Gf977-2

Gf977-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

De Angelis, 2 £ z Dd * .Ww, UEUEs R s gt u N d EE Ms 2 v - T m W0 M —— À Y MDIEAREPOSIN E s u u d iec b s s C POR " W qu * D d —— iU m d " x o : R m EULT s . - u us L À x E us —— Es AerYe w « — Ms d RI LE L U M wex — ii Ui Fsb : * : * a * $. Vi . x A Y P m 4 : - d D ov d 4&. ^ m s »y AE ia s Y i À ye .m AE z $s » * s [ À * "d » d D. j du ». : s »w d t u * Mse fà .v.. M - u Y 5 RA - M " " d. at t E 37 " s * * p Es EN $* D yt zku N OUX AX W E i ,m * * x rR * * us «w j : & € x y* ) x Z N x & » d S. rl 3 E $ a RC A d x P- y d Vs t as H pes $us z - v A k À "t - * Jx pa EY Yà W "i n ) *» D $ w * * d L 21 fdvre éis quA E f E " & b L4 » x Á " " 2 H x $ S u x as L g * u 3$ $ » 3l - » E. 1 ** P E N i A Vs U (b ii m do« d : N .U E ) $». ^ R x Ia * d A A * a WA * EX ; r u X C d Eb Ra u 2 D 5 ; M d Á N M » 25 * "M "m 3 E z FE QAMME D . Ü . » yt t d A TE E no* : A E P u,;.u k ; 2» RASIM RUT T "um $ n yus d u x o s E d v Yi ET MY z 3 RORT x h » AH dd LOA Hd- g n L 4 " e.ïüvw $a qþm. W A M x i ia : J Es $ 2 a d $k £ 5 3/4.45, « i $ $ AV d TMLE *2 s : Y EU AR du t k *s s M M — m- n d " ss z. 5 3 : DA x 3 »W r E E s Ed U. X .ww 3 A Ms 9 " a Nm VE r d 5 3. u /WZ?Z "s d "Foa- Z&Mf] /()ï/ 67/71 / änf/z/»m (5? / C'rqg,r (g, ä*zcm: »" öfizæääwï &thcäf'äc 4 yy.&&ä&g ! N12«511865246 021 k UEUAT UB Tübingen 8 - | | X )ESTINAT Ro D. EUSEBIIAMOR[' /Qam Regul. Lateran. Polling. Eminentiffmi Cardinalis L. ER C.ARI, nec non if lign ü " Sereni! xmx ac Reverendiffimi DD. JOSEPHI, R. L. Principis Darmítadiani, LandgravnH a " ifcopi Augu&am, &, &e. & "T heologi, Vrl l OD0f a usf : THEOLOGIA j ECLECTICA, t M h ) daïUS il MORALIS ET SCHOLASTICA Sub Aufpiciis " Ol D QU . $S. D. N BenedlähXIV 141 Q ad mentem SS Patrum & Theologorum mf' ignium, prefertim veterum confcripta. Tomulus II DE ANGELIS Cum Approlmtzombm. W OV !, 'ä' &i M ,ck.,a.. *9? '*'x Z a2 x -/-Z Ü //" 7;993&( h Q f 6s / —— À ( ij N VA humml' un IIJ!H E 1 . dl , L LT m QU Z —2 ullïlj ( 4 - lln w W Q o d G E2 j "Augufla Vind. & IWireburgi, Sumptibus MARTINI VEITH, Bxbhop. Anno MDCCLII, ( - /wz —— es —— YEXECXU C - ET — —R E EE 7/— z M * (( ) LN N 7s SNSAN ) xï n CM 2 xxx 7 r d E A ] E ) A 3 INDEX QUASTION U/I/l Tra&atus ANGELIS DISPUTATIO I De Natura Angelmtm x UJESTIO r.. An poffit demonftrau exi- ftentiá Angelorum ratlone naturah? 9 X a 0. À à INDEKX QU ?. A quo , quomodo, ubi; quando, & quot (i j 17 creati fuermt Angeli? D g. An Angeh fint corporei, & corruptxbdes? 48 I 4 Quomodo Angeh fint in loco? 93 U 126 0 s. Quomodo Angeli moveantur? 6 Quomodo Angeli diftinguantur inter fe? - . n 140 QU]ESTIUN CULA 1. Quale fit difcrimen g inter tempus, zevum, & eeternitatem ? T0I. uamf Ipimod 2. Quid fit menfura eternitatis , evi, & tem- 162 dngel poris ? tomod 3. uomodo in zeternitate, sevo aut tempo- re poflint res effe præfentes & fimultanez ; m .& tamen fimul tranfeuntes, preterite, ac 1b1d futuræ ? . Dr 4 Utrum Angeh fint in tempore: ? 163 iuli s. Utrum Angeli non fint elicituri futuris an- nis novas operationes , & aquifituri novas N 164 Cognitiones ? QU l m 6. Quid QUAESTIONUM. tj &W 5 QUId alii fentiant de- tempore Angelico ? 165 Corrupgb i DISPUTATIO II De Coguitione Angelzm Wi UJESTIO 1. r j An & quomodo Angeli cognofcant fe, Angelos & mundum? Yi nterf 167 ?. Utrum Angeli cognofcant fecreta cordium ? 179 li 9. An & quomodo Angeli'ipenofcant myfte- duim? Yi na etiam fupernaturaha 2 205 X 1 4 Quomodo & per quas fpecies fiat cogni- ] tio Angelica? 2I8 5. Quomodo Angeli loquantur fibi invicem, YO a t & quomodo fe invicem illuminent? (,fimyta 240 f (f r DISPUTATIO III De volutate , gratia , & merito Aiz- g gelrum. i TT JESTIO z. Utrum Angelus dlle&wne QU naturai amet Deum plusquam fe 1pfum9 .851 km M 23 De — QU INDEX st 5. De Inüembnztate Naturæ Angehcæ 273 ln g ul j o I 3 De Gratia, & merito Angelorum 285 ] ilibel 4. De Peccato Angelorum* 300 (or Dé rdin/ s. De Poena Demonum. 333 D DISPUTATIO IV ! fl It b? De Imperzo , Poteflate , && Opemtza— gibus Demonum. üides f voDfao ESTIO f An, & quale detur Im- QU perium, feu regnum Damonum? 357 i omne 2. An dentur in natura herbe, lapides, ligna um aut ali& res naturales , que habeant vim im? naturalem contra D:mones , & maleficia? a d 2/9 Et An Cautela repercutiendi , & nulli com- & m *W modandi fit füperftiuofa ? 386 m 3. An Amuleta naturalia re&é adhibeantur AH contra Demones & maleücm cum benedi- Ctione? 389 tl 4 De Poteftate & Operatlombus Demonum l qb| m hommecs 394 "tf QUE- QUUESTIONUM g ! QUJESTIUNGULA. 1. -An Dmones ha- beant uilam poteftatem aut operationem in homines fine fpeciali licentia divina pro " -»'q'tiolibxe—.t 'cafu: particularix?- | 394 $. Cur Deus demoni in mphdo tam amplam * relinquat in homines potefcat:em"? A. S95 lj 3 An Deus deemoni tradat poteftatem x;erä obfidendi aliquos in anima ? aut potentiis "Ühngi | internis 2 -396 4. Quales fint effectus aut fignä Ahujus TM d a [] n obfeffionis, feu infeffionis diaþolicæ?; 598 i 5 n omnes cogitationes & actiones prayse » lp hominum ? hbe proveniant ex fugge&ione di&- monum 2 - 399 , tl '6. An demones femel ab hcrhine deviécti aut ejecti femper 7 ftatim detrudantur in Zinfe'r- Ed (ff num ? 400 / 7.. Àn demones veré torqueantur novis f'up— lt d [ ,? pliciis à Deo , quoties ad recedendum ab TT : 5 infeftatione homin*um compelluntur? 400 TM : 8. In quo fenfuü Chriftus Matth. L7.:06 Mar- Á .. &i g. teftetur, dari genus deemonum, quod non QM g j INDEX QUJESTIONUM. V non jeju- nio? poteft ejici 1 niQ in,v orgtiox?ex & 401 j 7s 9. Anex Scrigturaþrobarixpomc ; darixirerä ; 402 j) Wmu taieficia demonurna ? 10. An demones poffint cognofcere, &. ma- nifeftare cogitationes hominis internas? 403 ï*t n à demonibus poffint produci infecta, ; & alia animalia? 404 |A I2. Quinam'juf'co Dei judicïo.frequentiüs fo- ? leant relinqui operationibus demonum 2 z 406 PA ii Tra 13. Quæham fint.caufæ,*ob quas Deus pet- . fonas alioquin etiam fanctas foleat relinque- sDiu " L À Tltite à re deceptionibus desmonum per falfas ap- /. paritiones vel revelationes?. 407 W, j ! tUb 14. Que foleat effe praxis demonum quoad Ml !l 408 AU n tentationes ? À D pl ( W d 1f 4lll l j ï nà ïb dæm al N i : ld Tfaa n] )NUM D ' A j!" [ ng ; IH CA E a 2 n " rmm[m E ss d A d7 R E : lj l 3 il z E ENTT z N qu Á 7 ] ! ! ] . kx. J -f [: N A ) ul Q9 ? E od —« —— T E ir Q lD T;] 7 ä z m N ) p - mtw daü»ïlüz i L — Lruily) d /j/)// E H N V : ^ M ;-- , zj * , // m C N-2 m 1-:.' m ii E [ n T. mil m n i-u L - URUMRETM UART i ] ; l Vtte, ( nhtemaäm Trä&atus y- ( Tf D nttis - fettotum ? ANGELIS Ti PROOEMIUM. sDusr: n hoc Tra&atu preter confuetas in Scho- lat r lis Difputationes de Angelis addo novam, I xt f utilitate ac neceffitate precipuam, nempe Q de imperio, potefate, CP operatianibus doemo- qWum n bomines. Scire enim omnibus utiliffi- "m y —— l J mum fuerit, quousque fe extendat poteftas —— deemonum ingenus humanum? An licitum vel füperftitiofum fit, pugnare adverfüs doe- monum maleficia per varia Amuleta natura- lia? Quz figna fint, motusne animi à do- mone, anà Deo veniant? Quze denique fit praxis deemonum . in hominibus tentandis, decipiendis, pervertendis?. 'T'otus Tractatus f dividetur in difputationes fe quentes. D. zdmort. Tra&i. de /Angelis. A -Dg'[ou- | p 2 DISP U/TA TIO I j | Düumtio I. De Exiftentia & .Natura An- EU 'elorum. ia II. De Cognitione Angelorum. s a T. De voluntate, gratia, & me- g i rito Angelorum. qigenti uonic Y IV. De imperio, poteftate, & operationibus daemonum. 1 de08, / )üs dicit p v 000'0-0'-03'0&0) o V wAVAEnqenedwen : un at f omati pet -DISPUTATIO I sre conf YorAM De Natura Angelorum. giti; i hac Difputatione tractabuntur fequentes $ Lt 1. An poffit demonftrari ex- v i. In quzftiones: iftentia angelorum rati one naturdi? 9. A iudo ( do, quan do, ubi, & quot crea- qurüan quo , quomo m art ti fuerint ange li? 3. An angeli fint corpo- tre&? reij & corruptibil es? . 4. Quomodo angeli At lipe fint in loco? s. Quomodo angeli movean- lh 4 tur? 6. Quomodo angeli diftinguantur in- &nm, 'trhong ter fe? 7. Quseftiuncule de tempore & eo angelorum. 1 D tcinfr QUASTIO I "m "Uif r An qe[fit. demonftrari: exifTentia. "dngelorum iuT: watione naturali? Wa Wd ToTaANDUvM r Per Angelos hic & nunc fpe- Mmuimm cle intelligi ngtmram quandam intellectivam l DE NQ;U'RA ANGELORUM. 3 Natura ! cie diverfani ab hömine, abftrahendo an fit coi'- porea vel incorporea, füperior vel inferi Or, ?Angelarum Hi dum ad nuntiaturas à Deo adhiberi folent, in B. (v Scriptura Angelorum fe u nuntiorum nomen fic di&orum à verbo a,ó Xc Obtinuerunt. Philo- fophigentiles tales naturas vocant þotefïafe, intelligentias, VILODU Platonici verb eas communiter v Ocant daímcveg feu deos, unde & évdaíuov bonus dem on.feu Deus dicitur. Apud Socratem vocantur OOU Genii: apud vulgus autem gentilium plerumqu e Deo- rum aut geniorum nomine veniunt. Unde & " Romani per Genium Im peratpris feu Angelum jurare confueverunt. N NOTANDUM 2. Effe artic'uïum fidei, dari i n Angelos; id enim expr efsé definitum eftin Con- cilio Lateranenfi füb INNOCENTIO III monria 1215. ubi c. 1. JDe Fide Catbolica dicitur: u) t Utram- que de nibilo (Deus) condidit creaturam . [pi ritualein &quiel G corporalem zngelicam «idelicet &? mun danam. ] fint qy Hic autem articulus fidei haud. dubie innumeris mod d Scripture & Patrum textibüs demonftrari poffet, fi adhuc fupereffent Sadducei in mundo , de qui- gel m bus legitur 44&. 25. quod negaverint exiftentiam u Angelorum. Verüm in re ex fcripturis liquida ( perdere bonas horas quid opus eft? NoTANDUM $3. Ab aliis nonnullis theo- logis fic inftitui prefentem qusiftionem ; -üt, ium quzrunt, an exiftentia Angelorum demon- [. ftrari poflit ratione naturali, premoneant . per g A//gW Angelos à fe intelligi antonomafticé /u5/? antiam ereatam , intelletlualem , Jpiritualem , . omnis Corporis ]it &Uf etiam tenuiffimi expertem , naturd bumtmá. altiorem ac 3H€&jVam & E prgpz'zagm'orem. '-Hi veró, qui fic ab initio 2 qua- | DH 4. DISPATATIO: i j queftionem inftituunt, ac poftea primüm qua- yi d runt; utrum ZIngeli fint corporei, infigniter abfurdi j neqwt .f funt. Si enim nunc quarunt, an dentur Angeli g m incorporei, quid neceífe eft poítea primüm s itendl querere, utrum Ang eli fint incorporei?. Hoc singds profe&to idem eft, ac fi quis qu&rat; utrum de- pemun tur homo rationalis; ac poftea primüm quarat, diio mut an homo fit rationalis? Itaque in hac quaftione «fecritim abftrahendum eft à proprietatibus naturz Ange- w bt lice; nec fupponendum, ütrum fint corporei iie cum lA velincorporei, utrum fint naturà humaná fupeg beat COT riores vel inferiores &c. DICO. Exiftentia Angelorum pote ft dþe- je creatü w fbere monítrari ratione naturali. anclu/z'o eft contra multos Recentiores5 2 füm, vt D£MONSTRATUR autem I. Ex perfettio- ne artificis & ex motivo creationis , quo etiam argu- tiorit mentó utitur D. THoMas P. 1. q. 5o. a. 1. C. iDus uj E Ex fuppofitione quód Deus liberé voluerit pro- ducere mundum, neceffario debuit producere o ". À mundum perfe&um; fed fi debuit producere mundum perfe&um, neceffarib debuit produ- tlibety ttell tb cere Angelos; ergo fi Deus voluit producere mundum , neceffario debuit producere Angelos. t pe Maj. pate ;; quia perfe&um dicitur , quod affe- tttdled quitur finem artificis aut finem artis, quod uti- 1li, que tribuendum Deo tam fapienti ac tam poten- t ti&c. Lmplicat ergo Deum non affequi finem tl fuüum in produ&tione mundi, finem puta fapien- " m tis, bonitatis, juftitiz, omnipotentiz &c. quie '«'Ufühug | íunt ipfe Deus; ac confequenter etiam implicat mun dum non effe perfe&um.. Min. prob.. Mun- " intg $5 ergo dus non. poteft effe perfe&us fine Angeli T 1i Deus l DE NATURA ANGELORUM. 3 i Primüm fi Deus voluit producere mun lr i | dum perfe&ufn, l n debuit producere Angelos. -nt. prob... Mun- Pt dj dus nequit effe perfectus, quin Deus ex crea- Drit tione mundi obtineat bonum al bored iquod prudenter à fe intendibile; fed tale bon um non obtinet st utrumä fineAngelis; ergo. Min. prob. Bonum ex crea- Pfimüm quæn* Lt af tione mundi prudenter intendibile unicé eft affi- milatio mundi , quam poteft fieri ex fuo genere STutüng perfectifima ad Deum; fed h ! fint M ane affimilationem non obtinet fine Angelis; ergo. Maj.- patet ; Utand i quia cüm Deus fit in fe beatiffimus, - nec ullum habeat commodum ex creatione mundi aut ex ! otef de laude creaturg rationalis, in his omnibus non 1 o poteft habere aliud motivum, nifi unam boni- tatem füam, vi cujus eft communicativus fui B feu affimilativus effectuum fuorum fecum. Hoc X m u etiam agnovit PLA TO in füo TIMJEO , ubi ait: TT Gon. Deus nullá tangeretur. invidid , Jed e[Jet. bonum Volentyt oduxit mun- Vit prode communicatioum fui, ex bac fola vatiane pr dum , animal quoad. fieri poteft. fübi fimillimum. — .Min, I prot i ergoprob. Affimilatio mundi perfe&a ad Deum febuit D folüm habetur lM per Angelos totidem quafi mun- t p dos intellectua les; ergo. nt. prob. Affimila- yeeredn tio mundi perfe&ta ad Deum folim habet ur per l, qUOM ens intellectivum ; fed tale ens füunt Angeli; I,qu ! li ergo. Min. patet ; quia per hoc diftinguimus na- qc p l turam angelicam à natura rationali humana, affeqi quód illa natura angelica fit intelle&iva, adeo- npud que ad füam co gnitionem non indigeat multis difcurfibüs , atietl fed videat obje&a per intelle&um I if eu eonce ptum intuitivum. . Maj. prob. - Deus eft. eus intelle&ivum, &-per intelle&um creat j prob " Mgehsy ^ mundum; ergo non habetur perfe&a affimilatio ld 3 ad p 6 DLI-SPUTATIO' T. kjverii ;ho ad Deum nifi per enS intelle&ivum. - c. frob, j ( )uando ignis eít calidus & per calorem produ- [ cit effe&tum , non affimilat fibi effe&um, nifi & T effe&um reddat calidum, fibi fimillimum; ergo : (ereo idem eft de Deo. Hec eft demonftratio D. g um 'Thomz folidifima , fi bené intelligatur. -;:identiæ., j ormitc "DrMoNsTRATUR 2. ÉEx fie creationis, at hun quod eít etiam argumentum MARTINI DE ipun ESPARZA. Ex füppofitione quód Deus liberé stomne produxerit mundum, neceffario hunc debuit U roducere ad laudem & gloriam fuam; fed hoc fieri non potuit, quin produceret Angelos ; ergo. anintre s fiie Maj. patet ; quia aliàs imprudenter creáffet mun- dum, fi tantüm pro lufu fuze omnipotentize fine 8 n [ fs fapientia, fine motivo ac fine creáffet tam' va- ftam ccelorum machinam 5 non enim potuit crea- Ioxs' Angelo re mundum, ut Deus cognofceret fe ipfum ex operibus fuis; quia cognofcendó fe ipfum jam C ve adper omnes füas perfe&iones imo & omnia poflibi- lia perfe&iflimé comprehendit, ac fi exifterent: 25 fdí tttm vel hinc non indiget ulló modó creationis ad con- templandum íe ipfum ea magnitudine operum t r fuorum. Relinquitur ergo, ut quecunque Deus t5 qu produxit, produxerit ob gloriam fuam extrin- 5 tj fecam, ficut fcriptum eft Prov. 16. v. 4.. Univer- tv fa propter femetipfum. operatus eft Dominus, Prob. "d igitur Min. Non poteft ifta univerfi machina D "Irienti 1 ^ cedere in laudem & gloriam Dei, nifi inquan- " ! l jni tum cognofcitur ab aliqua potentia intelle&tiva * hr non folüm quoad fingulas fuas partes feorfim "ttni acceptas, fed etiam quoad ordinem, propor- tionem ac harmoniam omnium partium totius i univer- t | l DE NATURA ANGELORUM. d W , univerfi; hoc autem fieri non poteft, quinpro- Calürem h ï feih Tl, nl ducat Deus Angelos; ergo. Maj.patet; quia per hoc opera Dei cedunt in laudem & gloriam Dei, quód- aliquis intellectus illa confideret, admire- lemon[tr 1] A tur, & ex eorüm ftupenda pulchritudine exfur- "U gat in admirationem fapientie, omnipotentis, providentie, & perfeCtionis divine preconti- LT nentis omnia. Min. prob. Natura rationalis, TARTIYT ) qualis eft humana, non affequitur vel minimum XLDa i univerfi punctum comprehenfivé quoad omnes lüne doy fines & omnes relationes ac proportiones cum 917),' fed hUl partibus totius univerfi: imo nequidem fcit, feloserm telfet mute quenam fint revera partes univerfi , ficque ope- ra diving fapientie carerent admiratoribüs; er- Viente t go fieri non poteft, A um v ut cognofcatür mpnduS, quin creentur Angeli. p DzMoNSTRATUR 3. Ex confenfa Gentium, t iil Si dari Angelos eft veritas firmata confenfu gen- feipini ! l tium, tunc vel eft evidenter nota per experien- ümma p tiam, vel per lumen naturale omnibus gentibus -f exitt inditum; fed fi hec veritas eft nota vel per ex- dotis d " perientiam vel per lumen naturale, eo ipfo eft adine d ! j demonfítrata ratione naturali; ergo. Maj. eft evidens; quia non eft fupponendum, omnibus v D p gentibus totius mundi hanc veritatem notam effe per revelationem fupernaturalem ; nullum uU U hi J autem aliud relinquitur medium cognitionis, nifi L v n ab experientiaaut à lumine naturali. AMin. etiam n 90n potef? prudenter negari;: quia plurimee ali& ve- i j ritates habentur.pro fufficienter demonftratis, ;artes [ "! | que ex lumine naturali note funt: fic v. g. ex- —— j iftentia hujus mundi corporei, aut proprii cor- en, Pf — x '] : poris, aut exiftentia qualitatum extra mentem g" U l —— L l" A demon- n 8 DISPUTATIO L - ) 310'1" u | d»emþnfcrari nulla alia ratione poteft, nifi per 'g[ïimom,a dictamen luminis naturalis, in quo videmus has veritates, ficut oculó videmus albedinem. Si- ».ä l ngloïï ) 1, malOfUm | militer intereft providentie divins, ut verita- j jriu tes precipue directive humanorum a£tuum, j l M quamvis non fint effentiales ad falutem , reve- EU lentur hominibus fine ulla alia demonftratione : ) us qei per ipfum internum lumen mentis. Jam veró. , exiftentia Angelorum eft talis veritas firmata ntia ufi ; indto j confenfu gentium; ergo. Zdnt. fabfumpti prob, 1 OniIGENESs contra Celfum, GREGORIUS NAZ, yia 201 ï,ïierasque Í de Theologia Myftica gentilium, $. AUGUSTI- * Nus de Civitate Dei contra Apulejum & Por- hp n phyrium paffim oftendunt, ab omnibus gentili- DgMON bus agnitos effe Angelos, abiisque per fuos Deos yir at nihil aliud intelle&um effe quàm id ipfum, quod nos vocamus Angelos , quamquam his erronea :ines ( , ia & plurima falfa affinxerint. Idem conftat ex antiquiffimis fcriptoribus gentilium v.g. HOME- ppart asfprt RO, omnium fcriptorum antiquiffimo; item ex HESIODO &aliis Poétis, Hiftoricis ac Philofo- 10 C0 &mg phis gentilium, qui omnes agnofcunt naturas quasdam intelle&tuales, eásque Deos vocant, us j mkd T Ílmo onrcExEs L.8. contra Celfum ait; ad- mittere Grecos, id eft gentiles cuivis homini FE fuum deputatum effe demonem. ARisTOTE- þïaï U LEs 12. Met. & in Libris de Collis docet , ipfos m va coelos moveriab Intelligentiis. PL ATO in Ti : 20 adhibet Angelos feu Deos ad ipfam produ- ZIEL :6 NT &ionem mundi veluti artifices & conditores. ?0j In Afia, Africa, America apud gentiles ubique f t etiam agnofcuntur quidam fpiritus invifibiles, Ti tiam An- 0 i bgni acmali; ergo certum eft, exiften / gelorum 01 DE NATURA ANGE—LORUM. 9 elorum ab omnibus gentibus agnitam )eH'e. "l'eftimonia Philofophorum gentilium de exiften- Ve[ie | tia Angelorum fiíb nomine deemonum bonorum Vmæ; W W l QOtlm g & malorum , intelligentiarum, Deorum, cufto- dum fpirituum, geniorum &c.. videri poffunt ! Uten ,l ts f apud P. BusALr S. J. qui annó 166». infigne u opus de Zingelis L 1 ugduni edidit. .|Cüm ergo.con- TU Jam li enfus gentium neceffarió fundetur aut in expe- Vertts f ientia univerfali aut in dictamine nature omni- ln bus indito, optimé quadrat hoc argumentum; 'ORUS yj quia non eft prefumendum omnes aut faltem AUGUSE plerasque gentes decipi juxta illud sENE czE: &m & D. JNemo omnes, omnes meminem fallunt, Ib n t ey DEMONSTRATUR 4. Ex effettibus ä* ope- ilum, qu yationibus angelorum dantur oracula gentilium, o- m ls emp perationes deemonum in energumenis , malefi- m of cia, divinationes, auguria, & varia maleficio- D E rum apparentia miracula, dantur etiam appari- [imo; i tiones fpirituum &c.5 ergo dantur angeli. Zmt. cs ac h jaiet ex confenfu omnium gentium, & fcripto- feunt n rum etiam gentilium, Grecorum & Romanorum, ['e0s T in quibus innumera talium oraculorum & augu- lum dj riorum & divinationum &c. reperiuntur indubi- cuivis t tata exempla, quorum etiam ingens numerus re- Àunt fertur à p. BUBALI in przfato Opere, c, prob. lile operationes non poffunt provenire nifi ab d D ?LATOIU:' intellectiva natura fpecie diftincta ab anima ra- tionali, necetiam poffunt provenire à Deo ; ergo ipin, abangelis. nt. quoad 2. memb. prob... Deus non anue L*v il operatur tales illufiones & fraudes in Oraculis, divinatiónibus, augüriis &c. occurentes; ergo. I ]'I]lem:æ', Prob. eiiam q. 1. m. Anime humang rationales A5 non í AR x Y 1 y! iC ! DISPüTATIO T. ! & non poffunt naturaliter aliquid intelligere vel jend f operari in mundo fine Organo corporeo, etiamfi fint feparate per mortem à corpore; aliàs enim gl habe fieret ingens confufio in republica humana, fi animz mortuorum adhucnaturaliter poffent con- jioni, j anima verfari in mundo, edere oracula, divinationes, perpetrare maleficia & perficere operationes in yis Ut 0j gflrmi()fes energumenis ; darentur enim vindicte earum animarum , que violenter ab inimicis corpore f;erentur ( extrufze funt, darentur infuper apparitiones quo- dipienc sygesilas tidiane amicorum erga notos fuos, & conver- fatio perpetua cum mortuis. Ergo evidens eft, sim por ü (oftomi . illa oracula, divinationes & operationes prove- vedenti nire ab alio fpirituum genere, quàm ab anima- .'; d IMIIC.2. ( ï :[ Ee; busfeparatis. Itemfi per providentiam Dei con- fervarentur animz feparate in ordine ad tales (0ROLI gt et operationes id fieret preter exigentiam natura- lem taliumanimarum. . Cum ergo Deus conftan- « The züthori ,tes effe&tus in mundo operetur fine pofitione cau- 7A xuferun fte fecunds, que ex fua natura ordinatur ad tales . effe&tus, dicendum, Deum creaffe tales fpiritus, z Atevelat quibus connaturalis eft ea operatio in mandum corporeum. , Item; fi Deus animas feparatas ;»nvincipo* ordinat ad illas operationes, tunc eo ipfo co- t gnofcerenthanc veritatem homines ex dictamine *s qu luminis naturalis , vel per experientiam, vel per iif revelationem Dei ; fed nullus hactenus tam fa- Ontert pientum quàm etiam indo&torum. vel fufpicatus Item eft talia provenire ab animabus feparatis. fiDeus per providentiam animabus feparatis per- OB]IC mittit illas operationes, tunc vel Deus fe habet | DT permiflive vel pofitivé ad eas feductiones? neu- memb. Atfm Ua u l IDAA trum poteft dici/; ergo. AMin. quoad utrumque prob. L E DE NATURA 'ANGELOR' uM. Il Tl rob. SiDeus fe habet pofitivé füpernaturali- ter fupplendó vires naturales animarum fepara- 'OIe, t « lts Pum tarum, tuünc eft author erroris: Ífi autem tan- Rff | tüum fe habet permifivé , eo ipfo datur aliqua Y at lt fübftantia, cui naturale eft operari extra corpus, & fic animabus iftis non tam erit connaturalis "Option ftatus ut operentur in corpore, in quo longé [ ER infirmiores fünt ad illas operationes, quàm ut IU Qu operentur extra corpus, in quo fortiffimz funt Darizionesqm & fapientifime ad inveniendas & exequendas ^ Eome fraudesillas. EÉx quo proin etiamrefellitur quo- [ rundam popularium error, qui tempore D OD& prora Chryfoftomi exiftimabant, animas violenta mor- 1 am. te decedentium fieri deemones PU tat Conc.9». de Lazaro. j quos & confu- 1 Qine al tl ConorLARiuM. Exhisfequitur; falfam, Tnm o imo veró etiam Atheis gratam, eífe doctrinam Deosconfe eorum 'heologorum , qui contra tam manife- poltionev: ftam authoritatem n. THOoM x, & contra ratio- Ipator adti nem afferunt, exiftentiam Angelorum demon- tale f firari non poffe : Cüm enim Athei non admit- 0 i um tantrevelationem ex fcripturis, jam non amplius mis fott convinci poterunt de exiftentia talium fpirituum: cep p & contraSadduceos, qui & ipfi non admiferunt ' ^ 1 :: g x du fpiritus quosdam diftin&os ab anima rationali, (jam, veritas ifta nulla am [ plius ratione firmiter B;abi,-» Tenus : liri poterit. ia if ) Solvuntur Objectiones. anits fepart u Ipf OBJICITUR I. I.S. AUGUSTINUS non w t agnovit exiftentiam Angelorum in eo fenfu, quo *1011687 ! defcripfimus, & quo diftinguntur fpecie ab ani- g marationali; ergo non poteft demonftrari. 4mt. prob. X I2 DIXSPUT'ATIO !. ï (sgc prob. s. AUGUSTINUS dicit : Quad "eft omät T mil animá melius ,. id Deum dicimus ; .ergo inter Deum ; 2. S. BERNAR- Á gendat & animam non datur medium. gj Dus fimiliter non agnofcit aliquid naturaliter j um nobilius animá rationali preter Deum ; ergo. $o p ZInt-prob. — Dicit fic : Spiritus ef1 Deus , ficut. & petur l 4ngeli ; fed Deus naturá, 2dngeli gratiá. (humaná animà) /uperiores funt; ergo. D.Bernardusnon g d li g mpic agnofcit naturam intellectivam ex fua natura ab Áe(tus el anima rationali diverfam. r REsPONDEO . rt. h. a. Ad Prüb.' dlftc à ; [ Tes rerü) D a Angd uod omní animá füumendó notionem animz la- té, melius eft, id Deum dicimus. c. fumendó : tf Locutionem il- inépoy. notionem animze ftricté. n a. lam S. Auguftini non fuiffe accuratam , fed fen- ii frie iruà ef fum tantüm fuiffe verum, patet ex ipfo Augu- ftino L. r. Retra&t. c. 26. ubific ait: JDixi, quod l) to lj ; di autem eft omní animá melius , id Deum dicimus 5 ma- 21De ff gis dici debuit , omni creato [piritu melius. Ad 9. n. a. .4d prob. dift. — Angeli tantüm iprtem MT gratià, naturam Angelicam creante, fuperiores funt. c.. Gratià natüram Angelicam dignificante. Wndo 1 m n.a. vel fubdiff. Sunt fuperiores gratià natu- ram dignificante, refpectu plerorumque homi- d& num.c. refpectu omnium. n. Senfus eft; quód bt Deus creaverit Angelos per gratiam creationis, AipfeT tt'ntün iisque dederit naturam fuperiorem ; non veró fenfus eft, quód per gratiam creationis fint &- ii *itt quales animz humanz, & tantüm fuperiores per gratiam fan&tificantem. . Hinc.juxta D. Bernar- otrtn dum folius gratiz eft creantis , quod Angeli for- Vi titi fint naturam fuperiorem ac intrinfeceé fubli- J li | miorem naturà humana. O3Jr- )J. DE NATURA ANGELORUM. 13 | QWEM Tf OsnjrciTUR 2. r. Implicat in mundo dari ] aliquid imile Deo ;5 ergo ob fimilitudinem Dei hn QU t affequendam non erat neceffe dari Angelos, ? . Att Homo jam dicitur effe creatus ad fimilitudinem n ) M Dei ; ergo non eft neceffe, mundum fieri fimi. !f [ ! lemDeo per creaturasintelle&tuales. 3. SiDeus TM Bemardusna teneretur creare mundum fibi fimilem ; eo ipfo teneretur creare creaturam perfectiffimam ; fed T if hec implicat; ergo. 4. Mundus non eft im- perfectus ex eo, quód defint in mundo infinite 41 j dj T aQj fpecies rerum poflibiles tam infra quàm füpra na- gone turam Angelicam; .er [9 que effetim perfe&ug, « fumenj) fi deeffet ipfa fpecies naturz Angelicz. Atonon d RzsPONDEO d. dift.a. Implicat; dari m f fs aliquid fimile Deo fimilitudine adequatá com- hd menfüratà effentie divinz. c. fimilitudine inad- i Dd equatà proportionali ad effentiam divinam. n. g ld 2. dift.a Homo eft creatus ad fimilitu- If dinem Dei fimilitudine perfe&ionum refpicien- inpel n tium partem divini operis. c. perfectionum re- e, fiptit fpicientium univerfalitatem operum divinorum. digitt n. Quando Deus producit mundum, vult ut gt o detur etiam mens intellectiva, quie confideret ymque o mundum & opera divina non tantüm in particu- i —— l ] us lt p ] lari, fed etiam in univerfali ; prout eadem con- m crea fiderat ipfe Deus, Homo autem & anima ratio- , m nalis tantüm exprimit minimam quandam par- dogis i tem mentis divinz fapientiffimz, - quia ejus per- jpeniorar fe&iones tantüm refpiciunt intentionaliter tmini- 10 mam partem divinorum operum: econtfà An- geli intuitivé confiderant univerfum. jngd Ja j ld 3.. ditt. Maj. 'leneretur Deus creare creaturam perfe&iffxmam ex fuo genere..c. per- (í fectif- | pi! iD ISPUTATIO L. j 14 Lgnoms ( fe&iffimam in fuo genere.n. Omnino verum eft, quód fi Deus femel decrevit producere mun- g amma f dum, eo ipfo debeat producere fuprema ge- nera entium, intelle&tivum, rationale, fenfiti- [ anSC( u n;]l'afam L vum, vegetativum, corporeum;, quia tot & non um piura füprema genera funt poffibilia; fed in his J h r jne f fupremis generibusnontenetur producere omnes fpecies intra genus contentas, quia ille fpecies nnorü [ amimas, füntinfinite, adeoque non funt producibiles fi- j Ial ufif mul; quia fuppono non effe probabile infini- tum Categorematicum. stim ml Zda4- c.a., n.c. & parit. Difparitas eft f J dít quia fi in univerfo deeffet natura Angelica, de- g c effet aliquod genus fupremum entium poffibilium, «itit Of & non tantüm deeffet fpecies in genere entium. ge, Qir Difparitas eft 2. quia ille fpecies quse defa&o atfne nati defunt in mundo, fünt tantüm fuübalterne, in MIDO ( quibus datur proceffus in infinitum repugnans tnüurale etiam ipfi Deo: econtra fi deeffet natura Ange- iaud . lica, deeffet aliquod fupremum genus entium, zmuntel in quo non datur proceffus in infinitum. I. Poteft dici, quód ani- u3 ( O8]ICITUR 3. i Condi ma feparata in premium meritorum naturalium comprehendat totum univerfum; ergo ex eo 3 efe 24 vt fine non opus habemus naturà intelleGtivà. Potuit faltem Deus naturam humanam rationa- cefete m fon lem in aliquibus individuis ele&tis elevare ad tan- tum lumen , ut comprehenderent univerfum j lmpotius, "tionis ergo iterum non opus eft Angelis. CESPONDEO d I.n. a. Ratio eft; quia J ien RURT nobis connaturale eft effe limitatos ad cognitio- nes fenfibilium & aliorum objectorum pauciffi- tu fe« OB]IC p Hinc anima feparata etiam.in fta T Qj parae i D DE NATURA ANGELORUM. .. " Ommno , aratiohis connaturaliter non cognofcit plura quàm nunc cognofcit, dum eft incorpore; dum * llj ] Otts f enim anima rationalis dependet in cognofcendo [ ab organis corporeis, non erit ibi connaturale W tor l J fEd n feparatam ab organis cognofcere ftatim totum IU univerfum. Dein iftüd theatrum univerfi diu UM | Hæfe iij fuiffet fine fpe&tatore, propemodum per qua- tuor annorum millia, fi Deus debuiffet exfpe- Jrodi ]l df lt j &areanimasfeparatasbeatorum. Adeoque Deus 00j m tamdiu lufiffet fine fpe&tatore, & pi&or per tot annorum milliaoftendiffet cecis figuram univerfi. Durtas of lo d ZAd 2. dift a. Deus poteft fic facere üt Au- thor grati&. c. üt Author naturz.n. "Non mi- poltum, TR entm nus datur ordo mediorum ad finem in ordine que d nature, quàm in ordine grati& : adeoque etiam ibitemei in ordine nature debet dari finis à Deo inten- tus, nempe gloria füa, &in ordine ad hunc fi- A fep Euf g nem naturalem debet dari medium naturale, non 'en0s at autem aliud quàm cognitio totius univerfi per Qicon. naturam intellectivam, proutoftenfum eft. . Vel REsP. 2. tr.a. n.c. Quia Deus in operibus fuee ic, quii m natij nature conditz ordinat caufas ex fuanatura con- | gruas ad effe&tum ; elevatio autem naturz hu- ; d tellei manze effet tantüm miraculum extraordinarium : aut fi effet connaturalis comprehenfio hec, di- qmam 1 Jevard cendum foret cum oRIGENE, animam huma- nam potius, petere ftatum feparatum quàm fta- y us tum unionis cum corpore finito, ficque incide- remus in errorem ORIGENIS, quod Angeli fint i )d Ti qu detrufi in corpora tanquam in carcerem, sl ol yum ^ O58JICITUR 4 I. Si requirerentur Án- geli ad comprehendendum univerfum ; fequere ni i Il tur, l nif DISPUTATIO I 16 « Ia tur , quód exiftentia folius Luciferi fuiffet necef- qauu v faria in univerfo, & fic Deus fruftratus fuiffet fuo fine per peccatum Angeli ; hoc eft abfur- dum; ergo. Maj. prob. Inter omnes Angelos gl folus fupremus Angelus Lucifer comprehendit stipien omnia inferiora, non enim Angeli inferiores amudua comprehendunt ea quz funt fupra fe ; ergo cef- gj enta ífat finis argumenti faltem in aliis intelligentiis. jamicis o. Angeli non cognofcuntfecretacordium; ergo gjüllæfant jl non cognofcunt totum univerfum. Adeoque t t ob cognitionem omnium entium non eft demon- ejendo . ftrata exiftentia Angelorum. L] us & RESsPONDEO ZAd 1. n. Maj. d prob. dift af f Solus Lucifer comprehendiffet totumuniverfüm - ftri&é loquendó. c. in fenfu accommodo. n. a. TAE | pieriqu ".Sicut enim codum tegit omnia, non fe ipfum, fic & Angeli cognofcunt oninia entia3. non veró n ea-que fünt fupra fe, aut in quibus aliunde ob- ftat fpecialis ratio cognofcibilitatis. Leges fa- pientiz folüm di&ant;ut Deus ex creatione mundi pro fine intendat tantum glorie, quantum con- venienter obtineri poteft. Ms Qï 4Ád 9. tt.à. quod non de omnibus Angelis verum effe concefferim. dift. c. Non compre- (01 tf hendunt totum univerfum ftricté loquendó. c: : án fenfü accommodo. n. velfic* non compre- itenf ^ ii hendunt totum univerfüum quoad partes contin- gentes & dependentes é libero arbitrio. tr. de- "intim l "u pendentes à curfu naturs. n. c. Quando quis | Jj habetmotivum inquirendi in omnefcibile, haud dubié intentio tantüm fe extendit ad ea objecta Concluäo feibilia, in quibus non obftat fpecialis ratio co- hmgek)s ! gnofcibilitatis; tantum enim quisque boni, tan- tum dity 'I. DE NA TURA ANGELORUM. : iif |-tum laudis aut fcientie quzrit , quantum con- Titts l | venienter poteft. Sic etiam UPU Deus non poteft | convenienter cognofci ab om nibus An gelis, aut. Ti 4 & femper, aut ex omnibus creaturis : per hoc ta- T Qp I nf (' men non fequitur, quód non ex legibus pruden- M f | tie & fapientiz fuppofitó quo dliberé velit con- ERN *j i dere mundum, teneatur qu &rere gloriam fuam lj mtelh'gemf inaliis creaturis, quantüm poteft; fi enim non- Wüme mulls amicis Dei hoc proprium eft . ut in omni- 1 Mw busquerant majorem gloriam Dei quantüm.pof- — funt, decet ut & Deus fit amicus ft 1 1 querendó & promovendó fuam gloriam. Hinc dicendum. lii quod Deus ex comprehenfion € ac cognitione W univerfi fufüicientem ; aC que congruenter ha. Wi beri poteft, gloriam. obtineat, etiamfi Angeli Wib faltem plerique naturam totius univerfi tantüm iymw' comprehendant quo / OS. Yis ZDünde d ad elffe.&qs neceffari $. li QUAESTIO II. 'extionemmy quo H quomodo , ubi, quando quitung. éreati fuerint ZAngeli? E os Zuot nibus Ány ! Non eom » CO L Angeli fünt produ&i à Deo. : Joqut " Conclufio eft de fide, & definita in Concilio ateranenfi - pom COn D eus ab initio tem , ubi c. 1. De fide Catbolica- dicitur - ] pirtes t p oris utramque condidit creaturam , €9' corporalem , /ngelicam «vide licel & mundanam &r. rbitro. . T DICO II.- Angeli fu [s ntimmediate produéti vlci Conclufio eft conttà DURAN at ]uit An DUM, qui vo- gelos infe;*iores producto Cits fäliürj ribus. s effe ä Superio- B | PRQ- ( 01";1': D. 4mart. Faït.! de Ang&lz's. j 10 DISPUTATIO I 04 PnosATUR I. ex Symbolo Conciliorum ch yte n Deum j & univeríali fidelium, in quo dicimus ; n p m iil e Patrem effe fattorem Culi & térre , 'vz;äbz'lium & in- m L sifibilium. p PROBATUR 2. Angeli nec funt produdi N ab aliis Angelis per creationem , nec ullo alio ; fl generé produ& ionis, quo producuntur córrupti- tppi o bilia; ergo. nt. prob. quoad 1. memb. — Creatio vires caufarum fe- a eft opus folius Dei & excedit m cundarum ; ergo. fprob. 4nt. Creatio fit nulla ;jprincipiüm- precedente privatione , nulla difpofitione & ex- J ágentiauniverfi; erg o non fit naturaliter ; ergo BAU eft opus folius Dei. — Quoad 2. memb. patet ex eo; ; J quia Angeli fupponuntur diftinqui ab animalibus s, At rationalibus , quz fola habent corpora corrupti- ibilia. DEU PRoBATUR 3. ab authoritate tam Patrum d d quàm Theologorum , qui poffunt videri. iij 1 p DICO 3. Angeli non funt ab eterno. A (emport y at Conclufio eft certa, & n. THOMAS P. 1. q. 6r. a. 2. contrarium dicit effe hereticum; quiafides QOOT nihil agnofcit ab aterno nifi Deum, & SS. Pa- UO tres ifta pro corvertibilibus Habent in contro- ti ii | .verfia de Filio Dei: effe Deum, & effe zter- : fUf num. Af l PROBAT UR I. ex fcriptura Prov. 8. v.22. homq ubi de increata fapientia dicitur: Domünus po[Je- 'tt dici dit me in initio viarum [uarum , aniequam quidquam tl Ifai& faceret. à. principio. | l PROBATUR 2. ex Concil. Lat. übi C . ts j de Fide Catbolica dicitur : Simul ab initio temporis h h Whgun 1utrlamque cpndz'dit ereaturam. DICO ) | * DE NATURA ANGELORUM. T9 !) D ( i COHCih'(m '. DICO 4. . Angeli non fünt creati lhulto ) ] tempore ante mundum co ^ li rporeum , fe(d cum H | ipfo mundo corporeo. Conclufio videtur nonnullis effe contra multos R finty (.SS. Patrum maximé Graecorum, qui videntur K dicere, A n Vr mumeris fzeculis. igelos preexftitiffe ante mundum in- ^Mil, (v PROBATUR r. ex Genefic. r. ubi di&itur-: TOU f principio creavit Deus celum 69 terram; hoc au- ?reatio ily.tem verum non effet, fi Deus haberet aliud crea- Wtoet; tionis princi pium in ipfis Angelis ante celum & It m terram. h fit r en PRonATUR 2. ex Concil. Lat. ubi 1. ec, di- um citur : -b initio te i )ris wiramque - condidit crea- W Zuram, dngelicam & mundanam. ROBATUR 3. Angeli mali pecdäfunt in atetn Dur DEvider celo; ergo dum peccárunt, jam exftitit ceelum. Atqui non peccárunt longo poft creationem utd: fuam tempore, alioquin diu perftitiffent in gra- s. | la5 ergo etiam non funt creati diu ante mun- (im; qii um corporeum. | .: t m, & D S ICO s. Saltem Superiores Angeli funt Yeft li I creati in ipfo ceelo empyreo, fe j colorum. u fuperiore parte j 6d Conclufio eft contra multos Recentiores. sProu bt PRosATUR r Authoritate fi cripture. In : Dirini fcriptura dicitur Luciferum cecidiffe de ccelo junP juxta illud Ifaie r4. v. r2. — Quomodo cecidifti de celo Lucifer. Item Luc: 1o. v. 18. lVAdebam fà- jj fanam ficut fulgur. de celo cadentem. .. Item Ezech. ]t! | 2 ! D VP P. In deliciis paradifi fuifli. .Atqui hac TL omniaintelliguntur communiter tam in fcriptura » 2 quàm h 20 DISPUTATIO L D j quàm in Patribus de celo empyreo; feu "iïlþe "TE riore parte coelorum 5 ergo. 2.' ratiohe. Primo die Crea- PopAT PROBATUR lod t (tebant ftelle , Planete & fir- Ua tionis nondum exi rimo die non potuerunt An- j mamentum; ergop onvenienter in ccelo fidero aut Pla- u calo geli creari c N netarum. órgo in Empyreo , quod prim(!) die d etit, ; jain erat perfectum. piCO. " DICO 6. Angeli tamen infer iofum ordf- fed in m omnium pum non funt creat i in celo empyreo, mumeri cclo fidereo, ad quo d movendum vel inhabi- d honimut tandum ordinantur. vimfelnbe v&R Conc lufio IQ S. AU&USTI— PROBAT yum ii wNUus L.3. de Gen. ad litt. non improbat, quód . m MAT nt creati in fuperiore parte aéris di- Angeli fueri 1D8, u cens: Si d a eft , intelligendum id eft de altiffma imeto hor exbalationes mon afcen- i pitor i vegione a2ris , ad quam terre fine dubio eft regi o dunt; atquiilla regio aéris «üm n tf itoot planetarum & fiderum 5 ergo. PROBATUR 2. Authoritate D. THOM , ,j u - qui híc q. 61. a. 4. ad 2. ait : Nibil probibet dicere, i o; utem. elevatam & q , ! ubd fuperiores zingeli babentes 'oiri unioeríalem fupra owmi 4 corpora , fint in fupramo t ün q ! Zlij verb , babentes vir- , E 1 ï] j creature corporeg creali: T L: b ; iutes magis particulares. , fint creati in inferioribus Y I.: ag l Z f EN córporibus. 1 D ! ,PROBATUR 3. In Apoc. c. 12. V.4. dici- * OTf tur: £t cauda ejus (draconis ) trabebat tertiam 1 T 1 N e y . ]l partem flellarum coli , & wüfi eas in terram 5 Qp um [ J hoc convenientius exp licari non poteft quàm ,. i lis ceelorum 1&u , U - dicendó, ftellas fic fumi pro inco n Qp fiderum, ficut mundus aut terra ajiqtland f6 fuïnlw ) [OI DE NAT.U-RA ANGELORUM. . 9I L ) fBU' | |tur þro 'in&olis mundi & terre v.gr. ubi dicitur: Priny & Q | j * Mundus eum mon cognovit : ierra quiefcit &$c. u PläUEïæ . PROBATUR 4.ratione. Multi Angelorum ! deftinandi erant ad colum fid NU ofgem ! dum ereum . vel regen- p f UT , vel fuá prefentià ornandum, vel ad con- «entum cclorum animandum, üt multi expofi- UT " torum & Philofophorum fentiunt; ergo conve- niens erat, ut etiam eo loco crarerítur, Lferim DICO 7. Numerus Angelorum ad nume- r j fum omnium hominum fe habet ficut multitudo lüpyjj innumerabilis ad unum. — Adeoque tota multi- tudo hominum tam damnandorum quàm falvan- 14rj;, dorum fe habet ad numerum Angelorum prope- tb q mod um quafi nihilum ad infinitum. ROBATUR Conclufio r. Decet majefta- r ijguar tem Dei, ut non tantüm colatur à tam exiguo ijimg; fumero hominum aut etiam Angelorum, fed ut [U n v dubo d 'olatur à numero incomprehenfibili ac prope- modum infinitos ergo numerus Angelorum de- bet effe incomprehenfibilis. | Z4nt. patet ex Prov. HPDIS :4. v.28. ubi dicitur : m multitudine populi digni- Wijd! Zas Repis, & in paucitate plebis ignominia Principis. um d € pro. . Numerus omnium hominum.tam fal- ,hni J -- n vandorum quàm damnandorum refpetivé eft qi, i valde exiguus comparatus non folüm ad immen- nii i fitatem Dei, fed etiam ad intelle&um alicujus Philofophi aut Mathematici; ergo. Zfni. prob. )c- cl Ig' VIL *umerus omnium hominum, qui a&tu funt in ] í J n' | j ii murido, juxta Geographos non excedit mille "TEU milliones: jam fi fingulis diebüs moriantur cen- a pon p 7 tum millia, üt fuppono ad füummum , tunc intra yolis t ( — triginta annos circiter moreretur tota multitudo ii | homipum ac&u exiüenti.um', & intra periodum 3 þotius'— 1 m DISPUTATIO L ] 22 horum £otius mundi nempe intra fex millia an RI vandüfllm.t morerentur ducenta millia millionum hominum. j donano j "Totusifte numerus omnium hominum ab Adamo ss Ang Chriftum utique fatis eft exiguus: usque ad Anti- jeletn jam fi ex hac mult itudine decima pars falvetur, «]0. UDL numerus falvandorum er it viginti millia millio- bilis , f d t num ; numerus adhuc facilé comprehenfi i. 67.- nec in vaftiffimo Beatorum intélle&u fufficiens finitam Majeftatem Dei. Jibus mul ad commendandam in . terprete. PRoBATUR 2. Quotiescunque in fcriptura numerus Angelorum, propo- M'mv p nobis proponitur dteert nitur tanquam innume rabilis & incomprehenfi- àrdco C0n é ad numerum hominum bilis etiam comparativ La falvandorum ; ergo e o ipfo erit innumerabilis Prob. Znt. 1. Aricim QY comparativé ad omnes homines. ]Myriades my- ex Apocal. u bi c. 5. V. 1 I. dicitur : mDay viadum , o^« dec x Mudev , quod latinus inter- : D. d Erat numerus eorum millia millium, pres reddidit : . ugui füumens indetermi natum pro determinato, quam- decies 1nillia ';erpretes r vis fen fus fit: numerus eorum erat decies wüllium €9^ millia millum. Qui modus lo- s Romanos accipiebatur hoTU quendi apud Scriptore in MUUT pro innumerabili mu ]titudine 5 fic v. gr MARTIALI dicitur : ^ Si dederint decies mibi millia aiüng j centum : econtra numerus falvandorum in ea- d tur tantum per cen- & ts dem Apocal. c. 12. exprimi t tum viginti quatuor millia, dum ex fingulis tri- i bubus duodecim tantüm milliafignatorum recen- *j ( s ex genr H à ÀM fentur. Et quamvis reliquos falvando . [ tibus S. Joannes c. 7. à nemine numerari potuifle QU am totam multitudinem przcise ï. i ll ek)ru; dicat, tamen illa ) [ füb nomine magne turbe fignificat, quz utique ! i 5 il Pa e. 1 [ I m xCC)NI"lfoO & comprehendi & videri pote itaque / 14 ) | [] DE NAT&R/AHA»N-GELORUM. 29 T r lionu itaque non decet majeftatem D'ei,; ut. numerus TM falvandorum tam facilé comprehendatur à quo- RUT ? : d Q vis humano ingenio , multo minus decet, ut numerus Angelorum comprehendatur etiam ab TU i ipfo intelle&u Angelico. Prob. 4mnt. 2. ex Dan. TU i v 7. V. Io. ubi dicitur : JMillia müllium miniftrabant COttrelr &i, €9. decies millies centena nillia a[[flebant ei. . Item TEl if ex Pfal. 67. v. 18. ubi dicitur : Corrus Dei decem Vib miülibus multiplex , müllia letantium. Septuaginta Dileinios Interpretes fic habent: 'O Zeua v& O2 pogio- run, m TTAGcICy xuMoidec évÜwvayTY ; in editione autem Donyrehg vulgatz ex verfione S. Hieronymi ex ipfo textu um Domimy Hebraico Complutenfis editionis dicitur: Currus dmmedi Dei innumerabilis , prout revera fonat verbum Prb, d Hebraicum mnà Ribotbain. Jam veró per iftum ^. Mi currum Dei juxta.'Interpretes Angeli intelligun- y hm t tur m v n Prob. Znt. 3. ex Job. c. 25. v. 3. ubi dici- ' tur: Nunquid eff numerus militum ejus? . Ubiiterum temindo g Inte / erit n los. rpretes per ;njlitiam Coli i;ïtelligun't Ange- U m Qs as PROBATUR : 9. Authoritate SS. Patrum. I. $. Gaeconivus L. r7. Moral. c. 9. dicit: ; fcwf j iil Jn cognitione bumane vationis fupernorum [pirituum andorün £ mumerus non eff s quia quanta. fit illa frequentia in- tantim f H vifibilis exercitus nefcit : fupernorum civium: mumerus yarig infinitus , €9 defimitus exprimitur , ut qui Deo eft mumerabilis , e[Je bominibus innumerabilis demonftre- gt tur. jdod 2. $, AMBROSIUS l.7. in Luce c.15. di- cit, innumerabiles effe greges Angelorum, 1umerar1P0 Archangelorum, Dominationum &c. Sic ait: ii j Dives igitur Paflor (Chriftus) cujus omnes mos cen- rP quæL elorums babet Zfrcban- jcip d ?q/ima portio fumus: babet Zfng 4 gelorum, l [ p 24 DISPUTATIO I j j gelorum, Dominationum, pofejlatum, Tbhr onomm alio- f u ia jOfuri -vumque innumerabiles greges. ex ratione & authoritate ! E ge] Pona PROBATUR 4. gt "'CYRILLI HIEROsOL. qui Catechefi 15. de Ju- dicio poftremo fic ait: Vide bomo quàm multís esdlamet zeflibüs judicium ingrederis. derit-tunc. univerfum yl tudxms Qs 9 Jominum genus. Cogita igitur quim mumerofa. fit Ro- g tU 2hnanorum natio Reputa qualis barbarorum munc in nagmtudne Qigis degentzum multitudo, €9 quàm magna ante cen- zum annos à vivis exce[Jerit. Penþ ante annos mille fones : f Vab quanta [epulta fit. Revolve animo qui ab Z4damo usque n pra[entem diem exftiterunt. Ingens quidem multi- yuniredi d Hi jiterelt dudo: adbuc tamen paroa , plures namque Zingeli. fünt nonaginta movem oves ille, cum una tantum fit 1ípoqu. j Qu p ' bumanum genus. ANam pro magnitudine locorum:quo- vumlibet ; incolarum efltimandus eft mumerus. "Terra u tantàm- 1 m univería puntti inflar efl in medio unius celi que celum quod illam ambit , incolentium multitudinem OTW continet , quantam ipfum babet amplitudinem ;5 & cali onpir celorum. ownài effimatione fuperiorum. mumerum com- Y OT]DUS . ple&tuntur.- Scriptum eft fiquidem : . .Mille millia mini- TU Citt firabant eà, & decies millies dena millia - a[fiflebant. ei. thonimy JNon quód eo jblo mumero finiatur anultitudo , fzd quàd 41 ]am e ampliorem. exprimere Propbeta mon. potuerit. Ergo W 4 & numerus incolarum terre eft tantüm inftar s c pun&i ad incolas coeli. Sic itaque formatur ar- wdmjl i gumentum : non eft cenfendum immenfa coelo- *Weittg: rum fpatia fuiffe relicta fine incolis ; atqui illa Wflm ntu fpatia funt immenía, üt patet ex Aftronomis re- centioribus ; ergo. JMin. prob. Si velunitantum CæC l, Mpm T Ítelle, utique in immenfum majori terrà noftrà, unus tantüm conveniret Angelus, in immenfum ! Wmon "g excrefceret mult1tudo Angelorum vel. ex fola ia , 0 "u DE NATURA ANGELORUM. 25 Tbïmrum T «ia laä'tea, in qua per tubos aftronomicos dete- guntur inbumerz ftelle ; aut fi pro uno tantüm " & d) hOnH Tf Angelo ponatur tantum fpatiij quantum eft fpa- Jde tium terrz, & diametri ad Sirium fint duo mil- Om qudm ]þ ttunc Ws liones diametri terreftris; eo ipfo ad ftellam fextze magnitudinis.erunt octo mllhoncs talium diame- mzmmroþ f trorum ; & ulterius ad alias minores ftellulas, TU D quæ tantum reteguntur tubo- OpthO, augente WWgM magnitudinem fe*(tupïö 'erunt qumquagmm mil- LUET. liones : 'MM/J;; itaque ceelum Empyreum duplo majus & altius diftabit centum millionibus ; Cubus to- P fU nj /17 tus univerfi erit mille millionum, & quantitates Ll j fpatii terreftriserunt quingenta müha millionum. W i Jam fi pro quolibet tali fpatio deputantur tot An- i ts geli, quot pro noftra terra à Deo deftinati füunt Tr I ii nempe Angeli Cuftodes , erunt milliones mil- lionum in immenfum in coelis reperibiles. HO X PROBATUR $. In Evang, Matth. 18. Chri- int; f ftus comparat numerum Angelorum nonaginta 1 RAU novem ovibus reiictis in deferto, genus autem - Mibmidus humanum tantüm uni ovi pcrchtæ ; ergo frnu- NT merum hominum ponamus ducenta'millia millio- nilu, num, jam erit Angelorum numerus viginti bi- ^milliones. pv El Znt. þwb ex SS. Patribus. Ic HI" j t LARIUS in c.18 Matth. ait : -Ovis una bomo in- 1 K fomis telligendus eft , €? füb bomine uno univerfitas feutienda jina ef? 5 nonaginta novem non errantes multitudo Z4ngelo- tols; 4 ; vum caleftium opinanda eff. 2. AMBROSIUS 1. 2 in Luez c. 15. Divinus pafTor cujus nos omnes cen- z At dU teffma portio fumus, babet "Angelorum , Arcbangelo- TUm , dominationum þoteyïatum tbronorum , aliorum- r terr i m m]mF que mnumembzlev greges . quos in montzbus veliquit. 3 CynainLLUs HairRos. Catech. 15. Hi um vel Bs (nempe y^ 26 DISPUTATIO L i oves ille,. | ' r (nempe Angeli) funt. nonaginta nove * [ | j cium una tantim fit bumanum . genus. 7 Idem habet i itent " ! NyssENUs l. 1. contra Eunom. l l ( qiiut. PRoBATUR Ó. Juxta DIONYSIU M (vel Tj ) de Hierarch. Ecclef. c. 14. 3n pope quisquis eft author p if id etiam referente D. Thoma hic q. 5o. a. 3. C. Angeli excedunt numerum omnium rerum ma- g enm ] ' terialium ; fed numerus omnium rerum materia- lium eft incomprehenfibilis ;; ergo. Min . patet ; qnput? merum arenularum, m. J quis enim comprehendet nu atomorum, guttularum &c . in toto univerfo. u atl Multi funt , inquit, m p ( Maj. prob. ex ejus verbis: exercitus beati fupernarum mentium in yirmam 69 con- tpropoto materialium. numerorum g ia firi&am excedentes. noftrorum st commenf[urationem..| Quod e xplicans $. THOMAS dicit: JDionyfius dicit, NU L. 2. contra gentes C. 92. tin; er quod numerus fü bflantiarum feparatarum excedit omnem snaterialem ul titudinem. Et eodem c. hac ratio- verbis: Ordo univerfi exigere 0 ne confirmat his videtur, ut id quod $ eft in. rebus nobilibus ,. excedat ÜNICIT i 4 00 | quaniitat e vel numero ignobiliora; ignobiliora enüm eidentur. e[Je probter mobiliora: wnde oporiet quód no- won ant U ltiplicentur quan- | Anctm biliora quafi propter fe exiftentia wmu tim po[Jibile eft. EKt ideo videmus qubd corpora. in- i Àn K leftia intantüm excedunt corpo- a def corruptibilia [cilicet cc ralia fcilicet elementaria, .ut bec quafi mon babeant "t od ficut notabilem quantitatem in .comparatione ad illa : dtm autem celeflia corpor a digmiora funt elementaribás üt TW $, ita fubflantie intelle- incorruptibilia 'corruptibilibu UM Guales omnibus corporibüs; ut immobile & immateria- " m le mobili & materiali. Excedunt igitur in mumero um ma- ij intellettuales fubflantie füparate ommium. ver ii offet teäalium multitudinem. Tta S. Do&or. P ergo Q A 4 WI' DE NATURA ANG'ELOlig-*UïM. 27 LT l I [d h Qp ergo fic confici argumentum: Angeli debent multiplicari quantüm convenienter poflfünt; ergo debent fuperare numerum omnium rerum ONy UM Ji u materialium. . 4nt. patet ; quia Angeli funt bo- ECC]E ( ch.SO,a j num propter fe intendibile in univerfo. c. prob. Poffunt multiplicari quantüm conveniens eft ad U r proportionem omnium partium univerfi; fed n juxta eam proportionem conveniens eft, ut in- 1. Mf comparabiliter excedant omnia entia materialia; TI df ergo. JMaj. pdietí; quia Deus üt Author naturz 100 ünjver unicé attendit ad ordinem feu proportionem Áti, ii omnium partium univerfi. Min. prob. Eft ma- It & a jor proportio in fyftemate divinze gloriz extrin- J fece, fi ad thronum füpremi Regis plures affi- ATROXAT ftant naturz intellectuales quàm non intellectua- Dinfs i les, plures naturz rationales Q x D & mutz; ergo. quàm i,rrationale',s; m c d iij n : V Solvuntur Objectiones, Alb t OsjicrTUR r. contra 4. Concluf. ' z. In igulüm t Genefi non fit mentio creationis Angelorum; i i ergo non funt creati cum ifto mundo corporeo, il 2. Concilium Lateranenfe, dum dicit fimul effe g at creatos Angelos cum mundo, poteft congrué vt explicari de fimultate veritatis utriusque propo- y m fitionis copulate, non de fimultate temporis "TEU materialium & immaterialium ;' ergo. m &. ad 1. n. a. Quamvis enim Moyfes in Ge- jlnii ? nefi particulatim non voluerit enarrare ccle- g füum naturarum originem, generatim tamen nominandó colum fufficienter indicabat creatos etiam eífe incolas coeli. jn m Dein argumentum ex nifi in talibus j E filentio authorum nihjl probat, autho- T d - Y & | m ISPUTATIO I 28 ! i authoräbu-s detur fpecialis ac pofitiva ratio fa- yil " ciendi mentionem de obje&o controverfo: in ! OB]ICIT prefenti autem Moyfes non folüm nullam ha- um buit rationem, ut loqueretur de Angelis, fed. ajtos Q potius pofitivum motivum habuit, ut de iis ta- " )n ï ceret; cum enim eo tempore gentes orientales at € in Perfia & JEgypto militiam coli, nempe fyde- il hom ra & Deos multos adorárint, potius habuit ra- a proptr tionem precavendi occafionem idololatriz, & s Perird occurrendi Politheifmo, fi taceret de Angelis. Ws Denique s. THoMAs hic q. 6r. a. 1. ad r. ex $. TOU AUGUsTINO L. t1. de Civ. Dei c. 33. putat in s Jur i Genefi etiam fpecialem mentionem factam effe uris verbis. Sic nfiniati Angelorum , quamquam obfc TT ait: Zngeli nom fumt preiermuft in illa prima rerum s al creatione , fed fignificantur nomine celi aut etiam lu- al i i cis. ldeo autem mominibás corporalium fignificati funt, qo p quia Moyfes rudi populo loquebatur , qui nondum capere trine i goterat incorpoream maturam : 69 fieis fuiffet expre[- nj L f um , aliquas res e[Je fuüper omnem maturam corpo- veun; fui[fet eis occafío idololatrie , ad quam proni a fyrir, * und) erant, &j à qua Moyfes eos precipue revocare z'ntm- debat. 4 la Ad 9. n. a. Concilium enim Lat. eXprefTe':' g d j oftendit , fe eo loco intelligere fimultatem tem- b IT poris; quia aliàs dicere debuiffet; fimul ab ini- ni atj Mf Q tio temporis conditam effe naturam mundanam, angelicam & humanams; hoc autem non dicit, t hu fed. dicit priüs conditam effe mundanam & an- LETT gelicam , poftea veró primüm conditam effe hu- LET manam. Verba ejus funt: JDeus fümul ab initio j :E*æc jl temporis utramque de mibilo condidit creaturam , fpi- UT ég mun- vitualem 659 corporalem , angeli;am videlicet danam, | h » DE NATURA ANGELORUM. 29 D 2l WW ï danam , ac deinde. .NB, bumanam T /,X quafi communem -e?c li tul 1 Jpiritu & corpore confiitutam. ; i BJICITUR 2$ contra eandem : Pluriäïi Ut ds i SS. Patrum docent, Angelos innumeris feculis t o AL 1 conditos effe ante hunc,mundum; ergo. Zt. prob. ab indu&ione. I. OR 1IGENES Tra. 9. eanemef ] DI n ï in Matth. dicit; Angelos effe antiquiores non folüm homine poft creato, fed & omni creatu- Uj 1bl £ ra propter eum creata.. Idem dicit Orig. in li- * d lg bris Periarchon potifmum l. 3. c. 3. Et Hóm. Iädïex 1. in Genefin. Et Hom. 4. in líaiam. 9. , 139 at BAsILIUS Hom. r.in Hex. In principio, inquit, Liam af fecit Deus celum & terram; — mec tamen abfimile vt t *ero fuerit credere, fuiffe quiddam «vel ante mundi bu- i i jus. conftitutionem ,. id quod arcana quadam . animi con- f ab Aemplatione licuerit intelligi , tametfi bac de re Moy- t Jes. nibil im litteras transmiferit, & quid rei tante Mj n cognitio parum idonea videretur iflis parculis, qui t ff latte dotirime initiandi rudimentorum fidei veniunt &g ! M d dnffituendi. — .Erat fan? flatus mundi quidam genera- a qm j lione fuperior , ab[ira&üis illis à concretione materie quotm d potentüs wundo pre[lantioribus $ro decoro accommo- datus, temporis etiam conditione amterior, . eternus at ert nünirum ac perpes. Creaturas autem in ipfo creator imyltatent omnium, atque opifex perfecit ,. lucem fpiritualem eorum ;f ii beatitudini accommodam , qui. dominum amant , fütt- Yas vationis ví maximé preditas aique imvifibiles, tem Q] omnésque. beatarum mentium . ordines ,. quotquot. noftre | 3oap Qpan mentis quantamlibet dixeris, facultateim exuperant,, yub quorum me momenclaturas quidem. po[|mus | ànsvenire, j E bec fub[lantiam coi jj nplent mundi illius ino ifibilis, ut C dpfi infiruimur Dottore Paulo: 1N IPSO, dif, g. CONDITA SUNT OMNIA, SIVE VISIBILIA, t V. SIVÉ 1 DENAI 30 Dlsru'ijA'ro I. n SIVE INVISIBILIA, SIVE THRONI, SIVE ( lum demum . conveniebat if det DOMINA TIONES C9c. (f [ bis conditis, ut inundus accederet €9 adjungeretur , ! jl et docendis animabus bominum i^ ) ui inprimis locus l qu hilni atque erudiendis accom modus, €9 ut domicilium e[fet T üs, que generationi & corruptioni obnoxia unt. i ) ï a Mundo buic & üs, que in eo produ&ta funi anima- bfiftit temporis curricu- al Conj libus &$ plantis congener fü dens, gum x d lum accedens famper ac more fluentis aqua Tece rfa conquiefcens. - - Tàlis alexi t nec unquam à cepto cu y Es fane efl eorum, que oriuntur , conditio ac genius ; efcunt in b oram , aut ad corruptelam ve honc ul aut. enim aug vlefrnuem deverguni : meque enim in iflis quidquam queas de- flabile. - - Hoc de mun- |, nas grebendere fixum. quod fit & L de rv di origine mos Moyfes. edocet dicens: In principio fe- cit celum &$c. im eo nimirum principio , quod. fimul peurt nt, d fuit cum. tempore ; neque enim juxta rationem anti- enie conditionis conte[latur, mun- ilb ff quioris aut primig t f dum bunc omnia qu& fatta funt amntegredi; [ed poft s, fed intellettu [olo percipi- n n ea, que mon oculis ifH um narva "wuntur , principi t & originem verum iftarum, Ita f lio quovis fenfa queunt percipi. ht am que vifu aut a lia habet l. cc. Hom. 2. 3. GR E- &Orth c Bafilius. Simi GORIUS N AZIANZ. Orat 38. in Chrifti Nat. tadtty o ait: uoniam bonitati nequaquam 'circa medium fic Al (n a ipftus folim. contemplatione moveri, fed I initum fatis erat. fu ut plura e[Jent, bonum diffun di ac propagari oportebat , *f que benefició afficerentu r, primim angelicas & cole- tt i cogitatio opus erdi, fles virtutes cogitavit; atque illa At- "It N 40 d verbó conficiebatur ac [piritu explebatur. Lf fünt , primi [Dlen- que ita fecundi [plendores D rocreati Ti dores procreati funt , prim j [plendoris adminiftri (Jfve "^ g rie -ex. five : ignem *velut mate Ws, | intelnlz'gentgs Jpiritus , pertem $] DE NATURA ANGELORUM. 31 HRONI: j pertem. && inþorpbreum', Jeu aliam quandam naturam I) (üfy à ( hs i ad bas accedentem eas exiffimare oportet.) — Sic igi- tur & ob bas caufas intelletilis munidus ( voxrog T ln DT xócuos ) db eo creatus efb, quantüm quidem 'ipfe. de A l bis rebus pbilofophari queo, exigua oratione res ma- D gnag expendens. L T Pofiquam autem primas creationis partes. preclaré conflitutas vidit, alterum mundum LT materiá con[iantem 62 a[pe&tabilem cogitavit, banc nünirum ex celo & terra & bis vebus, qua eorum N .. T complexu continentur , coagmentationem €sP concretio- Àib g fj 72n. Ex his patet, Bafilium & Nazianzenum 4 atj ante hunc mundum vifibilem admififfe mundum n qur d - f Q0M intellectualem, nempe mundum angelicum, id eft, mentes angelicas. 4. CunvsosTOoMus m h i L.r. deProvid. ad init. ait: Principio cim ange- i, d m ls creare& .Deus, imo verb ut priora complettatur At VOl — eratio, antequam ngelos conderet, .DDeus erat [ine mtr, v "wllo fübflantke [ue principio. ^ Chm weró mullius vei R J] egens femper e[Jet, creavit zngelos, .4rchangelos, A& fgr ' ! ommésque reliquas incorporeas immortalésque fub[lan- MUUE n Gas: of ipfarum creationem fecit bominem smundám- iv n l que bunc omnem. 5. DAMaASCENUs L. 2. de n u fide Orth. c. 3. Nonnulli angelos ante alias owmes n C Yes condias procreatos fuifle cenfent ;; quemadmodum 1 UP Theologus Gregorius (INazianzenus inmuit). - lii fj o ol primum celum conditum eos tum denique pro- , j ; ereatos. fuiffe malunt, Eso Gregorii Theologi fen- t tentie calculum meum addo. 0. .HitaRIUSlIar2. TU jui g de Trinit. poft med. Quid magnum efl, ut ante terram. Deus Dominum . Chriflum. genuerit , cim .4n- ! rple& Jl ï'; gelorum origo terre creatione reperiatur antiquior? lt Et L. contra Auxent. Chriflum ante tempora na- m j m fum alJeris - & creatum : mega diabolum ante i tempora & Je: , DISPUTATIIO T. p 32 ap0pl Jm Y & fcäc&læ Jfulftitiffe ?. Et in preefat. in Pfal. r.. di- A cit: Chri Íítum non effe comparandum creaturis füis in hoc, quod fit primogenitus omnis crea- A Z'r/ilm | f/, eH ture. 7. HiERoNY Mus in Epift. ad Jatoed. fi ad illud:.Quam $romifi Deus ante [ecula cierna, a hus T fic inquit: Hoc mon puto filentió pretereundum, quid Des 1« Deus ante eterna [ecula vitam fboponderit eternam. di u Ex quo juxta Geneftos bifloriam fa&tus efb mundus, , men[um 6j anno- jft, tj & per vices mothium ac dierum 1 | vuüm. iempora confüituta [unt. Ín boc curriculo & mir, Ut & aut fu- a af . vota mundi tempora labuntur €g9 veniunt, iura funt aut. fuerunt [ Zinte bec igitur wundi tem- at - $ora ciernitatem quan dam feculorum fui[fe credendum védpn quibus femper cwum Fiio &? Spiritu fan&to fuc- der, d unun iempus Dei efi vit Paters: 69 ut ita dicam, T. una cltermias s àno innumerabiia tempora funt, s d ciun. infinitus Jit, qui ante tempora omme temipus ex- ET Sex mil lia mondum moftri orbis implentur anni, nj m cedit. & quantas prius eterm itates, quanta tempora, quam- IACTA $ fuiffe, arbitrandum eft , in qui- TMXT ] das feculorum origines bus 4ngeli, Throni, Dominationes , cetereque Vir- XET &9 absque temporum. vicibus at- 'l tuies [ervierint. .Deo, ihdrit que enfaris Deo jubente Jabfliterint » Znie bec íta- Vrf .que temp ora , qu& mec fermo eloqui , nec mens compre- iif am bendere , mec copitatio tacita audet, attingere , promifit E Wæ 4 Deus vitam. 3. IsrDpoRvus L.r. Sent..c. 10. "n [j 4Ante omnem creat ionem Zdngeli fatti funt , dum dittum Ti j € Fiat lux; deipfis e nim dicit Scriptura: prior lux enim. dicuntur partici- mmdubm emniuin creata eft fapientia ; 1 ( ] sandó luci eterne , fapientia dicuntur ingemite inbe- r Ó - Znte omnem creationem. mundi creati Wt vendo fapientie. d ^ ]i - funt dngeli , &P ante ommem creationem dngelorum Ipfe eft 4Angeh ( * M M . Diabolus efl conditus , ficut fcrzptum efi : "4 É princi- ] 01 DE NATURA ANGELORUM. 33 Z hi Q N principium viarum Dei. Unde ( ad comparatio- WtU Ü memn Zingelorum Zfrehangelus appellatus eft ; prius enim Ti adTl j creatus exftitit. ordinis prelatione , non temporis quanti- LP 1 j Laie. 9. CASSIANUS Collat.8. c.7. affirmat: IU LU neminem fidelium dubitare, quin ante creatio- M nem hujus mundi fpirituales ccleftesque virtu- jj ET tes Deus fecerit. Sic ait: 2fnte conditionem bujus vifibilis creature . fpirituales celeftesque. virtutes Deum tf Üs Lrm feci[Je, memo fidelium dubitat : mec enim exiftimare de- Atl g bemus, creationis fuee C opificii fui. principia à mundi TUr pj t bujus conftitutione Deum primitàs incboaffes: quaft in il- J n . dis anterioribus atque innumeris faculis ab omni provi- — dentia €9 difpenfatione divina fu eritoliofuss; ac tanquam 1] m D d -mon babens , in quas bonitatis fue exerceret beneficia, fo- i r | l litarius, atque ab omni munificentia alienus fuiffe cre- datur, quod de illa immenfa - ac fme principio , & in. Lt nj hr r comprebenfibili majefZate fatis bumile eft incongruumque Jentire, ipfo domino de illis pote[latibus dicente : UAN- I n g DOFACTA SUNT^SIMUL SYDERA, LAU- mind i DAVERUNT ME VOCE MAGNA OMNES AN- i i -"GELI/MEIL Qui ergo interfünt. creationi fyderum, nnm d ante ifiud principiun, in quo fattum dicitur celum & j A terra , ereati fuifje manifeftiffane comprobantur , quippe M at qui pro iftis omnibus vifibilibus creaturis , quas videbant ifign, t . €x nibilo proce[JlJe, creatorem magna voce referuntur & ,L 9U 1f ini -adinirátione lauda[Je. — zdnte iflud ergo temporale prin- -eipium omnes illas pote[lates celeflesque virtutes Deum j r creáfTe non dubium eft. IO AMBROSIUS L.r. in ndnity .Hexam. c. s. /In principio fecit Deus celum & terram. j i Futtus eff ergo mundus, & cepit e[fe qui non erat ; ver- i n ' um autem Dei erat in principio, & erat femper. — Sed ) 'J etiam ngeli , dominationes & poteflates ,. etiamft ali- j quando ceperunt, erant tamen n j jam, quando bic mundus D. zdmort Tratt, de,Angelis. gqi y 34 DpDISPUTATIO L [ 44 (0n l e/i faäz;s. II. S. AUGUSTINUS l. 1rr. de Civit. : [a'U'OHibuS Déi e:52. agens de illorum Patrum opinione, jgmeü tem». ui dixerunt, multis fieculis ante corpoream creaturam Angelos conditos fuiffe, tandem con- JoseoNl clu ditinhec verba: Proinde u & vvolet , unusquisque g ul ut ad exercitationem accip iat ; quod ita proferendum eft, jriptoris legentium à regu la. fidei non aberran tes plures po[Jit ge- sEodeli dum tamen Angelos [antios Deo merare [enieniias , g Ongen mon coeternos memo ambigat. 19. THEODORE- fs mundo " "Angelos babui[Je ini- TUS .3.in Gen. Conc gantelerc tium, Ji quis dixerit anie fui[fe , non offendet, ver- Vi I3. HUGO à $. VICT. L. r.'de Sa- bum pietatis. ise if cram. part. I. C. 3 . INobis videtur , excepto eo , quid srosmmund b defimire «olhunus , omnipoten- mibil im bac ve temer 'silis cl li. creatoris in nullo derogari, fi per iniervalla tem- «ffitife al dicatur. Propterea in ca- poris opus fuwm perfeci[Je aifolut D ieris Deus prius informis ma teria fatta efl, ac dein ormaid ; €9 ipfa rationalis creatura prius quodam- ATITaTC m aff modo informis .fatta. eJt, poftea per converfionem fui sl care ad creatorem. formanda. Quod fi quis querat , que di exordio ex[li- (oncilo gatienalis- crea iura jam itunc in mum NCEPE terit, cui boc exemplum proponi debuiffer , facilé re- Eodem u el fpondetur , ja m tunc creatos fuifJe Angelos. tieeuf modo loquitur in 2. "Tim. c. 3. I4, GENNA- qui refer- Wt | privs MASSIL./L. de Eccles. Dogm. tur inter opera Auguftini c. 12. ubi dicit : An- tupufei z elos & omnes cceleftes virtutes factas effe ante vifibilem hunc mundum, ut non effet otiofaDei Wt r multa anté 4l bonitas ; fed haberet, in quibus pe fpatia b onitatem fuam oftenderet. Idem docet lts Á n c.65. I$. ANASTASIUS SINAITA L. 1. in Hexam. Similia habet. I6. MovsEs Epifco- T u 'ïJIIMQ t pus Syriv deParad. p.2. cf7. 