel ipfi fidem

E

l

adhibuimus ,. fenfim ac callidé nefcio , quze fig-

menta, curationes & etiam miracula ante ocu-

Wi

Í

los noftros depingat, quzx tamen omnia funt fal-

fiffima.

Ita dicit in c. 24. Matth. hom. 74. s.

CHRYSOSTOMUS: quia cim tu te Dei auxilio pri-

vaveris , atque adver[ario te tradideris, omnes ves tuas

A

transponit u voult, faciledue buc atque illud vertit , dia-

bolus. . Qubd. mon ita àn. fanttis voiris: feri poteft ,. mo

:

/

veró neque in nobis peccatoribus , dum tamen con[Lanter

animó ea defpiciamus. heec S.Chryfoft. : Idem etiam

l,

dicit ABDrAs in vita S. Bartbolomei.

Unde pro

)

regula. ftatui poffunt verba tLAcTAN' TII aíle-

rentis, fanctis deemones non poffe nocere, ver-

li

ba illius funt fequentia: Prode[fe enim demones pu-

tant , cüm mocere defmunt , qui nibil aliud po[Junt, quàm

M

nocere. .. Dicai forta[Je aliquis ; colendos eje ergo , ne

noceant , fiquidem po[[unt nocere.

INocent illis quidem,

Jéd bis , à quibus timeniur , quos manus Dei potens , &

excelfa non protegit, qui pr

of ani [unt à facramento veri-

Lel

tatis. 'uflos autem €s cultores Dei metuunt , c

Ujus

nomine adjurati de corporibus excedumt.

Hucusque

LACTANTIUS

C. I6. pag. 56. Unde etiam ex-

perientia probat ; inlocis & domibus, ubi dan-

tur maleficia, fiepe dominari vitia, maximé lIuxu-

riam, blasphemias, maledicüones, imprecatio-

1

nes &c. contra quas proin caufas mal

orum per

confeffiones generales domefticor

um, frequen-

d

tem ufum Sacramentorum, vota

In

peregrinatio-

nes pias, & devotiones extrao

Mi

dium quzsrendum eft.

rdinarias rgme--

i

Concludendum itaque, demones nulla re

d

j

creata , nullis amuletis poffe coerceri metu

In

, né

d

Bb 5

noce-

h-

Es

y

304 DISP.IV. DEIMPERIO, POTEST.

e

noceant, fed folummodo eos poffe coerceri me-

g i

tu, ne puniantur à Deo, & ab ipfo caftigentur,

j

aut in infernum defcendere cogantur, fi noceant:

o de

& fic unicum refugium eft Deus cum San&ts fuis;

jl

xt

pugnemus per Sanctiffimam Crucem ; veneremur

(tmo

San&orum reliquias , & nullaalia, nifi quz Ec-

clefia przfcribit, remedia contra potentem hunc

f

il

"

hoftem adhibeamus, qui neminem timet nifi

litó

Deum. Utait cHRvsosTOoMUus in acta Apoft.

rins «

C.I9. hom. 43. ubi dicit: Quare non dixit Jpiritus

N

amalus , quis eft Sfefus? fed dixit magis inutilia z. terre-

UR

A

batur,, ne & ipfe penam det. — Sciebat. enim, concedi ei,

m

illos ulcifci, quos bujus nominis ilufores fecerat. — lta

Chryfoftomus.

i

aM

Vab

(l

QDQ

QUJESTIO IV.

Mul

M

operationibus deemonum m

Til

u

De potejlqte eP

bomines.

(eht]

puy

UERITUR r. Andemones habeant ullam

poteftatem aut operationem in homines

J

fine fpeciali licentia divina pro quolibet cafu

LU

particulari 2

T d

RESPONDEO.

Deoemones non habent ulQ

F

[A,

V

lam poteftatem in homines: ad tentandum. vel

l

nocendum fine fpeciali ac. expreffa conceffione

C

divina, tam quoad modum operationis , quam

x

&

quoad fübftantiam.

i

PROBATUR exeo; quia in plerisque ope-

j 53

rationibus pravis demonum legitur interveniffe

particularis permiffio divina. . Sic deemon petiit

0 t

particularem à Deo licentiam nocendi Joz 0 ,

bt

-& ejus familie. per concitationem predonum ,

per

l

ET OPERATIONIB. bOEMO-NE-M- 395

per ventorum & tempeftatum produ&tionem, &

il

per inflidiionem morborum , & per inftigatio-

nem uxoris &amicorum. Jobi1.92.3. &c. Quan-

j

do decipiendus erat Achab per falfos Prophetas,

VUIq

id actum ex peculiari permiffione divina fa&ta

demoni. Egreffus eft [piritus, & ffetit coram .Do-

i

mino, C ait: o decibiam illum.. ..Et. dixit Domi-

j

mus: Egredere, C2 fac ita. 3. Reg.22. v.29. "To-

j

biz.6. narratur, quod deemon occiderit fex ma-

il

[

ritos Sarz, fed poteftate accepta à Deo peculia-

rl — Hi, qui conjugium fufcipiunt , ut. libidini cacent,

[

babet dewonium. poteflatem fuper eos. — Luceeo9. v.

i

31. infinuatur ; doemonem petiiffe à Deo facul-

tatem tentandi Apoftolos. Saianas expedivit vos,

ut cibráret: ficut. triticum.

1. Cor. 1o. oftenditur,

omnes tentationes demonum commenfurari par-

ticulatim cujusque viribus ; quod fieri nequit,

nifi ad fingulos cafus & actus requiratur fpecialis

licentia Divina.

Füdelis Deus

i

eff , qui non pqtz'etur

f)

vos tentari fupra id , quod pote[tis.

Et Apoc.13. v.5. Datum eff ei os loguens

magna & blasphemias, & data &l ei poteflas face-

ve menfes quadrapimia duos; . & .efl. datum. bellum

j

facere cum . fanttis & vincere eos; & data ef? illi

N

poteftas in. omnem. tribum, & populum, & linguam

J

& geniem. ltem Apoc.17. v.17. JDeus dedit im

Ü

corda eorum , ut faciant quod. placitum ef2 illi, t

dent regnum fuum beflie.

Et Chriftus Luc. 22.

k

v.53. Hec eff bora veffra & poteflas tenebrarum.

jl

Qu RITUR 2. Cur Deus deemoni in mun-

y

do tam amplam relinquat in homines potefta-

ä

)l

tem?

x

y

RESPONDEO.

Varios quidem affignari

poffe

E'

396 DISP. IV. 'DE IMPERIÓO, POTEST.

f

pofïe fines, primarios autem effe duos; frimo,

orga

ut reluceat juftitia divina infinita, dum ne qui-

fitü J

dem damnatos fpiritus vult opprimere potentiá,

il

l

fed equitate, neque violenter iis eripere man-

( dU

cipia, que fibifubjugárunt. Secundó, ut fuper-

ümy

bum Luciferum , fuum Antagoniftam cujus con-

quoad

fufionem habet inter duo vel tria objecta prima-

pj

ria omnium fuarum operationum ad extra, con-

N

PRIOR

fundat & vincat per imbelles homines.

u &

RATIO adducitur à s. LEONE Serm. 8. de

fitis

)0

Incarnat. c. 3. ubi ait: Quia mon ita in primum

j

bominem diabolus violentus extiterat ; ut eum in par-

d

tes fuas fine liberi arbitrüi confenfione transferret, fic

fübe

deftruendum peccatum — fuerat. voluntarium & boflis

1; €

eonfilium, ut dono gratie mom obe[Jet norma juftitie.

aobf

Et Serm.5. de paffione c. 1. S'uflus && mifericors

m

Deus mon fic injuria fue «voluntatis eff ufus, ut ad

i

Qu

veparationem moftram folam. potentiam benignitatis ex-

lUI

érereb; fed quia confequens fuerat, u bomo faciens

WT

geccatum. fervus . e[fet. peccati , fic. redemptio eft impen-

& dj

a captivis, u condemmationis jufte [ententia ju[to

h

ll

JLiberatoris opere folveretur.

INam fi pro peccanti-

bus fe fola opponeret Deitas , non tam ratio diabolum

mntque

/

L

l

vinceret ,' quàm poteftas.

Et Serm. r2. depatlione.

Reparationem. bumani generis Filii perfoma fufcepit,

L

uj

Jic confülium fuum. dirigens in effettum , ut. ad domi-

yationem. diaboli deftruendam magis wteretur juftitid

DI

Thdg

vationis , quàm poteJTate virtutis.

QUIRITUR 3.

An Deus deemoni tradat

wj

Tij

l

poteftatem veré obfidendi aliquos in anima?

aut potentiis internis ?

Mj

RESPONDEO I.

Jufto Deo judicio ' dan-

tur aliqui graves peccatores veré à doemone ob-

"n

feffi

t

1

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 397

h

-

feffi in potentiis internis, videlicet in potentia

] qul

organica rememorativa, imaginativa, & appe-

ntiä,

titu interno fenfitivo, & in appetitu materiali

df

irafcibili & concupifcibili. Et hzec interna obfes-

q

fio durat etiam poft a&tam peenitentiam & obten-

)

tam jufüficationis gratiam , ficut in aliis obfeflis ;

l

quoad membra exteriora ea obfeffio manet etiam

li

in juftis, imo & in fan&tis perfonis.

U

REsPONDEO 2. In ipfa tamen anima ratio-

Ü

nali & ejus potentiis fpiritualibus obfeffio de-

n

!

monis nec datur, necdaripoteft. Ratio pofte-

rioris refponfionis eft, quia, prout in 7ra£t. de

fw

aitibus bumnanis oftenditur, omnes potentiz fpi-

l

rituales in animee parent rationi, ac libero arbi-

if

trio; ergo iis repugnat violentia ab extrinfeco

W

ex obfefiione feu infeflione deemonis.

Priorau-

r

tem refponfio probatur 1. ab exemplo Saul, qui

t

fuit quoad potentias internas veré obfeffus à do»-

1j

mone. in 1. ]. Regum c. 16. v. 13. 14. fic fcribi-

Àl

tur: JDirettus eft Spiritus Domini à die illa in Dao

l

C9' deinceps. — Spiritus autem. Domini veceffit. à Saul,

|

&& exagitabat eum Spiritus nequam à Domino. — Dixe-

l

runtque [eroi Saul ad eum : .. Ecce Spiritus Dei malug.

h

exagitat te. — SYubeat Dominus nofter, & Jérvi tui que-.

ii

j

rent bominem [cientem pfallere citbara, & quando te ar-.

]

J

ripuerit Spiritus Domini malus, pfallat manu fua, & Le-.

i

viusferas. -.. lpitur quandocunque Spiritus Domini ar-.

vYibiebat Saul, David tollebat citbaram, C9 percutiebat-

j

manu fua , C9. vefocillabatur Saul. & levius babebat;

y

recedebat enim ab €o (operatione) Spiritus malus.. Et;

C. 18. V.8. lratuseft Saul nimis. — Poft diem autemal-.

(

teram invafit Spiritus Dei malus. Saul , & propbetabat,

tenebatque lanceam , & mifit eam &gc..— . Ét Joan. 13.

V- 27'—1

j

598 DISP. IV, DE IMPERIO, POTEST.

hn

v. 27. de ]uda,ïjam prius mancipato doemoni

fi

uoad animam, fcribitur: Pofl buccellam intravit

fud)

in eum Satanas.

(ictut

Quales fint effe&tus aut

QuERITUR 4.

feu infeffionis

hi j

figna hujus internez obfefhonis,

w d

diabolicze ?

fiout

RESPONDEO.

Effectus, ac confequenter -

v

etiam probabilia figna hujus internz obfeffionis

|/

T

in potentiis organicis funt r. furor habitualis

hil

110

inhomine alioquin fano, prout dabatur in Saul.

ii

(

o. Odium habituale erga aliam perfonam, nullo

J

il

J

rationis motivo fuperabile, qualis fuit in Saule

tüsfi

erga Da

videm.

3. Averfio habitualis erga per-

li

0

fonam a

lioquin dilectam , idque fine rationabili

l

W

Tmotivo.

4. Amor libidinofus erga perfonam

J

ii |

habitualis, excedens omnes rationis , moderatio-

dtone

nis, & prudentiz, & concupifcentic alioquin na-

efü 1

turalis metas. v. gr. dum homines paffione vio-

N

U

lenta, ftabili, & nullo medio naturali fanabili,

ETU

impelluntur ad beftialitatem,

Sodomiam, & alias

ecies luxuric innaturales.

s. Melancholia,

fp

.

(u

trifüti

a, autfcrupulofitas, obftinax ac fimulever-

VUOfe

tens judicium rationis,

& violenter impellens ad

Jl

6. Perpetua

a&iones fanz rationi contrarias.

violenta paffio ad feminandas diffenffiones inter

lr

tUt

conjugatos aut propinquos; ad incipiendas gra-

ves rixas , aut inferenda aliis gravia nocumenta.

rïgfeci,

j

. Violenta habitualis pafíio ad blasphemandum

V

lb d

!

Ti

formaliter, & perfequendos bonos,obftinatio he-

rcticalis ad impugnandam fanam doctrinam fidei

n ta

q

11

autmorum. Hecomnia, qui nonraro tribuun-:

tur maleficiis, rectius & planius tribuuntur obfef-

'u';

Cgo,

fioni feuinfefiioni demonum. Defumiturautem-

!

j

(

hac

1

ET OPERATIöNIB. DOEMONUM. 399

zi |

hec refponfio ex variis Scripture textibus, in

/

quibus videtur effe fermo dehabituali infeffione

feu obfeflione deemonum. — Sic Matth. ro. v.43.

d

dicitur: Cum immundus [piritus exierit ab bomine, án-

bulat per loca arida , querens vequiem , & mon invenit.