17. CLEMENS L lu Eapa / IIOI " DE NATURA ANGELORUM. i 39 'I( ef*; j Païrl UR Papa L. 8. Conttit. c. 12. . Ex his textibus fimul | T : g Tp; cum rationibus eorum infpettis clare colligitur, f juxta mentem SS. Patrum Angelos jam antehunc Atl mundum vifibilem fuiffe conditos. DI ytt g REsPONDEO r. quoad Origenem. c.a.n.c. t Ü Non enim ulló modó curanda eft authoritas hu- J ] ] vn ï It l ! jus fcriptoris in eo articulo, in quo ipfiffimo à Aj l l tota Ecclefia dudum condemnatus eft. Senfit I2 T0 i enim Origenes innumeras praexílitiffe forma- Áv lii tiones mundorum ; hunc quidem noftrum mun- LITTT dumante fex circiter annorum millia conftructum s Lt dl effe, fed & hunc fuo tempore diffolvendum, ut U 4 Q rurfus ex diffoluti materia venturis fzeculis alius Ws ii formeturmundus: quotquot autem funt aftra, p aut in illis ccelis Superioribus funt fpatia , tot Pnjmo preexftitiffe alios mundos fiepe conditos, fwpe i 1 f d iterum diffolutos, in quibus omnibus animz pec- At jrit g cantes migrare cogerentur in alios novós mun- VT CR n i ] ' ( dos partim afficiend:z premiis, partim füpplició ? pit i puniende carceris corporei. Hic, inquam, er- n : l l 1 T ror in Concilio V. Conftantinopolitano , quod j refert NiczPHORUS. Hift. Ecclef. L. 17. con- hi, demnatus eft. Huic autem errori affinis eft do- hp . &rina de exiftentia Angelorum ante mundum )l 1 i corporeum ; nec vacat fufpicione, nonnullis Dorn u ij etiam opufculis Patrum ab hzreticis iftas doGtri- , Ui d UT a& Ef nas oRIGENTS fuiffe intrufas, prout expreffeé obfervari certiflimé fa&tum effe in operibus ,c y- peito l RÍILLETE B j ! REsPoNDEO 2. quoad alios Patres. dift, ( Docuerunt Angelos conditos effe ante mundum yim | prioritate naturs. c. prioritate temporis. /üubd. WSESE u prioritate temporis Angelici. c. prioritate tem- 2 I ! poris V 36 DISPUTATIO t n oris mundani. n Hancfolutionem nulló pror- 3 f ov jl It Vi fus modó à mente Patrum diffentire firmiffime j jilll credo. Inprimis Ifidorus expreffé advertit, dia- i Orüfr bolum eo modo ante alios Angelos creatum effe, o | j quo modo ante;mundum creati funt Angeli ; at- f j m prelatione non temporis qui diabolum tantü J pïæE quantitate priorem effe oftendit. , Dein illud à dorit53 nobis dicitur prius naturà, quod eft caufa ex- g iftendi ceteris ; ficut fol eft caufa caloris & lu- gmuum & cis , ficque prioritate naturs prior ad lucem, & in or- p m Cüm ergo Angeli influant in inferiora, dine univerfi primatum teneant, haud dubiéfunt vbf terp primum ordine intentionis & creationis : fi ve- 3xplicetEcc ró quis velit dicere Angelos non tantum prio- sendm ritate nature, fed etiam innumeris feculis ex- dispurte ftitiffe ante mundum (qui modus loquendi in & GIjUS nonnullis antiquis reperitur) fenfus eft, illa fz- arpdt cula fuiffe evum Angelicum , non inftans tem- fsPON] poris; prout recté S. Hieronymus in ipfo textu qjaDthor] advertit; quomodo enim ante tempus fuiffet yand fol tempus? /Évum autem Angelicum, cum dicat O prefentiam rerum, quz aliàs obje&ivé dividun- thtmm tur & difperguntur per plura annorum millia, w L ivf ftanti tem- poteft effe commenfuratum primo in tqum. poris, quo mundus tuit conditus. Sicut ergo nec Deus ipfemet vel unicó momentó temporis Gs tl Wlterci eft antiquior mundó , quamvis fit ab &terno, ficnec Angeli funtunicó momentó temporis prio- BUSTT BR ! MOR res mundó, quamvis praecedant mundum per in- ?i nï numera fecula, talia fecundüm evum Angeli- NI limoy cum REsPONDEO 3. Authoritati quorundam Vil autho- l Qy Patrum , fi aliter fenfiffent, opponendó ritatem DE NAi*URA ANGELORUM. 37 "ite üli "ll, ritatem omnium Theologorum: Cüm enim fit l [f " eadem providentia Dei gubernans ingenia Pa- ] t fïä&v Tpdn "; trum primitivis Ecclefiz& temporibüs & mentem ' "WY "Theologorum fequioribus feculis ,- prefertim "l; San&orum, qualis eft S. Thomas, S. Bonaven- T g À tura, B. Albertus M., fic ut doGtos aut prafi- U. & eiat aut preeficiendos inftruat, par eft amborum Wids authoritas; & quando fibi invicem contradicunt "i& Patres ac Theologi, pars minor cedat majori, Drür aj ï congruum eft: imoveró cenfendum, opinio- "i ; nem Sanctorum Do&orum fübfequentium pro- lmijjj venire à dictamine altioris providentie , quze tij; (; fücceffu temporum diftinctiüs evolvat myfteria, w & explicet Ecclefiz fuz gratielumina; autcerté i fupponendum eft in tali cafü, quo pugnatur in | diverfas partes à filiis Iucis, nihil intereffe Ec- YUs d hris d clefie , cujusnam quis fententie aut opiniqnis pon t e&tetur placita. m aipot RESPONDEO 4. Iisdem Patribus opi)o- nendó authoritatem CONCILII LATERANEN- lt u jcom, at SIS, quod folum excedit immenío authoritatis pondere Patrum opinionem ; nequenovum eft, n ADDofum E varias Patrum opiniones utique nonnunquam hu- manas fucceffu temporum magis difcuffas & etiam ino jc nonnunquam correctas effe iis precipué cafibus, p a in quibus tales do&rine ob motus in Ecclefia oneto t ortos fic excitabat attentionem omnium, ut Chri- TL l ftum veluti in navicula dormientem ad compri- Qu u l in dubiis vocaret. mendos motus, certümque Ecclefiz di&andum. ; i ævumrï RzsPowDpEOo s. Op þonendö Patribus Pa- tres, videlicet EPIPHA NIUM, THEODORE- , ia TUM, GREGORIUM M., AUGUSTINUM, C 3 »ponendö ! BE- j N 58 DISPUTATIO I ' p (rf fp BEDAM Galios, qui videri poffunt apud su - ] T GUEZ. gl D dl 0'1 j j d Drczs r. Graviffimi Theologi docent, ni- f ( hil i hac controverfia effe definitum à Concil. «lj Lateranenfi ; ergo liberrimé cuivis permittitur, ) gricors j 0 Angelos afferere pluribüs ante mundum f:eculis, n du ! F -SUAREZ L.T.c.9.]. 14. DO mb «prob. int. h icDi Jfudico, mon fuiffe mentem Concilii (Lateranenfis) T0 banc [éntentiam defimire de fide , eiiamfi fecundum m cani üllam tanquam probabiliorem locutum fuerit. Ia fu- s n mütur ex D. Thboma P.1. q.61. a.3., ubi fenten- zi priorem dicit fuo tempore mon fuiffe erroneam, V 1] D7 ciun iamen 'jam tunc. Concilium LLat. celebratum fuerit. qnftrds E dicét Ferrarenfis eludat boc dittum D. Tbome, mE([Wæ l? diftinquendá inter ea, que [unt-de fide direttb vel in- i af dire&i2, fruftra laborut . tam quia, ut propofüio fi st at erronea, [atis eft , quàd fit contraria veritati fidei frve uniniu dire&à five indiretià ;; taim etiam. quia, fi bec a[Jer- "NU dio e[fet à Concilio im fe defimita , jam e[Jet dire T de fide.; lii dicunt, S. Tbomam mon babuifJe moti- tiam illius Concilii ; fed boc incredibile efL ex eo ma- t um ximé, quid D. Thomas Opufi. 9.:3. decretalem illam (Concilii) expofuit ; atque ita partem banc fecuti in d at um funt Cajetanus €9' Sixtus Sen. Et vatio efi ; quia Concilium non ex in[lituto ad id. definiendum ,. ed obiter TU 11, ii &9 quafi aliud agens id dixerit : mon enim in eo Capite intendebat. Concilium nova dogmata definire , fed anti- h Ü A Ti Sen. fl qua profiteri. "Addo veró, ex illis verbis Concilii mon garum Auiboritatis accefiJe buic fententie , atque adeo DEU Ita ergo de ^b 1 qon carere temeritate contra illam fentire. bac afJertione judicandum eft , ficut. de a[fertione , quid LCTT ^ L "Angeli - fint incorporei ommes cenfent ; mam licit illud 1den Concilium trattandó dottrinam fidei oocet, zdngelos incor- J T[o j DE NATURA ANGELO'R'UM. 39 1 Pomlnt ] n incorporeos & [Dirituales ; quia non ex in[lituto fed obi- uj n ter id dicit , mon cenfetur , illam vveritatem definivi[fe , ( l quamuis ita illam approbaverit , ut fine temeritatis mota. li i contrarium dici nom po[]t ; quia modus ille lequendi Tf Concilii oflendit. fenfum Ecclefie valde communem , cui T *5 poflea. concors. [ententia Scholaflicorum & pofteriorum 1f Patrum acce[ft. ]ta SUAREZ. 2. VASQUEZ. jj ( Iipin í veró hic Difp.224. q. 61. c.3. n. 1. & 12. fic ait: Qj í [ l In predi&to Concilio Lateran. non fui[fe aliquid defi- Á f h] l nitum contra opinionem INazianzeni , jam oflendo : . Ut / g'.?v; / li 1 i , enim Concilium definiret. banc veritatem , niti. deberet !l g aut [cripturá , aut traditione, aut Tatione ex princi- li püs fidei dedu&ia ;, mullo autem borum miti potuit. 1. m ] 2. "0n traditione ; ; Zïmmæ non foripturá , àt probatum -eft ; iib nam Ecclefue traditio apud IDottores. & Patres Eccle-, ' M [ ] ii i J ] fie tunc. confervatur , quando. communis. confenfus il« n | lorum. àt certum fidei dogma aliquid docet ; im bac ] "ATT i verü controverfia Patres Ecclefie communiter non con- ?l Jentiunt ; imo inter fe diver[i funt 5 mec enim. paucio- Ü m fl TW ves , nec ünüs graves priorem fententiam [equuptur quám . oppofitam. 3. INullam fui[[e Concilio eviden- TT dhanitin. tem rationem , ut predittam fententiam damnaret , «ma- vifeflum ef]; quando mec im firiptura , mec in ira- um j n d ditione firmum fundamentum babere potuit : dein tam- etfi concederemus , potui[Je Ecclefiam tanquam certum ninin, definire , nibilominus verbís Concilii non fui[fe defmi- TL tum , graves. Thbeologi mofiri temporis Cajetanus €9 TUl 2 Sixius Sen. non. immeritó arbitrantur. Cajetanus mo- ] yorli t 1 tat, non tam verba ipfa Concili quàm mentem illius afatity d:l[ aitendendam e[Je ; . mens auiem Concil fuit, errorem i. ) Origenis damnare, prout expre[só affrmat. S. Tbomas p Opufc. 23. lta vAsQUEZ. m* j mm | j C 5 RE- W,DENA 40 DISPUTATIO I REsPONDEO. c. a. dift. c. NNifi ea fenten- Af jf D debeï.: tia opponatur communi fenfui doctorum, & fen- | ai fs fui obvio Concilii Lateranenfis.c. fecus.n. Ne- ue enim fine fundamento folido decet contra- ) uelltiilS « agf v 4 icere univerfali fenfui Do&orum, & definitio- nibus Conciliorum in fenfu obvio fumptis. Is kaätatmrz temp que ex his ad fummum fequitur, quód oppofita fententia non effet condemnanda tanquam erro- j; 0X j mv nea. Drcres 2. f b 4flà Adverbium fimul prorfus difþþa- wnde rata tempora in Scripturis complectitur ; ergo ipexipf quamvis Concilium dicat fimul mundanam & Àn- gelicam creaturam conditam effe, non propterea walio L 1 ) J dri um ad idem temporis punctum utriusque conditio referenda eft. rob. 4nt. Ecclefiaftici 18. v. 1. a oglon dicitur: Qui vivit in eternum , , creavit. omnia. s- r MUL ; &tamen certum eft, non omnia eodem j VOR ü , die & tempore creata effe. Item Job. 40. v. 1o. ; t Deus dicit de Lucifero : Ecce DBebemotb , quem "ntiu feci tecum ; & tamen certum eft, Luciferum & BIID - Jobum non eodem tempore creatos effe. De- Qs coli ] nique s. cREGORIUSs L.32. Moral. c. 9. dicit: —— t C Qion. fünul celum €9 terra deforibitur ,. fimul. [piri- dnm. tualia & corporalia , fümul quidquid de celo oritur, unter .005 Jfimul fattum. quidquid de terra. producitur , indicatur. O orod Propterea ergo dicitur Deus omnia fecifJe famul ; quia isphy emnia , que& deinde fatta funt , ex bis duobus fatta funt. hi t REsPONDEO. dift. Tó fimul in Scripturis i j : t; ls refertur ad difparatatempora aliquando.tr. com- BU inuniter ac frequentiüs. n. vel dift. fic: nifi ex lo circumftantiis verbum equivocum à fenfu ambi- : Quia 1 guo determinetur prafumptivé.ad certum. c. fi Jfn Ts d. determinetur præfumptivö ex circumftant ii'.dïceïe) : In fi- IIOI - DE NATuVRA ANGELORUM. ' .;,1; U 1 dbf It | In fignifcatione verborum prefümptio non ex | MC €o peti debet, quod aliquando fit, fed quod com- Ohdd dec munierfit; itaque ille fenfus accipiendus, qui t hi & Ü frequentiüs ac ufitatius verbis fübjicitur. Dein, t i etiamfi verba effent ambigua vi füz fignificatio- - BU nis, ex contextu tamen hic reftringerentur ad ïllr, Quj n Jünultatem. temporis mundani nobis magis obvii ac lag noti; ad quod proin prefumendum eft refpe- xiffe Patres Concilii Lateranenfis; quia de crea- "U r d Jtor tura humana loquentes dicunt eam deinde con- phiir, « rk ditam effe. Itaque partim ex fenfu Do&orum Ia " ! E partim ex ipfis verbis Concilii prefümendum eft, TODDEODt: àn Concilio Lat. fermonem effe de /imultate tem- NU condto poris noftri bumani, TAR tionem celorum. qualetamen pon fuit ante crea- n QUS) nf OBJICITUR 3. contra eandem. Q nra Longé convenientius eft, Angelos conditos effe ante aj : Dn E — mundum; ergo debet iddici. Znt.prob. Longé: convenientius eft in Phyfica dicere, quód fy- f, Lic ftemaiftud noftrum planetarum, in quo vivimus, eitos df àreliquis coelis toto ccelo diftet & differat; ergo fo 9 tiam longé convenientius eft dicere, reliquos i, f cclos eoórumque incolas haud dubié Angelos in- l TT dependenter à noftro mundo ac fyftemate pla- iir, UI T. netario productos effe. Zfnt. prob... Secundüm 1 fmUE þm rationes phyficaslongé convenientius eftterram UT ar moveri, & ftellas quiefcere; ergo etiam con- milinat N venientius eft, reliquos celos eorümque inco- las ab ifto mundo noftro independentes effe. df REsPONDEO. n. a. ad prob. n. a. ad prob. n. 3. if T Quia etiam fecundüm rationes phyficas & juxta fyftema gravitatis corporum convenientius j axu eft dicere, dari preffionem mutuam omnium vor- :ircumüa"fï C 5 ticum p 42 DISPUTATIO' L ii p ticum totius univerfi ;; adeoque etiam dari tan- thm unum univerfum , ac confequenter unam N pnontat W sl produ&ionem. fimultaneam omnium partium. mporl m [ Certé cüm Deus fit providens, omnia fic ordi- fl (va naté difponere debuit, ut detur à &io ac com- «iio d r.fe; ficque fieri $1 GiC municatio partium univerfi inte non poteft, ut pereat una par s Univerfi nota- j um « totius Univerfi. ! quæe bilis, quinpe reat etiam harmonia n t producuntur fi- etiam Itaque aut omnia pereunt, au us ordo totius udi oatü mul; eó quód fit una natura, un - es, quas divina pro- atcum, ( reparans ex fua natura part n eterm videntia fecundüm proporti onem accommodam diter Don. toti largita eft Univerfo. I. Scri- Os]1CI TUR 4. contra eandem. qe, f imimdum 1 ptura dicit, Ange los jam exftitiffe, quando Deus produxit mundum ; ergo. prob. dnt. Job.38. 3ns 00 dicitur : Ubieras, quando ponebam fundamenta ter- o v&?2 -- cimme lau darent fümul aftra watutina , €9 s Deu 1 TOUf jubilarent omnes filii Dei ? 2. Job. 4o. dicitur de Lucifero feu de Behemoth : Ipfe efb principium sint d d- viarum Dei; ergo eftinitium creationis. 3 Lifcïtur : Deum & inter na- 1 n u tura Angelica eft media inter . turam corpoream ; ergo eti am habet medium quus: Deus eft ab &terno, & nà- h03 intempore ; atqui tura corporea eft in principio temporis; ergo X BO na;ura. Angelica eft ante principium temporis ; t)um quamvis non fit ab eterno. Letem RESPON DEO. ad 1. n. a. ad prob. dift. Dici- tur hoc de fundamentis hujus noftre terre. c. ^ i uando enim ET de fundamentis univerfi. n. a. condita eft & formata ex illo chào globus terra- ln queus, Angeli jam erant creati, utpote ftatim "i Ad 2. Eu pïimq die cogditi. £ 3 UE DE NATURA ANGELOR'JM. 43 : MT i ( fequent n ld 2. dift. Lucifer eft principium viarum p Dei prioritate naturze & di Umllim temporis. n. a. gnitatis. c. priorit?te RTM IT li i EW EMT xdd 3. dift. a. Natura Angelica eft media li ; d fquueL medió diverfe rationis. c. medió ejusdem ratio- s [ IT lf nis. n. Sicut enim inter Deum & hominem ac omaroriusUnivef mundum datur medium, nempe natura Angcli- ca, quz eft diverfz rationis à Deo & homine, UPH Bo fic etiam inter eternitatem Dei & inter tempus mundi datur aliquid medium, nempe &vum An- TL5 du TL COR gelicum, quod in Libro de caufis vocatur Ho- rizon zeternitatis; fed ficut natura Angelica for- v rf maliter non continet naturam rei corpores aut divine, fic /Evum Angelicum ejüsque prioritas h, uD ad mundum non dicit formaliter prïoritatem aut hat haj inftans temporis. m m OBJICITUR 5. contra eandem. I. Non Qj ii decet, Deum per totam sternitatem ante crea- *; (hp d tionem mundi fuiffe otiofum ; ergo jam prius "a i produxit Ángelos. 2. In Epift. ad Titum r. v. QD f 2. dicitur : Promift qui non mentitur Deus (vi- um &it i r " ! tam) ante tempora fcularia ; ergo jam ante tem- , m hb m pora hujus mundi exftabat faltem promiffio Dei j etemo u | : non facta homini, fed revelata Angelis. tenpos * Y j / ! M ;: RESPONDEO 1. retorquendó fic: JNonde- :cipium ( cet Deum ante creationem Angelorum per to- tam eternitatem fuiffe otiofum, ac poft infinita rdprob.diü | olre t funt ab zterno. fecula primüm incepiffe operari; erg F3 l j o /A»ngeli s J 50 E:Z RESPONDEO 2. negandó fuppofitum, quód | ; | vel unicum momentum interceflerit inter eter- j p vera eft -nitapem Dei & inter ininum mundi: enim pv 44 Á "DISPUTATIOX l. ji travefOll enimiftapropofitio: Deus ne unicó quidem mo- j) mentó temporis huj us eft antiquior mundó. d 9. dift. Deus prom ifit vitam ante tem- TM ) joco 0 pora fzcul aria currentia intra ftadium hujus fz- rentia ante initium hujus fzculi. n. a. eulb.c. . cur «j x fü: Senfus enim Apoftoli folü m eft, quód Deus pro- nra mis Patriarchis ante veän[ l AT miferit vitam beatam jam pri g &i multa fecula, videlicet ante duo vel tria millia annorum. dioinpa 1. Po- j2 1. 8 OsrTICITUR Ó. contra 5. Conclus. lo cecidiffe absque eo, aipea teft dici, Angelos de cce aigne D quód ibi fuerint creati 5 ergo non probatur ex 4 fuiffe creatos in coelo empy- viünttonet lapfu de ccelo eo stinCelo reo, Prob. dnt. P oteft dici, quod Angeli fuerint ac poftcreationem trans- s orrunto creati in fyccelo dereo, prob. nt. i Calo ! lati in colum Empyreum 5 ergo. Étiam Adamo fic contigit 5 dicitur enim Gen. 2. a, fic Formavit Domi nus Deus bominem de limo terrae , &9 . uthic p faciem 6j us fpiraculum vitg. - - Tulit Aipeos C in[piraroit in erzo Dominu s« Deus bominem, €2 pofuit eum in para- ssielt ergo Adamus fuit creatus extra ,au& difo. voluptatis 5 müm translatus in paradifum. ] aradifum , ac pri A i Q s. Angeli non pec cárunt in cclo ; ergo neque tipro h Coelum eft locus ibi fuerunt creati ; prob. Zdnt. tYwiti alienus à peccato juxta illud Apoc. 21. inm prorfus VI 27. Non intrabit in eam aliquid coinquinatum , (qe- . ïr.hCauda aut. abominationem faciens, &2 mendacium. z UE ergo Angeli lum non eft locus viz fed termini ; 'nerr fuam beatitudinem non debuerunt promereri in d 1n. H Colo, fed alibi promereri Celu j ij RESPONDEO. d 1. B. 3. ad prob. n. a. ad itatem. Difparitaseft; quia Ui w fprob. tr. a. n. c. & par EE rtalitatem: homini non competebat jus ad immo econtra Atf Wil IIO [ "Ui DE NATURA ANGELORUM. 45 30 IN Tor econtra veró Angelis competebatlocus congruus ll v 1 ï fuz dignitati, qui alius affignari non poteft prae- d : ter celum. .Adamus ex ipfo quafi fu& crea- l f li tionis loco debuit inteHigere, fibi non 'effe de- Lal uj bitum paradifum, fed terram mortis: econtra Angeli ex füa natura immortales reécté. etiam Ti Pä[fl&erlS : ii |ti creanturinregioneimmortalitatis. PoíTet etiam retorqueri & inverti argumentum fic : Éva fuit 1. Condg "ER producta in paradifo ; ergo & Angelus in Ceelo. (lb d 2. n. a. ad prob. dift. Codum eft locus ( d alienus à peccato ex conditione ipfius loci & ex Q probotre ordinatione Dei.c.a. ex malitia incolarum & fl qpl a. ex ordinatione creaturz. n. a. Deusquidem non agl n us tolerat in Collo peccatum, ficut nec mare mor- tuos, moriuntur tamen homines in mari, & pec- $ g A Xur enm 6t cantin Coelo Angeli ; & hinc ficut mare ejicit '! mortuos, fic & Colum peccatores Angelos. TT T Imo ex hac ipfa parte communis fenfus fuppo- njb i nit, Angelos creatos effe in Codlo 5 quia exinde hi umb fideles intelligunt, nullibi fe effe fecuros à pec- Vit Crettüs ' J cato, cüm & iri ipfo coelo Angeli peccaverint. 3 p ld 3. dift.a. Celum non eft locus viz fed o & Sicut (phum el termini pro homine. c. pro Angelo. n. enim Novitii in aliquo Ordine Religiofo fünt dub fimul in via & termino, fic & Angeli fünt in al g cclo. Cauda draconis cum tertia parte. ftella- nj rum ejicitur; Angeli pacis & lucis manent. jn; em: OBJICITUR 7. contra eandem. z. Luci- n p QU fer Ifa. 14. dicit: Imcelum confcendam, fuper aftra jf Dei exaltabo folium meum, fimilis ero Altilfano ; Er- Y W go Lucifer non fuit creatus in cclo , in quod zrltaseü primüm voluit afcendere. 2. Per celum fre- ] jl ]i quentius in fcriptura intelligitur regio aéris aut Íyde. y 46 DISPUTATIO L )À fyderum; ergo quamvis Angeli produ&i fint in J d 7 nif celo, non tamen fequitur, produ&tos eflé in f i &u HUO coelo Empyreo. gt ^ J REsPONDEO dift. a. Dicit hoc Lucifer e qe il i in fenfu tropico & allegorico. c. in fenfu litte- j 5, 1 tah..H. Hic enim textus litteraliter folüm acci- jl uc i i debet de Nabuchodonofore, qui comparatur j prlmO cum illa ftella Oriente , quz dicitur Lucifer; er allufionem & allegoriam etiam de y í f fcm 6 quamvis p Lucifero Angelo exponi foleat. ld patet ex Jicas I contextu; dicitur enim: Sumes parabolam ifiam il conira Regem Babylonis: - - - detratta eff ad in- acptton feros fuperbia wua, concidit cadaver iuum : jfüubter te smGua flernetur. iinea , €2 operimentum iuwm erunit vermes. am potie 'QTQ COuomodo cecidi]i de celo Lucifer, qui mané orieba- iW a a vis? corruifi in i erram , qui vulnerabas gentes; qui "n lu dicebas in corde tuo: n calum con[cendam, Juper Hec omnia I0ND afira DDei exal tabo [olium meum €*c. in fenfu littera li non poffunt intelligi de 2ngelo «rs a R i D tem m Lucifero, üt cuivis clarum eft, fed potius de ; Hinc & in Grzco dicitur o éws- 1 JA ftelia Lucifero. Qogog ml myamiMeY , Plo spborus muamné oriens; & tpelump in Hebraico eft nomen ?i Helel, quod deri- dti, t vatur ab Halal, quod verbum denotat fplendo- um vf ] vem fiella. Poteft etiam ex ipfis circumftantiis tf g Luci- claré idem accipi; alias enim fequeretur, ial ferum fuiffe creatum in infima regione aéris, 2, Edf cüm dicatur in eodem textu: J4fcendam fuper al- T eyi titudinem: nubium ; nübes autem tantüm in noftra p regione.aéris locum habent. Sequeretur ulte- ET rius, nubes jam debuiffe exiftere primo crea- FE ! 1 — ? — ! Vi tionis die & aftra, ut fupra illa potuiffet afcen- D z A Qp dere. - d !10 | DE NATURA ANGELORUM. hm 47 Rn i "Add 2 tr.a. dift. c. Poteft fic fümi etiam in hoc cafü, nifi prefumptio ftet pro fenfu famo- Di hr fiori & ufitatiori, atque eundem circumftantize UY il | infinuent. c. fecus. n. celum aéreum & fydereum r f ! primo die creationis nondum exftitit, fed tan- ( tüm chaos, in quo nec terra ( Bu , Decaér, nec fy- Ue d Q j dera adhuc fuerant diftinéta. Érgo non potuit Iiprim Lucifer primo die dicere : in celum a?reum aut fy- dereum conjcendam. , d pä[ V H Ài ! DicEs. Poteft dici, per coelum fimpliciter [] dl 1 di&um intelligi ceelum fydereum & aftra, faltem l dtl:. f j j per anticipationem : fic dicitur Jacob veniffe in VOTA r l montem Galaad; quamvis eo tempore nondum TLT i ille mons potuerit vocari Galaad, cüm nondum hi vt fervat. exftiterint Galaadite, prout D. Hieronymus ob- n n j .E RE ) RrsPoNDEo. dift. P'.o/tefl'c!üc dici, fi de- ial d : Mu tur gravis aliqua ratio confugiendi ad tropum d f vel ad talem modum loquendiinufitatum aut ex- oo G W traordinarium. c. a. fi non detur gravis ratio. n. n o ( Sicut prefumptio fumitur à communiter contin- li, quodi gentibus, ita etiam fenfüs verborum fümitur à n denyat j " communi ufu loquendi ; non veró ab eo modo, jis r qui non nifi rariffimé folet adhiberi. Item aliud jqurtin: eft, quod aliquando.denominatio futura antici- m n 4 petur, & aliud, quód res nondum exiftens fu- : Afmmkng/äf matur pro exiftente; fi enim mons ne quidem p unny *xititiffet , non potuiffet fumi per anticipatio- Sequef etüïf ' nem fub denominatione Galaad ; ergo fi ceelum aéreum & fidereum non exftitit ] o PFLUW!*' , non pOttpifret ;iüer Lucifer dicere fe afcenfurum. j ^ QUA. ^ DISPUTATIO I. 48 ( j J "QUJESTIO III. W n D W,T l ! 7 ; t - l " ZIngeli fint corporei & corruptibiles ? TL 'Tripliciter poffe formari OTANDUM. I. fs queftionem. 1. An Angeli fint Cantüm pu- u i h rl J /1 ré quid corporeum , fic ut nihil habeant de fpi- ritu, ficut v.gr. ligaum aut bruta &c.? 9. Án [ i '. [ ,*W?WHZ j faltem fint compofiti ex fpiritu & corpore, ficut ( (u homo componitur ex anima &corpore? 3. Àn Qu , non fintfaltem compofiti ex fpiritu & materia fpi- m aj rituali? Certé P.BuBALI de Angelis Quaft. d Difficult. 2. $. r. ftatuit fe- » ä 50. art. 2. Querftio 2. N quentem propofitione m: ANon repugnat abfolutb, n ( tid, dari talem. fubftantiam boc efl, divind ommipoten L4] "ng elicam conflatam ex materia [pirituali. - - Cii- | (4LI, battenus mul- ligitur mon reüà dici à Recentioribus , üf.1.6 jam agniütam e[]e materiam mifi corpoream , ut ajw- ii pure ment, in zingelis nu llam materiam e[fe po[Je. INam um fori gravi[/mi Tb eologi alias [Dirituales smaterias de fatto TA arbitrati funt ine[Je Jingelis. —.Dein fupponit eam pof- m pof fibilem zdngelicus. Et ibidem quzftio 1. diff. 2. $. qit, m j 1. idem Author fcribit: Zflexander de ,dlles part. 9. onvimer q. 20. memb. 2. $.1. apertó ait; in zngelis effe ali- quam materiam , ex qua componatur. Similiter S. Eäam Qp 03 inte Bonaventura in 2. difl. 3. d. q. 2. contendit , "ngelis e[Je materi am £? formam , quibus tanquam. partibus A t Atlb realiter inter fe diftin£tis zIngelica. fubftantia confiruae tur 5 materi am , inquam , non fimpliciter ( videlicet lïïlï&quu;m, t ]u cerpoream $) banc enim megaverat ipfe & dlexa der ; fed wmateriam que fít ratio-mutabilitatis mon fo- DL MQCHnda limn ad mon e[fe , d. etiamm. fecundim diverfas. proprie- tates. Clarius eandem materiam explicat q. 2. ubi con- A rti of cludit ; eam mon babere idem e[Je , quod. materia cor- porim, iif r2 2 X ; ) | DE NATURA ANGEL;ORX'L.TM. 49 li porum ,. babere tamen, eandem. e[fentiam , mimirum àt ipfe infinuat , in ratione partis componentis. IT - INon ergo concedunt materiam corporum naturalium P Jéd. aliam T Wf fl lengé diver[am prorfus infinuant. ld quod monendos | lflntt'amümï e[Je. Le&ores cenfui ; tum me ulla mo ta optimis Scbola- "D Jéicis , quod. Zfngeles corporeos e[fe Jenferint , inurere- L (ur; tum ne quis ,. ft quemquam ex zdutboribus vi- QUIDO d deret a[Jerentem ,. aliquam "Ingelicam maturam crea- nore? v DAR biem efe , que ex materia fpiritali & forma intel- I matri ligente con[taret , eum dng elici -Dostoris fententie ad- Tl (ne ver[antem. exiftimaret, Huic fententie S. Bonaven- L latl ture non admodum. diffimilia. docuiffe videtur. Ricbardug Bu djlg) in 2. diff. 3. a. 1. q. 2. ubi docet, "dngelos e[fe compo- ? lj miam f(tos ex materia. & forma, Siniliter 4ureolus in 9. Vi ( difi. 3. q. Y. &. 3. aperté concedit materiam in n Belis. ( P. BUBALT, N w qui ibidem Quzft. so. a. ». qua- VMT fito 2. diff. r. $. 2. & 3. examinats an poffit dari fübftantia puré intel lectualis , quze naturaliter fu. 1 ii per modum formz fit unita materisz corporegs - fol. 147. $. 2. concludit ; tantium probabile fibi vi- Á m li 1. d deri, non poffe dari-fubftantiam talem ; quia; dtinquit, non invenio evincentenrrationem. — . Ac . re- d d "Vera convincens ratio hujus Authoris non efts . i gt dum fuam conclufionem ex eo probat , quód fubftantia intelle&tualis , imdi, A nii, & fi effet unita materise- COrporeg&, etiam przter operationes intellectua- mum f les deberet habere aliqu m li n as operationes fenfitivas, '1df[ faltem aliquando , Ut ficut homo aliquando cir- i (i zebpw ca objecta puré intelle&tualia contemplatur ET m Circa prima principia eft ens intellettioum., ita vi- T ciffim fecundario intelle&tualis illa fubftantia ali- j iL quando fentiret. Hoc enim effe poffibile facilé ra[ j concedi poffet 5 utrüm vero talis fub ftantia di- u m D D. zmnort. Tra&t. de /Angelis. cen- | yM So DISPD.TA'TIO I. ongun cenda foret puré intelle&ualis, an mixta, effet jin! Hincidem Author eam re- danhäbet( uzítio de nomine. yd m li fponfio nem prafentiens inftituit aliam queftio- an ratio D. Thome fufficienter probet, j nem ;j .qones U reter Angelos puré intellectu ales nullum dari non puré intelle&ualium. f onfet ex i aliud genus Angelorum AMGUST NOoTANDUM 2. Variam poffe effe notio- nem corporis. 1. Per corpus intelligitur id , quod Pl €fre I g-,w tpntrtoa pabet pariem extra pariem 5 ficut v.gr. corpus ho- minis, cujus partes funt caput, pedes, ezque guipn n non tantüm realiter , fed d m diftin&:x ab invicem etiam quoad fitum. 9. Per corpus poteft in- g t habet partem extra g, n telligi id, quod quidem non partem per diftinctionem rea lem, fed eft aliquod vind, t tinuum, babens tamen figuram ! feiudi corpus fimplex con & ierminum ; quali a corpora funt minima cor- twtri fü naturalia, aut etiam juxta mul- ninmotram. pufcula phyfica tos ccli, qui C reduntur effe corpora fimplicia fs an fine compofitione partium integrantium ; imo g eorp tier Qiftr etiam , üt aliqui putant, fine compofitione ex materia & forma. üum& Per fpiritum aut rem fpi- 2 mentis, NoTANDUM 3. 3 ritualem iterum int elligi rem in triplici fignifica- DUÉT tione. I. Spiritus dicitur illud ; quod nullam tdtquid habet figuram aut magnitudinem, üt Deus. . bt 1 uod nullam habet quantitatem diftinctam , fal- Wr.1 $ tem dependentem à legibus nature, fed depen- AAT] dentem ab arbitrio mentis, prout anima ratio- Vltfy palis in ftatu feparationis, in quo poteft fe con- *l ii trahere vel extendere ad libitam magnitudinem. LU 9. Spiritu s communiter dicitur effe id, quod TT non habet partem ex tra partem & diftinétionem UT partium , nec phyficam nec Mathematicam :e- lW T 'cun- FA þ DE NATURA ANGELöRpM- 51 cundüm longuim, latum & QQor J profundum. 4. uod Ti quidem habet diftin&ion em partium vel phyfi- cam vel mathematic | am, fed dependentem ab D "s ul lt Il arbitrio mentis, ac cum proprietatibus fpiritus, Has rationes Lelmelle&uah : tam corporis quàm fpiritus fumi poffe patet e X.$. AUGUSTINO & HIERONY- filj MO. AUGUSTIN Us enim Epift. 28. ubi docet r animam effe inco 5 duf | rpoream, fic ait: ANe «erbi Juperflub. controderfiam faciam , Jts, tj [ Jf corpus nuncupetur. Téditn, j id, quod aliquo modo eft in fe ip . Corpus ef anima, D Jtem fieam folam incorpoream placea 1* potef ] que fumme incommutabilis &?. ubi t appellari naturam, Dattem enty que tota eff , corpus - eft anima , quoniam tale aliquid ip/a non eft. — Porro. tl fi corpus mon eft.,. mifí quod per lo Ci A f Jbatium aliqua . lon- V um qy gitudine, latitudie , " altitudine it a fiflitur vel move- tur , ut majori fui parte majorem locum occ m t 1 upet , & breviore breviorem, minüsque fit in parie quàm in toto, o s efl corpus anima. Ex quo patet à S. Augu. Tuum; 1 ftino, per corpus intelli gi id, quod habet par- Yaf tes realiter diftinctas tri né menfurabiles in lon- gum, latum & profun m autid H dum, nec dependet ab arbitrio mentis. In hunc modum é converfo j ; $. HIERONYMUS rem fi l . L .I; : piritualem vocat id, QU Y Í quod habet quidem partes ; fed tamen dependen- ,u Dus tes ab arbitrio mentis : At quando enim explicat illud r. Cor. 15. v. 44. SEMINATUR CO R- , f j PUS ANIMALE, j ampat SURGET CORPUS SPIRI- TALE. -Ad Pamachium c.9. fic ait: Nüunc 0Ctu- . od f?f*) ls videmns , auribüs audi dibás ambulamus » Wus, manibüs agimus, pe- magnitu ' im ilo verà corpore [piritali toti - d id;,& videbimus , toti . audi emus , toti operabimur , toti am- iritale ïc difh'nfuüä bulabimus ; aliud nobis 9 G etbereum promit- d l , tþz'tur., quod mec tatlui fübjacet » f&c ocults cernitur. l u 2 Ita u DISPUTATIO T. 52 ]',WrWþ' inpl Ita ille. Verür P. BUBALI & alii confunden- as m tes extenfionem definitam cum indefinita, uni- w'[ls (übftänt verfim illud corporeum vocant, quod natum aptum ga lt eft babere extenfionem ; & fic ftatim ab initio er- n rant in definitione corporis ac fpiritus, ac con- fïDii qüiä P fequenter in ipfo ftatu quzftionis. u a NoTANDUM 4. Mecorpus & corporeum ;if'etotam,& jl fumere in hocultimo fenfu D. AUGUSTINI ma- prohblcu gisrecepto ac magis obvioinufuloquendi; quód jgodim fit id, quod ex /fua natura na- nempc corporeum t hr 2b ium aptum eff babere partes exira partes quantitati- atun del Va5 , trin& menfurabiles fecundum longum , latum 69 ss Di, rofundum , juxta leges nature inp enetrabiles ac in- idi ficut v.gr. corpus Mi al dependeutes ab arbitrio wmentis-: ii ogoit humanum habet unam partem organicam, puta aitionale manum , extra aliam partem, v.gr. extra caput. y lat Hinc fub nomine corporis non comprehendo tigürente extenfionem dependentem à libero arbitrio men- Wieione tis, & penetrabilem ex fua natura, recipientem; QATUR que figuram quamlibet pro arbitrio mentis, imo etiam pro eodem arbitrio mentis recipientem Watur fy 1090 00 prop rietatem inpenetrabilem ; hanc enim exten- fionem non exc ludo à natura Angelica. Etin It nod). d Y hoc fenfu DICO L. Anse ii funt incorporei fimpli- LE 1. citer & adeequaté. Senfüus eft, quod Angeli fint m jni t vor puri fpiritus , nec fint compofiti ex fpiritu & corpore, ficut componitur homo. "L t PRoRATUR Conclufio t. Deus potuit con- ^m dere fübítantiam taliter incorpoream, & hujus Wütem £ exiftentiam exigit univerfum ad complementum 1(4 l Ui fux perfectionis , idem etiam exigit finis in crea- . Znt, "d tione muudi à Deo intentus 5 ergo datur qc Ic 7"' ' DE NATUR.A ANGELORUM. 5$ | &aln (f l . ;1 hii q,.x,r. ". prob. inprimis negativé, Secundó etiam ïä'n ofiivé ex eo ; quia anima rationalis defacto II ,1: j eft talis fubftantia fine membris & corpore ; ta- atnp 0i [; les etiam funt deemones, qui compenetrantur C It US, H E l m cum corporibus ; denique talis fübftantia poteft concipi, quia poffum concipere rem extenfam p t COTPO[; cogitantem absque diftin&ione fuarum partium, TUGUSt ita ut fe totam & partes fuas mathematicas poffit r mutare pro libitu. Prob. q.9. m. 'Talis fübftan- &t fut n tiaeftaliquod fummum genus entium poflibilium; ATir u ä' ergo exigitur ab univerfo , quia omnia fümma Pl /dl[/m genera entium debent exiftere in opere perfe&o dl g j creationis. Prob. q. 3. m. Finis creationis eft Vr D gloria Dei, id eft, cognitio divinorum operum; Acm, i atqui talis cognitio non poteft haberi per füb- 1. at ftantiam rationalem dependentem ab organis cor- 1 uunprde poreis, & alligatam fenfibus, ac notitiam fuam 10 atb tantüm aquirentem ope difcursüs, prout patet fà, n ex imperfectione cognitionis humane ; ergo. D ' 10 menqs j PROoBATUR 2. Infcriptura Angeli fimpli- j Te0p i citer vocantur fpiritus per oppofitionem ad ho- Jnc enmd minem ; ergo non fünt compofiti ex corpore & anima eo modó , quo homo. ZÍnt. patet ; fic yda. 1 enim AG. 8. v. 39. Spiritus Domini rapuit. Pbilip- pun. EtHeb.r.v.r4. Ommes funt adminiflrato- o ii rj fpiritus.- c. prob. Scriptura nunquam fimpli- citer folet vocare fpiritum id, quod eft compo- ia 0. fitum ex corpore & anima; ergo. 4rt. prób. Sic r. nunquam dicit fcriptura, quód Beati poft ii refurrectionem fint futuri fpiritus. 2. Hoc no- a, v men fimpliciter tribuitur Deo quatenus condi- gomplemäï l ftin&o àcorpore Joa.4. v.24. Spiritus eft Deus, ii ! iu Cj veritate oportet ! o d ff e0$ qui adgrcmt eum , in fpir 3 adora- 4' 7 yM 54 DISPU fF ATIO L ! gt adorares ergo etiam tr/ibuitur Angelis per con- ! [ yWäm diftin&ionem à corpore. 3. Saduczi heretici / Q34T A&.23. negárunt dari fpiritus, non tamen ne- n " f gárunt rem compofitam ex corpore & anima, 1 J Tj A quia utique non negárunt in homine dari corpus gifiean & animam; ergo negandó fpiritus, negáruntrem non compofitam ex corpore & anima. 4. Ani- muL) g ma humana in fcriptura fimpliciter vocatur fpi- ritus; fed anima non eft compofita ex fpiritu & EANASIUS corpore, quia aliàs haberemus .duo corpora; ergo. Maj.prob. In Epift. Jacobi. 2. v. 26. Cor- j c at: j f pus fine [Diritu mortuum efl. .Et r. Cor. s. d Tetm dicavi tradere bujusmodi fatane in interitum carmis, ij ( ut. [piritus falvus fiat in die Domini noftri Sfefu Chrifti. sucant À Et1.Cor.2. Quis bominum [ci, que [unt bomi- vf erper mis. mifi [piritus bominis qui in ipfo efl. . spfnta PRoBATUR 3. Si Angeli effent compofiti hopATU] ex corpore & anima, tunc fcriptura aut Docto- res debuiffent aliquando loqui de anima Angelo- mieponr apm rum, ficut.loquuntur de anima hominis; fed tuem de hoc nullibi fit; ergo. Maj. prob. Potuiffent :menfurabi fic loqui de Angelis, cum natura objedi, cir- Ü cumítantie , & motiva loquendi fuiffent pror- I a, fus eadem ; ergo debuiffent fic loqui. zi PROBATUR 4. Concilium Lateranenfe l0MTU condiftinquit naturam humanam per hoc ab An- "us ) gelo, quód illa ex fpiritu & corpore compofita M ff fit; ergo natura Angelica non eft compofita ex UR Ípiritu & corpore, fed puré eftfpiritualis. — nt. ( fe Qrob ex Verbis Concilii; fic enim ait: Simul Vr t m ab initio temporis uiramque de mibilo condidit creatu- nE W videlicet w,z.m,f Jpiritalem & corp?ralem P "Angelicam é9 mun- nf 01 DE NATURA ANGELORUM. 55 É Mls p gl j &g mundanam , €9 deinde bumanam. quafi communem ex [vzrztu & cor ore con[litutam ; ergo. L TIre (s ROSATUR 5. Patres in hoc faltem fenfu plerique fentiunt Angelos effe incorporeos; er- UM T io) Prob. 4ni. I. DIONYSIUS AREOP. de T m Eu Colefti Hierarchia c. 1. fic ait : "Ad fimplices nul- lísque figurís umbratas celeflium. rerum intelligentias 4Ler OCU a[[mnilationesque . fabvebamur. EÉt c.4. Incorporales QUE & (þlf omnino atque maleria carentes intelliguntur 2. S. 10 (0tyy ATHANASIUS relatus in Concilio Niceno II 2vf ( A. 4. fic. ait «dngeli [piritus & ignes funt ab g Idem ommi corporea fipuratione & matura alieni lmmz M//!lf Lib. de T'eftimon. Scriptura. "ngelus. definitur nies animal rationale exbers materia. 3. Similiter alii Qu [LL! Patres vocant Angelos fimpliciter incorporeos, ! corporis expertes, & fpiritus, quorum textus at um videri poffunt apud suAREZ. PnosATUR 6. Conftat ex Evangelio, in- Yün autD : ammaAnL tegram legionem deemonum fuiffe in uno homi- ne; ergo non habent corpus inpenetrabile feu | hm Doti extenfionem dependentem à legibus naturge ac triné menfurabilem 1ndependentem ab arbitrio t oj mentis. j ff DICO 2. Angeli neque funt compofiti ex lo N materia aliqua fpiritali & forma. m Lattt PRoBATUR Conclufio. Angeli funt im- perhocab mortales ; ergo non funt compofiti ex materia pore ff ! fpiritali & forma. c. prob. Si funt immortales, I; tunc nunquam feparatur eorum forma àmateri MUU poü fs YIILUD ii fed fi non feparatur, tunc non funt compo j ex materia & forma. ergo. Prob. Min, u- yim ais * TL cunque funt feparabilia, diftinguuntur realiter, qu& non funt feparabilia, non diftinguuntur i nifi 4 4 yV 56 PDISPU'I;AII'O I : j u nifi habeant oppofitionem relativam producen- j tis ad produ&um ; . ergo fi non feparatur mate- J (0 4 ria & forma in Angelis, tunc non funt compo- r fiti ex materia & forma tanquam partibus reali- W([ l 4j € ter diftinctis. ; Mngdos DICO 3. Angeli »fu,nt incorruptibiles, & Tib a, ex fua natura immortales. oum, PRosnaATvuR Conclufio r. Angeli non ha. bent corporas ergo funt incorruptibiles. . c. prob. h0pA TU «j natun Si non habent corpora, tunc non dependent à «00 07 legibus naturc fecundüm partes fuz fubftantiz ; quirer fedfi hoc, tuncfüntincorruptibiles; ergo. Min. PUH prob. Si non dependent à legibus natur& , tunc quzlibet pars in Angelo reperibilis dependet ab dnn odf a fenmim arbitrio mentis, ergo non poffunt corrumpi.. Ant. prob. ex paritate cum anima feparata, quae minuturm s ^ a relp poteft induere quamcunque figuram & extenfio- nem, & tamen non patitur fectionem fuarum Soly partium , quamvis quis conetur gladió infequi ac difcindere fpe&rum 3. idem ergo de Angelis. ) KITU QU ; j PnozATUn 2. ex Concilio Lateranenfi IV. fub Leone X. Sefs. 8. ubi dicitur : Sacro appro- « f Qprobqy bante Concilio damnamus & reprobamus ommes a[e- ventes, animam intelle&tjoam mortalem q[fe: - - GU onieenf illa non folimn wert & per fe & e[Jentialiter. busnani lt " ' i ^ : | $ CO corporis forma exiftat ; 'oerium Cs immortalis ft Wxrs8 .w: j l i l à pari, imo à potiori idem fentiendum de natu- 58 l i Tbeijl "a ,Angelica,. 'ïff"ïüm d PROBATUR 3, ex fenfuSS. Patrum & Theo- * wwj logorum, qui videri poffunt apud sv AnEz hic t N cub. Hi autem fine dubio referunt fenfum com- UUR munemEcclefim. Alig rationes poflunt ezdem Mi : defu- 2 !I' DE NATURA' ANGELORUM, $7 IUm P Odllcg | fep defümi, que communiter adhibentu X T Wtor miï; ' pro ftabi- Qul O liendà immortalitate animz rationalis ? t DICO 4. Angelictiam funtimmortales ex fua natura refpectu Dei, n Conclufio eft contra v AsQqUEZ; qui licét ad- mittat Angelos effe immortales comparatos ad alias creaturas rj D ad Deum. id tamen negat, fi —comparentur Ipflbües, ( L dopnja ^PnRoBATUR, Effe iäm01*ta1e nihil aliud e/ft;, quàm in natura dari exigentiam ad confervatio- EAU nem rei ob ordinem , harmoniam, ac propor- &m, M Are, t tionem univerfi; fedtalis datur in Angelis etiam refpectu Dei; ergo. Min. prob. Exigentja illa BI Angelor um ad fuam exiftentiam ac confervatio- L ortumy nem Bon terminatur ad aliam caufam nifi ad Au- i, qe thorem nature; ergo illa exi m r X gentia datur in An- gelis etiam refpectu Dei. Jonen fu. Qdl a ) Solvuntur Objectiones. 5 dl O prcrTUm 1. contra 1. concluf.. Conci- Ateranpy ir, lium Nicenum IIL. fupponit Angelos effe COFpo- $n i rTe0s5; ergo funt corporei. Zdnt. prob. . Conci- DAW lium approbavit fententiam Joaunis Epifcopi Theffalonicenfis docentis contra gentiles, An- i QT r gelos effecorporeos; ergo. |Jnt.frob. ex A&io- [ ne $. ilius concili, cujus hiftoria fic habet: j n d Produttus & lettus. eft liber. quidam .. Beati Joannis Epifcopi "The[falonicenfis, in quo difb ulat cum Gen- UHl quodam de ufu imaginum , interrogante ' gentili, mntd vefpondente «eró S'oanne ; objecit autem gentilis in sUARU bunc modum: Sansté- Deum verbum. bominem fattum kfenfn* jcone exprimatis , quid ad..Zingelos .boc- facit quos ut bom;'nes pingiis & adoratis? Hi tamen bomines non offu 64 D5 Junt, y V c8 DISPUTATIO I RE5P0ïïD] es & incorporei, &;*f famplicitev funt, fed intellettual a ; fentd exiflentes. dicuntur. Sanb ea ratione &g à nobis Deos j onem venerabiles exiflima, mon enim fic quicquam abfurdi agimus , quemadinodum mec vos, cum Zdngelos ado- at l vülis. Santus- dixit: de angelis & arcbangelis €9 a d eorum pote[Latibus , quibus & nofiras animas. adjun- j a Th fentit e[fe. quidem in- go, ipfa Catbolica Ecclefia ff n i pf telligibiles, [ed non ommüno corpo ris expertes C in- verüm, tenui corpo- ats pra i vifibiles , àt *vos gentiles. dicitis j t haberi re praditos, £2 abreo [ive igneo, üt fc riptum .eft : "TRUE QUI FACIT ANGELOS SUOS SPIRITUS ET xog j effe d MINISTROS EJUS IGNEM URENT 1 EM. .Sic at 1 autem qmultos Sanüorum Patrum. fenfiffe cognovimus, amr ? quorum. eft Bafüius. cognomen tó magnus, €9 Beatus gice ni Ztbanafius & .Metbodius , & qui flant ab illis. 40nes eof" Solummodo autem .Deus. incorporeus & informablilis : ii & intelligibiles autem. creature nequaquam. ex toto [uni fs Conci s pittura exiftunt ; quare . ét- incorporee , Cg' imitabile aprevi ia im loco exi[lumt , & circumferentiam — babent. n funt üt mos corporei, utpote thi a Quanquain autem, mo ex qualuor elementis & crqüä ila materia: memo : Quid tamen 'vel . ZIngelos ,. vel. demones , *oel. antmas dixe- BU r " ^ EU A mer de vit incorporeds ; tultoties emim im proprio corpore viji 1 quibus dominus oculos aperuit. — ; quibusy] fünt, fed ab ilis in E j " INos igitur eos non üt Deum, ed üt creaturas in- l Mrunt- non tamemn üi veré in- Tittculo telligibiles 9^ minifiros Dei, Le&o hoc libro corporeos pingimus o^ colimus. A tfitio afius Patriarcha dixit: in plenario Concilio 'Tar "dbre Samarite imaginem. Cbriffi dejecerunt ; idem faciunt tb im Gentiles. Pater (Joannes) quod && Offlendit. autem "Wt Jngelos pingere oporteat ,. quando c ircum[cribi poj- Vi Sacra . Synodus unt, €g t bomines apparuerunt. Wlre MPPWbEV« f.engondit : Etiam. Domine G. RE 0 1 DE NATURA ANGELORUM. nj 59 Ín hj llj RESPONDEO. r n. a. ad prob. dift. Ap- ficq Vg i probavit fententiam Joannis in tra&atu pravio üuty À ! ad definitionem conciliarem. c. in ipfa definitio. n ne conciliari. n. a. . Solet in conciliis priüs tra- ht r /'h Gari de articulis definiendis; in illis tra&tatibus Ail previis varia difcutiuntur, approbantur & con- n l wd cluduntur à Theologis, que tamen poftea non L (7" tranfeunt in ipfas definitiones conciliorum. Hi LUTTM tractatus previi in Concilio Tride ntino quidem À r folebant haberi privatim ante feffiones publicas, SPIRITUS j & que in his tra& atibus determinabantur à ,E YTL 5; Theologis effe definienda conciliariter, poftea * Mi proponebantur in feffionibus publicis, ac con- i, & Duts cludebantur à Patribus Concilii; ita ut feffio. J a ii Vi nes publice nil aliud fuerint, quam folemnes V iftm definitiones eorum articulorum p) qui privatim n N prius tractati & conclufi fuerant. n Sed in anti- ilut; quioribus Conciliis res aliter fe habuit; tracta- Ánetim | lf j jl ,l tus enim previi habebantur in feffionibus publi- (ijiri, v , cis, & hi traéctatus vocabantur Ztiones Conci- at L ! E liorum. L | ] actionibu Quod autem non omnia, quz in-his qt] at $ approbabantur, poftea à Patribus riri n conciliariter definita fint, ex eo intelligitur; i a quia in quibusvis quzftionibus etiam puri facti lt um interpofuerunt fuum judicium, quod haud du- g d d bié pro articulo fidei noluerunt obtrudere, C terüm definitio ipfa Concilii Niczni II. conti- dfo h ia tinetur in decreto fidei, ubi folim ftatuitur co- lendas effe imagines, j; i non veró quód Angeli n fint corporei; quzftio enim folüm erat, utrum effent depingendi Ang gt eli Hinc Concilium po- $m tuit approbare fententiam de pingendis Angelis, quin approbaverit ratione [ m; quods nempe fint L 3107 L I, y M 60 DISPUTATIO Jicet: J non omnis. corporis expertes, de quo non erat qua- / L. T ftio. ». dift. textum. Dicit Joannes, quód 5 m p Ecciefia Catholica fic fentiat fumendó partem : c. fumendó univerfalem Ecclefiam.n. P diioni CO pro toto uando Joannes dixit, Ecclefiam Catholicam N ag amo0 ficíentire, prout ipfe femferat, voluit tantum dicere, etiam in Ecclefia Catholica reperiri ali- ml £ s reculit Bafilium & Athanafium, grerTt. quos, inter quo qui dicunt Ang elos effe incorporeos. Adeo- «lim doc non manifefté abfurdum dntco que voluit inferre, effe, quod depingantur Angeli üt corporei. ;. Brircim. zDun d &.3. dift. ]Joannes docet Angelos effe cor- füumendó tó corporeum & corpus in fen- umore. 1 POI'€OS fuD.H iERONYMI pro fubftantia circumfcripta TE loco, & exiftente quantitative in loco. c. fu- u$ Cont mendó illud pro fubítantia habente partes extra , & Quod enim Angeli habeant exten- afinmt, partes. n.a. * fionem fecum 1 dentificatam per modum fubftan- ^j fs m tie fpiritualis , dependentem tamen ab arbitrio , V Onfat mentis quoa d configurationem partium, prout AC d D. HIERON Y MUS in JNotando 3. explicat , poteft t, hi tma concedi; quód veró habeant diftinétas partes, fnrd ásque inpenetrabiles ac de- capuüt, pedes &c. e * r pendentes à legibus natur& & non ab arbitrio " joi f mentis, id verum effe negamus. . Hz funt Re- "m fponfiones noftre: alii Theologi propemodum mm fpecie, non eífe de fide rationes omnes refpondent; * tj Conciliorum, quamvis de fi de fint ipfe defini- m AU t il 4 J ] tiones; putant enim hi Theologi, fententiam 1 ! yua illam Joannis revera fuiffe rece ptam à Concilio; ts T 'fed tantüm per modum rationis feu per modum n— "ts argumenti. Verüm hac 'Theologorum refpo 10 [ IL DE NATURA ANGELORUM. 6'1 DO , l fio non placet; quia fi rationes Conciliorum Joälmes f content in aliquo Canone. feu articulo fidei non funt FUmend de fide, nutaré videretur ipfe articulus fidei. fl u I [ 'Tales enim propofitiones caufüles cquivalent i ( | propofitioni copulativee, ubi affirmantur tria, y li t lI nempe exiftentia caufz , & exiftentia caufati, & ij C& T connexio amborum extremorum, proutoftendi L At in Summulis Phil. Polling. & in Arte Critica. It O0 dj OBJICITUR 2. contra eandem. SS. P.a;- tres paffim docent, Angelos effe corporeos ; [ ) Áund ergo. funt corporei. Zint. prob. . ORIGENES (Orporei lorefe o L.2. Periarcbon. c. ?. oftendit effe impoffibile, preter Deum dari naturam aliam,. quz vivat s fn. fine corpore. Nece[fe efh, inquit, eas naturas rf Jemper effe . conjun&tas | corporibus. 9. LTERTUE- Ym of LIANUS contra Marcionem L.9. C. s. 4omo i t poent ete fortior zngeló , generofir. fpiritu materiali ,. quo zdn- geli con[üterunt, qui fecit zfngeles fuos jpiritus & odum fl Idem de carne Chri- n bt miniftros füos flammam ignis. fü.c.8. Conflat Jngelos carnem. mon propriam, ge. itm, vt Jtdffe, utpote naturd. fubflantie [piritualis, etft corporis plit, p alicujus, fui tamen generis, im carnem autem buma- indas p nam iransfigurabiles ad tempus lgitur velinquitur, rables 4 boc e[Je proprium angelice poteflatis, ex mulla mate- p d ria corpus fibi fumere, qui femetipfos poluerunt con- fielii - vertere in carnem. 3. HiLAnrUs in Matth. c. s. : propemm'ï "dnimarum [pecies ffve. obtinentium corpora, fioe cor- | Hdefdgh poribüs exulantium corpoream tamen mature fue Jub- [ lpfæ ( fianiia m. [ortiuntur ; quia omme, quod creatum eff, ] [anti in aliquo ( puta corpore) /it nece[fe eft.. 4. S. Av- K piün GUSTINUS L. ir. de Civit. Dei. c. 33. ait: j -direum. demon , bomo. luteum corpus acc epit. Et in j Pf 35. Qrüm Fütam utique babet. corpus noftrum, & ia- then " | j NAT ( 62 DISPUTATIO: I ] J j D jj 10 then /compamtum corpori illi, quod. futurum eft , qua- f 4 n a D (etin lia funt. Angelorum corpora , imoenitur covpus bominisg M '- leX mortumn. | idem habet in aliis textibus, ubi An- Jæ L i U&i- b eX | Similiter citat VASQUEZ ) gelis tribuit corpora. j J ; übi at ' pro hac fententia Bernardum, La&antium, Am- j i Clementem , . Alexandri- brofium, lrencum, TP num, Eufebium, Hyppolitum, Cefarium, Ba- T /li'i tj filium, Athanafium, Methodium, quorum tex- l;W)IO M tus videri poffunt apud alios. ji, cüm REsPONDEO. n. füppo fitum qüoad pri- aaddit; ( mum, nempe quoad Origenem, eum in hoc yrmua pun&o recenferi poffe inter Patres ac Doctores um venti Ecclefie ; cüm in hoc ipfo libro, qui vocatur EEE Periarcbon, contineatur perpetua textura erro- sinfeiptür rum, ita ut merito dubitetur à nonnullis viris w A. do&is, an hic liber ipfius fit. .Ad alios veró (nitus) Patres g. dift. Tribuunt Angelis corpora fu- «rilii De mendó corpus in fenfü D. HIERONYMI pro fub- ftantia extenfa, fimpliciffima , indifferente ta- ais) n & 1] men ad omnem figuram & qualitatem pro arbi- trio mentis. c. fumendó corpus pro fubftantia m hofpit quantitat iva, inpenetrabili, organica & inde- pen dente. quoad configurationem partium à WONDE jj 1 fpiri mentisarbitrio, habente infuper partem extra partem, aut habente partes realiter diftinctas. t n erofimillimum eft, Angelum effe fub- ameta $u wv ftantiam intellec&tualem extenfam tamen, que d m tb co pofüit pro fuo arbitrio induere quamvis magni- tudinem & figuram, levitatem, grayitatem, Eu Mi t penetrabilitatem, refiftentiam, duritiem aut fo- B liditatem, quamcunque velit, fini tamen & Offi- l j ll cio cujuslibet, ad quod à Deo conditus eft ib 1 bus per Q l proportionatam. Revera etiam à Patri W Ti corpus rÁ !I DE N'ATURA AN(I?ELORU.M. 63 At fut ER corpus nihil aliud intelligi quàm fübftantiam cir- i TO MU n cumfcriptam loco, feu fubftantiam extenfam; patet r. ex definitione s. AUGUsTINI in Not, At | A 3. addu&ti.2. ex ELTA Commentatorein Orat. 1. Nazianz. ubi ait: Selus Deus circumfcriptionis ex: H], Alekan pers ob5 — quia folus proprié corpore. vvacat. Circum- ! Vif ii Jéripti àutem Zingeli; quia nec incorporei proprie funt, ï],q DT eiamfi moflri repe&bu incorporei dicantur. 9. ex GENNADIO MASSI1L. de Ecclet. Dogm. c. 1 1. ? uj & 12. ubi, cüm dixerat Angelos effe corporeos, "m j j rationem addit; quia localitercircumfcribuntur. Dd OBJICITUR 3. contra eandem. Io Scri- QU vocqt ptura etiam ventum & aérem frequenter vocat AU. emy fpiritum ; ergo ex eo, quód Angeli dicantur Qsv fpiritus in fcriptura, non probatur eos effe in- X dos v corporeos. Znt.prob. v.g. ex Pfal. 147. Flabit : ! Jpiritus (ventus) ejus, & fluent aque. 20 Gen-'ö- Vhit Dicuntur filii Dei feu.( t habet verfio feptua- Vaferent gintaviralis) Angeli genuiffe gigantes , ergo funt tem p d corporei. 3. In Scriptura leguntur Angeli ab 0 füi Abrahamo hofpitió excepti bibiffe & comediffe; inia t ergo. REsPONDEO. Zd 1. y pitün /di-Pc. Scriptura vo- p d cat aérem- fpiritum per fimilitudinem. c. per ifol ' (l L:ï; proprietatem. n. In fimilibus locutionibus . at- jum dl tendendum eftad frequentiorem fignification em, tamet, f ad fübje&am materiam & intentionem loquentis. m E Si aliunde conftaret naturam Angelorum effe corpoream , prout conftat de aé&re, haberetur. grayitak ii fiem d ratio reftringendi fi&nificationem propriam hu- gl jus termini, fpiritus, ad fignificationem impro- priam3 fed id non conftat aliunde ; ergo pro- conditi at prié fumitur hic terminus refpe&u Angelorum: ( & econtra j EL 64. DISPUTATIO L & econtra refpe&tu venti & aéris tantüm impro- Min j prié ex eo forfan; quia & ventus eft invifibilis 54 Qicant & aliquo modo. inpalpabalis. P n Me! zEULA nptio au- p j 0 tem femper ftat pro fet ifü próprio non metapho- fico, & pro fignificato nominis primario, non Jreis rO] ymines p pro fecundario. ZAd 2, dift.a. Filii Dei feu Ang&ï.iqdïcuntu; ]i pecca enuiffe gigantes , intelligendó per filios Dei WJM a verfione dicitur) feu Angelos (prout in Latin iritus coeftes vel , intelli filios Seth. c. intellig bS endó fp i j potenti uo d enim eoloco per illos filios * j deemones, n.: ; D propré Dei feu Angelos non pofüint intelligi Angeli, de " 1 OC p dicitur umáítantiis : quibus nunc fermo, patet ex circ wt: Ri ffunt intelligi boni Angelis il UILA Q inprimis enim flon po L L] neque etiam malis | quia non p otuerunt peccare ! J tm deon am doemones vocantur.filii Dei. quia nunqu l:fæculi, for Econtrario pot ius-conftat per filios Dei, imo 51 ferend Scriptura intelligi nonnun- etiam per Angelos à tinne vic quam boimines. Sic Job. 1. v. 6. Quadam autein lm CI nt filii Dei ut affterent coram, do- die, C ium "venifJe Ibidem 2. v. I. TT DO aino , adfuit inter eos etiam Satan. cim quadam die veniffent fiü l 46 MT faüum e[L autem, W t De, & flarent coram «domino , veniffet quoque Sa- t gl ian inier. eos. uibüs locis per filios Dei intel- U. Deut.32. v.8. ubiin wUL- r fu. liguntur filii Jo T agoos GA'rAlegitur: Conjfitui terminos pop ulorum juxta mumerum. filiorum | Ifrael ; SEPTUAGINTA Véef- T m Item I. ts 9 tunt: juxta mu merum zZngelorum Dei. re faciem fuam t ima Cor. 1r. jubentur mulieres vela propier dngeh 0$; nempe propter Sacerdotes, Dia- Bs t conos & Epi fcopos, qui ftabant in choro Eccle- At 4 fis, & dire&é obvertebantur verfus populum l Ti üat inter fp.n&iones facras, In Apocalyfi fi mili.te.r - "ts fcr df 061 DE NATURA ANGELORUM. 65 U at l TEU IÀ fcribitur Zfngelis /äþtemx Eccleftarum,, Epifcopis. Mirum er haud dubie ïu&ümpm £0 non eít, quód etiam [ Q Mi Angeli dicantur genuiffe gigantes. Altera cir- cumftantia, q uód ille textus non M F ( namo Ji poffit intelligi de Angelis proprié di&tis, eft ; quianon Angeli, Uä"g B (it fed homines per diluvium p ,Jä uniti fuerunt pro- V ll J pter illud peccatum luxuriz. &tfin J0te d ». 2. dift. Dicuntur filii Dei gentlifï'e" i- li cobfs gantes, intelligendó per filios Dei filios nobi- Dl lium ac potentium hujus fieculi. c. intelligendó indyy Angelos proprié di&bos. n. a. In textu enim TOU Hebraico dicitur mrow :333. Bene Elobim, quod Yi g poteft verti: Fl Deoru ", prout etiam trans- je um m fert AQUILA tefte Au guftiino & Hie X i D Fil ronymo. ii autem deorum vocabantur filii tentium i Dri, t hujus feculi, forté fic di&ti ob poteftatem à Deo Vg o acceptam ferendi leges & fc eleratos puniendi, 1 Quadama , qua ratione vices Dei in terris gerebant; ob f um -- quod & syMAcHus vertit: Fi petentium, tefte. Toidem, j Hieronymo; potent es ehm Diu vocabantur. j nf Sic Pfal. 46. v. 10. d Icitur : Congregati funt. cum Deo 4bra Princibes populorum if p bam; quoniam Dij jios Da fortes terre vebementer. eleuati ( Junt. Et Pfal. gr. , Vi V.T.. Deus f[letit in Synagoga Deorum , nempe no- FOPM llj l bilium Synagogs. Ibidem v.6. Éso dixi: Dji eftis & Filii excelft om nes. AGIVTA' Ceterum cur Deus ex ]u jt illis fceleratis Principibus permiferit cooperan- te potentia imaginativa fi ) vfiiti perbarum mulierum (ar (Ot Dàfci gigantes tam ante q uàm poft diluvium, dotQul Tatio forté eft, ut fuperbia m mundi & Principuin f u in robore ac ftaturá conf elfUS ; » dentium confunderet per inftrumenta infirm a fuz potentiz, ( j Rz- | 4D.Amart Iratt. de Angelz's. j V 66 DISPUTATIO L. j Tobit REsPONDENT alii 3. Etiam ab Aägelis . oc ffione divina, j b P malis id fieri potuiffe ex permi J ? J / l i enim ULLIAN vM poffint induere cum juxta TERT gper (í natur am humanam fecundum ftatum accidenta. : V , d atj ]em. Item ab aliis REsPONDETUR commu- potuiffe affumi corpora j m D. [TF niter, ab Angelis tunc , l Bentur- aérea, prout nonnunq uam legitur à dcemoni- r lapl fagarum. Ego veró bus fieri in conventibus refponfionem 2, prafero. dubent D - Ad 3. dift. a. Leguntu r bibiffe & comediffe n. Angelus enim apud li demorn apparenter. C. Vete. lPOX DE 'Tobiam c. 12. V. 19 MC Videbar quidem *oobiscum. féd ego cibó invifibili, & potu, m ob enanducare €9 bibere : à ID i ab. bominibus vide ri non potefl, utor. ltaque Yotefm C Angelorum vel erant compacta ex corpora illa . detur aliis; vel erant ipfa füb- aj CO aére, p ut V1 marum flantia Angeli, prout $. AUGUSTINO & mihi tüm quantitate acciden- edum, l videtur, affumpta tan [ [ ] ï A i ^ tali & duritie offium ac mollitie carnis tanquam at pr s feu extenfionis indefi- 3, fcu accidentalibus quantitati bitrio mentis affumi vel nite, que tamen pro ar ttdm, ( oterant. Cibi veró non per faculta- ftntm o| deponi p t Oi . tem natur aliter conco&tivam, fed per operatio- nem Ahgeli intra corpus i llud affumptum refoluti tt0, chr / Á fuerunt. ttonris M OBJICITUR 4 . conträ eandem. Angeli& ütmon s leduntur vel ben e afficiuntur rebus & doeemone corporei s; ergo & ipfi funt corporei. Znt. prob. tv l. Davi d fono cytharze fugavit deemone m ex :f e docun- Saul. Sic enim 1. Reg. 16. dicitur: Quan David ïïüjm i ue [piritus Domin i malus arripiebat Saul, m i manu fua , & refo- tollebat cytharam , & percutieba ï,e.m flgur: ab eo [piritus malus i "s qillabatur Saul; recedebat enim T0 01 U wtiam EU Aäg& DE NATURA ANGELo,RuM. 67 Tif Prob. ?. "Tobias minor fu d mó cordis, quod ex li indu; pifce extraxerat, fu gavit deemonium ex Sar as5 Tobie enim Ang elus ait C. 6. V. 8. Cordis arti- m AC Y ETU culam fi füper carbones pona * , fumus extricat omme [ genus demoniorum , five à «j TO five à muliere, ii * Ml Q ui ultra non accedat ad eos. BU d dore Prob. 3. Communi- ter adhibentur contra dcm ones & fagas fru&us UET arborum, lapides, ligna & omnis generis amu- IU leta ex regno minerali, vegetabili & animali ; ergo habent naturalem i* QD g afficiendi deemones. vim lzedendi aut ben/äï M gl REsPONDEO adr. dift. lil f talium rerum obedientiali & fü leduntur virtute pernaturali. c. na- i, a turali. n. In Davide enim D eus voluit often- Qd e dere virtutem crucis vel conc Tl h i ordie, & fic illu- ftri exempló commendare vi rtutem talium re- o i rum divinarum, fite acti prout explicant PA'TTRES, Hinc dicendum, quód aut i pfe Deus fugárit Vr deemonem ad prefentiam cyth are tan Pf quam figu- )9 erucis, ficut.c ytharafuerit cau fa moralis ; Ts a[fumij vel dicendum, quód illa cythara fueri nprik t elevata per potentiam obedientialem ad fu gandum fpi- |pet ( ritum. Quöd autem naturaliter n COTLIR on fugaverit nb deemonem, clarum eft; qui a fepe pulfantur cy- tharz & omnis generis orga na, quin tamen uni- m Af co paífu deemon recedat, CUUIO MM - ZAd92. dift. . Extricat fumu s omne gexiüs de- ' « A moniorum virtute naturali. n. virtute fignifica- (amo tionis. fubdifl. extricat moralit er c. phyficé. n. Sicut enim facramenta caufant gratiam vj figni- &i ) ficationis quam habent, fic pa rticula cordis in- ru WJ 8! cenfa erat figura fervide orat j ionis, vel divini WM cordis in cruce oþlati., fpe- &Oü-t fubítans huic — ciali y M 68 DISPUTATIO L OM; &5 at moraliter fugäre do- [1 nflri bialii fignificationi poter jl monem, vel determinar e Deum & ejus mini- , n t demonem: idque j con d ftros Angelos, ut pelleren quia ad hoc ut de- clarum eft ex contextu ; EU u1 mon fugeret, primüm d e buit intervenire ope- pOflUS jl 'Tobias pofuit particu- ICITO ratio Angeli; dum enim addit textus c. 8. ( jam cordis fuper carbones, igti maté 1 Angelus. apprebendi t demonium, d 00 ( v.9. Tunc Rapbaé fuperioris ZEgypti. — For- & religavit illud in deferto hendiffet dosmo- 2de[i m of taffis , f; Angelus non appre 381,0$0 dis non 'reïcef-' nium, propter fo(lum fumum cor PE[ t | TOICUT fiffet. lnge d 3 . dift. ! Adhibentur talia amuleta per 36 r hominum & Theologorum quo- fuperftitionem jl d ff rundam imperitorum, id que fine ratione, fine pturg c. Kdhibentur. m ) . authoritate Patrum & fcri n. Hujusmodi enim totratiot rudenter & ex ratione. j det m amuleta non folüm nil habent f oboris adverfüs funt falvaquardia demonis , & L & fpiritus , fed potiüs quo fe ul t ( continent implicitum pa&um cum ipfo, on nocen dum domui aut perfonis, I0NDE obligat ad n . jn quibus reperi tur ejusmodi falvaquardia. Hinc itiim 3 " amuleta i fta funt ordinarié m era figna pacti , quo «t fom demon ad accedendum vel rece- fe obligavit Utrum autem licitum fit t m dendum illis pofitis : qüibus pofitis fe obligavit SIOportio p talia figna ponere, um; pertinet ad "'Theologos K fmpl domon ad recedend l difcutere. Ego pro certo füuppono, id nonli- n t licet obe dire diabolo, aut ei ï cere; quia non exhibere obfequium & gratiam, ut ceffet à no- Vr f cumento; aut ab eo recip ere ejusmodi faloe- "t tf haberent hzc amu- * &eäte - quar diam. Accedit, quód , fi Chriftus, " leta vim naturalem contra domones , po l DE NATURA ANGELORUM. 69 Apoftoli , & San&i à Deo infpirati Do&ores de- V i ! UT i buiffent inftruere Ecclefiam de preclaris his contra malignos fpiritus remediis: cüm ex op- r hOC W pofito conftet fundamentum horum amuletorum mtervemre fundari in confeffionibus-judicialibus fa S pOf i Ulp l feu potius in inftructione doemonum. garum? lt II du d Wi d OBJICITUR 5. contraeandem. r. Omnis fubftantia materialis eft compofita ex materia & Iw : forma; ergo etiam fpiritualis. 9. Angeli ha- W.difïet ( bent definitionem;. ergo & materiam. c. prob. [5 000 16 JuxtaPHiLOSOoPHUM 8. Met. genus in defini- tione defumitur à materia, differentia à formas ATU p ergo. 3. Angeli moventur; ergo habent ma- Rn u teriam. c.prob. Simoventur,!tunc funt in po- ts i tentia; fed fi funt in potentia, habent mate- B riam; ergo. Min. prob. Omnis potentia rece- jUmod q bons d ptiva contrariorum non eft actus purus; ergo €o ipfo habet materiam. . Hoc eft argumentum ii d CAJETANI, & quidem precipuum, quo per- L g fuafusveft, ut doceret Angelos effe corporeos. qU Ly fl REsPONDEO I. ad1. n.a. quia poteft dici, qutdi quód minima naturalia non fint compofita ex pj lum Yi j materia & forma, maximé in corporibus ccle- l I fübus ; forma enim fubftantialis eft ordo, vis, « ia j d ac proportio partium, adeoque non datur in una patte fimplici. a Tet l, i &. tamen 2. tr.a. dift. c; Ergo'etiam'An- joh, ? geli funt compofiti ex materia & forma, fi illo- rum materia eft feparabilis à forma. c. fecus n. c. T i Qu: enim infeparabilia funt, realiter identifi- cantur, &eatenus conftituunt u gt : nam fubüantigm I T realiter fimplicem. ; E 3 as y^ 70 DISPÜUTATIO I , a d : Bc.- S: L RO C. þaritaiem. Difparitas eft, g,g&us UE quód in cognitionibus & volitionibus , quales 1 od dantur in Angelis, non requiritur quzdam limi- fso0ND! uód cognitio comprehen- tatio materialis, eó q u dat omnia tempora & omnem loci differentiam, ( üIDiCHl'i p adeo ut intellectus fit quodammodo omnia & ag ubique & femper; imo vero fit integrum quod- qns aut i dam univerfum illimitatum ad ullam differentiam as n rerum particularium. ationem i 4Ad 2. n. c. ad prob. di ft. /Genus in defini- * shontis , tione defümitur à materi a metaphyfica. c. à b intiaem phyfica. n. Defumitur enim genus à preedicato indifferenti, quo dfe habet per modum materiz, ldl eX non tamen feparabilis à fua forma; prout patet df in homine. c. ad prob. n. min. ad prob, dift. .. Po- 3 C feCus, zi 3. n. j d. tentia receptiva contrari orum nón eft actus pu- rus formaliter. c. realiter. n. a. Dico enim, am forma trediter ( potentiam rece ptivam motus & quietis effe ipfam fubfítantiam Angeli, feu extenfionem indefini- fitongi ( ibantia ld tam , identificatam cum Angelo, & determina- bilem pro arbitrio mentis ad omnem figuram, t At ümyter TIteftaT magnitudinem, fitum &c, I. Àn- OnjrcrTUR Ó. contra eandem. r W n Ár ergo habent materiam. c. prob. Quifiones geli funt limitati ; Omnis forma cantüm limitatur per fuum fubje- "^tets f &um feu per materiam; ergo. mt. frob. Si T motg t limitata per fuum fubje- albedo v. g. non effe o, Omnis Tltpdts &um, eo ipfo effet infinita; ergo. R v forma irrecepta eft infinita; ergo fi Angelus forma rece- * oten non eft forma infinita, eo ipfo eft "tlv ipta in aliquo fubje&o.. . 24nt. prob. Nulla forma Ts l ece- S ïlsïlïmitt.er . ex fua natura eft limitaþa; ergo fi non eft r pta, 01 bE N/ATURA'ANGE'LO*RUM. AE a fPärltas NT pta, eo ipfo eft infinita. :8. Solus Deus eft. þu— bUS q T QUe] rus a&tus fine admixtione ullius potentialitatis; ergo etiam folus Deus eft fine materia. ( ä RrsPONDEO ad 1. n. c. ad prob. n.a. . ad dlffel "ll prob. dift. a, — Albedo effet infinita,. fi non exi- Mi geret limitari per circumftantias individuantes. n s llf iL c. fiita exigit limitari. n. . Quando enim forma albedinis aut forma angelica ponitur in his cir- 0j j ( cumftantiis & non aliis, eo ipfo ob ordinem & proportionem univerfi exigit ordinari ad has ADoyí, circumftantias , adeoque etiam exigit limitari P 1 redis per effentialem re fpectum ad has "circum&an- AT f tias. Ad 2. dift. ebdem modö. Omnis forma irre- j proi a cepta eft infinita, nifi petat limitari per circum- p . 3 ftantias. c. fecus. n.a. r 4d 3. dift. Solus Deus eft fine potentiali- . Dio r tate etiam formaliter diftincta ab ejus effentia. c. ts lo tantüm realiter diftin&ta. n.a. & retorqueo in onem df anima rationali & omni ente fpiritali, vel ipfa & d forma fubftantiali cujuslibet entis,. qua utique en f non componitur ex materia, fed tantüm ordi- natur ad materiam, & fic in fe eft purus actus. l li Sic quoque in Angelis datur extenfio indefinita ATR &T feu dimenfiones interminate , identificatz ta- I[F d fum j men cum ejus fubftantia: illa exténfio eftpoten- Ái T tialitas ad motum, & ad varia alia accidentia. et Ts Verbó Angelus eft revera aliquis mundus intel- , 1 le&tualis feu vitalis, in quo reperiuntur omnes OflAU effentiz , potentie & attus totus univerfiinten- tionaliter & virtualiter. L fom lfx? li ) Dricgs r. Saltemnonfentiret contra fi(ii'em, o fi quig admitteret, a ngelos habere corpora fub- E 4 tilitate, N 72 OIPISGQULT UPIO 4 150 | as tilitate, craffitie, mobilitate & omnis generis. j ji proprietate diverfa, quibus inhabitarent colum " fydereum; ergo hzec fententia non eft rejicien- da. i. prob. Plures graves Theologi fen- JUon qu tiunt hoc non effe de fide; ergo admittens in gififced Angelis corp ora non fentiret contra fidem. EsTIUs hic L.2. Dift.8. $. 4. fic í d præC;S dnt. prob. 1. rem & [Ui* ait: lii moderatius & reGhius exifbimant bis qui- 3m eor 2 dem argumentis effici , quo minus absque temeritate ali- $, n qua pof Lateranenfe decretum affirmari po[ft. Ange- Satis enim 2vi- ;;quamyis ! los e[Je corporeos aut' babere corpora. 1 B rioala denter ex decreto apparet banc fui[Je.mentem Pa- trum illius Concilii, quüd angelica creatura fit [piri- at aget syricpius dualis eo :nodo quo anima bumana Jpiritus eff 5. mon auiem eo modo quo a£r C9 ventu s, aut aliud quod- dpors X Ceterum i d ab Ecclefia defi. m A cumque Jubtile corpus. iinem mo nitum . e[fe ,. &? proinde ad fidem pertinere megant. :3 ais ua in fententia fünt . S. Thomas de..Malo. Quaft. , m t de Demonibus Zdrt. . Sixtus Senenfis Libr. s. Bi- Mcontran bliotece fam&ie 44dnotatione 8. ubi profitetur mon, ob flante decreto . Lateranenfi . fe malle fequi . Dernardi f um qpirif node[Liamn. mibil de bac re pro certo definientis ; tam- eifi. Bernardus Lateranenft /| Concilio antiquior ejt. &i gf Jiem DBartbolomeus Carranza |Collettor Summe Con. TT ciliorum in adnotatione ad Jckionem quintam [iptime rf Synodi, €9^ Cajetanus qui adeo mon putat e[Je fidei, tfb nj i fcribens fuper illud Epbef. 2. sE CUN DUM PRIN- t M CIPEM POTESTATIS AERIS HUJUS , djfrmet 68 demones e[fe fpiritus aéreos. —.4c denique .Dominicus t Crcii Bannes fupra primam partem. queft. 51. art. 1. ubi ï'.hnpüïig [ temeritatis quidem. notat adver[am. fententiam , maxi- L s propter Lateranene decretum , fed. eam. tamen ab V Ut UBINUS bmfejz' Ziberat. - His addi Potuiü*et EUG -yelatus LL E DE NATURA ANGELORUM. 73 Oi t relatus à Vasquez. . 9. Non videtur mehs Con- Of fe J cilii fuiffe aliquam rem definire prius ex profeffo 3 T inter ipfos non agitatam, nullo ftrepitu in Ec- n IV n D nj a formi traditione Patrum certam. clefia controverfam , & nulla conftanti ac uni- Qu ( 3. Intentio Concilii fufficienter falvatur, fi dicatur, 'Conci- M ! lt j lium .id. precisé definire voluiffe, Deum effe authorem & creatorem omnium qus funt in uni- fU r verfo, tam eorum quz dicuntur corporalia & 2 Á vifibilia, quàm eorum quz fpiritualia & invifi- AU tj ! f ] bilia; quamvis non examinaverit, qualiter den- tur fpiritualia. dnt. prob. Intentio Concilii irt r f tantüm erat agere contrahsrefin Manicheorum llt ; t duplex principium boni & mali ftatuentium , & J d qu) tunc temporis non parum graffantem in Gallia b T & Hifpania. 4. Etiam sv AREZ fatetur, hanc At T conclufionem non effe de fide hic c. 6. n. ro. his t Mi, Qu verbis: Si quis objiciat, binc [équi dogma boc jam fi s. e[Je de fide » Ciin tamen etiam po[t illud Concilium mul- nfieur v zi Catbolici contrarium fenferint , àt Cajetanus , Eugu- fini n binus Cjc. po[Jemus refpondere, eos mon [aüis «erba bfniati;t Concilii ponderdfJe. Sed adbuc obflat, quid fer& omnes - at Scbolaftici poflea. fcripferint, & nibileminus mon do- y um ceant boc e[Je de fide: unde Carramza fümpliciter a[fe- gitm k vit, controverfiam banc nondum Ecclefie cenfará ter- j ( minatam e[fe , fentiens predita verba Concilii vim de- finitionis non. babere. ypuuti Ildem fentit Cano L. s. de locis ]s N T'beolog. c. . ? Sixtus Senenfis., & vationem reddit, j D quàd mens Concilii dire&t? folim fuerit definire, -Deum g "m initió temporis omnia condidi[Je ; & reliqua obiter di- junti xerit commumiorem fententiam [equendó. — 4lüi werb | u dicunt , Concilium follam voluiffe definire, .-Deum e[fe j EUGUB auiborem rerum omniumn; veliqua obiter & proba- J Es biliori p 74 DISPuUTATTO I. g pl biliori modo dixiffe. —lIta fer& docent modärm' interpre- Ti eüd d tes D. Tbome , qui nibilominus propter ejusdem Con- [ er l cilii autboritatem docent, mon po[fe banc fententiam jj Bhlmd T fine temeritate negari. uibus in bac ultima parte in- j j (ontra dubitanter a[Jentior , wec audeo contra eos dicere , illam n qic v e[[e fidei defmitionem ; prefertim quia video, mon e[Je g j Q 4n boc gradu ab Ecclefia veceptam. A"Ita notanter yj, pr0P SUAREZ. REsPONDEO. dift. "Tenensoppofitumnon ) 0a a contad fentiret contra fidem in terminis. c.. quoad fen- 'open'culo | fum. fübdifl. non fentiret contra fidem certitu- i, dine phyfica. c. certitudine morali aut maxima Circa fimilia bené notan- A r probabilitate. n. a. ; stompol dumeft. r. Nunquam licitum effe in terminis contradicere definitionibus fcripturz & Eccle- | 11 D lv weet d :» A yi: hocta fie; hocipfum enim eft manifefta nota herefeos. 9. Verba Concilii Lateranenfis fine dubio omnia tc r st nof pro articulis fidei accipienda effe5 quia Conci- lium fuum Decretum fic orditur : Firmiter cre- ab Ecdi , aferit dimus 69 fünpliciter confitemur. Adeoque inanis, fcandalofa & erronea eft illorum 'Theologorum 1qod df refponfio, qui dicunt ;; Concilium tantüm ali- z 0poft qua immifcuiffe /equendó opinionem communiorem , iQirintg aut aliqua dixiffe obiter, aut aliqua mon fwiffe re- t fentent cepta pro articulo fidei3 quce enim oriretur con- lts fufio, fiin definitionibus Ecclefiz aliquaimmifce- at ä rentur opinionis humanz, & fine ulla nota dif- tTholo ferentiz confunderentur cum divinis ? aut qu& fäïoncilio | regula foret 'Theologis, fi diceretur aliqua Con- M Is ' ciliorum generaliam dogmata poffe recipi, alia 1 non poffe recipi? Vale ergo dicimus his Theo- þ»*&imales, ) ln logorum, quos in aliis veneramur, refponfio- | il l i nibus. Notandum 3. $i quis in terminis non COIrl- t 01 DE NATU.RA 4A'N/GELO,RIUM. 75 T i It contrzfdicit definitionibus Conciliorum, id poftea r J I fti quarendum effe, an faltem quoad fénfum contra- m dicat ; fi ex circumftantiis ac regulis hermenev- WW TM 1f ticis aliunde abfoluté certum fit, eum quoad T i fenfum contradicere menti Concilii, propofitio erit heretica; fi id veró certitudine morali cer- t W tum eft talem quoad fenfum contradicere menti Concilii, propofitio erit proxima hzrefi; aut BOnroft 5 C upail fi longé prob abilius fuerit propofitionem quoad fenfum contradicere menti Concilii, erit pro- ?' &IT Cf lL AUL oyin pofitio periculofa autpropinqua harefi. Inpre- fenti materia, fi quis diceret, Angelos ex cor- Dné m ts pore & fpiritu effe compofitos , eo modo quo homines compofiti funt, proba bilius quoad fen- u od fitam definitioni Toto hr fum doceret do&rinam oppo Concilii : hoc tamen certum non eft certitudine he dubo o phyfica ac ftricté dita;. cüm.enim multi Theo- ts aii logi putent noftram fententiam no ndum effe de- v fomie: finitam ab Ecclefia; eo i pfo docere debent; vel deoqe i id, quod afferit Concilium, non effe definitum; Theolgt vel id quod afferit & definivit, non continere om tantüe fenfum oppofite opinioni contrarium. « Adeo- j mnmmigf que fi quis fine graviffimis rationibus doceret Op- " pofitam fententiam, licét forté non incurreret m orrenr notam heresis, temeritatis tamen notam certó gt non effugeret; eó quód contradiceret coinmuni e ul n fenfui Theologorum, quem etiam independen- j !u ter à Concilio habemus certó cognitum. POES-9, nrdit Poteft dici Angelos fimpliciter effe fpirituales, f etiamfi habeant córpora ;5. ergo m aüerendó Angelis corpora nec in terminis nec quoad fenfum contradicitur Concilio. — z. prob. J Tefp.fï Poteft dici in hoc cafu denominationem. fumi ab | termilïäï eo, p h 76 DISPUTATIO I. d eo, quód eft dignius, & quod fubftat majori at- gO v tentioni : ficut annulus dicitur pretiofus á gem- 9d jn Cofporf ma, aut homo redemptus ratione animz. J(ds uia nec ! u RESPONDEO. n. a. ad frob. n. a. g m in homine attendimus ad id quod eft dignius, ggionls dum illum vocamus corporeum : adeoque nec J in fimili denominatione debet attendi in Ange- a | petl lis ad id quod eft dignius, ne tribueretur erro- j mum e ris occafio. Si enim Angeli haberent corpora, .natüræfï nulla eft ratio, cur non fimpliciter dicantur cor- ) efit &X porei; & fic non dicuntur corporei, intelligun- dnont 1 ] fe tur eo ipfo effe fine corpore, cüm hic fenfus fit l] E l tll deo ex verbisobvius&ufitatus. Hincpoffetinverü du fe ï argumentumfic: Denominatio fumitur à dignio- ; - q ount ri; ergo homo eft incorporeus, immortalis , in- . (Jni vifibilis, &c. cüm anima pars ejus utique dignior gtr cred & nobilior fit incorporea, immortalis ac invifi- wiüderunt bilis ; ,quod tamen nemo dixerit. idngel diius Qan Drcres 3. Dantur rationes graviffime tri- e. e ergo non eft temera- IPoND. buendi Angelis corpora rium contradicere fenfui communi "Theologo- ts pd rum. i. prob. I. Afferendó rationem, qua - n ufüs eft cayETANUus. Dantur omnes gradus Q viventium corporeorum inuniverfo ; ergo. etiam «m Wtv dantur entia intelle&tualia corporea, nempe An- alrem gelicorporei . Jnt. patet; quia adperfeCtionem iie & pulchritudinem univerfi requiruntur fuprema Wtdite genera & fpecies entium, prout ipfi paulo anté l fþECh admifimus. c.frob. Dantur vegetantia fine fen- nf Ü fu, & fentientia fine motu progreflivo, & fenten- ! li tia cum motu progreffivo, & intelligentia fine T gf rgo a te fenfu, üon» tamen fine motu progreflivo 5 c ra- Ti / ; " DE NATURA ANGELORUM. ?2 h rpfeü'OFUs i j & rationalia vel intelle&iva cum corpore, fed ais tamen aéreo , vel quocunque modo nobiliore ' noftro corpore. 2. Dantur animalia irrationa- " n. a, lii l lia aquatica, terreftria, aérea &c.; ergo etiam E dantur animalia rationalia aérea. 3. Datur ani- l; Hdeo li j mal rationale, cui competit ftatus corporis glo- Vi i riofi per gratiam ; ergo'etiam datur tale, cui Ti competit per naturam. c. prob. Gratia homi- Vf ! nem tantüm evehit ad illum ftatum, qui eft - T.dicantur i qualis nature Angelice ; ergo illum ftatum An- , Iütelll li geli habent ex natura. 4. Primi parentes noftri Ticfnfirf crediderunt fe poffe fieri per efum fru&tus pro- UAET Verf hibiti inftar deorum feu Angelorum juxta illam A ilnin promiffionem ferpentis Gen.3.v.3. — Eritis ficut Irads T Dii ; ergo dantur aliqui fpiritus feu Deitates in Vinte i corpore. c.prob. Protoparentes non potuerunt prudenter credere, fe futuros fine corpore; er- frtahs V » o crediderunt fe futuros in corpore sequales DisfeuAngelis. Atquifihoccrediderunt, etiam prriline: probabilius dantur tales nature ; ergo. on eft r .RESPONDEO. n.a. ad prob. 1. dift. Dan- i They tur omnes gradus entium generaliffimi. c. fpeci- 3000 fici.n.a. Sunt enim poflibiles infinite fpecies etunes g D entium, ex quorum defe&u non cenfetur uni- ; a verfum pofitivé defectuofum. Aliud eft, uni« , D verfum fore materialiter perfe&tius, fi darentur jnerfet M adhuc alig fpecies ; aliud eft, univerfum non qntür i fore formaliter perfectiffimum , fed defectuofum p p OE fine illis fpeciebus poftibilibus. Defectuofum t tunc cenfetur, quando deeffet aliqua pars, ad j t quam alie compartes pofitivé ordinantur, ficut fi terrz deeffet homo ad quem ordinantur cor- Jj Hä ii pora terreftria , vel fi domui deeffet te&tum, aut ä ; oculo l ) qu DISPU.TATiö l. 78 t jud oculo pes 5 omnes enim hz partes ex fine fuó T Q effentiali coordinantur ad invicem. — d prob. 2. g j ab ! j T c.3.n.c. & paritatem. Difparitas eft; quia fine 'a) n | jj d i illis peciebus entium deeffet medium connatu- / ii raliter debitum naturz ad confervationem fua- gf rum primariarum partium ;5 nifi enim darentur ; Vil animalia irrationalia tam aquatica quàm aérea, Ó j a deeffet cibus homini, motus undis & aéri, cau- ts d | fie deftru&tivie & confumptrices rerum corrupti- ; Dii fi bilium & putribilium : econtra nullum eft peri- T) nffll culum ipfi univerfo ex defe&tu animalis rationa- s ii lis aérei. d prob. 3. dift. a. Datur talis natu- qpiür ml ra, fi eandem exigit perfe&io univerfi. c. fi eam , non exigit. n. Multa dantur per gratiam, que&e v Ju nulli enti infunt per naturam v.gr. unio bypo- simurtdli ftatica, gratia fan&tificans & fimilia. — d prob. 4. dift. Crediderunt Protoparentes fe poffe fieri fi- " 1, j dtim miles Angelis quoad /cientiam boni & mali. c. qu oad fubflantiam aut rationem corporei. n. a. vgutir ( im addidit: Eritis ficut Dii fcientes At d Serpens eni P md m bonum €9 malum. Adeoque illa vaniffima fpes Af nf P rimorum parentum in eo conftitit, quód puta- rent fe fore intelle &ivos inftar Deorum feu-An- m elorum: ; ! mud | Mrinmia DricEs 4. Poteft dici, aliquos faltem An- ?G d gelos v.gr. inferioris ordinis aut Hierarchiz effe "n vj corporeos, quamvis fuperiores fint incorporei; Zfnt. prob. SS. Patres admittunt aliquos * g i ergo. LITT faltem An gelos effe compofitos ex fpiritu & cor- pore; ergo. .Znt.prob s. AUGUSTINUS L. t hi | $. De Civit. Dei. c. r4. 15. & 16. refert do&ri- M aniat ( nam Platonicorum doemonibus tribuentium cor- | RLT fet pora, eàmque non folüm. non impugnat LT etiam DE NATURA ANGELORUM. 79 Bitts df j Cem etiam ex ea tanquam vera ac conceffà fumit ar- !d f ET gumentum dcemonibus non effe exhibendum cul- Q T l) tum. Sichabetc.r4. Ommium, inquiunt , (Pla- I tonici) animaliun, in quibus efl amima rationalis , ln UM tripertita dioifio efl: dm Deos , bomünes, damones, Dii excelfi[fmn. lpcum | tenent , — bomines- infimum , Qd ) UL demones medinn. — (Nam JDeorum fédes in cclo eft, Vr c bominum in terra, in aére demonum. — Sicut eig di- TU o vería digmiias efL locorum , ita etiam maturarum. m of J Proinde Dii funt bominibus demonibusque potiores; ID i bomines, oeró infra Deos. & demones. conftituti fant, AT Cl p ut. elemeniorum ordine, fic differentia meritorum. Dæä uU &m mones igitur nedi, quemadmodum düs, quibus infe- a, Qu ius babitant , pofiponendi ,. ita bominibus fuperius , qui- - ioyyt qus preferendi, funt. Habent enim cum Diüs com- E j munem immortalitatem . corporum , " animorum autem hd cum bominibus pa[fones. — Quapropter mon efl mirum, n & mdi inquiunt , fi etiam luderum ob[cenitatibus , & Pvg- Qorport n tarum figmentis delectantur. Quandoquidem & bu- àt Ji j manis capiuntur affeGibus , à quibus Dii longt ab- Vatilim j Junt , & modis omnibus alieni: funt. Et.c. IS$. xb- i, quiyt Jfit ut ifla confiderans. animus - ideo- arbütretur. demo- um f mes fe ipfo e[Je meliores , quód babeant corpora weliora. "Alioquin. multas fibi &? beflias prelaturus eft , que ll 108 filt mos C$ acrümonia fenfaum ,. ? motu, facillimo atque Jierrtt celerrimo, €2' valentia voirium, & annofiffma farmi- il E tate corporum vincunt. - - . Sed ficut bis omnibus va- ttünt d tiocinando &^ intelligendo meliores Jumus , ita etiam li xf jl demonibus benà atque boneffé vivendo meliores e[Je de- [ bemus: — Ob boc enim & providenti divind eis ; qui- sT at büs nos conflat e[Je potiores , data funt quedam .po- tiora corporum munera, ut illud. quo eis praeminemus, hvt etiatn ifto. modo nobis commendaretur multo majore cura p excolen- " Y j 90 DISPUTATIO L. u Es excolendum e[Je , qu(*zm corpus : ipsdmque excellentiam fl T.L uam dewones babere no[[emus , pre bo- yi n li corporalem ,. q í ' l j nitate vite , qua illis anteponimur , contemnere di[ce- ; a hat ; rvemus. Et c.16. ppulejus breviter defmiens da- . Jl 0 1] M snones ait, eos e[Je genere animalia, animo pa[[roa , if r Ü mente vationalia, corpore aérea, tempore cierma. -- 3 ! us Ac per boc quüd. demones genere funt animalia, mon /f J yni J li eis cum bominibus , xoerum etiam cum. diis pecori- ;n rj nj pusque c ommune efl. --- Proinde quüd genere funt. . «'1 "ETU - animalia ,. mon. ef£ magnum . quia boc funt C9^ pecora. L l n w i uj ]ta s. AUGUSTINUS Idem L. 9. de Civit. Dei. [ T j ? j, n Pianb (deemones , qui nec cum Diis funt | C. 13. " beati, nec cum hominibus funt miferi) ibi etiam imoeniri ,. ut unum babeant pro- iL amedü po[Junt ita quod eff corpus aéreum , ficut &? illi de LA prum , st m fümmis atqu e infimis fingula propria , Dii corpus » ethbereum , bominesque terrenum : duo «eró commu- ym. Q yri tj via fint omnibus , q uüd genere funt animalia C9' mente Ho mo medium. quiddam efl , fed in- gt r yationalia. - - ier pecora €9 Zingelos : ut quia pecus efb animal aijfm di ZAngelus autem. animal. va- t d n irrationale abque wor tale, medius bomo e[[fet ,. inferior / jf " tjonale & immortale , Zngelis , .fuperior pecoribus , babens cum pecoribus t g ionem *oer b cum 4dngelis , animal a- inlm, ] " enortalitatem , al iionale mortale. Item L. r1. de Civit. Dei. c.23. 2honbus [ Si hec (Origenis) opinio *era e[Jet , mundum idco . 4) ed J M uianime pro meri tis peccatorum fuorum tan- um OTFO « fattum , quam ergaftu la quibus penaliter includerentur , cor- LT erent , fuperiora €9' leviora que münus, in- ora accip n hu eriora oerà- &$ graviora que amplius peccaverumi: * gj D) terrena COT])OT d5 dewnones , quibás deterius mibil eft , n us & gravius mibilefl, babere deb ui[Jent. & d quibus inferi iia non "i INunc verü ui intelliggremus aninarum mer qualita- T TVQ&. 01 T DE NATURA ANGELORUM. gI Ti H ) NI qualitatibus corporum effe penfanda , aéreum. po[idez ; r TU feljimus . demon : bomo. autem . & munc licet malug ; IM d deþmm longé wünoris mütiorisque malitie, C certé ante pec- » p catum iamen luteum corpus accepit e Idem L, 1. 1j C.3 "It " l: INullum eft ,. inquiunt » Corpus quod -dolere pof- fit, nec po[ft mori. Et boc unde fimmus? mam de um corporibus quis certus UL Üir j e? demonum , utrum in eis doleant , quando fe affiig j magnis crucidtibus confiten- Wd B tur? Quid fi refpondetur , terremum co rpus folidum VT Jeilicet atque con[picuum. nulhun. e[ft ; atque ut uno d ii j jotius momine id explicem ,. mullam e l& carnem. quee CU Df dolere po[]it , wmorique non po[fit ; fr) ii quid aliud dicitur, mifi quod femfu corperis bomines €9 experientia colle- Lt n gerunt? . 1dem L. 83. uzeftionum . 48. r fot g di u lil Jolet quomodo pofi refurreGtionem aique immutationem ls Di corporis, que [antlis promittitur li s um . Cügitaliones moftrag videre po[[nus. Conjettura. ita que capienda ef? ex ea du parte corporis noflri, qu& plus babet lucis. Et quo- lnd, miam ngelica corpora , qualia mos- babituros- [Dera- hr d a mus, lucidi[/ma atque tb TTR erea . e[Je credendum ejd, & multi motus animi noftri munc agnofcuntur in oculis, t i probabile eff, quàód mullus motus animi latebit , cum f a n totum. fuerit corpus. etbereum , n cujus comparatione i, anii iftioculi caro funt. Idem L.2; de Trinit . C. 7. agens vt D de apparitionibus ait : In bac queftione queren- dum mnobis efl, utrum ad boc À u opus Jngeli logueren- run j tur. affumentes. corporalem p eciem de creatura. Corpo- Ye1 5 auií ipfum corpus fuwum hr , 6u non fubduntur , um Jed. fubditum regunt , in [Decies quas vellent accom- wodaias atque aptas aionibus fu j um is mulantes atque ii vertentes fecundim. attributam . fübi & creatore poten- jl Wam. ldem Enchirid. c. 59 Quis explicet , cum qualibus corporibus apparuerint J4ngeli bominmil U$, ut p F 207 , D. ZÁmort Z?'a&, de Ingelis, y n D'ISPUTATKIO I. 82 ,f mon foliam cerner entur , fed etiam tangerentur 5 & ür:f li hr 1 iflones. ingerant non folida corpulen- ( qil rurfum aliquas " iia, "vel dicant aliquid non ad aurem forinfecus ,. fed gie n intus in animo bominis ficut fcriptum efb: DIXIT , ff ( MIHI ANGELUS QUI LOQUEBATUR IN J n 9 f ME. Hís modís indicant Angeli [e contre&tabilia cor- T B ora non babere, faciuntque difficillimam quejtonem, a m ) quomodo Patres eis pedes laverint , quomodo Sacob lu&atus fit. Cim ag n cum ZAngelo tam folida contrettatione gt n ue pote[t conjettat , ifla queruntur , & prout quisq fi. adbibeatur. difcep- yi ia d non inutiliter exercentur ingenia , gr ag tatio moderata , & abfi error opinan tum fe-fcire ut bec. atque qptimm l quod mefciunt ; quid enim opus efl , vt d bujusmodi affarment ur vel negentur *oel definiantur cum yi, tUt n difcrünine, quando jf fine crimine nefciuntur.. 1dem in ifmitit a Pfal.85. Vitam adbuc . utique b abet corpus moftrum, ! lli quo d futurum eft, ;m ff ln &? tamen comparatum corpori i Wir 1f $4 qualia funt Zngelorum co TPOWZ , invenitur corpus bo- adbuc babeat animam. — Et V ltm p minis mortuum , quamuois ; LL Epift. 111. querit quomod o in altera vita videa- i füj tur Deus, & fic inquit : S. Hiüeronymus ait , iibent & « videre Deum ficut eft in natura füa , oculis bominis necangeli , mec Tbroni, t0YDR. non poteft mon folum bomo, mec protejLates , nec demones. His verbis vir dottiff- BAEU quüd de futuro [eculo fenferit , tb & mus fatis ofleudit , quod ad banc rem ai tinet ; quantumlibel enim oculi "ntam ur in melius, 4dngelorum ocu- W n [ corporis mofiri wutent | lis non. equabuntur : bic autem €9 ipfis & univer[e 4 1 tiqt omnino cele[Li creatur in vifibilem naturam dixit Crea- A ()rg toris. Pofiremo ne quis vifibilem .Deum vel. AAnge- :äa NU li vel bominibus , cüm cquales fati fuerimus. dn- xüla. S t dicens ; quüd gelis, crederet, quod [entiret, exprej in d. videat Afc-zcz'em Dei juxia naiure proprietatem nulla ereá- DE NATFURA ANGELORUM. 063 "t T f o ereatura ; &5 tunc mente cern iur quando imvifibilis creditur : quibus. invifibilis ? J if aJpettibus 'corbora- LT Al ii libus etiam celeflibus , Jficut. fupr à de Jngelig, de pote/tatibus & dominati onibus . dixit. W rbitror omnem Idem Epift motum . animi aliquid facere 'e-lcmm'eäa(n'lm in corpore , ex quo licet conjicere , cim etia MT ?h copi- ^ (nj) tamus aliquid , meque id' in mofl TO COfDore apparet, apparere tamen po[[e areis ctbe relsque animantibug ^mf ( Ht ag quorum C [enfus acerrimus , & in CUjU$ CO mpara- tione nofler me fenfü $ quidem putandus eft. At ij leitur 0e0, qug ut ita dicam vefligia fui motus anim I$ figit atin f Á in corpore agitata fuerunt & contretlata . ngerunt l r 4f Wobis cogitationes & [ommia. Ut x Nequaquam abfurdum efl, eos aéreo vel cibereo COr'D ore alig uUid in Corpori- i, Wenr bus agunt, que naturali ordine penet p nf rant, longé a. jori uti facultate ad movendum quidq uid «olunt .- non i f Jentientibus & tamen inde aliquid pe "Detientibus. r n Ex his & plurimis aliis textibus, quorum ne dimi- WU diam quidem partem retulim u Kera Vi i $; $. AUGUSTIZ- NUs utique fupponit Angelos habere corpora. r Similia habent & alii Patres, N [ li, w Tf»[ REsPONDEO. n. a. ad prob. dift. . SS. Patres grii d admittunt aliquos fal tem An gelos effe compofi- fj tos'ex fpiritu & corpore ; intelligendó per cor. vt «t pus fübftantiam extenf a Angelo , m identificatam cum f & in omnes figuras mutabi lem pro arbitrio mentis. c intelligendó pe ii C f COrpus m d fübítantiam organica m habentem par tes extra )u 9 partes, & diftinctam realiter à fubftantia An- geli! nxa $. AUGUSTÍNUS i j funt pfemet docet, T Angelum efífe animal immortale $ adeoque ne. lceiï'ariö fupponit corpus qualecu nque, quod , 2 illi j DENA 84 D]ISP.U«TA.TIO I. f 2030 illi adferibitur , non eífe feparabile à fubftan- m[k Ql tia Angeli. Ergo eo ipfo ex noftris principiis identificatur cum fubftant ia Angeli; quia fe- qnac ! aut oppofitio relativa produ- j enfi parabilitas fola Yil eït k L centis ad produ &um eft fignum diftinctionis rea- : jcm fipe lis. Item dicit L. 2. De Trinitate. c. . & 3. & 7. ; atf dicen Anselos habere corpus fibi fübditum in. omnes [pe- o .. f0 COI cies mutabi le. Adeoque s. AUGUSTINUS idem nempe Angelum effe sentihlo prorfus dicit quod nos , «uilired fpiritalem ficut eft anim a humana ; fed in eo re- quie, q finitam, quam eo loco periri extenfionem inde , qum vocat corpus aéreum ; quia talis extenfio fal- ^ mocnus. * tem habet partes mathematicé divifibiles. Et — ; c My hoc modo etiam refpondendum ad textus alio- sdtgos | rum Patxrumf yrinet Do eneant ^Á)BIICITUR 7. contra eandem. 1. Ex- tenfio indefinita juxta no ftram Philofophiam eft itle tam ipfa materia prima ; ergo fi Angeli haberent ex- gidel tenfionem indefinitam, eo ipfo haberent mate- 5 X dedeterm riam, ac confequenter effent compofiti ex ma- teria & forma. 2. Si Angeli haberent extenfio- 1 n f nem indefinitam, vel eam haberent omnes An- D eli vel tantüm aliquig neutrum poteft dici; er- tafofe [ o. Min.q. 1. m. prob.. Poffunt dari Angeli fine Wr, H tali extenfione; ergo faltem non omnes Angeli W ss habentextenfionem. . c.patet; quia hoc univer- BVT fumrequiritomnia genera entium, adeoque etiam "n g fpiritum fin e omni extenfione, fi eft poffibilis. L n "nt. prob. Non eft de conceptu entis intelle&i- UI vi extenfio, aliàs etiam effet de conceptu Dei; t exrgo. hi j| R£ Wes, L 4 4 01 " DE NATURA A&GELOTRUM. 85 VOT , i REsPONDEO ad z. dift. a. Extenfio inde- Ws qu finita feparabilis ac confequenter realiter diftintta ts à forma eft juxta noftram Philofophiam ipfa ma- N g ii teria prima. c. zndiffintta. n. Non enim eft idem ae'cllo&' habere extenfionem, & habere materiam. Pa- lt i i tet hoc infuper ex communi Peripateticorum fententia dicentium, quód coeli fint corpora fim- JUttyyi * r plicia,. non compofita ex materia & forma, il- TEU lostamen nihilominus habere extenfionem. . At- tamen ccli re&é dicuntur corpora & corporales OURTT 60 ] Gifenfo i feu mortales, quia habent extenfionem deter- minatam, quam mutare non lls f bitrium mentis. pofï'unt juxta ar- ts d Z4d 2. c. Maj. n. Min. & dico . probabilius omnes Angelos habere ejusmodi extenfionem ; quia pertinet hoc ad eorum perfectionem, ut um nl precontineant omnes perfe&tiones inferiorum. tf Verofimile tamen eft, in Angelis inferioribus at haberet cam magis effelimitatam ad fpeciem quàm in Su- haberent r perioribus; imo in demonibus eam in fuppli- npolt t cium effe determinatam ac limitatam limitatione erent ett accidentali in formas varias v. gr. aque, ignis, aDt omnes.i' aéris vel beftiarum, ut in fe ipfis, hoc eft, in g d nj i 1ua extenfione fic limitata tanquam in carcere hr n crucientur. Hinc etiam non eft improbabilis o fententia cA SSIANI in Collationibus Patrum i docur Collat.7. c. 32. quód d entur diverfiffima ingenia al doemonum. Sic fcribit: Jot effe im immundis T Jfbiritibus , quot in bominibus [ludia mon dubi& com- ent [ : probatur. — .Nam . monnullos. eorum . Qquos etiam Faüu- Qos vulsus ( eptuu 4p, pellat , ita [eduttores &5 joculatores e[fe manifeflum eft, wt certa queque loca feu vias Jugi- ler obfidentes , nequaquam tormentis eorum quos pre- 3 iereun- ; ; NM ! 86 DISP uï*T'A TTIO L j g^ j tereuntes potuerint decipere , dele&tentur , fed de vifa 8 qJó tantummodo & ilufione contenti, fatigari eos potius m fludeaht : quàm mocere 5 quosdam folummodo | innocuis alios ita e[fe fu- g incubationibus. bominum pernottare ; mmgra,i e vori ac truculentie - deditos , ut -mon [imt contenti i UE lorum. tantummodo. corpora., quos fuppleverint ,. atroci. T dilaceratione vexare , [ed. eti am irruere fuper eminus qns, i iranfeuntes , atque afucere il los. feviffma. cede. fefti- 41208, ] o selio de[cribuntur , ob quo- neni; quales illi,in. Exoan, , Niurm vum inetum per viam illam ) iran, ifire jam mullus au- iles bellis quoque €g^ [an- , [l debat , quos eorimque confim f ; d guinis effufione pro infatiabili fer ocitate gaudere mon : !j Alios ita eorum cor da , quos ceperani, m u) dubium eft. &j inani quodam tumore «i demus infeci[Je , quos. etiam u t m qu Bacuceos «ulgus appellat , ut femetip[os ultra procee . vitatem corporis erigentes , mumc qui dem fe in. quos- iif nunc velut acclines g, u dam faftus geftüsque fuftolle ent , affabilitatis. [Latum gur, qui ad quendam f iranquillitatis 69 m Daru communes blandosque fübmüterent , cfeque velut il- e[limantes , munc tnpentur, lufires & circumjpeGtabiles omnibus ts d quidem .aderare e poteflates fublimi ores corporis in- alüs fe crederent füexione mon[trarent , munc verb ab M d adorari, €9 ommes motus, quibus ver a ojjicia. fuperbé 1 i .I. ,'rf : zm,il I ! aut bumiliter peraguntur , explerent. ÁAlios reperimus non folm [ludere mendacis , .fed etiam .blaspbemias 1 qun ij ] &t ecl bominibus in[pirare. Cujus rei etiam mos te[ies Ju- wmus, qui audicimus. aperti[Ja nb deonem. confütentem, DFT per drium &j E unomium e impietatem. [acrilegi dog- "n wmuatis edidi[]e. LOm Quod etiam in quarto Regum libro unum ex üsdem ipfis mamifefüà legimus. predicantem: UT EGREDIAR, inqui , ET ERO SPIRITUS MENDAX IN ORE OMNIUM PROPHETARUM . W) hh i ab zp]z's Ejus. Dequibus Aþq/iolusarngens illos qui eu- UF DE NATURA.ANGELORUM. 87 lh m',/ädd - j um deczþümtur i ita infert: ATTENDENTES SPI- RITIBUS SEDUCTORIBUS, ET DOCTRINIS lg li ij DOEMONIORUM IN HYPOCRISI LOQUEN- ! dho; ef TIUM MENDACIUM. TU i Ef]je autem &^ alia dewo- sium genera , id eft , amutoru m atque furdorum , Evan- ) Vrj J gelia teftantur. — Incentores etiam. libidinum aique lu- It fup ! xurie quosdam [biritus e[fe Propbeta commemorat ; VO t I SPIRITUS, inqguiéns, FORNICATIONIS DE- li. CEPIT EOS, ET FORNICATI SUNT A DEO i J tl SUO. JNotburnos quoque [ive diurnos ac meridianos f dewiones finiliter Scripturarum auttoritas. docet. De 1 H quorum dioerfiate perlongum eff , fi volumus ommia T n feripturarum «volumina per[crutantes figillatim. percur- ]^ Ut d Tere , qui per Propbetam Onocentauri , qui pilofi, J n p qui firene , qui lamie, qui ulule , qui firutbiones , VTT TET qui erici defignantur , qui afpis, . qui bafülifcus in ffal- q0, qui (eo, qui draco, quive fcorpius in Exangelio üabilitaiis ! muncupetur, qui Princeps mundi bujus, qui vettores [ tenebrarum. barum, quive fpiritalia nequitie ab "dpo- (finait Jlolo nominentur. — Que vocabula non cafu. nec fortuito i at indita illis debemus accipere, [ed figmificatione iflarum ii at ferarum , que ap ud mnos vel minus moxie vel magis 10 d perniciofe [unt , ülrum ferocitates vabibsque diftin- Álirt 8ui, G ex fimilitudine nequitie virulente vel prin- : ! ! t l cipatus , quem ifHs inter ceteras feras five fürpen- 1] 1f ! tes quedam excellentia malitie fice confert, illos quo- MW?HW J que eorum socabulis muncupari ; ut. fcilicet. alius qui- m n 4l ; dem ob vebementiam furoris & rabiem ferocitatis fue, i Mp leonis appellationem , alius bafüifci ob illud iortife- ) J T j Yum irus, quod priusquam Jentiatur , interimit , alius p s Jl veró ob teporem malitie Jue , onocentauri, aut eri- opnn cii nomen , flrutbionisve fortitus fit. Ita CASSIA- NUS. . Í m F 4 O5]JT ! ; NM bi$PuTATTIO L 68 J p OsjrcrTUR 8. contra 4. & ult. conclufio- / j fot r de- nem. 1. Poteft finis Angelorum naturalite Znt. ;. j 1 fcit x ficere; ergo funt naturaliter mortales. ; [ j ) " 5 fabit rob. Finis Angelorum eft laudare Deum ; fed ;3 i 40 poflïä hic poteft deficere; ergo. Min.prob. A&ude- 2. Impulfus , fo- ficit in Angelis malis ; ergo. agis OT nus, lux, habitus aquifiti &c. deftruuntur, et- ag iamfi nec deficiant ex defectu caufz confervati- i talet vi, nec ex defe&tu fubjecti, nec ex contrarios ! finc mäï ergo idem poteft contingere Angelis. 3. Àn- dhas qua eli nullum habent jus adverfus Deum ad fui s dit. confervationem ; ergo poffunt naturaliter de- vallibera ftruiàDeo. Zmnt.prob. Repugnat abfoluto Dei enad ia dominio in omnes creaturas, fi creatura habeat ï fitur : » jus adversus Deum ; ergo. Ant. prob. — Stante A g ny d quocunque jure creature Deus non haberet po- teftatem liberé difponendi pro fua voluntate; p ConV sflentiam ergo ftante tali jure Deus nonhaberet dominium vuerit à abfolutum, quo d nihil aliud efc.quäm jus difpo- d prop nendi de re. aM REsPONDEO Z4dI. 1'etorqüendö inprimis in at a anima rationali. R. 2. n. a. ad prob. dift. Maj. m ante Finis eft laudare Deum vel per manifeftationem '1jdonem. a&ivam divinz bonitatis, vel per manifeftatio- ATCITU nem paffivam divinz juftitiz. c. tantum per ma- t at nifeftationem a&ivam divine bonitatis. n. Fi- Numad nis enim creationis in Angelo & homine non f tam eft, ut homo & Angeli laudent Deum, quàm ,ut Deus laudetur ex eorum creatione & confter- Indll l vatione. Imo & demones laudant Deum pat- .*F'üteï, " ' fivé, coóque manifeftant opera divine faltem ju- u ) k; D fcil;iæ punientis. Ad 2. Atl —— ; [Ol DE "NATUR*AHANGEL;)R'UM. 69 Hl Qd 4dd:o.- 0. 35 Quia in talibus q,u-alitatibus de- Ti Tif Tottdh eft caufa confervativa, quando fimul deeft finis. QQny Lux deficit ex defectu caufze confervativz nem- 1l pmb A& peíolis; habitus deficiunt per exigentiam fpe- cierum oppofitarum, vel ex defe&u difpofitio- 1 Impulfus num congruarum in fübjecto : cüm enim omnes ^ lr qualitates oriantur ex motu materie, variato GUf r l [ motu tanquam prima difpofitione etiam mutatur qualitas ; tale autem non fit in fübftantia An Be- Mé s lica. Hinc manifefta eruitur di 5 Dam al inter & has qualitates, fp.ari.tas Angelos Tattrafter 4ld 3. dift. a. Nullum habent jus antece- i fotto T hod denter ad liberam determinationem Dei.c. con- fequenter ad illam determinationem. n. a. Vel L. Sur nego fuppofitum , quód exigentia creature fit od jusrigorosé di&tum: univerfüm v. gr. exigit ob- 9 f vuuy ibete domm jectivé per convenientiam & proportionem par- tium exiftentiam entium fibi connatu ralium, fi [ gt Deus noluer it attendere hanc exigentiam , quis dicet illum propterea violare jus rigorosé dictum creature ? — Ageret enim fic üt abfolutus domi- Qs l nus, non bt author nature, quod ipfi eft libe- y n d ia j j T I: rum faltem antecedenter ad fuam liberam deter- quoitl ! minationem. Y À J .: W mj ï' OnRJICITUR 9. contra eandem. T. An- . tanfum m 0t) j geli erga authorem nature nec habent jus nec exigentiam ad füi produ&tionem ; ergo nec ha- ) & hOmm bent jus nec exigentiam ad fui-confervationem. jet entDen ï 2. Eadem eft bonitas Angeli poffibilis & actu ex- 2UUN UECL iftentis ; ergo fi poffibili non debetuz exiftentia m i naturaliter , ea etiam non debetur Angelo a&tu ( i exiftenti. 3. Angeli ex fuis predicatis intrin- fgcis hoc habent, utàD eo poflint deftrui; ergo. EF funt H $ y V WDISPUT'ATIO l. Qo jl quäm ( funt intrinfecé, adeoque etiam naturaliter de- ,J ítruibiles à Deo. $ " d X. þtr. a.n.c. & pafitätem.- 91 RESPONDEO 4 fcat Qua Difparitas eft ; quia nullius entis nulla eft pro- ? At entia. Contrarium j P rietas, adeoque nec exig i [ ff patet etiam ex moralibus dl cv.gr. litus ante- p p cedenter ad donationem Principis non habet jus l ul, : & r ad caftrum , illud tamen habet adversüs ipfum zi yfic] od uam donatio perfecta jam eft, Principem, poftq Eadem eft bonitas formaliter, ::;.»,rrumpumuf - Adl:o s dilbid, & abftractivé. c. eft eadem bonitas giunt; t metaphyfice TEU realiter. n. Poflibilis bonitas Angeli nulla eftrea- r amptin lis bonitas, fed tantüm metaphyfica in conceptu; m Dua. adeoqu e bonitas poflibilis nec eft exigentia rea- i pf lis, qua fundatur in pr oportione partium uni- econtra bonitas Angeli x (gent verfi utique realium : n j g a&tualis eft haud dubié realis. tum : Angeli hoc m p .. Ad 3. Retorqueo argumen habent ex przdicatis intrinfec is, ut poffint re- li j 10ND item etiam homo i fl mortalit cipere gratiam fanctificantem : hoc habet ex prz dicatis intrinfecis, ut poffit fieri xndentem ! filius Dei adoptivus; ergo natura liter id poteft tem ab fieri. R. 2. dift. a. Angeli ex füis preedicatis in- 1 depe trinfecis hoc babent, ut à Deo poffint deftrui ium contra fuam & to- 'ieneDei, r per abfolutum Dei domin ttenpt tius univer fi exigentiam. c. a. ut poflint deftrui L A Dart J * uxta fuam & totius univerfi exigentiam. n. I. AP O- tüis. T OB]JICITUR IO. C ontra eandem. sToLUs r. Tim.6. v.1 6. dicit: JDeus folus babt i df immortalitatem; ergo folus Deus naturaliter e 1 m indeftruibilis. c.prob. Si folus Deus habet im- n mortalitàátem , tunc faltem in aliquo gradu foli ](: K.L a. i non autem in alio "u ipfi convenit immortalitas ; gra U5 IIO I DE NATURA ANGELORUM. .9I i D gradu, quàm quód ex natura fua illam habeat ; 2. JUsTINUS MaRTYR L. pan 4! Quieftio- RUT num, quas Chriftianis gentiles propofuerant q. sH ( 13.ficmt: uorum jminortalitas ex alterius voluntate KY -Tlts äü pendet , ea - dimmortalia effe- non po[Junt ; itaque folum lClsz D0) hab Deum dmmortalitatem b abere. dicimus. 3. SoPHRO- ais NIUS in Épift. quz recitata eft in VI. Synodo AGt. 1. & approbata actione 13. de rebus fpiri- ia i A f talibus fie loquitur: JNullatenus. quidam moriuntur €9' corrumpuntur ,. juxta. quod Jenfibilia defluunt atque | 63(16121 bog '91111 TUlgefy pertranfeunt 5 mon tamen funt jimmortalia per naturam, neque in. e[Jentiain. incorruptibilem tranfcunt , fed gra- TE tiam à corruptione largitus eft &?. à morte coercentem : RTWT Jic anime . bumane permanent incorrupie ; fic z dngeli t Ws u immortales perfeverant , Wolts hy non naturam vrevera , prout a[ferunt. ( gentiles) pr opriéve immortalem — babenteg e[Jentiam , fed. gratiam à Deo fortiti funt, que immor- U: A talitatem largiiur & incorruptionem eis providet, | 5 pl [ ftm etm RzsPONDEO adri.dift.a. SolusDeus ha- bet immortalitatem per effentiam füam & à fe ac j Itl yidieri | j ] independentem ab alio in confervando. c. a. de- Á ! v .( pendentem ab alio. . Creatura habet immor- i prel talitatem dependentem polac a à produGione & confer- r ag vatione Dei, quam tamen confervationem iri- :( trinfecéexigit — Adeoquécreaturahabetimmor- tl Atf Dd. talitatem participativé & dependentem à gratia gent Y W creationis; Deus autem imparticipatam, & à fe. Dur A 2. dift. Quz ex alterius voluntate pen- m ent, immortalia effenon poffünt immortalitate rigorifimé ac metaphyficé dicla. | ag Éla. m a. C. proprié di- qu grän ]UsT1NUs ibi agebat de immortali- ï m 'tate imparticipata & independente ab alio , qua- lis eft y M 92 DISPUTATIO L bLI) " lis eft in Deo; Deus enim per fuam effentiam n | jn exiftit, ita ut non poffit non exiftere, quia ex- L al iftentia jam importatur in ejus conceptu; & fic w!ïl AU ipfius immortalitas eft per effentiam impartici- a4UG! ,a ef pata & independens ab alio, feu eft immortali- fcat: D tas per excellentiam di&a: econtra veró effentia ! [ f D Vl Angeli eft indifferens ad exiftendum velnon ex- guiptin iftendum, 'quamvis füppofita fui & totius uni- [5p0ND1 verfi produ&tione exigat etiam à voluntate con- «onfervat fervatoris confervationem fui. ; abfolut Zd 3. dift. "Talia entia non funt immorta- undo I lia per fuam naturam confervaijot. c. exigitivé. &m, D0D. n.a. Senfuseft, quód natura angelica non qui- dem fe ipfam confervet, fed tamen per feipfam rüe perfet a At exigat confervationem fui. ltaque ejus immor- AY talitas fimul dependet a gratia confervante, zi potel yidum, quz eft eadem cum gratia creante; fed tamen vuntulit/ ab ea dependet per fui exigentiam ad talem con- fervationem. À d n OBJICITUR II. cohtra eandem. I. Sa- iire Doc. Quomodo autem. po[Jet &6 ] pientiz. 11. v.26. dicitur: aliquid permanere , mifi tu voluifes? aut quod à te indos co A dominin vocatum mon e[[et, confercaretur? Exgo etiam con- fervatio Angeli dependet ab arbitrari & gratuita tliead voluntate Dei. 2. [dem habetur ex ratione na- 15,1.1, turali &ex PLATONE in Timeo, ubiDeum fic X o ad Angelos loquentem inducit: Pos qui Deorum ?Late, Qug flatu. orti eftis, a Ltendite quorum operum ego parens L] Hec funt indi[olubilia ,omutu meo, effe&tórque. fum. quanquam omne colligatum. foloi potefl; fed baudqua- ( Sed quam bonum, efL vatione ointtum di[Joloere velle. D uoniam eflis orti, immortales;vos quidem e[Je 9 "lyoy [ A. di[]ol- '4 indzl[]bhæbz"les nom poleflis, mec unquam tame vemini, DN HOI DE NATURA ANGELORUM. 95 N fity : lt !tf vemini, neque vos ulla mortis fa&a periment , mec ls COf 1 erunt oalentiora quàm co B nfilium meum, : quod. inajus Mi a» et vinculum ad perpetui tatem vefiram, quàm illa quibus eftis tunc , cinn gignebamini, coll It igali.. Ad l que verba AUGUsTINUS L. 13. de Civit. Dei, c. 16. fic ait: Ecce Plato dicit Deog é9 G corporis ani- i g dl sequé colligatione mortales, & tamen m moriales Dei voluntate atque confilio. EL RESPONDEO ad z. c. a. dift. : Ergo etiam confervatio Angeli dependet à volu ntate 7] Áit imyy * C &f Dei üt abfoluti domini. c. àt Authoris na tura. n.Cc. Quando Deus vult condere univerfuni lm tf perfe&um, non poteft non velle condere & confervare perfe&um ; Deus autem üt hoc vo- ] us 1 Qu lens vocatur Author naturz; ergo üt Author naturz non poteft non velle condere & confer- lfs [ t vare perfe&um. Et hinc, cümDeusüt Author at nature contulit Angelis exigentiam ad fui con- fervationem , non poteft tanquam Author na- n 1. turz tollere hoc jus deftruendó Angelos. Yj atj d. dift. PuLATO dicitn on effe immor- ? agl tales Angelos confideratos in o rdine ad abfolu- Trp eütt tum Dei dominium, & ex fei pfis. c. exigitivé, i gt & in ordine ad voluntatem De ris natura. n.a. i tanquam Autho- p ermiie Cüm enim Angeli fint pars uni- ) T il verfi perfecti, etiam exigunt confervari ab ea lia ;j voluntate, qu &um. & liberé vult univerfum perfe- pmzm q iij d QUJESTIO IV. : j! j | f d Quomodo . Z4ngeli font. in loco il g! OTANDUM I. Quid fit effe in loco circum- s W m : Jiriptivà?? SuAREZz hic L. I. C I. D 8. tria .requi- j M DISPUTATIO L 94. ldJ þ]' m requirit. . 1. ut res locata extrinfeca fuperficie 2. T comprehendatur vel comprehendi poffit. j utrepleat totum locum mole fua. 3. ut natu- ;m:mnmla » raliter nullum corpusfecum compatiatur; adeo- at & patiatur refpe&tu vicinorum cor- yinin Jr6* tU que ut ag i, porum. Circumfcriptioe , inquit , fola corpora pro- locos quia extrinfeca fupenïcie circumdane ajiu, f ! prie funt in .qtiil il tur &j compre benduntnr oel comprebendi po[Junt. (quod ra illam fic ve- d exra d dico propter celum empyreum ) €9 int 4 aa d) p lent locum mole fua , ut illíco extendantur , & nullum s ref] € aliu d corpus naturaliter ibi compatiantur. Jeu admittant, . fübfan [d NOoTANDUM 2. Quid fit exiftere in loco a ubicabon definitio?? S'u AREZ l. cc. dicit illud exiftere in WrAXDUM loco definitivé, quod finito tantüm loco adeffe etinm? T oteft cum certo magnitudinis termino , frvecum d fecundür illo babeat commenfurationem «el non babeat, id eft, t dl quàd non b abeat aionem &? pa[[onem refpettu. vicino- sinem fe vum corporum. Sic Angeli & corpus Chrifti in goperatur Eucharifia dicuntur exiftere definitivé ; quia i, Edf nihil patiuntur à vicinis fibi corporibus, quam- dein loco vis adfünt in loco determinato, & forté etiam nn loco, | per commenfurationem cum loco. n ( e uid fit exiftere in loco NoTANDUM 3. NUANDU antimn? Exiftere per fubftantiam in loco m oiriy per fubft eft nihi laliud, quàm fubftantiam fic effeinloco, uv ut nec ad eam denominationem requiratur ope- 'K ol ratio nec ubicatio diftinéta, nec quidquam aliud Verüm GONETUS hic "létonft h. diftin&um à fubítantia. "IQ m Difp. 4- $. 1. n- s. aliter hoc explicat, ubi ficait: * QUöd Mitto [entenziam Suarii Lib. 4. de Zingelis cap. 2. 3. * d entis: dngelos e[Je im loco per aliquod ubi 7. 62 8. dic RE feu modum pr efentie , illorum fubfiantie fuperadditum,, N I IOI L TOf TMM DE NATURA ANGELORUM.( 95 i 3 h & ad predicamentum ubi þertz'nentem : bic enim dicen: "- ) r di modus explicat quidem formam ipfam, qua "fngelus * AU formaliter vedditur prefens loco , féd non declarat illius g ilï lg W fundamentum ,. feu vationem formalem proximam, de rfitng, qua [olinn in prefenti difputamus ; bic enim Jolim in- T i quirimus, an ficut ubi corporeum convenit Jabftantüs ^M M j D Ilj materialibus , mediante quántitate; ita comveniat 4m- gelis , medid illorum fu A i bflantid , vel folnn mediante po- tentia ad extra operativd , f& operatione tranfeunte qud ad extra circa corpora operantur. - LT lta GoNETUs, juxta quem rem effe inloco per fubftantiam idem TUlreim h effet, ac fubftantiam Angeli e Íffe rationem exi- W rf ll gitivam ubicationis. i st NoTANDUM 4. . Quid fit exiftere in loco OMT. per operationem? Exiftere in loco per operatio- odv i ; nem eft fecundüm füam fübftantiam nulli deter- M þf UM minato loco alligatum effe , imo ne quidem per t rl ubicationem; fed tantüm rem in loc r C o conftitui, Vrv H in quo operatur, & ob hoc ipfüm quód Opere- porius, turinloco, eam poni in loco; fic ut non fit ( fot A prius effe in loco ac poftea operari, fed prius fit u operari in loco, ac pro pofteriori figno rationis confequens fit effe in loco. exftr I NorvANDUM 5. Quid fit effe in loco per funtiam d applicationem virtutis operative ad locum , feu per ali- v fcdeni quid &quivalens cum operatione? Exiftere in fegutt loco per applicationem virtutis o perativce eft, QUib quód res nonfit in loco per fübíta ntiam nec per T j ubicationem nec per operatione m; fed precife jct, uU per hoc, quód velit fuo tempor e operari inali- quoloco, & deftinet füam fub jgat ftantiam.ad ope- randum in aliquo loco, quam vis non ftatim fe- j quatur operatio. v.g. Zngelus Perfie, quamvis ' longo H p DISPUTATIO L. 96 g f re nihil operetur in Perfia, eo ta- fe in [ longo tempo a men quód v el per voluntatem fuam vel per ali- f : ffe&um fe deftinaverit ad operan. us quem alium e j j focum, dum in Perfia, proptere 3 dicetur effeinPerfia. - . qniett, ? : NoTANDUM Ó. (QUI d fit effe in loco per af corp unionem cum loco? Effe inloco per unionem eft corpore, in quo qnrope . habere phyficam unionem cum qqQponis d res dicitur exiftere; ita ut, fim oveatur alterum deftruatur hzec at totUn corpuscum quo datur unio, non «inquo unio, fed tantüm corpus alterum nempe conti- uiu; &f p nens aquirat aliam unionem curm vicinis corpo- ibogds p ribus, quin propterea res unita aquirat novum : potei locum feu ubicationem. NOTANDUM 7. Qui d jüt exiftere in loco us at dnm; fic pv ubicationet n qmodalem. Exiftere in loco per localem nil aliud eft, quàm poni 1 extrin ubicationem in re determinativum ad ho c, ut habeat refpe- srimint ema corporum autriiou &um vicinicz aut diftantiz ad fyft in univerfo ; prout in PHYSIC A dictum eft. :g fiom do, five u E Hinc fi res moveatur quocunque mo e motu communi, nec effario JET motu proprio fiv aquirit aliam ubi |e ationem & refpe&tum ad fyfte- xl u Ali autem Recentiores comre T :ma corporum. muniter concipiunt han c ubicationem modalem DI putant enim eam con fiftere "tl locum longé alio modo; in quadam nota characteriftica non refpe&tiva ad & Dring| &i iyftema vicinorum corporum , fed abfoluta, que tam en mutetur quotiescunque moveLtur It qpe corpus. Nos conformiter ad principia tradita l. 300 d ] ra Pollingana fequimur priorem i j ts f in Pbilofopbia nof? acceptionem. et)que q INOTANDUM 8. Quid fit locus extrinfeczti, ï i | j &cti$ €1L h uniVer[i | 1 ^ qui .z'ntrz'nfecus , adequatus & inadequatus? Intrin forma l | LT 01 L] DE NATüRA ANGELORUM. 97 A —— h ! Lilim Vel) " | forma cuicunque rei inhzrens , per quam deno- 1 minatur effe in hoc loco, RT ( i five dein illa forma U drn d denominans fit aliqua ubica tio modalis, five fit unio ad locum, five fit o L ( | peratio in loco; nec O t u m. etiam refert, utrum illa ubicatio inhzrens fit refpectiva corporis 10 extrinfeci vel certe plaga, Doraty aut non refpectiva. Locus extrinfecus eft füper- ficies corporis ambie ntis immobilis. : Locus ad- QD hf T equatus eft totum fpatium, quod explere Anpe- lus, vel in quo abfol uté poteft operari. -Locus iC Qv IUA. 0 inadequatus eft pars illius fpatii, quod explere poteft Angelus per totam fuam m agnitudinem , vel in quo potelt operari. ülereit g Hic veró iterum SUAREZIUS aliter fumit locum intrinfecum & QY extrinfecum 1 u i ; fic enim ait hic L. 4. c. I. num. 3. Elfe in loco e xtrinfeco, in quo res e[fe dicitur » 9t Md extrinfeca den ominatio vel ad f um [ Jmmum . aliqua. velatia ( f ad locum extrinfécum. — Locus intrinfécus eft «modus in- trinfecus & fuo modo abfolutu $ élius véi, que alicubi ie m eJe dicitur. — Effe in leco extrinfe C0 iterum /dupliciter i, n Jumi. potefd ; vel quid circumfcribatur à loco extrin- um uf Jéco 5 vel quid mon diflet ab alia ve, fed fit fibi in- WCSD (10n8 j tmé prefens. (nem m - NOTANDUM 9. Intam variis acceptioni- um d bus quoad locum, etiam varias effe in ipfa refen- yrept tentias. — Prima fententia dicit, Angelos omnino f di non effe in loco, aut certé eíTe ubiq uU£, ubicun- n lil que poffunt operari. DURANDO in 1. dift. Hzc fententja tribuitur rnopi 37- P- 2. q. 1. ubi docet, ii p quód Angelus fit ubiqu e, ubicunque poteft ope- rari5 adeoque quód Angelus fit in omnibus cor- us poribus univerfi ; & fi plura vel majora fierent [ J univerfa, quód ftatim ac fine ulla- ]i fui mutatione j D. afmort. Tiatt. de Angelis. G effet y 98 DISPUTATIO L ammab effet in omnibus illis univerfis; quia -inx omnibus J FWI" T eani poffe t fucceffivé operari, quamvis non poffet j fl omnia fimul movere : " fufficit enim, üt ipfe pu- a ere fimul poteftatem ad operandum in ATUR tat, hab It quocunq ue loco disjunctim & in omnibus fuc- j fünti ceffivé, ut fimul omnibus adfit eo modo, quo j u & effe poteft. .. Echunc fenfüm magis declarat q. 2. ieril en, ubiinfert, non poffe Angelum proprié moveri ita ut transferatur de loco ad locum; Jfy. j localiter , sterialefl, quia non eft in loco circumfcriptivé , neque de- af efet fed fimul eft in omni loco , in quo effe finitivé, j v Mij [ oteft. — Secunda fe ntentia dicit, Angelos effe in « f f efic loco per oper ationem , & hec eft communis Tho- rl pat ;re p JatU miítarum. Jértia dicit , Angelos effe in loco 4] ! qrenum, p er applicationem virtutis operativd , & hzc eft alio- "'homiftarum valde etiam communis. uare- smndum rum & sj er ta dicit Angelos effe in loco fer fubftantiam , heéceft scoTr. Quinta vult Angelos effe in1 bl ial aliqu tiperari i co fer unionem ; hzectribuitur CAPREOLO, & eft VASQUEZII, prou t eam refert SUAREZ um ff Sexta fententia alligat Ange- IATUR : hic L. 4. c. 6. n. 2. d xl los loco. per ubicationem 1n0 dalem. Eft communis Recentiorum. . A DICO r1r. . Angelus eft inloco, (alii ad- 10 Cor i & qgh dunt) faltem intrinfeco ; (ego veró cum sUA- aEz10 addo infuper) etiam extrinfeco. Cum- 3WWCWO ! clufio eft contra DURANDUM. um PROBATUR I. Communis eft fapientum MOL ] n & rudium conceptio illud nihil effe, quod in Mi loconon'eft; ergo. fmt.q.2.m.jait ; quod turuR nempe rudes fic e xiftiment. q. 1. m. prob. ARI- "i STOTELES 4. Phyf. c. 1. ait: Omnes exifLimant, " uf 'T'ufcul : ia qua funt , aliubi e[e. cxcERO Lib.r. quz DE NATURA ANGELORUM.: 99 S,q At Q queft. de animabus feparatis ait : - Sifunk , nus- quam e[fe non. po[funt. tün, V Et s. AUGUSTINUS de U&dop tl li immortalitate animz : Quidquid eft , nusquam e[f non pote[? ergo idem de Angelis. TL rl PRonATUR 2. Daturali W h) j quis ordo uhiverü; ergo Angeli fünt in loco. c. prob. Sidatur ordo D d & D Dd univerfi, tunc etiam Angeli ordinantur ad mun- dum materialem ; fed fi hoc, tunc funt in loco; C10004 [ (i X lls m ergo. Min.prob. Si Angeliordinantur ad mun- dum materialem, tunc ordinantur in genere ali- 1 i qu cujus caufze effective ; fed tali modó funt in lo- Tfeloy afb Iu hr co; ergo. Maj.patet ; quia nihil ordinatur ad alterum, nifi efficiat aliquid cum altero vel in tf f altero, vel patiatur ali btl quid ab altero, & fic re- agat in alterum. — Min. prob. . Si Angelus ordi- tus, (v natur ad mundum materialem ^ i, ut aliquid opere- tur, tunc jam erit fübítantia naturz Angelici ts d ordinata ad aliquid determinatum ; quia non CAPROM poterit operari in omnibus corporibus univerfi refert stl faltem effe&um fpecialem ac fibi proprium; er 80. t lp ("PROBATUR 3. Scriptura teftatur Angelog Ff cons partim effe in coel o partim in terra partim in in- ferno. v.gr. Apoc.ra. dicuntur ejé&i e[fe ? culo; ,( 9Q in Evangelio Chriftus dicit, fe vidiffé Satanam rero CU Jicut fulgur de celo cadentem ; item deimones di- fe | vll g cuntur ejici é corp oribus obfefforum ,. aut p ermiffi ingredi in porcos ; ergo. DICO 2. d Tationem. Angelus non eft in loco: þer ope- [ L l PRosATUR Conclufio r Impoffibile eft u : prob ngelum operari in loco, quin fit determinatus hn d ) vel ab alia caufa ad operandum inloco ; fedfi ! le: I' T lic eft determinatus ad operandum, jaip per hanc ipfam 100 .l)IïS RBUTATIO i AL 00 4 ipfam determinationem tanquam aliquid prius ad operationem eft exiftens inloco; ergo. "d PROBATUR 2. Prius eft effe quàm ope- mwäzc rari;ergo etiam prius eft effeinloco quam operari , ! H fpamli in loco. Confequenter effe in loco per opera- lat tionem prefüpponit effe in loco per effentiam. ,,1d d PRoBATUR 3. SiAngelus tantüm effet in g J loco per operationem, tunc Angelus quiefcens vminatos p ab operatione, vel anima feparata v.gr. anima hopATU! Abrahe in limbo ante nativitatem Chrifti non ) magnum eritinloco; hoceftfalfum; ergo. Maj. pate ; win celo .ï quia & anima poft mortemin veteri Teftamento t hinc ! nihil operabatur, fed erat quafi in ftatu dormien- gt determ tis in limbo Patrum, üt communis fententia fup- i i non onit. é " l It ;. À ; " 1 1 tranfi PnaosATUR 4. SiDeus àcorpore tolleret v a quantitatem, adhuc effet inloco; ergo & An- 1 vero gelus erit in loco, etiamfi ab ipfo tollatur hoc l ts Df accidens, quod eft operatio. PRoBATUR 5. Angeli funt in ccelo empy-; iC in/ tóns mod reo, cüm tamen nihil operentur in illud ceelum: DIATUI füpponitur enim illud cclum efle immobile, in- T exfte generabile & inalterabile ; ergo. hi I DICO 3. Angeli non funt in loco fer ap- ol j plicationem virtutis operatioe ad locum. ! PROBATUR Conclufio. Non eft Angelis Wmmt liberum applicare virtutem operativam ad quod- ; Qont s Wb vis objectum ad quod voluerint; ergo jam pr&- | ceffit in Angelo alia determinatio, vi cujus li- i 1 hi i T mitetür ad operandum in hoc potius quàm in il- Jo loco; atquifi precedittalis determinatio, jam hlm e 1 j ) h erit in loco per aliquid prius ad applicationem !Qb Jl virtutis operativæ-; .«ergo. DICO "m E Y TE Wi d ahqwd DE NATURA ANGELORUM.,/ IOI Y N üee DICO 4.: Angelus eft in e o loco fer uli- QU eationem modalem realiter diftin&ta m nlo ()q o Senfus eft , T r quód cuivis Angelo fit à Deo af fignatum fpati um quoddam univerfi, in quo pof- Xl du fit & debeat exercere fuas Operatio IN f ] Dd nes fibi pro- prias, vel viciffim recipere actione s talium cor- Id i porum. Jam ad tale fpatium Angelos dico effe W a[a y J Q determinatos per ubic if d ationem modalem. & ii PRoBATUR Conclufio r. Dicitur in Evan- N £elio , &t Ts magnum effe chaos intermedium inter beatos in ccelo & inter damnatos in inferno, ut 10 dtrmye non liceat hinc inde tranfire ; ergo etiam Án- At geli funt determinati vel ad codlum, vel ad in- fernum , ut non liceat alt erutris ex fpatio fibi r tl defignato tranfire , quàm parum licet homini ; m t tranfire vel in ceelum vel in a&rem per leges na- D tl ture : jam veró quod in hominibus eft defe&us vel levitatis naturalis, vel negatio potentiz vo- UT litivze, hoc in Angelis eft defe&us ordinis, & "ii Uubiecationis modalis ad alium locum. timmo PnosaTUR 2. Hoc füblativum indiffe- rentie ad exiftentiam in loco datur , & füfficit; €ergo. mt.g.r.m. r U! prob, iisdem argumentis, qui- CU $ b?ls in Philofophia proba * vimus m T odum sz'mtg'a-» q.2. th. prob. negative. V dii dvl DICO s. Angeli intra locum füum ade- quatum fünt ubique negative, feu per indiflantiam, ; i . Senfus eft bic: fit v.gr. doemonibus à Deo de- (OUL 1' TY i terminatus aér vel infernus, Angelis veró bea- l tis celum em pyreum. Datur igitur in deemoni- ts bus ubicatio | gpphCä , modalis , vi cujus nulló modó , di- ftent à quolibet pun&o fui fpatii adeequati, ita Ut neque dcmon diftet ab Afia nec ab extremo 3 Aül;- d j VU 102 DISPUTATIO AI. At pal'tem Americz, fed fit refpeGivé ubique eódem mo- ! paff(ï lo mehtó : non enim diftat à quolibet pun&to hu- ii dete jus fui fpatii per fubflantiam, quia hec eft indi£- ( ferens ad omnemlocum ; adeoque pofitivé non IT diftat nec ab extremo Afiz nec ab extremo Ame- godden : rice ; neque etiam diftat à quolibet punéto per jl M j Pro commenfürationem füz quantitatis & magnitu- j d pag dinis, quia fübftantia Angelica nullam habet de- auradi terminátam quantitatem , nifi folüm eam, que li l aIZIM commenfuratur loco adezquato, ita ut fi locus D) itantig adequatus fittotus ifte aér pro ddemonibus, quan- ; Terum CO titas cujusvis dcemonis poffit commenfurari toti yili erigen huic aéri: neque etiam diftat à quovis puncto vuvet cjr« per ullum aliud determinativum , vi cujus deter- i pirü minentur à Deo ad exiftendum in aliqua parte fuiloci adzquati; quia ponitur hoc ipfum effe j Om tmoreis f locumadequatum & non inadequatum, ad quem determinati funt, ut ibi operentur: nec deni- yelnt i lBATU que poteft poni, Angelos per leges nature de- vionalis terminari ad exiftendum determinaté in aliqua s membr parte füi loci adequati; ficut determinatur ho- r f mo & animalia progreffiva, quorum locus adz- quatus eft ambitus terre, inadequatus vero illa m 01 j Ü Qd 0 pars hujus ambitus, ad quam per circumftantias & difpofitiones caufarum fecundarum determi- trefentia n i opera nantur: hoc, inquam, dici non poteft ; quia Angeli non fübduntur talibuslegibus mundi cor- 9400 ad | ( ( porei; ergo non habent ex ipfo mundo corpo- reo ullam determinationem, ut per circumftan- titivé g j ! ' tias temporis fint potius in hac parte fui loci ad- tttonem equati quàm alia.. His ita explicatis. PROBAT1 PRoBATUR Conclufio 1. Sublata deter- Wi pétam ad minatione modali per ubicationem difti 'üijon aliquam // "01 DE NATURA A»NGELO;RUM. 105 ublq l l ï lo aliquam partem loci adzequati Ceiï'at.dif'cantia à etp n"d quavis parte loci adequati ; fed in Angelis füb- Qd i Q GOq t Nf I lata eft illa determinatio modalis ad aliquam par- dat Q tem loci adzquati; ergo. Maj. patet 5 quia di- remq l ftantia à quovis alio loco habetur per ubicatio- QU i Ut TU nem modalem ad determinatum locum particu- ^M larem. Min.prob. Angelineque exlegibus mundi dTl lum li l lm & corporei; neque ex legibus naturz fpiritalis de- terminantur ad ullam partem loci adzequati; ergo, jf À li 4fnt. q. 1. . patet ;5 quia quoad. commenfuratio- TDODIS nem fubftantie Angeli non alligantur ulli quan- Denfir t titati rerum corporalium. 4.2. m.prob. .Non QUOT pj ! datur ulla exigentia natur&e fundata in bono to- VL (l tius univerfi circa entia fpiritualia , ut Angeli L alligentur parti determinate loci adequati; ergo. tdocgtnd Ant. prob. Omnes rationes, qu: dantur in re- um bus corporeis pro divifione locorum particula- s gt rium, ceffant in entibus fpiritualibus 5 ergo. la t PROoBATUR 2. Pofita determinatione ani- Tnate d me rationalis ad operandum in corpore & fingu- etermitt lis ejus membris verum eft dicere, quód fit in mm Iongi- toto corpore faltem negativé feu pcr indiftan- :quatus W tiam; ergo etiam pofita determinatione divina t Cicumie in Angelo ad operandum in tali fpatio dabitur dirum & ejus przfentia faltem negativa per indiftantiam, [ npotefï ! ] ut poflit operari fine novo motu locali M in to,tg 31 Dusrmi j '»1 fuo fpatio adzquato. n | L " 1 däeïquat.uha y mundo l DICO $6.. Angeli intra locum a er C funt pofitivé in aliqua parte loci fui a ? applicationem virtutis operativa. 3 dæquajyrþti per vtl / PRoBATUR Conclufio. QUs Ange li non pof,Q funt effe in parte determinata fui loci adequati QUb i il l j per ubicationem modalem , nec per ullam aliam ) ! — j. ; 4 deter- DISPUTATIO I. , NA 104 i ju æqüüü determinationem relativam diftantie pofitivsw ab aliis partibus fui loci adequati ; nec per opera- ( :edä IU !7 ") Q tionem, nec ullo alio modó affignabili 5 ergo l m a tantüm ibi fünt per applicationem virtutis ope- ) N j : rative. ni. q. 1. &9 2. m. patet ; quia aliàs An- gelus diftaret pofitivé ab aliquo pun&o fui loci adequati, cujus tamen contrarium conclufione g precedente oftenfum eft. 4.4. m.prob. nega- tivé. q.3.m. vero pofitivé fic: Prius eft appli- h034TU jppondo. care virtutem operativam ad objectum quàm ope- rari; ergo Angelus per prius eft in parte loci atinmed yi, adzequati per applicationem virtutis operative quàm per ipfam operationem. . Znt. prob. .Di- gt cuntur aliquando Angeli exifteré in parte loci m d eallete 1 adequati quin operentur; ergo prius & tantum ibi funt per applicationem virtutis operativg, 4j erpo. entotem. Zint. prob, Locus adequatus deemonum v. gr. eft.a&r, locus Angelorum cuftodum eft terra; ehtte po m & tamen aliquando demones quiefcunt in ob- feffis, & Angeli cuftodes non femper operantur / D x font in hominibus ; ergo, dmtermer DICO 7. Angeli non poffunt naturaliter f iif ac univerfaliter fimul effe in duobus locis adz- quatis. Conclufio eft omnium Theologorum, Ttpyroo aovl PnonBATUR. Locusadzquatus eft, ad quem hOAT Angelus ab Authore naturz alligatur ut in eo üerf, Operétur; atqui ex terminis evidens eft, An- X gelum naturaliter non poffe effe extra illum lo- 3&13,, ! qun. cum, ad quem ab Authore nature alligaturj [ l à idi €r2o. 4 ! ! T P ] b $ ï. DICO $. Poteft tamen Angelus naturali- —— Z obus j— 1 N ) " t fge ^ ter intra fuum locum adzquatum effe in du locis PAf 01 DE NATURA ANGELORUM. 165 M 5 p Jocis inadaquatis, il j medio. quin pofitivé exifcat in inter- D lil 5 Ti i — Explicatur Conclufio. Ponamus v.gr. locum li adequatum alicui Angelo effe defignatum codlum ? Q — E EE EU EE J bt E E Íydereum : dico, quàd poffit Angelus operari ärlllm 9f Exci inoriente & occidente, ficque in extremis ex- m E—i p—- E iftere quin pofitiveé l mþïüþ ! 2 per fuam fubftantiam fit in T la . intermedio. | PRoBATUR. Angelus pofitivé non diftat Á | i patoj, - gb ullo pun&o fui ] ociadequati; ergo poterit operari immediaté in quocunque puné&to füi loci zwæmw tf J üdequati, etiam in pun&tis extremé diftantibus quin operetur in intermedio. It at i Subfumo atqui fi fic poterit operari, poterit; Ti t etiam exiftere in extremis quin exiftat in inter- lh r medio; ergo. nt. fubfumpti prob. — Applicare RI , | m el r fuam virtutem operativam ad illa loca inadzquata eft exiftere pofitivé in duobus locis inadequa- uf tis; erpo. TE OC DICO 9. Hinc & Angeli cuftodes natura- liter aétu funt in duobus locis inade fint in intermedio. quatis,l quin i t bos loctt Senfus &f , quod Angeli cuftodes a&u fint id cclo empyreo, & a&u interra, quin fintin coelo &plogont s fydereo vel in aére intermedio.- al d df i PRosATUR Conclufio 1. Si ita exigit bo- h l ! r num univerfi , ut cuidam ordini Angelorum de- (sl du d fignetur ab Authore naturz duplex locus inadze- em .quatus, quin fint in intermedio, tunc erunt na- [ um d turaliter in dupliciloco inadzquato; fed; ergo. Min. patet ex eo ;; quia in omni providentia ho- l mines indigent connaturaliter Angelis cuftodi- yols? büs partim ob ordinem & fübordinationem im- fl L 3 media- N "h 106 DISPUTATIO L pit! MU imediatam partium proportionalium univerfi, p af. tim etiam. ob naturalem humane voluntatis in- m " , in op conftantiam ,. cui convenienter füccurrere de- mada fiq buit per aliiora auxilia providentia Dei. — Maj, ,]P[] [perum Qrob. Siitaexigit bonum univerfi, tunc illaubi- j n catio replicativa Angelica, quz aliàs in corpori- bus eft fupernaturalis, eft debita natur& Ange- Jico 1 j (f n &0! lice ; fed fi eft deþita, eo ipfo erit naturalisi ergo. a p PROBATUR 2. Anima in corpore tanquam I054TU loco fuo adzquato ita eft in extremis partibus, j i, qUia ut non femper fit in intermedio: fic enim non , tonfufi informandó partes fanguinis utique non eft in intermedio , dum eft in parte dextra vel finiftra; at itio & TE ergo & Angeli poffunt effe determinati à Deo ad operandum in fpatiis ab invicem diffitis tan- ! f us f s conp quam locis fuis inadzquatis, quin determinen- tur ad operandum in intermedio. , fübc DICO r:o. Poteft Angelus fuperna st inte turaliter effe in duobus locis ad&quatis. Y01; PROoBATUR Conclufio. Effe in duobus lo- mpetit t feriel. cis ad:zequatis nihil aliud eft, quàm Angelo de- terminata effe dualocorum fpatia, à quibus non « Cond m, extra que tamen ts d diftet pofitivé per fubftantia operari non poflit; fed hoc p oteft fieri fuperna- t vis turaliter; ergo. Min. prob. Poteft hoc fieri in hus ad corporibus, ut fuppono ex lis qu& dicta funt de tit def taTrfan replicatione in Philofpbia Pollingana; ergo à for- tiori id fieri poteft in Angelis. ^glis f DICO :r. Angelus natural iter poteft effe dtm ? pufitivà vel in toto loco adzquato, vel in ejus A d qualibet parte, vel in quovis minimo puncto; *Nitive vel omnino in nullo pro fuo arbitrio. PROoBA- n Per DE NATURA ANGELORUM. 