Tunc dixit : Revertar in domum meam , unde exici.

i

Eit veniens invenit eam vacantem; Jcopis mundatam, &

Q

ormatam. — Tunc cadit, & a[Jumit faptem alios Spiritus,

Is

nequiores fe, & intrantes babitant ibi.

Et frunt novi/-

Xil

fima bominis illius, pejora prioribus.

Et Ofeze s. Non

l

Ij

dabunt. cogitationes fuas, ut revertantur ad Deum Juum,

1l

quia fpiritus fornicationum in medio eorum.

Hl tex-

d

tuslongé connaturaliüs intelliguntur de vera

bl

infeffione deemonum incitantium ad varia fcele-

At

ra; undeetiam illud: Tradidit illos in paffones igno-

lUf

minie. Rom.1. longé planiüs intelligitur de tra-

1

ditione in poteftatem diaboli, à quo obfefii feu

T

infefli ad ejusmodi fcelera rationi, honeftati j&

ll

ipfi propenfioni naturz, ac concupifcentiz inna-

J

t contraria perpetuó exagitaretur.

li

QUERITUR 5. An omnes cogitationes &

l

[

adiones prave hominum

ftione doeemonum ?

proveniant ex ftlgge-

Q

il

REsPONDEO negativé. Plurim: enim ve-

j

niunt ab aliis caufis partim extrinfecis, partim in-

trinfecis, v. gr. à prava focietate

, à pravis collo-

ä

del*

quiis, à pravis fpe&taculis, à

pravis exemplis, à

pravis habitibus, &c.

)

Hinc D. Paulus Rom.

7*

j

non tam conqueritur à tentatione extri

nfeca,

j

Y

j

quàm interna. Quod odi malum illud facio -

anm

)

non g, operor illud , fed quod babitat in mepeccatum. -

jj

Video autem aliam legem in membris meis captioantem

—mJe

:

)

40O DISP. V.

DE IMPERIO, POTEST.

vili

me in lege peccati. — Infelix ego bomo , quis me liberabit

yett.

de corpore wortis bujus ?

UuXRITUR Ó.

An doemones femel ab ho-

pitu

suiat

mine devi&ti aut eje&ti, sE MPER ftatim detru-

dantur in infernum ?.

f t

Verofimile non eft: doc-

(kau

RESsPONDEO.

1nones ab homine in uno genere vitiorum devi-

ls

i i

&os, aut ab obfeflis ejectos SEMPER ftatim de-

p

trudi in tartara;

RATIO eft, quia de diabolo

jb

u

tentatore Chrifti Luc. 4. fcribitur: Confummata

M ï

omni tentatione rece[fit Diabolus ab illo usque ad tempus.

Et de demonio saARJE Tob.8. fcribitur: quód

Ador

:

ZIngelus Rapbael illud apprebenderit , 69 religaverit in

li, di

f

deferto

JEpypti. ALIQUuANDO tumen femeleje-

&i aut

devi&ti ftatim detruduntur in tartara, ita

Qu

ut homo perpetuo liberetur ab infeftatione eo-

Mi

Wi

rundem demonum. Id colligitur ex metu d-

monum , /qui infeftabant obfeffum in regione

fitio

h

Gerafenorum. De his D. LUCAS c.8. narrat,

quód rogaverini

Chriflum , ne imperaret illis , ne in

ton fl

Hic autem metus eorum fuiffet

tigm ;

aby[fum irent.

imprudens, nifi

agnoviffent, hanc effe praxin di-

Ytent

Kappec

vinam, mittendi ejectos aut deviétos in tartara.

QuaxnriTruR;. ÁAÁn domones veré tor-

BU

ueantur novis füppliciis à Deo, quoties ad re-

Em

|

D

'

cedendum ab infeftacione hominqm compellun'-

A

tur ?

NI

XVerofnhiIe eft, doemones

,RESPONDEO.

V fa]

à Deo ordinarié urgeri novis fuppliciis, aut me-

1 j d

tu novorum fuppliciorum, quoties aut ab obfef-

Atpo

fis ejiciuntur , aut ab infeftatione hominum de-

"r

"m

Jiftere compelluntur. ld colligitur ex eo, quod

lis gra-

ilpm

dommones accedente Chrifto vel Apofto

viflimé

14

J

ET OPERATIONIB. D'OEMQ'NUM; 401

hi

vitfimé de fuppliciis conquefti, aut metum Ta-

jfn

vem füppliciorum teftati fint. Matthei g. fzri-

(n.

bitur: Occurrerunt ei duo babentes demonia 3

€9 cla-

maverunt : Quid nobis C tibi of

fili Dá? Fnifti

D

buc ante iempus , torquere nos.

Marci 8. dicitur:

Occurrit bomo in fpiritu immundo -- claman

)vl

$ U6ce tnagna

M

dixit: Quid mibi & tibi Sfefu fili Dei al

"i? d.

juro te per Deum, ne metorqueas.

Et Marci r. Erat

Yij

bomo in [biritu immundo , & exclamavit :

uUid nolig

li

II

€2 tibi *fefa INazarene ?

Venifói ante tempus perdere

720$.

Et Luc. 8. Obfar

0 78, ne me torqueas.

Et

I

AGtor.8. Multi eorum , qui babebant Joiritus imm

u-

(m

dos , clamante voce exibant.

A

Qui eorum clamor fi-

xge

gnum eft fpecialis cruciatt

S

l

Q

QUXERITUR $.

In quo fenfuü Chriftus

Mattb. 17. & Marci 9.

teftetur :- deri genus dgmo-

i

QR

niorum, quod non poteft ejici, nifi in oratione &

jejunio ?

Ti

REesPONDEO.

l

j

non folüm de doemioni

Hoc loco fermonem effe

is corpus obfidentibus, fed

J

etiam ac potiffimum

de doemoniis infidentibus

(

W

potentias interiores organicas,

puta phantafiam,

& appetitivam potentiam

, prout füperiüs qu. 3.

explicatum eft. De his

ï

ergo dcemoniis Chriftus

teftatur,

quód non poffint ejicis

nifi in oratione

li

& jejunio ,

fümendó hunctermi

nuüm «on po[fe ,

pro eo, quoód convenienter & confor

[ //

iter ad leges di-

J

vinte fapientie ac providentiz o

rdinate ordina-

Yia;, aliter nequeat fieri.

n

Sic enim dicimus ;

non poffe id à nobis fieri, qu

od honefté aut pru-

[

denter nequit fieri.