107 huüwmve i MT PRosATUR Conclufio. Angelum effe po- & UCCurr ! fitivé intrafüuum Iocum adzquatum eftnihil aliud, | NH De ) quàm illum operari aut applicare virtutem ope- verf rativam ad aliquam partem loci adequati; fed t »lur il 41l Q eft ipfi liberum, an velit o perari in aliqua parte velin nulla5 ergo. du ! & [m li DICO 12. Poffunt naturaliter plures An- geli effe in eodem loco adequato , & qualibet ilius parte. Conclufio eft contra plures Thomi- Omore & ftas. T hr PRonsaTUm. Angeli nec obftat impene- C n It I Don af g trabilitas, quia funt impenetrabiles; nec etiam obftat confufio operationum , quia poteft dari d lr fübordinatio aCtionum & virtutis operative in tiit i R ordine ad eundem finem, vel earundem inter fe, quamvis fint in eodem loco; fic etiam actio It demi | anime & corporis, quamvis compenetrentur ad invicem , fübordinantur tam ad eundem finem, m tam etiam inter fe. P i d DICO ra. "Tantus probabiliter cu[ivis An- gelo competit locus adzequatus, quantus corre- m Anfó fpondet feriei aCtionum illiconnaturalium: — .£x- AU plicatur Conclufio. Si v. g. aliquis Angelus fit ia quit deputatus ad circumagendam fpheram Saturni, Mferi lr Martis, Jovis &c. totus ille ambitus talis fpheree sl ho erit locus adzquatus hujus Angeli: fi veroó An- » ii lL ii j gelus fit deftinatus ad cuftodiam Perfie, dico l; efg(]ä totam Perfiam effe illius locum adequatum ; aut fi Angelus fit dire&us ad cuftodiam Parochi, dico totam Parochiam & loca connexa effe illius i pl , W ll locum adequatum, fic ut talis Angelus non di- A ftet pofitivé igimo p à quolibet pun&o fui loci adequa- li ti.. Quantus veró operationum ambitus cuivis ]i Ange- — DISPUTATIO I " 108 , ALf Angelo à Deo defcript ; if gias ml yenda in colo. us fit, quæ!ftio eft refol. j fubüq PRosATUR. Locus adequatus nihil aliud PUL eft quàm ille locus, ad quem alligatur operatio ytineatu angelica feu potius feries operationum angelica- ;R sp0xDI rum; ergo tantus eft, quanta eft feries opera- qi tionum. — Znt. prob. Ad unam operationem tan- aimm IX tüm non poteft convenienter dari determinatio dorum s naturalis aut alligatio virtutis; ergo talis alliga- aDass in tio tantüm datur ad feriem operationum. . Znt. qnuus & prob. « Singulee operationes Angeli non reperiunt shocloco " conveniens determinativum in natura, ut per- sypeatt agantur ab hoc Angelo potius in hac :quàm illa *itus ab parte univerfi; ergo. L- nhocfp i J xtiiva At Solvuntur Objectiones. I. Deus htmata « Os]JICITUR I. contra . Concluf. non eft in loco; ergo nec Angelus. c. prob, i kad ho 1 Ver Inprimis eft eadem ratio fpiritus ereati &increa- tij dein non minüs operatur Deus in Celo aut 5Untm pr o. Subítantia um eft in terra quàm Angelus; ergo. t fl a. Angeli nec eft in loco bipalmari, nec tripalma- t loc ri, nec in quovis alio fpatio determinate ma- Wtttativ gnitudinis, nec etiam eft in pun&o indivifibili; ergo fübftantia Angeli eft in nullo loco. c. patet; DIA. um eft quia non datur alia locorum differentia. — Znt. prob. Subftantia Angeli nec commenfuratur un- Vattatis W d quam magnitudini palmari nec bipalmari &c. ergo. 3. Angelus nec per fui totam fubítan- ]m' n. | tiam, nec per aliquam fuce fubftantiz partem eft o in partibus ullius loci divifibilis ; ergo nec eftin "tmina toto. dnt, prob. Angelus nunquam contine- WS, tà tur partibus alicujus totius; ergo non eftin par- Lnr tibus. IoI DE NATURA ANGELORUM. 109 Vl u tibus. /Ant. prob. Si omnis pars loci eft divifi- bilis in alias minor es partes, m h tj tunc eft impoffibi- | älhgatu le totam fübftantiam Angeli aut partem illius Eii f()p contineri ab aliqua parte loci ; cüm indivifibile Of u i non contineatur in divifibili; fed ; erpo. U i REsPONDEO ad 1. tr. a. D. C. & paritatem, Tiv Difparitas eft; quia Deus per feriem fuarum Af ( Mf operationum non alligatur ad determ inatum fpa- &t d tium locorum ; fedtantüm Angelus, Operatur d quidem Deus in loco ficut Angelus, fed non eft ! LOI ht il determinatus & alligatus ab alio, ut operetur d 1, U i vel in hoc loco vel intr ] ahunclocum; Angelus 4 Qu I! jj autem operatur in fpatio locorum, & fimul eft determinatus ab alio ad hoc, ut operetur tan- M, tüm intra hoc fpatium & non alibi; & hine vir- tus operativa Angeli pro priori ad operationem Mi rb eft determinata ad hanc potius fpheram füze acti- Wl . j vitatis, & ad hoc potius fpatium quàm ad aliud. CM Dixi tr. quia verum eft, Deum effe in loco per u5 C Operationem, p ?. ul explicatum eft. rout in Trattatu de Deo Di fp. 2. q. Iectt -di2. dift. a. Subftantia Ahgeli non eft in Yermniet determinato loco pofitive per commenfuratio- jo ii nem quantitativam , c. per alligationem virtutis ol tj activ&. n. a. vel quod idem eít fic: fübftantia at d Angeli non eft inloco per commenfurationem fue quantitatis faltem independentis ab arbitrio pl mentis. c. hii !l per determinationem virtutis ad Ope- tpam ii randum. n. Quamvis enim fübítantia a ngeli - E ,:x nullam neceffarió habeat aut producatin fe quan- niz p d — titatem terminat apm P ï. l am commenfuratam fpatio fuze l * x ! l Operationis, tamen ejus virtus o perativa alliga- l " yidi J ! l : Eur ad certam activitatis fphara Im, extra quam —— I i / j Ü con- — DE NA IIO DISPUTATIO I ! Qifrantt connaturalitef non poflit operari. Hec autem partes P![lfes tquide alligatio eft aliquid feparabile ab Angelo ; &five q vocetur unio ad locum, five vocetur ordo ad ^ Ublcat locum, five vocetur applicatio virtutis opera- ä ; ]ICITU tive ad locum, five quovis alio nomine nobis jj ribo perinde eft: nos vocamus ubicationem modalem h ergo feu entitatem refpectivam, que eftformalis de- 4; Nm terminatio Angeli ab extrinfeco ad hanc fphe- TE j 6 ram activitatis. ii ! ^92. dift.a. Subftantia Angeli non eft in s NB loco bipalmari &c. antecedenter ad fuam determi- , pn yu. Mi nationem. c. conféquenter, n.a. Poteftdici, quod Angelo fit à Deo determinata certa fphera acti- isin, fj vitatis, quam extenfione fua indefinita, fi velit g in fe producere quantitatem dimenfivam , poffit ; m d totam explere. Si autem hoc nolit Angelus, eo Á quod ipfo quod extenfio indefinita non poflit manere (pufcu indefinita, tenebitur Angelus in fe ipfo produ- sisloque cere aliquam quantitatem arbitrariam, qus erit ài t in commenfurata magnitudini contentz intralocum EC adequatum Angeli: fic v. g. Angelus cuftos Per- tim n fi; poterit habere vel magnitudinem totius.Per- W. Pj TE j fum fuerit. fix: vel unius civitatis aut doxpüs , prout ipfi vi- Qu n Ad 3. inprimis retorqueo in animarationali, v"'is qi p quz eft in partibus corporis humani. £. 92.n.a. Q0XD] & dico, totum Angelum contineri in quavis parte loci. 244 prob. n. a. 4d prob, dift. Eft lit, q —ä $9. c, f impoffibile totam fübftantiam contineri totalita- te ubicationis & rei feu loci locantis. c. totali- A p qq tate rei locatze. n. Mgj. Cüm enim eadem res mplicat t per poflit habere relationem ad plura, noni V Va | totaim TIOI Mar DE NATURA ANGELORUM. III ! [ Q m Angelo totam fubftantiam vel anime vel An t geli referri T ad plures partes materiz. . Voceml Ü : Relatio ergo feu ubi. d) V catio erit quidem per intellectum divifi . bilis, non P vero res ubicata feu Angelus. H D OBJICITUR 2. contra eandem. p. THo- 'MAS in pluribus locis docet, Angelos non effe Q e&f()m]a j inloco; ergo. Z4nt. prob. i. In r. Sent. a. r. 0l l f li ad 4. ait: JNon reputo inconveniens , Quód Jngelus Jine loco po[fit e[Je & non in. loco, rationem in locum babet. Prob. 9. quando nullam ope- TR 3. dePotentia, WT ol a.19. ad 2.. Nibil probibet /4ngelos non e[fc & in loco, fi. voluerint, Prob. 3. In 4. dift. 1o. q.. .d. 3. qua- ! (IIICI) (l "Lfen af ftiuncula 1. Nibil per fe € 7 proprib loquendó eft im Mf rv loco t in loco, mifi quod loc 0 circumfcribitur. Prob, 4 Ina.:dif 37. 9..3-3. T, ad;3. MU wf Locus eft nomen Qdl menfure , unde e[Je in loco proprie fi & nificatur. 14 e[fa inmenfara; quod utique non con Lt m venit Angelis, Lab Prob. s. Opufculo 48. de predi camentis. c. r. de Angelis loquens; de talibus , inquit, mon poteft 1040 Qu propri& dici efJe im ubi ; UEL nam ea que funt in ubi, Vs Cl eontinentur m loco: fed bujusmodi "masis continent locum quám contineantur. à loco ; Yem GQl n ergo proprià ; i funt in ubi. — Prob.6. In 1. dift. 3 7- q. 3. ad r. ad 2 K[e im loco d& im loco mon con venit zngelo, mifi per accidens; im quantum [oilicet corpus vel co a[fJumptum; anïmarariow rpus cui per operationem applicatur efl in loco. Q u Ergo. lr n V: REsPONDEO. n.a. ad brob.r.dift. Dicit i d D. THOMAS, quód Angelus poffit effe fineloco Jb inadequato. c. fine adzquato. n. vel fubdifl, fine n c ! adequato per commenfürationem fubftantie , & pofitivé. c. per alligationem virtutis, ac nega- y a Qs tivé.n. Verum eft, quód Angelus poffit nihil I Opera- M y x II2 DlsruTATio L 0X yA5 U oþerari, & forté etiam nullam 'pr"oducere quan- l j t (hoidid m d er titatem in fua fubftantia, aut quod poflit fuam extenfionem non referre per commenfuratio- gt r uter nem ad aliquod corpus determinatum: hoc ta- m men eft impoffibile, ut Angelus non fit deter- " ang€ ! minatus.à Deo ad operandum in determinato li mnum differentia temporis przfen- fpatio univerfi pro p gamm te, preter ita vel futura, quamvis actunon ope- qhr fump. loco. .4d prob. 2. idem refpondetur. retur in eo «ur 1pi AAl prob. 3. dift. Nihil proprié eftin loco pro- sens rem rietate verbi grammaticaliter accepti. c. proprie- hnc te tate verbi phüofopbih accepti.n. Verba fignifi- ionem a cant grammaticaliter rem, prout eft obvia fen- JJICITUR fibus & populo; locus autem , üt eft notus ac qunurm CO obvius populo, eft circumfcriptivus rei locate. w deb Itaque fignificatio p ropria grammaticalis dicit in&locus circumfcriptivam exi ftentiam. . Sed Philofophi m An res intuentur, üt funt in fe ipfis, non tantum 9j Ang: ut funt obvie fenfibus: cürn tamen in penuria - « 2 (fario debeant uti verbis aliunde verborum nece er- ndinlo jam ufitatis, fpe obligantur novos talibus v inm oniv ' bis imponere fenfus aliásque fignificationes; & (Onens talis eft etiam fignificatio, dum per locum hie & nunc intelligimus determinationem rei ad ope- m Tatio UNDE randum in aliquo determinato fpatio. "Ad prob. -Locus eft nomen menfurz proprietate Bo A. dift. itüdis, rammati caliacceptus.c. proprietate pbilofopbica. n. d rob. s. iterum dift. NNon poteft hoc A c TT propr ié dici proprietate locutionis grammaticali. C. propri etate locutionis pbilofopbica. n. a.' - «dd. 1 ',;*X!Hnl NOn rob. 6. eó dem modó dift. NNon convenit An- . Rütnply elis effe in loco grammaticaliter accepto. c. phi- , quando B l(y'()pþzcä accepto. n.à, unc temporis D. THO- QUE '4 Da& E 0 1 DE NATURA ANGELQREUM. gjg mPTOdUCer 'p. THOMAS utebatur his W *d Wf : ï terminis ,. ii termini i Q ; utpote fcholaftici non er ant adhuc füufficienter enfllrg. | * per ufum determinati,, TU U ln : neceffe igitur erat, ut Vs hln ! Joqueretur utendó no minibüs conformiter ad i acceptionem & confue g d tudinem populi. Itaque dumait, an gelos non effe in loco , debuit & r l hunc terminum fümere in fignificatio ne com- Ti muni ac grammaticali ; fed communis acceptio TO u non aliter fumpfit hunc terminum, quàm ut in- GD ] y teligeretur. fpauum a liquod circ umfcriptivé D C p complectens rem locatam , dum int erim Schola- 00 fj ftici per hunc terminum intelligunt precisé de— d obrg . terminationem ad aliquod fpatium. d « UBJICITUR 3. contra eandem. t u I. H quorum unum continetur in altero, jux tà ARI- mieds i STOTELEM debe j nt extrema habere fimul ; fed Angelus & locus c i orporeus non habent extrema m ümul; ergo Angelus non continetur in loco. mamyre Vin. prob. — Angelus indivifibilis non hab W et par- iaf d tes; ergo. 9. Juxta Ariftotelem totum univer- mug fumnon eftinloco; ergo nec Angelus, c. prob, mifcats Ideo totum univerfu m non eft inloco, quianon datur continens tanquam claufula fui term M fa. " ini; mem t fed eadem ratio eft in Angelo; ergo.- ResPONDEO ad . dift. €Maj. illa, quorum. ä m 4 Qpl unum continetur in altero per commenfuratio- (ute H j ! nem quantitatis, debent extrema habere fimul c, quorum unum continetur in altero ( t nem viriutis o ber alligatio- [ i l peratvi. n.Maj. vel $. 9. tr. Maj. ]7 . dift. Min. Non habent extrema fimul diverfi- jj 1 Convemux - tate partium phyfica.c. diverfitate metaphyfica. , 'n. Mno uando enim Angeli induunt quanti- ; u9 . tatem difti nétam à fe, etiamtun Cpo mlnt habere NI j JD.zhmort Tratt. de 4fngelis. H fimul v i NA'[ DISPUTATIO L. 114 1 as diig m & principium faltem, — ubüantia COl fimul & medium & fine m concipiendi. [ i jj fünd: ' fecun.dtlm noftrum modu ., AAd 2. tr. a. n. C. &xpar itatem. . Difparitas, (um nec co mmenfuratur prO'(lm eít; quia totum univer nec per alliga- 1 g l roxim. commenfuratione q uantitatum , iihgc IX tionem virtutis determina tur ad aliud quidpiam fum nec eft oriens ] extra fe; quia extra univer R | ] qoxD E nec occidens ; econtra Ange lus faltem per alli- determinatur ad aliquid ex- jn Mi a gationem virtutis «hacciden tra fe. gf € " Os8JICiTUR 4- contra 2. & 3. Concluf. s elt ac ft in loco per fuam fübftan- 1. Si Angelus non e€ eindetermir tiam, tunc eft in1 OcO per operationem vel ap- ( 4 pite plicationem virtutis O perativa;fed; er go. frob. lus eft in loco, quod € 1 adeoqui Maj Per illud Ange [ tiva, ul proxim a ratio fundandi ubicat jonem angelicam 5 | Illud eft ratio fundandi ubicatio- gt p ergo. c. prob. st determ D nem angelicam, qu od importat determinatio- 'nem aut limitationem in ordine ad locum; fed gerprop | j *ma üni fi hoc, tunc operatio ve l applicatio virtutis eft ilnti Ar ratio fundandi ubicationem angelicam; ergo. Ordo ad locum eft accidens; ergo 1n perfe Prob. Min. &t QUf C effenia non eft ratio formalis ad locum, fed 9. Ut fubftantia fit in cempore , ali- ünslium Operatio. £5 N tdi, a, quid ei fup eradditur fcilicet intrinfeca ejus dura- tio; ergo etiam ut fit in loco, aliquid fuperad- itiefom 3. Prima & po- ditur effentie nempe operatio. Lttep tiffima operatio cujuslibet fubftantie eft magis b 60 TILes intrinfeca quàm ubicatio, fed prima operatio qu 'non habetur per effentiam ac fubftantiam; ergo AUE 'mec operatio extrinfeca ad locum. — Min. prob. Lt I.l- Prima operatio habetur per potentiam opera k l5 Vi [ DE NATURA ANGELORUM. 115 &Pïinci T ( n | g di, & hec diftinguiturr N ealiter à fubftantia; erpgo, u 4. Subftantia corp Orea non e ft immediata ratio ln Di ac formalis fundans ubicatio nem in cor poribus; W tra ] : ergo nec fpiritualis in fpiritualibus. N ! dfnt. prob, K Illud eft proxima ratio fundandi ubi cationem, I diil Qu quod eft proxima ratio ac formalis ta ngendi lo- UO r cum; fed hec non eft fubftantia, fed j quantitas; 1l n ergo. 1 4 nj RESPONDEO ad 1. n. M; ad prob. n. Min. ad prob. dift, aj. ad prob, tt.a. . c. Ordo actüalis . ad locum eftaccidens. c. ordo po tentialis ad locum, &* hj n.a. vel fubdifl. ordo potenti tf (f terminatum eft accidens. tr. o alis ad locum: de- rdo.potentialis ad m v locum indeterminatum. n. a, Su i m antia ange- lica equé exigit effe in loco, ac iftud. exieunt A qott corporas adeoque fübftantiaan gelica eft ipfa fua Qp ratio exigitiva, utfibi determin etur locu Amdad db $, quam- l [ vis non exigat potius hunc quàm aliu m locum. At d i ! Itaque ea determinatio debebit fierj à ead o provenit ex proportione fübftantiz 3 Deo, aut ngelice ad jto vt iftud fyftema univerfi. Poffet etia m dici, in ITE ipfa fubftantia Angeli confiderata fec j undüm hanc Ea ., menfuram perfeétionum, quas ha bet, reperiri ; at od ln rationem; cur exigat potius ordina ri ad hunclo- cum quàm alium. n «Ld 9. dift, a. Ut fubfta v a li ntia fit in tempore TL a&tualiter ac formaliter, il c. ut fit in terhpore radi aliquid ei füperadditur, 3Pr caliter & exigitivé, n. a, dntba d Hic iterum coNETUs ? qui hoc objicit, exit extra limites queftionis, - |pinu d uod ipfum.imputat ht SUAREZIO: aliud enim eft, quód ordo feuubi- " catio ad locum fit accidens j & aliud quód ratio Qd '&fun.damentum hujus ordini S deberet effe acci- 2 dens. DW 116 DISPUTATIO L j utonem dens. Sic etiam aliud eft quod duratio ipfa fit | J ht id dt diftin&a à re durante, & aliud quod fundamen- T tum & exigentia durationis fit diftin &a à fubítan- yurtin j , pofterius negamus. tia; prius concedimus ag tifi ad Ü ZÁd 3. tr. Maj. n. Min. ad prob. n.a. Coqtra- f a'andüm D itur ex Philofophia. rium enim fuppon ft ratio fof— ,U f Ad 4. dift. a. Subftantia non e g f m malis fundans ubicat jionem. determinatam. tr. in- y j m. determinatam. n. a. & fuppofitum, quód detur ág t ullum fundamentum forma le in creatis ad ubi- i, d cationem determinatam. Quamvis enim fub- jetiu u ftantia etiam corporea v. g. cubus ponatur cum ea tamen quanti tas non eft ratio, i, fnt f quantitate , yipir, cur cubus ponatur po tius in oriente quàm occi- ficut folus Deus determinat ad /c? ylinz hd dente; adeoque gum n individuum, ita folus determinat ad elffe relati- i, 8 vum corp oruim fecundüm ubicationem & dura- d effe relativum eft etiamjuxtanos gir r t tionem, quo ars objectiva in dividuationis feu terminus re- tpat ai Caterüm ficut quan- ITH fpe& us ab individuatione. Wa ia titas mo lis prebet Deo fundamentum ponendi [ l nia corporum & non in alia, LT corpus in hac vici oftquam femel ex determinatione Dei in aliquo L w R determinato loco per pri mam fui exiftentiam . Ht dri tas virtutis angeli- t oU aj ofitum eft fic etiam quanti ce pr ebet Deo fundamentum tri buendi Angelo A: ln er m otum hanc & non aliam ubicationem, poit* & m quam jam per primam creationem ac determi- 8 trfufi Dei in hoc vél illo loco adequato po* r nationem fitus eft. Yit virtu OBTICITUR 5. contra eas demo I- XD- THO*' r l MAs docet, Angelos eo modo quo funtinloco; " f j tantüm eíle in loco per operationem, a ut per IU « äpph- IOL J pE XliïA'rurug ANGELORUM. 117 FY | ldq kf applicationem virtutis. Operative; ergo. Zint, li prob. In r. Sent. dift. »7. ii li v$Sodgfe ats lrs ! N Quod. aliquid. determinetur ad locu m aliquem, boc mon !j ! aift inquantim per. aliquem motum applicatur ad locum Ti ?Co illum C2* non ad alium;. bec autem applicatio vel intelli- gitur fecundim fitum aut. contattum , vel fecundim for- ET Ti j mam , "vel fecundim. operationem. aliquam : fecundum i formam , ficut anima eft in corpore, quomodo "dngelusg ! | D Tiougn l 0n. potef?. e[Je in corpore, cim non fit attus corporis s Jécundim . determinatum fitum, — ficut pun&us in. linea lr enj f DAU Q quam ierminat, quo modo Zngelus im loco mon eft 5 quia e[Jentia ejus omnino à fitu abfoluta eft : fecundum DEU contattum ,. ficut in loco eft CcorDus s contattus autem It IN N D d dicitur dupliciter , proprie 69 metapborich: proprit tan- gere eft ultima babere famul, && patet quàd boc "Ingelo t derd AR comvenire mom potefb; conta&bus autem metapboricus g per attionem, C iffe taCbus potef dngelo convenire, Ib Relinquitur ergo quàd Zngeli defimiri el determina- [ lemint vi non po[Junt ad locum aliquem , . mifi. per attionem trim ag & operationem. .Etpoft paucaz fngelus & quali- entum ptt bet fubfiantia incorporea mon potef e[fJe im corpore n vel in loco mifi per operationem, que effe&tum aliquem ao "] àn eo caufz. KEtinfra: z4ngelus eff im loco quate- fii exl D Wus operatur Circa aliquod corpus locatum el motum, v itucs d ,;. vel lumen *vel aliud bujusmodi. 2, Idem Ouodlib. r ] W j l i 1.3. 4. ait: Sicut corpus eff im loco per conta&ium J i j dhnen[ffoge quantitatis, ita J4ngelus efl in loco per W i contattum *virtutiss fi quis autem. velit virtutis com. 918 | tattum. operationem "vocare propter boc, quàd operatio eft proprius virtutis effe&us, dicatur quüd. ngelus 6l in loco per operationem; ita tamen quüd per ope- 4 J Jl fi rationem mon intelligatur fola motio , fed quecunque unitio, qua fua virtute J& corpori unit prafidendó vel ( ! 3 conti- yM T. 118 pDisPUüTATIO " 1 pl]fü continendá , «el quocunque alio modó. — Simile habet Pl lx 1 L. 3. contra gentes. c. 68. 1 u D REsPoNDEO ad . dift. a. Dicit Angelos nem e ffe&üs diftin&i - j rat ieffe in loco per operatio m funöaw ab ipfa unione & ubicatio ne ad locum. c. effe- &üs indiftin&i fubdif?. dicit Angelum effe inloco i ju^ feu neceffariam m lunu fic caufalitet & per operationem feuliberam, &quidem in loco vel ade quato vel J, am pofitivam. C. sliter Q ter r inad:equato, ac per przfenti tantüm per operationem libera / m & per exiften- g ilaopa Vels. 2. dift.fic: viübiiss & tiam in loco negativam. n. a. -Docet effe in loco per operationem 'obje&'ivö Tosnoxi & terminativé. c. fübjectivé & formaliter. n. a. ; illud potius effe zjonempræ' Ipfemet n. THoMAS infinuat 1. Q A formale conftitutivum locationi s in Angelo, um ad operationem in tali g quod eft determinativ di, D loco: illud autem eft ubicatio modalis, quz in . a determi -fuo conceptu formaliffimé dici t determinatio- ] | Ue ante nem ad oper andum in tali fubjecto fic locato. w detenn Et hinc np. THoMAs tantüm vult dice re; quód We: D0l tum fit in loco , quod Angelus per hoc & intan titiam. operetur in loco adzquat o, &inquantum ope- ratur ubicationem modalem feu unionem fui ad untum. : ut locum, & quidem operatione neceffaria: ficut ignis operatur calorem, vel corpus grave ten- tüperat d talis operatio fit EUH dentiam ad centrum; eó quó ex principiis nature & ex determ inatione Dei. üt qui us femel eft determinatus W "Poftquam autem Angel j ad locum adequatum, tunc poterit fe ipfum de- m "terminare liberé ad operandum vel in hac ve ]in ttls t ttilnp ila parte loci adequati , vel in toto loco ad- | i '"gquato; tunc vero per operationem e . rit pofi- WF ta ut operatio ipía *üy tivé in loco inadequato, 1 ve » 01 DE NATURA ANGELORUM. 1I9 ll , At vel applicatio ad operandum fit formaliter ipf'a prefentia localis pofitiva in tali parte loci inad- t D l f IN equati. .4d . idem refpondetur. i & U | OBjJICITUR Ó6. contra easdem. Illud pro: h umeïfem ximé fundat ubicationem Angeli in loco conna- TR turali, quod eft ipfi ratio tangendi nunc majo- rem nunc minorem aut omnino indivifibilemlo- ATa 1 Nf cum, prout ipfi libuerit; fed fola operatio vir- LU D rj tualiter tranfens hoc habet; ergo. Mim. prob. J Sola illa operatio eft libera dj o dili , adeoque pro- libitu T obf variabilis; ergo. DC RESPON DEO. dift. Maj. Illud fundat ubi- lgt df cationem przfentie pofitivs. c. indiftantie ne- h p gative. n. Maj. vel fubdifl. fundat ubicationem SENSIST refpe&tu loci inadzquati. c. refpe&tu adequati. ts n..Maj. Dixi Angelum tantüm poffe operari in- -n]rU. n d | i tra determinatum fpatium mundi corporei; ad- jio fcht eoque ante omnem operationem liberam erit in * Vl d loco determinato-per alligationem virtutis Ope- tl rativ&: non autem erit in eoloco per pofitivam dquiat prefentiam , fed per negativam indiftantiam ; J UOT inquántum non diftant ab ullo punéto fuilociad- equati: ut autem pofitivé fit prefens, habetur nf Qs gI&Vc per operationem ubicationis formaliter, non tan- tüm caufaliter; prout vult Gonetus invertens hs p ftatum queftionis. ;em]i[]ä[iül OsjiciTUR]7. contraeasdem. Ratio for- Ms malis proximé fundans ubicationem Angeli de- ; t j [ n — l bet talis effe nature, ut Angelus poffit fe ab " omni loco abfolvere; fed hoc folüm poteft effe j i .; '. ; operatio aliqua libera; ergo. Min. patet; quia ; per aliquid neceffarium non poteft, dum vult, li OPEU q 4 fe ab . ; NATI 150 VD-ISPU.TATIO I. . m'temm fe ab omni ubicatione ex - imere. Maj. prob. 1. ex Lruoloco. ; $. THOM A, & textibus Obje&.9. citatis. Prob. o. Perfe&iffima forma fubftantialis nempe anima g. rationalis poteft ab omni corpore abfolvi3 ergo Angeli, etiam locabilia perfe&tiffima, qualia funt gt natuga joterunt ab omni loco abfolvi. c. prob. Major rei lo- t indi eft connexio form: cum materia, quàm ihac pro" cate cum loco; ergo. Prob. Maj. 3. Angeli $n N poterant à Deo creari ante mundum corporeum ; «udum Cor ergo poffunt effe fi neloco connaturaliter. c. prob. adm ii Si potuerunt creari ante mundum , tunc eft illis- Znt, huffent i connaturalis ftatus effe fine loco; ergo. ;2 prob. - Status ille, quem habuiflent ante creatio- qyolto qà D ul (jus T nem mundi, non erat determillatgs ad ullum lo- wnate m cum; ergo. RrsPONDEO. n. Maj. ád prob. 1. refponde- vidüppof | tDIs TmUD tür idem, quod ad Obje&. 2. refponfum eft. h: D Ad prob. ?. inprimis inverto argumentum: For- 1i, non (fb im| ma perfe&ifüma nempe anima rationalis non poteft naturaliter exire à corpore quando vo- ttigntor ] n LI Ti prefim luerit; ergo nec Angelus poterit exire à loco fuo adequato. s. 9. retorquendó: Formaper- jb Angd | Hermimt fe&tiffima poteft abfolvi ab omni corpore; ergo :5 «1 etiam perfetiffimum durabile poteft abfolvi ab — KITUR omni tempore. Adeoque Angeli non necelia- tl VU rió exiftent in aliquo tempore etiam angelico. h fEd A 5 3. tr.a. n. c. ad prob. dift.a.. Eft major conne- U o üAng xio forme ad materiam quàm rei locatz ad lo- [ Vf Tn cum determinatum. c. ad locum indetermina- l jiit ; tum. n;a. Forma habet aliquem finem fine ma- m teria, nempe anima feparata fine corpore; nui- ]a autem rés naturalis, qu:x eft pars univerfi to- etur ad : Wamu tius, habet aliquem ünem , quin ordin aliquam 9lh ( 41 | DE NATURA ANGELORUM. I2I * l ] 1&2 Lt | aliquam partem univerfi ; hoc e&; quin fitlocata üh in aliquoloco. Itaque nec Angelus habet finem fine determinatione ad o fj Q f li perandum inaliquoloco Tj f uaha It ,determinato. ÀD PRORB. 3. dift. a. Angeli [Vl Uf l] poterant à Deo creari ante mundum COf poreum i prioritate naturs. c. prioritate temporis n. a. eflä, u f; vel fuübd ä Mlj AZ £i«c. inhac i/'. in alia providentia poterant fic crea- providentia & ftantibüs prefentibüs X Tif : decretis. n.a. SiDeus voluiffet Angelos creare ante mundum corporeum, non ordinaffet illos l tv ad operandum in aliquo loco corporeo; adeo- j T. 4 LADfecret que habuiffent inadzquaté aliam naturam. Et hinc fuppofitó quód Deus voluerit Angelos non Sal umf effe partem hujus noftri mundi corporei, potue- runt creari ante mundum étiam prioritate tem- MU tintn ! poris; fedfüppofitó quod Deus voluerit eos effe partem hujus mundi, prout a&u voluit in hac Qu providentia, non | OO poterant connaturaliter prius creari, nifi folüm prioritate nature; quia Angeli r quai l femper exi gunt ordinari ad aliquam partem mun- Tít eyrei di, [ cui vel prefint vel in qua operentur; & fic d. Form : ipfa creatio An gelorum jam erit locatio fe u ficiens determi natio ad locum. u fuf- jl d OnJICITUR $. contra easdem., Illud quod j at continetalterum, non continetur in illo tanquam um d inloco; fed Ang elicontinentlocum. — Subfumo; f mj atqui fi aliter di Angeli continent locum , non poffunt ii ci effe in loco nifi per operationem; er- n i. 80. .Maj. patet ; quia dolium non eft in vino, Ti necuniverfumeft inipfis partibusun iverfi. Min. du frob.1. ex D. THOM A : , quPruwsmesarc. fic ait : Subflantia inco x U rporea [ua virtute contingens uj Za Temn corpoream , coniinet ipfam , & mon continetur D - ab j 122 DISPUTATIO L iil uj Ü ab ea: anima enim eft in corpore àt continns, G9 non üi contenta ; . 69 fümiliter 4ngelus dicitur e[Je l] jm ;:vsmc t 0 in loco corporeo, momn à£ conientum , d àt- continens p aliquo modo. Ergo. Prob.2. Min. ex GREGORIO (amu dnima non Quj D NyssEN O L. de anima. ubi dicit : qope1 efl in corpore i in vafe , [ed corpus potius in ea. ^ ) , Ergo.. '. r j j ! ! ; DoRor RESPOND ro. dift. Maj. Illud quod con tinet alterum localiter , non continetur in illo [poxDE g localiter. c. illud quod continet alterum confer- ; 1801 vativé, non continetur in illo determinativé. n. xnglos d Maj. Et fic etiam refpondetur ad textum D. T H O- MUE. Senfus eft ; quod anima & Angelus con- 1 001 sls ope tineant res corporeas, non localiter üt dolium continet vinum, fed confervativé : poffet enim obication qiüin a inverti argamentum : Illud quod continet alte- rum proprié eft in altero, & non poteft ab eo m poffun I auone | exire; fed Angelus continet aliquam partem uni- verfi, prout ab Adverfariis c onceditur ; ergo. äl d An ontinet il t Maj. patet ex anima rationali, qua dum c corpus, propr i& tamen eft in corpore, & non Wrefenti. Adeoque ex hoc ipfo, poteft exire à corpore. 1 um quód Angeli contineantaliquam part em univer/i, f db re&é infertur, eos connaturaliter à Deo ordi- LW d nariad continendam vel confervandam illam par- . ïäïillpotejf [ * tem univer fi; &fic alligantur ad illam partem D tsf univerfi per virtutem operati vam & prafiden- tüütoc, tiam, ita ut non poflint fe ipfos abfolvere ab "rem f iloloco. Hinc poffet etiam re/ponderi 2. fic: tt. s [ Msj. diftt. Min. Angeli continent locum per al- U r ! ligationem virtutis operativz ad eum locum. c. er commenfurationem quantitatis aut per ope- T. i Wuid li rationem. n. Min. Adiexiun D. GREGORII €Ó- em .DE NATURA ANGELORUM. 123 DI lh E i A dem modó refpondeo. — Corpus potius eft inanima l, fed l quàm anima in corpore per ubicationem confer- (j vativam. c. operativam. n. d diétis. | ,Senfus patet ex * diiy UT OBJICITUR 9. contra 4 & s. Concluf. Ubicatio per indiftantiam rei locate à loco, ita Hqu ! L ut res pofitivé non fit in loco, no n eft agnita ab ullo Doctorum ; ergo eft figmentum. CO Itj T dlenym con'fg REsPONDEDO. dift.a. INon eft agnitaquoad modum loquendi & in terminis. tr. quoad rem. ATT Dn.2. D.THOMAS & alii Doctores ( D » qui agno- fcunt Angelos adeffe rebus per o perationem, lum fed tamen non diftare à rebus, ad quas ordinan- lrl Wf tur ut in illis operentur, neceffarió debent ad- mittere ubicationem indiftantize negativa pofiti- X i W u d vam; quiain aliis rebus, ad quas non ordinan- tur, non poffunt operari immediaté fine nova Quytanr determinatione Dei. Quettr, « D. THOMAS híc q. 113. à. 6. ad 3. de Angelis cuftodibus loquens fic ait: Vuedun a 4dngelus licet interdum derelinquat. bominem locá ao U (po- fitivà prefentiá oper ationis) non iamen eum de- que erl relinquit. quantum. ad ejfettum cuftodiee , putemt . quia eiiam dum eft in- calo . Cognofcit quid circa bominem |aga- ]l à Deo Í Qur . mec indiget morá ten 1 oris ad motum localem., v Jed ftatim poteft ade[Je. Jam veró fi juxta n. r Ho- at il ! MAM Angelus ftatim poteft adeffefine moratem- vniy poris ob hoc J » quód non derelinquat hominem, jj fequitur eam habere ad hominem ubicationem j j indiftantie, Item hic q. 52. a. 2. C. dicit : Zn- gfpgmkfl Ti U Belus eft virtutis &? e[fentie finite: - - . Virtug au- j i iem ns eli, quia fmita ef? , mon fe extendit ad ommia, j jad ad a liquid. unum determinatum, - - - Unde cim h u u Angelus Ft im loco per applicationem 'virtutis ue- ad locum p j DISPUTATIO I 24. afep yn locum , jkquitur, quid mon. fit ubique , nec in. pluribus 76&! gt p tüm.. Hiciterum D. THO- Il fünt al locis, fed in uno loco tan MASs agnofcit, quod Angelus fit inloco per ap- T TU2 & tamen agnofcit alibi, vehcæ $u plicationem virtutis ; non operatur, non fit in quod Angelus, dum jp ireros loco; erit igitur Angelus in loco per applicatio- h & fimul non erit in loco ob de- nem virtutis , xlmmlmt T E fe&um operationis. Evidens ergo eft, quód 15P0€ í p. THOMAS 4 d evitandam iftam contradictio- i po nem agnofcat modum fofitivu m feu determinationem i g & exiftendi per indiftantiam neg atioam, dum pre- ! & fimul agnofcat cifó applicatur virtus loco ; modum exiftendi pofitioe in loco feu per indiflantiam yis t dum actualiter operatur in loco. jr s Ange pofitivam , DricEs. Si daretur indiftantia Angelorum m Degate [ t negativa, tunc non daretur ullus motus localis; .üntelger fed hoc non poteft dici; ergo. .Non dare- « debere RzsPONDEO. n. vel dift. Maj. um loc tur motus localis in ordine ad operationes natu- qddein rales neceffarias Angelo. tr. quoad liberas. n. i Maj. uoadliberas operationes, ficut aquirit Angelusno vam determinationem ad operandum IoXDEQ in tali vel ta li loco, ita aquirit novam ubicatio- ustic& ' nem; adeoque & motum. Concluf p. : l iequin ORJICITUR IO. COnlra I2. Tünprehen, N THOMAS hic q.52. a. 3. expreffé negat, plures Vlicoro Angelos poffe effe in eodem loco ; ergo. t m REsPONDEO. dift. a. Negat plures Ange- [ ' one ] los poffe effe in eodem loco fub eadem ratione ltl caufe, & relaté ad operati ones ejusdem generis [ li & nature. c. füb divería ratione, & relaté ad j i&l Senfus pa- At Qb operationes diverfe rationis. n. a. dum tet per ipfam explicationem D. Thomz , dicit; 01 DE NATURA ANGELORUM. - 125 W,mln PI l dicit; non poffe pluresAngelos operariin eodem ) l Ht fubjecto , ficut plures motores ejusdem navis , qui omnes funt caufze partiales imperfe&tz in eo- Ti dem genere ; hoc veró repugnat perfe&ioni ratur, m Angelicz. r Si autem diverfi Angeli in eodem ii Qp tl fubjecto diverfos effe&tus caufent, non r epugnat 00 0l eos effe in eodem loco. Et hinc dum unus An- | ergo ert, qu'.' gelus immittit v.gr. illuftrationem homini hujus TL n generis, poteft alter immittere alias infpiratio- 7708 nes; ficque poterunt effe in eodem fubjecto , ! d confequenter z TU amf; iminatu. & ad fic operandum effe detier- Tif 1l DicEs. , Cur ergo n. THoMAs fimpliciter Linpdrm negat plures Angelos poffe effe in eodem loco? n d malé enim negaret fimpliciter adeffe v.gr. Pe- trum, fübintelligendó non adeffe armatum; ergo j Wi " à pari non deberet negari plures Angelos poffe Prtbonest i l eífe in eodem loco, fi tantàm intelligatur, eos al Dbent non poffe effe in eodem loco füb eodem mo do y fita operandi. E d optra opera um ulid 'RESPONDEO. Hoc ideo fieri; quia p. THOMAS hic & nunc refpicit ad locum Ange» Condi i lorum inadequatum ac pofitivum, quem fimpli- gt p citer comprehendit füb nomine loci : fupponit autem, in hac providentia non dari ullam exigen- t p tiam, ut duo aut plures Angeli operentur füb j : diverfa ratione in eadem parte materis. .Nos edn r loquimur deloco adzequato ; fic tamen, ut di- J xf (f K verfis Angelis faltem inadequaté conveniat alia j pars materie fibi fpecialis ac propria. s hnt,' dfii QUA. pl LU 126 DISPUTATIO L Icülo -QUJESTIO V. g D dU 1 | Quambdo ZAngeli moveantur ? 1l g f m m ÀD OTANDUM I. Corpusmoveri poffe motu Motu continuo mo- um V. continuo & motu difcreto. , u 0 veri eft, quando partes re i mobiles fucceffivé deferuntlocum in quo funt, & fucceffiv é fubeunt :'j 9, | Madum anrintri partes loci acquirendi. Sic quando movetur At navis, priüs deferit prora locum adequatum, ropt, paulo poft puppis ; & prius ingreditur prora puppis. Motus elium ef novum fpatium , dein primüm bilis fimul defi- difcretus eft, . quando tota res mo fzo d qüæü nit locum fecundüm omnes fui partes, & fimul m non grtanfeud fecundüm omnes partes occupat novum locum. Sic quando anima deferit corpus, ea fimul fecun- W. d düm omnes fui partes deferittotum corpus; nec i, Qndi exiftimandum, quód una pars v.gr. jam exierit adhuc hareat in corpore. T0 é capite, &altera pars WMTUR NoTANDUM 2. Dari etiam motum ?n/ian- v Dwnni d taneum, "Moveri aütem motu in[lantaneo eft, dum ii 0b t res movetur per totum medium fine differentia 1. Sitr fucceffiva durationum; üt, dumres mobilis mo- um T vetur v.gr. ex America in Europam, idem fit u Qbl inftans temporis, quo eft in America, in mari VMTUR Atlantico & fimul in Éuropa; nempe ut :n eo- wrinem ( demtempore & unicó indivifibili momentó fimul deferat terminum à quo, & accedat medium, & ttqte aff 'terminum ad quem. ad ao ingrediatur NoTANDUM 3. Quid fit medium commu- lm nicans & mon communicans " vel üt alii loquuntur, tdlong f medium partiipans & mon participans ? Medium ü?hilof?h communicans vocatur, quod continetur intra lo- cum adzequatum cujuslibet rei V. gt. An geli vel W anima. 01 DE NATURA ANGELORUM. 127 f anims.' Sicfilocusadequatus Angeli foret v.gr. Af Af ? Europa, medium communicans foret Gallia vel l Belgium vel'fimilis Provincia, poffet effe quz- T0 ( li lll ] ftio; utrim Angelus poffet moveri ex Hifpania D f W* in Germaniam vel Poloniam non tranfeundó per Uf à Galliam, feu non tranfeundó per medium parti- TU ts cipans. JMedium mon communicans eft, quod non continetur intra locum adzquatum reiv.gr. An- ET D m geli vel anima. — Sic fi locus adzquatus Angeli effet Europa, & Angelus vellet tranfire in Chi- )Uppj& MH: nam, medium effet 'l'urcia vel Perfia &c. lr [ ii Pof- fet ergo effe quaftio , an Angelus poffet tranfiré NT in Chinam non tranfità $ Ov m Perfia vel Turcia &c., AE feu nontranfeundó per medium non participans. Qu DICO r. Angeli poffunt proprié moveri T u localiter. Conclüfio eft-contra DURA NDU M & TE n HERV EU M. PRoBATUR r. Matth. »8. v. 2. dicxitür: m m m da 4Ingelus .Domini. defcendit . de celo. Luc.29. v.15i (ire df Difce[Jerunt ab eis. ( paftoribus) ngeli in celum, res mollit Job. 1. v. 7. Satan ait : Circuioi terram ,. &? per- amnbulavi eam. JTob. s2 Omnia. ilinera. ejus yun, i. yria, 15 frequenter. ambulavi. PRoBATUR 2. PoteftDeus Angelo impri- p at mere ordinem continuum ad feriem locorum monts d Md II quamcunque affignabilem ; fed imprimi talem ordinem eft moverilocaliter; ergo. JMin. prob. pedimus Ordo ad locum eft ipfa ubicatio, & ordo con- [ tinuus ad loca fibi füccedentia eft motus j y!P tet ex Philofophia; ergo. DICO 2. Angelus poteft moveri motu u continuo. 20 PRo- DENA; 128 DISPUT ATIO L g PaonATUR Conclufio 1. negativé 5 quia icantia ; ergo. (f nem d i non poteft oftendi impl Moveri motu continuo ! ya 0 PROBATUR 2. efít locum divifibilem fucceffi vé & divifibiliter ? corpu eftfieri; ergo. Min. prob. p aquirere; fed hoc pot j qnius pa Ordo ad locum eft ip fa ubicatio, & ordo con- tinuus ad loca fibi fuccedentia eft motus, ut pa- Ws po ' K 4 tet ex Philofophia; ergo. íft moveri motu ) DICO 2. Angelus pote n emo & continuo. jgpurticip Conclufio r. negativé 5 quia hppATUR PROBATUR non poteft oftendi impli cantia; ergo. gigolibet PROBATUR 2. M overi motu continuo. duper j eft locum divifib ilem fucceffivé & divifibiliter ci extremi aquirere; fed hoc poteft fieri; erg o. Min.prob. Ailihoc ft virtutem füam operativam ap- Angelus pote tfeando | plicare ad part es extremas v. gr. Europg , quin 4j Mot ftatim eam app licet ad partes medias aut alteras s mrtüte do vult fucceffivé occupare to- extremas, quan tum fpatium Europg, & fücceffivé deferere fpa- :'ädi&antia, tium Americe ; ergo. ft moveri motu MTUR : DICO 3. Angelus pote m ad. etiam difícreto. Conclufio et contra sco TUM, alios. tint d MOLINAM & plures &ptefto - PROBATUR I. Angelus habet negativam indiftantiam ab omnibus partibus füi loci adz- II s. quati, üt patet ex di&is in precedente quæfciq- ne; ergo. 4 dte PROBATUR 92. Moveri motu difcretö 'elfcv EUMIOI W UMTU fimul à tota re mobili deferi terminum á quo, &fimulaquiriterminum ad q uem; fed hocpoteft L A *f An fieri; ergo. Min. prob. ngelus poteft fimu in eodem momento amittere ordincm a d totum E termi- Vr - "wn. ïi.[ )1 L Tettt ! DE NATURA ANGELORUM. 129 EM ) N ] q : OI terminum à quo, & in eodem momento aqui- ! Quf QOnj rereordinem adterminum ad quem; ergo. — nt, ii prob. Quando homo morit ur, unio feu ordo 8 l 19 Min.px ] anime ad corpus amittitur it momento refpectu Y OROO omnium partium corporis, & non fücceffivé re- . "L l fpe&u unius partis poft alteràm P multo magis poteft fieri in Angelo ergo idem & LOT DICO 4. Angelus etiam potefttranfire ab uno extremo ad alterum, non t ranfeundó per medium participans. i g J PRosBATUR Conclufio r, Angelus non T QDDf diftat à quolibet pun&o fui loci ad &quati; ergo df poteft operari in quocunque pun &o voluerit, . Mi etiam in extremis pun&tis non op erandó in me- ) nE d dio. Atquifi hocfieri poteft, pote fte tiam tranfire i, non tranfeundó per medium partici pans; ergo. AMin. frob. Moveri taliter nihil Qus d d aliud eft, quàm Ti applicare virtutem operativam a d pluraloca ex- tremé diflantia, & non operari db in intermedio; ergo. PROBATUR 2. movet. D Angelus aquirendó deter- x scur minationem ad opera ndum v.gr. in China, eo ipfo aquirit indiftanti D am negativam; ergo im- x n mediaté poteftoper ari in China non tranfitó me- dió. il a DICO 5 jot a Angelus potefc tranfire ab uno extremo ad alterum, etiam non tranfeundó per medium non participans. l d - PRosATUR Conclufio. Moveri nihil aliud qunit eft , quam aquirere ordinem ad fpatium rei cor- fin €W gW porez ; fed Angelus poteft aquirere ordinem ad j extrema diftantia v.gr. ad ceelum & terram jl ji ,quin l^ aquirat ordinem ad medium 3 .ergo. AMin. prob. - D. ddmort, Tratt. de 4ngelis. l Ex una j DISPUTATIO I. 150 elle&uali poffum co- g ' Ex una parte in mundo int 7 li gt P [ ;itare de extremis non cogit andó de mediis, fic- al L— uitiV'fl | démque rem re ferre per ordinem ; ue unam ean | afedion. ad extrema non referen dó per ordinem ad me- igam C dia: Ex altera parte mun dus intellectualis & rea- t patet ex Pin- qim fcut lis funt poffibiliter fimiles, prou gatis fact diciis Philofopbie. Pollingane. n 9 Ex tertia parte tiva refpectu Angelo- ;?gi[mum' non d atur ulla caufa exigi guguam p yum, qualis datur refpectu corporum, ut non git, ii ( d extrema quin referantur etiam ad referantur à igilaccede media; ergo. Prob. Zint. maxim? quoad 3. inembr. fceretur magna confufio, fi non j gobile no Incorporibus na ediorum ad extrema; st ab ao fervaretur in motu ordo m K0 6 - in fpiritualibus veró nulla e (t timenda confufio; Item in fpiritualibus non datur potentia viferetus f ergo. tujis cor naturalis exeundi e xtra locum adaquatum pro r ad tel fpecial i exigentia caufarum libe- libitu, nifi ex eciali determinatione ac mi ffione tangelicu rarum , & ex fp WLICATU Dei; atqui ub i debet intervenire fpecialis de- ifio Dei, non poteft nafci con- witelnt terminatio ac m fufio 5 ergo. Mgaj. prob. Si Angeli poffent na- fomm, i totum univerfum, & ope- ii dtem turaliter vagari per lla exinde univerfo ac ipfis yari ubi vellent, nu. 2 quedam acce deret utilitas ac bonum na-* inntone etiam Angelis tedt ad ture ; imo po (fet nafci potius confufio opera- tionum ; ergo. ZInt. patet q.2. m. ex eo 5 quia T. deni vellet fiftere folem, fj unus Angelus v. gl. e ^prorta .alter autem mo vere 5 & fic Angelus Perfiz re- AQors e Paleftinz, haud dubié nafcere- fifteret Angelo Tütinyr tur operati onum confufio. Prob. Znt. q. 1. 7. Ti ïv It hunc motum nec aquirunt novam Angeli per WUS, du1 ulchritudinem, nec novam cognitionem, nec lla illis novam gratiam aut lucem &c.; ergo nu ls Y e$inde- B DE NATURA ANGELORUM. ïgt M nf j exinde nafcitur utilitas, : ftedi Q uód nullam aquirant li Dit o j cognitionem, patet : debetu r enim Angelis co- Ut gnitio intuitiva in certa me1 il d fuc& perfectioni. Yfüra proportionata li j sl Ergo non aquirunt novam co- ! gnitionem fucceffivé per e D Fz xperientiam vel per H difcurfum ficut animz ratio nales, quze ex multis Vl , experientiis faci unt inductionem, ex indu&tione d : ;:, fyllogifmum. ORU t Clarum ergo eft Angelos natura- liter nunquam poffe exire extra locum fuum ad. DUr fa. HU g equatum, nifi ob exigentiam caufarum libera- rum fimul accedente fpeciali miffione Dei , ficut fifo, n corpus mobile non (f moveatur ab alio. poteft exire extra locum nifi TO DICO 6. Motus Angeli tam continuus f at quàm difcretus r elaté ad tempus . extrinfecum m y mundi hujus cor nf relaté veró ad t porei poteft effe inftantaneus, DEU empusg intrinfecum, ma taphyfi- cum aut angelicum non poteft effe infta Y ntaneus. v od XPLICATUR Conclufio. ye t Per tempus in- trinfecum intelligitur operationum , COopnitionum dl ol & volitionum , inquantum priorit ate nature una dim, k eft prior ad alteram. Per temptis extrinfecum in- Wa telligitur queedam duratio feu refp ectus fimülta- ] yc bonoi tis ad operationes fücceffivas : Sic v.gr. lux à oOf fole defcendit ad terram, fed p x rius eft in füpe- qui riore aére, dein in inferiore fec undum fucceflio- (f nem ac prioritatem nature ; interim tamen in- j I ftans temporis extrinfeci unum comprehendit jb l] i omnes has innumeras fücceffiones füb uno mo- mento feu duratione ac Y refpe&u fimultatis, quem j fignificamus, dum dici Inus : 0unc. . joxt ROBATUR I. Inmundointelle&uali poteft ; on d9 quæms r es mobilis in inftanti applicari ad loca 2 qua- j DISPUTATIO I 152 r ue per cognition em ; ergo idem poteft i quicunq ationem ac relationem ( B]lm fieriinmu ndoreali per dur V temporis & u bicationem loci , nifi obítent leges g ubonurm univerfi. Aquiin Angelis hoc watumaäfï pature fe bonum univer fj; non obftat ; ergo. Min. prob, fuum locum ad- M M Angel itantüm moventur extra equatum ex fpeciali deter minatione ac miffione w t .- dente conc lufione probatum eft; Uw ) jo du Dei, üt przce atqui quo . d fit ex fpecial i determinatione ac mif- j od d fi obeffe non poteft; u ad t:äe ifl | fione Dei , bono univer : p m ii ergo. o. . Corpus Chrifti in Eucha- X&; j g PROBATUR riftia ponitur in infta nti füb fpeciebus panis & dpspoD. Ange lus in inftanti poteft poni vini; ergo etiam od de colo in terram , fi datur eadem potentia na- jrem f tur potentia füper- turalis in Angelo , qualis da g, a maturalis in corpore Chriftis atqui datur eadem; RY Ant. fubfumpti pro p. Naturalis eft Angelo ergo. bonum caufzliberz, & nul- gelgiic votentia miffionis in a0tUs diT ]a daturratio in univer fo exigitiva motüs füccef- wirend. fivi; ergo. AfDne PROBATUR 3. Corpus fecundum omnes fimul eódem in- 1. Emi fuipartes info rmatur ab anima ftarítl, necpriusin format caput deinde cor ; ergo i prot. bus Angeli. OCO idem poteft fier i in operationi m PROBATUR 4. Lux in uno inftanti diffun- D ditur, mate ria prima in quovis compofito in uno A0 à forma fübftantiali, & mo- inftanti informatur tefnit tus in corporibus continua ferie pofitis propaga- tl turinu no inftanti per omnia media; ergo idem ! um unie us' n' al poteft fi eri in.Angelis, nifi, obftet bon veríi, quod tamen non obftare jam "g kp—rob aþum ma Q Sol- fü. ) DE NATukA ANGELORUM. 199 TO em ! ' | j Solvuntur Obje&iones. MR | | i TM | ; V-O!B'J'ICITUR I. contra r. Conclufionem. | j D. THOMAS docet, motum Angelorum com- If paratum ad motum corporum tantüm effe equi- vocé tnotum ; ergo proprié loquendó non moven- At s. LT türAngeli. nt.prob. P.rz.q.53.3. 1. C. dicit: Sicut e[fe im loco equivocb comvemit corpori & 4n. lt D rv guos ia etimn & moveri fecundim. locum. Jtem in 1. Sent. dift.37. q.4. a. 1. Quia toveri. fequi- ^lüt oj tur ad e[Je im loco , ideo eódem modó convenit Zn- ?I' ll Ellcbg. gelo moveri in loco , ficut e[fJe in locog — & utrum- tpas d que ef? cquicocum refpettu. corporalium. itttyui ] .REsPONDEO r. tr.a.n.c. Quia licetft'eï(- at la, quz vocatur canis, comparata ad canem ter- : : b r reftrem fit tantüm sequivocé canis, eft tamen i t t proprié id, quod vocatur canis ; & quando no- ris d minandó Syrium dico , quód fit canis major, pro- zib U priéloqui cenfeor. .. 2. dift.a. Eft equivocé Vg motus attentendó ad fignificationem verbi po- pularem & grammaticalem. c.. attendendó ad fi- undi V gnificationem Philofophicam aut Theologicam. ml eQtt n.à.. Homines communiter tribuunt verbis fen- inde (rjt fum , prout obje&a funt obvia fenfibus ; ideo sdngd per motum fimpliciter di&um intelligunt trans- lationem rei de uno loco in alterum circumfcri- ia )mpoüto li ptivam, & füb hac ratione fignificata utiquemo- J' tus non convenit Angelo. Sed Philofophi in a [ fua definitione motüs abfítrahunt ab exiftentia lt f rei mobilis vel circumfcriptiva vel definitiva. n m &- 3,- n; ao adPTOb. di&- ao i ä i Motus Angelo con- Venit &quivocé s&quivocatione analogig feu laté P um. c. di&a, comparativa ad analo gatpm primari 3 eequi- yM DISPUTATIO L 1 ?,;4. j p cquivocatione abfoluta & ftri&é di&ta. n.a. D. nnoa j g QU THOMAs To.equivocum fumit hic pro analogo; n quiain ARISTOTELE & D. THOMA DO repe- p ritur medium inter univocum & zquivocum. j jlos &ic Sicuttamen inanalogis analogata fecundaria pro-- )gllteï 3mot ant denomi nationem, üt dum dico: prié particip iASPIq bomo [anus : cibus fanus, proprié id dicitur de ci- Áj a. t bo & homine 5. ita etiam motus in Angelo pro- elus n0! n prié reperitur, quamvis comparatione fatta ad j divifl motum corporuni habeat tantüm fi militudinem. fibiltate d Os]jrcirum 2. contra 2. Conclufionem. r aUm 1. Que moventur motu continuo, partim funt s indei & partim in termino ad quem; in termino d quo, Min. p determi fedhoc non verificatur de Angelo; ergo. uLones prob. Angelusnon habet partes; ergo. 2. Ad glimeaph motum continuum requiruntur tria ; nempe di- eettrinfec vifibilitas fpatii per quod fitmotus, continuitas am, 1 an temporis ne interrumpatur motus per mor fm]pus- ac denique divifibilitas ipfius rei mobilis fed hiec tria nori concurrunt in Arngelo; ergo. Maj. &i phyf ( lu patet ex ARISTOTELE 6.Phyf. c. 4. & 10.. ubi nti- T. dicit: pun&um non poffe moveri motu co Tr ] | Mitas f nuo, quia non eft divifibile. .Mim. prob In- vtüonis f primis Angelus, cüm fit indivifibilis & inexten- fus ficut pun&um, non poteft fe collocare in ii Q fpatio extenfo & divifibili: item ejus operatiOf "r t ftni W nes non menfuürantur tempore continuo , 1€ difcreto : àc denique ejus fubftantia eft indivi- dm * o lo fibilis; ergo. RzesPONDEO adr. dift. Maj. Partim funt TY Ldth ( in termino 4 guo partialitate effe&us vel deter- minationis obje&iva.c. partialitate caufz.n. Min. du imobi ope- OL Pote?c enim Angelus -aquirere ordinem ad ran- l01 DE NATURA ANGELORUM. 155 i d randum parim in termino à quo, partim in tet- li p T04n —— mino ad quem ; adeoque quamvis indivifibilis BU Y T0j p — poteft producere effetus fucceffivos in partibus ET Tuyo I GE continui. Etfic üt determinatus ad producen- Áty —— p Tl lt om dos illos effectus fücceflivos poteft dici moveri £, 55 LE localiter motucontinuo. Itarefpondet p. T HO- du lttyrd - A —3 MAS P.1. q.53. a. 1. ad . & a. 3. ad 3. J j Ange l) E E f —— Zld 2. tr. Maj. n. Min. ad prob. dift. a. q. 1. m. Fat0pt f f - Angelus non poteft fe collocare in fpatio divi- ID Iqämi]iæd fibili divifibilitate principii & fübftantiz. tr. di- ÁICfonam vifibilitate effectüs. n. a. Dico tr. quia Ange- ] partm f jus, cüm habeat fecum identificatam extenífio- IU ; nem indefinitam , poteft induere quantitatem um. M etiam determinatam. ^ Quoad 2. m. pariter dift. ". 1 Operationes Angeli menfürantur tempore intrin- ; d feco & metaphyfico difcreto. c. menfurantur tem- 5, COf pore extrinfeco & phyfico difcreto. n.a. 'Tem- Is p mort pus enim angelicum poteft abfoluté referri ad Bu iftud tempus noftrum phyficum, & fic in uno ; g.l ceffivas. inftanti phyfico elicere plures operationes fuc- 4 101 r fotu d DicrEs. Ad motum continuum requiritur fi, g. . divifibilitas rei mobilis, nec fufficit applicatio its n operationis fuccefliva ad partes fucceflivas; ergó. & collogtt "z. prob. 1 uando anima incipit fücceffivé in- ejis t formare partes adgenitas v.gr. in capillis , car- Ontino s ne, fanguine &c. nemo dicit, quód anima ob yà d ucceffivam applicationem virtutis operativze moveatur localiter ; ergo. Pa ESPONDEDO. n.a. ad frob. 'difc. a. Nemo s d hoc dicit, ubi denominatio dignior & nobilior Catied 3 tollit ignobilitatem. c.. ubi nulla datur denomi- natio nobilior. n. a. vel fic:- Ubi non deferit I 4 ümql y x 136 DmþuTATIOI. f "D fimul alias partes in termino & quo. c. ubi defe- Jj jl quand( runtur ille partes. n. a. Denominatio informa- habüblt f tiva eft dignior quàm denominatio precisé uniti j f Mir localiter. Hinc de anima dicimus, quód infor- Ji qu Ànge met novas partes adnatas v.gr. in capiliis cref- st one ó centibus ; non veró dicimus, quod tranfeat in j c enm Dein quando anima tranfit in. novas partes. 2 latione artes, non deferit priores quas informabat, fed viftof adhuc informat cor, cerebrum &c. t ao. y. OnjJicrTUR g. contraeandem. I. D. TH MAS in I. Sent. dift. 37. q. 4. a. 1. dicit ; mo- l]ICITUJ Idem docet 4motusdi tum Angeli non effe continuum. s. Si Angelus movere- Motus ex x Quodl.9.a.9.. Ergo. sifcretus 1 tur motu continuo, tunc fic moveretur per con- tinuationem operationum in intermedio ; fed jAnre lu hoc non poteit dici; ergo. Min. prob. Ope- d mplius rationes, quas Angelus exercet per intermedium, 20q funt fpecie diverfz; ergo non continuantur ez- IPONDI dem operationes. c.paiet ; quia continuar i di- Ange- iO5 DO citur, dum idem repetitur. e Znt. prob. meriea, | lus operatur inintermedio j uxta capacitatem cu- ,qo i jus vis fübje&i, quo poteft effe diverfum. uninfta REesPONDEO ad 1. dift. a. Dicit motum fuppo- tfential Angelinon effe continuum immediatione fiti, neceffario , & de via ordinaria. c. imme- n d ia ( diatione operantis , & de poffibili. n. a. vel fu- I &z difl.: dicit non effe continuum de poffibili extra l elïen t Angc ftatum affumpte formz corporeg.tr. in ftatu af- fumptetalis formz corporez. n. a. Poteftenim tampli ht AT dici, quód Angelus ordinarié non foleat produ- cere effe&tus fücceffivos in continuo, nec com- B O m muniter motu continuo ; quia non habet finem "fotatt ld inifto motu naturalem faltem viá ordinarià, cum IU " nun- h. I ï;ä DE NATURA ANGELORUM. 137 . tb " nunquam exeat eXtravlocum fuum adzquatum. Ab if Sed fi aliquando appareat in corpore humano, | præCiSö lr tunc habebit finem in-motu continuo.. » Qdiy !Gbl . ld2. n. Min. ad prob.tr. a. dift. c,... Ergo ope- rationes Angeli non continuantür ex fuo genere WU rao vel in ratione operationis. n. c. in fpecie infima. TU agf €.c. Sic enim dicimur continuare vifionem a l Qu contemplationem, vitam &c., etiamfi aCtus vi- lDT tales, aut vifionis, / & contemplationis fpecie .di'. -1'61'[ ; lm doge OBJICITUR 4. contrà 3. Concluüone;n. DOvere. Implicat motus diferetus in Angelis; er go.- Zint. jb Motus ex fuo genere debet effe unus; fed D cote ; fl motus difcretus non eft unus; ergo. Min. prob. Quando Angelus jam eft in termino ad quem, n Qy. non eft amplius in motu, & quando adhuc eft Vermytus ionturee ib termino à quo, nondum eft motus ; ergo. y )C l .REsPONDEO. n.a.ad frob.tr. Maj. dift. Min. n, A Talis motus non eft unus unitate ordinis. c. uni- j vbl tate numerica. n. Min; & c. Primum enim in- rf ftans, quo incipit moveri, effentialiter refpicit J fecundum inftans; & viciffim inítans fecundum tionl habet effentialem refpectum ad primum, ficut LP contingit in dürationibus temporis. Sic ergo duo inftantia conftituunt unum inftan I s fuccefli- offtilit vum feu effentidliter fluens. "d prob. dift. a. l Quando Angelus jam eft in termino ad quem, Dd j non eft amplius in motu, fi ibi habet exiften- Jl ] tiam abfolutam. c. fi tantüm relativam. n. a. [ po Quando enim Angelus eft in primo inftanti quie- tis, effentialiter refpicit fecundum inftans ub pro- ii ximé fecuturum; & viciffim. j ! l 5 Os]Jr- DH WATU DISPUTATIO 138 m]] rmem OB]ICITFIVJR g. contra 4. conclufionem. j j "m 1. D. THOMAS negat Angelum fic poffe tranfire ficut anima cognitio- 2[1'3. Ó de uno loco àd alterum , ! u3 p ab unoloco adalterum; €rgo. | ne poteft tranfire -f.) jpne matet Zdnt. prob. P. 1. q. 52. a.2. ad 2. fic ait : Dum Zn- ï ,4 COT localiter. , applicatur ejus efJentia diver- ly ! gelus movetur j aonttt 1 fis locis; anüm e autem. e[Jentia mon applicatur. vebus E qid ff quas cogita, fed potiu s res cogitate fumt im- ipfa. " 3. Anima non poteft in- M mnue; Q Et ideo non eft. fimile. yp operent formare partes extremas co rporis noninforman- nec Angelus poteft ope- z(ub&anddis, dó intermedias; ergo. df rari in partibus extremi s fui loci adequati non ediis. 3. Angelus non pot- NY operandó in interm 4l | ,IEERT eít invertere ordinem univerfi; ergo necficpo- Ordo univerfi in hoc con- sitis c, divi terit operari. c. prob. u fine o fiftit, quod extremis in terponantur media; ergo. REzsPONDEO ad 1. dift. a. Negat hoc D. tmoriinf ffarió. confe- qünem fl THOMAS, inquantum id non nece ! j quitur ad argumentum qu Qd tunc refolvit. c. a. l m locdlen p. THOMAS tantuüm a prvertt negat id abfoluté. n.a. vult dicer e, ex eo quod anima poffit cogitare l; &t Dd ; dó de mediis, non eo tf qyn de extremis non cogitan ipfo confequi etiar nA ngelum fic facere; ex eo | thUI Conl modum confimilem tranfeun- *€nim, quód neget i Dendont diab uno extremo ad al iud non tranfitó medió, . Q ] | eum etiam negare 1 pfum tranfitum. non fequitur ittt vell Debet ergo aliunde probari hujus rei poffibili- j tas, nempe ex eo; quia infuper in natura nulla d li lapls W datur inconvenientia. Sic v. g. fi aliquis dice- "tf fet: follucet; ergo Petrus eft animal ratio nale, j Erg optime D. Thomas negaret confequenuam, V QPU 1 DEO quamvis non negaret rem ip fam. Aliudeftergo & aliud € negare parij;atem aut confequentiam ; E UP ipfam NT o 01 U 1 DE NATURA 'A*NGELoRuM. 159 C Doff t ipfam rem fubftantem confequente. paritati, aut 'poüta-m in amma C()gmtl Cfenum - 4d2. tr.2. n. c. & paritatem. -Difparitas ) efgl eft; quia anima pro informatione 1 Du dependet à iij j ntmdm, difpofitione materiz : interhas autem difpofi- tiones eft continuitas partium informabilium. L Angeli econtra in fuis operationibus non de- pendent à difpofitione materiz faltem continua 100 pl aut continuz; quia fic.non exi Totunfors git univerfum, cum non operentur in fübje&u m per modum 5 atf formz fubftantialis OUX noy mze affiftentis. $ fäd per quum ,t,an,tüm for- li fonpy. 4d 3. n. a. ad prob. dift, a. Eft Whic ordo Onetficw i univerfi, ut extremis interp onantur media ejus- dem rationis. c. diverfz rationis. n. a. Angelus Rs m dum tranfit fine oper Not h atione in intermedio, re- linquit corpora in fuo ordine; adeoque non in- efhrio ul vertit ordinem füb ratione mediorum & finis felovi 0A d quoad fitum localem: & fic nec in ipfo ordine actionum pervertit ordinem mediorum & finis ; Yf g quia femper una a&io ordinatur ad alteram. lüs, n Adeoque datur continuit as rerum quoad fitum, feero d & fimul datur continuit jem trait as Op eratio.püm quoad mutuam dependentiam. at Dricrs. Ex hoc fequeretur, quód fi An- (um t —— j ! a l, " gelus é terra vellet fecum deferre lapidem in j p : cclum, aut ex Hifpania in Germaniam, poffet f naa — ] j —— naturaliter lapis moveri ab uno extremo ad alte- j diisd z3 J rum non tranfeundó mlf | ii i alfum; ergo. permedium; fed hoc eft iv ! ',,' yiqu REsPONDEO. n. Maj. Si enim Angelus Alidt 1 '.4: i vellet fecum fümere lapidem aut aliud corpus, — j — "m L l EE Jtencveretur obfervare ac fequi ordinem conftan- | tem NATUR JJ 140 DISPUTATIO 1. necefïe M]e tem legum naturalium circa corporas adeoque MW od « teneretur movere lapidem per impetum equiva-« 'Tgnflahs f Jentem tamen uni tantüm inftanti, dum interim af feundó per medium in eodem reali ipfe non tran uUb inftanti tempo ris perveniret cum lapide vad -fuumï gUA C tgrminum. » BIWUL «-QUJESTIö VE zil ( jl 0 hat yenir, ff | Quormodo Z"Angeli. diflinguantur. inter g i, Conftu ANpvM. Duplicem effe quaftionem. " '4 nguantur j ; Tl NT An finguli.Angeli inter fe dift r D ;) ä us in D fpecie? quod v olunt THOMIST/JE. 2. Quo- ur inter fe Hierarchie , Chori g Dufitam modo diftinguant j Drnctum ac Ordines Angel orum, aut quot illorum fint? £ 4U6U Prior quzftio depen det ex principiis Philofophi- jum f o cis; pofterior ex conje&uris. Hinc fobrié 1n ii frt d utraque verfabimur. & DiCO. r. A ngeli in quovis.'ordine ac prij um m drn choro differunt inter fe foló numeró. PROBATUR conclufio rt. Poffibil . e eft, An- enur vt d-debet dicl. od elos differre foló numeró; ergo 1 ít óftendi ZInt. patet tum. ex eo ; quia non pote tültr df iam quia omnipotentia Dei 3005 $TTE implicantia; tum et Non debent mul- INTUS $r non debet reftringi. c. prob. tiplicari fpecies fine neceffitate ; ergo fi poffibile 1 f m differre numero , & non da- ] ] eft Angelos tantum r | tur neceffitas contrariu m afferendi, qualis tamen LTUT non datur, id debet dici. i Mæmwæ) PROBATUR 2. Poffunt Angeli ordinari ex Wf ag fua effentia ac natura ad diverfam colle&ionem incu fferant in preedicatis abfo- accidentium , quin di A U Wa ntelligendi & volendi; LUA lut;s quoad perfectionemi ergo l DE NAT'URA' ANGELORUM. 141 1 Qf 4 'ergo non eft neceffej ut omnes differant fpecie. Mp un: U, dUm ) 4 .. prob. Individuatio nilaliud eft quàm refpe- H Qd : -&us effentialis feu ordo ad diverfam feriem cir- 4 ülapl Ti T 4 cumftantiarum & accidentium; ergo. DICO 2. Quot fint Chori aut Ordi nes Angelorum, incertum eft. | PROBA'TUR conclufio authoritate Pa- TRUM. ParTRES inter fe non conveniunt, & U. Ecclefia nihil de hac re definivit; ergo. - Znt, 4uoad 9. membr. patet etiam optimeé veríato in 'qllællionem, 'Conciliis, Conftitutionibus Pontificiis & Tra- Lt ditionibus Ecclefie. Quoad i. membr. prob. z. 4 Quo. je, C $. HriLAmivus in Pfaül 129. fic ait: Quis 2n- gelorum & Poteffatum & Dominationum. & Tbro- iv tl SPrtg morum ( Principatuum -officia , raiipnésque perci« jiet ? 2. $.. AU GUSTINUS in Ench. c. 58. m r d Duomodo. autem. fe babeat Beatiffma illa & fuperna Jocietas , que ibi fint differentie perfonarum, àt cim i5 O ommes generali nomine zdngeli nuncupantur , fint. ta- Yi tmen ibi etiam zrcbangeli ,. & utrinn. didem. zdrch- Tde d T) angeli nominentur virtutes , &?. quid. inter. fe- diftent d od 0t el dit quatuor illa vocabula, quibus univerfam celeflem |fo- cietatem videtur Zdpoflolus complexus e[Je dicendó: p l f2 7 SIVE SEDES SIVE DOMINATIONES SIVE (ebent t PRINCIPATUS SIVE POTESTATES, dicant ( fiptl qui po[Junt , fi tamen. probare po[Junt quod dicunt ; , 0 ego me ifla ignorare fateor. Sed nec ilud quidem quiii certum babeo, utrium ad eandem focietatem. pertineant Jol. & luna & cuntia fydera ;; quamvis. nonnullis lu- [odiat cida corpora e[Je nom cum [enfu & intelligentia «i- gj J deantur. . -ldem c. 1x. ad Orofium contra Prifcil- j [ j j lianiftas & Origenem. .|/4lia eff qu&[tio de fyde- j ! f ïz'bus Jble G luna, wt vel rationales, babeant. Jpiritus ä 2 p ?NATUH 142 »DISPüiATïo—L j jl [ in bis con[picuis corporibus lucidisque , quæ corpora ( : J e[Je qui dubitat , quid fit omnino covpus ignorat : me- , fh que ifla multim ad mos pertinent , ut ea fummó. ftu- j l dl f i dió indagare curemus ,. qu& remota fünt à fenfibus noftris & ab intelle&tu. informationis bumane ; mec UE a in ipfis Scripturis ita pofita , ut nobis eorum. fit man- ecüüdl u j data cognitio. Imb verb, me pracipiti füfpicione in p acrilegas fabulas irruamus , clamat fcriptura divina: o EO D ln j Alüora ie ne qu&fieris, & fortiora te ne fcrutatus ;[be jl Jl fueris , —fed que tibi precepit Dominus cogita [em- j ugm is temeraria prafumptio quàm ger, t magis im iff äï(b!?igdi; Af cauta ignoratio culpanda videatur. Certb ait 24po- UE o flolus: five fides ffve dominationes five - Principatus gil li dl&mi five. Poteflates 5 & e[fe itaque fedes, Dominationes, j l d -Principatus. & Poteflates im caleflibus apparatibus * : LY | ! firmiffm credo ,. & differre inter f& aliquid indubi- TOE l taia fide temeo ; [ed quo me contemmas, quem ma- utas e[fe dotorem , quenam ifta fint &9 quid .f Tinm gnum p j Difts inter fe differant , nejcio. 3. $. BERNARDUS L. s. de Confid. c. s. poft enumerata quzdam, qui&e i, qu d de Angelis comperta effe dicit & fide tenenda;, ä Sla ] ia inter que ponit, quód diftincti fint in perfonas | hi g ac difpofiti in dignitates, tandem docet,, opinio- nis e[le non fidei, quibüs officils, meritis, gra- àm, 8 a dibüs & ordinibüs inter fe diftinguantur, quo- lr l rutn in fcripturis expreffa funt nomina. Et in NT ferm. de S. Martino. Cüm ordines Angelorum t d enarffet, ait: .Bené mowi momina, forté, boc to- Wlb dii tum eft...4. Dr ON Yvst1Us de coleft. Hierarch. J c.'6. ubi tractationem de Ordinibus Angelorum LT. aggreditur , prefatur , folum Deum & Angelos "l g certó fcire, quot fint & qui celeftium natura- E LIT q Hübüm Á ( rum ordin.eïs. á DICO o r DE NATURA ANGELQ:RUM; 143 quq L DICO 3. Probabilius tamen Angeli divi- T ïd[r( ;ijü 4 duntur in tres Hierarchias & novem ordines feu Hj m ] choros. inprima Hierarchia reperiuntur Chery. L bim ,. Serapbün ,. Throni. lzsb JJ In fecunda Hierarchia Dominationes, Virtutes, Poteflates. In tertia Hier- QTM ; nf archia Principatus , ZIrcbangeli ,. nseli, Mlic eft ordo fecundüm DIONYSIUM, NAZIANZE- t lj NUM, DAMASCENUM &Grzcos. Secundüm 1 t n Latinos veró & Scholafticos in ?rima Hierarchia 7 djit dantur Cherubim , Serapbim , Tbroni. In fecunda Pt ag Dominationes , Principatus, Poteflates. — In tertia Vir- Mä d]) /ää. tutes, L drchangeli, Zngeli. | Prz'nczþaf/zf PRoBATUR Conclufio . In fcripturis ho- "ii r rum omnium fit diftin&ta mentio ; ergo proba- h m | biliter habent officia & ordines diverfos. A?'lt". Qini dj prob. . Ad Colofs. z. v. 16. dicitur : In ipfo con- , UY t dita funt univerfa in celis 69 in terra, vifibilia & g invifibilia, ffoe Throni five Dominationes , [ive Prin- ETU i cipatus , [ive Poteflates. Ibidem c. 2. v. 10. FE Quadan eftis in il repleti, qui eff caput ommis Principatus fide t A G Poteffatis. Ad Ephef z. v.21. Conflituens (Deus E 1 li j Chriftuny) ad dexieram füam in celefltibus. fupra doct, Qct. d omnem Principatum & Poteflatem & Virtutem é fnerit [ Dominationem , &? omne nomen , quod nominatur nom QR fülim in boc feculo, fed etiam in futuro. Ad Rom.8. n i v.38. & 39. Certus füm , quia neque mers , me- : d que vita , neque Jngeli , meque principatus , meque | :1: f virtutes, - - meque alia creatura poterit nos feparare [. Ht à cbaritate Dei. I. ad Thefs.4. v.15. .. Dominus l in jufJu, &5 in voce drcbangeli - defcendet, — 1Maice. 6. At v$.9; I Angeï: Serapbim fLabant. füper illud. V.6. E vola- um J vit ad me unus de Serapbim. |Ezech. 