Dari autem genus demo-

niorum

; quod convenienter no

luod

n deceat expelli

f

ab hominibus abfolutó imp

erió , nifi ex fpeciali

i

D. dhmnort Tra&t. de Angelis,

Ce

difpo-

u

3

n

|

402 DISP.IV. .E IMPERIO, POTEST,

fed tantüm per orationes &

i

difpofitione divina,

i

iejunia obfeffi, vel aliorum,

qui fuas preces & fa-

tisfa&iones pro obfeffo offerunt, facile intelligi

Á

"

poterit. .. Nam cüm Deus juxta diéta in Quaft. 9.

nolit deemones opprimere potentia , fed vincere

()p?ï'llï

j

equitate, Videretur iniquum, fi homo, qui fua lu-

J

lïï.-faf

xuria, gula, aut extraordinaria malitia fe pote-

a r

ftati diemonum tradidit, ab eo mancipatu eripe-

gltdi'äj

tetur fine extraordinaria conftanti inclamatione

divini auxilii, & fine fubtra&ione materiz ad

I

sl

operationes diabolicas idonez,, & fine condigno

litro feu pretio redemptionis per opera fatisfa-

rume

ii

&oria ineo genere, in quo deliétum eft. . Et hinc

ad extricanda tália doemonia opus eft fumo ora-

i,

tionis ex jecore pifcis, quod animal eft prop

rium

ünes

.Qui

f

[f

diebus & menfis abftinentie feu jejunii.

ergo ejusmodi demonio obfeffi funt, prewter

is|

W

oràtiones proprias conftantes adbibeant abfti-

80

nentiam ab omni fuperfluo, & jejunia extraordi-

Nta

li

j

narig, ac preterea confugiant ad interceffiones

San&orum in locis piis, atque ad preces amico-

rum Dei, prefertim veró ad SS. Salvatorem in

of

Cruce , qui fua morte infernum devicit, donec

inveniant mifericordiam , & liberentur à fervi

r

tute inquilini peffimi:

*

i

-

UARITUR g.

An ex ,Scriptura probäri

Wt

pofüit, dari vera maleficia deemonum ?

IQ

""RrsPONDEO. Maleficii hujusmodi cla-

fefmc

rum adhibetur indicium. a. 13. ubi Evangelifta,

BI

J!

Mi

fic fcribit.: Et ecce , que babebat [piritum infirmitatis,

annis decem & otto 5 62 erat inclinata, mec omnino po-

[^

terat furfum refpicere.

uam cum videret SFefus; vo-

N

es ab ín-

cavit eam ad Jes & ait ilii: Mulier diwi[]a

ity

jurmitate

ï.

ET OPERATIONIB. DÓEMONUM, 403

w

li

firmitate tua; & dmpofuit illi mápnus $:

& confeftm

eretiaeft. F

glorificabat Deum. — Refp

ondens autem

Elhg

Zrcbifynagogus indignans

n

» quia Sabbato curaffet 9fe:

Jus, dicebat turbe : Se

x dies fant, in quibus oportet

df

operaris in bis ergo «venite & curamini

li

€9 non in

die fabhati. Refpondens autem ad illum D

ominus di-

j

N

xib: Hypocrite , unusquisque «eftro Sabbato non Jol-

vit bovem fuums; . aut afinum à prefepio ,' &? ducit ada-

N

T

guares banc autem filiam Abrabe , quam alligavit Sa-

£anas ecce decem C5 o(lo ammis,

non oportuit fokoi à

if

vinculo ifio die Sabbati? Ex his Chrifti verbis cla-

rsf;?

I

rum eft, infirmitatem proveniffe à diabolo r

quidem per actionem domonis de fe tranfeun-

t

A

tem, qua ligati fuerant nervi aut mufculi & ten-

dines hujus feemingz.

Si enim actio de«monis

(

d

fuiffet continua, verofimile eft, Chriftum. po-

tius precepturum fuiffe deemoni, ut defifteret

ll

ab operatione.

In hunc fenfum etiam intel

Wi

—

ligi

poteft ille textus AGt. 10. v.38.. Pertran

tjt [anan-

(

do omnes oppre[fos à diabolo.

II

QUJERITUR to.

An demones poffint co-

Jl

gnofcere & manifeftare cogitationes hominis in-

Jv

ternas?

T

REsPONDEO. Po/iï'unt à deemone, fi Deus

permittat, cognofci & manifeftari etiam cogi-

p

tationes interne de obje&to materiali fenfibili;

imo etiam puréintellectuales, quando fiunt cum

M

fermocinatione interna.

Ratio eft, quiaomnes

j

ejusmodi cogitationes aut fiunt cum fpecie phan-

i

jl

taftica que imprefía eft in potentia imaginati-

!

va; aut faltem fiunt cum fpecie vocum, litte-

"

rarum, nominum ac verborum, per que fit

hu

fermocinatio interna.

"l

ld probatur teftimonio

p

Cyc 2

D. AU-

—

d

404 DISP.IV. .DE IMPERIO; POTEST.

p. AUGUus TINI, qui L 1. Cont. Zcad. c. 6. fic

det

fcribit: Sam illud fine frupore animi, non queo dice-

ind

Ri

re, quod amico moftro «olenti exagitare (quendam

(

magum, ALBICERIUM nomine, quisaipud Car-

thaginem multos annos confulentibus mira quz-

orul

dam & certa refpondit ) flagitantique infolenter , ut

posfn

diceret, quid fecum ipfe

tacitus "voloeret ,. Virgilüi

fndtd

Cum ille obftupefa-

d

erfum

eum cogitare re[pondit.

ptx

Gus megare mon. po[Je

et , perrexit querere ,. quisnam

at t

INec Zllbicerius ,

qui Grammatici Scbo-

Jonu

verfus. e[Jet?

lun vix ira

nfiens vidiffet aliquando , - verfum illum

Y

AT

VEt ]. Re:

ecurus €p garrulus canere dubitavit.

:

traäj:

. €. 29. ZAccidit , quod aliquem libellum de divi-

jl

deimnonum. fcriberem , n ejus quodam loco , ubi

matione

p

dixi, demones aliquando & bominum. difpofitiones mon

Tif

olim..*voce prolatas , verum eiiam cogitatione conce-

p

i5 »

cum figna quedam ex animo exprimuntur in

m

tota facilitate perdiftere, rem dixi occultis-

cor pore

tl

fimam

audaciore a

;[Jeveratione quim. debui. — INam per-

ln

enire ift

a ad notitiam demonum , per monnulla ei-

Q

iam experi

menta compertum eff. Sed utrum [igma

bur

uedam dentur ex corpore cogi

tantiun, ilis fenfibi-

l

u

lia, nos autem latentia; an alià vi 9 eá [pirituali

TOtt

dificile potefl ab bomünibus, aut

ifta. cognofcant , aui

In hoc textu D. Augu-

Sof

omnino non potef? inrceniri.

il

ftinus prius experimentum confirmat, & dubi-

B

tat, an cogitationes forte non posfint à doemo-

It

ne dire&é cognofci.