10. v.3. Che- rübün autem [labant à dextris domás. V.7. K ex- J) Ze?zdzft «NATUR 144 DISPUTATIO L " prit zpzb " j »E"u "ob tendit Chertib manum.de medio Cberubim. In hisomni- if qi "i bus & aliis plurimis, qui pof fent adduci, ficut ita probabilius j lii ( ()l'dme reper itur differentia nominum 5 i ilud Mái eít etiam in ^ finuari Qiiïerelïtiam officiorum & na- j ao iM Jutiii s * Ill s turarum. N n PaonATUR 2. Patres propinquiores tem- enertitete " m novem Angelorum poribus Apoftolicis tantür «ll 41 Ordines agnoverunt ; ergo.c .patet ; quia nectemere f onfinxiffe, fed ab Apoftolis acce- g t cenfentur ifta c L P qna piffe: non eni m in re contingenti uniformiter l j ii tot & tam diver ía DoGtorum ingenia in unam Il j j $! $i tentianm,, nifi vel natura rei ali- confpiráffent fer Brue a.v unde cognita ve ] commune magifterium ad uni- Í los revocaffet. Znt. prob. Sic IT formitatem il tl ]tem D 1GNATIUS MART yR in Epift. ad Trallianos y at J dines, Militias locó principa- enumerat novem Of l ] ioteli tuum ponens 'Totidem recenfet DIONYSIUS W edatem c. 6. de Hierarchia, qui eft Author ad minimum qrbitione À ! nti, HIERONYMUS L. 2. Apologie feculi qui cHRYsOSTOMUS lom.4. u r T contra Rufiinum , inGenef, engcon1Us M. Hom. 24. in Evang. üpotelate a stntores f Probabile eft per Zfngelos fim- DICO 4. s intelligi eos, qui funt ex in fimo m in D liciter di&o h Doraw " ordine, ac fi ngulis hominibus dati funt in cufto- ! -; vel intel- 4? V tf j : Y diam, prout vult D. BERNARDUS; q mundi ; ] ligi eos qui minora nundant, prout vult s. GRE- l. i l i : GORIUS. Per Zrchbangelos verotimile eft intel- ' R U REODS ligi qui mj ora.nuntiant, üt vult D. GREGO- ve i z B Q l RIUS3; | qui prefe&turas habent in multitu- dines & gentes, quales funtii, quorum fit men- "l[æ, il di £ nj fuæ f( tio Dan. 1o. & principes regnorum dicuntur v.gr. 1- Princeps regni Perfarum.: - Princeps Grecorum : Vi '. cbatl d ) DE NATURA ANGELORUM. 145 T. f EV chadl unus. de Principibus prz'mz's.fg"&. - Per l/ïrïuie.e; fecundüm BERNARDUM & GRE GORIUM in» ' mj d i teliguntur, qui virtutes & miracula faciunt. lr Ecclefia hunc ordinem vocat viriutes celorum re- fpiciens ad illud Matth. 24. v. 29. Pirtutes Culg- Tum commovebuntur P & Luc. 21. v.26. Firtutes - i lorum wovebuntur, -Unde videri TU n poffet, ad hunc ordinem pertinere virtutes coleftes , quz fyde- 'qwanectemez& ribus prefident. Hinc & DO tio exercitüs coli, 3. Reg. v. 19. fitmen- di Dominumn fédentem - [uper fa- 1 IDj lium [uum , 69 ommem exercitum celi 2 10 Ug ajfflentem . ei, ACUTA f& ]. Sic quoque 2, Paral. v. 18. idi d ominum, feden- ten in folio fuo, C ommem exercitum fium d i. cili G.JZ'/ZW'Z- tmm & — Et Luc.2. v. 13. fit mentio militie cole- . p t Jüs. —.Et fubià fata. efd * cum Zng a Ti elo multitudo . mi- litie celeflis. ltem Deus in fcri ptura indefinité lo yno Deus virtutum aut Dominus. exer t DIONTSI ciuum vo catur, Orad m Per Potefiates. intelliguntur à Do&oribus, qui coércent poteftatem deemonu m fzpe exorbitan- , Aptly yos Bo tium in turbatione hujus uni verfi.. Per Domi- malones ac Princip atus intelliguntur altiores An- 3 inDic geli , Qui poteftate ac domination e. füpra reli- t hgt ; j quos eminentiores funt inftar Du cum, Princi- pum & Re ünt exiti gum in hoc mundo füb ditis imperan- fintineé tium. . .Per- J bronos intelliguntur ii per quos ï 1 " ? De 1 el vs; vl W I$ exercet fua judicia inperfcrut abilia in gu- t vult s bernatione mundi, üt D. BERNAR DUS& GRE- GORIUS exiftimant ; nile d vel qui immediaté in Deo f t p, 0U cognofcunt rationes cognof cibilium, eó quód eus in ipfis quafi refidea i nii t tanquam in abyffo o s fuz fcientie, üt alii volunt L Cherubim dicuntur à plenitudine fuz Ícientiz , jcomtt ordines refundunt. quam in fübjectos. Serapbim denique fic dicun- ræv'armnrï i D. Z£mori Tratt. de "ingelis. tur j M 146 DISPUTATIO L Ü Moyfl | áioh d tur 3 perfe&ione amoris, quo & ipfi arden; & alios incendunt. ul uji DICO 5. Probabile eft S. Micha'eiläm VIS U ffe fupremum omnium Angelo- :&v,al.' Archangelum e rum & ordinum, fi non per naturam , faltem , ?'J;oï us i tum ; eó quód promeruerit f | bidem er gratiam & meri fuum principatum O b meritum zeli in illo primq jmpr t ralio à fe nionftrati. , qujid, PROBATUR conc lufio r. Apoc./ 12, vX vocatur il & 9. dicitur: Micba & ZIngeli ejus preliabantur Bolb eum dracone , €9 draco pugnabat , & Zngeli ejus: & inventus eft eorum amplius metat son valuerunt , meque locus um vindie incmle. Siergo Lucifer fuit fupremus Angelo- tj Cong m, prou tcommuniter creditur, rum apoftataru fingu- at fipremo haud dubié ille Angelorum, qui cum eo PtoDATU lari quafi certamine congreditur, eft etiam pri- Angelos bonos & obedien- Ws & T mus dignitate inter u eum « tes ; aut faltemhoc ip fo meretur primumlocum a Adevidbor ob fortitudinis demonítra tionem. Si David effe&tus eft iteli) me COoNFIRMA TUR I. mm E ad dignitatem regiam locó Saulis, & Beatiffima on erit inde- t Mil virgo fu per choros Angelorum, n l cens, fi & Archangelus ex inferiori choro füupra dines Angelorum Cherubinorum ac reliquos or $0 Seraphinorum e levetur ob gratiam & meritums ob gratiam quidem , quz illi collata eft ut pra* hm eró, quo fe omnium iï(l)lx'ïSIl eífet Ecclefi& ; ob meritum v V f r imus ex ordinibus ad ino bedientia/m tractis L Lucifero oppofuit. Af er Ttnes CoNFIRMATUR 2. ex variis Qchiis), que V D. Mich& &li tribuuntur in feriptura. In Epit. At Archangelus introducitur ! (PECW, ( ude v.9. Michaél difputans cum diabolo utique demonum füupre. x df 1 l DE NATURA ANGEI;ORUM. 147 LT mo de Moyfi corpore. Cim Micbail zfrch ange- a lus cum diabolo di[butans altercaretur de .Moy yfi. corpa- ve, non eft aufus judicium inferre blasphe miev. Dan. Tütim lh 1 ! ' aturam, fl Io. V.13. vocatur Michaél unus de principibus pri- tmis, & v.21. princeps populi Dei. Et nemo eft [ Düneny adjutor meus in omnibus bis , m ifi Michael princeps e- QD o i fter. - Ibidemc. 12. v. 1. dicitur princeps magnus. Jn tempore autem illo confurget Micbail princeps 1na- ?POC- Ib gnus, qui fiat pro filiis populi tui, In Officio Mif- MU fe vocatur fimpliciter Princ eps militie zngelorum LUE & Prapofitus paradifí. . ld ipfum ejus nomen in- T terpretatur: Quisàt Deus, quod fignificat pre- U Anpel cipuum vindicem divinz glorie. EHec autem 1 dl omnia congruentiüs per excellentiam conve- It p niunt fupremo Angelorum. d PROBATUR 2. ex Patribus. $. HIER O- o od NYMUS & THEODORETUS in c. I2. Dan. Drumt fentiunt eum.-effe fupremum. Et RUPERTUS L. 1. de vi&toria verbi. c. 18. fentit, Michaélem iil illó pralió meruiffe principatum Angelorum & &t hominum. Et in commendatione anime Ecclefia n erte dicit: Micbadl, qui tum. Amz'lz'tz'æ emleftis meruit principa- ri hn rUübinort n Solvuntur Objectiones. g du OsjrcrrUm i. contra r. conclufionem. u 1. DIONYSIUS L.5. de ccleft. Hierarch. dicit: vt at v Enuntiant. fan&torum voluminum traditiones, Juperioreg Jübftantias e[Je graduum inter f2 celfütudine. differentes ; ergo omnes differunt fpecie. 2. D. THOMAS , OMSJ qï n I -2. Contra gentes. c. 93. dicit: Quecunque funt idem [Decie, differentia — autem mumeró,, babent ma- uonumr ferz'am: differentia auiem que ex jorma procedit , in- 2 ducit p DISPUTATIO L 148 jp pr? (jcatt ducit diverfitatem [peciei 5 que autem. eft ex mateh*a,*, ilofp inducit diverfitatem. fecundium. mumerum. Subflantie 10 h autem [epar gie mon babent ommino materiam, meque qu& fü pars earum , n eque cui wmiantur ui forme, giferent jms pef ( dmpo[fibile efl igiur, quo d fint plures unius fpeci.ezf-f ]ta D. Thomas. gpriam Dicunt "Tradi- is orGinel RESPONDEO 4d I. at «fim ad € tiones Angelos e [fe differentes 1 n diverfis Ordi- 'Tr. in eodem ordine & choro; gantem f pnibus & Choris. nl al Sicut enim poffum dicer e animalia effe di- s quia pre m dicere Angelos v niterial verfie fpeciei; ita etiam poffü effe diverfe fpeciei, id eft in diverfía claffe ani- yiloquan Dein DYONISIUS non inipia PI mq.l ium & angelorum. l .; dici t, quód füperiores fubfta ntie fint inter fe ï st loquen qradicto. : differentes ex fua. natura aut fpecie, fed f:orte tantüm : offició. emtihu i JAd 2. dift.a. Impoffibile eft, quodfintplu- v edes ( res ejusdem fpeciei fecundüm. acceptionem hu- firdebet : Philofopbicam antiquam. c. fecundum süffrenti jus termini acceptionem hujus te rmini Pbilofopbicam mnovam. üprerm n quitus, quando Arabes A VERROES ditratiol Anti & AVICENNA intro duxerunt in Europam Phi- oeriunt ! Mioh lofophiam Ariftotelicam , fignificatio hujus ter- eft; cüm mini, /fecies, minus propria inducta ; m at Vetul enim hi Philofophi viderent res materi ales ple- iororibt um diffe- rumque differre per formam, eam tant Atitmoy rentiam vocárunt fpecificam, que eít per for- At mam. lllum ufum recenter introductum fuis : !t d propemodum temporibüs D. THOMAS nec po- UPE tuit corrigere, nec in modo loquendi voluit i ! t recedere À communi acceptione hujus termini. * m i Nunc autem mutato ftatu quaftionis & modo " i loquendi exa&iüs fumitur differentia fpecifica ab 1Q w'Pa It g ll, DE NATURA ANGELORUM. 149 ! fflex Itf alio priedicato ". tet ex Phi » quàm precifé à formas; üt pa- Ti lofophia...Imo nec p. THoM AS füb L h eodem termino aliud adm itüt in Angelis per T* Wi Á j fuam differentiam Jbecificam , nifi quod nos con- cedimus per differentiam qmu mertcam ; intelligit enim per illam differentiam fpecificam Dinnt ? Ü nil aliud, tf Qv Ír quàm ordinem effentialem in fingulis Angelis Ill diverfüm ad diverfam feriem effectuu m: hoc Xinei (oy ipfum autem nos v Inxaefei ocamus diverfitatem numeri- cam; quia predicatur de individuis etiam in en- ATe Angdy tibus materialibus; 4 Quf a Quód autem nos magis proprié loquamur, & magis etiam conformiter ISIUS myg ad principia Philofop It r hica, eX €eo patet; quia proprié loquendó fpecies de bet conftitui in ali- A Rgs i quo predicato, quod predicatur de pluribus nume- vó differentibus in. quid completà : aliàs confunde- qudintyh retur fpecies & individuum. .Itaque etiam in püonam C fnir Angelis debet admitti fpecies pr ribus differentibus numeró. tdicabilis de p;u- Qf v $ AVERAU . OBJICITUR 2. contra eandem. In Ange- lis ceffat ratio multiplicationis numeri Cce; ergo Furopit non reperiuntur duo tjo huj ejusdem fpeciei. ZdInt, prob. Ratio hujus multiplicationis tantüm eft, idh lt gterid üt confervetur fpecies per plura individua cor- TUuptis prioribus; fed hec ratio ceffat, quia An- yuniné gelifantimmortales; ergo. Mix. prob. D. Tho- edipe? mas L. ». contra gentes. c.93. fic ait: 244d boc vidun Jint bilib ls. lura individua in una fpecie in rebus corrupti-- yA pec w: UL matura [Deciei que& mon poteff perpetub ljl d] Qs coneroar j oóm uno individuo, confervetur im pluribus. J il ude etiam im corp J U oribus incorruptibilibus mon. eft Of i HW) unum indioiduum in una fpecie , fübflantie au- i p tem . febaratee natura potef?. con[ervari-in uno indiui- [À K 3 duo P n M 150 DISPUTATIO I. Pj m & les. INon igitur opor- A dios eo quhd funt incorfuptibi ,OM teb e[fe plura individua in i Jis fubflantüs ejusdem Í (ut Atj 1 jacs m Jpeciei. Sic ille. hi- | giuidus €) Ui REsPoNDEo inprimis retorquendó in a »gnarationali, qua & i pfa eft incorruptibilis, & 'Thomiftas tantüm multi- | :[0 na:nqïä tamen juxta ipfosmet pica:ur numeró. ]tem retorqu e in multipli- inur plu celeftium incorruptibilium ; dd ecert catione corporum C imo etiam in multiplicatione homi H num, fi man- P gremmu atuimmortalitati s collato per gratiam., j tum p filfeotin ft Non enim eft vercfi mile v.gr. omnes itellasaut quüt d À :ftium differre fpecie, prout T p partes corporum co tamen fupponit D. THOMAS, cui tantüm in drfe f x w& Theologicis, non autem in qug&- tt i que qu:eftionibus ? X füonibns puré Pbilofopbicis omnnem rev;rentiam 1 p intom dif debeimus. i num BQ- 2. di&o ac In Angelis ceffat ratio rflulti- st qui plicationis numeric c inadequata. c. adequata. iniliplie n.a Finis enim a dequatus multiplicandi An- aficoru gelos ta ntüm numeró non eft fola confervatio "jliplic fpeciei , fed etiam & quidem finis primarius e capacitas & ordinabilitas ejusdem fpeciei ad plura ts n 11 l a, officia in eo dem gradu entis, feu proportio to- Va tius univerfi. Cüm enim dentur plura corpora fpeciei, & fupe- LE hujus mundi corporei ejusdem riora ordinentur ad inferiora, aut inferiora fint QUE uit ut creatur& 1 f fubordinata füperioribus , dec i füperiores ordinentur ad obj eé&t a fibi proportio- a. ] re fpirituali ad fimilia tl ij nata, fimilia in fuo gene L À in fuo genere materiali. Adeoque licét Angeli t f non fint forma corporum , prout fünt anime ni proportionales n j:ationales; funt tamen termi a l DE NATURA ANGELORUM. ISI Aüm BM lls Mi [ àd corpora: & ideo, quod bené notandum eft, "t D. THOMAS in hoc argumento non dicit : ze- cJe eff ut Angeli fint diverfze fpeciei, fed tan- TOi tüm dicit: mon oportet in illis fübftantiis effe plu- Q Tuptib ra individua ejusdem fpeciei; id eft, ex hac ra: h tione (tanquam ex fine utpote tantüm inad- u T Iuj i vquato non autem adz quato:) neceffenon eft, ! ut dentur plura numer Ó Of ; quamvis non negetid TUn, ( m aliunde decere faltem q uoad rem ipfam. OBJICITUR3. contraeandem. Deusuni- ) EL r 6s leltgay verfum tam perfe&tum condidit , quàm perfe- &um potuit & decuit ; ergo omnes Angelos con- X rf didit diverfz fpeciei. c. |antüm i pro. QOmnes Anpelos dmnqu effe diverfze fpeciei co nfituit mundum perfe- &iorem ; idque decet fine ulla inconvenientia TOSIRDLUT natur&; ergo. Znt.prob. ex D. THOMA l. cc, ! Predicatum differentiale fpecificum eft nobilius M rifo m ; j | ! ! praedicató numericó, & principia fpecifica funt T u perfe&tiora quàm principia individuationis; er- Itiplnda go & multiplicatio pradicatoru l m ac principio- la confn j rum fpecificorum reddit mundu m perfe&iorem printn J l quàm multiplicatio principioru m individualium. ; H fpecieiad 1 ! Verba ejus funt: Jd quod eft [peciei im unoquoque, i proptd w' ï, dignius efl eo, quod eft individuationis principium preter vationem [peciei. exiflens. hr Multiplizatio ipitur &il M Jpecierum plus addit mobilitatis &? perfettionis uni- jifenit verfo. quam multip licatio iudividuorum in, una fpecie : perfettio autem. uni jt u qu verfi maximb confffit im fubflan- fbi p tiis feparatis. Magis igitur competit ad perfethionem ; univerfi , b quid fint plures fecundiun. [peciem. diverfe, 13i ! | quàm quà d fint multe fecundim mumerum n eadem ] Jpecie. - ii l IUj J CONFIRMATUR. $i Deus c'onderet innu- 4 meros p y 152 DISP U-T'.A -TXI' o L »[IU[U) gf meros mundos fpecie in infinitum diverfos, 1d fj T magis commendaret majeftatem & fapientiam l [ a.c (ilte! infinitam. Dei, quàm fi conderet innumeros j gn)ïrmatic ' mundos tantüm numeró diverfos ac femper fimi- l | j ngelis ) les; ergo idem eft in Angelis. c. prob. — Etiam n J l 1 as in Z [ Angeli funt quaü þotidem mL?fndi inte]le&uales; fl M j t i mund ergo. ! RESPONDE 0. tr. a. dift.c. Ergo omnes va Al dmalium a Angelos condidit diverfz fpeciei fecundüm dif- l nitio qui ferentias fpecificas fpecie fubalterna fuprema. c. B à Deus tantuüm a« dens. fpecie fubalterna infima. n.c inintellie produxit generalia principia univerfi ac fupre- ss act ma genera entium 'aut etiam fubalterna v. g. corporeum, vegetativum , fenfitivum, ratio- im mupd ' i EE diero nale, intelle&ivum; & in genere intelle&ivo iterum produxit generales ac primas divifiones nseltat aurAnee] intelle&ivi: in nullo autem genere defcenditad. fpecies omnes infimas illius generis. Aliàs poffet. ailetbuale mrmundc retorquerific: Deus condidit mundum tam per- | ; fe&um quàm potuit; ergo produxit omnes fpe- || WICTUR cies entium materialium poflibiles,.item omnes 1 Ane fpecies mundorum & omnes fpecies poflibiles tie divins detio m Ángelorum. ltaque divinam fapientiam folum . decuit affümere illas fpecies entium, quse funt UT neceffarie ad aliquem finem fupremum femel à 'tütem f Deo conftitutam, nobis veró incognitum. | proum [ ihoc Dixi tr. a. quia poteft diftingui fic: « Condidit 2 fra tam perfe&um quàm potuit fine proceffu in infi- än,opereu nitum.c. fecus. n. a. ]am veroó fi Deus voluif- BEU fet condere fpecies fubalternas omnes ad com- ; E— z í detem mendandam fuam majeftatem, fieret proceffus "Vi« talis.. Ergo folüm debuit.condere fuprema ge- alternas r nera & fpelcies fupr;mas ac etiam füb * i quæg entium, j E KVDE NATURA ANGELORUM. 153 11 n vt | l f It l.entium-., qua falvantur in novem choris Ange- ( lorum, üt faltem à pofterio 3 D ï riex fevmfü-Eccleüæ Mne colligitur. "Y T d confirmationem. tr. a. dift, c. Ergo idem : bf J h j Ua eftin Angelis, nifi diverfitas accid eatalis aut u individualis in Angelis exprimat omnes illas di- verfitates mundorum poflibilium.c. ecus. n.c. j Efg() ! Q j fein l] j SiDeus v. g. ;ngelo 4 dedit ordinem ad cogno- fcendum alium mundum pofübilem quàm Zngelo T r D'ay (antit B, cognitio quidem ipfa erit in utrojue Angelo tantüm accidens; fed cüm intelle&tts juxta Ari. ff Ü ftotelem intelligendó fiat quodammedo omnia, lr hf ea diverfitas accidentalis jam fuffaenter exhi- W tif. nl bet alium mundum pofübilem in 1no Angelo -quàm in altero; & id equé fufficitad commen- Qs dtions te derendi dandam majeftatem & fapientiam Lei, fi nempe l intueamur Angelos & in ipfistotidam quafi mun- s M j n idos intellectuales diverfos in infintum ï " acij in- Idum t tueremur mundos reales infinitos. 1 OR ' OBJICITUR 4. coDtra eandem. z. Mul- ; item o tiplicatio Angelorum numilericanon convenit ( 0 1 i apienti? divine; ergo non datir. Ínt. prob, jentiumi Q ! Multiplicatio numerica non diat or dinem re- , qui Tum fer fe & ex natura füatalem, fed tantüm mum f dicit ordinem per accidens & ab crdinante extrin- p fecos fed hoc non competit fapientie diving ; f r ergo. Min. prob. Divine fapeentie congruit, r Ut nihil operetur nifi juxta o:dinem rerum & jDarté exigentiam caufarum prout cuivis congruit, f WE h [ non ut determinans pro fuüoarbitrio, feu. ut yd p [' determinatus ab ipfa natura rerum; ergo. Znt. j frob. ] fupre Authoritate n. THoME, qui in Quaeft, fii de [j N difputat. queeft, unica 5 P;ïz'tualz'bus creaiur u $ . a 'msfu'rn-m t. y T 154. ESPONDE' a; 9. fic.sit: Manifeftum eft quàd duplex eft bonum gpirtio TU univerfi , quoddam feparatum. fcilicet Deus. qui eft fi- ,fiitte P cut dux i exercitu, &9 quoddam in ipfis . rebus , & ; ito, ? boc eft oráo partium univerfi, ficut ordo partium ex« ageum ercits eft. bonum. exércitüs. . Unde. Zdpoftolus. dicit Rom. 13. Qu A DEO SUNT, ORDINATA adiduum agiiduamt SUNT. . ortet autem quod fuperiores univer[i par- tes magis de hono univer[i-participent , uod. eft- ordo s drm det gt poni perfettia s awem participant ordinem ea, in quibus eft erdo per fe, um ea in-quibus eft ordo per accidens & Verür ,52 prop^ tantum. hni ifeflum-eft- autem quod in. omnibus in- dividuis uniw, [pec iei, mon &fb ordo nifi fecundüm ac« ä;uascircumï conteniun t enim in natura €9 differunt fe- diaias D eidens 3 E. : s. cundum. prin cpia. individuàntia , & diver[a accidentia ámofibi babent ád naturam Jpeciei. Qi strum(ea ue per accidns fe autem [pecie dfferunt, ordin em babent per fe, €g [e- iiv sInvenitur enim in [pe- wtonem a eundum e[fentidia. principia. ciebus rerum a äbund are :fuper. aliam, ficut. &2 in ;bipfo eciebus mumerrum , -di u .diciur in g. Metaphyfic. 1) THOÀ Jf », In corpori» us cceleftibus nulla reperitur di- um ipf verfitas numerica, fed folüm fpecifi ca; ergo atfpett multo magis.ià verum eft in Angelis. 2dnt. prob. auon ex D. THOMA L. 2. contra Gentiles c. 93. ubi 1 T-:jndividu: H ait: Subflantie (éparate [unt perfettiores quám core pora cole jftia , fed in corporibus culeftibus propter eo" N &ionem mon. invenitur nift unum individuum lt vum perfe Ut wnius fpeciei: tum, quia umu mquodque eorum con[tat * l ] Wf » ex tota materia fue [peciei: tum; qui a in uno indi- ï "n viduo efl perfettà irtus fb ecie ad. complendum. illud if ia in unicerfo, ad quod fua Jpecie ordinatur : ficut pre- I AMulto igitur magis in l1 cipub patet in foley &9 luna. i l fobftantiis. feparati non i &nitur nifi unum . indi- d j s | viduum in una [Deci l Rrz : Q ï? D l * pE NATURA ANGEL'OI"(UM.' 155 düþlex mm REsPONDEO dd . n. a. ad prob. dift. Maj. ! iiPFS t Multiplicatio numerica dicit ordinem rerumper ' fe perfeitate fpeciei. c. perfeitate individui. n. IT i llj L i Maj. Dico, quód Deus in his circumftantiis & fyftemate univerfi convenienter tantüm condat ? Olb tale individuum cum his circumfítantiis preci- TUj puis individuantibus, ita ut individuum taliter [ ^i lL | refpe&ivum determinatze feriei effe&tuum tan- huj tüm exigat poni in his, & non in aliis circum- À f ii ftantiis. U Verüm fi adhuc Deus agit üt deter- minatus à proportione partium univerfi quoad frtiln g. precipuascircumftantias ; quamvis quoad omnes Üf f circumftantias Deus non poffit determinari ab ].l j ? NI objectis poffibilibus ; eó quód infinite (int pos- fibiles circumftantie individuantes, omnes bo- W h i ng & objectivé fapientes: Et fic.evidens eftde- r eini terminationem aliquando fieri debere quoad in- 1 u gi t Ma dividua ab ipfo Deo. Itaque in re non differi- mus à D. THOMA; quia illam ipfam differen- fepttit tiam, quam ipfe vocat fpecificam videlicet di- eCiact ( y | | j : ! verfum refpectum effentialem ad feriem corma- is, Atj " l! ;l 1 turalem actionum & circumftantiarum, nosvo- camus individualem juxta principia noftra Phi- ints gt lofophica. ! i j ' ii ^ jl Zid 9. dift. a. In corporibus cæläftibus re- t j D ! peritur tantüm diverfitas fpecifica in fignifica- p n d tione philofophica antiqua principiis antiquis j philofophicis minus conformi. c. in fignificatio- Wi[l , g ne philofophica nova principiis antiquis magis j H li conformi. n.a. Ex hocipfo exemplo clarum j M efít, idipfum, quod nos vocamus differentiam j " n numericam juxta modum loquendi veterem, ! VOCari à D. THOMA fpecificam; nam diverfitas 1n y ia DISPUTATIO f j; l.. : in materiis corporum coleftium prefertim fe- ,Idüäll[ qxt cundüm principia Thomiftica non poteft con: n fiftere nifi in effentiali refpectu materiz ad fuam | j futi formam, velad alias circumftantias. & effe&tus f.l obatüf , Q j ] accidentales v. g. motus circulares &c. Hic ï medo a [ refpectus materie vocatur à nobis individua- ?l 'Thoma veró vocatur differentia fpe- [ jim indivi tio; à D. D 1 adfeGbuur cifica. Hincnon differimus quoad rem,* fed tan- tüm quoad modum loquendi ; itatamen,ut nofter WBJICITUR modus loquendi fit communior & cum primzva dngell DO srmero fj inftitutione hujus termini, fpecies, qua confiftit in predicato, quo d potefi przdicari de pluri- a probat bus numeró (jiiferentibus , conformior. inm, - ?. Arptur to " OsJICITUR 5. contra eandem.. r. Angeli wum t non habent materiam; ergo nec differentiam ARISTOTELES I2. Met. igi, fed v numericam. c. prob. at onum dicit: Principium individuationis eff materia fignata indo dic| qucmtitat e alüsque accidentibás; ergo. 2. Angeli debent poffe difcerni, non autem poffunt effen- :Regem pO t t pe tialiter difcerni per materiam; ergoper formam, D & confequenter per fpeciem. DEU REsPONDEO 4d 1. C.a. n. C.. ad prob. dift.a. IXb Principium individ uationis eft à materia in fpi- Tibitur ex ritualibus. n.a. in materialibus fubdiff. al iquando. ts fen Individuatio enim detu- c. univerfaliter -n. a- & Ye mitur à ferie e ffe&uum & circumftantiarum j J | yrimis quia in materialibus plerumque re fpe&us ad Thültm a feriem effe&uum etiam terminatur ad proprie- d o tates & dimenfiones materie, ad quam forma UA ha contrahitur; prout in Logica noftrz Pbilofopbia | m : Pollingane de differenua fpecifica & numeri.ca m T dic&um eft. d d lQ )1. DE NATURA ANGELORUM. 157 L Drefen t Al pot - Z2. dift. Ergo differunt per formam in- r dividualiter. ac relative fum g a ! — p ptam c, fpecificé IER Ugf fuümptam. n. c. Refpectus e ffentiales & acciden- E E— tia Angelos fufficienter dift Hinc fo- t t | inguunt. J i j ]üm probatur, quód Angeli fe ipfos intuendó l & difcernendó ab invicem,- eo ipfo intueantür t 01 ) | rem;fed principium individuationis, & ordinemad feriem i fuorum effectuum. D nl CUCD r On TA rchangeli nomen tant JICITUR &, contra 3. conclufionem. ]U confi üm bis & quidem fo- m Jàm in numero fin ergo non probat gulari reperitur in fcripturas (f ur dari integrum chorum Ar- . changelorum. 2. Si darentur plures Archan- NT geli, feriptura n Verentar on diceret indeterminaté Deum convocaturum Hlomines ad judicium £m wvoce 3s , Mi "rcbangeli , fed vel uteretur nu ii f meró plurali vel nominaret unum al iquem determinatum : fic 2 Ài enim quando dicitur veniffeSa vfun & Ivatorem vel ven- turum Regem populi Dei, fumuntur ifta anto- perfor nomafticé & per excellenti principali. i am de uno quodam Ergo. | dpmbd 42 RrzsPONDEO zd 1. c.a. dift. c. Ergo id AUE 1 J hon probatur ex fàcra fcriptura fine ad miniculo ; dii traditionis & fenfu Patrum. tr. cum il] O admini- j enim äp culo. n. c. Verofimile enim eft Jlantit ftolis vel primis Patribus Deus » quód vel Apo- !l contulerit gene- d u ràle quoddam lumen, quo pot uerint difcernere j ru q o minifteria & ordines precipuo m Angelorum: um d Yl maximé quia hec eft generalis r egula exponen- J ( i di fcripturam , Ut fi verba fcripture fint ambi- 8ua, determinatus fen j numffiä fus colligi debeat ex fen- fü & Traditione Pa 1 trum primi;ivæ Ecclefiz. Cüm yt AT 1*58l DISPUTATIO L m r pes d Cüm ergo Patres ex ordi nibus Angelorum Arch- pj cla ffem referunt, prefu- ]i enl[ü ) angelos ad diverfam qiue a mendum eft etiam illos obfcuros textus ac defe g phores minaté re ferri ad pluralitatem. ambiguos deter o imo etiam corm. st fept Ad 9. n. a. Quiaaliquand qqurim. muniter promifcué utim ur num eró fingulari vel a ac fpecies fumimus in l dilt. 2 lurali, & integra gener du gem numero fingulari: maximeé quando de omnibus tis.fermo eft. Sic dici- simeftqu fub uno genere conten aniionabil tur: bomo per Adamum p gfiit: vel bomo fuit re- «icimus 0 demptus. contra eandem.x y. la ao & Os]JICITUR T. m ordin de v. 8. dicitur : Dominationem | autem x Epift. Ju tem blaf; bbemant , ubi in Gre- D dtone, ernunt , snaje[Latem au tudinem v co dicitur do£ac, quo d de Angelis multi inter- ergo datur a dhuc alius & decimus ieni retantur 5 Chorus Angelorum, nempe chorus Majeftatum. |yrvi 9. METHODIUS apu d Épiphanium in hzreft j q vus L. 2. contra Jovi- átis. Origenis , & HIERONYM nianum tantüm en umerapt feptem choros D- fa. uti & CYRILLUS JEROSOL. alC" g dn elorum; chefi 6. Ergo. s. LEO IX. apud Gratid- k ne dift.r. cap. Hiduo. 55. de " i tit pri num. de Confecratio fcit dicens; decimum ordinem , cem ordines agno ! teterj &angelicum numerum jo , ! per fuperbiam cecidiffe , minuiffe. * ope 1 REsPONDEO adI .dift.a. De Angelis it- QUE ( maje ftatem idem intelligendó , d terpretantur per quod per Princip atus. c. fecus. n. a. Ratio ità h confenfus cseterorum Patrum. interpretandi eft Ll Imo non repugnat hunctextum etiam poffe in ï*:n d bus hujus fzeculi e telligi de Principi illi Patres tantüm ü Ut Q Ada.dift.a. Enumerant OW ) eptent — ( 91 N DE NATURA ANG LORUM. 159 tl t [ Tün feptem ordines ab&rä&ivä.'b.« 'vEx»cIuü-vä-. n. a. Ü o t ; Sicut enim D. PAULUS aliquando quatuor, & M lgt alibi quinque enumeérat or dines, abftrahendó l fi an dentur plures; fi O If T € & illi Patres per illumnu- Tf0 f i f | merum feptenarium novenarium. nolunt excludere numerum V eS fon UT 44 3. diít. a, Dece;,r'xi;r'äïqäs agnofeit inclu- dendó etiam genus humanum c. alió modó D. Seri- 0df, $ fustantüm eft fj lo quódgenus humanum decimum or- dinem ration abilium conftitu " 3t; non veró quód detur decimus ordo An hm rj gelorum. Vel poteft MA refponderi 2. & quidem melius; dift.a, Aeno- fcit decem ordines poft . iinGre ante divifionem. n. divifionem Luciferi. C. RT 3. . Poteft enim dici, deci- mum ordinem vocari Angelos damnatos Qs & d poft nus Mi divifionem eorum per peccatum. pium n On]1ciTUR 8. contra eandem. I. Poteft dici, ordines angelorum DI primüm prodiiffe ex m Chonyd diverfis meritis eorum ; ergo non eft naturalis aut effentialis. &0501 & dine reperiri in 2. Conflat etiam in eodem Or- [ Á &qualitatem naturarum ; ergo qu , ! dantur plures ordin es "Int. prob, Lucifer uames Ti du j ; L vis effet in primo ordi ? Smumuri ä 7 l füperior ezteris; ergo. De, erat tamen naturä. Bcompus 5 ESPONDEO ad1.n.a; Quia & ordo fa- pientiz in opere creationis Deo dignus aliud De Angi petit y iif fenfü S Patrum ac Eccle » prout oftenfüm eft im Probationibus, & fi& aliud Deo placuiffe 4 Pa docet. . Hinc ». a£RNAnDUS L. 5. de confi- ur; N derat. c. m denda d 4. hoc ponit inter certa & inter cre. ;tiam p e fide . quod Angeli fintab initio, vi- , - delicet fuz L p creationis, in fuos ordines divifi; ha J 14 / v"v adeoque ant e füppofitionem meritorum. | — 4Ad , j 160 DISPU TA TIO I D ) — T- l l j N ZAd 2. dift. a C,ohf'cat'r'epiri inzqualitatem ( jl mat ia individuantia. c. ad prin- — pertinentem ad princip L B — EY i Tibl cipia /pecificantia. n. a. Suppono ex Philofophia, j E rfyerta fi dividuis ejus dem fpeciei poffit dari L ] quod in in fe&tionum etiam eífentialis, & 1504 inzequalitas per lL — ; d varii refpe étus effentiales di verfifluni. Hinc dicatum quod eft immultipli- yalice du quodcunque prg genature. 1 cabile vocamus individuale, non fpecificum, apino Si idem intelligunt Thomifte " & aliter Joquun- ops OU tur cum D. THO MA , id ipfis licet; fed & nobis j licebit loqui exactius. i t QB JICITUR 9. contra 5. concluflohem.; J. D1oN vysius de cole fti Hierarchia c. 9. dicits gt t nin, G pd Michaélem fuiffe ex ordine Principatuum; ergo « fui ordi non eít fupremus. 9. Michael fuit prepofitus d illum chorum perti- ^. Inpet genti He . braices ergo a net, qui deftinatur ad prefecturas regnorumac trtrpinis patuum. 3 [ gentiuni, qua lis eft ordo princi linat in ean THOMAS P. 1. q. 113. a. 3. ihc dem' QUES dicit: Satis fententiam, & P. 3. q. 30. a. 2. ad 4- n amnus in ordine Zrcban: Dh e[e credibile, q ubd Gabriel fit. u adlnon eft in ordine Archan- LTA ] gelorung ergo Mich ft fubje&us Ga- gelorum, in quo utique non e Qpus, qy brieli; fe dinordinePrincipatuum. 4. Dan. 1o. UPONDBO Micbaél unus. de Principibus primis, V. 13. dicitur: tinefeme non vero dicitur ab/oluib primus; fed hoc non li m po teft dici de fapremo Angelorum; ergo. AMIm. m rob. Malé diceretur de Rege, quód fit unus 1f ; ergo- s. Michali tan- ex principibus primis "0De de tüum tribuitur nomen Archangeli; ergo non 95 Ea W ) fupremus Angelorum. "g ! RESPONDEO 4d I. C. 3. .. C. Ergononeft W "ORs atic : fqpr'ämqs ordine naturz. tr. ordine gr Ineriti. lls -Almn Tïü& l DE NATURA ANG'E'LJORUM; 161 Muj v Ualimæ meriti. n. c. INon enim dedec Angelus fibi meruerit & et, - ut fuprelhuä 8 Ils gerat principatum Ec- N clefie & populi Dei, cuju $ & ipfe Ri PO(TJ[d:: eft per merita fuze paffionis. Chrift—ps caput E . «dd 2. 3: ( 4. idem refpondetur. v "A s. dift. a. Tribuitur ipfi hoc nomen 'an- V Ij tonomaftice áut ex 1 rl proprietate officii.c. ex pro- prietate nature.n.a. Poteft dici, nomen Arch- H lerogg angeli eo loco Michaéli tribui, 5 g eó quód de facto fit Princeps omniüm Angeloru m & omnium or- 'dinum. ]&l 2. c. a. »n' c. Etfi Jncluäozjem. Michaélem tantüm effe ex ordi fit enim verum, C0 dti; ne Archangelo- rum per naturam talium ; potuit tamen elevari U: r per gratiam ,. & poftmod BN um retinere nomen fa- hum peri milie feu fui ordinis , ex quo affümptus eft: ficut v.gr. Imperator Ludovicus dicitur Jlavarus SIQQQO? relatione originis. . ] u I d QUJESTIUNCULAZE. , dizt Vr 4 l, M i De 4djvo zngerum. ndinedt g' JERITUR- I. fübjeit ä Quale fit difcrimen inter | f U M. CM Lempus, zvum, & eternitatem ? T J iil | D REsPONDEO cumGoneto hic Difp.6. n.r. Qu etermitaten effe menfüram durationis rei omni no fd — invariabilis tam quoad fuübftantiam quám quoad, m i] operationem. . Quod in Deo de o m mni operatio- lu ne; in Beatis autem faltem de operatione prin- Mi cipali, nempe de vifione intuitiva & amore Dei u r intellig endum eft, Témpus eft menfüra duratio- his réi variabilis quoad effe fübftantie & quoad j effe operationis ;; adeo corruptibiles. que tempus menfürat res l j 4Lvum m edió modó fe habet; D.zdhnort Tratt. de/ngeiis. L eft j 162 -DwPuTATlory f Vel Ang eft eni m menfura durationis rei invariabilis qui-- abilis tamen quoad e[]el'?ltlo dem quoad fubftantiam , rm;lt j operationem. lfam], & Omn* UJERITUR 2. Quid fit illa menfura eter- j p m'tätz's y QUi s & temporis g RESPONDEO. Eam nihi ] aliud effe quäü QUERITUR imultatis ad eas res, qua refpectum prefentic ac fj spoxDE D fub eternitate , c€vo ve ] tempore comprehendi eternitas eft duratio inftar mo- gt dicuntur. V. gr. i x «s perts menti unici, quo d dicit formaliter praefentiam füb sternitate tranfeunt, sientur i rerum omnium, . quae j l AEvum eft durati o inftar momenti unici, quod . n ts r & j in dicit prefentia m ormni um operationum, que fub ] ( wliderad evo tranfeunt. 'Tempus eft duratio inftar mo- ii : j inum, Oi menti, quod dicit prefentiam earum rerum, quae füb minuto temporis fl uunt. ; fgeAn a nominan 'UJXRITUR 3. Quomodo in sternitate, u advent ofünt res effe prafentes & JEÉvo aut tempore p sonermi fimultanee ; & tame n fimul tranfeuntes, pra- "!) 001 d terite ac future £ m idem RESPONDEO. Hoc contingere, ficut con- um radiorum fola- ii ConQ tingit fi quis confideret efflux rium à foleusque interra mn ; . quamvis enim den- tmungi u n ragdiis fpe&tatis intra timtes turmilliones fucceffionum 1 fuam feriem, omnes ta men has füccefliones per tulven) a intermedia puncta aéris fpectamus & comprehen- dimus per refpectu m intime prefenti «€ dicendó: nm) ae (tud unicum nunc feu inftans m ( an Tunc. Sicut ergo i temporis quoad nos indivifibile, adeoque nec, "IHRS fevol nec futurum, füb uno re- E habens prateritum ) R fpicit fuccefliones & genera- ï n t fpe&u fimultatis re lle & mille inradiisfolaribus; : tiones radiorum mi RR du eter- N ij.c etiam puta fieri, dum De/-us. Per füam nita- ) | DE NATURA ANGELORUM. 1693 Tigrge Mirum nitatem vel Angelus per fuum evum fub uno refpectu fimultatis ac prefentie comprehendit ll Tif omnes generationes ab Ad amo usque ad Anti- Chriftum, &omnesrevolutiones entium omnium ii p ab orbis principio usque ad finem. QUZERITUR t i H 4. Utrum Angeli fint in tem- pore ? REsPONDEO. Nequa L0 if n dum operantur in mundo quam ne quidem tunc, &F Drefn l l [ ; quia omnes opera- d tiones quas peragunt, &q uac peraguntur in mun- Lt tf do, videntur illis tantüm h ab ere fucceffionem Il quy fecundüm prius naturá & pofte rius, non autem IT Quefj b me. fecundüm prius & pofterius te mpores ficut con- tingit confiderandó intuitivé fucceffiones radio- IU Qu rum folarium, omnes compr eherifas fub unico munt. ltaque Angelifem per dicuntnunc ifta fieri, Bs & dum nominant cr eationem mundi , & dum t prefetel nominant adventum Chrifti, & dum nominant feits u confiagrationem ultimam mundi femper adhibent fuum nunc, non diverfum pro ut nos in tempore, te, f fed femper idem & zviternt l adforum; m. . Ut facilius id concipias, concipe omnes revolutiones folis ab yisenitis origine mundi usque ad finem mundi: ponamus fpeut autem talium revolutionum feptem aut o&o mil- cceffonen lia; fimul ver 2 effectus & m ó proportionaliter concipe omnes & comprehf- utationes temporum, veris, efta- xie d ts, autumni ac hyemis, fimul & fuccefti ones j n planetarum & animalium quacun queperaguntur aleont intra illas revolutiones folis : ubi hec omnia ia conceperis, eas revolutiones tantopere accele- gt r3, Ut peragantur omnes intra horam unicams iiSfOJähb dein ulteriüs perge , Ut peragantur intra horam ï dimidiam, [ ?f p donec devenias ad unicum momen- 2 1 tum "E 164 DISPUTATIO L | g h , in quo omnes ifte revolutiones i p tum temporis evolvantur. - In tali cafu fient prorfus omnia in Wtüm u mundo, & numerabuntur ab hominibus tanquam [ | Ti n 1 feptem aut octo an- 1 fierent per fucceffiones intra | p 1 p (f G norum millia 5 'Tu veró qui 'omnia ifta animó j E [ quOä ( dices omnia fieri in unico (itiomu fic concepta fpectas , * ; —— jYO. inftanti ac momento 1 ndivifibili, nempe in unico 1. ^ - T- mam ate evum angelicum. : Qunc, quod ipfum eft —— n LT E I - itiones, ( UAXRITUR 5. Utrum ergo Angeli non — g f fint elicituri futuris annis novas operationes, & mmobili E aquifituri novas cognitiones ? - RzsPONDEO. Operabuntural iquid de novö : vo, & hoc perpe- — aur & cognofcent aliquid de no E EX gin tuo per totam eternitatem ; fed defa&o nec ha- : tanquam futurum, (oxDEO bent refpectum ad futurum imetam v nec dum futura ifta tranfierin t, habebunt ullum am preeterita 5 fed vide- stmpore 3 refpectum ad illa tanqu a vOUDE d buntur ipfis omnia hec fluenia co nüngere & ..':. n fecundi tranfire quafi in unico nunc ac mome nto indivi- ; 4€ ! ieopniti fibili fecundüm naturà prius & pofterius, ficut ) di&um eft dé radiis folaribus aut revolutionibus l EETU U li UE li mundi peraétis intra momentum. Hazc autem eft ipía vita beatiffima & participata eeternitas, tqud qui TE Ui aut p rout in L. de Caufis dicitur, borizon eterni- idis; & ficrecté ibidem anima vocatur v olitione ttffone d trum ter externitas, quia aliquó modó accedit ad preien- 1 tialitatem zternitatis divinz. Hinc fruftra qu£&- hOS 'p[()sme 'üpc m ritur, an detur menfüra communis omnium ope- rationum in Angelis, v.gr. an cognitiones 1U- tf m premi Angeli fint univerfalis menfüra omnium "tlhnot operationum Angelicarum, ficut in noftro mundOo j m revolutiones folis funt menfura communis O* Wdam; mnium rerum in pundo? quid enim nece ij oncre AF DE NATURA ANGELORUM. 'iös TOR ] póniere in Angelis menfuram communem, ubi FOf list in omnibus operationibus omnium Angelorum : datur tantüm unicum momentum feu participata " t o eternitas, nempe evum an LT gelicum , ficque pof- fibile non eft, ut habeant fucceffiones diverfas iM temporis quoad evolution TeDye i num & volitionum 2 em fuarum cognitio- AlCUQ, Quàm felix erit hzc vita, 0 At ubi per totam eternitatem dabuntur femper no- v&operationes, cognitiones ac volitiones; nun- Wrtünes quam tamen futurum aut preteritum, fed re- fpectus immobilis prefenti, nempe sternum Vddepon "nunc ! D0c p QUEZERITUR 6. Vonec h. Quid alii fentiant de tem- pore angelico ? m foun, ! RzsPONDEO. Multos bt ul admittere tempus quoddam etiam verum, fed alterius generis à 4 n noftro tempore mundano. Tempus illud An- tont gt gelicum volunt adhuc effe fucceffivum, cujus monto i numerum fecund um prius & pofterius defumi pu- Yleris, tant yel à co gnitionibus fupremi Angeli füccef- ovolhutiüb fivis, vel à cognitionibus cuivis Angelo pro- Tiec d priis , Verum vel ab alio nefcio quo fluxu temporis. d at quidquid dicant, communiter '"Fheologi hn docent illud ipfum tempus non effe fucceffivum tunali tali füccefione durationum , quali eft fucceffi- ! j pf vum noftrum tempus mundanum ; cüm revera nl juxta hos ipfosmet Theologos illa fucceffio tem- omiut poris angelici nihil aliud fit, quàm id quod apud d nos in noftro mundo vocatur prius & pofterius j ( prioritate & pofterioritate nature , ficut contin- u git in radiis folaribus exeuntibus à fole. uod as fi vero quidam pauci T heologorum illud tempus n angelicum intelligunt craffiori modó per modum r 3 fuc- j 166 DISPUTATIOI; ,pgi fücceffionis proprié di&e fecundüm inftantia du- J/ Hinc contra iítos rationum , hi fané errant. mechanicos communis aliorum & noftra do&rina gbfanae fic probatur. — Inprimis noftra doCtrina eft poflibi- j r lis & conveniens nature angelice ; dum econtra elleäUS) 4 nec cum Libro de caufis 1curt oppofita nec veritati , a ac do&rina n. THOMJE convenit: quoód fit ferionias 1 poffibilis & nature angelic conveniens noftra [do&rina tamdiu manet certum , quamdiu non w oftenditur impoflibilitas aut inconvenientia 5 quod autem oppofita nec veritati nec D. 'Fhome pIl conveniat, probatur exinde; quia inprimis non habemus ideam durationum fucceffivarum nifi De n per refpectum ad mo tum corporum: deinetiam p. THOMAS P. 1. q.1o. a. 4. C. fic ait: AFiter- at d & Qp nitas efl tota fümul, quod iempori mon conrcenit. ; | iterum etermitas efd menfura e[fe permanentis ,. iem- qelortr . Ibidem a. 5.. ad 2. pus verb efl menfura wmotüs |An&q IDicendum qubd evum e[; to tum fimul, mon iamen iur fecum. prius & po- 4o5Àn efl eternitas ; quia. compat demofc erius. Ibidem ad 3. D icendum. qubd im ipfo e[fe ngeli in f& confiderato mon. eft differentia preteriti mf utationes : . Du € futuri, fed fo lum fecundum adjunttas m ed quod dicimus "Angelum. e[Je *vel. fuiffe, «el futu- D 1 ntelle&tüs noftri, as,Q vum efJe , differt fecundim acceptionem 1 a? qui accipit e[Je Zingeli per comparationem ad diver- d 4.. Dicendum quid du- as partes temporis. . Et a vatio evi efl infinita, quia mon fimütur tempore: u6 j p autem e[fe aliquod. creatum infinitum , quod mon . A l wiatur quodam alio, mom eft incomveniens. Exhisergo ANGELICI verbisapparet, tem- l l -pus Angelicum non confiftere in fluxu duratio- : T num, aut quavis al ja menfura ipfis operationi- glb W. Bi DE NATuRA ANGELORUM, xl67 iüm inüanü&di bus Angeli extrinfeca; quia aliàs per easdem ! Il (not "j durationes etiam menfuraretur fubftantia of d Ange- li, ficut per inftantia noftri temporis m enfura- TM tur fubftantia corporum, quz dicitur preterita, 5 ünty. futura & prefens non tan RUT tüm per operationem intelle&tós , fed etiam à parte rei. Itaque tem- m: qUOd pus angelicum nihil aliud eft, quàm prioritas & Veffts n QUitdi pofterioritas naturz in operationibus Angeli. * * * * * * * ODVenfi * * * * * * * * L x * ] Tlon DISP pprimisnon UTATIO ]T. (arUm tf deinetum . De Cognitione Angelica. X r ec difputatio agit de obje&fo, de tnedio Qdl ; d Mnat, t H Jj cognitionis angelicee, & de locutione An- m d gelorum ad invicem. — Itaque queri- ] m tur 1. An & quomodo Angeli cognofcant fe r frit G ipfos, alios Angelos, & mundum? ». An TET Angeli cognofcant fecreta cordium ? - 9. An rentit d 1 Ms us Is f Angeli cognofcant myfteria etiam fupernatu- rdia? 4. Per quas fpecies fiat cognitio an- TAE uj gelica ? 5. I (s Quoquo Angeli fibi invicem ina d i loquantur ? um i QUESTIO L n do Zfugeli cognofcan 5 n E ö9 quoimo ia mundum ? t'jä: A"ge*'». i / ICO r. An geli cognofcunt fe ipfosl,þer fuam Ippafeta l effentiam tan j d quam per formsam feu fpeciem , operäüü intelligibilem, - L 4 Con- 168 DISPUTATIO IL Vj j f Conclujz'o .eft contra .quosdam Recentiores &. 4f j À Vasquez, qui putant Angelum indigere fpecie / j qore g intelligibili. PROBATUR I. Effentia Angeli eft imme- i ypivo ii [petio diaté applicata intelle&ui angelico ; ergo etiam. äa gantum eft immediate intelligibilis fine nova fpecie. ehenfi " PaosATUR 2. Anima fe ipfam cognofcit iC n l ] — [,5. CODU er fuam effentiam, üt oftenfum eft in Philofo- phia ; .ergo & Angelus. L qifanti Speci es funt tantüm vica- u fül'i ( PROBATUR 3. 1 fubjlzmtz'æ | rie objeGti; ergo ubi datur intima prefentia ob- 1034TUR non eft opus alià formà intelligibili. jedii, eret fupe DICO 2. Quando Angelus fe ipfum co- i frt d nofcit, format tamen fpeciem expreffam, non b ratione afJimilati?a cognitionis ad ob- yid dai; quidem fu reognof jecum, fe d füb ratione tendentie in obje&tum ; prout in "rattatu de Deo Difp. 4. q. de ViüongDei 19j propr licatum eft. MBATUR er fpeciem creatam exp AGualis cognitio simtfüp "*- PRogATUR Conclufio. Angeli eft aliquid diftiné&tum ab effentia Angeli: at fpe eft enim converfio fui ipfius ad fe ipfum ; fed Mhocto illa cognitio eft fpecies expreffa, üt fuppono ex 3 fnot m Philofophia de anima ; ergo. * $ tunei DICO:'s$. Angelus i nferior non conipre- Aft Ange hendit fuperiorem. Q uti " PRosATUR Conclufio r. Ad comprehen- ini feigre fionem requiritur, ut obje&um tam perfe&é co- jj , l gnofcatur, quantüm ex propria natura COBnO'- 'IXmiore [ F Cibile eft ; fed tali modó non cognofcitur füpe- Q b Y — Wt rior Angelus ; ergo. Maj. patet ex definitione IN comprehenfivz cognitionis 2j É quam dat D. THO- 'Tunc ali- ?img(ï l MAS in 4. Sent, Dift. 49. q.2. a. 3. iühahquæ hendi, quando Vl guid dicitur per cognitionem compre cogni- X ) d DE COGNITIONE ANGELICA. 169 lw lw cognitum flat fub a&bu *irtutis cognoftitioe , & non li L excedit ipfam. Hinc quia Angelus füperior exce- ditinferiorem, nifi quoad perfe&tiones commu- j T f h CO, eI'Oe nes que univocé funt in utroque, non poteft inferior faperiorem cognofctere ac comprehen- TO u j TT Q9 j dere, quantüm ex propria fiatura cognofcibilis DEU li &c comprehenfibilis eft. Unde bené n, Tno- MAS L.2. contra Gent. c.98. fic ait : Cognofcit i ff v igitur [ubflantia [eparata inferior füperiore m fecun- disn modum fübflantie. cognofcentis , non fecundum Drelent suodum fübflantie cognite ; Jed. inferiorí. modá. lr PROBATUR 2. Si Ángelus inferior com- P ain . prehenderet füperiore m, tunc in ordine cogni- Ym ton tionis non effet differe Is« d ntiaAngelorum; fed hoc non poteft dici; ergo. Maj. prob. Quilibet Vi gf Angelus cognofceret effentias omnium entium Ti , eorumque proprietates 5 - ergo. | eü. Mdl PROBATUR 3. Si inferior Angelus corm- prehenderet füperiorem, tunc eo ipfo etiam com- tlenta prehenderet fpecies intelle&tivas Angeli füperio- fepisy res; fed hocnon poteft dici; ergo. —Min. prob. Ut gt Siinferior cognoíceret fpecies intelle&ivas fu- perioris, tunc eo i o on d pfo cognofceret omnia que cognofcit An * gelus füperior, quod non poteft ici; cüm utiq Md p[- quàm inferiores. ue Cherubini fplus cognofcant m ICO 4. "Angeli tamen cögnofcunt,Ar;- .pttrid gelos füperiores, & ipfum Deum abftra&tivé feu qmoló precifivé per fuam effentiam propriam. ; a t ROBATUR Conclufio. Angeli fünt quæ- g at dam imago Dei, inquantum nempe exprimunt 3 i altem aliquas perfeétiones divinas; . ergo in- d J M tuendó fuam eflenuam per eandem etiani co- - 5 gnof- ]) qeN - DISPUTATIO II 170 PA nofcunt Deum ; adeoque multomagis per ean. TR dem cognofcunt Angelos füperiores cognitione M fmmd fp4 708 abftra&tiva feu precifiva aliquarum perfe&ionum ii ex CO ab aliis. h 4090f d DICO-s- Quilibet Angelus cognofcit » ! 1 omnia inferiora fe, adeoque totum mundum cor- &5 T oreum quoad effentiam ac feriem caufarum. & ) dilia gene effe&uum materialium.conn aturalium. - ] PRosATUR Conclufio 1. Authoritate & L l retert « fs m ratione D. THOME P.1. q.57. &. 1. C In An- elo continetur totus mundus intelligibiliter ; hoATUR g uLer a ergo & cogno fcitur ab ipfo mundus. "dnt. prob. Hic eft ordo rerum, u t femper inferiora conti- g r d ommit neantur in füperioribus, corporea in vegetati- vis, vegetativa in fenfitivis, fenfitiva in ratio- MDATUR sfv nalibus ; ergo omnia continentur in intelleGi- vis: non materidliter ;; ergo intelligibiliter. iujs Ang Verba n. THO M fünt : JDicendum quód. talis WOBATUI eft- ordo in vebus , quàd. [up eriora in entibus funt per- n Any d in inferioribus conti- toyritor fettiora. inferioribüs , . 9* ,quo vetur deficienter 9^ partialiter. €9' multipliciter , — .in t «t ntinetur. eminenter , & per quandam fuperioribus co o totalitatem. €9 fümplicitatem. —.Et ideo in Deo, ficut àn fumm o verum vertice omnia. fuperfub[iantialiter pra- WIOTU] ä exi[tunt facundium. ipfum fuum. fimplex e[fe , ut Dio- n- TioyA: nyfius dicit in. Lib. de Div. INom. c. 1. ég 9. Ahm ol gel i auiem inter ceteras creaturas funt Deo propin- n fory uiores &9 fumiliores ; unde &9 plura participant ex üenüaang bonitate divina & perfeütius. - - — Sic igitur omnia "i v snaterialia in ipfis Angelis praexiftunt , fümplicius qui- üMW dem & immaterialits quàm, in. ipfis rebus , multipli- MMm cius autem €9 imperfethis quàm in Deo. Et ad 2. t d Sic ergo e[Jentie rerum maierialium funt. in iní elletiu bomi- ll DE COGNITI'OVNE ANGELICA. 171 j f Jt bominis ,. vel ZIngeli , d intelle&um n efL in intelligente, Df j & non fecundim . e[fe - fuum reale. PRoBATUR 2. Deuspropterea creavit An- IT gelos; utex cognitione mundi haberet gloriam Ti extrinfecam ; T gelis. ergo mundus cognofcitur ab An- lts [ DICO 6. Angeli cognofcunt non tantüm univerfalia genera entium, fed etiam omnia in- D ]u dividua, preterita & futura ? C ll , inquantüm depen- dent ex caufis naturalibus. E lii PROoBATUR Conclufio r. Hic eft finis An- Á h TO nf gelorum, ut ex comprehenfione operum divinze D fapientie & providentize laudent Deum; ergo M n neceffario omnia cognofcunt. PRosnATUR 2. Homo talia cognofceret, t atl fi comprehenfivé co Tibl gnofceret univerfum ; ergo multo magis Angeli. d qi i ROBATUR 3. XNon eft ratio limitandi li j l cognitionem Angelicam, & aliunde conftat, quod Wi d illorum cognitio re lii il quiratur ad comprehen',üonem j univerfi; ergo.. peï us in D Solvuntur Objectiones. il filir f OngjrerTUR r. contra r. Conclufionem. qn! ! I. D. TuonuaAs L.3. contra Gent. C. 5 1. dicit, Tj ï'r effe proprium effentiz divinz, quód poffit effe | i Duj principium formale, quo intelle&us intelligit; m ergo effentiaangelicanon eft principium formale TUL [ UE proprie cognitionis. 2. Anima humana J lltüb ; / '! , : &que eft fibi prafens ac effentia fua eft prefens jr, i Angelo, -& tamen anima humana non intelligit T. € ipfam per effentiam fuam ; er us, go nec Angg- [ x! " m j ),,4 Rre- , 00 172 pISPUTATIO II [ j ( f fe t?mtüï RzesPOoNDEO ad i. dift. a. Dicit effe pro- j yíüi, d prium effe ntie divine, quód poflit effe princi- j i e pium fo rma leintelligendi intelle&ui alieno, nem- 1 p oD l lico vel humano. c. intellle&ui proprio. l e ange g potet n. a. Hoe folüim eft propriu mDeo; quód ejus aj font C ieiimprt effze poffitfervire ' e(fentia per modum fpec dit in effentia Angelica: f n ,ngelus Beatis, quod non proce qu Cogo ipfim et fervit fua eífentia quia Angelo tantüm Hine; üt fuppono ex jercittur Jocó fpeciei impreffa. p convert D "Trattatu de Deo , Beati jaxta D. T homam vident impreffam creatam , f5 4iye; m Deum non per fpeciem : ajeius, QU ;er ipfam effentiam divi nam ; inquantum ea t mediaté intelle&ui Bea torum unitur loco fpe- iEmne D. Thomas etiam « fücceft ciei impreffz. uod ipfum l.cc. docet; fic enim ait : Oflenfum eft fupra, giipende eft oideri. per intellettum onverti 491L bd dioina fubftantia non. pot i Es in aliqua [pecie creata. Unde oportet: fi Dei e[Jen- fammet, e[Jentiam. divinam VUITUR. lia videatur 4 quod per ip AIOMAS . intelleGtus. ipfam videat , ul fic n tali vifione divina effentia fit, & quod videt ür , & quo videtur. « - tf d Wt t AManifeftum eft igitur quo e[fentia divina potefi com- arari ad inielledium crea tum dut [pecies intelligibilis, z:;**; te d | de effentia alicujus AW j l l: qua intelligit : quod mom contingil j alterius. fubftantie. feparate. ii Q Ad ?. dift. a. q. ?. membr. Anima non in- äthdþ P d telligit fe ipfam indepen enter ab operationibus [ D er fuam effentiam. c. dependenter ab o peratio- [ Xnferi e Non intelligit fe ipfam 41 nibus. n. a. vel fubdift fecundüm predicata a bfoluta.tr. fecundum pre- R ! ' It j dicata relativa. n. a Difparitas inter Angelum Y DL i| Q & animam folüm in eo confifüt,, quod anima , h " | : : non fit in a&u intellige ndi nifi excitetur ad CO* 1 D fius ; WRtiem gnofcendum; &ideo a d cognitignem ful .;p ua. "W - lI DE co*cmfrro NE AI;TNGELICA. 173 a&ualem fe tantüm poteft co IL of Dyertere ex ope- rationibus fuis, quarum cognofcendó effentiam fimul cognofcit earum principium tanquam cor- ii pl'()pr iU A l Qd l relativum & connotatum. Itaque cognofcit con- comitanter potentiam intelligendi, fentiendi &c. Tæpofïj Em TU At qu&e omnia funt tantüm pradicata relativa : E- j contra Angelus non ligatur lege fenfuum , ut ll f li : lippomgt tantum ea cognofcat & tunc folüm cognofcat, quando excitatur, aliunde ad cognofcendum, fed A31 Yil poteft fe convertere ad fui cognitionem. fine Fettan, f IU0T e1 j obice &lege; imo veró per hoc ipfum eft pu- rus intellectus, quód femper fit.in a&u intelli- d) fe Ts ejam gendi; & non eft potentia rationalis ut mem- bratim & fücceffivé omnia cognofcat; & hinc n d r ii femper independenter ab operationibus contin- gentibus convertit fe Angelus ad fü TO effentiam. am proprilam ii d OnJICITUR 2. contra 3. conclufionem. f i I. D. THOMAS I t L. 2. contra Gent. c. 98. ait: Ex boc quód fübftantia aliqua eft. intellettualis , compre- hi n ben[tva efd totius entis. Et c. 99. Quia intellettus fub- s nl Jiantie feparate eft in adiu, babens ommes familitudi- [jniu as nes, ad quas efi in potentia: babet autem «irtutem comprebendendi omnes fpecies, G differentias. entis ; um d mece[Je eff , quàd fubftantia feparata quelibet cognofcat yentit omnes vés maturales, C9^ totum ordinem earum. . Er- rb Hf go Angeli inferiores comprehendunt etiam fu. j H periores. . 2. Major perfectio fuperioris Angeli ( dl non repugnat intelligibiliter poni in intellectu yer Af inferioris Angeli ; ergo poteft comprehendi. j ] fe 3. Intelle&us per & connaturaliter exigens TLGLUT habere fpeciem quid ditativé reprzefentativam | em oþje&i & connaturalit er refpiciens cognitionem W ejus DECOGNH DISPUTATIö 1. 174 l qmen j D bet poffe comprehendere tale ob- j : ; Ange ejus obje&i de » j je&um; fed ta lis eft intelle&us Angeli inferioris L l ,3. d. 4 füperioris; ergo. Min. pate; quia re- qu pjetium refpectu periorem non vera Ange lus inferior cognofcit fü l Id i er fpecies alienas, fed proprias, &nifihaberet : 1 ^ ; erfetkiont non quiefceret illius in- ! f fsecies quidditativas , Ye.- 1 M i yn cormmu tellectus. Maj. prob. Species quidditativé eminent refentans objeétum eft ip füm obje&um in effe habens fpecies quid- ypendenti intelligibili ; ergo cognitio m & füper ditativas obje&ti non poteft non effe compre- atonprelt henfiva. R ATAUR RrsPONDEO adI. di E.. Eft comprehen: CITUR henfione inadzquata, fiva totius entis compre d tali. c. adeequata, jils sAngel imperfecta, & fecundüm qui C] 400 U erfecta, & ftri&té tali. n. a. Angelus enim : 300n eff comprehe nfivé de omnibus entibus exiftentibus : xooteftdic fupra fe cogno fcit tantüm aliquas perfectiones, ! habet fpecies univocas ac quid- ] Qnes d uarum nempe , Qm m T ditativé fimiles; fed aliqu as perfe&tiones totius EW dere non e ft comprehendere « CaCU entis comprehen ! c &quer totum ens fimpliciter. Idem refpondetur ad al- terum textum. t eomit Deo, l« Ad 3. dift. a. Major perfe&io füperioris Àn- eli non repugnat poni in 1 ntelle&tu. inferioris NDE( nantià abfol utà. c. repugnantià na- Wistüor ï Angeli repug turali. n. a. Naturaliter dicitur illud repugnare, at 0E qu tur in univerfo exigentia, Hinc übnde cujus nulla da 4 abfolutà lapi- etiamfi non re pugnet réepugnanti d o dem afcendere furfum; quia tam en nulla datur us in natura exigentia, implicat nat u- "t motüs huj ic raliter lapidem fuà fpont e moveri furfum. "ii feriore poffit abfoluté etiam, etfi in Angelo in "tlf poni cognitio comprghenü va fuperioris Angeli, "Wi repu- ) ll DE COGNITIONE ANGELICA. 175 j r repugnat tamen id näturaliter; quia nulla datur MAl i [ ? n in inferiore Angelo hujus exi gentia. 44l 3. dift. Maj. Debet poffe compréhen- l, fuper lUtn dere tale obje&tum in IRS, &mfihah adzquaté. c. adeequaté. n. Va Msj Angelus inferior comprehe ndit quidem 10 T Qd l omnes perfectiones füperioris Ang eli, quas ha- bet fecum communes; & illas infüper quz fünt Oi j ratio pr ceminentiz in füperior e Angelo & fuze AUf ab illo dependentie , ut intelli gat Angelum effe DI digniorem & füperiorem fe: fed ali arum perfe- &ionum comprehenfio inferiori An L omyrela gelo nec de- betur, nec ab eo quzritur. dloqug O 3JICITUR 3. contrass, conclufionem. C nua, 1. $i omnes Angeli cognofcérent omnia inferio- Autps eniz ra fe ac totum mundum, tunc quoad hanc co- Vs exttent gnitionem non effe ] t unus perfectior altero; fed t5 p hoc non poteft dici ; ergo. 2. Sequeretur quód IY5 4 etiam demones defacto hab factones t erent talem cogni- tionem, cüm in naturalibus bonis non fünt lzfi tomtéte per fuum peccatum; hoc a ponderti ergo. utem eft abfurdum; 3. Sequeretur quód in Angelis tam per- fe&ta effet cognitio mundi , quàm eft perfecta (ipert in ipfo Deo ; fed hoc eft fa lfum ; ergo. ] infer:r».': ESPONDEO ad 1. dift. Ma 7 Non effet repugnül][fää unus perfeCtior alteró, nifi cognitio angelica il diftingueretur quoad obje &a que latent in natu- yiat 1 rà divina & in decretis au t Ideis divinis. tr. fe. cus. n. Maj. Poffunt er j nbl £0 Angeli differre in- i " quantüm unus co gnofcit plura ex illo infinito co- »M gnofcibilium, etiamfi non differant imie i l ( quoad co- il gnitionem iftius unici pun&i, hoc eft; univerfi í efatto exiftentis , pilt l ? f; ï quod eft tantüm pun&um gt 04 tefpe&u . poffi biium : . & fic licét in cognitione l hujus ] gevrt DISPU 'r ATIO IK 176 j [l I'e[þe j huj us exigui.comparativé univerfi fit zequalis " repenu* periores tamen Angeli j a per fe&io Angelorum, fu z 3 ormd com prehenduntin omnipo tentia Dei finitos mun- ;;'aCf non cognofcunt infe- ! a in n dos alios poffibiles, quos s riores Angeli. j ia ZÁd 9. dift. Maj.. .Szeqfüer etur quód deemones lj fas & d ,, haberent talem'cognitionem. failibilen tamen ex E i mundan interventu frequenti caufarum l iberarum. C. CO* g d Curfus caufarum gnitionem. infallibilem. n. Maj. amtur nete etiam neceffariarum inom nibus p rorfus univerfi qumunao d ] ab ipfo immediaté partibu s fepe mutatur ve vel ab animabus s adm Deo, ve lab Angelis bonis, mmstcogtok Beatorum, qui per mirac ula v. g. vel feparatis (uüum elemen- ,f & fiftunt curfum folis , velmutant cur re&to tramite decurrentem st perfett torum v. g. fluvium liberam derivandó in alium » a diceti in mare per caufam um ex fü & his fimilia. Domones autem ob alveum , um in Ar hanc frequen tem mutationem curfüs caufarum fecundarum. in omni bus partibus univerfi nec Qd pra feriem effe&uum 1 im, id noffunt infallibiliter preenoffe naturalium , nec ipfis debetur n otitia talium mu- NG ' m ve ] futurarum vel l sidentif tationum vel prateritaru ;; ! 1 poffibilium ; & hinc not -- iti a de mundo originali ' Qq fi mundus perfeveráffet 1 Anfen & curfu illius naturali , aut adhuc perfeveraret i n.fuo ftatu, eft doemo- WA s5:cüm nul lamamplius aqui- l ! &reti nibus prorfus inutili ï h rant novam notitiam ftatüs hujusmodi , nifi quan- l j Trmditer lï. | J t doque fubífequentem ac experimen talem circa ; j | " obje&a particularia. V9 & | Ad 3. dift. Maj. 'Tam perfe&ta effet cogni- ac eft in ipfo Deo refpe- l tio mundi in Angelis, | IEIT UR &u preedicato rum relativorum, que in mundo ad caufas liberas & ad fines fuper- ?T.Uï ul [ reperiuntur , 4 ln natu- l Jui Om DE COGNITIONE ANGELiCA. 177 If ft. q T r natürales. n. refpe&u przedicatorum abfoluto- D l , ; rum, que re lïlDeiün o periuntur in mundo ad fines natu. Daretur tam TOgtofo, rales. fubdifi. perfecta cognitio ab- i ftra&ivé ac formaliter. c. t am perfecta realiter, n. Maj. Nam in mundo da ntur aliqua, quz vel MUU proveniunt à caufis liberis vel ordina ntur ad ITMM caufas liberas & ad fines füpernaturales, & iftze Bettm ( in ferie mundana relationes ad caufas liberas AULUS Cb FOl contingentes & ad alios fines fupernatural esnon cognofcuntur neceffarió ab Angelis ;- inq uantum UT 40 aQ autem in mundo aliqua ordinantur v. g . ad Ve" getationem & ad motum corporum nat uralium, li g intantum ea cognofcuntur ab Angelis. ( elemen. Sed ficut juftitia, vatio entis & ratio fübftantie form aliter non omenten reperitur perfectius in Deo quàm in atomo vel i t d homine; ita dicendum eft, t -qutem ( quód cognitio talium perfectionum ex fuo genere non fit perfectiorin yfüs cat Deo, quàm in Angelo. s ünveriy Dein etiamfi cognitio angelica quoad pradicata abfoluta fit tam perfe- jem eft &a ac divina, id tamen fo Va lt làm verum eft formg. liter , nonrealiter; quia in Deo illa formalitas fütürant Dn cognitionis identificátur cu m infinitis aliis perfe- m &ionibus, cum quibus e à cognitio non eftiden- j p üficata in Angelo: & fi c in Deo eft perfe&ior realiter quàm in y d -Angelo , ficut ratio entis reali- yanpii ter perfectior eft in Deo quàm in atomo autho- mine; formaliter autem fumendó oli i & abftractive, n d €o ipfo quód fit univoca, tam pefreGié reperi- tur in atomo & hom ea. T ?ne, ac reperiltur in ipfo Ü o K On t. Dan JICITUR 4. contra 6. concluGonem. j2 tur multi Do&orum , qui dicunt effe&us li üuæ J naturales contingentes v. f 8- gBrandines prove- D. Zimori Tratt. de "ngelis. M. nien-l 178 DLISPVU.TATIO 1T. «fe J TO nientes ex concurfü caufarum contingente nón qe rl l offe cognofci ab Angelis; ergo. ZInt. prob. .641 Íta fentiunt D. THOMAs in 2. dift. 7. a. 29. ad Qs cog 2 Et L. 3. contra gent. c. 164. Jtem BON A- gl & DIO- yim etiec VENTURA, E£GIDIUS, HERVJEUS, 2- Vide' u— Senfüs | NYSIUS CARTHUSI ANUS. Ergo. tam fapientiam Dei prze- j tur pertinere ad infini xaiciptt videre contingentes .C oncurfus caufarum infe- riorum ad effe&um contingentem , qui deter- ! Mlum&c. qpretatem minatam caufam non habet v.g. egritudinem Petri; ergo. 3. TERTULLIANUS c. 22. Apo- . DI de divinatione doemonum ait illos i, ibi f loget. agens femper ambigu os refpondere. Habent , inquit, TVU c' & de vicinia fyderum, €9^ de com- de incolatu. aeris, anercio mubium colefles fapere paraturas, ut C9 plu- QU jam fentiunt , vepromittant, — 4. S. AU GU- vias quas 3 Agdi STINUS L. 9. de Civit. Dei. c.22. dicit, futura temporalia melius ab Angelis bonis cognofci; WDUM I & u quia in illorum cognitione non poffunt decipi, quia ea vident in verbo, quàm à doermonibus, 213 Ang E eo quód folüm videantin cau- u ul qui falli poffunt fis. Ergo. s. Sap.8. v.8. recenfetur inter pro- 1tile CO ributa Dei, q uód /[ciat preterita &2 de fu- itüm cir pria att E " iuris eft imei : item quod figna &2 monftra [ciat. an- [ 1 L per m tequam fiant, €9 eventus temporum &9 feculorum. ^ hibennt d Exgo. Du ResPoNDEO adr. diít, a. Dicunt hocre- i po fpectu eorum effe&uum, in quibus facilé inter- lm Ils veniunt caufz liberz v. g. minifterium Angelo- ; WAUXD rum. c. inquibustantüm interveniunt caufz ne- À JUottant ceífaria. n. a. ls. 4d2. dift.a. Videtur pertinere ad fapien- 1 Wf tiam Dei przvidere hos effe&tus üt involutos cum ub | ll VU l DE COGNITIONE ANGELICA. 179 TO ln l cum ferie caufarum liberarum. c. ut com preheg. fos in ferie caufarum neceffariarum, n.uw Ad 3. &? 4. dift. a. Dicunti fta non certó 4 TRU J&DI doemonibus cognofci ob frequentem connexio- Ergo 'QVH nem talium effectuum cu m caufis liberis, SUT 15 n.a. Senfus patet ex dictis. C. per Del ) COU ZAd 5. n.a. Quia multatribuuntur Deo, que 1] etiam participativé conveniunthomini » QU i üd . V. g. effe ægru 1t0] bonum , juftum &c.. vel dift. ic: Conve niunthzec per proprietatem Deo fecundüm ex j C22.Apg, dica. c. communiter dicta, n. a.. cellentiam Vel denique TU giti//os poteft dici, ibi fermonem effe de fapientia hu- mana;. non veró de fapienti a divina, J d. U G QUJAESTIO II. 4! Sc AUGU* dct, i Utrimi. Zingeli cognofzrant. fecreta córdium? D n Vfint d NOTAND UM I. WVarias effe in hac refenten- tia. PniMA eft & ;RVæI&DURANDI, i demoi qui dicunt ab Angelis co Tideattit OÍci cogitationes ho« minum ita, ut illis mart feftum fit non modó Aurittey quales fint ille cogitation €$ V. £. odii vel amo. iil 6 j ü ris, fed etiam circa quod objectum verfentur ; infr t utrum fint per modum fu 8* aut profecutionis ? £ j utrum fe habeant per mo dum affirmationis aut negationis? DuRANDUS infuper addit, ab An- Jicont i gelis cognofci poffe ,. circa tationes hominis & affe& quale objectum cogi- yficl m tur us intenfiüs Occupen- r A SECUNDA fententia eft SCOT I & alio- n o TUm, qui putant cogitationes & affe &us huma- nos ab Angelis quidem fecundüm f e ac per fe "T fr cognofci poffe, fed tamen id defa&o — Deum im- n pedire, ut ab /.i&ngeh's non cognofcan tur: Sco- 2 TUS ï pr t 180 DISPUTATIO Il j d 0Y t. Dift. 9. q.þ2. $. qUs tamen ipfemet in 2. Sen Dift. 10. q. 8. ad- | g d ad argumentum. Et in 4.Sent. ll ) j argumentuim folutione 3. videtur docere, quód pt li nempe deemones ab hac. J o folum defa&o foli mali ange g fatiof ediantur. 'TEeRnTIA fententia eft cognitioneimp aliorum, qui putant fecreta cordis : mutiones D.THOMZE& — non « tam hominum quàm Ang elorum non poffe co- fX Ceterüm quidnam fit yn tale; nofci ab aliis Angelis. qnine di illud fecretum cordis, q uo d cognofci vel non poffe (ci dicunt, ex his Authoribus non omnes sertum 00 cogno jc o uj eódem mo dó explicant aut intelligunt. gluntats d NoTANDUM ergo 2. PRIMUM MODUM, dqo f quo aliquid d icitur fecretum , à THOMA DE AR- GENTINA affignari eum, quód actus intelle- às Tm hominis aut Angeli mmonis d &ionis & cogitationis unius B ab alio Angelo cogno fcatur quid em quoad ier- non tamen quoad compc yis & c0 minorum fignificationem , tyus eft. fitione m 'vel divifionem : quafi dicat quoód omnis An- , qui d homo vel alius T QU elus quidem cognofcat 5 voli Angelus apprehet 1 datj de qua recogitet; non utrütm affentiatur vel diffentiat tintes vero cognofcat, tfuro, nempe ferendó j udicium. v. g. videt Angelusin * 1nente hominis fpeciem muri & fpeciem albedi- xEQEMï utrüm homo circa ifta ob- T nis , mon tamen fcit , dat modó compofitorió feu a Y iffirmatie, iQ0 jecta ten : idem eft cir- xel mod ó divifivó id eft negative 1erioh"be1 ca aífenfum ve ] diffenfum obje&tis preftitum. 15 talr & fententie videtur quoque Denden Hujus explicadionis fuiffe zEGIDIUS dum dixit, cogitationes unius TtleDt ta cognofci, ut fciat qua- Wt N Angeli recté ab alio i pnam utatur fpecie ad intelligendum , non tamen 0T difcernat quid fpeciatim cogitet. SECUNDUS I 3&1 ffertur ab HENRICO, Mopus explicationis a Ws qu Ü [r DE COGNITIONE ANGELICA, 181 : Dif 09 q.q llü I) qui duo docet: um eft, cogitationes unius AU du ; hominis aut Angeli fecund um füam naturam optimé ab alio Angelo cogn Ofci etiam à deemo- Tttns äb l ne non folüm ita, VTL f RI ut fciat de quo obje&o fint A ille& cogitationes , fed etiam ut feiat utrüm fint TE , affirmationes an ve IT n Df ró negationes: alterum tamen T eft, non cognofc i ab uno Angelo, ad quem qui LT finem tales co RLIM gitationes ab alio Angelo vel ab homine dirigantur; & in hoc putat cornfiftere 0U 01 Qp fecretum cordis, quod à folo D m €o cognofcitur. Sic ergo cognofceret An gelus v. g. füubftantiam Ul MOJ)UM, voluntatis aut affectuum A DE AR ad pecuniam alienam; fed quo fine auferenda co gitetur, ignoraret An- Vs al gelus. TERTIUs MODUse ft D. THOMEE & li u communis aliorum. quód per fecretum cordis in- (em qui difcriminatim | intelli gantur omnes affeCtiones od uv | ! cordis & cogitationes intellectüs. UARTUS quiann MODUSs eft lom vd; fecretum . cor , in quem inclinat VASQUEZ, per dis folüm intelligendos effe motus li- Te Og beros voluntatis ; j vl i non veró cogitationes pro- cedentes ex imperi o voluntatis five libero five ridt As neceffario. QUINTUS MODUSs eft multorum freint RECENTIORUM, qui ad fecreta cordis referunt y arat I. actus voluntatis liberos. 2. actus intellectüs f if | il aliquó modó dependentes ac procedentes ab im- V T periolibero voluntatis. 3. fpecies rememorati- l d :ti m l vas talium actuum precedentium. 4. habitus viltm dependenter ab iftis actibus aquifitos hT & diftinéctos gt ' dlpeciebusrememorativis. s.aé&us phantafis & j Ut fi appetitüs fenfitivi caufatos à voluntate. M OTANDUM 9. i, Jl Preter annotata difcri- . O mina actuum internor um mentis poffe adhuc aliam fieri diftinctione ) i m /écretorum cordis. Duo 3 enuim y 06N] eDOLSP.UuT ATFO 1l 182 fünt in animo j 97 enim genera a&tuum internorum o 4 diftinguenda: aliqui a&tus intern i relinquunt in bro veftigia & L ! . eitst organo corpo reo nempe in cere figna fui natu ralia: alii veroó actus interni non j r !] ldan' fed tantum — 1 J gemorid, - relinquunt ejusmodi figna naturalia, fc& g figna arbitraria. ParMI GENERIS a&us funt, h de rebus fenfibilibus, de qinari, quando cogitamus v.g. colore, luce, fono, calore n gb Ang magnitudine, f ficut enim ta les fpecies excitantur per motum WO L. externum fenforii nempe ocu lorum vel aurium, 3 Ofmnes itantur in ita.etiam quando ecdem [fpecies exc m apprd jl ur in phantafia & in. cere- animo, fimul excitant anantal 1 bro figna quedam, fe u veftigia & impreffones uf ac motus cum hujusmo di obje&tis ac fpeciebus imations Y connaturales , & propterea ab Angelis cogno- ii dLalq fci poffunt; cüm enim iftz fpecies connexionem UM WmOngen ilam, quam habent cum motu corporum V. B. um fonus cum undulatione aéris, lux cum preffione o cogn fübtilis materie, calor cum motu rapidifiimo v E partium &c. habeant fibi connaturalem, videtur u m exinde confequens, quód ficut Angeli & doemo- 1 4 i t il c nes comprehendunt ordinem hujus mundi con- hantafie Paturalem rebus, ita etiam ex motup ày rofa & Íciant intelligant fpecies rerum fenfibilium, WTR qualis fit in animo cogitatio aut affe&io. SE- t mmi CUNDI GENERIS a&us interni funt, quando 'otion cogitamus de objectis fpiritualibus & abftractis n v. g. de dolore, voluptate, cogitatione, voli- b tione, cognitione, honeftate, lege; juftitia, V MTUI fapientid, amore, & aliis aCtibus internis; non « enim datur in phantafia veftipium aut fignum ali- & Vr quod naturale connexum cum his actibus inter- nis, fed tantüm fignum arbitrarium quafi chara- Eïg() W d er Wt ( II DE COGNITIONE ANGELICA. 'Iägf Vnti &erifticum, quo excitatur fim ul fimilis affe&io; W ! feu, prout D. AUGUS TINUS fecundüm longum EIS l TUterm & latum relatus in Zfppendice P Ti bilofopbie Pollingane j lt q.I. VOCat, dantur motiomes q usdam feu motatio- IN "sinmemoria, que üt cuivis homini funt arbi- ^M gf T lj trarie, fic & fignatalium cogitationum füunttan- 10 Cdire tum arbitraria, que proin non neceffario intel- liguntur ab A ngelis. $ (l Jtt 20 DIUCCO r ID V ais Angeli tam boni quàm mali co. GTcantyn j gnofcunt LL ( fimplicem apprehenfionem cir omnes cogitationes internas quoad ca illa obje&a, itprefnag quz in phantafia relinquunt fig na fui naturalia. ts DIXI: quoad fünp licem. apprebenfionems | quia judi- ais u cium affirmationi $ vel negationis, fuge vel pro- HOW fecutionis eft aliquis actus liber, adeoque effen- t tialiter contingens ; ac proin non contentus in Ym d ordine caufarum na turalium, qui ordo folus ab ( f Angelis per cogniti onem intuitivam naturze co- yrlem gnofcitur. & albedine Et fic v.g. etfi quis cogitet demuro nl ) non tamen Angeli cognofcunt, ys mund d utrüm circa ill a obje&ta verfetur affirmátivé vel yto p negativé ,. pro fecutivé vel averfivé. un, & PRonATUR conclufior. Angeli tamboni diedi d quàm mali immittunt animo va rias cogitationes fnt, per commotionem phantafie; ergo etiam fimi- j ( abfha? les cogitationes ort iiboe * D cognofcunt. as ex commotione ph'antaüæ- FM PROBATUR 9. Certum eft ex difpofitio- SRfermo T nDe materie fequi formam, ex motu rapidiffimo gt partium calorem ; €x undulatione aéris fonum TE .5 Ü l vel m ergo etiam ex fimili difpofitione cerebri d ; otu interno fenforii cognofcuntur ab An- 4 &gelis tpoN Jl DISP*UTATIO II. qu 1pf( ii &t 'gelis tam'malis quàm bonis 1mpreffiones in ani- ma, &affe&tus connaturaliter fequentes. Yl ij lmpetü DICO », Deomones non cognofcunt eas t qutts Q cogitationes & affe&tiones internas , que nullum j a a in cerebro relinquunt fui naturale fignum aut ve- "i n intel Omnes ille co- alité 1 PROBATUR conclufio I. s corpore gitationes & affetiones aut funt in fe ipfis libe- vja confi re, autfaltem dependentes ab alia operatione qunt t pravia in felibera; ergo ille cogitationes füunt g t contingentes , adeoque funt in ordine re- 2 qu£ 0 rum intrinfecé contingentium , non vero in mf 61 ordine nature & caufarum naturalium. Ergo ïe tuporeo neque exigitur earum cognitio ab Angelis per nature. i;eü ) fift Q Ql cognitionem intuitivam 3 whri fet PROBATUR 2. A fcetarum peritiffimi do- ' TET n cent conftare ab experientia, quód demones i plor non foleant intervertere confilia occulta pio- a5 VI (et rum, quamdiu videlicet non revelantur ulló Wi anit ( fignó externó v.g. verbis; nulla autem eft hujus rei ratio, nifi quod talia confilia interna non hoATU| t afreret cognofcantur à demonibus; ergo non cogno- fcuntur. | " 05 EC CowrIRMATUR. Juxta eosdem Afcetas i fpeci in hoc ipfo potiffimum confiftit modus difcer- T nendi motus internos bonos à malis, & infpiratio- i Af nes demonis ab infpirationibus Dei, quód bo- / Wl na confilia immediaté immittantur in animam m nempe in intelletum & voluntate m fine ulla af commotione phantafie & fpirituum , fine ulla N Ua 4mpetuofitate, fine inquietudine ac violentia . " tatu commotionum interi orum dependentium ab 1 li :vita* T fum operatione phantaüæ cordis ac fpirituum juim j ) ll DE COGNITIONE Al;ïï'GELICA, 185 lium,. ac eo ipfo talia confilia Dei magnam ho- Mb "tf mini faciant & relinquanttran quillitatem absque violento impetu aut impulfu, TT Ia absque omni prz- l EUPTS cipitantia ac turbulentia: econtra confilia qua immittuntur à deemone, non immediaté immit- Cttg ]l tuntur in intelle&um & voluntatem, fed tantüm immediaté in phantafiam & fpiritus COrporeos ts ' 1 ] l utique corporeos ac materiales ; P J & hoc ipfo, licét talia confilia appareant bona, magnarm ta- Vattnes f E i men creant inquietudinem, turbul entiam, im- Qdf m petum, pr&cipitantiam ac commotionem totius 0T YO j hominis, quz omnia connexa funt & confiftunt i Im in impetuofa & inquieta emotione fpirituum vi- kngeïxs x talium corporeorum. Nulla autem hujus rei m Q caufa eft , nifi quod deemones non poffint imme- diaté verfari feu- a&u feu cognitione circa aétus ibd demy noftros . puré internos. De hac re inter mul- 1 Oi v ! tos alios & plurimos Theologos de hac materia erelntu ) tractantes videri poteft Lupovrcus de pow- TU TE, Ubi agit de difcretione fpirituum. ii 1 PROBATUR $. rationibü 0 Don dj clufione afferendis. s pro fequenti con- DICO s. Ne quidemxAn-geh' boni cognof- ylem Al " | j n J cunt fine fpeciali ordinatione divina cogitatio- fOodis m nes & affectiones noftras internas, que nullum in phantafia relin ; G quunt fui naturale fignum gut J qubä veftigsium. y s PRosnATUR Conclufio r. — Tales cogita- yem D tiones & affectiones neque in fe, neque in fui , ! effectu connaturaliter connexo continentur intra. Ordinem nature; er ä Y "ii go non exigunt cognofci ab gt Angelis. Znt. prob. 'Tales cogitationes & af- feciiones funt aliquid i ntrinfecé contingens, nec ;irituum; 5' í a— y (06 186 DISPUTATIO TII. p habent comprehenfam in ordine nature ,. n*e& 0s effe&um naturaliter proportionatum , fed tan- j f (s tüm effectus puré arbitr;n*ios & comingentes; [ ergo. jl PROBATUR 2. Scripturahoc adfcribit pro- ï ( prium Deo, quód poffit ferutari corda & renes, j j[ iil id eft, quód poffit cognofcere internas affectio- yfit nes &cogitationes; ergo id univerfim non com- :Iv j lll "j petit Angelis. -nt. prob. — Jerem. 17. v.9. & to. ;[ sandius ;J dicitur : JPravum efl cor omnium , &5 infcrutabile, i D quis cognofcet illud? .. Ego Domimus forutans cor, M M ï ég probans renes,. 2.Paral.6. v.3o. Redde (Deus) wnicuique fecundim vias fuas, quas mofüi eum babere dnt tid uyn f in corde fuo : tu enim folus mofli corda fiiorum bo- minun. ltem 3.Reg. c.8. v.39. Facies (Deus) i, qi zins vert ub des unicuique. fecundim omnes 'vias. fuas , ficut. vi- deris cor ejus ; quia tu. mofti folus cor omnium. fiio- J N yum bominum. pobote UIX uis bominum W. $, [eit. que funt bominis, mifi fpiritus bomimis, qui in d pf ipfoefl? " Ibidem c.3. v.20. Dominus novit co- rilonr il de E gitationes fapientium , quoniam ane funt. Similes T textus plures habentur r. Reg. 16., Pfal.7. & du Ateyf AUs 138., Job.16., Sap.r., A&.r, Ad Rom.8., Hebr.4., . Apoc.2 N PRosATUR 3. Authoritate Patrum. . O- l ä 04 RIGENES füper illud Job. 1. v.7. Circuivi ter- Wt fe vam, €9 perambulavi eam. ATHANASIUSs Lib. BIN Wf AMBROSIUS Ü de quzftionibus S. Scripturz. hii in Oratione de obitu Theodofii. Et fuper c. 5. ROBAT[ Lucz. PaurrNus inc.8.ad Rom. Et r. iTl Cor.2. HiggRoxYMUs füperMatth.g. CHRY- d Tr sosroMus Homil.3o.in Matth. EtHom.32. ! 1 . C V Ditio füper Joan. CvzairLvs L.2. fuper joan l N 190 r DE COGNITIONE ANGELICA. 187 F Itf y X dbbkem:c3 EtLa4 D 4- .lamma f Ü CO &5 MASCENUS L.2. de fide Orth. €.4. BEnA, | COI][l'ngenæ,ä THEOPHILACTUS in c. $. Lucz. S. Avu- D Xl l lity GUSTINUS L.de divin. demonum. c.5. De- niqueInterpretes communiter in c. 5. Lucee , qui cum Hieronymo & Chryfoftomo exinde colli- Fs gunt divinitatem Chrifti . quód eo loco v. 22. T OOO x fcriptum fit : Ut cognevit autem .U' V'9o & M J Efüs - cogitatio- nes eorum , Te[pondens dixit ad illo $:. quid cogita- ?lj nj Qs in cordibus ve[lris ? ATHAN ASIUS q.27. QU TT fic ait : Prefcius verum ,& cordium cogmitor folug dbf ef Deus ; nec enim 4ng eli vel abfcondità cordis Q j vel futura videre po[funt. lt s CHRYSOsTOMUS Hom. 23. in Joan. Humanorum. cordium. cognitio ii (n) folius Dei eft » qui ea formavir. CvRILLUSs lLcc., u t li V , . expendens verba Nathanaélis Rabbi tu es fi- QUi Jï j lus Dei, Noverat , inquit, /o/i Deo corda bomi- Quis lo qmum patere, $. AUGUSTIN lln US in Pfàl. 7. P Wi ) pera noftra poffunt e[fe nota bomini bus ; d. quo animd Vi À jiant, folus ille novit qui fcrutatur corda Deus. GEN- u. X NADIUS de Ecclefiaft. dogm. c. 8r. Internag ol 1 anime cog Wationes diabolum mon wvidere certà Jcimus, Mi N P lures textus SS. Patrum huc facientes videri poffuntapud SuAREZz & alios, Patrmm ! DICO 4. Angeli tamen cuftodes coghoü (irti cunt omnia fecreta cordium in clientibus -fibi ( STUS l commiffis non quidem cognitione naturaliter fibi debita, r 09 fed vifione intuitiva in verbo. M il PRoBATUR Conclufio r. Eft generalis re- F ( gula apud Theologos & communis SS. Do&orum ij f partim ex '"Traditione partim per experientiam ? aut per opinionem, quód San&i ac Beati in codlo D g ]Oä | cognofcant ea omnia in Deo, quorum notitia j Ípecia- N DECOG DISPUTATIO iI. 188 x fpecialiter ad eos pertinet, üt fuppono ex Tia- ii Gatu de Deo ; ergo cüm omnia fecreta cordium p 3 fpecialiter pertinent ad directionem noftri An- N Ü gelis cuftodibus commiffam, multo magis id pre- 415 .2 fumendum eft de Angelis cuftodibus. ' CoNFIRMATUR I. ex ipfa natura officii vgdem La - UT " Angelorum cuftodum. Angeli enim non pof- fent decenter obire munus fuum partim illumi- g, trifi sls inte nandó, partim tentationes precavendó & fupe- (NFIRAL randó, nifi haberent notitiam de actibus inter- 3s did: nis fuorum clientum. al: di CoNrFIRMATUR 2. ex fenfu Fidelium, qui vb f rariffimé fallit; fentit enim quivis fidelium, ora- r fenüs tiones fuas mentales ad Angelum cuftodem di- TTE re&as illinotaseffe; ergo parirationenota erunt n hab /aliafecreta cordium. — Znt. patet; quia nemo cre« 2 Chrif dit fe neceffario debere orare vocaliter, ut in- n reveri teliigatur ab Angelo, vel ut Angeli noftri cu- zetodem ftodes poflint Deo preces noftras offerre, | eàs- !u u que commendare. t pr PaosaATUn 9. Plurimis exemplis conftat adim d ex Scriptura, Angelis cuftodibus nota fuiffe fe- EOTV creta cordium ; ergo prefumendum eft id uni- TWintitat At verfaliter concedi Àngelis cuftodibus, quia eft m D) eadem ratio in cafu particulari & univerfali ad Rüblpræ I'T fines à Deo intentos. nt. prob.. Sic Dan. 9. dnfem v.23. Angelus ad Danielem dicit : Veni ut in- TUf Item An- dicarem tibi , quia *ir defideriorum. es. A gelus ad S. Jofephum. Matth. r. v.20. Wib Ti5 t ii David noli timere accipere Mariam conjugem tuatt, "m Atqui a&us defiderii & timoris funt a&us inter- $ dR &l ni; ergo. Cox- g elu ll DE COGNI/T—IONQE ANGELICA. 199 u T0 ht ! ] CONFIRMATUR I. ex a2 EH E3— 1 l fiftentia Angeli QR tf | l 1', preftita in agonia interna Chrifi ti; dicitur enim l Marci 14. v. 33. Cepit pavere t tedere. Et v. m l j j 34. Jiifüis IUSI eff anima mea usque ad mortem. . Ytem Matth. 26. v.37. du —— l ] 1 Ac tandem Luce Capit. contriflari & ineflus e[]e. &t n z ! —j I— 22. V.43. «dpparuit autem. illi i 4dngelus de celo confortans eum. Pavor autem & rung [ tedium, triftitia, contriftat jo, & mæ&itia funt t g meri actus interni $ ergo. ZT CONFIRMATUR 9. In Evangelio, dum Chriftus dicit : Videte' ne. contemnatis unum ex bis pufülis: — dicit enim vobis, d oj quia Jdngeli - eorum &UU n Jemper vident faciem Patris mei » Qui in cclis eff. Videtur fenfüs effe; dolm d quia cognof[cunt contem- JC000 QU piun cefirum intermum in Deo , alioquin caufa- jiaq lis illa non haberet finem fprci entem; Ífi enim lr r voluiffet Chriftus tantüm co ncilare parvulis quandam reverentiam ex eo, Wi ml . quia habent An- :Om gelum cuftodem, fuffeciffet dicere : quia babent "dngelos fios, quos timeatis. Cüm ergo addit: quia vident faciem Patris, voluit minari fcientiam an- 2 li t gclicam etiam de occultis internis aCtibus. gf 1 j NI ! PROBATUR 3. $. BasiLivs Libró de m d vera virginitate preci pit virgini, ut vereatur jns, & non tantum Deum & Chriftum fponfüm fuum ; U uübique-fibi prefentem, gitat videntem ; & omnia quz agit & co- m verüm etiam ut vereatur An- LL gelorum infinitas multitudi nes, & unà San&to. "2 rum Patrum beatiflimos fpirit us: nullum enim 11 j ex his effe, qui non fingula ubi vis confideret. Si ergo vifum eft BAsrLIO etia j j m Angelis & j Beatis nota effe fecreta cordium , de quo nolo | interponere judicium, id fa.ltem verum erit de ( Ange- 4 r u6 190 DpISPUTATIO IL nc 11 ia Angelis cuftodibus tam noftris quàm hominum j Vld ( [ converíantium nobiscum,'quibus in cclo fpe- » M l E cialiter fuper res noftras conjunctis aperta funt N j 'int o T momentis fingulis abfcondita cordium noftro- i? d rum ; atqui non funt illis aperta ex fua natura; gmy[j]et Mna erg o per vifionem in Deo. ür 27 DÍCO s5. Domones cognofcunt omnes a&us internos graviter peccaminofos faltem per qpotet D j L poter effe&um, nempe per fübtractionem graticze fanc- ':4 Ü etiami ficanti$ ; probabiliter autem non cognofcunt E ; i figmu a&tus meritorios aut leviter tantüm peccamino- 5 ? ; T ; Íos. fpei & fenn PRoBATUR Conclufio quoad 1. membr. e':'c communi fenfu fidelium , qui credunt animam uj Qu [ [ Jrart in ftatu peccati mortalis effe mancipium & habi- i [ ïï l taculum demonum ; hoc autem fieri non pof- : " , ) Y [ AL (Q0ITA ! i fet, nifi deemones cognofcerent animam gravi- ter peccáffe, & Deum receffiffe per gratiam. $ 008n6 POX D] ergo. PRosnATUR etiam quoad o. membr. negativé; eu feundir quia nulla datur neceffitas tribuendi deemonibus : quedün eam ad fenon pertinentiumrerum cognitionem. trnime t tecof Solvuntur Objectiones. : tporafio OsJICITUR r. contra I. 2. & 3. Concluf. ïnonhaben 1. Angeli tam boni quàm mali vident anime ef- A g fentiam ; ergo & aGtus illius. 2. Quie funt in Suntyr. ! anima & in intelle&u noftro, funt longé fimi- "r liora nature angelice , quàm corporalia & que& funtin phantafia; ergo fi corporalia in phanta- m* Iber V fia cognofcunt, multo magis cognofcuntinterna. Prob.c. Cognitio fit per affimilationem intelle- un- T tur äüï&ü&türa &üs ad objeétum ; ergo. 3. Domones dic l, DE COGNITIONE A'NGELI;A. IQI "m IN tur intrare in corda hominum; ergo etiam pof- lS. in tl ,! i funt videre, quz ibi agantur. ^ Qu [ : - Zint. prob. ex AG.5. v.3. ubi dicit: Cur tentavit Satanaj cor T tüm fujs tuum? intextu Originalil egitur: Cur Satanas imple. "Ht vit coriuun? Et Joan.r3. V.2. dicitur: Cum diabolusg jam mi[fjifet in cor , ui tra t E p— ! E ] deret eum S'udas: ac dein additur v.97. Introivit in eum Satanas Si ergo [ t —— i demon poteft agere in cor Hrütie n i mmE ! ! & cogitationes im- mittere, poterit etiam in trare & fcire fecreta QQrmofo EX : cordis; etiamfi non relin Vr quant in phantafia na- turale fui fignum aut ve ftgium. .4. Homines fagaciores fepe intelligu Mill, occultas, & fecr nt aliorum cogitationes eta cordium, juxta illud Prov. L anmm 27. V. I9.. Quomo n i. cientium , fic corda do in aquis refblendent vultus profpi- bominum manifefta funt Jrudentibus. t EtJob.21. v. 27. Certé novi cog Inim pu iationes veflras , & Jententias contra me iniquas. Ergo multo magis p p demones cognofcunt fecreta cordium. REesPON DEO. Dift.a. vident eiï'entiam j neni animz fecundüm ea , que funt in ordine natu- d IGc. que funt in ordine contingentium. n.a. at Effentia animz fecundüm fe, & fecundüm re- dicata fu a neceffaria continetu J rintra feriem cau- farum naturalium : €contra veró actus liberi a- J nime non habent ull r3C0 am caufam aut difpofitionem n n przviam, ex quibus neceffarió ac uniformiter confequantur. Quæ Ji Hinc poffet etiam negari confe- n quentia & paritas. Difparitas eftifta; quia ef. i fentia animz contin etur intra ordinem.naturz $ i ed actus liberi non 'continentur intra ordinem J ! naturz, lj n «dd 9. dift. a. Ea quz fünt in intelle&u fünt fimiliora nature an gelice fimilitudine entitativa. Cn ü" » j (0 DISPUTATIO . Il. 192 «f c. fimilitudine proportionis. n. a. Spiritualia ::hommem | funt qui- enim ; qualia funt actus meré interni, fed non g arert dem fecundüm fe magis intelligibilia 5 gnos d habent tantam proportionem in ratione C ognof- i, um cibilis in a&u fecundo, ficut entia neceffaria , ;;pofünt nec in ordine naturz & ferie caufa- quas continentur itativé fi- :4 UET rum neceffaria. Itaque multa funt ent i | 4j [ojean milia, qui non habent proportionem habitudi- sede o nis; hec autem proportio habitudinis defumen- Zï omine | da eft ex finibus, ad quos res referuntur & pe- 1 nuns pur tuntreferri: jam veró a&us liberi non petunt 0: VICITU) referri ad cognitio nem angelicam. Domones dicuntur intrare in sdgol & Ad 3. dift. a. xons a corda hominum in ordine ad unum effectum. c. a0nes hoi in ordine ad omnem effe&tum. n.a. Si enim WL S G humana anima eft in corde humano, & tamen t in corde fecundüm operatio- It iL« non fcit quid fia tiilir d nes phyficas, * poffunt etiam doe mones exiftere . vt 1 n corde homi num, & fcire quid agatur fecun- lm d düm operationes phyficas, qui n fciant quid ibi Dein du $g agatur fecun düm operationes morales. . etiamfi doemones 1 n cordibus impiorum operen- ilmAbbat.e TE tur aCtiones convenientes tyranno in fuum man- D cipium , non tamen necelfarió Íciunt fecreta cordium & alia omnia, qu& ibi aguntur non per- Witg qr tinentia ad fuam fervitutem. d n Sagaciores cogno f&unt inter- IP0XDI Ad4. dift. a. : q nas cogitationes ommes. n. aliquas. Jfubd. ifl. . cog- : Qu 1 SRU&OU nofcunt aliquas conjetturaliter & per figna aut et fe&us externos. c.. cognofcunt certitudinaliter & "m | Prudentes enim tantüm folent Vintos in fe ipfis. n. a. obfervare, quanam externa indicia plerumque T g lr foleant effe conjunGia cum talibus confilis aut 1 anecu- m | II DE COGNITIONE ANGELICA. 195 * t affe&tibus huma'nfs. r Sic v.g. fi quis obfervave- ) fullt(" rit hominem libenter ib ) fedr busin materia caftit uti fignis,/verbis & a&i. 1 Rtl()ne ( atis non fàtis honeftis vel &quivocis ad fenfuü n neceiïarj: libus, quamvis fec m pravum facilé exponibi- undüm fe & in fe nec mala i C dici poflint nec bo na; eoi pfo tamen, quódta- NT lia &quivoca ac verfatili Rn Jb a in re fimili plerumque La adhiberi foleant ab obfe &€nis, non autem à piis, KUU Qefu ([ni ! fapiens re&é concludet , 814 moraliter certum effe, enunhr ] in tali homine latere con 1100 p non amans puritatis. filia non bona auþ COr OBJICITUR 2. contra easdem. - JuXta- SS:. Uittreim Patres Angeli & Beati co v um , cogitationes & affe&us ; gnofcunt mutuó fuas ergo etiam cognofcunt & 9 u cogitationes hominum, quia eft eadem ratio. , ag hi.Dr0b.I. S. GREGORI UScL3 8. Moral.c.27. dm oert aliás 31. dicit: Jn Beatitudin e refürgentium unus Yones ext erit perfpicabilis alteri , ficut ipfe Jibi; & chm unins- Laptor d cujusque intelle&tus attenditur , Jünul confcientia pene- [jut qui iraiur. Idem docent s. A UGUSTINUS Tradt, ml D 77.inJoan. & BER NARDUS in Apolog. adGuil- orum o lielmum Abbatem. "dnt. brob. 9. BEDA L.2,. in Job, c. 7. ait: yinfüunt: Non enim quidquam affettuum (etunt &t Juorum 'ad. invicem 1 ü tePe . pote[ — Jpiritus : — fümplices enim creature ac fpiri iualeg mu lum Dabent Qntor f es obflacu- hum quafi corpulentum perfpicue fübi. fumt. Ergo. ESPONDE?O tr. a. n, C. & paritatem. Di- yofaum fparitas eft Wf'- ; quia ftatus beatitudinis & commu- nicatio San &orum perfe&a petit, ut etiam fe- :) Creta cordium h » r abeant ordinem ad intellectum aliorum Beator um, üt & in his operibus inter- ontl ii nis utique etiam divini s poffent h lp M abere partem commune gaudium; clarum en im eft, quod fl N urp. Am?rt Tratt, de ängellz's. Beati, y u* 194 DISPUTATIO If rl t juftitia divina q Beati, ficut participant de ipfa itaetiam illam phantaft ut mifericordia gau dendó in illa, j UCPO t n fibi applice nt circa o bje&ta juftitie & mifericor- d diz , ut omnia bona Dei & Beatorum fint in Ti ii üs, quó quis in omnibus, & quidem eó intimi f!i!dl cagztatu vita intimius fuerit unitus cum his divinis perfe- iM | d 0 ffima conformitate ac confen- &ionibus perfecti l p fs fu. Dixitr.a. quia po ffec refponderi 9. n. a. ad ('AP nf Dicunt hoc Patres refpedu ,. J rob. 1. ég 2. dift. a. n l ! , fM 2&uum revelatorum in ext remo judicio aut eli- 10 0 j c. elicitorum in hac l ciendorum in altera vita. [ l j dift a vita. T.3. Ciím enim in extremo j udicioomnia ,quod sidbus pl patefiant fecre tacordium, mirum non eft anibus, t ila hiftorica cognitio o mnium confcientiarum tatem in omnibus Bea- zhyle ex j maneat per tota m sterni tyltperfot fcientie tam Deatorum tis; ita ut omnium con m habuerunt per totam at m quàm damnatorum, qua dn. , « tui fpeculi apertee fint Ange- vitam, inftar perpe ternitatem. 4 Dum lis & Beatis per totam & Derüm, OnrICITUR 3. COntraeasdem. I. Magi à Rbiles domonibu s inftru&i revelant interdum fecreta BUA cordium , üt de Alberico quodam mago tefta- T Q ef L.r. contra Academicos | tur s. ^ UGUSTINUS 2, Doe- ! E .c.6. Ergo demone s ea cognofcunt. It mones in energumenis cognofcunt imperiamen- | [ tl n talia, que ab Exorciftis*illis imponuntur V. g. j lil dum Exorcifte mentaliter imperant deemoni, ut j He&uæ : 5y exhibeat reverentiam tali rei facre; ergo. BRT r ( RzspPoNDEO ad1. dift.a. Revelant fe- * creta cordium cognita Oope 1 ndicii externi. C. b Atj [9 1 cog nita in fe ipfis fine indicio externo. n. a. T MU n 1 S Wt güjm 1000' regi*ta bat quidam fccum ipfo quen- W DE COGNITIONE ANGELICA. I9 3 " | Mi i U J dam verfum ex Virgilio ; ejusmodi autem me. !i moria phantaftica erat indicium externum.ani« fs me, utpote per emotionem fpirit n LU in cerebro. uum certam l Hinc cAssrANUSs C ollat. 7. c. 15, M | öqtm bené ait: JNulli dubium eft 4 ii hr quid po[fint. [Diritus immundi cogitationum moftrarum aitingere |qualitates, TU t fed indicis eas fonfibilibs |forin * &cls colligentes ,. d Mij n T el, ex mofiris difpofütionibus au L verbi$ qc /ZM[[ZIZS $ T jn que propenfüs con[bexerint mos inclinari, Cate- Jüdcoar vüm ilas, que necdum de internis an ime Jrodierint, rg'mrum ii - adire omnino non po[Junt. Judcponm d 2. dift. a. Cognofcunt talia imperia ve] Xf cu ex fpeciebus phan tafticis in phantafia Exorciftz M entemm exiftentibus, aut ex fpeciali ordin atione Dei, ve] OR quandoque ex permiffione Dei j uftó judició pu. n etan nientis fuperftitionem Exor . cifte temeré impo- t t nentis varia imper 1à partim curiofa partim non pete d neceffaria. c, nis. n. a. cognofcunt ex ipfis a&ibus inter al Dum enim Exorcifta mentaliter for: mat imperium, fecum i iem- l' l pfo loquitur circa obje- Yerdum [ &um fenfibile; adeoque illa interna locutio fit A m I« cum emotione phantafie & fpirituum in cere. bro, ex qua emotione tanquam naturali fignó i As ac veftigió arguunt ea quz fünt in mente. f 2 OBJICITUR 4. contra easdem. I. Àn* j inpe gelus poteft. naturaliter QmUl cognofcere, quidquid 1 continetur intra obje &um proportionatum gt d fui intelle&us; fed at&tus liberi continentur qu; 4 intra obje&tum proportionatum .. intelle&üs o angelici; ergo. dMim.prob. A&usliberi funt jig o entitas naturalis; fed omnis entitas naturalis continetur intra objectum proportionatum in- u 35 u Lïelle&u;' angelici; ergo. 2$. Duo objecta 2 ejus. DpISPUTATIO II. 196 (bi & am æquä proportioe ii eriof ejusde m nature fuut eti gel snf | mata duobus intelle &ibu $ ejusdem nature; i m rchangeli Michaélis & alia fed cogitatio V. g. À j 4 1102 cogitatio alterius Ang eli funt talia obje&ta ejus- ](EsPONDE' dem naturz; ergo. Min. ad prob. dift. Maj. djperiore. REsPONDEO2ZdI. h. 1 prpreci fünt entitas naturalis per relationem ad caufam L ) j Jj | lationem ad caufam libe- L j " f inte neceffariam. c, per re gepta d ram. n. 4j. 'F'ales effe&us nempe actus libe- non habent ordinem |Pr illumi ri, inqu antüm funtliberi, tadope- stntüm n ad naturam, & fic eatenu snonpertinen & quoad caufas & effe- ajp veria ra Dei üt Authoris natur d ventas. &us neceffarios, q ualia b3 fünt opera naturalia ; nt U im ex fua natura competit a, Id Angelis autem ta äg U cognofcere opera Dei üt Authoris nature quoad effe&us ueceffarios , inquantüm funt talia. a feripta A&us liberi continen- &nuniver Itaque 5- o. dift. Min. tur intra o bje&um proportio natum Angeli pro- tirum qt tione babitudinis. 0. dia ortione entitatioa. C. propor dnte d "Min. Seufus patet ex dictis; q * uiaadfines à Deo n petunt cogno- t fecn intentos actus interni liberi no fci ab Angelis. tat conf Ad 2. tr. Mgj. dift. Min. "Tales cogiiatio-. tl ro ! u nes funt ejusdem na ture fecundüm preedicata l 1f o abíoluta. c. fecun düm preedicata relativa. n. A. i pofet ï L] A&us enim unius Angeli vitalis habet effentia- lem refpe&um ad faum principium vitale nem- ! M YU) pe ad individuum, à quo procedit: hoc pr&- atouus&p, dicatum relativum non habet cogitatio alterius 1 Bo ft cognofcibilis à Angeli; & ideo etiam non e linii t primo Angelo. le ræ Jr DictEs. cognofceret cogi-' Si Angelus non dependenter à re- " tatiqnes inferioris Angeli nifi velatione [[, N DE COGNITIONE ANGELICA. Y97 !j D VL qub, J velatione fibi fa&a ab"inferiori( An gelo, tunc Angelus inferior illum inaret. füperiorem ; fed l V l u hoc eft contra Diony fi um in L. de Hierarch. & contra D. Thomam; ergo. tj db l RrzsPoNDEo. dift. Maj. llluminaret infe- I ] n rior füperiorem, fi per hanc i lluminationem in- ( enf D f telligatür precifé manifeftatio cuj uscunque ve. D d [b ritatis. c. fi intelligatur manifefta tio virtutis al- tioris receptz à Deo vel à fu Bntoriis .Maj. Peri E ] periore Angelo.n, luminationem enim plerumgue ac Tentaye firité tantüm intelligitur communicatio & ma- f d ef nifeftatio veritatis acce ! Ratitdoy pte à Deo vel fuperiore Angelo; veritas aute in A QdX eft accepta, fed facta, actuum liberorum non rl OBJICITUR 5. contra easdem. I. Poteft . Jnt vl Vi u dici, in fcriptura folüm tribui Deo propriam fcientiam univerfalem omnium fecretorum tam m g preteritorum quàm futurorum; ergo particu- e t Nad ts laris fcientia in angelis de prefenti non obftat omnifcientie diving. ,2. Etiamfi Angeli co- etutap gnofcerent fecreta cordium, non fequeretur malum aut confufio in univerfi 03 ergo ex illa Jes cogitz*da ratione nihil probatur. ; M "fnt. prob. Deus poffet im p | l impedire omnem confufionem , au t faltem ea fmivac n'l j t d confufio poffet impediri per bonos Angelos 5 : ergo. i g? REsPONDEO ddr. n.a. " Quia eft eadem j t ratio totius & partis, fcientiz univerfalis & par- | uío i [ ticularis in hoc cafu. Infüper textus. fcripturg fuünt indefiniti tam de f [s gt cretis przfentibus, quàm futuris & prateritis. ylet "Ád 2. n. a. ad prob. dift. a. PoffetDeus con- ! J rovidentiam extraordi- j l fufionem impedire per p 3 . nariam. ) "DISPüTATIO i. 198 'ESPONDE ( nariam. c. per leg es & exigentiam próvidentis H Prænuutiant ordinariam. n. a. Si enim Deus vellet relinque- momfü. MU x re caufis naturalibus fuum curfüm, meceffario ais c ur confufio ex ta li fcientia Angelorum gi, d fequeret & doemonum. Cum igitur Deus velit providé g M acere non folum üt aut hor füpernaturalium, fed qot, av etiam üt author nature, non v ult dari innatura WGUSTINU t ;ld COIL- L) j ; T exigentiam , qu& connaturaliter vergere fufionem in univerfo. sptur t On]J1ICITU & 6. contra eas dem. r. Ange- spres ml ffe&tos futuros contingentes ex li cognofcunt e teeforüt T a&ibus liberiss ergo & c ognofcunt ipfos a&us s ol 1f Domones quandoque pre- liberos. Zni. prob. s nuntiant regnorum mutationes, bellorum ex- j dio dependent ab actibus libe- itus &c. qu& omnia i Prenun fis ; ergo. 9. S, AUGUSTI NusL.12. de Ge- a v fief. c. 13. dicit quód anime humane , fecun- temones düm quod à fenfibus s corporis abftrahitur, comr vtbus T Idem docet T ER TUL- P etat futura previdere. ubi ait: AReco- LIANUS de teftimonio animz, b dilha m, in ominibus.augurems li gita eam in pra[ugiis vate D Aiocinentg in eventibus pro[Dicem : mo n wirun, fi à Deo data $ ZEvum angelicum co- & füperio bomini-noverit divinare. :ïa'n' au I éxtenditur ad tempus preteritum & futürum, EW ficut zternitas ; ergo cum cognitio angelica men* tstomitu füretur evó , non folüm fe extendit ad preefen- fed etiam ad futura contingentia tanquam 1 udes f a, 50l t praefentia. 4. Chri ftus per fpecies infufas hu- inanitati cognofcit futura l ibera contingentias Ts od ergo & Angelus. c. prob. Species Angelorum "Ut funt perfe&tiores , quàm fpecies infufe anime J! ij UI Chrifti, üt docet.s. THOMAS 3. P. q n Bo M W ( Ergo. 2 RESPON- Il DE COGNITIONE ANGELICA. 199 RrEsPONDEO 2d i. n. a. ad prob. dift. a; ! Vellet n i Prenuntiant talia per indicia probabilia & pro- RUE j gnoftica. c. per vifionem intuitivam. n. a. Pri- [ macaufa, ex qua poffunt prenuntiare demones i i lU ; futura, eft experientia preteritorum ; fi enim TR [ l agricolz & nautz per experientiam multa prz- lr :v' nuntiant, cur non & demones, de quibus s; Fetestl AUGUS'TINUS L. 2. inGenef. c. 17. ait: Subti- Üori pollent [enfüs acumine C experientid callidiore ?m: L Ane Secundo. Do«- proper magnam «vite longitudinem. Lt mones multa accipiunt ex vaticiniis bonorum - or af Angelorum vel Prophetarum, quz à demoni- nv bus meliüs intelliguntur. Jértià. Ea prenun- tlotm ex. tiant, quz in aliis locis jam pofita funt in fuis x caufis ac. difpofitionibus aut etiam effe&tibus. lo Quartb. Prenuntiant ea, que ipfi funt fa&uri tue, b concitandó v.g. bella. Quintó. Multa prenun- [rditr, t tiant deemones ex conjecturis, dum attendunt Qc TET circa a&tus liberos ad communiter contingentia. Ui atl — ZH ». dift.a. du m Dicunt, quód animz humane f fic ratiocinentur ex impreflione ac illuftratione angeh'cumo: fpeciali fuperiorum caufarum. c. aliter & ex fua m 1 l "t natura. n. a. D. THOMAS hic q.86. a.4. ad2. ju l ) mentem S. Auguftini fic explicat: quód dicat, vtl animas hominum à fenfibus corporeis abftra&to- nE t " rum , quales funt contemplativi, magis effe di- fes 11 f If fpofitas ad talia vaticinia; quia Angeli & fydera, t àquibus ordinantur multa futura, faciliüs in- quietantphantafiam & ejusmodi phantafmata im- i Angelo j primunt: eft enim ordinata anima fimillimum ]i l | | quiddam mundo intelle&uali angelico aut mun- Pl q' l do fydereo .Qrdi'natifïïmo; & ideo ob analogum N 4. Ordi- DISPUTATIO 1I. ECOGN 200 j ordinem facilé agunt in invicem per proportio- qií Verba D. THOM € MW jau pes ordinis harmonicas. ? N funt fequentia: Dicendum , quid ficut. duguftinus A dicit 19. Confe[J. anima babet quandam *oim. fortis, ut ex füi matura po[ft. futura cognojcere. Et ideo quan- &9 quodammodo qriiones do retrabitur à corporeis — fenfibus , - vevertitur ad fe ipfam , f particeps motitie futuro- ga ob yUm. - - - Sed quia ifle wmodus cognofcendi mon eft ditet, 1« connaturalis intelle&ui moflro, fed wmagis ut cognitio- ideo mon efk fecundum ma- iini, & aem à fenfibus accipiat , vifu1od iuram anime , quid futura cogno[cat , cum à fenfi- bus alienatur : [ed wmagis per impre[Jonem. aliquarum der & at senc dj caufarum — fuperiorum fpiritualium €9 corporalium. 5 ficut- ctnm. virtute. dioina. mini- ui, d Spiritualiun. quidem iOnfi, ] flerió 4Angelorum inte lle£us -bumanus. illuminatur : &2 sipfo vi phantafmata: ordinantur ad futura aliqua cognofcenday vel eiiam cim per operationem doemonum fit aliqua zi Adam commotio in pbantafía , ad prafignandum aliqua. fu- ia copt xterim fo tura qu& demones cogno[cumt , üt fupra ditium &ft. Hujusmodi autem impre[fones. [piritualium caufarum üun if magis nata eft anima bumana ufcipere, .cim à fen- liC fibus alienatur : quia per boc propinquior ft [ubflan- t t ts [b iritualibus, €9 magis libera ab exterioribus in- ünverf quietudinibus. Contingit autem & boc per impre[fo- X st ven fuperiorum caufarum corporalium materialium, ut Qquàg eftum eft enim, quid corpora fuperiora impri- Qivire ynunt n corpora. Unde cim -vires fenfiioe fint attus corporalium orgamorum , confequens efü quüd €x Ut BETM impre[fione celefiium. corporum. immutetur quodammo- do pbantafía. Unde cim coleflia corpora fint wmul- "t Ü torum futurorums fiunt in imagimatione aliqua. figna quorundam futurorum. Hec autem . figna magis per- QBUCIT die C cipiuntur in noe (9 à dormientibus quim .dt à vi- 4 Wg | 9 "- DE COGNITIO'N'E ANGELICA. 801 'l Mityrs oTH à vigilantibus : quia d. dicitur. in Libro de Som. &g l vigil. que deferuntur de die,, Al hn m S. Do&or. dilJolvuntur snagis. Yta Ht r Jld3. dift. a. /Evum an gelicum cqäxgen— ' uieog ditur àd preteritum & futuru m * Ü tl l ; itatamen, ut 1 f ! il f cognitiones angelicz fücceffive fecundüm prio- ritatem naturze referantur fem nf " (j per ad comple- l if [ li m xum ex objecto & tempore fi bi correfpondente; j C,. aliter. n.a. Angelu T nj ! U s femper dicit: mumc boc T/1 contingit, & nominandó munc no n intelligit -ex parie f[ua hodie aliud nunc » quàm quod intellexe- ?? dj ratheri & ante annum : [ "interim tamen ititelligit aliud zunc objeGtiv um reale feu ex parte rei v. Ü w Adami, & aliud qunc o g. ii g bje&tivum reale ex par te Anti-Chrifti. Itaque Angelus videndó Adamum Md J non eo ipfo vi det o b DIIT je&ivé Anti-Chriftum, nec V d l cognitio Adami eft r ealiter cognitio 'Anti-Chri- 2 j uj fi; quia cog nitiones realiter fibi fuc "T ll j l dum interim Ífo] cedunt, M d L il a duratio m anet, nempe z 4 i angelicum in fenfu. explica to. Vum UT ! j ! ] 4ld 4. c. a. n.c. ad prob. dift. a. ir j À / t Species an- entrirt ! L] gelorum funt perfe &iores quoad unitatem. c. quoad univerfalitate m-'n. ac D. THOMAs ]l.cc. rpri n minid expreffé docet, quód fcienti a Chrifti ad plura fe extendat quàm fcientia ange li5 fed fpecies an« r geli unitivé reprefentant v/ 311 g. totum mundum, J á jl dum interim fp ecies Chrifti quà hominis funt di- TT Vifz in fe ipfas j p üm notitiam » prout videlicet Chriftus fecun- ex perimentalem modo repreefen- i Jf tet fibi unam par T tem terre, ac deinde alteram. OsjrcrTUR 7. contra easdem. p l. Dæ"' mones cognofcunt bonitatem vel malitiam yud'm i Wä I / actuum ) ; 068 202 DISPUTATIO II. ergo etiam cognofcünt , rl F08 a&uum liberorum 5 Jn acus liberos. c. paiet ; quia in noftris princi- in differens inter bonum hr5n03! piis non datur actus & malum, fed om nis acus pertinet vel ml vel ad regnum diaboli; ad mium, n ad regnum Dei, civitatem Jerufalem ve ] ad Babylonem, üt .ä J Ü 06 € Adeoque dum iü loquitur AUGUSTINUS. «qit dict! omni a&u à docm one co gnofcitur vel malitia g iv g fcitut vel bonitas a&üs , eo ipío etiam cogno "nt. 1168 pECCBV fpecies, obje&tum , ac tota effentia actüs. n defgu Domones fünt accufatores hominum rob. vinoltunt o ad tribunal div inum de omn ibus a&tibus. malis « (elinquen üt patet ex Hiftoriis; h per totam vitam patratis, r ih d ergo. o. Per omne peccatu m vel extinguitur þ" £ Jx ï i vel faltem induci- j.h Pfæ in anima gratia fanctificans , Jwier pe tur aliqua macula in animam per diminutionem *tütüs cerl ofcunt hanc defor-y gratie ; atqui d cemones cogn $ accofat mitatem vel pulchritudi nem anim; ergo. 3. ffe&us fuggeftionis de- 25 i q Omnes a&us mali funt e RUT fionum; ergoeorum intereft fcire fuos effe&us. acufib fuafio fidelium , quód de- 44 Eft communis per unomen mones mané exfpectent , quz fit prima hominis Jl is.D* n ] Ti Cogitatio ; item quod gaudeant, dum qu tüfermam yum fugge ftioni prebet vel modicum affenfum It A. vel complacentiam ; ergo & cognofcunt affen: füm internum. s. n Libro Job. c. z. v.8. * TA inus ad demonem: INum- C.2. V. 3. dicit Dom tbf f ferowm. meum Stob , qubd mon fi & L quid confiderdfti ac iümens Täküatu'm j fimilis in ierra, boi no funplex & rettus , T JDeum & recedens à malo; ergo diabolus confi- interiorem illius animi, : "9 d deravit totum ftatum 1 W Wt intentionem cordis, & hoc vidit compara tiv ; ms. 3d- 1 M Wi i N L 1 l V .4ad fcat.gm internum religuortïm hominu eoque i Ó [ DE COGNITIÓNE ANGELICA, 205 / E eoque vidit c T tofes i "t5 D num. ogi tationes internag omniumhomi- U D lt RESPONDEO ad r. dift. a. A]äqüi äæmo—. TUm dlahoh,ï nes fpecialiter habentes permiffio nem à Deo ad dl tentandum, illos actus cognofc Oonp ( unt. tr. omnes. U r 1.a. Quod enim in moralibus de genere nega- ';itm' d Id tur aut dicitur, &) non negatur de fingulis indivi- AT Cogofi duis: fic v. g. de genere humano dicitur , quód fifis A omnes peccaverint in Adamo , id tamennon di- 765 'oninyr citur de fingul is V. g. B. Virgine. .. dift.a. dU ij Cognofcunt b onitatem vel malitiam aCtuum gra- erfitoris viter delinquentium. c. lev iter peccantium. n. a, Lt Ad prob. dift. a. Sunt accufatores hominum ex i d meris praefu mptionibus dubiis circa actus bonos (inimtur vel lev Iter peccaminofos. c. ex fcientia & Wt n d teftimoniis certis. n. a. (Quód enim demones in fuis accufationibus m em. fiepe errent, patet ex TM hiftoriis, in quibus habetur . in accuíatis non du d femper reperta effe ea peccata, de quibusàde- im, qUi mone accufabantur coram tribunali divino. inc & nomen d rim li aboliin Greco idem eft ac ca« um qi lumniator, lmó in Jobo dcemon fufpicabatur aliam inte jum db rnam difpofitio nem, quàm poftmodurmr fuit expertus. 4 gnofcunï;ï ib- ( hi 4d2. c. Maj. n. Min.' - Quia ficut. deemon u- hon videt ftatum Beatoru m in colis, ita nec 4M D] videt ftatum internum ani marum juftarum, quae Wf ml ünt in numero filiorum Dei & heredum regni, ) ^Uum ergo decrementum v ?.ä f el incrementum gra- B tit pertineat adhuc ad ftatum filiorum Dei in il- r o !5 qui venialiter peccant, non habet in iis ! Qu il malus quidquam, fed funtx jam translati de regno DECOGN DISPUTATIO IL 204 (j regno diaboli ad regnum Dei & de morte ad vi- ( tam. qaomodo Intereft deemonum Íci- Ad s. tr. a. dift. c. re fuos effe&us poft vi &oriam. c. ante vi&o- XUTANDUM am fugam. n. c. tenta- riam aut poft turpem fü "lperpatür tiones deemonis omnes pro fine fuo habent pec- wi tmodun averfionem à Deo, fi hanc ob- catum grave & gj t 1 tinuerit & viderit doemon, fciet quid actum fue- gdnaturam em non vicerit, tam pa- rit in homine ; fi aut qrenienti zum ipfi perfpecta eru nt corda hominum, quàm $, d tun ftis obfe fífam urbem aut caftra inimica parum ho FTL AUS explorata habet ante vi&toriam , aut poftquam das füper ex acie vel ab obfidione repulfus fuerit. .Dixi , quód omnes ten- s roduc ir.a. quia fa lfum utique /eft anamen tationes proveniant à fuggeftione doemonum. vt quu Ad 4. dift. a. Exfpe&ant doemones , ut ali- tius CITCU quid colligant ex pr efumptionibus externis du- t füpe biis defumptis ex organo corporeo phantafiee &tt0 ref ligant ali- vel aliis i ndiciis naturalibus. c. ut col amftatis quid certiex vifione intuitiva inter niftatüs. n. a. ÁTXDU] ïfenfus patet ex dictis. iy:,. MP Pbi Confideravit totum fta- tujt ( IUf n p a diit-c. PU tum interiorem ex indiciis externis fal libilibus. « C. Solemus JE, ad ql . c. ex vifione intuitiva animi. n : enim & nos quospiam homines j udicare juftos, Wt fnci comparativé a d alios ho- "untur ( re&os , fimplices &c. mines, & fic difcernere juftos ab injuftis, fim- : li At g fed interponi- 1 plices & re&tos à verfipellibus ; nontamen Ven- snus tantüm noftrum judicium, At r ditamus fcientiam. ltaque & diabolo licu erit & lt v id judicare de eo, à quo haud dubie fortiores ?ij * ac;eperit i&us, & majora paffus fit vulnera. - L ll DE COGNITIONE ANGELICA., 205 T *s - QUJESTIO IIIL « ln C? quomodo ngeli cog æm0num( nofcant y[teria etiam * t Jüpernaturalia ? ROT OTANDUM I. Ello lg Duplicis generis dari entia bnt[ ^. fupernaturalia: aliqua dicuntur füpernatu- i ralia quoad todum, alia quoad Jübftantia Li "Uif : j Super-. naturalia quoad modum dicuntur, que. quidem Ti ( 1 l quoad naturam fuam ac effentiam Iominum, l non füperant 1 vires & exigentiam nature in om nibus circum- frig It ( ftantiis, fed tantüm in una vel altera circum- AU of flantia;s fic v -£. rofa in hyeme inter medias ni- f D ves eft ens fi [5 pernaturale quoad modum m tey licét rofa produci foleat à natura ac etia m exigi, m - nunquam tamen producitur iri his circu mftantiis. Mons, t Supernaturale quoad. fubftantiam dicitur e ns, quod Ws exmst in omnibus circumftantiis quoad füa m naturam & effentiam füperat vires & ex p at igentiam naturg s talis eft aCtio refufcitativa mo rtui, quia in nul- i gt lis circumftantiis debetur naturz. D Yernifti NOTANDUM 2. Alia effe fupernaturalia tbeologicé , alia pbilofopbicé tantim. J beologicà fit. ii Permaturalia dicuntur, N que intrinfecé cum fine i nis i l M fupernaturali ul ! timo, nempe cum vifione intui- m l l: tiva Dei, ad quam intrinfecé ordi nantur; fic V.8. gratia fanctificans, habitus virt st utum infufi r C. dicuntur theologicé füpernatu rales, quia, Ordinantur ad be autudinem füpernaturalem. Ü ii .f j Philofopbicó fupernat uraüa vocantur, quze ex fua natura non ordinantur ad ponau turalem; fic v. illum finem füperna- ii li 8. donum linguarum, donum prophetie, grat ia fanitatum &c. quie nonnun- m Ü guam etiam gentilibus aut impiis v. g. Apoftolo u Jude pl T 206 DISPUTATIO IT RA nde conceduntur, non ex füa natura &intrin- em fupernaturalem, fed r ï'ecä ordinantur ad fin gl j um a tantüm extrinfecé videlicet ex intentione Dei; ebi It p ! ficut & naturalia omnia v.g. flores & cibi extrin- godaot iU fecé ordinari poffunt ad finem fupernaturalem. D eintep depeti DICO z. Angeli naturaliter non cogno- fC0 3. fcunt ullum obje&um fupernaturale quoad fuüb- [ i [ entia J ftantiam quamvis t mere poffibile, faïtem.co- extra of tuitiva. ] gnitione certa ac in Non datur ülium juta abfol l PRonATUR conciufio. cognitionem angelicam re- s necfet determinativum ad vfibus fatl fpe&u talium obje &orum poffibiium; ergo. Determinativ um illud veleffet ob- fipematuralia. Zint. prob. hopATUR je&um ipfum, velnatura Angeli, velalia caufa poteftdici; ergo. .Min.prob. . matur: naturalis neutrum Primum non poteft dici; qui a obje&um poffibi- t Qd t peciebt ]e nondum datur: Secundum & tertium non ex- nem cognitionem angeli- ts eft d igunt ad fui perfecto tm ord cam refpe&u talium obje&torum poffibilium, cüm habeant finem fuum etiam fine illa cogni- Af & tione; ergo. Ex his itaque fequitur, obje&a at intr naturalia quoad fubftantiam ab j poffibilia füper Ancelis folum videri p offe in Deo, inquantum * SKCO L t, ut thefauros decet & meritis ipforum congrui ttala : fuzm fapientie Deus ip fis aperiat. äverbo, ]i neque cognofcunt entia DICO 2. Ange T ootenti fupernaturalia quoad fubfta ntiam, dum a&u ex- evelationem Dei. "tttfpe iftunt, nifi per fpecialem r "d PROsRATUR conclufio. Non datur ullum Eysst determinativum ad cognitionem angelicam re- ï Wl f ' ura; ergo. nt. fpe&u talium obje&orum in nat "ttin rob. Determinativum cogni tionis angelice . gentigæ '*I*ï V tot communiter non eft experientia, nec exi uni- ^ d l II DE COGNITIONE ANGÉLICA. 907 r " t I dtn u niverfi, nec quidquam aliud; er V ittong go.' nt.firob, (f Angeli non cognofeunt obje&a per experien- Z l tiam fenfüum aut per fpecies rec j eptas ab obje« Vib [ j u J &o, üt patebit ex fequentibus , neque etiam DICEM ejusmodi notitia debetur genera liter nature an- (| i "rf e gelice independenter à revelatione; ergo.. ! DICO 3. li, Gïtem ? ngeli neque cognofcunt natue raliter entia füpe rnatural ia quoad modum pro- ducta extra ordinem na Yi tura, nec fecundüm predicata abfoluta nec fecun düm przdicata re- 11 dDrefttp. Ubj n lativa, necfecundüm pradic ata communia cum aliis entibus natur Id relefit j & fupernaturalia, alibus, nec fecundüm prgpriæ l, vt " PRosATUR conclufio, Angeli nihil co- p Mi gnofcunt naturaliter aisl nifi per fpecies fibi con- cereatas ac quafi innatas 4 fu. » quia funt intelle&ivis & in iis fpeciebus nihil vident, nifi quorum co- Pa o pf gnitio ipfis eft debita per exigentiam univerfi ac j conftantem ordinem natuür ?; fed talia entia fu- m f j fegiti, t ; pernaturalia &c. quoad modum non compre- henduntur intra ordinem naturz univerfalem; yd fublntt ergo. D H]qU DICO 4. Omnia myfteria fidei &þentiæv nit t b fupernaturalia ab Angelis t antüm poffünt cogno- il fci in verbo, prout cuivis Deus revelaverit, ol Vel per potentiam quandam organicam natura jm, u ángelice ex fpeciali defti natione aut permiflione fatia/ Dei füperadditam. N d l J SENSUS EsT, quód Angeli exiffentes in m« i celo nihil fciant de myfteriis noftre fidei nifi «t & qu& videntin verbo, prout Deo vifaüm fuerit ( €a vel ex toto vel ex parte revelare; Angeli " j, P ?erö, qui deftinati füntad minifteria ho minum, vel ODISPUTATIO IL 208 , Din i vel doemones aquirunt nonnunquam aut for« j — ) Í j, arfap mant fibi ipfis potentiamquandam organicamaut [ füs C0 organice sequivalentem , vi cujus poflint aqui- j 4l g at C rere notitiam experimentalem de locutionibus & fa&is hominum, eaque dein ulterius difcu- qenmc u ä Ql ip H tere per potentiam imaginativam, quam Deus l illis indulferi&: oftenfum enim eft Difp. 1. q.3. dafiorum : anttiam d Ang elos habere exteafionem indefinitam, quam bitrio formare poffunt in omues figuras. ylgeneral PI'O ar s macipia : PROBATUR concluüo. Non datur ccn- sfotva fe venientior modus explicandi ignorantiam dao- ao ponte monum aut etiam aliqualem fcientiam circapra- vtj Vi cipua m yíteria fidei v. g. circa incarnationem, dam bon circa divinitatem Chrifti, que duo mylteria sf torpon plerique domones non certó agnoverunt, aut n epert circa virginitate m B. Virginis ,. que-etiam tefte At pro MO Occulta IGNATIO Martyre G HIERONY mittat fuit demonibus ; nifi dicatur cognitionem de- tU pa monum effe valde imperfe&am , eorümque po- um tentiam intelle&ivam circa myfteria fupernatu- tnts p ralia propemodü m fimillimam effe hamanz co- * nf ufo ingenio Judeorum, verfanti gnitioni & obt & objet circa extrinfeca tantüm. U ]terius per hanc nt multiplicari decreta di- Soly hypothefin non debe vina & femper nov& inhibitiones aut conceffio- üBHCITU l nes divinz circa operationes deemonum , qua- "*? hts Q les tamen fingi debent propemodum infinite ac Ht femper nove ab Adverfariis; in noftra enim * Dotuy ( fententia doemonibus generatim omnis notitia | tlor permittitur, . quam poffunt aquirere ope fuorum fenfuum, inquantum ab eorum co gnitione eX- C& di- Qf Wt perimentali non deterrentur metu, viudi l tb ( ving. "w I DE COGNITIONE ANGELICA. 209 LT mlüïganm ' k vinz. poteft, Dein in hac fententia explicari optimé cur fzep l]llö W Il e ddemones tam imperité proce- ^ btj dant in fuis confiliis aut ratiociniis , ! prout v. gr. Ui contigit circa crucifixionem Chrifti , ad quam l, It l permoverunt Judaos, in everfionem tamenreenij d Di füi, quod ipfum etiam fiepe contin git in morti- bus fan&diorum Martyrum, — Acce dit quód de- ceat juftitiam divinam, *Fsz?fguï ut concedat doeemonibus aliquod generale mediu m exercendi dominatum in fua mancipia / » quale neceffarib-eft potentia " Linmm (/æl cognofcitiva rer um contingentium, inquantüm ab ea non fpont e recedunt aut dete 1D a. rrentur ex- FR traordinarià vindi&á divina. Uod denique Angeli tam boni quàm mali pofi f ln vt Dt aliquando t.t affumere corpora, & mediantibüs illis aquirere notitam experimentalem u » Videtur conforme x t effe divinge providentiz, Ut tam bonis quàm malis permittat medium c ogniüonem; ognofcendi nonnun- quam aliqua pauca faltem veftigia fupernatura- - lium , ut fic in ordine ad fines juftitie divine H permittentis & punientis , aut ad fines bonitatis divinz in infirmitate fucc u rrentis & coronantis ( M pyæbeatur objectum conde cens. jetrt d Solvuntur Obje&iones. 1 Qu Gu " OsngrerTUR r. contra r. Conclufionem. od I. Angelus cogitandó de vifione intuitiva Dei ;ï vel de Incarnatione in pri mo inftanti fuz crega- j ( d tonis, potuit dicer j e, fe confideratis omnibüs m inhocobje&ononi nvenire rep iil r i J potuit vifionem intuitivam v ugnantiam; ergo. el Incarnationem gnth* cognofcere üt poflibilem. ?. Angelus natura- j ji j ter & certó cognofcitomni j fli potentiam Dei; ereo Ó etjiam ( D.zdhmort Traii. dex?'ngelz's. DISPUTATIO II »i COGr 2(10 etiam cognofcit in illa omnipotentia dari virtu- , quod eft fupra omnem ex- j d | tem creandi aliquid Ergo eo Dics igentiam nature create aut creabilis. i d ipfo cognofcit poffibilitatem alicujus entis fuper- st naturalis quoad fubftantiam.- omnipotenï " REsPONDEO ad 1. tt. a. dift. c. Ergo Qs ef probabili- potuit illam cognofcere üt poffibilem el dift. fic. , Ai,jri ter. c. üt certo poflibilem. n. c. v a onem ; Potuit illam cognoftcere, fi ipfi infu fze fint fpe- pernaturalis. c. fecüs. n. dm videt cies ejusmodi objecti fu IoNDE c. Suppofitó enim * quód Angelus habeat fpeciem de vifione intuitiva Dei velIncarnatione, poterit ditegm CO m certum vel ditempre de ejus poflibilitate formare judiciu yeum 4 probabile; fed hoc ipfüm lumen ve ] ipfa fpecies evelatio Dei vel natura- yenam T jam funt aliquo modo r : com lis vel fupernaturalis : fpecies de vifione intui- tiva debentur quidem Ang elo; fed ea revela- treticata ddit vifibiles , debet : lu qu tio, qua Deus fpecies has re vocari revelatio naturalis. Caterum de hàc vi- iidet fo fione intuitiva Dei, q uomo do cognofci & ap- 'äitatem, , da in Zrattatu de 4Gibus peti poffit, vide dicen t red bumanis. q. 2. t effed Ado. c.a. dift. c. Ergo cögnofcit virtu- mina- JICITUR tem creandi aliquid füpernaturale indeter tprehenfi tum. tr. determinatum. n. C. Drixi tf Quia "I etian rum Angelus forté folüm poteft dicere: dubito ut *2 db Deus non poffit condere entiaalterius fuperioris "um ordinis, cujus tamen non habeo fpeciem, vel poteft dicere: datur quidem in Deo potentia ïïïduo fun« fed cujus ordinis creandi alia quzedam entia 3 Aten] illa fint, & utrum alius ordo preter naturalem fit poffibilis, egoignoro. Etfic tam parum An- "tl gelu; cogno fcit entia fupernaturalia poflibilia, quàm ll i DE CO,GNITIONE-ANGELICA.' 2II 4f dan , t j quàm þarum cecus ànativita te poteftdicerepof fibilem effe colorem, c u " M : jus nullam habet ideam, TM l F- DricEss. Angeluse tiam cognofcit ex omni- potentia divina poflibili a effe entia füpernatura- hnt, d]'ft, ( E | lia determinata; ergo. frob. Angelus vi. WE det omnipotentiam Dei ha li p bere connexionem - Vldi ! cuüm quovis ente füpernat urali determinato : ergo. .4nt.prob. Omnipot entia Dei habet eam 7f Uf n h connexionem ; ergo intuendó. o TEUM mnipotentiam du ftin Dei etiam videt Angelus illam co nnexionem. RESPONDEO. n. a. ad prob. dift. a. Ange- II o lus videt eam conn exionem Ceft ol , fi omnipotentiam Dei videat comprebenfioi. fi tantüm ab/?rattivé. n. a. Vpeds Quamvis enim Angelus Vititum. etiam intuitive Vvideat j omnipotentiam Dei, non ta men videt eam ad- equaté feu comprehenfiveé P la d quia non videt Dl ( l " oinia przdicata etiam relativa divine omnipo- tenti? : ficut qui videt animal n li eo ipfo videt formaliter indi itatem Petri , non: m t viduatio nem, aut ritionalitatem, aut relationem ad D Sum, duf j d quavis alia preedicata relativ 2 in Petro ad füam cáufam vel effectus reperibil IT nofeit vt - OBJICITUR 2. contra eandem. T. indetermïfr lus comprehenfivé AÁnpe- J M lem cognofcit animam rationa- ( Q ; €rgo etiam cognofcit immediaté in anima Jubitoutt potentiam obedientialem cum anima rationali u identificatam producendi a&tus entitativ é fuper- - x naturales v.gr. a&tum fidei fupernaturale metiam leF) patepä in'individuo fumpt um, vel potentiam obedien- js ( tialem ad creandu mmundum. 2. Angelus com- j " prehenfivé cognofcit quantitat em; ergo etiam ! n cognofcit eviden ter connexionem illius cum ma- 0 ] NE] tei' j j ] J : ia. prima tanq uam fuübje&to füftentativo effe - qllw 2 difpen- 212 DISPU.T,ATIO,II.« p6 l näml'æ, ( difpen fabilem. . Ethinc etiam cognofcit eviden- ter po ffibilitatem a&tionis creativ& ac conferva- g, 1 d fübftantiam fupernaturalis, qua con (graT tivequoa ; fervatur quantitas extra fu bje&um. Jfsfüper REsPONDEO. ad 1. diff. 3. Compgehen- EM deli ]em quoad predi- fivé cognofcit anim am rationa emoratvan catà abfolutaaut etiam re lativapofitiva & actua- situntur d lativa negativa & non lia.tr. quoad praedicata re 'gtnaturai actualia. n. a. Predicatum relativutn v.gr. in- j Diredi dividuationis, aut dependentiz à caufa, aut fi- -- gint cogn militudinis &c. fünt predicata rel ativa pofitivas t p qui 4 in fuo conceptu non dicunt negationem: d2M fed potentia obedie ntialis non dicit in fuo con- tatum un tantüm negationem impedi- strilter C ceptu aliud, quàm menti a deffe&us aliunde nonrepugnantes; nom clbuiffe autem eft nece ffe ad comprehenfionem requiri, ales relationes negati- Yrole eta .vut cognofcantur omnes t N i va, que funt infinitz. fte, int Ad 2. dift. a. üt priüs. Cognofcit compre- :» ttbat ad henfivé quantitatem quoa d przedicata abfoluta n T | f itiva. tr. quoad preedicata rela- t aut relativa po ji 3ONDI tiva negativa. n. a. Aé&io produ&iva manet in Ti / & fic eft adhuc cognotcibilis Smators] enere actionis ,. er modum entis pofitivi in ordine ad quemcun- 'fþrædicatac L " ? [ | D ue terminum, quamvis ille ordo non femper ] i.l AUS Df W Pofltiv' exigatur i n omnibus circumftantiis à natura; Of- do autem i lle feu refpe&us actionis ad talem ter- Wi n "dfb minum iterum ex fuo genere eft aliquid pofiti- vum ; adeoque ex fuo genere cognofcibil is aþ du r 1lis d Angelo. Itaque tota fupernaturalitas ejusmodt aGionis dependet ex fupernaturalitate t ermini, "Uüfery T—!'ämales i & habetur precisé ex eo, quód illa relatio aQio- n debea- "m fi nis fuftentativz ig his circumftantiis nQ tur *l | Il ORtct h DE COGNITIONE ANGELICA. 2'13 JH Qj lt tur naturé, quod eft lg quidem przdicatum fuüper. TU maturale, fed negativ um tantüm. O BTICITUR 3. contra 2. Conclufionem, t Ui 1. A&us füpernaturale $ fidei, fpei & charitatis, emq ] 1 n antequam deftruantur, relinq X l Ü uunt fpeciem fui rememorativam, dependenter à qua naturaliter TR v cognofcuntur üt przteriti ; ergo etiam hi actus g : poffunt naturaliter co gnofci in fe ipfisab Angelo. QU at c. prob. Dire&i ac in dire&ti eadem eft vis; ergo [ p fi poffunt cognofci i morativam Ddirecté per fpeciem reme- IT ; poffunt etiam cognofti dire&é in LO Qu fe ipfis. 2. Naturaliter ab Angelo cognofcibile eít pecca BP iam natu tum univerfale generis humani, & et- M: ) raliter co gnofcibile eft, hoc genus hu- manum debuiffe redimi J t cognofcibile er 5 €rgo naturaliter etiam ib atmyfterium redemptionis. mt. quoad 9. membr . cognofcere , int entionem Dei rob. Angelus naturaliter poterat V o » qua genus huma- [crt d num creabat ad beatitudinem ter fruftrari; ergo. ; hon poffe totali- JH ia m REsPONDEO ad r. tt. a. dift. c. Poffunt E hi actus naturalite cognol ! l düm przedicata co r cognofci ab Angelo fecun- d qii : mmunia cum a&tibus fidei, fpei, TUl & charitatis natu ralibus, & fecundim predicata relativa pofitiva oc. int fecundüm pradicata non Ti ti f communia. & relativa negativa. n. c. Ut enim iuperiüs di&um eft, a qiqi tis fupernaturalis ex Gus v.gr. fidei & charita- fuo genere convenit cum ol omnibus aliis actibus amoris & fidei naturalibus, jj du & non differunt actu jaret $ ejusmodi naturales & fü- bernaturales in przdicato actüs v.gr. fecundüm Tib tþndentiam fidei aut amor $0 : j is 5 fed tota differen- Ua eft in quodam ordine ad finem fupernatura- 3 lem y 06 A j - IUSPUTATIOIL RgsPOND lem 5 & ad vifionem intuitivam Dei, queni habet n qpem U a &us fupernaturalis :' imo inquantum eft ordo, a j iij iterum convenit cum quovis alio refpectu, re- aptiter 07 latione feu ordine; quód veró fit ordó adtalem g ortinis terminum non cognofcibilem nifi per revelatio- vptürds ( nem Dei, tantüm refundi t incognofcibilitatem yrem n &um autem . refundit in ipfum terminum, in a if datur tantüm negationem exigentiz na turalis ad talem inm &ef il lis circumftantiis ; negatio ordinem in his vel L! * n Ad autem exigentie e ft tantüm præd'icatum negati- vum, vlipermatu ipio nett Ad ». tr. a. dift.c. Ergo naturaliter co- a fiptrna enofcibile era t myfterium redemptionis per ali- AU CA quod medium in determinatum v.gr. per condo- ) [ - Y ordine per medium M nationem peccati extrinfecam. c. L at determinatum Íncarnationis. n. c. Condonatio " l eccati extrinfeca non effet aliquid füper natu- :. Tiquenter At füper rale ex fuo genere; & hoc eft poffibile, quód ) D w effo: l [ Angelus cognofcat talem condonationem gratui- l l stv tam effe poffibilem. PES ttttle cor OsjrcrTUR 4. COhtra eandem. . Ange- mubum er Jus cognofcendó intuitivé Deum connaturalit ln lr cognofcit fuam cog nitionem ut intuitivam, & Trentalen non tantüm fecundüm pre&- üt fupernaturalem , lis vifionibus naturali- 'tpenti dicata communia cunm a Vdllrgr m fecundüm propria; ergo. p Pus, fed etia "Ut Angelus viden s in Euchariftia quantitatem , j "A m non videns materiam primam, eo ipfo cogno- &ionem creati- "m det u« fcit quantitatem exiftere per a PIVEN 3 vam; ergo cognofcit ens fupernaturale quoa * Anggd fubftantiam üt exiftens, nempe actionem crea- fl n K tivam. RE "i 4l DE COGNITIONE ANGELICA. 9I$ )ely Ms et lantum eü RzsPoNDEO adr. dift. a. Cognofcit fuam ij d cognitionem üt intuitivam exercité. c. reflexé. ] (Ltri il n.a. vel fubdifl. Cognofcit eam pe r cognitio- j q Wa nem pariter ordinis fupernaturalis. c. per cogni- tionem ordinis naturalis. n. a OO Sicut enim da- LUE tur naturalis connexio & feries caufarum in or- dine rerum naturalium TUf , fic etiam ex parte in- TU t telleétüs datur connat Ur alis connexio ac feries caufarum & effe&tuum in Or TT dine rerum füperna- turalium. ^ Adeoque licet c onnaturaliter in en- tibus füpernaturalibus unu Atf ( & cognitio neceffarió ac co m fequatur ex alio, nnaturaliter fequatur IU5 p d ad rem füpernaturalem ; quia natura eam abfoluté n tamen illa cognitio, W on exigit, fed tantüm W met mediante ordine rei fuper naturalis, eo ipfo et- Condong) iam eft tantüm in ordine r erum fupernaturalium, | ui t W acconfequenter fupernat uralis: pofito enim an- Vlb t tecedente füpernaturali etiam ipfum confequens OL r neceffe eft effe fupernat urale ; ergo & cognitio vifionis intuitivz in Ang connaturale connaturali elo tanquam confequens tate fupernaturali debet f Ii*;' effe füpernaturalis. Qonnatt: d 9. n. fuppofitum, quód Angelus habeat btv experimentalem notitiam de rebus iftis munda- ecuxit nis contingentibus depend enter à libero arbitrio Qibus 14 Dei vel aliorum Angelor um vel hominum ; aut "N fi in cafu particulari ad fe pertinente ex ordina- t tione aut permiffione D ei habeat notitiam expe- ( 1pf0 CU* rimentalem de tali objecto in ejusmodi rebus non e particulari, nego quód joren ? videntibus multim dif- gt currat Angelus : qu& enim Angeli ab initio co- j Snoverunt per fpecies primó fibi infufas in fuf Í creatione, illa adhuc cognofcunt 3 de aliis au- 3 tem i DECOG a16 IDISPUT,ATI'O, I temrebus per fe nihil cognofcunt. Si veró per i qpedi, "" potentias organicas, de quibus diéctum eft Difp. d 1.q.3., ex ípeciali permiflione Dei affumptas, sejltt p vel per revelationem aliquas veritates contin- d gentes agnofcunt, non difcurruntin iis ficut noss fedftatim aut evidenter agnofcunt connexionem ylouidtre ijtorurm. metaphyficam antecedentium cum confequenti- bus, principiorum cum conclufionibus, & qui- at ipordinel dem per conceptum intuitivum , non illativum; aut omnino eam nonagnofcunt. : Ubiveró non alm curí dore la datur connexio terminorum metaphyfica & evi- dens, fed phyfica tantüm aut moralis, Angeli imat X lipoYDE i boni nihil judicant, nec circa probabilia tantüm ullum ferunt judicium, nefe exponant periculo s CORGUU tilo ipor erroris: dcemones veró, quorum intelle&tus jam perverfus eft, fortà judicant etiam circa dubia o(cer & probabilia, fed fallibiliter ; cüm nec ipfi nifi imordinis TE per fpecialem revelationem certi funt, rem fe non aliter habere, prout abfoluté eam aliter fe dfetli K habere poffibile eft. Sic ergo poffet abfoluté tulere f fieri, demonibus in Euchariftia occultari mate- &f al [ riam primam, quamvis exifteret; adeoque phy- TOU x ficé non poffunt effe certi, quód quantitas ex- At day iftat fine omni fubje&o: & hinc etiam nefciunt, u « [ a r utrüm Deus non fibi fpecialiter occultet cogni- AXCOatur l tionem fubftantie panis, quamvis revera cum ORRT quantitate exifteret. mv OB]JICITUR 5. contra ea hdem. 1. Ange- .' ! ; *s f Jus naturaliter cognofcit id, quod eft perfe&tius ./"2 Md quàm ens fupernaturale; ergo etiam cognofcit ! ] di&n ipfum ens fupernaturale. ZInt. prob. Angelus ! lï y : naturaliter cognofcit fübítantias naturales ; fed AL ikm: fuper- A& T hæ-flunt aliquid pcrfe&iqs ente accidentali :i ] | ide natu- ll T Ye DE COGNITIONE ANGELICA. 217 " naturali v. m 8r. unione hypoftatica; ergo. 2. ! Omne ens , dum exiftit, e íft ens naturale; ergo [ Ti Q af p poteft cognofci naturalite r i T : "nt. prob. Omne Tif li ens exifüt phyfice, & aquirit ordinem in uni- verfo ac in natura; nec "tf dicitaliquid tranfcen etiam in füo conceptu dens connaturalem ordinem predicatorum effen TU r fupernatura] tialium inter fe ; ergo tota ] It itas entium nihil iis füperaddit, nifi tantüm ordit 1 em ad cau Ait)g fecundum curfum ordi nari fam extraordinariam, quze Vct ren um nature non folet | producere talem effe&tu ^ dj potiffima eft Sco 1. m. Hec ultima raþiq | ; 1,; :] RESPONDEO ad 1. Retorquenäö inprimis W i infecretis cordium. Dein d B- 2. tr. a. quod uti- que in fuo rigore eft falfum edift.c Ergo pof- Ote db funt cognofcere etiam ens fi u Mil pernaturale, fi eft ejusdem ordinis cum illo ent e perfe&iori. c.. fe- Ti 1j Cus. n. C. Sic licét oculus poffit vid m at que eft perfectior fa ere Iucen, ofet pore aut calore, non tamen poteft videre fa porem aut calorem 5 quia ifta eeulan t objé&a funt alte rius ordinis. Potentie omnes TA menfuürantur ex natura & exige ntiarerum ; ubi | ;æ ergo nulla datur exigentia in n F qi ( ä A atura ad aliquem acum, etiam nulla datur pote ntia: videre au- cultet t Ü tem fupernaturalia etiam a&u exiften jj tia non ex- igunt Angeli naturaliter ; . quia entia füpernatu- rlia, quamvis entitativé fint im perfe&iora in 14 genere entis, funt ta men alterius ordinis , & qui- d f dem perfe&tioris qu àm fuübftanti: naturales. m C : «dd 9. dift. a. Eft natura le relaté ad natu- J Ài ram pgfïibilem. alterius providentiz. c. modernz Il 1l providentis. n. a. Omne, quod Deus creat in i? js.liqua providentia & curfu rerum ac ordine , eft p à natu- 3 pl (063 218 , DISPUTATIO II naturales quiaetiam entia fupernaturalia habent j j rR fuam feriem caufarum & effe&tuum , adeoque " Pt f naturam fuam 5 fed non funt naturalia compa- "90 rativé ad naturam hujus vel alterius confimilis '1 . YAS mundi, ad cujus ordinem non pertinent. lta- J ( 7 df que funt fupra naturam nature hujus, videlicet ;;1 ;:t n & j hujus univerfi. Cüm ergo fupponamus, quód jgir J i Deus tantüm concefferit Angelis cognitionem ii . hujus mundi, non debetur Angelis cognitio re- qy norn 0f rum alterius ordinis, nifi propter fpecialia me- at tamen i rita, utetiam res alterius ordinis intueantur in ii | verbo. Hinc.2. n. a. adprob. dift. a. Aqui- f ipfur rit ordinem in univerfo independenter tamen ab mv C ä t Anpel exigentia hujus univerfi. c. dependenter ab ex- igentia hujus univerfi. n. a. Hoc enim eft & Q03ATUR vocatur naturale, quod habet ordinem cum unif ttonting verfo ob ipfam exigentiam univerfi. J ! a df füp bEant l idatto | J QUJESTIO IV. LU ttvertoni Quomodo e» per quas [pecies fiat cognitid : « ] "dngelica ? i. gt Ying D ICO r. Cognitio Angelica etiam refpe&u obje&orum fibi connaturalium non eft fub- 'Qri fb L Senfus eft , quód cognitio ftantia ipfa angelica. ll Angeli, qua cognofcit totum univerfum & alia obje&a neceffaria, non fit identificata cum Àn- Vtediter ETE gelo, fed tantüm fit ejus accidens. — Conclufio eft omnium feré Theologorum , ita ut SUAREZ ?ROBATU pro oppofita fententia unum citet Mallonium re- Ws ferentem (üt ait) alios pro fua fententia: Op- Q eterum W Àty pofita tamen fententia eft feré omnium v 0s Philo- "A B DE CPFNITIONE ANGELICA. 