(

UJERITUR II.

An à demonibus pos-

i

i

i

fint produci infe&a, & alia animalia?

lt

RESPONDEO.

Animalia perfecta, quz na-

E

fcuntur per ovula contenta intra matricem, à

doemo-

Mi

ET ol/DERATIONIB. D"bEMONUM. 405

j

m

deemonibus non poffünt prodüci nec dire&é nee

indire&té; animalia veró im

perfe&a, quzs pro-

ducuntur per ovula extra m

atricem, poffunt à

[

dceemonibus indirecté,

excludendo videlicet illa

ovula. Cum enim ifta ovula; V. gr.

gallinze,

posfint excludi moderato calore pe

r artem hu-

;iEin

l

manam, prout nunc folet fieri in fumis

AKgy-

:

ptiacis teftibus Patribus Misfionariis in

cul titulus:

libro,

j

YOecl:botb, cur ea exclufio ovu-

lorum non posfit fieri à demone ? Courin-

MATUR €x l. Exodi c. 8. ubi legitur, quod ma-

gi egyptiaci produxerint ranas, quarum fper-

mata ac ovula facillime haberi poterant in co-

piofis paludibus /Egypti ; econtra Ciniphes, quo-

rum tam copiofa ovula illo tempore haberi non

poterant, ut produceretur infinita propemo-

j

dum multitudo iftorum animalculorum fufficiens

ad plagam univerfalem, non poterant produce-

re. Ceterüm quod directé non poffint produ-

ï

cere animalia perfe&a, qus non funt ovipara

extra matricem, probatur ex eo, quia produ-

;::d

&io animz viventis intra matricem dependet à

continua actione viventis in ovulum cujus di-

fpofitiones ad formam non infunt in femine, fed

primüm fucceffivé intra matricem ov

j

ulo impri-

!

muntur dependentes ab ea virtute

feu ordine

continuo quem Deus in creatione mundi non

domonibus, fed viventibus impreffit fua bene-

!

didione. Et hinc etiam falfum eft,

per incubos

13

demones po[fe generari bominis.

Etfiamfi enim

a

S-

»

demonibus femen viri aut feeminze poffet tran

ferri in matricem alterius femine, non tamen

j

poílet ejusmodi ovulum una difpofitione feu

r $

a&ione

CURT T

]

4o6 -DISP.IV. DEIMPERIO,POTEST.

füt

a&ione generativa continua perfici ab eodem

fta

principio usque ad.difpofitionem perfectam fuf-

J

ficientem pro forma, prefertim animam ratio-

j

TUf

nalem. lii Patres, qui docuerunt, ante dilu-

T

vium genitos fuiffe gigantes ope demonum, aut

(

»

füppofuerunt id fa&um effe per infeffionem feu

obíeffionem virorum, quorum. corpora affum-

VfI)

if5 0

pferunt, aut tanquam authores opinionum fin-

li

Ilj

gularium, poft alios ?atres fecundó locó collo-

ul

candi funt.

lii

(i

. QuanriTURIS. Quinam jufto Dei judi-

cio frequentius foleant relinqui operationiþq*s

quil

demonum ?

RESPONDEO.

Caufie equidem, ob quas

GD

I

q

iT

Deus hominem foleat permittere operationibus

demonum, varie funt, & humano intelle&tu.

ln

l

imperfcrutabiles.

sEpE enim Deus permittt,

ut homines etiam probi ejusmodi operationibus

ii

q

l

Qte

dcemonum per caftigationem purgentur, aut in

R

virtute conferventur & preferventur, aut ex

occafione exercendi virtutes heroicas in ejus--

q

li

tl

d

modi purgatorio terreftri ad majorem fanttita»

tem & unionem cum Deo preparentur.

Caufze

V

lL t(

diun

tamen obfeffjionum. & maleficiorum frequentio-

res eíflefolent

I. imprecationes deemonum pro-

BU

(f

prie, vel alienz, proprià malitid caufate. 9

It

perjuria execratoria.

3. demonum per varias

t

10f

fuperftitiones invitatio.

4. Cruciatio tyrannica

t

l

amicorum Dei. 5. fuperba ufurpatio Sacrorum

q

Y

à poteftatelaica. Sacrilega communio frequen-

fht

ln

tata, prefertim à Sacerdotibus.

Hi enim fre-

Mul

quenter obfidentur veré à deemone quoad po-

1]

CCur-

tentias internas. Horum enim e;;empla o

D

runt

"4

,

ET OPÉRATIONIR. böEMöNUM. 469

Bl

fünt in Hiftorils varia, Imprecationes cert&

lj

frequentér exaudiri, & Scriptüra & conftans ex-

perientia monfítrat. —Fcclefiaftici 1. v. 30. dici-

D

l

tur: Dum maledicit i

Wmpius diabolum , maledicit ipfe

ánimam fuam.

Et Prov. 30. v. 1o.

INe accufes (fal-

f5) fervum ad Dominum fuum , ne for

€9 corruas.

Et Eccdl

te maledicat tibi,

ä

eftafTici 4. v.5. zdbinope ne aver-

zas oculos propter ira

"5 C& non relinquas tibi retrü ma-

ledicere.

Maledicentis enim tibi in amaritudine anime

exaudietur. deprecatio (im

precatoria) dllius. |.Exau-

|

diet autem eum , qui fecit illum., -

L

QuZERITUR I3.

Quinarm fint caufie, ob

quas Deus perfonas alioquin etiam fan&

as foleat

l

relinquere deceptionibus doeemonum per falfas

apparitiones vel revelationes.

1

REsPONDEO.

Ab authoribus affignari fo-

*

lent fequentes.

I. Si perfona ex prefumptione

J

fuperba, aut cu

riofitate poftulet à Deo revela-

tiones vel apparitiones.

Id enim pertinet ad

j

tentat'onem Dei.

2. Siperfona exinftin&u aut

etiam juffu füorum Confeffariorum,

Superiorum,

vel aliorum fuüb

pretextu colorato pietatis vel

i

utilitatis poftuletà Deo fcire

, quz facile poffunt

aliundé fciri induftriá huma

ni; velque non

|

convenit, cuivis revelari à Dco.

3. Si poftu-

letur revelatio de rebus

non neceffariis ad dire-

Cionem propriam vel alienam.

4. Si vifiones

tantum fint imaginariz, nec fint conjun&tee cum

|

effeCibus certó divinis, & perfona polleat ima-

ginatione forti, & fe tradat contemplationi ex

prefumptione fine ordinata vocatione ad hunc

g]

ftatum. 5. Si perfona obtinens revelationes i

z

t

lis fibi complaceat, aut eas libenter divulget, vel

Cc4

divul-

!