219 uN l( "um,a i 4 : h ,,Philofophoruin ; illamenim tenent An1sTO TE- l LES,'AVERROES, ALEXANDER ÁAPHRO- d ] j [ l HU t DYS., & P-»HILOPONUS, prout teftatur V As- 1 QUEZ hic Difp.198. c. . & SuAREZ hic L.o. / ) MU J g C.I.D.3. V ASQUEZ fic ait: l BU v "rifloteles ,. cim 12. Met. c. 7. docui ilet, Deum e[fe unam Jubflantiam, DRUH&HJUS, [ dminortalem. & perpetuam., femper intelligentem , cu- 3 Qpl jus € 5 Cj entía fit intelligere, id quoque de aliüs Jübflan- diis feparatis c. 9. affrmare videtur. Durandus veró, ! feriji quamvis non omnirno accedat D Ttety: his Philofophis, admittit tamen illam cognitione m, qua Angelus 4 d intelligit fe ipfum, effe ideriti ficatam cum An- Artme d gelo, non veró cognitionem ear t et um rerum, que luntextra Angelum. Interim m d hn m PROBATUR conclufio. Cognitio obje&to- 1 rum non contingentium, adeoque etiam conna- turalium eft fa parabilis ab Angelo; ergo non eft ipfa-fubft antia angelica, Zfnt, brob. Ea co- l gnitio eft a&io libera, ac co nfiftit in tendentia l feu converfione libera men tis angelice in fe ht ipfam; ergo. Hinc fe quitur etiam, quód à for- tiori illa cognitio diftin guatur ab Angelo quoad ü Tif f objecta contingentia ; eó quód talis cognitio à fortiori fit tantüm acci uml elo. dens & feparabilis ab An- qubdc ;s' DICO:-25, Potentiaintelle&iva non diftin- l vemi fiatu a ( guitur realiter ab Angelo. Conclu[ia eft contra Thomiftas & SUAREZIUM. À M Ti | ï PRosnaATUR. I n homine ea p'otentiavntm J diftinguitur ab anim yny arealiter; ergo neque diftin- j Oaf guitur ab Angelo. HJ Tl l DICO 3. Angceli refpe&u fui, refpe&tu &L 220 DISPUTATIO IL | ! ( " ' l 4 J | E j J hr ! Dei, acrefpe&u obje&orum connaturalium funt femper in a&u intelligendi. / qje a Conclufio eft contra V ASQUEZ & multosRe- : u d f f ( i centiores. Senfüus eft, quoód Angeli, dum nun- ïl ipllf, ( [ quam dormiunt, etia m nunquam aliud operen- l fï 1 ^ i elligant. ^itermin €ur, quàm ut a&u int TPROBATURE I. Angeli ex una parte per- donvert petuó neceffitantur ad exercitium potentie in- siünem pr telle&ive, ex altera parte nonhabent ullam pru- qipenden dentem rationem defiftendi ab actuali conver- n D 1 fnalitia fione mentis erga fe ipfos, Deum, & alia ob- f merA je&a connaturalia, quorum habent fpecies con- 1 ae | jnjus Q creatas: imo ex parte daemonum Deus in eorum slin efent utpoffintceffare; quia punitionem non admittit, cenarum habent, at, & Uni ipfi in hoc maxi mam omnium p at quóod debeant e ffe privati omnibüs illis bonis fiderationem non poffunt K0A quorum zternam con à fe abjicere; ergo funt femper in act u intelli- tigen & n gendi. CONFIRMATU & authoritate D. T HoME, ihonift qui q.8. De veritate. a.6. ad 7. fic ait: Zntel- tttlipere e[Jentie ejus, tinuti, lettus 4ngeli non. eft in. potentia refpettu D fed vefpettu eju s femper efl in adu. .E t a. 14. ad 6. viatelig JMens ZIngeli jfemper [e atualiter intelligit , quo tema. ideo contingit ; quia wens 2ngeli intelligit fe per at effentiam. fuam , qua famper informatur. lta S. Do- Jtnrg fcit, effentiam Angeli effe €&or, qui dum agno t ferig loco fpeciei expreffe , non negat, tendentiam ngeli in fui effentiam effe actum liberum. lt A PRosATUR 2.ratione D. THoMx, quam "À qi X affert L. 2. coritra Gen. c. 97. ubific ait; Ommis *t an] 1di f fübflantia «uens babet aliquam operationem 'oite in ei fmper, lib alie DI a&u' ex fua naiura, que inefi ope- ll DE COGNITIONE ANGELICA. 22I nnathäHumä! (operationes) quandoque infint ei im potentia: ficut animalia [emper nutriuntur , lict non Jemper . fantiant, "m Subflantie autem féparate, funt füu bflantie viventes , mec babent aliam operationem vit. & nifí . intelligere, Oportet igitur, quàd ex fua matura fint. intelligentes attu femper. .. Ita S. Doctor, iterum non negans, j Ditty quód determinatio Angeli, ad quale objectum TI Potntio fe velit convertere, fitactio libera Angelo, quam- RDf hm visrationem prudentem non habeat attent ionem Ál t fuam fufpendendi ad hzc objecta , mifi id fieret ex mera malitia ob odium Dei. » C di d) Ergo neceffa- fetis . rio & femper Angeli funt a&u in telligentes re- I fpe&u alicujus objecti ; atqui hoc non eft aliud, diro, qii quàm fua effentia, fuus finis feu bonum quod um du appetunt, & univerfum, ad quod intelligendum i5 ls bt ordinantqr. n lz a n X DICO 2. Quid quid Angelus intelligit, non poteft intelligere nifi tantüm per unam fpeciem expreffam, nunquam D Tur autem per plures fpeciess feu, üt Thomifte loqu untur, Angelus non poteft ( at plura intelligere per modum plurium, fed tantüm l j ej[eü!izfä per modum unius. — Senfus eft , quód Angelus , quz- DI cunque intelligit, ea intelligat üt coordinata in ul unum fyftema obje&tivum per unam tantiim fpe- iil ffjv" l ciem; ficut & nos quandoque per unam fpeciem ; li* in oculo reprefentatam cernimus inte p hg tatem aut regionem. graïm civi- ; t Jberi PRonBATUR conclufio I. authoritate D. THOMZ,. quiP. 1. d-58.3.2. C. fic ait: Multa Qui, f fécundim . quod. funt difzincta , ücai[l ï non po[fJunt fünul in- telligi; fed [ecundum. quod. u juntur in uno intelli- . j v gibili , fic fumul intelliguntur. " PRo- DISPUTATIO II. p a 222 gs, ( Y |^PROBATUR 2. Poffunt omnia obje&a, r m D l quz fimul intelliguntur ab Angelo, una tantüm | qopATUÀ ífpecie exprimi, & non eft ratio aut neceffitas Ó n p Iitter multiplicandi fpe cies in Angelo ; ergo. [ p de Luc ; DICO s. Angeli ad intelligenda obje&a' r dttrt, à fe diftin&a indigent fpeciebüs imprefsis. l RTE PROBATUR conclufio. Ad cognitionem . Pufá formalem rei requiritur formalis fimilitudo ob- . jeci i n mente ; fed talis non habetur per effen- WBATUR 12v fubftantiam Angeli refpe&u objectorum jdt: I tiam ac diftinctorums; ergo e ft accidens, ac confequen- aurtur d ter haberi debet per fpeciem accidentalem im- ATU Effentia ac fubítantia An- preffam. Min. prob. i ünL: geli non precontinet propriasr ationes feu effen- u &Ls. tias rerum omnium cognofcibilium formaliter; qmente . ergo. Hzec eft ratio D. THoM P. 1. q.55. t a, Dicendum quód ea, que funt a.1. ad 3. ubi ait : ür ,U j infra Angelum , & ea que funt fupra ipfum, funt t drini ubflantia ejus ; mon quidem perfette, quodammodo in. fi cim ngeli ef- i, neque fe cundum propriam vationem , m , fentia. fm ita exiftens fecundim . propriam rationem ab timm, aliis diftinguatur ; fed facundium quandam vationem ( p comimmunem. In e[fentia autem Dei funt omnia per- & fücundim propriam vationem, ficut in pri- 'm: J t fe&e, »frs f a ég unio erfali virtute operatioa , à qua procedit TATUR quidquid , eft in quacunque ve oel proprium «el com- E " | i il mune: €$ ideo Deus per e[Jentium fuam babet pro- A riam cognitionem de rebus omnibus 5 mon. auiem n- H DA gelus , fed. folam. communem , (videlicet in ratione entis, fubftantie, viventis , cognofcitivi &c.) Valo, tf DICO 6. Angeli non intelligunt obje&ta "l ro per fpecies à rebus acceptas, fed tantum per eas V l P B DE COGNITIONE ANGELICA. 2213 ( l ??äïnïla j | fpecies, quas in primo momento fuz creationis ) acceperunt à Deo. li neceä ; &t PROBATUR concluüö,xr. ex Scriptura, [ Ezech. 28. litteraliter de Rege Ty lii —— — l oriam de Lucifero dicitur: ri, & per alle- Tnrett Plenus | [apientid &j perfe&tus decore, - - in deliciis paradifi Dei fuifti, - - l QUi & foramina tua im die, qua conditus es, praparata Ug Junt. - - . Perfettus. in vis tuis à die conditionis tue. Ergo. r n f l jf PRoBATUR 2, ex Dion yfio de Div. Nom. C.7. Ubi ait: Zngeli non co ngresant divinam co- OL db j gnitionem à rebus divifibilibus, &? fenfibilibus. Ergo. Yaniadn. PROBATUR 3. Authoritate S. Avcv- s n STINI, dum L.9. de Genefi ad Litt. c8. L.4. c.24.& L. 5. c. 4. afferit; res prius fuiffe od ia creatas in mente Angelorum, quàm in proprio l genere. Catera, inquit, que i nfra Zngelos Jant, IY Wa creantur ,. ut p P. riis funt im cognitione creature m r rülionalis, ac deinde im gemere fuo. Et: Quid fibi vult, quod dicitur, cim fattus eft di ün Atpi es, fecit. Deus 1 nifn cum €9 terram , C? omme viride agri antequam ejet fuper terram , C9 omme fenum antequam exor- andam t "tum e eL? mempe quarendum,, ubi ea fecerit ante- D j ii ! ) quam e[Jent fuper t erran? . di es ia unitas Zngelo- y, n "rumefis prius fic UI fa&tum eft in. cognitione illius diej. PROBATUR 4. ex L. de Caufis, ubi dici- yin*! tur :-— Omnis ántell igentia plena eft formis ; nempe . m i Ípeciebus. j TE ' ] PRosATUR s. ratione D. THow hic TR ï " Q55.a.2. ad 2. Angelinon habentfenfüus; E i ergo ;nofciti hon accipiunt fpecies ab objetis, c. prob. Spe- J j Cles tantüm pro pagantur per motum materig, 4 Qui non afficit A ngelos ;. ergo ubi ceffat corpo- anmn ; i'r J Teus DECOGN 224. DISPUTATIO Il I ] reus fenfus, etiam ceffat propa o catio fpecierum. : : f&amtelligit nt.. f ipponitur exPhilofophia. . Sic ait D. Tiro- ] (0g. i MAS: - Dicendum quàd de extremo ad extremum non per medium : e[fe autem forme im xj du pervenitur nifi hopATUR anaginalion e 1n€ dium efd inter e[Je forme que efi in .' "TE qnateria ; & e[fe forme que eff in imellettu per , :äl'qu Pïm abfira CHonem à aateria C9 à conditionibus wateriali- bus. Unde quantumcinque. fit potens intellettus 4n- puhgi m a d 8* licus , mon. po[fet formas materiales reducere ad e[fe - dir il intelligibile , wifi prius veduceret eas ad e[Je forma- quod eft impo[fbile , cim ca- dgli t 4 vum imaginatarum ; reat imaginatione , üt dicium efl. .Dato etiam qued iiir a am ibiles & rebus materia- OEU polfet. abftrabere. [pecies intellig du cyi libus ; on tamen abjiraberet , quia non indigeret. eis, ciun babeat [pecies inielligibiles connaturales. J 3 jrinri -DICO ;. Angelus quó eft fuperior in ef- fentia, eo per fpecies univerfaliores incelligit. TMTUR 30 es vocantur, qu * onquar Species autem univerfalior lurà diftin&é reprafentant. Sic fpecies, qua nt f e pe tteceffar reprefentatur tota regio cum pagis & urbibus, eft univerfalior, quàm fpecies fingulares, qui- A pericuo, büs reprefentantur una V.gr. civitas, pagum 1 entibqs ] aut ager. UAU PRosnATUR Conclufio r. Authoritate : I lVE Drioxvsir, quidicit; que funt difperfa in in- J*M, ac | ferioribus, adunantur in fuperioribus; ergo l fm()nem & fpecies, quein hominibus divifz funt, adunan- : UUTUm, d tur in unam fpeciem in Angelis. f der PROBATUR 2. Ratione D. THoME. umaü ub Angeli fant Sublimiores, eó fünt Deo fi- mülores: ergo ficut Deus omnia cognofcit per l'ï' t unum, nempe per verbum mentis realiter uni- CO ;.)01 lus per pauciores fpecies fua '«un; fic & Ange objecta u De n lmüæ ll j DE COWGNI,TIONE ANGE-/LI'CA.V 925 10 f obje&ta intelli ts rior. git, quàm homo aut Ahgäl'ufs infe- Ls .DICOS8. InAngelis fültem bonis H f eft dari discurfus proprié dictus. -nön pot- 11 li PRoBATUR. Conclufio r. Authoritate D'; j THOME q. 8. deVerit. a.r ALUTS 5. ubi ait: Sícut mos V i Jine discurfu principia: cognofci mus finplici- intuitu - ia &j ngeli omnia . Qu& cogn L ofcunt; unde &? im- tellettuales : dicuntur ,^. & babitus principiorum im mo- LET. bis dicitur intelle&tus. Et 1.9. LT q.89. a. 4. Zntelle- üus dngeli nom efl discur[tvus , ut fcilicet procedat 1 d gj & principis ad conclufiones , Jeorfr " uirumque intelli- 'ehfy Mi gens, ficut im mobis contingit ; DO Wnde oportet , uod ! quandocunque confiderat conclufione $, Confideret eas pro- Yi ut funt in rl hic a. 3. principiis. Idem probat ex inftituto UC Á | l PROBATUR 2. Ratione. WOGCRUA C Angelus in pro- i 3, babilius nunquam fert aliquod judicium, quia ( , d exponeret fe periculo erroris; fs u il ! quód cüm ipfi non fit neceffarium ficut nobis, nempe fe ex- la ponere periculo , id non foret actus prudentiz; ( h [ 1 j i in evidenytibus autem ftatim, & immediaté vi- det connexióne m omnium terminorum eviden- ht tem intuitivé. j NNulla eft igitur ratio feparatim Lt fücceffivé, ac membratim confiderandi unam UM propofitionem poft alteram, ac connexionem vl terminorum; atqui fi nulla eft rati o probabilis, non poteft dari exi gentia naturalis in Angelo ad J ]ul talem a&um ; ergo etiam non datur, cum irra- - ) du j tionalis a&us in Àn li tia 'dari non poffit. gelo bono configmato ingra- Z Lcognüfc j j » DICOg. Angeli poft obtenta m vifionem Z intuitivam Dei per effentiam fimul vident res 3 ij i ; Df 4Àmori Tratt : de zdIngelis. F Crea- r (0t 226 Dlsr,u'rg;rlo 1. ( ( nito 0 1 creatas in Deo, & fi mul per fpecies innät'as in m bi ]ta D. THOMAS I.Q. 58. a- 6. G 7.6. feipfis. jis terminis, videli- u difüïlgüiü ^ qui hanc queftionem fub al TAUP c cet füb termino cognitionis matutine &«ve[perting oponit. v (t f0 ex D. AUGUSTINO pI lufjo ratione & authori- dencognit PROBATUR CODC tate. D. THoMJ. Cognitio intuit iva Dei per ingei: f iym intell effentia m non tollit perfe&iones beatorum na* pec continentes qr realitel turales fecum compatibiles, 13 int fed. tales funt co- ) ullam fecum oppofitionem, & cognitio earum xiüterceda j nitio creaturarum in Verbo, rfpecies innatas; ergo. . Do&or l. cc. a. 6. um pe itur de cognitione matutina ginia, f c. fic ait: Hoc quod dic D .: tufer r j & ve[pertina in ZIngelis in troduttum eft. ab ugufli- Gen. c. 22. - - - Cognitio primordia- al bt q»0. L.4.in q. Ft bec, eft tlim eft, lis e[fe rerum dicitur cognitio malutin ecundum — quo d ves [unt in verbo. Cognitio autem t O0f fecundim. quod. in propria ma- 1 üitti i ipfi s e[fe rei create , litoND : tura. confiftit , dicitur Cog niiio ve[pertina. — Et 8. 7* ad ». JDicendum , quid veniente ferfe&to evacuatur m fet fed. imperfettio *ve- imperfe&tum , quod ej opponitur : t objed tionis non opponitur perfettioni. matuti- 483 fpertine. cogni in feipfo, mon eJ ; u) qe: quod.enim cog nofcatur aliquid ! cppofi um ei quüd cog nofcatur im fua caufa; mec quo 4 dft.a QUi er duo media, quorum unum. € m*üca» ! aliquid cognofcatur p erfectius , ég aliud imper fe&tius, aliquid repugnans u M babet: fic ut ad eandem conclu[tone m babere po[Jumus . m e & diale Gicum. — Lt fmi- , lone & medium demon[iratioum 40( liter eadem ves potefW [üri a b /ngelo per Verbum '; tf d E 4 o Ancreaium, € Jpeciem innaiam. 1 Solvuntur Objectiones. d g l D Tofei Q3J]ICITUR I, COntra z. Conclufionem. 1, Con- *l L | ". It DE COGNITIONE AN'CELICA. | 297 Wles h l TEWÀ 1. Cognitio objectorum A ngelo connaturalium tefmlnls ) eft infeparabilis ab Ansel 05 non diftinguitur realiter ab A ergo ea cognitio mztinæ&wjyry w,;: ngelo. 2. Ratio.- neS VASQUEZII & sU AREZII, quód folus At Deus fit füum intelligere , tantüm probant, li D quódea cognitio diftinguatur f O rmaliter ab effen. tia Angeli: fic etiam dicitur, 3 Detmny, quód folus Deus & COffie fit füuum intelligere, etiamfi e ffentia non diftin- guatur realiter à creaturis ; ergo. ts i. dici, quód inter 3. Potetft FU Angelum & ejus co gniti nem ( tal non intercedat o ppofitio relativa prodi ad productum pr oduGione phyfica, centis TT fed tantum & Ánif metaphyfica, ficut etiam talis oppofitio inter- cedit inter gradus metaphyficos v. g. rationali- i jriurds tatem & rifi t Bb bilitatem; ergo. 4. In Philofophia conceffum eft, ad. effentiam anime pertinere Üpii t a&tualem eognitionem ac |i d i, D debet admitti in Angelis. perpetuam ; ergoidem2 REsPONDEO2ad 1.n , Ti t tendentiam feu converfi onem .à, quia cognitio dicit j I ------ mentis libera injrj erga tale obje&tum, üt oftenfuü m eft. 4 ( 4l ». & 3. n.. fuppofitu m, quoód nos uü | ffïPfU D fimus hac ratione sU A REZII e i t d 4. dift.a, n u identificari cum a Conceffum eft, cognitionem nima fecundüm effe fubje&i- jgi vum genericum. Cc. fecundüm effe o bjectivum i p " & fecundüm effe fu n bje&ivum fpecificum. n. a. i. h cognitione enim confi deranda fünt tria reali- "l i ter inter fe diftin&a: ne mpe fpecies impreffa vel expreffa, & tendentia in ipfam hanc fpeciem ex- preffam, & modus huju S tendentiz : tenden- " Uam cognofcitivar fub 10 atione penerica ten- ni d;ntiæ intelleétualis ad.ve rum füb ratione veri il 2 con- DE COG pISPUTATIO Il. 9228 poom conceffi effe identificatam non folüm cum ani- Wwwmma non veró id, in ma, fed etiam cum Angelo; , 3€Fm0 u Ó quod tendit talis te ndentia, nec modum deter- æaäl -n, Cn erum, feu ad obje&tum de- minativum ad zale v terminatum, quia aute m hoc totum conflatum ex his tribus nempe ex o bje&o & tendentia, & * ;ai]]ll]ïllplï? ex modo tendentia relative ad determinatum ;j4 fcl verum feu obje&um, vocatur cognitio, nempe «ubem, 1 mundi aut Dei &c. dici debet fimpliciter, co- ipipt jem a&ualem non identificari cum effen- gniti (nt mecil tia anit k g vel Angeli, quia una aut etiam altera ä j v it- ficatur cum ejus effentia. ls ( 1 ejus pars non identi li 3- TUR 2. contra A. Concluüonem- j venire i Q5]1CI J i. Angelus cognofci t Deum per effentiam divi- — rOoedant fpeciei impreffe, feipfum : ! ï i cogt nam gerentem vices cognofcit per prop ria m fubftantiam, aliaautem yine, a : ! accidentales ei infufas, eas- Auntur f obje&a per fpecies que multiplices ; erg o non cognofcit omnia per adyelus 2. Senfus tam internus, quàm Xy k ml cum modum unius. externus cognofcit fi mul plura per modum plu- h 1 epien il fp « rium; ergo & intelle&us angelicus non cogno- ícit omnia objecta per modum unius. Potentia i Wil Q lures homines, pluraanimia- vifiva v.g. videt p dit fimul vocem loquen- lia &c. fimiliter aurisau icrr tis & fonum campang, ta&us percipit fimulfri- ï-HUGUsq us, duritiem &c. ac denique fenfüs communis D din fta obje&a vifüs, auditüs, fimul percipit omnia i LUR guítüs &c. Ergo. 3. Dantur plures fpecies At Áry non coordinate ad invicem taminin . tellectu an- b j ] gelico quàm humano; ergo eu am poffunt dari ! : Otgo, plures cognitiones harum fpecierum non € - V:uä 3-[kh H l M din;tæ ad unum. : ')RXESPON- - J DE, COGNITIONE ANGELICA. 229 ID t i RESPONDEO 4d 1. c.a. dift, c. ergo non co« Ti g. j l gnoícit omnia objecta increata vel à fe indiftin- Vr ' €&a per modum unius c. ob jecta creata à fe di- jf [ gf. ftincta.sts..c. T confs "d ». dift.a. co gnofcit plura multip]icatiohe n oebjebiva. c. fubjeGhiva. m.a. Vel fic: cognofcit R plura multiplicatione obje&i c. multi medii.n.a. ícil plicatione I Itv | icet fcit quidem etiam homo,, dum »h'citer, l videt urbem, reprefentari plura, fed eanonre- CUm effs prefentari per plures fp ecies realiter diftin&as, Ttmaltn quz funt medium cogn ofcendi, & fübje&tantur [f infenfuü vel in-anima. Wonete cefivé venire in me 03. C.a. D. c.. Quia fpecies poffunt füc- du dv ntem Angeli absque eo, «* quód procedant ex u . lipln na intentione caufie uniuss Va una autem cognitio Anpgeli neceffar ioó procedit ex uno fine , adeoque ex una intentione; & fic | fufas? í j Qfttit Eyil coordinantur fpecies & fübítantia eidem fini, ita ut Angelus etiam fpecies noviter receptas à l AE mo] j D Deo fimul cum prioribus à Deo infufis conflet in unam fpeciem: ficut fit in homine, qui prius non d D habuit fpeciem univerfalem de urbe, & dein particulatim novas ürit I oit. quasdam urbis partes cogno- mf OnjJICITURn 3. contra 6. Conclufionem. lpltflmi 1. $. AuGUSTINUs L.12. de T s m (Qt ritit. C.7. dr- cit: .Dum alig ua.ves de movo fit, afficiuntur carnales m UAWJU Jenfus-bominum € veli quorum. animalium ,; mec mon: ca- s leftes fenfus AIngelorums fed h:ec nova affe&io fieri nteueüü j non poteft, nifi Angeli accipiant novas Ípecies yfiurd àrebus; ergo. 2. S. HieRoNv Mvus ad illud IUO : Ephef 3. U$ inno tefcat Principatibus & Poteftatibus orinis /apientia Dei: dicit fenfum per Ecclefiam multif. N [9] cfte Rgs?ük » queN $30 DISPUTATIO II uD f effe hunc, quód Angeli ab Apöfcolis didicerint 1l aol Dais? aliqua myfteria gratie , faltem qüoad particula- ; Ul res circumftantias ; fed hoc iterum fieri non po- Áj u ; efbo. 3. tuit, quin ab eis acceperint fpecies TT p D. Thomas q.unica d e anima. a. 1 s.ad 13. & ) li um e , ' 4;20. ad 11. dicit, quó d anime feparate infun- ! h l j Sic-ait4 4 fe tl i dantur fpecies mediantibüs Angelis. J tl aini d Licit fubflantie anim e creentur à Deo im nediaté , ta- crmu! s proveniunt à Deo in ani- ij mén perfe&tiones intelligibile : ) viribus mam mediantibás Zngelis , non folum maturales, fed ue j $, tUIlC atiarum . pertinent ]tem : 0l etiam que ad myfleria gv | ) eüw( Dicendum quid fpecies inftu xe caufantur im anima ï stondl fiparata à .Deo me diantibüs Zngelis. Ergo fimili- poerft ter mediante uno Angelo poffunt infundi fpecies i fed in alium. | jb ol RrspPoNDEO dd r. c. Maj. dift. Min. Fieri j qg USf non poteft, nifi A ngeli accipiant de novo fpe- zetam 1 i cies rerum contingentium ve ] per revelationem iL objet vel per exp erientiam quando affumunt corpo- tm fnfibil ra. . fecüs. n. Min. Res contingentes & de- 1 libero.arbitrio, qualia funt plera- t 1 pendentes que in hisinferioribus, non cognofcunt Angeli, Mminte tperexperientiam nifi per revelationemDei, au &WONDE fenfu organi corporein ex permi ffione | Dei af- fumpti. A gt Dicit, quód Angeli didi- Ad ». dift. Maj. cerint aliqua ab Apoftolis per experientiam in uj 5 ve ] per revelatio- Ntantiam affumptis organis corporeis , Sen nem. tr. aliter. n. Maj. fus patet ex di&is. "A g Ad 3. dift. a. Dicit quó d infundantur fpe- iDug, i p? J cies 4 Deo medianti büs Angelis id exigentibüs. C. 1- "i, h Dicit quod infundantur ab ?pfo ZIngelo. n. a. tUeton. funt me- cut enim nobis defa&q Beati in coclo "bentn *diatfo'res, D i DE COGNITIONE ANGELICA. 231 tl i EM diatores, ut Deus nobis conferat beneficia & It fejy, gratias poftulàtas; ita etiam Angeli funt media- tores, ut Deus animabus fe paratis ac nobis ipfis conferat aliquas fpecies. Quódhec fit mens p. .al ! i THOM., patet tum ex i pfis citatis textibus, 2 tum etiam ex P. r. q. 89. a. 3. c. ubi fic ait: d g "dnima feparata intelligit per [pecies , quas recipit ex 1 D .n- Tfv fluentia dioini luminis , ficut & .A ng eZz'. TTR OBJICITUR 4. contra eandem. E SiAh— !l Il [/] i gelus fuis viribus relictus non acciperet fpecies " um ab obje&tis, tunc omnino nihil intelligeret; fed l il JIW hocnon poteft dici à ergo. Min.prob. à pari cum To fj anima rationali. 2. Que in inferioribus non UR dicunt imperfectionem , teperiuntur etiam in fu- perioribus; fed hoc quód anima rationalis reci- V, W piat fpecies ab obje&tis, non dicit imperfectio- tj nem; ergo ejusmodi fpecies ab obje&is repe- fevehtoy riuntur etiam in Angelo. 3. INon minoris effi- IUX QU cacie eft obje&um intelligibile in a&u, quàm pete li obje&tum fenfibile in a&u; fed hoc diffundit fui jafinys fpeciem usque ad potentiam fenfitivam ; CTgO fconzts & obj e&um intelligibile ad potentiam intellecti- epeit ï Vam. jone D REsPONDEO ad 1. dift. Maj. Omnino ni- hil intelligeret, nifi illi deberentur fpecies im- d mediaté ab ipfo authore naturz. c. fiipfi debean- yuidtd tur.n. Magj. Etiamfi enim Deus abfoluté per 0 ) füuam potentiam fubtraheret Angelo omhes fpe- X l w g 8 : Ccies, tamen hz fpecies naturz angelice debe- gt renturà Deo. Ethinc patetdifparitas cum ani- ma rationali; bhuic enim tanquam imperfe&te & jj M discurfivenon debentur fpecies congenite, qua& f tamen debentur Angelo: & ficob paturalem exi- W 4 gentiam DkCOGP 232 D-ISPüTA'TIo d p ao M entiam fpecierum concreatarum adhuc Ange. gf edial lus effet perfectior. ! jgr, 0U d 9. dift. Maj. Que non dicunt imperfe- (ete a cogHOf v Gionem etiam radicaliter , reperiuntur in fupe- rioribus. c. Qus tantum formaliter non dicunt Quód anima rationa- REsPON p imperfeGionem. n. M. ii De lis accipiat fpecies a b obje&tis, radicaliter fun- iunda, fe&ione; nempe quia eft di- datur in ejus imper i fa. Ícurfiva & in potentia tantüm ad intelligendum: s mpeilca adeoque debet primüm fucceffivé fibi conquirere j ! : Sofcibi Ípecies , üt dictum eft. .. Ad a. dift. Maj. " Non eft minoris efficacize l gt i, dl sintureí quoad terminu m virtutis. c^ quoad modum vir- .itur 3b hof tutis. n. Maj.. Obje&um intelligiblile non mi- gufant dj nüs efficaciter obtinet finem ac terminum fuum, ! s dilt a. nempe a&ualem intellecionem fui, quam obje- J;] j fenbus &um fenfibile a&tualem fui fenfationem ; fed eam non obtinet eo modó , quo obje&ta fenfibilia ob- a fümmis ia univ tinent: fenfibilia enim eum finem obtinent per ;, ] propagationem fpecierum; intelligibilia autem L Werioris 1 illum obtinent per exigentiam intelleCtionis pro- , in(i ducendz in aliis Angelis, cui exigentiz immes m (ecu « ef" diaté refpondet effectus, ütinfequente quæüiq- (s lj pne dicetur. d ] OnJICITUR s. contraeandem. r. Sifpe- n cies effent infufe à Deo, & non ab ipfis rebus d tunc effent fupernaturales; fed hoc r accepte?, non poteft dici; ergo. .Maj. prob. Quod fit à Á lil Deo nulla concurrente caufa fecunda, eft fuper- paturale; ergo. ». Deus ad omnes effe&us na- l turales folet ordinare caufas fecundas naturales; JIEE i | K ergo etiam tales caufas ordinat ad fpecies ange- "]s datur, licas. Atqui nulla alia caufa fecunda d qum I quàm " Eu DE COGNITIONE AN.GELICA. 233 q quiàm fpecies accepte à rebuss ergo. 3. Si An- ICQnt D gelus immediaté fuas fpecies a cciperet à Deo naturaliter, tunc eódem medi Ut n Ó naturaliter pof- 4l ln (b fet cognofcere fecretacordiu ergo. i ms fedhqcnon fits T Ti dj REsPONDEO 2d t. n. Maj. ad prob. dift. a. (d 'à Quod.fit à Deo nulla con * QUide caufa fecunda currente nec exisente 3 , illud eft fupernat I irale. c.. Quod lpni fit nulla caufa fecunda zaniim c oncurrenie. n. a. TO. Species angelicas exi git natura angelica & obje- &um cognofcibile: fi cut & lumennaturale infu- j efirna fum homini, Odüm r aut determinatio ad individuum non cenfentur effe effec&tus fu : Q0n v exiguntur ab homine & ab o pernaturales, quia um foom mnibus rebus crea- ! tis; licét fiant à folo Deo. qum o s d das in id 2. dift. a. Solet ordinare caufas fecun- generibus entium ad invicem fübordina- fenfbiin tis. c. in fummis generibus entium. n. a Cuüm QUE enim caufa univerfàalior femper fit.caufà refpe- iil &u fui inferioris faltem in effe, ex ipfis termi- eGüorig nis patet , in füpremo g enere entium non poffe entig o dari caufam fecundam p "oprié dictam ; talis au- Iteq tem effectus fupremi ge gelicus. neris eft intelle&us ad- ln I ! Siïæ. d 3. dift. Maj. Poffet natur alifer cognqo- ) ipit Cere, fi etiam datur exi ] ] gentia ad hanc cogni- 0s [ tionem vel in natura . Angeli vel in obje&to (ux I cognofcibili. c. fecus. Ü * M 1 di&is. n. Maj. Senfus patet ex j d sf DicEs r. Si natura an gelica vel objecum s at exigunt fpecies angelicas, tunc eoipfo erunt ydstd caufa naturali : s harum fpecierum, adeoque fpe- "L (| " proprietates emanantur à natura ! l j þies ,tanqgam 2 - ange- j' QoNl DISPUTATIO Il 234 p g angefica; fed hocn on poteft dici ; el'gO D] þ" Majo f J s&fïä j At iuxta nos in naturali bus exigentia caufe e ipf; : ;m]c caufalitas caufe; ergo. , 0 Q REsPONDEO. dift. Maj. Siexiguntfpecies, 4 pot & fübje&um fpec ierum determinatum c. 1ecus. n poama n. Maj. verum qui dem eft, quod exigentia ac " qimarm, tum effectum in natura- proportio ad determina jcorpus libus fit caufalitas càufie ; fed ubi exigentia ac r motUS fli j dindeterminatum eite- propo rtio tantüm datur à u Con onfeg C&um, ac u bi ea exigentia € (t tantüm remota; l»: ! ! QUE quis difpofitio- nondum co njun&a cum propin non debet dici, a if Z mibus ac privatione adformam, fit ipfa caufalitas. Angeli ipeties 1 quod ea exigentia ao tantüm exigunt ali quas fpecies, non determi- lr « naté has vel illas: fi militer objectum tantüm ex- vum, non determi- «n df C isit aliquod ens cognofciti s; U faté angelicum 5 & fic non fequitur, quód fpe- tates emanate à natura iinvenit cies fint quaü proprie sinur f angelica. l DictEs 2. Deus potbf: haberex caufas fe- | 53 trünicant cundas fpecierum angelic arum vel per ordinem vel per fpecies ordi- p hoc obje&i ad cognitionem, patas ad naturam angelica m: ficut fpecies phan- * ttpelo or taftice materiales per hoc pre&ci . fé agunt in ani- 10 eti : ^fi CO inam, quód ordinentur ac reci piantur in ani- 1na; veldenique per füperiores Angelos, qui Wttione Ergo noh infunderent fpecies inferioribus. omnes Angeli eas immediaté habent à Deo. ithoxyi REsPONDEO.n.a. inprimis quoad primurm. id; q [ Ordo enim obje&is naturalibus corporalibus non Wi nifi mediante motu & figura par- poteft imprimi, 35 LR tium, faltem in hoc fyftema te univerfi, ubi Deo ma alii difpofi- tioni- t CC plgcuit -qmnia ordinata alligare primis J ll 041 DE COGNITIONE ANGELICA. 2'35, tionibus, nempe motui & figurze parüum. Jam " di vero motus & figura entium naturaliter nonim- X f ! W z u primunt in Ángelos, quia non patiuntur à cor- A. l poribus, cum quibus non uniuntur. INec fe- D f É oj Ptf cundum dici poteft ob eandem rationem; fpe- cies enim phantaftice tantüm ideo habent ordi- IUj p i i ! UT 1 nem ad animam, quia anima per unionem phy- ficam ad corpus confequenter alligatur etiam ad Tinafome AU m omnes motus materizs adeoque etiam ad fpe- Cies, quc confequuntur motum materim. Nec ! (ipofti denique tertium; quia licet Angeli füperiores (ebet d iluminent inferiores ; & fic fint caufa in feri . Angdi Wi quoad fpecies inferiorum Angelorum, non ta- men funt caufa in e[]e ; eoquód contineantur in um Q m genere altiori. Suppono autem ex Philofophia, caufam in effe cujuslibet rei tantüm effe entia , gt univerfaliora univerfalior autem caufà natura W angelica inveniri non poteft; licét in hoc ipfo genere dentur fpecies fubalterne diverfi ordinis. re Q DicEs 3. Angeli loquuntur fibi invicem l " i & comm p o unicant fibi invicem (íuo $ conceptus f precifé per hoc ; quód unüs Angelus imprimat (pecit p ' alteri Angelo ordinem & lumen ad fuos conce- agunn l [ fur n ptus; ergo etiam eodem modo unus Angelus ril poteft alteri communicare fpecies novas, quas Agt per revelationem vel experientiam novam ac- I! cepit. nt 1 Deo RESP.OND'Eo. c.anc.& paritatem». Di- vtl fparitas eft ; quia locutio fupponit, quód alter, cui loquimur , jam habeat fpecies illius rei vel porah f j : innatas, vel aquifitas aliunde de illa re, de qua loquimur . alias fruftra loquerer. Sic fruftra [ Á )l jj d loquimur czco velfürdo de coloribus, & har- monia "« p goüh 256 DISPUTATIO IL t æmdäs, ( monia mufica , cujus nullas habet fpecies. Opor- retm tetergo, quód fpecies jam fi nt aliunde accepte, t, nifi novas fpecies í fy]]oglrü quod in Angelo fieri nequi * i 46T accipiat per revelati onem Dei, vel per expe- a gt rientiam acceptam ex affumptione formw crea- D ;u'ne l 10 te. Vide dicenda in quaftione fequente. u atl jf OnrricrTUR Ó. contra 8. Conclufionem, n ! 1. Illud agens intelle&uale eft proprié difcur- u [/] fivum etiam circa obje&ta naturalia, quod habet g, 1100 J l diftin&as deillis cognitiones, quarum una cau- al ^ fatur ex alia; fed tales cognitiones habet Ange- g TT Min. prob. Angelus habet diftin- p lus; ergo. Znt. lj uj &am cognitionem De i&creaturz; ergo. g, t rob. faltem diftinctam cognitio- Angelus habet Iudo. D nem fui ipfius, & exco gnitione fui etiam cogno- fcit Deum; ergoó 2' Angelus habet diftinctas s l i, € volitiones, quarum una deducitur ex alia; ergo wimam « etiam habet diftin&tas cognitiones, quarum una at t deducitur ex alia, confequenter difcurfivas. LT RzsPONDEO ad 1. c. Maj. n. Min. 4dprob. & m t Ex cognitione fui cogno- t qud n.a. Zdd prob. dift. a. fcit Deum conceptu intuit ivo, ac per modum tprover $. C. conceptu illativo. apprehenfionis fimplici tinperfed n. 3. Dum enim Ange lus intuetur fuam effen- Tüereco| é videt ejus relationem. ad um tiam, fimul intuitiv (füz exiftentiz cum eX- Deum, & connexionem eriny iftentia Dei; adeoque videt etiam exiftentiam ffe o Dei, nonquafi ex alio cognito illam inferendó, "'oner fed fimul utramque exiftentiam connexam in- Qnem, N tuendó: ficut fi homo intuitivé apprehendit * Ua connexionem omnium terminorum in aliquo fyl- m ex "medic LT logifimo ;.tunc enim non infert conclufione pre- FL DE COGNITIONE ANGELICA. 237 þedes. É iunde d præmïms, fed intuetur connexicjnäm conclufio- u i ! nis cum premiffis, ï lov h i & fic intuitivé apprehendit VR totum fyllogifmum. Unde pn. THOMAS P. r. q.58- 3. 3. C.fic ait: zfng ts eli, quia [latim in illis quee &qUente jrimb naturaliter cognofcum £. dnfj piciunt omnia que- cunque in eis cognofci po[fJunts & ideo dicuntur inielle- Andfre J Guales, — quia etiam apud nos ea que flatim naturaliter ORf (s apprebenduntur . intelligi dicuntur. - - " Inime verb Quod ls bumane , que oeritatis notitiam per quendam difcurfum UT 08 ( aquirunt, rationales vocantur: quod quidem ex debili- tbet Anpe. tate intelle&tualis luminis in eis ; Jf enim baberent pleni- bt dl tudinem. intelle&ualis luminis , Jicut Angeli , flatim i Q At jrimo a[beGu. principiorum tota m virtutem eorum com- i epitio jrebenderent ,. intuendó fa. Etado. Dicend j/ quidquid ex eis fyllopizari oJ- um o im quód ZIngeli fyllogizare pos- &t ao Jint tanquam. fyllogism Wm cogno/centes : €9 in caufis x dit; j effettus vident ,. & in effe&tibus cau[as ; non tamen ita Quurum quid cognitionem veritatis, is mote aquirant fyllogisan- fcurtvt do ex caufis in caufata, & e x caufatis in caujas, 4d2.c.a.n.c. & paritatem. Difparitas eft Mi À ye füi | eaipfa, quam tradit D. Thomas P. r. q. 60, a. 2, c. nempe quód, dum unum infertur ex alio, t : ptu i l ; j l hoc non proveniat à natura obje&ti imper fecta, fed'ex imperfectione intelle&us, qui non poteft ', cfumnde ftatim videre connexionemrerum inter fe: econ- otomt tra dum unum eligitur propter alterum, hocnon nrig qu* provenit ex imperfeCtione appetitüs, fedexim- j gxiflen! 3 perfe&ione obje&i appetibilis; eó quód non n habeat rationem finis, at fed tantüm rationem me- dii ad finem, & fic fi t eligibile propter aliud , & J prehe ex alio: quamquam & ibi forte realiter fiteadem Voluntas mediorum & finis. j SicaitD. THOMAS juiore .€c. Cognitio intelletis fit fécundum quod re; cognitdé Junt pl |DISPUTATIO Il 239 mperfettione intelle- j i je unt in äoäno/'cente: eft. autem ex i j &ualis nature in bomine , qubd mon flatim. ejus intelle- n T ügms , féd quedam, np d us maturaliter babet omnia inielligibilia jl à quibus in alia quod Q imodo movetur: [eda&bus appeti- verfo fecundium ordinem appetentis (;00305 tioe virtutis e[1 & con j ad res,. quarum que dam funt fecundim. fe bona, 69 bilia; quedam verü babent ralionem j sione 10 vopter fe appeti d aliud, & funt appetibitia pro- «t 3ppl bonitatis ex ordine a tr aliud: unde mon efb ex imper fetione. appetentis, h liter u finem ,. & aliquid J cMj quid. ali quid. appetat, matura er elettionem. - - Quia igitur natura intellettualis in 4 m Cogf in eis fola cognitio natu- K "AIngelis perfetta eft , imvenitur yprael valis, non auiem ratiocinatioa. g r (iic ICITUR 7. contra eandem. I. InAn; [ qud O5] * elis datur Vi rtus benà conflistioa, qut& dicitur «xinedist ' Eubulia ; fed hzc dicit inquifiionem & discur- ss | l l fums ergo. 2. Angel i funt admirativi circaob- j 3 62 di fed ubi datur admiratio, jeca füpernaturalia 5 anem pr datur etiam discurfus; ergo. Maj. patet ex Cant. gsper v 3. V. 6. ubi per modum admirationis dicitur : per defartum. ficut. ire anc fen ue ef ifla, que afcendit tium qu ula funmi ? Etlfaie63. v. 1. € Quis eft ifle qui venit x glo- irobdoe de Edom ? Item in Pfal. 23. Quis eff ifie Re MW. um sJ vie? Que omnia dic untur de Angelis. * o conti ngit, quando ex cogni- i flemfe prob. Admirati tione effé&üs. ducimur in cognitionem caufe tl dlte p2 3. Quamvis non detur discur. tlttem ignotes ergo. tl diy fus circa objec& a 'evidentia, dantur tamen multà obje&ta tam naturalia quàm fupernaturalia non lr ergo faltem At evidentia angelis & dzmonibus; circa hec pot eft dari discurfus in Ange lis. Znt. n f cmones dubitárunt de Divini- !t dis patet; quia v. g. d & j oque iübcorru; ex fighis extern?s quand con- E ( ll .DE 'CQ.GNITIAONE ANGELICA. 2939 u ! lii U conjiciunt difpofitionem animi internam. c. prob, ï In talibus objeéctis obfcuris glþlm, i i poffunt Angeli ex ad- l fgd i junctis vel fignis aliquid de objecto dubio infer- i T O. l lfl d " T, re faltem probabiliter; erg Md ( il "] j M l !] RESPONDEO ad I. c. Maj. n. Min. Nam H n :'1 confilium bonum poteft etiam haberi ex com- Il fl prehenfione intuitiva connexionis t erminorum, dum ftatim a filiy f ad finem. pprghenditur connexio medi(ofrum ]!9117/1, ö"'dgjL Hl ld 2. c. Maj. n. Min. ad prob. dift.a. Quando Lt ducimur in cognitionem caufie per vifionetii; feu comprehenfionem intuitivam mediorum ad ) Ls finem. c. per difcurfum. n. a. Non minüs enim j Qu t i miramur, quando aliquid novi intuitive con- n d fpicimus fine discurfü, quàm dumillud ex discur- i dul fü reperimus. M at udd.o..-c. a»dift.-« INIB intalibus etiam videant j j at connexionem probabilem principiorum ad con- Atons d clufiones per vifionem ac com prehenfionem in- m f tuitivam. c. fecüs. n.c. Poteft enim continge- if re, ut etiam quis tantüm apprehendat fyllogis- Ej? ?fte RtA mum probabilem, id eft, connexionem unius g ! termini cum alio; ergo idem poteft fieri in An- TU gelis. Item fieri poteft, ut Án geli cognofcant nindo unum polt alterufn vel ob evidentiam , vel ob probabilitatem in intelle&tu ex antecedenti reli- p df 09 Vr G jl &am: ficut diximus in Logica, quód conclufio qtyra non neceffarió fe refle&at füpra premiffas, fed i M « d tantüm ponat unam propofitionem poft alteram. on tamen forté certum eít, in demonibus Atf j ii non dari discurfum aut judicium in probabili- ] fU | u$ ob corruptionem intellcétüs ,. vi cujus for- te L L 240 DISPIJTATIO,IL ymen gt ental j té agunt f/præcipitandö judicium contra läges u tunc o jl prudentis. , (efruna H oculu QUASTIO V. Mwm yd 1270 ) d ( ectet Quomodo zdnge uentur fibi imvicem , & guof and il modo fe vmvicem illuminent ? j (ip mel all j cogntt D ICO r. Unus Angelus illuminat alium. E Authoritate Dr0- PROBATUR conclufio r. l i jo ordit NYSII, Qu i L. de Hierarch. Ecclefiaft. c. 7. di- qunyertà t, inferiores coleftium cit: Lloc Theologi plané tradun ; inpatie maturarum ordimes à fuperio ribus rità dioina opera i — fummos autem à Deo expli cantibus [cientias difcere 5 s oO ipfo pro [uo captu edoceri myfleria : unde quasdamearum 89, t Dominum e[Je virtutum celeftium , ve- ánducunt dicere : spirhoc &mque glori Q eum., qui in celum a[fumptus efft.. Et ditexgert c. 8. dicit; quod Angeli fe cundze Hierarchie eHierarchie. Et 1 IRmm QU illumine ntur ab Angelis prim C. 5. fiC ait: lilufiratores ac facre bujus perfettionis ïygm'tionem Principes in fubjettos [acros ordines perinde ac duces ac ?ROBATUI ro captu cujusq ue datam fibi à divinitate divinarum tüminati m cognitionémque : diffundunt. , idem verum fcientia * Apofibi docent alii SS. Patres V. g. NAZIANZENUS ioninati DAMASCENUS L.2.de Orat. 4o. de Baptifmo. Q«a31. ad Antiochum. MMTQ fide.C.3. ATHANASIUS I* ii BERNARDUS L. 5. de C onii d:6, 4. &c. PROBATUR 2. rat ione & authoritate D. WL "THOMJ,Qq ui hic a. 4. c. fic ait:: Omnes creature '*fa;is üfe ex divina bonitate pa rticipant , ut bonum quod ba 4 bgnt? V ag t in alia. diff undant. Ergo & Angeli. DICO 2. Unus Angelus per hoc illumi? 880 mat or- nat alterumr, quod alteri Angelo impri dinem UT | & T u DE COGNITIONE AN'(';E»L;ICA. 241 Q uT ; dinem & lumen ad cognofcendas v. [s ritates in fe ipfo reprefentatas, Senfas eft, quód; ficutin cor. poreis tunc objectu m fit vifib J ile, quando ab ob- je&o deferuntur fpecies int entionales cum lu- mine ad oculum, ut o bjectum de IU monftretur ; Ilf ita Angelus füperior inferiori oftendit mentem fuam & fpeciem ad imprimendo illi fpec Veritatem in fe exiftentem TM les intentionales ; feu ordi- nem ad fux mentis cognitionem, & o medium cognitioni S. lumen feu Poteft dici ; quód hzec HM C,], l impreflio ordinis confi ftat in diftin &ione conce- Wif ptuum univerfal lorum, quos Angel us füperior (iig ( habet, in p articulares; prout explic at D. THO- Q D MAS ]. cc.; per ejusmodi eni um m diftin&i onem gonceptuum CO gnitio Angeli fuperioris & t pro- hfiun y portionata , m d TE5 cui per ut poffit intelligi ab Angelo i nferio- hoc ipfum imprimitur ordo , Vi cu- d n jus poffit ex igere fpeciem objecti taliter perdis, tionati : nam quilibet An propor- gelus habet jus exigen- hrj y di cognitionem obje&or Yi h rum. um fibi proportionato- ttte d PROBATUR conclufio r. Hec analö iä du & inter illuminatione m corporalem & intellectua. MTARU lem eft poflibilis, &ec Xplicat omnes p roprietates "ORU illius illuminationis ; ergo debet affi imi. ROBATUR 2. VAUC hn Authoritate D. Thoms, qui l. cc. in illuminati one an u tervenire. I. manifeftatio gelica dicit tria in- Sithontat nem feu;olïenfionemï ( m veritatis in fe exiftentis. luminis.. 3. medium feu 2, Communicationem !j QW j ordinem cognofcendi communicatum ab Angel 0 füperiore. " Nam hic ! a. I. & q. 9. de verit, a. s j - C. fic ait: inferjor /n- lmpIHB Belus non eft. proportionatus ad accipiendam . c j - inort, Tratt. de adngeli Lj ognz'tz'a- Q 2/em »i (06! OpISPUTATIO 11 242 l 1 -—— gt 0 üan à fuperiore "Angelo , mifi fuperior. ZIngelus. cogni- — j j dammodo dividat €9 diflinguat conci- f tionem fuam. quo vult illuminare ; & talem g piendo in. f & ilud, de quo 1:1 —— jbl conceptum - fuum .. leri manif: eftando. illum illuminat, [ — u t dim boc unus intelle£tus ab alio - (ibi Eta. 1.c. Seun r aliquod ofi[Vi dlluminari . dicitur , in quantum ei traditu - al 2 quo intelletus. conforta tus poteft ! — medium . cognofcendi , - Jra inte in alia cognofc ibilia, in que prius non poterat. t ; 1tüfm a. c. 10. Quan 5 do unus Jngelus ab alio iliuminatur, * nove [pecies, fed ex üisdem Jpe- Ene, fl t sn. infunduntur €L un f C ciebus, quas prius babebat: » intelle&tus - ejus. conforta- quritaterm: erioris € fficitur plurium. cognofciti- 4us per lumen fup llecius confortatus per lumen. ,tiatdit «us: ficut. & mofi er. inte ip vetitat dioinum , 62 ange licum. ex eisdem pbantasmatibus n g pra lurium cognitionem pervenire potefl , quàm ZJBT fe itlocütio po[fat. Locutio Angelorum confiftit in : de te DICO 3. (« t fola ordinatione feu directione conceptuum per entis ad eum , cuiloquitur. lta E ii loq ï voluntatem loqu dn, de D. Thomas P. 1. q. 107. & mulü Recent. cum "'Thomiftis. ü pcutio; clufio. ' Angelo per fe de- i, fed .PROBATUR cOn 1 ' | o fmu » betur cognitio totius univerfi, exceptis folis & hoc przcifé ideo, quia &i J llils -a&ibus internis liberis; fecundüm fe exig unt effe occulti; ergo fi per N feftandi tollitur hoc impedi- intentionem mani &us interni intelligibiles a&tu WICCTU mentum, fiu nt illi a * us, ad quem dirigitur manifeftatio ä'm' Vcs refpe&tu alteri .cordis & mentis.. ï(ä [ ib . Corollarium. X. Hinc patet, cur preces Oce E .cultz etiam hominum ftatimintelligantur a b An- ;'. 1l Deg Cum gel's & beatis, dum ad eos diriguntur. e€ E ïenim anim: beate i fint Qmiles Angelis, &Ang1 / Il DE COGNITIONE A'NGE'LICA. 243 ; Á iji ' lis debeatur cognitio totius univerfi, eoipfo, ng!m ;;, quód fecreta cordis per intentionem man WMTB,' fm ifeftan- Hl i di amittant naturam fecreti, fiunt in a&u fecun- do intelligibiles refpectu illiti Ml ab? s $, adquem dirigun- lr j tur preces. . ficut fi ab imagii e velum red ucitur, imago fit vifibilis in a&u fecu ndo. Üf ; Corollarium 9. Hinc eti 1 f [ differentia inter loc am patet, qualis'-fït 01 il utionem & illuminationem Angelorum. Locu Lt d | imagine, fed non a Go precifé reducit velum ab ptàtlumen; hinc fi Angelus LO de fe non fit capax penetrandi &intelli gendi ali- I pf I fr lt quam veritatem altiorem, eoquód illa m nonex- igat, etiamfi alter Angelus illi vellot manifefta- TRUE re talem véritatem, reipfa nihi ag l videret: locu- tio ergo jam przfupponit lume nin Angelo,: ad quem fitlocutio, & füpponitur ter RR minosilli jam. effe notos de re per fpeciem aliun de acceptams g prout patet ex eo, quia fruftra c &€co aut furdo tl l i Detatt à nativitate loquimur de coloribt $, & harmo- nia mufica, de qua eft locutio, ficut etiam in humana locutione voces non tri buunt claram yeo t [ ideam rei, fed eam prefüpponu nt. Econtra D illuminatio fimul affert & caufat lumen s obje&i vifibilis in Angelo illuminando. refp'e&ux i a ) C5 h l Solvuntur Objectiones. f glb Vr OnjrcerTUR z. contra r. Conclufionem. t Ti pocal. 21. v. 23. dicitur de civitate Jerufalem: Won eget [ole, neque luna, quia claritas Dei illumi- gr p Wav edm; ergo etiam nifi à folo Deo. vAngeli non illuminantur j 'l; j ESPONDEO. C. à. dift. c. Ergo nonillu- Ü eo circa vifionem intuiti- mgeü min-antur nifi à folo D Q2 vatn »l ( DISPUTATIO II 244 ' humanls vam De i & quoad gaudium effentiale c.. quoad. p 10 audia accidentalia. n. C.- :1 fjonet Concluüonem; ) s OsTjICcITUR 2. contra 2. j jautit 1. Poteft dici, qu ótl Angelus illuminans impri- lluminandum ípeciem illius .goglam Qu mat in Angelum 1 locutionem manifeftat. ]ta. y frt 1f a&üs, quem per g m 6 9. Pote ft dici, Angelum illuminan- SUAREZ 1 proxml( tem infunde reinferiori Angelo ipfum conceptum ! of formalem feu a &um fecundum cognitionis; quo f d Uam ( fcit rem, de qua illu- )! : Angelu s illuminatus cogno T0XITD, minatur. Ita scoTUs. / 3. Poteft dici, Ange- ï vlitater füam virtutem intelleGti- m lum fuperiorem unire d vam & lumen intellect uale cum virtute intelle- ]ta BANNEZ, EW : gn d &iva, &lumineinferioris Angeli. d TU & SUMMEL. REsPONDEO ad 1. n.&a. Quia eft contra ;j lunc de ód illumina- pnon f ordinem ge neralem cognitionis, qu tio afferat fpecies non enim Angelus Superior . sionequal ftentem in mentein- lOX DI demonftrat veritatem ut exl ferioris Angeli, fed ut exi ftentem in feipfo. gaet, quód Angelus al- Bs cor hinc D. Thomas. l. cc. docet, At terum illuminandp non infun dat ei novas fpe- tiebet g, | cies.. jl TO Ad ». iterum n. a. Quia conceptus eft a&us A RCDIS ( e non infufus, fed elicitus. tuftcis vitalis , adeoqu J "Ad 3. n.a. Quia aliud eft unire fuum lumen, & aliud infun dere lumen. dein unio unius lup- ] : j J n 1 ofiti ad aliud aut trans fufio accidentalis in alie- & num fubjectum eft fine exemplo in natura, u ln agitur de duobus fuppofitis , . quibus utique 1Uum y tend accidens neceffario immanet, & in qu aaccidens , ] quale . non migrat de fübje&o in fubjectum ? h : nclufionem. , d *We i iühei Os]1crTUR 3. contra g. Co LA n ) H- l Af lt DE COGNITIONE ANGELICA. $45 : 3. In humanis locutio non fit precifé per dire. &ionem noftre cognitioni ! COHClUüo[: S ad alium, fed per ! mummansul impreflionem phyficam fp ecierum vocis in or- TT fs li ganum auditüs, &inanim analogiam caufarum, qua amaudientiss ergo ob 1 Df m Deus obfervat, idem n IHUHL debet fieri in Angelis. 2. Intelle&us Angeliau- dientis non eft fufficie JPfUmconce: nter conftitutus in a&tu primo proximo ad percipienda fecreta alterius VTT Angeli vel hominis Z 1 dequi ergo debet primüm aqui- d i, n rere aliquam difpofit ionem per modum actüs primi proximi, & co n fequenter debet in fe re- ln iaf ' effam. Ttife il cipere qualitatem impr 3. Si Angelus au- diens aliunde habet fpeciem de conceptu alteriüs lu Angeli, non eft-opus foeciali dire&ione in lo- AA Qu quente, ii veró non habet fp eciem aliunde, ne- cetíarió hanc debet recipere du àb Angelo loquen- te; ergo non füufficit fola dir ectio lo nl imprefiione qualitatis phyfice. quentis ünje Yem m nen i ESPONDEO d I. C. a. n. C. & parítatem. Difparitas eft, quiaanim u & mate ? humanee alligatz funt I e mon ad a&tiones corporeas j riales; adeoque €is non debetur cognitio nifi dependenter à mo- tu corporeo. Itaque neceffe eft, ut perundu- votud lationem aéris commoveantur in organo auditüs f at nervi acuftici; ut anim audiendum. ü exinde detel'minctur ad jl T umu d 9. n; a. Quia Angelus eo fine, ut ex- Vrl inde tribuat glor iam Deo, ex fua natura ordi- n r Datur & eft in a &u primo proximo conftitutus t ad intelligendu m omne fcibile, remotó impedi- Ü quaau mentó, quale eft fecretum cor dium in homine i. vel Angelo. j Remotó ergo hóc impediment& ( per directione m locutionis ntionem (feu per inte 3 loquen- DISPUTATIO Il 246 RESPOND loqüentis fecreta cordium jam erunt proximé in- mdlreälo : telligibilia ab Angelo: maximé cüm fuppona- r a B mus Ange los habere indiftantiam negativam ab omni ente, ad quod habet ordinem. j yt at en Non eft opus dire&ione, nifi d 3.. dift. a. ! dl fiones. Deus üt author natur e debeat determinari à caufa fecunda , a d conferendas Angelo fpecies. T po Dï j;prod c. fecus. n. a. Ad hoc, ut fpecies cujuslibet rei dicantur naturaliter infundi Angelo ab ipfoDeo, l.. Mg ! um duo requituntur, exigentia Angeli, & exigen- tia obje&i, prior datur femper, pofterior veró uitD. Ti antequam alter Angelus vel homo qutir T Y Til non datur, — fuum conceptum dir igat ad Angelum audien- fhm dirt tem. Itaque v erum eft, quód fpecies debeant äzta&um (i tivhomt infundi Angelo , & quidem exigente Angelo lo- quente; fed hoc ip füum probat debere interce- dere dire&tionem, & hanc fol am fufficere, ut (i üm dq : conceptus Angeli loquentis fiat proximé intelli- git. ; matife gibilisy quia id ita exi r. Quan- sinangi OB3]ICITUR 4. contra eandem. do unus Angelus loquitur alteri, audiens debet TART ttendat ad fermþnem ï :; iretgo l excitari à loquente , ut a loquentis 5 fed hoc non fitper folam directionem tfatio fed per impreffionem alicujus qua" Adienti conceptuum , l —— litatis ergo. 2. Si locutio fieret per directio- HICITO nem conceptuum ad audientem, fequeretur eam : — 1 feu BTUES locutionem fore a&um voluntatis & non intelle- &üs, fed hoc non poteft dici; quia manifeftatut s C&um; ergo. 35 À Ht conceptus pertinens ad intelle D. THoMashic a. r. dicit: qu ód voluntas ordi- tpb a 3 m mat conceptum mentis angelice ad manifeflandum alteri ; ergo aliud eft ipfa manifeftatio feu locutio , & "ra] aliud eft direcuo. ,RE;*-PON- "*IUSC( g DE COGNITIONE ANGELICA. 247 ii i U t f j RzsPoNDEO ed z. c. Maj. n. Min. Ipfa l ï] enim directio fui conceptüs adalterum Ang elum Lte ts eft excitatio feu caufa phyfica motüs in altero M angelo. quo modo angeli boni & mali in homine excitant attentionem ad fuas infpirationes vel X m l | T0b fuggeítiones. hinc illa dire&io eft tantüm con. ditio, qua pofita conceptus loquentis immedia- ET ä j ) té exigit produci fui fpeciem in angelo audiente, 7ge!0abg;fo-g f L 4H12. n. Maj. veldift./ Sequeretur forea&um Dülinon a voluntatis imperatum. c. enim ait D. Thomas elicitum. n. Maj, üt lt re n 1.2. q. 17. a. 9. ordinare ef? dl aj roprius actus rationis. Itaque voluntas folüm im: d5 ( perat illam dire&ionem intelle&ui , nempe ut n eliciat actum dire&ionis füz ad alterum angelum: V m ficut &.in homine voluntas imperat lo cutioriem; m n ld 3. dift. a. Ordinat conceptum ad mani- n feftandum aliquid formaliter c. tantüm caufili- ter n. a. manifeftatio for malis eft ipfa cognitio un. 1f formalis in angelo audien te; manifeftatio autem j Qu caufalis eft vox vel dir : ial ectio angeli loquentis, Angelus ergo loquens or dinat füum conceptum Jund ad manifeftationem form alem feu ad conceptum a diont angeli audientis. L Lt BJICITUR 3 contra eandem. D ( I. Ipf'ä. fegit Ordinatio feu directio conce ptüs in angelo ]o- lj (ont quente eft actus 1 iber; ergo etiam pertinet ad fe Qjomit fl creta cordium, adeo que non eft manifeftati- | Hf ( vus fui. Et confequenter & ifte a&us eftoccul- j ; tus angelo audient. ii i 2. Dantur actus liberi in j i angelo loquente , qui manent occulti, etiamfi TO Ordinentur ad alterum ; angelum; ergo idem eft e omnibus conceptibu s. Zfni. prob. A&us v. gr. l 4 amoris DE COGP 249 DISXPUT'A"TIO 11 afti ) f amoris vel odii unius angeli erga alium effentia- j fegi [ yn p liter diriguntur erga alterum angelum, &tafnen D) funt occulti; ergo. 3. Si locutio angelica fie- Ti c fed retp er directionem conceptuum , tunc angelus (om diabolus nunquam n fi malus ac pater mendaciorum a p poffet alteri angelo mentiri; fed hoc eft falfum; iil mentiri enim eft aliud tenere ergo. Má. patei j & aliud manifeftare exterius, D 3 angeli interius in mente , exatt, Min. prob. Pofita femel dire&ione conceptuum [ut xuA «e f ftatim in altero angelo exprimeretur totus con- — ceptus loquentis eo modó, quo eftinloquente; l TCrTUl ergo. RzsrowxDpEo adr. dift. a. Eft a&us lib d^ ly | ngoend attamen effentialiter manifeft ativus fui, & alte- ais angel L (t a&usliber effen- un. ! rius, ad quod p ertinet. C. uando h T tialiter exigens latebras cordis. n.a. Bifeius id intelli- d dierutr dicimus aétus liberos effe occultos, gendum in fen (u accommodo exceptis videlicet 3 beant formali conceptu dicunt manife- a tantür iis, quiin fuo ftationem fui. Hinc tantüm de illis fermo efc, $ um n effentialiter exigunt effe oc culti. qui Ejusmodi a&u Qit A Ad 2. n. a. ad prob. dift. a. BL dirigunt ur ad alterum angelum füb ratione amo- &tDen. dii interni c. fub ratione manifeftativi ris vel o l 4 wpet n.a. Dire&io enim amoris vel odii ad alium an- I dici, it fupra formalitatem amoris D [ 4 gelum tantüm cad ; t fini velodii, non ver o fupra ipfam cognofcibilita- l QD a tem: & fic in a&u fecundo cognofcibilitas amo- ] d dilu ris vel odii non terminat intelle&tum alterius ank- geli; quia non dirigitur ad illum. lx daciorum non .Ad 3. dift. Maj. Pater men e VTg offet mentiri angelo c. bo mini. n. Mgj. ROX fpe&tu alterius deW - 2. dift.fic: nifi doemon etiam re ange B DE COGNITIONE ANGELICA. 249 irg ET L du angeli poffit in feipfo formare conceptum erro- t neum, ficque priüs mentiri fibi ipfi, ac illum u conceptum fponté erroneum dirigere ad alium di angelum c. fecüs.n.Maj. Sicut en um im homo pót- li d i j eft loqui falfüum, &priüs fo rmare in feipfo con. ceptum propofitionis falfze ; ita deemon poteft tf l formare fimilem concept lr l | i um, & eum dirigere ad alterum angelum ,. dum interim fuam cognitio- Metoyroy nem reflexam, qua cognofrit priorem. conce- Vrj J jf ptum effe falfum, li ! L lum. non dirigit ad alterum ange- lfsl OnJIcITUR 6.. contra eandem. r. Hic ! Viü, a modus loquendi angelicus non explicat clamo- R rem unius angeli ad alterums fed hic debet ex- plicari; ergó. Min. t Qul paiet ; quia If. 6. & Apoc. 7. l, n & alibi fepius fit mentio de clamore unius an- geli ad alterum. 2 Q PA i d ULUS dicit, quód TT Angeli habeant fpeci alem linguam feu idioma; fs t ergo non tantiüm]loqüuntur per dire&ionem con- i ceptuum. — Prob. a. ex Qul I. Cor. 13. v. 1. ubi ait: Jf linguis bominum loqua r ugelorum. Non eft Ejusmodiaï ibrapot autem verofimiliter Apoftolum in eodem textu iumere nomen lin ? gu& iquivocé, ac in diverfo Y manifg!b:' fenfu refpe&tu h od ominum & angelorum; ergo. Pl li 3. Poteft dici, quód lingua angelorum confiftat in certis fj gnis aut chara&eribus, aut nutibus y gtl etfformatis in aére; VOU t prout explicat s. BRUNO in icholiis ad illum lo cum Apoítoli. Ergo. W u ! : RzsPOoNDEO ad 1. n. Min. Poteft enim ! qt l 1 dicicum s. THOMA hic art.4. ad 2. perclamorem 1 Jl angelicum, aciftamintenfionem vocis intelligi vel "i : maguitudinem rei, qua ab aDgelo dicitur, vel N magni- e50 DISPUTATIO II DE COGNITIONE &c. magnitudine m effe&üs, quo unus angelus affi- citur ergamy fterium manifeftandum alteri. Nam l.». moral c. 4. Zantó DISI iuxta S. GREGORIUM quisque sninüs clamai , quantà minüs defiderat. ! Volun Adz. dif;a. Dicit, quód habeant linguam fic di&am per analogiam. c. proprié dictam..-n. d us horum verborum Nam ex fubje&ta materia fenfi irputati( fuflicienter defumitur; fubje &a autem materia folvitu hic aliunde nota oftendi t, propri linguam fumi J satürdl de bominibus, de angelis ver b analogicé tantum 5 quia non eft conveniens angel os uti communibüs jenfexb ange lorum fignificativis : &l mert fignis ex beneplacito quis enim effet illius li nguc inftitutor? &, cüm pdorom fint novem ordines an gelorum, quotforentlin- ficut poft con- uz? an forté aliaeft demonum, ( fufionem Babylonicam fuit hominum? Certé et- w Agd iamfi detur hujus lingue angelice conveniens offibilitas, nulla tame n datur neceffitas, nec 2 textum V erfatilem authoritas; alia preeter iftum TAYDU) Patres enim ant iquiores non ita intellexerunt ibjaliud hunc textum. Et hoc folum füufficeret, ut nul- é oftendi conveniens ratio, cur ' ! ! TIOC la debeat pofitiv * MEOM| recedamus à propri etate verborum textus Apo- ftolici. I JTANT 104 di Poteft hoc dici ef; fenfu Phi- Ad. 3. dift.a. V'erba enim ^il lofophi. tr. ex fen fu angelici. n.a. Wf m 41 fcripture prius exp licanda funt ex intentionelo- In- tinm, quentis, quàm ex proprietate verborum. fenfu T lt tentio autem quoad fcripturam fumitur ex üina *inþerpretum aut infpirato aut tradito. "ipeti DISPU- "r ! o 351 USgs. ET * j * : * - 3 L sk U h * * * * * * ä'ä lC4 'lel 5 Vin 4 DISP UT ATI .* O IlI Atf Hf ' De Voluntatc, Oratia, & mörito' Angelorum. I Uvf UA ifputatio hec quinque quæüionibu'sab- ID L : li folvitur. 'äütum;gu'a 1. Àn Angelus dilectione naturali amet Deum plusquam f eipfum? IN Yf ?. Deinflexibilitatenaturze angelice. 3.De !om gratia & merito Angelorum. 4. De pecca- NG to Angelorum. 5. De pena demonum. ol m r QUESTIO L ? QY Utrum. Ztngelus. dileftione naturali amet Deum eufits, t m at Blusquam fe ipfun? Ttelly J OTANDUM I. Per dilectionem naturalem tet, i : nihil aliud intelli £i quàm inclinationem a&ua- n t lem ]ta feu motum cujuslibet rei in fuum bonum. Y terts D. THOMAS I. P. q. 6o. a. r. NoTANDUM 2. Dilectionem nattlraläm à ID fenf D. THOMA dividi in tria genera... NNam in rebus non fenfitivis illa dile&ió naturalis confiftit in ten- Va dentia feu motu gato fu ánatura cuivis rei impreffo ad um finem, uti eft motus lapidis ad. füum cen- rb trum. In rebus fenfiivis illa dile&io naturalis ! p NU confiftit in a&uali inclinatione , tendentia, feu i Inotu appetitüs fenfitivi à natura impreffo ad bo- num.apprehenfum. In creaturis autem rationa- p libus pE VOLUNTATE, 25'2 DISP. III. fit j libus illa dile&io naturalis confiftit in ä&uali,;, in- j j 1uc p clinatione, tendentia , motu feu actu voluntatis mmum bonum. ii patura impreffo ad fu ped g ( NoTANDUM 3. Aliud effe dile&ionem ! j; X & aliud dile&ionem naiura lem. .Dilettio smeauid elettivam , j naturalis eft di le&io ipfius finis, qui fub predica- ,j lic t [9) boni perfe&i nece[Jurib appetitur. &condo. to generic Dilettio electi va autem eft dile&io boni fpecifici, TANDI quod liber é eligitur vel tanquam ipfu m fummum :l eduplid bonum,ve 1tanquam medium ad fummum bonum. jim, Yf NomraNDpuUuMA4. Tresafh gnari fpecies amo- gni ris feu dile&ionis; videlicetamorem benevolentie, pitam i j r amorem concupifcent ie, & amorem amicitie. mor 1'. f j M j a it coIT bénevolentie eít, quo homo vult alteri bonum, bi bonum. Zmor concupi- sipote abftrahendó an fit fi 12 majus téntie eft, quo homo vul tfibibonum, abfítra- j iam alteri bonum.: mor ami- qu; ade hendó an velit et g atmet £itie eft, quo homo per mutuam communionem imm & bonorum vult fibi & alteri bonum. ; long NoTrANDUM s. Amare unum propter aliad poffe habere triplicem fenfum. Primó mo- i p idum e d p oteft unum amari propter aliud, itautunum üisvelim confideretur preeci fó tanquam medium, alterum tanquam bo- "if veró tanquam fimis qui, hoc eft, 1 A0aCUT num perfectum h umani appetitus exfatiativum, Secundó 1nodó poteft unum ap- tb füb quod appetitur.. [ il l m foi peti propter aliud, ita ut particula caufalis, pro- jier, tantüm dicat fm em cui, cui appetitur illud, A eontin Q 1 quod tanquam bonum perfe&tum humani appe- titus exfatiativum fpe&atur; licét illud, cuibo- 200 RU num appetitur, non confideretur tanquam bo- num perfe&um, fed tanquam aliquod imperfe- VTho &um,. utpote indigens participatione boni : / Q. LU ij Vtim ült in a&UHL GRATIA, ETïM-ERITOV ANGELOR. 253 Jï alio. Tetió modí poteft unum lwl : amari. propter O. aliud, ita ut particula caufalis, ] y propier , tan- tüm dicat rationem amoris ex T dile&i(]g, parte amantis, nempe dependentiam à ca ufa produ&tiva & con- lïüi'dfem. Dä; fervativa; inquantum is Q » qui vult effe&um, vultetiam caufam produ&i va m & confervativam. IU appenï:« Verüm hic tertius modus Ls coinciqere videtur [Dfum fumm; cum fecundo. NoTANDUM 6. Amare Deu TU n m plusquäm fe, poffe duplici modó intelligi, Primónodó poteft o intelligi ita, ut ameturt antüm Deus, prout eft L bonum in fe & abíolute confi Q Á deratum voléndó illi bona tam intrinfeca quàm t um hendó an fit communicativum extrinfeca , abftra- fui ad extra. 4 lr tero modo poteft intelligi . quatenus Deus amatur , din tanquam majus bonu aA m quàm h omo & omnes creatur& ; adeoque dignu m majori cultu , ita m tamen ut ametur | etiam ipfe homo tanquam mi- nus bonum & in digens participatione majoris u w boni, & longée n n minori zfítimatione dignum in cafibus practicis poflibilibus, ubi eligendum ac | u preferendum eft unum prz altero ; abftrahendó jm, d 3 cafibus vel impoffibilibus j vel poffibilibus tan. tüngu l tümin alia providentia, prze fertim incertis. Hóc wfb modó amatur Deus tan quam fummum bonum d us g. generale füb ea ratione » quatenus eft commu- r Pf l —— hicativum fui ad extra i n omnes creaturas, fub ett quibus continetur etiam i pfe amans. 7 GODEECO.. | mu f Datur in Angelis dile&io natu- jl ? ralis. Ita D. |:HOMAS P. 1.g.60. a. r. C . i : ROBATUR t con N clufio ratione & authori- W I tate D.'Thome » quil.cc. fic habet : - Dicendum.: d. necefje of "n i .jngelis ponere dile&tionem matu. "] ralem. g 254 ^DISP.III. DE VOLUNTATE, jil sl valen. — 4d. cujus evidentiam confiderandum eft , quàd naiura autemn r famper. prius. [aloatur in. p ofleriori : l al P rior efi. quàm. intellettu 2 quia natura cujuscünque m rei eft e[Jentia. ejus : undeid quod eft nature , opor- js f babentibus intelledum. . Eft au- tet faloari etiam in rl dunti tem boc commune ommi mature , ut babent aliquam igyr as inclinationem , que eft appetitus naturalis vvel amor : TL que tam en inclinatio diverfanodé invenitur im diver- * T turis, n un aquáque. Jecundim modum ejus ; unde dito. a fis na ] in nà tura. intelle&tuali imvenitur inclinatio maturalis , igtur ff facundim . ooluni atem ; in matura autem fenfitioa , vifantt fecundian. appetit um fenfüioum ; in natura verü Cd- ii quza ( vente cognitione , Jecundism .folum. ordinem. mature -in Unde cim 24ng elus fit matura intellettua- "i fzmt j aliquid. ) intelle&m lis , oportet quüd in wlzm;ate e] us fiü maturalis di- T intel lectio. i g DICO 2». InAngeli s datur dilectio quzdam v f d paturalis, & quedam ele&iva. ta D.*'Thomas n a 1-c6;:8. 27 & PROBATUR COLC lufio ratione & authori- ! frund tate D. TRHowe. — Dicendum , inquit l. cc., quüd qultm m dilecio naturalis , & que- iil G in ZIngelis eff. queda dam elettioa z é9 nat uralis dil&io in eis eff prim- DI quia femper id quod pertinet ad atl cipium ele&tioe 5 rius , babet vationem. principii ; unde cim matura Mardi efl in unoquoque , oportet quód id ul jn. fit primum. quod 4uod ad naturam p ertinet , fit principium in. quolibet. 3b n Et boc apparet im bomine quantim | ad intellettum , ! Af efr intelle&tus. enim: cogno- tili &j quantim ad voluntatem ; fin aliter ; & ex bac cognitione cau- ? —— UUUN fcit. prinicipia natur fatur in bomine fc jentia conclufionum , qu& mon co- e, fed per imoenti- AX ta SuI gnofcuntur maturaliter ab bomin at2 , nen vel derinam. — Similüer autem in "volunt IQ Ws NTAT& GRATIA, ET MERITO ANGELOR. a55 Tändum [ l * lr a; finis bóc modó f& babet Jicut. principium in. intellettu; àt dicitur in 9. Pbyfic - 1ext. 89.. ficut. enüm . intelle- 'wmf * M Gus cognofcit principia naturaliter , fic «voluntas «oult fmem naturaliter : D unde voluntas maturaliter tevidit V, E? in fuum fimem ult l n 1 U " ! a' nnun: omnis enim bomo matura- ï | ! liter vult. beatitudinem , &P ex bac maturali voluntate caufantur ownes alie voluntateg r j ; cüm quidquid bomo vult, velit propter finem. .Dil eCHio igitur boni quod ln bomo naturaliter vult ficut fome 71 &t dile&io natu- Mi t ralis: dile&tio autem ab bac.derivata, que efL boni, * i quod diligitur propter finem , eft diletio eletiva. Hoc 1 i . tamen differenter . fe babet ex parte intellefüis & «o- l i luntatis ; quia cognitio intelleCtás Vi Tes cognite funt im cognofcente : Jit. fécundian. quod vt ef? autem ex imper- fe&kione intelle&tualis. mature | in bomine . Quàd non flatim ejus intelle&us maturaliter babet omnia intel- al ügibiia, Jed quedam à quibus in alia quodammodo D. T movelur : fed attus appetitiue «v Wtutis efl ? comver[o Jécundiun. ordinem. appetentis . ad Te$5. quarum quae- n at dam funt fecundim f& bona, lia; quedam wverà babent ra C? propter [e appetibi- qutl a Lonem: bonitatis ex or- TM dine ad aliud, & funt appetib ilia propter aliud : unde. at mon eff ex impevfettione . appe bentis, quiüd aliquid ap- i ; ! pm:r" petat naturaliter , àt finem ; C aliquid per elettio- ub d l Tém , Ut ordinatur in fmem. :;; Cuia igitur matura | aþüräe j intellettualis in Adngelis perfetta eft , invenitur in eis Jüla cognitio naturalis, non aute L/) iil ratiocinativa ; fed — ,L; 0j ille / invenitur in eis dilettio ég naturalig & eletiva. LHec i t M'. autem dicta funt : Junt pretermiffis bis, que Jupra naturam T d borum enim mnatura non €eiens. Ita S. Do&or. ef p'rz'ncszz'u»m Juf- ; i ?