408 DISP.IV. DEIMPERIO,POTEST.

M

divulgari permittat. —6. Si perfona defideret feu

(i

optet revelationes.

7. Si vifiones aut revela-

tiones fint nimis frequentes , & tendant ad fe-

i/)

bus

minandas difcordias inter Doctores, vel ad pa-

riendam confufionem in Theologia aut Hiftoria

Tib

grat

Ecclefiaftica.

8. Si perfona necdum fit per va-

]u

rias afflictiones purgata, folidata, & probata à

Aff

Deo, fed adhuc in viavirtutumjuvenis. Dehis

au

autem fufé egi in meo opere, cui titulus: Regu-

le iute de Revelationibus ; & in alio opere, cui titu-

TO

QUs

lus: Controverfia de Revelationibus AAgredanis explica-

ta, editis Auguftze apud Veithium.

tel

Ti

QuizmnrTUR I4. Quz foleat effe praxis

fii

doemonum quoad tentationes ?

m

RESPONDEO I.

Daemones facilitis à Deo

dor

De

obtinent facultatem graviter tendandi oriofos à fe-

f

riis occupationibus, feu vacantes otiofis cogita-

tionibus, de/fitutos fbeciali protettione Dei & Sancto-

Lo

Qdl

«

rum ob neglectum orationum , ob remiífionem

devotionis in precibus & facris exercitiis , vel

Di

ob irreverentiam in divinis; vacuatos bonis ha-

j

bitibus & preparatione cogitationum falubrium

lo

(X

ob neglectum concionum vel le&ionis facrz, ob

multitudinem nimiam negotionrum, ob oblivio-

u

(o

nem prefentie divine, vel propter omiflionem

exercitiorum facrorum , & recolleGionis ad

(s

Deum mane, vefpere; &c. inarmatos fübfidiis

[

X

gratiz facramentalis per ufum Sacramenti poeni-

Q

tentie & Euchariftie ; fzfé ultro fine neceffitate

]i

exponentes occafionibus & periculis peccandis vere-

W

cundos in confeffione , qui timent exponere ex-

Q

actum ftatum confcientie , aut aperire tentatio-

Yi

nes

f.

ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 409

fn

nes fuo Patri fpirituali confeffione etiam levium

l

j

dubiorum de confenfu vel commiffà negligentià ;

Juperbos ; immifericordes ; parentibus aut fuperiori-

ge

bus inobedientes velirreverentes; vefrattarios lumi-

nibus & infpirationibus bonis, ingratos acceptis

V

gratüs s ofores, detrattores , & perfecutores amicorum

Deicg?c. In hos deemonesfacilius impetrant ten-

j

!

tandi licentiam, & ob fpem facilioris victorise

audaciüs accedunt ad tendandum.

2. Domo-

nes facilius obtinent tendandi licentiam, & liben-

tius tentant eos, qui feGiantur fine mortificatio-

ne fenfuum, quasvis oblectationes fenfuum va-

nas, aut venialiter peccaminofas, usque ad con-

finia peccatorum gravium.: 3. Demones vicif-

fim frequenter abfterrentur metu à tendandis

hominibus conftitutis fub fpeciali protectione

Dei vel San&torum, armatis prefidio gratiarum

facramentalium, & candidos in aperiendis ten-

tationibus.

Timent enim poenas aut-cruciatus

ï

ex repulfa, vel detrufionem in infernum. 4.

|

Domones poft conftantes repulfas, dum vident

E

jam radicatos extentatione in períonis tentatis

bonos habitus, prefertim humilitatis timidze &

cautz , eoipfó, quód incipiant amittere fpem vi-

&oriz, non facilé redeunt ad tentationem in eo-

dem genere faltem gravem. s. Doemones fta-

tis temporibus redeunt ad tentationes invicem

fuccedentes celeriter circa obje&ta varia, circa

E

que aliquando priüs experti funt, perfonam faci-

]ius cefiiffe tentationum initiis.

Quod fi in ejus-

modi tentationibus circa levia earum initia pa-

tiuntur repulfam, denuo quiefcunt.

6. Ordina-

)E

ria domonum praxis eft, quód defiftant diu ab

j

6d

omni

r

u

omni tentatione, ut homines reddant fecurós j

ficque efficiant in divinis exercitiis tepidos, in

n

punit)

Ti

orationibus pigros, in adeundis periculis incau-

tos, & hoc modo incautos ac inarmatos, ac

agefe

T*

ü

il

prote&ione deftitutos repente invadant.

fetut

Domones fuas tentationes ordinarié tantüum

à levibus incipiunt ; inferunt ab initio mo-

"

tus complacentie in malo utut indeliberatos;

ut

prtü

movent defideria ad a&us peccaminofos, a

du

in circumftantia alia licitos conditionata , /i

liceret.

Subtrahunt amorem & sítimationem

Pa

0)

bonorum cuftodum , feu Magiftrorum , dire-

g ib

Amico-

Y5 d

&orum , , Monitorum , Sociorum ,

faciunt

TC

rutn 3

econtra irretiunt fociis vanis ;

It

guítare oble&Gtationes vanas; plantant in cor-

Ut

dibus amorem precifé terrenum erga perfo-

Qd

nas periculofas, tollunt fubfidia gratiee & pro-

Yut

X

te&ionis diving, vacuant animum à metu pec-

catorum venialium , illaqueant peccatis dubié

n

Qrdi

gravibus, donec ad peccata certo mortalia per-

trahant. 8. Lapfos arcent à bonis confeflariis,

T

li

verecundia fpoliant, & hypocrifi induunt, &

fpem falutis temerariam cum dilatione poeniten-

U

Ti

tie inferunt.. 9. In omnibus tentationibus pri-

mam fuam operationem exercent in phantafiam

Qu

& in cogitationes commovendo idoneas in po-

ii

tentia imaginativa fpecies.

Io. Tentant quos-

De]

Eu

libet adea, ad que in temperamento hominis

majorem difpofitonem reperiunt, & faciliorem

n

influxum per difpofitionem phantafie ac fpiri-

j

b

tuum.

rri. Demonum vires attemperantur :

NI

i

Deo viribus potentie mobilis in phantafia & fpi-

ritibus.

i2. Demmones tamdiu utuntur caufis

li

Tnun-

l

DE OPERATIONIB. DVOE'N'IONU,M.' 411

t

muhdanis, quamdiu habent fpem pef eas füpe-

m

!au

randi, v. gr. pravis fociis, injuria aliorum ho-

minum, melancholia, bili &c.

13. Non poffunt

L

agere immediaté in ipfam animam , intellectum

videlicét, & voluntatem.

14. Hinc facile ha-

beturindicium fuggeftionis aut commotionis dia-

;

(

bolice vel divine. Deus etim cum agat imme-

diaté in animam, agit tranquillé ; deemon veró

l

j

impetuosó, inquieté, turbulenter, cum vebementi commo-

tione interna.

15. Aliudindicium eft; quódfug-

geftiones doemonis veniant tempore indebito, v.gr.

fub precibus, à quibus diftrahunt.

Infpiratio-

nes autem bone veniunt tempore debito, übi

[

invocatur illuftratio Dei, v.gr. poft communio-

nem, fub precibus, ita tamen , ut nec minimum

diftrahant ab oratione. 16. Aliudindicium eft,

quod infpirationes divinz conftantes fint fine va-

riatione, fuggeftiones autem demonis cum per-

EE l-- lod A R ov CAEE u HMNEST g

petua anxietate varient.

17. Somnia divina

ordinata funt, & relinquunt vivam ac ftabilem fui

memoriam, & fimul brevi afferunt fui fignificatio-

nem, econtra quz à deemone fünt; reddunt an-

xios, funt inordinata, non relinquunt vivam fui

memoriam, nifi forté tendentem ad malum. r18.

Quandocunque demones violenter operantur

grandia mala in amicos Dei, aut in Ecclefiam,

Deus etiam viciflim alià vià in favorem fuorum

amicorum, aut Ecclefi& operatur majora bona

potentià extraordinarià.

19. Plerique demones

ejecti ab obfeflis, aut penitus devi&ti à probis de-

truduntur in tartara, & fic mundus diminuitur

deernonibus.

20. Quotiescunque deemones ho-

minem vincunt, five in parvis five in magnis,

femper

41x2 DISP.IV. DE IMPERïö, POTEST.

num

femper jufto Dei judicio permittuntur in eodem

optif

genere tentare fortius duplis viribüs, & ad gravio-

n

va g frequentius, & longioritempore.

Ethoc jus de-

pro (

monibus folet à Deo relinqui etiam poft actam

if

àlapfo penitentiam & obtentam veniam, ficut

josc

etiam manet obfeffio deemonum interna poft ju-

u

ftificationem, prout ques'T. 3. dictum eft. 2r.

tebo

Multi traduntur graviffimis excruciationibus do-

u

monum v. gr. per triftitias, per fcrupulos, perre-

COU

morfus confcienti& , per anxietates, per metus,

per veros dolores internos inexplicabiles, iis qui

i

arda

in purgatorio funt, non abfimiles, ut à peccatis

f

purgentur quoad reatum poenoe, ut ab affectioni-

(um

bus terrenis defuefcantur, & ad majorem unio-

Ti

nem acamicitiam cum Deo preparentur.

Deus

n

enim in fui familiaritatem , unionem , amicitiam

t

fingularem, tanquam coelum terreftre, neminem

tus

admittit, nifi prius in ejusmodi purgatorio à pec-

diay

catorum reatu ac peenarum debitis pürgatos, &

in fornace ejusmodi de fidelitate ac conftantia

probatos, ac tentatos de fortitudine animi, ac

Ó |

1j

perfeverantia. Sicut enim homo, prefertim

princeps, nullam in fui familiaritatem intimam, &

li

lol

fpecialem amicitiam admittit, nifi de fidelitate,

affe&tu, & conftantia fufficienter tentatum, ac diu

N

Ti

probatum, & à debito fübeundarum àfe punitio-

d

num folutum, ita facit Deus, &in eum finem par-

H

tim per deemones, partim per malos homines cru-

ciat, ut à debito fübeundz fuz vindi&e folutos

pofht liberiore ac intimiore amore complecu.

]

l

nv

22. Deemonibus permittitur àDeo, omnibus com-

munitatibus, ftatibus, focietatibus, Parlamentis,

l

Dicafteriis &c, mifcere zizania pravorum homi-

num,

!

^ET 'OPERATI'öNIB. DOEMONUM. 413

d

num, fic utin mundo nullumbonum, quantumvis

L

optimé plantatum , diuturnum fperandum fit.

Sdæ

Hinc leges ac conftitutiones, que conftantes fint,

H

; procorpore potiüsinfirmo, quàm fano accommo-

"t

dande funt.

23. Violentia deemónum non me-

liüs compefcitur quàm potentià Dei & San&torum

cum Chrifto regnantium ; fed eorum efficax pro-

j

te&tio contra deemones obtinetur fecuritis ; fi illi

San&ti habuerunt jam in vivisdonum gratis datam

!

contra dceemones, aut fi fpecialiter oblipantur ad

;

impetrandum à Deo auxilium per Clientum vota

!

ardua diuturna, & per conteftationes extraordi-

nariz fiduci& ; & fi homo fe difponit per facrifi-

cia mortificationum , jejunia , preces, eleemofy-

nas. Huc confert fpecialis devotio ad Chriftum

in Cruce victorem contra infernum, & in deferto

tentatum à deemone.

24. Inquibus communita-

tibus deemones fiepiüis triumpharunt, in iisdem

etiam majus jus habent ad tentandum fortiüs, diu-

tius, gravius, & in majori numero tentantium.

25. Quos jam poffident fecuros, non fatigant

magnis moleftiis aut tentationibüs extraordina-

riis, nifiinterdum ad augendum pravum habitum,

& obtinendàm fecuriorem perfeverantiam in ma-

J

lo, vel ad alios oblatá occafione feducendos. 26,

Vi&os inuno peccato gravi celeriter jufto Dei ju-

dicio nituntur pergraves tentationes precipitare

ï:l

inaliapeccata. Hicenim locum habet illud ».Pet.

2. V.19. & 20. Zquo quis fuperatus eft., bujus & Jferous

]

0. — Si enim refugientes coinquinationes mundi (per

converfionem ) Pis rurfus implicati fuperantur, fatta

l

m po-

funt eis pofteriora deteriora prz'om'bus.»— 27. Infua

teíta-

]

I

—

—

—«

414 DISP. W. DE IMPERIO, POTEST. &c.

teftatem receptís per pattum expre[Jum jufto Dei judi.

ció utuntur tanquam mancipiis ad nocendum aliis,

& perpetranda omnia mala, à quibus metu fuppli-

ciorum non abfterrentur, aut fpecialiter à Deo

non prohibentur.

28. In omnibus fuis opera-

tionibus imitantur Deum, in cultu, & facramen-

tis, ponendó figna externa fenfibilia, operativa

ex pa&to effe&tuum in hominum perniciem, aut

refervationem à nocumento, v.gr. characteres,

geftationem amuletorum inventionis diabolice,

repercuffiones, & varios a&tiones defe inidoneas

29. Cuivis

ad nocendum, aut prefervandum.

demoni conftituitur à Deo non tantüm modus,

fed etiam determinatum tempus tentationis, quo

elapfo, fi homo non fuerit victus, ceffat tentatio.

go. In demonibus, fi temeré provocentur ab

homine ad tentandum, vel nocendum, fiepe pre-

valet paffio & molitia ad nocendum permittente

Deo, quamvis pr&videant, ob violentiam ufur-

patam potentiori & graviori manu Dei fe

graviflimé crgciandos.

EIMN

9

(

W

DA

ONNS

NNY

77

77

SSSSS

RA

—

/

À

7

AMI

A

s

E

3

)

N XX

z

EE

Z

—/

SD

CuS

N

AT,

/ v.:- F;,m y)

Y

m

N

——

——

— —

——

Gu

———

—

w—

M..

-

-

13

ew

«

E

Sà

i

z

;-.

Ls

dE

o

3

b

Em

»? .

£.

-

ii

M.

E

*

——

.

E

z

ii

"-

PNETAME

"o

E I

T-

W

z

v

R

M

-

s

-

—

Cs

A

E.

E r2

d

E

-

T ER NERUS

U w Mi

R

od

s

ia

-

s

u

s

EL

E

n

At

A

Em

N

E

aE

2

z

Aox

Pa

3

UE

EX

ex

E

L

D

d

N

t

pl

m

-

^s

-u

— N R

Ll "vt a, R

E

sss

Ml

-

Rn

n

Ws

2

um

s

-

As

E.

s

-

Em

E

xj

Ms

-

E

Á

us

9

E

Bs

3

Es

EO

x

p

dB

M

d

^

35

PA

us

*

i m

2

U

k

x

AUE

A«

r

o

-

?

—

X

E

5

2

h

N E

2

iv

2

x

p

:?WW

d

E

:

AT

u

h?

k

rv

jX

3.

4

-t

i

-/M

2

-

s

?

pET

3

ER

3

]

A

*

E

k

sE

23

)

$

T

j

d

P

p

"

VA

«

$

A

D

as

3

*

Wi

o,

E

a

N

38

E

":

x

f

R

Qu

£s

3

i

"

2

N

d

a

x*

Ms

E

AE

K

m

5

s

pb

i

A

s

A

T

X

i

i

&

-t

*

^

Pa

-

Pt

M

h

E

n

"

^

d

P

as

EE

H

Es

M

x

*

$

d

A

R

As

W

u

s

*

x

X

s

J

*

-

A

3

f

As

;

i

J

t

E

.

Md

zv

Y

É

k

5

5

2X

L

rwv

N

E.

ET

N

nE

iE

ww

*

i

v

j5

PX

W

MEUN

DEU

x

A

3

FeÉN

o

v

g

x

p

£

**

j

5

35

R

w

E

"

As

n

:

U

ierd

*

M

x

s

Es

WUs

d

E

N

x

s

5

6

x

s.

x

n

E

Xde

E

T

M

3

um

3k

s

-

?

o

E

W

z

i

A

r

s

*

piid

s

A

s

j

W

E

d

-

3

N

B

As

EC

NI

E

e

-

W.r

h-

ss

*

A

v

n

S

Ws

xj

i

[o4

E

p

x

:g

M

E

pE

E

d

n

*

NE1

d

H

A

Es

x

N

w

.

es

d

AA

g

x

zi

w

)

AR

u

g

dvs

a

à

N

n

Á

A

LE

A

E

$s

x«

A

UPE

-

*

3

2

2

.

Á

EE

x

&

Y

m

z

r

A

.n

£a

i

P

N

s

z

z

»

4

L^

M

u

Es

s

ü

Ws

s

N

X

oY

ES

S

É

"

ENS

2r

a

A.

T

E

0»

k.-x

Rs

d.

Af

s

:

s

3

2

$

P

t

M

2

s

»

*

w

*

e

(s

"

s

5

E

4

E

s

C

m

w

N

ET

W

Es

U

A

A

V r

A

LS

*

$

a

$

3-

s

[

]

.

H,/

$

Eied

Bs

Es

domr

"

RT

PS

"G

P^

'«LMH

2

t

.ws

M

ss

n

st

P

s

N

*

M

g

"d

H

s

1

"

s

E

*

m

N

M

3

Ü

?

ss

d.

EC

r

i

Y

"

sE

Vr

E

.

3-

Nf

a

m

2

*

13

N

*

Ó

»

*s

w

,),.

M

r

H

P

&

d

R

X N

s

D

j

E

A

as

d

R

X

"u

u

$.

5

?

i

.

s

o

"

"E

É

i

3

L

n

3

u

$a

x

"

,M

M

K

E

M

v

ES

1

EX

"

*s

T

k

^

A

u

$

*X

AT

€

r

b

A

TM

p

*

E

E

2

E

s

N

d

w

n

T*

SS

RAR

H

Mi

"N

W

A

3*

n

N

Ü

M

s

*

U

pols

A

*

v

il

ixs

3

d

s

?

as

E

DN

Y

$s

S

As

W

.M,,

X

T

-

d

N

aA

i

*

A

R

X

N

d

3

AT

*2

N

s

N

w

A ab

5

T

E.

E

A

N

U:

e s a hER

u

"d

NESA

BVUE ,,

EEE

[20 m

Z

Y

I9 20 2

18

u- oA

17

t Il

9

R. D. EUSEBII 4MOR T,

16

lm r

Can. Regul. Lateran. Polling. Eminentiffimi Cardinalis L ER C.ARIL—

Sereni 1m1 ac Reverendiffimi D

qo

LT

R. I. Principis Darmfta

dxam Landgravii Hafïiæ, &e.&c.

D.JOS$EPHI, Epiícopi Auguil

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

heologi,

lïlll I!IIIHIIII!IH ETE TU II)II III'

15

i ïld ts

r

ä

&T'lo terd

THEOLOGIA—

14

e

ld

ä

ECLECTICA,

IIIIIII

LY d

13

ä

n efz

Ü

AW

À MORALIS gr SCHOLASTIE-

ü

Xl

& ]

Sub Aufpiciis

12

Ü

Ditas (ï

l

SS.D. N. BenedxälXIV

It

i

EUA

ad mentem

1

E.

SS.Patrum & Theologorum mf' lgniE -

10

D. G.

prefertim veterum confcripta.

9

Tomulus II

9

Es

DE ANGELIS

8

s

Cum zdpprobationibus,

N

7

(

(*

( P

05"

EE

P

EUAT "UI»

x

]

;

(

kz»s.

/ WA***(DH 'b

s a2,

RE

/

6

Vi

l

3

1,

t'//

QD]

l

—— —

Ü

5

[

Illlllllll(

Af

j

L ET

Wlh

iil

"mlm&

TW

f

(l —

z

'j

-

W 1

G

4

4

ä

/

"

Z

3

Augu/iæ F md &9 W zræbwgz,

Il'llllllll !lllHIIIWIIIllllII[IIIIHIII)IHIIIIHWIIIIIHII!IIHIIIII llllllll

2

Sumptibus - MARTINI VEI

N

m

B

Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

*H(