« " W AEE] yh ll m wL 10- | DICO ;. Angeldiligunt feipfos dile& ne [j Ü m 256 DISP.IIL . DE VOLUNTATE, g i ne naturali & ele&iva. *'Ita'rürfus D. Tio- T MaAs l-6« a«j« C4 PaoBATUR conclufio r atione & authori- j n tate D. Thome lcc. ubi ait: Dicendum. quod yfill d l cimn amor fü boni, bonum auiem fü in. fubflantia [ yill &g accidente , üt patet 1. Etbic. c. 6. — dupliciter ali- TP "uid amatur : uná modó üt bonum fubfilens , alió f ilud j 2nodó üt bonum accidentale , [roe inberens : TT uidem amatur àt bonum fubf) t)foe ns, quod fic amatur, velit bonum : [// t bonum verà acciden-. n digi ut ei aliquis ylir, (ue iale feu inberens , amatur id quod. defideratur. alteri; PTITITO non ut ipfi fi bonum, fed ut ficut amatur . [cientia , modum amoris quidam noumina- E ] babeatur : &? bunc "TEU «erunt concupi[centiam ; primum «erà amicitiam. Ma- d im rebus cognitione carenti- T nifeflum eft autem. quà 2 4 bus unumquodque naturalit er appetit confequi id quod fücut ignis, locum furfum : Unde ii t m eft fibi bonum 5 r al & ngelus €9' bomo maiura liter appetunt [uum bo- murm , & fuam perfettionem : & boc efl amare fe UET ! Unde naturaliter tam dng elus quim bomo — h splum. diligit fe ipfum , inqua nium aliquod. bonum naturali IUO s, inquantum verb fibi defiderat appetitu. fibi defiderat : um & aliquod bonum per elettio nem, intantim amat. fe ipfum ttylicat dile&tione eleCtiod. iC DICO 4. uilibet Angelus diligit alterum naturali dile&ione ficut fe ipfum. Ita D. T go- ITV 1 Tgo MAs l.cc. a.4. ; PaRosBATUR conclufio ratione authoritate ! iti ij D. THoME lcc. Dicendum , inquit, quüd Zm- v! lig ) Iilud I gelus €9 b omo maturaliter [e ibfum digit. * fin ( autem quod eft unum cum aliquo, eft ipfummet : unde E i E f unumquodque diligit id quod eff unum fibi. * fl ligit illud i li quidem fü wnum [fibi unione naturgli ; di dileCtiore L. VTAT&! " GRATIA, ETMEÉRITO ANGELOR. 2575 : r*fus* l dilectione naturdlz'; fí. verà Jit - unum Jecum . uniona l mon naturali ,. diligit tpfum UET dile&tione mon naturali: Difendum ") W | | Jicut. bomo . diligit civem. fun m diletione politine vjp. | Á dutis; confanguineum autem Jüum dileftione naturali: itm[u / inquantum efl unum cum eo *-u d[ At &,;' maturalis. in principio &enerationis Manifeflum &t auiem M unum cum aliquo , genere vel [pe quód id quod eff liroy :j naluram : 69 ideo dileChione C ef] unum per Mi fr ; naturali quelibet veg. dj. ligit id quod eft fecum unu m Jecundium 091 t JDeciem ,. in- hr d quantum dilisit [peciem fuam. Et Doc etz'am appa- reb in bis, quee cogmitioe carent : W at turalem inclinationem babet ; INam isnis na. 1 tf D ut communicet alteri faagmg formam , quod eft bonum 6j us 3 Jicut. naturaliter. g. i, Me clinatur ad boc quód querat bo ATE Wum [uum, ut e[fa furfum. Sic ergo dicendum e? quàd unus dngelus hg d d diligit alium naturali : eum eo in maiura : dilettione ,. inquantum CORcenit Jéd inquantum comvenit cum £0. " in aliquibus alis , Ti €0 [ecundim. quedam vel eHam inguantum differi gb dlia, mon diliit ewm naturali j quui dilettione. Vi v DICO s. . Angeli naturali dile Vr gunt Deum &ione diii- at [l , & quidem plus quàm fe , in fecundo fenfu expli cato in Notand. 6. Ita D. Thomas* lc CCD au 50 » llhgtt Ü I PROBATUR conclufio ratione & "aüthori- tate D. THoMx » Quil cc. ficait: — Dicendum o qut quid quidam dixeru ni , quód zfngelus naturali dile- il qzde Gione dilirit Deum plus quim fe, l llr CL ; amore concupif- ii quia Jcilicet plus appetit. fibi & bonum dioinum, l j/ j quàm bo mun fuum : eiiam amore ainicitie ,. dn. li | quanium, [cilicet ngelus vult naturaliter Deo ma- i jus bonum quàm fübi : vult enim nauraliter .De j B elis, R - D.dmort Ti'qä. dezdn effe GRATIA, $58 DISP.III. DEÉ VO»LUNTATE, $o effe Deun ; fe autem vul : babere maturam. propriam; naturali dile&ione plus dii- — BJICI TU Jed fünpliciter 1oq uendó , —À y AE git fe quum Deum ; quia iniemfüws &» principalius —— Sed falftas bu- * R j J maturaliter diligit fe quàm. Deum. —— Conita jus opinionis manifeftt app aret, fi qui$ in vebus ma- - turalibus confideret , . ad quid.res maturaliter movea- — É— Iu yaleft ——.ä iur inclinatio enim, natura lis in bis que funt fine yatione , demonfirat inclinationem naturalem. n «0- L — unumquodque autem in ] ET d non. luntate intellectualis mature : ( rebus naturalibus (quàd. fecundu m naturam boc ipfum s altrius eff) principalius €9 mugis incli- g, aut qud eft, natur in id cujus eff , quim in fe ipfum: & bac ! a, i inclinatio naturalis demonfüratur ex bis qu& mawra- ) þarit AU ïv i ;ton d liter aguntur 5 quia unwmquodque ficut agitur maiu- DA [ valker , fic apium natum efl agi ; t dicitur in 2. Videmus enim quàd naturaliter pavs mONDE Pbyfic. text. 78. umiftng fe expoui t ad: confercationem totius ; ficut. manus. ex- fteminte 3l ui absque deliberatione ad conferoationem jponitur i m C totius corporis : é? quia ratio imitatur naturam , bu- i lem d jusmodi imitatione m imoenimus in virtutibus politicis: |Verüm e eft. enün. oirtuofi civis ut [e exponat mortis periculo pro iotus veipublice confervoatio ne & fü bomo e[Jet ;intelle&ua üdEnete! maturalis pars bujus cioitatis, bec inclinatio e[Jet. e& Ói$, tanD ( naturalis. — Quia igitur bonum univerfale eft ipfe De f&ID.TH & füb bono continetur etiam dngelus & bomo, C2 emnis creatura ; quia ommüs creatura maturaliter fe- Jim T cundim id quod eff , Dei efü; fequitur quàd matu- nj gfg vali dilétione etiam Angelus 9 bomo plus 9 prin- i L al ! cipaliis diligat DDeum quàm [e ipfum; alioguin fi ha, j maturaliter plus f& ipfum diligeret quam Deum, ft- | ? l ( Mc querenur quód maturalis dile&tio e[Jet peroer[a; m n(]n I ] "ettrin quüd mon perficeretur per cbaritatem , d. deftruere- ]ta D. THoMas. iur. i yi Sol Nim GRATIA, ET MERITO ANGE:LOR. 259 At li / h : Solvuntu/r Objectiones. T Tl ORBJICITUR rIr. 1. Amor Angeli eft in contra 1. Conclufionem, d telle&ualis; ergo non eft ETA naturalis. c. prob. Vi min. c. 4. contradifti Drioxvsrus de Div. No- nguit dile&ionem naturalem T ' l &intellectualem; ergo. 2, à qui amant amo- TUf lh re naturali , magis aguntur quàm agunt; fed lihy D Angeli non aguntur amore, Íe d agunt; ergo Ti in Angelis non eft amor feu di ) 3. Omnis dilectio aut eft recta lectio naturalis, Mp g & fic pertinet ad ! Pl charitatem , aut non eft re&a & fic pertinet ad iniquitatem 5 fed dile&tio natu l t ralis neque perti- u t net ad charitatem, neque adi niquitatem ; ergo ür ] l in Angelis non eft vera dile&i iv 9, neque naturalis, Brtdrir. .RESP'ON'DEO. ad 1. c.a. n. c. !t w ad prob, dift. a. Contradiftinguit dile&ionem nat uralem & in- tnfrn telle&ualem intelligendó per intelle Ctualem amo- DI rem liberum. c, neceffarium, n. a. j Si enim per j iptelle&ualem dilectio nem intelligatur . dile&tio j Wi p libera, verüm eft qu lectio intellectualis ód contradiftinguantur di- p hi Jl & naturalis ; quia naturalis RI dile&tio eft neceffari a "n neceffarió contradi necejfarium autem & libe- ! ftinguuntur. Aliter re- j i ll iil | fpondet D. THowAs '1. CC- ao X].-0 ad r. fic nem- Wi ! / pe: Dicendum quid intelletiualis amor aroidirur conira ri J V(z, naturalem qui eff Jolimm naturalis , ing uantum ejt na- lÜ " fure que non a ddit füpra mem fenfüs aut intellettis mtz'onem nature perfettio- d Ji ] l ! 2. C. Maj. n. Min. Quie hec duo fibi invice m non repugnant j » 485 & agere, utpote j ; j moventi extrinfeco vim c onferentepaffo. Poteft etiam diftingui fic : 9 Angeli non aguntur amore 2 tan- gutih pE VOLUNTATE, 260 DISP.III. ff j tanqu am per imperium ac motum aq uifitum. c. TI li tuminnatum. n. Min. u cenim tanquam per mo 5 yT aguntur per mo tum innatum, etiam ipía agunt. 01 ao 6 « Eodem modo re fpondet D. THowas l.cc. a. jf t r.ado. JDicendum, inquit , quàd omnia que funi j j contra $n toto mundo , agunt ur ab aliquo 5 preter primum V. agit qubd mulló modó ab alio agi- H agens , quod ita FEt ideg ii if ele tur: im quo efi idem natura €9^ voluntas. " qalisarm , fi dngelus. agatur , inquantum mon eff inconveniens * £ stonal inclinati o maturalis E ei indiia ab autbore fuc ma- s inta Turc . mon tamen fic agitur quàüd mon agat , cimn jofio dl babeat liberam *ooluntatem. v infufa JAd 3. dift. Maj Omni s dile&tio elicita, ele- ft aut re&a per charitatem , aut , d G&iva & libera e Omnis dilectio zm tant non re&a per ini quitatem. tr. silhva, naturalis & innata. n D Nlaj. Omnis enim innata g, etg dile&io eft femper re &a; quia eft à Deo ütau- IPONDE thore naturz&. Drixi TR. uia Tó per chari- ter: velut fit recta &i e atem poteft intelligi duplici ff rato formaliter per charita tem 5 vel ut fit recta per charitatem efficienier , ita ut virtualiter procedat X de ex charitàte. In primo fenfu propofitio eft ers 4j ronea & damnata inter propo fitiones Quesnelli, 1,qi Sic refpondet nj In fecundo autem fenfu eft vera. D. Tuowas lcc. a.1. ad 3. ubi ait : Dicet- -3, i ,famper eft oeràs u g dimm quid ficut cognitio naturalis ita dile£tio naturalis femper eft re&a ; cüm amor na- i5j iuralis nibil aliud fü quàm inclinatio nature indita ingis v ab auibore nature : dicere ergo quàd inclinatio m i ( ture non. fit veita , eft derogare autbori nature. lia v lt tamen. eft vettitudo matur alis dilettionis ; & alia d* wyi, vettitudo charitatis. &9 v irtutis ; quia uma vettituao | ficus etiam alia efü veritas ^ p vqä/i perfettiva. alterius : natzwali; hm AGRATIA, ET MERITO ANGELOR. 9261 WP qwfmyC maturalis cognitionis , ln i & alia ejZ verz'ta; cognitionis *tlam ] anfufe vel aquifite. H& L'I us OBJICITUR 2. contra ?. Conclufionïenvl.. 1. Dilecio ele&tiva eft amor rational is5 ergo T i non poteft dari in Angelis. c.prob. Amor ra- ) [l j li tionalis contradiftinguitur cum amore intelle- ! diy Guali 5 ergo, fi dilectio ele&iva eft rat LE ionalis, non poteft effe in Angelis. . c. prob. 'Tantüm intellectualis amor eft pr r s fi amor rationalis feu el oprius Angelorum; ergo. e&tiva contradiftinguitur LT cum amore intelle&uali, non poteft dari in An- gelis dilectio ele&tiva. 2. In Angelis preter co- dit d. gnitionem infufam tantüm datur cognitio natu- ttm, qt ralis ; ergo etiam preter dilectionem gratuitam yis dleb feu infufam tantüm datur dile&io naturali $, non m autem electiva. c. prob. Dile&io fequitur co- At gnitionem ; ergo. Ti REsPONDEO ad r. dift. a. Dileé&tio ele. rehut ib Giva in bomine eft amor rationalis feu deductus f t €x difcurfü rationis & cognitione ratiocinativa. [terpna €. Dile&io ele&tiva in Zfngelo. n. a. Angelus DI üt enim eligit inter obje&ta non neceffitan tia ad fut s (v amorem, que intuitu fimplici feu intellectuali, R f j l /in r ponautem quz primüm cognitione ratiocinativa [ W ! | d [ cognofcit. Sic etiam refpondet D. T&óMas Wrifm 16c.23.2. ad r. Dicendum , inquit, quid mon üny emnis dile&io ele&ti va efl amor rationalis ,. fecundim | M[W.»ïa quod raiionalis amor dividitur conira intellettualem: | ;mmm;» dicibur emim fic amor vationalis, qui faquitur Cogni- u^ lionem ratiocinatrvam : mon omnis auiem eletiio com- j , g Jéquitur difceurfum . vationis, fad follen elettio bominis. tl fifä; [j 4ld 2. patet refponüoi ex pracedentibus. j fF e " Ü R 9 O s- | 2625 DISP. I1I. DE VOLUNTATE, g f 4n Onr1CITUR 3. contra 3. Conclufionem. jqüällï 1. Dile&io naturalis eft dile&tio ipfius finis; fed (l fnzeïsni [ Ui Angelus non eft füuus finis; ergo in Angelo non ïadB , datur dilectio fui naturalis. 2. Amor eft virtus j qur i unitiva & concretiva diverforum ; fed Angelus ii i t non poteft unire fe fecum ipfo ; ergo. 3. Di- if Wi Mü le&io eft quidam motus ; ergo neceffario ten- dit in alterum. c. prob. Omnis motus tendit D] in alterum 5 ergo. RresPéNDEO ad 1. dift. Maj. Eft dilectio [grCTT U yro f ipfius finis üt participandi ac relativé fpectati ad "T ífe. c. üt abfoluté fpe&ati.n. Maj. Diligere fe l quäm e& ipfum non eft amare fe üt fimem qui appetitur , dhelr fed üt finem cui appetiturbonum. Eódem modó dpdterius refpondet D. THowas l.cc. a.3. ad r. Di- — , cendum. quód ngelus aut bomo mom diligit f& dile- « dirdos D &ione naturali €9^ ele&tiod fecundz'tm idem, fed fecun- lioND: dimn diverfa. Eft virtus unitivä boni di- aperfed Ad . dift. Maj. efmilit ftin&i à fe, quod fpe&atur üt fmnis qui. C. boni Nam amor aut unit fibi bo- af ( f indiftin&ti. n. Maj. num diftin&um à fe, aut unit fe cum alio per sls : communionem bonorum, quz derivat in alios. tmlt bor irbonum Dicendum, inquit D. Thomas lcc. a.3. ad 24 quid ficut plus eft e[fe unum quàm uniri, ia amor ItOMAS magis efl umus ad fe ipfum quàm ad dicer[a , qu& u . ei uniuniur : féd ideo Dionyfius ufus fuit momine Un: ( DT unionis & concretiomis , wui oflenderet derivationem amoris à fe im alia, fiut ab umo derioatur unilio. ^ t 1lg Ad 3. c.a. dift. c. Ergo tendit in alterum "t qu cum reflexione ad fe ipfum tanquam finem cui. Ui t u c. fine tali reflexione. n. c. Nam amor natura- "m lis tendit in Deum, ut eum per fruitionem ab- r M ra- L INTATE, GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 263 n [ ' " | iträ&ivam fibi uniat ;; adeoque tendit in aliud Msf | Ü [ D 1 Q iHAn tanquam fmem qui, non autem in aliud tanquam ; j " l l : : fonem. cui. Sic refpondet. D. TuoMas l. cc, Ti d 2 [ N u | 4.3. ad 3. ubiait: JDicendum qubd ficut amor ejt l d üttio manens in agente , ita ef] motus manens in amante, E , ] || D ; non autem tendens in aliquid. aliud ex neceffitate ; fed T l : ; ' poteft refletti fuper amantem , ut. amet. fe ipfum ; ftcut ) ts cognio refle&tur im cógno[centem , ut cognofat - f ibfum. : Bu O2]JICITUR 4. contra 4. Conclufionem. Tf 1. Dilectio fui eft prior & cauía ad dile&ionem Df alterius ; ergo dile&io alterius non eft tam per- !; a, fecta, quàm eft dile&tio fu. 2. Dilectio natu- ) dmmoti ralis eft neceffaria &infeparabilis à diligente; fed !" ii dilectio alterius non eft neceffaria nec infepara- LT bilis; ergo. Min. prob. Domones non dili- n n gunt Angelos bonos ficut fe ipfos ; ergo.. RzsPONDEO adr. c.a. dift. c. EÉrgo non i ] eft tam perfe&ta perfe&tione cqualitatis. c. per- l L ' fetctione fimilitudinis. n. c. Verum eft, quód y at *Ei E " dile&io fui fit major quàm dile&tio proximi : eft CU [ [z— E j tamen fimilis, inquantum vult bonum proximo, [ lv'ï al T ficut vult bonum fibi ; licet fibi intenfius ve- -u lit boc bonum quim proximo. Jta refpondet " D. THoMAs lcc. a.4. ad o.. Dicendum, in- j dl[ïä)g!& quit, quàd ly ficut mon defignat equalitatem. fed. fi- "d mülitudinem : - cim enim dile&tio maturalis fuper umi- LLLM tatem maturalem fundetur ,. illud quod eft minüs:unum ia fl €um eo, naturalüer minus diligit ; unde naturaliter i p plus diligit quod ef umum mumeró , quim quod e[t wnu fpecie vel genere. u d Sed. naturale eft - quód . fi. m milem: dile&tionem babeat ad alium fücut ad f& ipfum, uane ATU quantüm ad boc quod ficut fï( zþftm- diligit, ing lum 264 PISR.HIL. DE VOLZUNTATE, ! iritümsan&u fum vult fibi bonum , ita alium diligat, inquantum. H D] vwult. bonum. ejus. - 'ü J j &io naturalis eft necef. j j Al 2. dift. Maj. Dile ,a ! faria & infeparabilis relaté ad fmem qui. c. re- laté ad fimem cui. n. Maj. Homo enim & Ange- j u) Jj av lus neceffarioó volunt bonum perfe&um ex fuo ymptim J genere; fednon volunt neceffario hoc bonum huic vel illi fübje&o, nec illud volunt neceffa- 30 &t rio in fpecie feu in hoc vel illo fubje&o. ta D. Thomasl cc. a.4. ad 3. ait: — Dicendum quid lpoxD dile&io naturalis dicitur e[fe ipftus fmnis, non tanquam y yl ate ? cui aliquis velit bonum , fed tanquam, boni quod quis » VOtTEma : vult fibi; ? per confequens alii , inquantum eft : drrato 6 unum fibi.. JNec ifla dilettio naturalis removeri poteft sls ho etiam ab ngelis malis, quim dile&tionem maturalem ?, & ipl babeant ad alios Z4ngelos , inquantum cum eis com- od Ut sunicant in natura. Sed odiunt eos, inquantum di- x vuillendi verfificantur. fecundim juflitiam. & injuftitiam. 2 lire OsnjgrcrruR 5. contra 5. Conclufionem. iab at : r. Dile&io naturalis fundatur in unione naturali "M u ad obje&um amatum; ergo cüm Angelus minüs ii rütn £ uniatur Deo vel alteri Ángelo quàm fibi ipfi, wipt d etiam minüs diliget Deum & alium Angelum quànt Ay fU feipfum. 9. Propterquod unumquodque tale, illud magis tale; fed Angelus diligit Deum propter lii 3 Ti ii fe; ergo magis diligit fe quàm Deum. l ll ! Qu gelus amandó Deum re fle&itur in fe ipfum; fed non refle&eretur in fe ipfum , fi plus amaret ! d Na- 1 ii | Deum quàm fe ipfum ; ergo. Maj. prob. r li tura femper refle&itur in fe ipfam ; quia omne | !t f agens naturaliter agit ad confervationem fui Y Ti D ipfius ;. ergo. 4. Amare Deum plus quàm 1e per QU eft proprium charif.atis fupernattlgalis? qua piïi? , GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 265 dzhgaz, if Spiritüm San&um diffunditur in Cordibus; ergo atu"hseüne ) diligere Deum plus quàm fe non eft natural eAn- Mi ( gelo. nt. prob. ex D. Au guftino L. 14. de Ci- j WU 4 vit. Dei cap. ult. ubi dici t- Pecerunt. Cioitateg duag amoresduo ; Rtior terrenawm foilicet amor fü$ usque iil li ad. Dei contemptum ; celeffem veró amor Dei 4usque ad contemptum. fuüi ; erg Wlnt ipfum non eft natur o diligere Deum füpra fe li j J) V /i ' "1 j .fgpernaturalis. ale ; fed proprium cha;itatis ZT L REsPONDEO adr. dift. a, unione ad alterum Fundatur in Vnis , ita tamen, ut unum inter Muti unita extrema fit r atio exiftendi alteri. c. ita ut r d non fit ratio exiftendi alteri. n. a Nam Deus M Wmlm uniendus homini vel Angelo eft cau fa exiftendi N Q Angelo , & ipfis ejus actibus. Et ideo conna- :u turale eft, ut fortiüs feratur in illud L » quod eft ln ratio exiftendi fibi & fuis a&ibus . quàm in fe Concufty ipfum. Itarefpondet D. TRow JOORen ad r. ubi ait : AS leg a.5 Dicendum quid ratio illa proce dit Iu in bis que ex &q ^ M0 dioiduntur ; quorum unum 9?05 um f [f alteri ratio ex ifTendi & Lonitatis : im talibus enim ngdure unumquodq ue diligit naturaliter magis J ipfum quàm iïf alierum ; inquantum efd magis o alteri : Jed in ilis quorum um Jibi ibfi unum. quàm Deumpmf?ä tftendi um efi tota vatio ex- aU. ] €9 bonitatis alüi . agis dilgitur naturaliter tale alterum quàm ipfü hi fäs queque pars dil m, ficut. dictum efl , quid una- | plus U 1522 naturaliter totum plus quàm fe s 5 quodlibet ff 1 Ulare naturaliter. diligit plus bonum j pmb i J fpeciei quàm 1 qlllflþ bonum füum fingulare. Deus au- ( iem non, folisn eft bonum un jus fDecie, fed efl ipfum T untver[ale bonum fimpliciter n W0dó naiuraliter : unde unmumquodque fuá i ' l j diligit Deun plus quàm ft ibfam. ! R 5»-' | d ». GRATïAJ 266 DISP.IIL DE VOLUNTATE, jj M qu ! Ado. tr. Maj. n. Min. Diligit Deum pro- PTR pter fe tanq uam, Jïnem €Wui.c. tanquam f;'m;m qui. Propter quod ,j at n. Min. Vel . 2. dift. Maj. jj fuam / unumquodque in genere finali , ita ut fit in ge- . Propter quod , ii nere finali ratio exiftendi alteri. c. g u unumquodque tale in genere caufie effe&tive vel ji a confervative. n. Maj. ^Deus non ordinatur ad. g Dorr creaturam tanquam finem füum, fed ordinatur qum füi b ad eam tanquam cau fa effectiva & confervativa ideo eft majus bonum & s aritat ad fuum effe&um ; & slimod be amatur tanquam majus bonum , & f O rtius fertur Hsc eft re- ayline natl creatu ra in fui caufam quàm in fe. ditdis. 1. fponfio D. Tuowz lcc. a. s. ad 2. ubi ait: ur quod Deus. diligitur. ab uj Di iDicendum quód cüm dicit EU ZIngelo ,. inquantum eft e i bonus; fü ly inquantum non enim diligit matu- , dhrit dicat fiem, fic falfum efi: UI valiter Dewun propter bonum. fuum , féd. propter. ipfam amoris ex parte aman- virti bedd Deum : |.fi verb. dicat rationem non enim i rad: i. erum eft ; e[fet in natura ali- cujus q "od amaret Deum, nifi ex eo qt ibd unumquod- tf um TET que dep endet à bono, quod eff Deus. d 3. dift. Maj. Refleé&titu rin fe ipfumtan- 38 tf aturarum capacium a Mi difin É5 quam partem omnium cre recipiendam participation em boni univerfalis. c. 1 UO dzquatum & folum fubje&tum re- 0 oidont tanquam in & ceptivum boni. n. Maj. Nam Angelus confide- m i rat Deum tanquam com mune bonum diffufivum & füb ea ratione refpi- V, a fuiin omnes creaturas, 3 0U ij [ cit Deum fuo amore; a deoque non confiderat "i Ttdi fed prout eft Deump rzcife üt eft bonum in fe, T bonus omnibus. Eódem modó refpondet D. Ptl Dicendum , inquit, TuHoMas lcc. a.5. ad 3. 4an- "Mierm non folum qt &i quid 4natura veflettitur n fe ipfam ium VTAT GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 267 ! J f"fm t ad id quod eff &i fingulare ,. fed multo magis l^ quantum ad comumume : Prop t r inclinatur enim unumquod- T | üm que ad confervandum | mo ^. folim füum individuum , fed etiam, fuam fpeciem : Ut C multo magis babet ma- turalem. inclination em unum quodque in id ? quod eft 1Otys bonum. unicerfale fimpliciter. M ld 4. dift. a. Amare Deum plus quäm fe tanquam bonum aliquod beatificans & commu- fU I5 onmi nicativum fui beatitudine fup ernaturali eft pro- prium charitatis fupernaturali $.C, tanquam bo- Vl f num aliquod beatificans & co Jer af mmunicativum fuj beatitudine naturali eft prop rium charitatis fü- ^ Ul d ! inür d pernaturalis.n.a, Sichabet D. THOoMAs l.cc. 4.5. ad 4. Dicendum: fl um quüd Deus [icundim. quod ef) wniverfale bonum , & quo dependet omne bonum : g h naturale, dilisitur maturali dile&ione ab umo Qic quoque : inquantum «verà eft bonum beat z ificans univer[aliter omnes 1jnin | l [ Jüpernaturali beatitudine , Jic. diligitur dilettione cha- rilatis. Et ad s. Dicendum quód cimn in Deo p 10 MM fít unum ( idem ejus fübflantia & benum commu "£ , eodem qmotu ommes qui vident ipfam Dei efentiam , Veiitt dile&tionis moventur i ipfum Dei effentimm ,. prout at eft ab alis diflin£ta , && fecundian. quod . eft. guoddam vv bonum commune , naturaliter amaiur ab omnibus ; f quicunque vident eum per e[fentiam , dnpo[ibile eft gehx qi» quin diligant. ipfum : Jéd illi qui non vident: e[Jen- li ii Üam ejus , cognofcunt eum per aliquos parüiculares l " effe&tus , 6 qui interdum eorum ooluntati 'contrariantur : j ul G fichb óc modó dicuntur odio babere Deun ; cium rf pfOU tamen , inquantum eft bonuti commune omnium , unum- ; quodque naturaliter diligat plus Deum quàm Je ipfim. ii m* BJICITUR Ó. contra eandem. I. Effe j fempe ] u r in a&u arguit infinitatem in potentia ; fed 468 DISP. III. pE VOLUNTATE, ! gum be /fed potentia Angeli non eft infinita; ergo non eiit 2 eft femper in acu dile&ionis Dei. Magj. prob. Effe fempe t in actu dicit determinationem intrin- j dm n« fecám ád sternitatem a&üs; ergo. ». Volun- tas non neceffitatur quoad exercitium ad illum qDaim, «t jino a&um, in qu o poteft apprehendi aliqua ratio- )) onum, minoris boni ; fed Angelus poteft apprehendere u vo. aliquam ratione m minoris boni in dileCtione Dei ym füm üt authoris naturg&; ergo. Min. prob. Ange- Dei apprehen- « Deum j lus poteft continuam dilectionem üd vi ( dere üt impeditivam exercitii libe rtatis circa fu- ergo. 3. Solus Deus g um fpenfionem talis actus; yüt Mi claré vifüs neceffitat vo juntatem quoad exerci- i ni tium amoris; fed Angelus naturaliter non habet jrc ma | claram viionemDei; ergo. iderloq, RresPoN DEO ad 1. dift. Maj. Arguit infi- m vI nitivam objéctivam in potentia. C. fubjectivam. trdefis n. Maj. 'Talis potentia terminatur quidem ad fed ipfa non eft aliquid infini- üDeum tempus infinitum , . à, d QU nitum; ficut materi a prima eft in eternüm in- corruptibilis naturaliter , per hoc tamen non eft türy ex & aiter be: ipfa infinita fubje&tivà & entitativ - Ad ». n. Min. ad prob. n.a. Quia talis fe dtminet ad- tyremn amát üt finem cui, Deum autem df fimem qui ; eoque ifíti duo amores, proprie nempe liberta- 1 fter tis acDei, adeó fe non impediunt, ut $. AU GU* ufeffu fe ipfum , quin lLeterci STINUS dicat, neminem amare diligat Deum ; & vicifim nemine m diligere '*iïone fup1 emino hoc Deum, nifi fe ipfum diligat; quia g tl bey amore vult unam eandémque rem , nempe fibi T D füummum bonum. Solus Deus claré vifus ne- ïiü q pra l [ A 3. dift. Maj. il ]até ceffitat voluntatem adi exercitium amoris re à ! h GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 269 HR, t ] & J ad Deum fub rätione individuali confideratum. h c. relaté ad Deum füb ratione 1 m h generica fümmi Mi W boni confideratum. n. Maj. Quando dicimus, Angelum neceffitari quoad e xercitium amoris dl &hqug l erga Deum, fenfüs tantüm eft, quód Angelus neceffario femper tendat fuo appetitu in (um- r düech'ona; mum bonum, quod eft ipfe Deus; non veró ne- ceflitatur voluntas angelica ad conftituendam n Jeiappreh&.- rationem fummi boni in Deo, feu ad hoc, ut habeat Deum appretiativé pro fummo bono, Dl nifi claré videat Deum. Vel poteft nEsPON- tlj ]ug DERI?2. cum GONETO hic Difi (ttn P uto IO. n' 9' tr. Maj. dift. Min. Angelus non habet claram vi- Wt fionem Dei natur e aliter fecundüm feipfam acfor- maliter. c. in zquivalenti. n. Min. | Licét enim Mi fimpliciter loquendó Angelus naturaliter non ha- ibins beat claram vifionem Dei, habet tamen aliquid I qiiti illi equivalens, nempe judicium invariabile, quo dul judicat Deum effe fummum bonum ordinis na- ii turalis, ad quod omnia üt ad ultimum finem re- URU ferantur; ex qua cognitione Angelus redditur naturaliter beatus: hocautem fufficit, ut Ange- »&Qui | (LI lus determinetur ad exercitium amoris erga Deum ] j i üt authorem naturee füper omnias quia füummum u bonum faltem in ali quo ordine beatificans, & us a&u pof feffum tanquam beatificans neceflitat fe 1pfllm quoad exercitium füi amoris. In hac ergo re- fo fponfionefüpponitur, quód An geli fuerint crea- gä? m ü in füa beatitudine naturali , feu in clara co- gnitone Dei üt authoris nat ure, abítra&iva j 1 tamen feu precifiva ab attribu tis divinis ad intra u vifwä D & Myfterio SanGiffime Trini tatis, g [ OnjItI- | a 270 : DISP.IIh DE VQ'LUNT"AT'E, D g ratïc OsrrerrUR 7. contra eandem. — 1. Dile- &io naturalis Dei eft incompoffibilis cum actuali m odio Dei; fed angeli mali fuppliciis eternis affi- xi habent a&uale odium Dei; ergo in illis eftim- o. Cüm demon «t f oflibilis amor naturalis Dei. ipgprea fit averfus à Deo üt ultimo fine fapernaturali, füsinillum tanquam fuum gb pro non poteft effe conver quam o ultimum finem naturalem; atqui fi naturaliter ]lum converfus ütfuum []BJICITC diligeret Deum, effetin i Maj. paiet ; soaiter ultimum finem naturalem ; ergo. m non poteft effe fimul conver fum in quoeue quia ide gyfipermat Deum, & fimul averfum à Deo. RESsPONDEO dd I. dift. Maj. Diïe&io na- , Mj turalis Dei fub eadem ratione con fiderati eft j emo ! Dile- j pm. incompoflfibilis cum actuali odio Dei. c. &io Dei füb diverfa ratione confi derati. n. Msj. ; SOND a j nquar Diligitur e nim à demione Deus füb ratione füm- miboni, quo d videtur effe evidenter converti- Dum qU: : & odio habetur füb ratione Ju- [ i ; | us fit bile cum Deo; dicis jufte punientis: & fic habentur quafi duo iendat t enfionem directam , licét de- t per obje&ta per'appreh mon per aliam cog nitionem reflexam fciat, hec 1idus Í n duo obje &a effe idem. Ita refpondet D. THO- A J infüsh Ü MAS P. t. q. 6 . o.8.5.ad s. ubiait: J/li qui non ntD vident e[Jenti am Dei, cognocunt eum per aliquos par- ii veli l ticulares effe Gus, qui interdum eorum voluntati con- mdus, trariantur : & fü. bóc modó dicuntur odio babere TM inquantum eff bonum commune ieum ; . cim tamen , p emnium, unumquodd ue naiuraliter diligat plus Deum ii 1, Ut um m quam fe ip ZAd 2. dit. Min. Non -potäft effe conirer- d f fusinillum üt ultimum finem fub ea dem ratione N D Maj. Finis termini. C. fub diverfa ratiqne. n. ulti- lm WTATE GRATIA, ET MERIfo AN GE"LbR. 271 - ultimus inratione boni, & finis ultimus in ratio- ! (s L ne hujus boni in intellectu non funt for malig:e'r Md idemterminus; adeoque etiam quoad appetitum ATA ! difingui poffunt: id veró fit, quando demon J J apprehendit rationem fummi boni quod amat, & dum apprehendit Deum üt vindi dy cem, quem Hünam non habet pro fummo bono , fed pro authore pene quem odio habet, Vr i ln OnaJICITUR $. contraeandem. Si Ange- lus naturaliter diligit Deum plus quàm feipfum, AUR D j ille amor perfectiffimus Dei jam videtur effe actus T n. amoris füupernaturalis fed hoc non poteft dici; erpo. Maj.prob. Naturain omnibus fe ipfam jl s iQBAu le N&' querit; ergo fi Angelus plüs diligeret Deum quam fe ipfum, jam effet amor fupernaturalis. G htl RzsPONDEO.n.ilatum. Amor enim non ex eo tanquam ex motivo eft fupernaturalis, a l(iï QUE quód Deum quis diligat plus quàm fe ipfum; fed fUb tot an dicendus fit fupernaturalis, dependet ex eo, at d ] utrüm tendat in Deum tanquam authorem füper- fan, i j naturalium per actum à gratia (per quam folam um ftty aliquis a&tus fit füpernaturalis) dignificatum. n 04 orro fenfus hujus propofitionis, quód Angelus , j: Dl plus diligat Deum quàm fe ipfum, &ifte; quód TL d fimul fibi velit ali quod bonum, quod non eft. T ipfe Angelus, fed aliquid majus, nempe quod L eft Deus; & quód fimul Deo velit aliquod bo- a fW' hum, quod pariter non eft Angelus, fed Deus; Á i I lg(ü püh j fic tamen, ut formalitas amoris , quatenus ten- ditin Deum per amorem concupifcentie volen- j dó fibi ipfi fummum bonum, fit coordinata ad yuidi alteram formalitatem, ! qua vult ipfi Deo fum- I? M J ! 59 TUd mum bonum tanquam caufam fuæ bonitati ut fic 272 DISP.IIL DE VOLUNTATE, (f Id titat ut fic a&us benevolentie fit principalior quàm d l a&us concupifcentie. Hinc in aliaprovidentia, i l €nd€nt | fi pe r impoffibile deberet deftrui vel bonum D erfei creatum vel bonum increatum, ap petitus natu- j4D valis à moderno appetitu naturali divifus potiüs gt j d jaTn deberet velle confervationem boni univerfàlis, g uàm confervationem boni particularis; quia fnariPO Uf atifa exe ta men hzc dile&io fic conditionata nunquam pot- qitates 0 eft poni in effe a bfoluto, ideo nunquam poteft us con fervationem Dei quàm fuam. qgacepti velle poti j quia Y " ult ergo amor Angeli naturalis utrumque, & fibi bonu m & Deo bonum, illüdque vult in- v nol ft fibi bonum, & inquantum etiam eft ; Videfi uantuim € Deo bonum: ficut autem in dilectione naturali moderna haec duo nec debent nec poffunt divi- ( ita nec de bent nec poffunt dividi in dile- J df &ione e licita, fecundüm quod dilectioni elicitze &ionaturalis; fed inquantum ille amor jneft dile l.l eít elicitus , fic tam homo quàm Angelus poteft ('icabfo, attendere ad bonum fo- explicité ac formaliter liberum fit elicere folum il apen lius Dei, ita ut ipfi Imo et- M actum benevolentiz formaliter talem. am in amore concupifcentie, quo Angelus ap- 4j elegm i 1 D jetit Deum fibi, fübeffe' debet tacita intentio AUDem 4 fe conformandi legi naturali dile&ionis, utfor- 3 infit tiüis feratur in bonum Dei quàm fuum, Hacta- 1 . ; ad cita intenti o poteft prebere occafionem actui dile&ionis reflexo con ditionato, quo dicitur; dat j b A fdtn ut fi per impoffi bile tendentia appetitüs erga bo- num proprium a b appetitu boni divini, potius A etend jus relinqueret fuum quàm bo- t homo vel Ange | num Dei: defa&o tamen Deus has tendentias UR itates Wiübum, condit;ionatas, & ut ita dicam confiderabil amo r T Ij GRATIA, ET MERITO ANGELö/R. 273 Ts i iEv ] amoris entitativas non vult ne rari aut etiam fciri, ceffario confide- Lyd | l 2 multo minus exprimi; imó DCv Mi ? in his tendenti is conditionatis nec conftituitur fumma perfecti O amoris, lii l quz tantüm alligata eft l Ut h tendentiis à Deo precept IS Obviis , & que ab homine etiam non Philofopho facilé t explicità formari poffunt. Poteff quidem natur a amoris A ; entitativa exenterari ; €áque fecundàm omnes Ia formalitates offerri D QUQD fun €0, fed nec eft hoc obje- TIge, | Gum prezcepti divini, neque perfe&io precepti divini; quia verfatur t nl n qua re ipfa non coler circa füppofitionem , in du etur, fed tolleretu r ipfe Deus. Vide füprà refpontfiones ad Obje : pb &. 5', D d d d QUJESTIO II inti i De luflexibilitate naturae angelice. ml t g ICO r. Voluntas Angeli & deemonis non | bont eft fic abfoluté inflexibilis, non poflit a ut per gratiam [ j gere in oppofitum ej us, quod femel n. lii allumpfit SENsvus zsT, quó dfiv.g. Luci- fer femel elegit non obedire De Angi O, poffit adhuc du penitere, fi Deus velit illi con ferre gratiam fett cogitationem ad alium fenfu (f " m animi, &adaliud I M judicium infpirationem, & ad aliud propofitum Jom» motionem; adeoquequód voluntas A ngeli defe non habeat pofitivam inflexibilit g d atem refiftentem [ " l gratie, fedtantüm defe&tum v irium naturalium iil J ad convertendum & invertendum feip fum; eó n | | quód de fe non habeat vires ad af umendam aliam cogitationem, l nl & propofitum. formandum aliud judicium d j S Pnao- D.dhmort, Tratt. deAngelz's; E — gulth ,gfq. DISP. 1IL DE VOLUNTATE, d y prlm-o PROBATUR conclufjio. Poft ele&ionem m "TE ullum datur in voluntate angelica fofiti- Angeli n ys p r n yum imp edimentum gratie; ergo.per gratiam 1[1]0[1 V 1; € adhuc eft flexibilis. Prob. ant. fà adeffet tale im- giito 101 pedimentu m, tunc illud effet judicium immo- UE bile intelle& üs angelici; fed hoc non eft, ergo. Ipfum judicium angeli eft a&us li- .; ghenfiv Min. prob. anto 1 ber, & nullu m datur in voluntate angelica im- qnis füg edimentum pofitivum , cur non poflit per gra- 1 j j tio, & exindefor- m fibi tiam Angelo inferi alia cogita p Fa mari aliud judicium; ergo. Znt. quoad 1. mem- ficut Angelis bonis liberum erat eugelos. brum patei; quia antecedenter ad co nfirmationem in gratia ferre i /(d itf m feu fpeculativum feu practicum, ss 0 aliud judiciu dicio deemonum; ita idemliberum n rfrpo diverfum à ju l erat angelis malis. quoad 2. membrum prob. — INi- j T ffit infpirare aliquam j EUA hil obftat, quin gratia po meditationem vel appr ehenfionem congruam : ojrei ' liud judicium velfpe- if u t Angelo, ex qua fequatur a culativum , velpracticum; ergo. , gimm DICO 2. V oluntas tamen Angeli ita eft D i Dobenr P hyfic é inflexibilis, ut fine fpeciali gratia ipfi " indebita non po fit mutare feipfam. ny: ul PRosnATUR conclufio. 1. Voluntas ange- E lica per vires naturz fine fpeciali gratianon pot- " al eít mutare füum judicium ultimum practicum 5 omnis muta- g ergo nec voluntatem. rob. ant. t at d tio judicii provenit à nova apprehenfi one novi 4. i .'IO pprehen- a | motivi vel obje&i, quod priüs non a I fE bifi dit, vel à nova apprehenfione priori s obje&i M anfie feu motiviin novo inftanti temporis ; fed An- F 1l T gelo non debetur pe r exigentiam nature nova lg bje&i, appr;henfxo motivi, vel coguitio novi o quo W Q L4 NTATE -GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 275 lt dj i j : Qp quod in primo inftanti creatio nis non apprehen- dit, nec in &vo angelico ha u h bet locum novum EUR d inftans pro nova apprehenfi one prioris obje&i ï feu motivi; ergo p er vires nat lm ure eft impollibi. d. lis mutatio füi judicii. "nt. patet ex dictis; quia 5 ddi oftendimus, Angelum comprehenfivum non d effe ens " intelle&ivum, j l d iscurfivum cui in primo. momento fine fücceflio ne novorum inftantium p I creationis fuze jam debe las d€w tur adequata notitia ob- W/ll L. je&trum fibi connatura lium, & quidem fimplici intuitu. Hc ipfa eft lp ratio D. 'Thomze, cur neget angelos effe flexi biles. P. 1. q.64. a. 9. C, Ti b u fic ait: d inquirendam c aujam o w bfTinationis m an- i gelis malis ) confiderandum eft , quid vis appetitiva in omnibus proportionatur apprebe u ] tur, ficut mobile à motore, Wffve. à qua moue- J - - differt autem abprehen- Jio ngeli ab apprebenfion ubd T O -ngelus | apprebendit 1 bominis in boc, iumobiter — per intelle&tum ; ficut. &? nos immobilit er apprebendimus 'udïcmmw Cibia , quorum efz intelletius : prima prin- pl bomo veró per ra- Uonem apprebendit mobiliter , discurrendó ab umo i p ad aliud babeng I viam procedendi ad w vVumque op- Bofitorum : unde & voluntas bominis a dbceret: alicui Voluttat mobilier , qua[i potens etiam ab eo d j jcedere , ( i contrario adberere ; voluntas autem zngeli ad. Jm p f beret fxb & immoliliter. J Et ide , ]fi conft- ; deretur ante adbefionem, potef] liberà adberere ; 0" jl buic, & oppofttos in bis Jüilicet que non naturaliter n | vul: fed po[iquam jam adbefit , immoliliter adberet. p l Et ideo confüevit dici, quid li berum arbitrium bomni- Wis flexibile eft ad oppofitum, [pOflS; i G'ante elettionem , & i Bofl; liberum autem arbitrium Zfngeli eft. flexibile ad j j ufruqu:e oppofitum ante eledi onem, jéd mon poft. Z die & ^ 276 DISP.I]L DE VOLUNTATE, J Omt K Sic igitur &5 boni "Angeli. femel adbarentes juftitie p nati; 1nali verü peccantes fumt in | j r junt in illa confir ]ta D. THOMAS. jeccato. ob[tinati. j La ' PRosATUR conclufio 2. Authoritate SS. gtl n Patrum, qui docent, Angelum ex fuis viribus t non poffe refu rgere. FuLcGENTIUS. L.1. ad Petrum de fide ficait: S'uflitia divini mumeris eff, d irelo 3 non nature, . Et paulo poft: Si poffibile effet, ut pumana natura, pofiquam à .Deo auer[a bonitatem shlitate ; qyitatef erdidit voluntatis , ex jeipfa eam vurfus baberet, snultó probabils boc baberet angelica. S. BEn N- u pof erum ass ARDUSs L. de gradibus humilitatis. Lucif Deus ín vinditta fenten- alloquens ait: 5ic temperat 3 Tite$ tiam, ut, fi velis refipifcere , non neget veniams fe- ipofic iyt rel cundum autem duritiem. tuam , &g cor impunitens non poffis velle, ? ideo nec pená carere. i d aliivé r Solvuntur Objectiones. tcedo O]1c1 TUR I. CORtra I. Conclufionem. pfom i. Connatura le eft Angelo fixé & immobiliter ä: ; Dec apprehe ndere obje&a, quz& deliberaté & perfe- DA trIf &é appre hendit; ergo etiam connaturale illi eft, ? i Qceafic fixé & immobiliter ea e ligere, eisque immobili- ï ] lm ; atqui f hoc eft illi connaturale, ter adhzerere tf gratia fupern aturalis non poterit inducere aliud judicium, & alium actum voluntatis, nifi agen- hr ] & evertendó naturam 1ns no] dó contra ejus naturam, voluntatis angeli CO. 9. f Angelus recederet ab Q d- mel elegit, deberetin eo vide- Its, di obje&to ,. quod fe re novam ratione m ; fed hoc non poteft fieri t de naturaliter ; ergo. Min. prob. Angelus jam ül u llexit. obje&tum priüs in primo momento inte m h ergo Attabi compgehenf;ä& pmetmndö omnes rationes; no i GRATIA, ET M'ERRITOA ANGELOR. 277 li bfrentes 1 "fs non poteft naturaliter ei per gratiam retegi no- vum motivum. 3. Angelus eft fp iritus fimplex, in quo vires apprehenfive, & a li Ut ppetitivie non " li funt diverfe rationis; ergo non eft in Angelo Vn potentia inducens in contrarium , cui femel Til ' ' per l unam potentiam adhefit ; ergo eft inflexibilis. mww;:*; J l fii d REzsPONDEO 4 r. dift. Mgj. Connaturale ! &m) eft Angelo immobiliter apprehendere obje&a ( li immobilitate megatjoa. c. -Maj. pofitiva. n. Maj. Immobilitatem negativam MT VOCO, quód per füas Luaä]nw vires non poffit fibi infundere alia motiva, & | l novas fpecies; ficut &ger non poteft dare fibi rf hi h novas vires. Pofitivam immobilitatem voco, quando pofitivé exigeret manere in eodem ftatu, Wt N & pofitivé refifteret vi fuze natur& ad omnem motionem divinge gratige: ficut lapis fua gravi- Y tate pofitivé refiftit moventi eum furfum. — Hoc V ergo concedo effe connaturale Angelo, ut non poffit fe ipfum convertere ad aliud judicium; fi mj d veró per fpecialem permiffionem Dei, vel per gratiam extrinfecam, aut intrinfecam illi prze- QOrdhi j beatur occafio nova concipiendi motiva in or- dine ad actum bonum, fic non pofitive refiftit Qonn gratie per inflexibilitatem voluntatis. t J ; li . d 2. tr. Maj. n. Min. ad prob, c.a. n.c. Deiri jl u etfi Deus nollet deemoni füuggerere novum mo- (2 | a tivum, fed tantüm concedere novum inftans VAl temporis, diftin&um ab zvo angelico ad con- poteü' fideranda de novo priora motiva, poffet elice- [ u re aliud judicium fpeculativum & pra&icum ; n ficut enim Angeli boni confideratis iisdem ratio- j o aUOHeäa [ icio fpeculativo elicue- l n?bus & habito eodem jud 3 runt qufi 278 DISP.III; DE VOLUNTATE, ul p runt aliud judicium pra&ticum , ita poffet ftanti- ml deti bós iisdem rationibüs doemon elicere aliud judi- fcn cium practicum, fi Deigratia velletmovere ipfius m vatia voluntatem. siide 10 AAd 3.tr.a. dift.c. Ergo non eft in Angelo o atf potentia inducens in contrarium per vires fug ! vrea dU nature tr. per vires gratie n. c. quod enim in j u min hominibus facit potentia phantaftica, que iden- g, al tidem voluntati fuggerit nova objecta & moti- ao va, quin ullam voluntati inferat violentiam ; ! ognitioy fic & gratia Dei poffet deemoni függerere nova converfionis motiva, vel concedere nova in- fj fmefl [ L D jatermit ftantia temporis, absqueeo, quód per hocillius ]. d voluntati inferret violentiam. On rICITUR 2. Contra eandem. 1.S.Fur- | divum f GENTIUS de fide ad Petrum c. 3. ait: Omnes illi J dtem nl prevaricatores ZAngeli mec: 1ala po[Junt unquam *vo- dmnatis luntate cafere mec pená, fed permanente in eis imju- ; npis 1 fle averfionis malo. permanet. eziam jufle vetributionis mvis nei «terna damnatio. — Exgo caufa damnationis eft per- ter efle verfio voluntatis, non veró damnatio eft caufa ^xbilem, perverfionis in voluntate. 2. GREGORIUSI. i fad 34. moral. c.6. ait; Cor antiqui boffis t lapis indu- i, vabitur , - quia. nullá. unquam. converfionis poenitentiá l d mollietur; ergo nulla gratia poteft vincere infle- xibilitatem voluntatis angeiics. 9. LAUREN- timper TIUS JUSTINIANUS Serm. in fefto S. Michaé t ALIECU i lis de Ange lis loquens ait: Pof? elettionem five in Y Dod bono [ive in wmalo immutabilem babet fzrmz'tatem,,' : W. j quod enim fe vertit, inflexibilis eff. . AREsPONDEO«d . dift. ant. Non poffunt l W, carere mala voluntate viribüs naturse. c. ant. | Vf t ibus L K vmbus gratie. n. a. ficut enim homo fuis vir pnon hm Z GRATIA, ET MERITO ANGELÓR. 279 MPOHE[ j li non poteft moraliter obfervare totam legem per longum decurfum füz vitze in ftatu nature cor- letmm,ere rupte , fic nec naturaliter Angelus poft amiffam femel gratiam: ficut tamen homo per peccatum Mf originale non amifit fuam libertatem, fic nec Ji li i Angelus amifit potentiam redeundi per gratiam, : u Proptereaautem, quiafe per primum proprium t / V | d peccatum in eo ftatu indignitatis ad gratiam con- füituit, & aliunde non eft discurfivus; ideo di- !V iL citur naturaliter inflexibilis ob impotentiam no- V M v& cognitionis neceffarie ad novum judicium. f fj f Et hinc meritó accufatur CR perverfa voluntag üt caufa zternitatis in poena. u 41d2. dift. Ant. Indurabitur ob merirtum objectivum fübtra&ionis gratig. c. a. ob inflexi- b nsi bilitatem nature abfolutam. n. a. lNam etiam Mi T i m ^ de damnatis verum eft, quod eorum voluntas ii ficut lapis induretur, nec unquam emolliaturs A quamvis nemo putet, illam voluntatem fübftan- ! tialiter effe diverfam à fe ipfa, & ex fua natura Id d inflexibilem. j ! Imó id ipfum verum erat de Pha- T30ne ; fedid non provenit ob inflexibilitatem hii ? naturz., l ( 4dd 3. dift. Ant. AHabent immutabilem fir- Lt T mitatem per vires natura. c. a. immutabilem per Vires gratiz. n. a. Revera enim obftinationem i " ii in actu fecundo provenire à fübtractione pratize docet D. 'THoMas q.r6. de malo art. 5. ad g. Igt mfm.a' ubi ait: Dicendum ,. quod Deus ef caufa fiatus Nf 4ngelorum , in quo fünt obffinati in malo, mon qui- ] u dem. ficut caufando *vel cenfervando malitiam, fed. Jicut Qon ünpartiendo. gratiam. Sic enim dicitur aliquos )mofw"ï; $4 indu- gutth 20o DISP.IlIl. DE VOLUNTATE, T m indurare. fecundian. illud Rom. 9. cujus 'vult, mifere- wl po tur, €9 quem voult. indurat. jorm fi OnsjICITUR 3. contra eandem. 1. Nifi jriod gt Y Angeli effent ex füa natura inflexibiles , non ya I nfta potfet reddi conveniens ratio, cur Deus ob pec- gqui catum unicum tam excellentibus fpiritibus no- jf üeft fnitui ]uerit conferre converfionis gratiam, & ne qui- j iempo: dem ex tot millionibus unico impendere fus& re- Jl et moi demptionis pretium : & cur Chriftus fanguinem f T aLcu ] fuum Patri noluerit offerre etiam pro domoni- j ) U. bus; ergo videtur, quód omnis gratia ad natu- ram angelicam comparata fit per fe, & ex fua (tignoral 2. In humanis tunc fofemus guim a natura fruítranea. il Sic mutare judicium, quando egimus vel ex przci- s um fa pitantia paffionis, vel ex habitu vitiofo, vel ex ignorantia; fed nihil talium in Angelis exti- stv ivdle : tit; ergo non poffunt mutare judicium. ResPONDEO adi. n. Ànt. Ratio eft; quia, ils, qi it pAMAsCENUS 1.2. de Fide Orthod. c. 4. tonfüder. st di Obfervat, cafus angelicus zquiparatur morti: 1. ficut ergo Deus nulli poft mortem relinquit fpa- tium penitentie, fic nec Angelis poft cafum re- m l p lle liquitlocum gratie. Cur autem in Angelis pri- mus & unicus cafüs equiparetur morti , ratio iinm fe f hec eft; quód ficut. poft mortem hominis non datur ampliusin caufis fécundis naturale medium, tolont: Qim P quo immutetur intelle&us animiz rationalis; ita etiam poft primum cafum Angeli non datur am- lenti cundis, quod n : plius naturale medium in caufis fe poffit mutare judicium Angeli. Econtra dum voont: anima adhuc eftin corpore, ob ipfam unionem N 1 ^ cum corpore ingeruntur animo ex phantafia fem- Yolum iten- äl Áj pernova media, motiva, & texppora pon tiz, TTE .GR.ATIA,.ET MERITO AQNG-EL,O,/R. 28I ] Wh, "]?5 ; tie, & mutandi judicii, & ideo equum efb. uf dem' I. )j Deus fic profequendo ordinationem fuam in or- 3Xihiles y dine horum mediorum füppleatper gratiam * ? quod l | deerat viribus natura. Altera ratio eft; quia n O,h unicum inftans angelicum , quo Angeli delibe- Ti ràrunt, zquivalet mille annis vitze noftre; ideo UH, &ne,:.. noh eft mirum, quód poft mille annos, ut ita rb dicam temporis angelici finat Deus Angelos fpi- l llj ritualter mori, ficut finit hominem poft evolu- TU duj a tionem alicujus feriei cogitationum mori. ld 2. tr. Maj. n. Min. Nam &demon pec- T5 cat ex ignorantia; quia omnis m peccans ignorans, inquantüm teftimat bonum, q uod revera bonum d orete , l non eft. Sic & demon peccavit per ignoran- tiam , dum ftatum illum , ad quem afpirabat, vel ts qd D appretiativé prztulit füummo bo no judició pra- dU &icó, velfe illum obten turum fperabat fine au- üda xilio Dei, quod fieri poterat ex inadvertentia (rholi X D non confiderando motiva abfterrentia ; qua omnia aut dicunt T ignorantiam. precipitationem judicii, aut D caJ'u::ï OBJICITUR 4. contra 2l Conclufionem.* p At 1. Angeli leguntur in fcriptura aliquando- mu- mot,? táffe fuam fententiam ; ergo per vires naturz ; honi! Ux congruas funt flexibiles, ut poffint mutare wl uam voluntatem. zfnt. prob. Dan.r1o. dicitur, riion Angelum Perfiz diu reftítiffe Angelo populi Ju- p Ü daici volenti reducere captivos in patria m fuam, YUO Wi eum tamen intelle&a per Micha&lem Archange- fenti" lum voluntate Dei mutaffe voluntatem fu " am; u ergo. 2. Conftat ex fcriptura, Doemones mu- hat tálle v oluntatem fuam absque fpeciali gratia ; u j pæü -grgo. 4dnt. prob. - Diabolus prius mifit in cor 5 Jude 582 DISP.IIL...DE VOLUNTATE, P d Jud e, ut traderet Chriftum Judzis, & Joan. 13. g fnem ac r9. procurab at mortem Chrifti, poítea veró giiD er uxoremPilati, Matthei 27. füadere conatus y eft Pilato, ut eum non crucifigeret ; quia fo- fs pO mnium illud uxoris revocande crucifixionis ab dtm 7'€fli aliis Interpretibus adfcribitur doemoni. ergo. facto mutarunt primam voluntatem gpertevt 3. Angeli de l qUäm bonam, qua m in primo fuz creationis inftanti habuerunt 5 ergo poffunt mutare voluntatem pdt pro| if VITeS malam in bonam, & viciffim bonam in malam.. RESPONDEO ad 1. C.a. dift. c. Ergo pof- v huj m, ficit (fünt mutare fuam voluntatem conditjonatam. c. ab- dfimulos folutam. n. c Angeli Perfie voluntas femper erat fübordinata voluntati divinz; adeoque fem- sufentiur p er erat tacité conditionata, donec illud place- wrjudic ret Deo, quod ad tempus propo uit . a fiam Pilati fuiffe aellex . A4d». Nego ill um genium uxoris malum ; aut fi fuerat mal us, nego fuiffe eun- TET dem, qui p rius fuaferat mortem Chrifti : . cum LU enim regnu m diaboli in fe ipfum divifum fit, vt frr non mirum e ft, etiam diverfas fuiffe doemonum Atfpt fi fententias, & immiffiones. n lib Mutárunt primam volunta- tttd . - 4dda. dift. a. tem imperfettam, adhuc deliberativam , & via- 'i r Angeli enim in pri- lem. c. perfe&tam. n. Ant. r d mo inftanti creationis tantüm provifionaliter ac itcri quifitionis cefferunt ftimulo necef- DAT per modum in íario nature te ndentis ad bonum ; fed nihil ad- u & hue in eo inftanti concluferunt firmiter, quo Al an m eít in fecundo inftanti. primüm factu ol Dricts. Daemon experiendó poenam dam- m creature | PMBB j'! nationis, & videndó fe effe fubditu ïdIiUm i n-effe fibi corporez videlicet igni , judicat no conve- * i NTATE GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 283 r | l y Il conveniens beatitudinem natu ralem eligere tan- l quam finem ul adere ( receflit à Deo timum , feu quid quid aliud in quo 3*8 l cium. ; ergo actu mutavit füum judi- RESPONDE.O. dift. a. dæmom t Judicavit hoc per judicium reflexum. c.. direttu ".n. Ant. Daemon EULT Al L enim perfeverat tam in eodem judicio fpecula- tivo, quàm in eodem judicio practico; hoc P Vil AT] fj enim eft proprium obftinationis , & inflexibilita- Us per vires naturz talis: fimul tamen fentit ^ Dmyi hn t d errorem hujus fui judicii per aliud di&amen re- flexum, ficut heretici aut peccatores obftinati, lu f per ftimulos confcientie, aut per )l alia figna & lumina fentiunt errorem fui judicii di recti.- Adeo- hu que per judicium directum dee W mon non agnofcit J sE culpam fuam, quamvis eam co gnofcat per ju- dicium reflexum. Ità D. Tn OMAS q. I6. de ? l malo art. s. ad s. ubi ait: d */I Dicendum ,. quàd . dia- bolus non polef im fe proprie loquendá culpam fen- m d UüUre., ia [olicet quod jf ditt apprebendat &? vefusiat quaf malum culpe faum pecc aium 3 quia boc pertineret ad mutationemi liberi arbiürii. um Et G&EGOnR1Us L. 34. moral. c. i4. 4 ppetitum , inquit, celfitudinis a u vertit in vi Jt egiffe Borem entis, ut damma culpe, G9 malé ;eli i per duritiem mon fentiat. Ovifï()n?jif;'f OBJICITUR 5. contra eandem. I. Poffe du " retra&are errorem füum eft perfe&tio in humana ; Ht natura; er 80 eadem perfectio reperitur etiam fmois ! in nat ura angelica. 2. Angelus poft ele&ctionem f manetliber; ergo poteftrevocare errorem füum. 0 jl 4Int. patet ; i quia nulla potentia per a&uale fuj Ü nt exercitium deftruit feipfam. Confequenter nec r j ! liþertas feipfam deftruit per fuum exercitium. 2. $i gitth 284 DISP.IIL pE VOLUNTATE, 4. Si demon effet impotens ad retra&andum ) 0 fuum peccatum ex nature& viribus, tunc conti- at f nuatio a&tualis blasphemie & omnium peccato- jj d rum exinde confequentium non po ffet ei impu- tari; fed hoc eft falfum ; ergo. Maj. patet ; ( Quianemop eccatin eo, quod vitarenon poteft. Min. prob. D cemones fepius a&u puniuntur ob Jv g tales blasphemias ; ergo.. VrAND RESPONDEO ad 17 dift. a. Ef peffe&io € &ionis antecedentis. C. . non guuda. refpectiva imperf jjs enim refpectiva. n. a. Perfe&io hec jam fupponitin- conftantiam etiamin bono; adeoque perpetuam Antiltas £ & defe&um fufficientis alindifoa mutabilitatem judicii , ifta au- apprehenfionis in prima deliberatione : MQoperat s n at tem funt merz imperfectiones, que non dan- WO . tur in Angelo. 1 d ». dift. a. Manetliber circa alia objeca.. tht 1 Sicut enim homo hATU c. circaidem objectum. n. a. (t fe.vulnerare, fed non fanare; fe occi- ihdo natt pote dere fed non refüfcitare ; fic & dcemones pote- intione : runt fe conftituere in ftatu mortis, fed non pof- z um tbuerum funtiterum per vires fuas rediread vitam. Adeo- que in aliis objectis ,. fi acquirant novam cogni- squa fon tionem , per gràtiam habent libertatem 5 - fed "iitoque non libertatem penitendi ftante eadem cogni- n lumi tione habent. üümpes Non poffet illa blasphe- A ». dift. Maj. t limin: mia imputari in fe co nfiderata. c. in fua caula QUE confiderata. n. Maj. Ut enim habet S. Tno- Sicut. ebrius n etia MAS q. 16. de malo. art. 5. ad Ir. ienetur mon peccare, mom qui dem confiderato pre/fenti eo V Dren flatu, fed confiderata ebrietatis oluntaria caufa , u6 "ive f cundüm quam impulatur ei aliquid ad culpam ; eiiam il [ | GRATIA, ET MERITO ANGELOR, 285 à u yütu etiam potef]. intelligi , qubd dz'äbolus Lenetur convertà ad Deun , quam vis boc ei fit impoffibile fecundien Uf t jrafentem f2 Gtum , quia in bunc flatum. ex volunta- ] " ria caufa clevenizf. : Ti Eünm ä&UpumUHf QUJESTIO III. De gratia & merito Zuselorum. E. I «' NoTAWDUM in hac queftione tria effe UM examinanda. I. de ftatu natural p i Angelorums ex hujus enim confideratione d ependet neceffi- has tas & utilitas gratiz. QU 2. de gratia tam a&tuali, n du quàm fanclificante, q uam acceperunt Angeli. 3. de cooperatione Ang eloru m ad gratiam , & Q da quamdiu in ftatu vie manferi nt! DICO A. Angeli fünt creati in beatitudine Ya fua naturali « Ita D. Thomas Part.I. q. 69.3. 1. t m Froda L H ! j PRoBATUR Conclufio ratione D. THOMJE, Beatitudo naturalis Angeli confiftit in vifione Ti i r ac cognitione abítra&tiva tam Dei, üt authoris natur& quàm creaturarum ; fe d eam. cognitio- drm d nem habuerunt in primo inftan tis ergo. Min. Lt paei; quia funt natura intelledtiva , non difcur- Thettt fivà: adeoque ficut nos prima principia per in- te a ufionem lumin Angeli omnes is naturalis cognofcimus, ita & veritates naturales cognofcunt in f Ti eodem lumine e AMaj. prob. tum authoritate ï iU gu ARISTOTELIS in 12. Metaphyf. & Ethic. ulti- f 2 Ti mo, tum etiam ejus ratione. Cognitio omnis j, 9^ ac vifio intelle&ualis ( quamvi ] W Oc eft precifiva , s fit abftractiva, ) dummodo fiat per fpecies d quidditativé feu univ océ fimiles objecto, & im- mediaté receptas ab Oobjecto, vel immediaté ter- "u ,( minatas GRATM; | 286 DISP.I1IL . DE VOLUNTATE, p g minatas ad obje&um) eft vera fruitio earum re- n rum, quz nos beatos faciunt , adjuncta folüm DiCO s. voluptate animi; ergo vera Angeli beatitudo « ab neceflarió confiftit in cognitione, contempla- dfinties. tione ac vifione Dei, & authoris nature: Zmt. rob. Nihil nos beatos facit, in quantum eft gjnes extati i extra mentem , fed tantüm quatenus eftin men- 105ATI te; üt patet ab inductione. Quid enim poffunt ijli j po homini regna, horti, cibi, mufica, &c. nifiin jltt qu quoat quantum ea ex a&u in mente fentit? immó [ fi fine obje&o eas impref- quid deeffet homini , Atqui in J 4 fiones immediaté reciperet à Deo ? u g mente res tantüm funt, quatenus cognofcuntur 1 $0V formaliter; ergo. 4 T V ,*" l j Ü DICO?2. À ngeli non funt creati in beati- ;. (MTU tudine fupernaturali. Ita p. THoMASs l. cc. «al D PaogBATUR Conclufio ratione. Beatitudo füpernaturalis nihil aliud eft, quàm Dei üt Au- Aüoreq. ïx;mia aägzs thoris füpernaturalium fimul ac naturalium tran- 1 GAU quilla ac fecura pofteflio ; fed hanc Angeli non qu habuerunt in primo inftanti fuz creationis; er- : i1; q üetur a O Mim. prob. Inprimis non habuerunt pof- feffionem Dei, àt authoris fupernaturalium : fe- gmf ll Wtj Qtdinis cundo eam ipfam poffeffionem non habuerunt fecurams; quia poterant eà excidere, & actu ex- l n labet tvd m Ciderunt; ergo. Adeoque Angeli in prii:o in- ftanti tantum. cognoverunt Deum abftra&tivé, n elfn id eft, fecundüm perfe&iones Dei, üt authoris ) melomi nature , videlicet ejus eternitatem , immenfita- ! $$ 8l tem , unitátem , omnipotentiam , fapientiam, QT. TU bonitatem , mifericordiam, providentiam, juft- cut* g tiam &c. non autem cognoverunt eum íe V ag düm omnes perfe&iones aut precipuas: aliàs fuiffent " Q DN ) GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 287 LUg n fuiffent neceffitati ad amand um bonum illud in: tj finitum. M g UAR DICO s. Angeli in primo infcanti & ftatu (f vie non habuerunt vi i Hj ne Elffentie, fionem tranfeuntem Divi- l1 qu I qualem le 8untur habuiffe aliqui homines extatici J jl go &c. M gr. Moyfes & Beatifïïma Vir- ( jl PRoBATUR Conclufio. Nulló pofitivó lg argumentó poteft demonftrari h "l E oc fpeciale pri- tivé afferi. vilegium quoad Angelos; ergo non debet pofi- 26 ii n ( DICO 4. Angeli indi molomt guerunt gratia, ut fe in Deum, tanquam obj ectum beatitudinis fuper- naturalis converterent [ Conclufio eft contra M PBAJUM. sl PROBATUR I. Ad hoc, ut Angeli fe con- t Deiiti verterent ad Deum, imDeui tanquam obje&tum füperna- turale, duorequirun tur: nempe dignitas operis, & " t congruentia attus primi proximi ad: operandum r e- T quifiti; atqui hec duo non habuerunt Angeli Crentitht fine gratia; ergo. Min. prob. Dignitas operis hibyenty non habetur ad finem füpernatur tia dignificante feu elevante natur alem fine gra- naturah*ug:*le? am ad ftatum NU altioris ordinis: congruentia vero a&büs primi pro- ximi non habetu dere,&ïffif* n T lj fiftente vel in i r fine gratiaactuali congrua, con- d l',.: ] lluftratione intellectüs indebita n 3i5 ! adbonum eligendum, vel in delectatione volun- il | M tatis preedominante ad illud ipfum bonum altio- m I ris ordinis; ergo. TROBATUR 2. D. THOMAS & $. AUGU- i p ple STINUS a vl Buitil gnofcunt etiam in Angelis neceffita- J Ti M LU tem hujus gratie; ergo. nt. prob. D. THO- MA$8 l. cc. q. 62. a. 2. ad 2. fic ait: n jPURö 4 Converti ad i l beqtime eunh 288 DISP.IIL DE VOLUNTATE, j f beatitudinem ultimam. bomini quidem eft difcile , - 9 j du quia.éft fupra maturam , -& quia babet impedimentum i qihis g ) C2 u nfettione peccati: fed Zfngelo «ll done ex corruptione corporis eft diffcile propter. boc fol im, quid eft fupernaturale. aftumte 1 Píal.7o. Conc. 2. Zngeli 4me4b0n $s. AUGUSTINUS in tibi debent , quàd ju[tt vivunt, tibi debent , quüd beatà atzillü 7 Ub D » bominem pertinere ad gratiam LIU tl j 414 vicunt; me putes , ol Idem Dei : quid eft Zngelus , f deferat: qui creavit. f09ATU dillud: Ferbó Domini celi «omil. 1 in Píal.32. Conc.2. a farmati funt , €9 fpiritu orz';f ejus ommnis Virtus eorum, 1l primz'mz , d at idem repetit. PROBATUR 3. s FULGENTIUS in Àne n n elis neceffitatem ejusdem gratis ag nofcit, dum sicijrim L.2. ad Trafimundum c. 2. de gratia loquensait: qMIUS 141 ve [ Non alia ftaniem Zngelum à ruina pot t cuftodire nift Vr $) a illa, que lapfum bominem poft vuman foiuit reparare: una eft in utroque gratia operatas in boc ul Jurgerei, ti (loc e in illo ne caderet ; in illo ne vulneraretur ; in ?/to u fa- fhüri gl naretur; ab boc infirmitétem repulit , illum infrmare LL s0n ficit ; illius efca , iftius medicina. i, D ITAU - DICO s. Omnes Angeli à primo creatio- nis fuz inftanti acceperunt gratiam fm&iücgn-. iC fnig ^ ulraují tem. 1ta S. Thomas l. cc. a. 3. ii PRonATUR Conclufio r. ex Scriptura. : Il- :* e CiVit. Jud, quod Ezech. 28. litteraliter de Rege 'Tyrio- 1 u rum fcriptum eft, communiter per allegoriam applicatur ad Angelos. Ibi ergo de Lucifero * uhef nï m, quöd dicitur: Tà fignaculum fümilitudinis , plenus fapientid D f7 "n.à & perfettus decore ; in delitiis paradij ; Dei fuifüi : i, dl Perfe- omnis lapis pretiofus operimentum tuum. - - ff**-da Jilit Gus in viis à die conditionis tue , donec inventa eft ini- 9I qui nis v quitas in te. Ergq Lucifer in primo creatio l r ug d f " jé t GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 289 Ü -fum inftanti fuit perfe&us, id eft ,' gratia fanctifi- h z cante przditus : item fuit priüs in delitiis para. 1tt] [M difi omnibüs gr atie donts 3 D eo miró modó ex- s ornatus; donec tandem per lapfum fuum gratia OC 2 ! ". L | fanctificante fpoliatus, & é deliciis paradifi Dei in &terneabominationis barathrum J 9((1 detrufus fue- i ?/Idg' H tit juxta illud Ifaie 14. v. 1. Q [ exlo Lucifer, qui mane oriebarig. Homodo cecidifti de j l)mziä PROBATUR 2. ex SS. Patribus. I. BAS[- Wf m [ LIUS Homil. in Pfal. 32. fic ait: JNon o elut infan- tes creati. primim zdnzeli, deinde confummat 1, proceden- l'S if] AH' | 4e paulatim exercitatione digni fatti funt , qui Spiritum: véciperent; [ed in prima conflitutione , ac velut ma[ja d sst Jubflantie ipforun unainfitam babuére fz nttitatem. 2 $. GREGORIUS L.32. Moral. c. 18. 75 tedio, in- af l dU quit, jenitorum lapidum perfe&tus (Lucifer in fua creatione) ambulavit ; quia inter "Ingelorum . corda n rj J charitatis (hoc eft, gratize gradum fa cientis) jgne Juccenfa. clarus glorid conditionis extitit. "T extentum ac protegentem dicit ; Q,uemi bené omne enim, quod extenti protegimus , obumbramus: C quia comparatione clari- Latis fu & ceterorum claritatem obumbr. )j cgeatio- a[]e ereditur , ipfe ff gxtentus C^ protegens fuifJe perbibetur ; reliquos enim. quafi obumbrandó . operuii , qui eorum magnitudinetm excellentiamajore tranfcendit. 3. S. AUGUSTINUS m | L.12. de Civit. Dei c. 9. de Angelis loquens aitz Simul ut fatti funt , ei à quo fatti funt , amore cum wef aHegL , Jatti fünt , adbeferunt : qua d n eoque funt iflà ab iftorum focie-. [j Vate difcreti, quàd bi ( Angeli bonl) in o eluntate bona tanferunt , illi ( Angeli mali) ab ea deficiendó mutati " j fint , mala [cilicet suoluntate. KEt ifiam onam vo- luntatem) quis fec u J erat , nifiille , qui eos cum bona g. luntate, id efl, cum amore c j d aftoy quoilli adbererent, . D. ZÁmort Tratt. de 4ngeli T 'X. 2go DISP.HL DE VOLüN—TATE, mMsä jl reaxvit , fanul in eis & condens naturam , & largiens ) at i graiiam. 4. DAMASCENUS idem docet L.2. Jg084 de fide c. 3. dum ait: Per verbum Zíngeli omnes uN xreati funt , ac per fantti Spiritás fan&tificationem per- ! j at fetii. XErgo Angeli à p rimo creationis fue in- &ificantis fuerunt exor- n qu 110 ftanti decore gratie fan g in m L nati, & omnium virtutum infufaru m fplendore a D decorati. u$ C T PROBATUR 3. ratione & authoritate D. . C. fic ait : Dicendum, jgri THOMAZ, qui l. cc. a. 3 diverfe opiniones , quibus- ii quid quamvis faper boc fint WL 7I dam dicentibus , quàd creati fun t ZAngeli in naturalibus jCon. T. | tantüim , aliís verb , quod funt crea tiin gratias boc ta- ä & magis dictis San- aitm D anen probab ilius videtur tenendum, &orum conft ónum. e[t, quod fuerunt creati in gratia gra- m & 5 quæ PTO" "OV tum faciente : ffic enim idemus , quód omnia epus divine providentie creata à Deo üdimm G ce[fu temporis per operante funi produ &a, in prima rerum conditione pro- 10his pe duíta funi fecundimn. quasd an faminales rationes , u Coxri Augu[tin. dicit fuper Gen. ad lit. ficut arbores €9' ani- i, pl -malia , & alia bujusmodi : Manifeflum ef autem, )autem i óc o quàd gratia gratum faciens b dó comparatur ad bea- tf ficut. ratio femina lis in natura. ad ejf um asTe(los 3 maturalem; und e 1. S'oan. 3. gratia femen Dei nomina- TU g&ur. Sicut ergo f v 2 cundian opinionem zduguftini pont- , L ! Deotitr &ur , quid flatin in prima creatione corporalis creature tndrf s omnium naturalium ef- «nditee funt ei feminales vatione tl etuum, ita fTatim à principio funt ZIngeli creati in gra- Lmedia, tia. ficut in creaturis corporalibus ratio- Ergo .pes feminales funt quafi radic es ad producendos jIeo fanétificans do- -effe&us naturales , fic & gratia "Dtnt -morum fupernaturalium femen & radix eft: con- "tigne fequenter decebat, ut Deus Angelis, quos -e?,ï; m Mm GRATIA, ET ME'RiTO ANGELOR. 991 l] jl imiis donis in immenfüm cumulaver at, & illam d y ! /lngg Ah gratiam infunderet. n&gf&ml)nää PROBATUR 4. Juxta Concilia; ARAUSi- UT CANUM & TRIDENTINUM Adam fuit crea- Pf tus in juftitia originali ;; ergo & Angeli c e a. A lt tt ; quia non eft credendum, naturam Anseli- ) i cam in minori perfe&tione fuiffe creat am, quàm J | naturam humanam. fnt. prob. In cowcirr. P* D ARAUS. C. Ig. dicitur: Natura bumana , eliamfi àm /! £a integritate , in qua eft condita, permaner et .," mullá LT aret, Ht ll «odá fe ipfam creatore fao mon adjuwoante feéro Et CONCIL. TRIDENT. Sefs. s. de peccato origi- f i nali Can. 1. dicit: JPrünum bomi ORU [».lS Rem ddam , cum mandatum Dei in Paradifo fuiffet transereffus , ftatim gtb N Janttitatem & ju[litiam, jj 1. f í in qua conftitutus fuerat, ami- ffe. Et Can.2. dicit: quód Adam acceptam à Dea ^i l | Jantiitatem & juftitiam , non tantüm fibifoli, fed & nobis perdiderit. j Í CONFIRMATUR. M [ Ecclefiaftis 7, v. 30. di- citur, quid fecerit Deus bominem rettum, — Re&itu- I 1 ï f d g ; do autem in facra Scriptur 4 plerumque fignifi- D cat fanttitatem & juftitian ; TT TU ergo & Angelos fecit Deus re&os, feu in gratia & juftitia. j ht d PRosATUR 5. Angeli non potuerunt me- reri beatitudinem fupernaturalem, nifi per gra- tiam fanctificantem; ergo fi vocati funt ad finem & beatitudinem fupe rnaturalem , etiam habue- r ;*unt media. | J J DICO 6. Omnes Angeli ftatim ab initio j h acceperunt gratiam fanctificantem per propriam ii i difpofitionem. ]ta s. THOoMAS hic q. 62. a.6 ; LJ cum communi Thomiftarum. j j 5 ]I T 2 PRF)' gutil 292 ^DISP.1IL DE VOLUNTATE, PRosaTun Conclufio r. Homines adulti 7) Vlflm D non recipiunt gra tiam fan&tificantem fine pro- gj ( feu conatu ad gratiam , puta ria difpofitione, M f actum contritionis &c.; ergo nec Angeli. c. prob. : ii if Homo & Angelus &qu aliter ordinantur ad gra- W AM hic q. 62. " gt tiam & adgloriam, juxta $. THOM '2 n T a.4. lIdem juxta illud Apocal. 21. v.17. Men- al em) que eft n- g d fura bominis (in illa coelefti feruf T ( ( CONFIRMATUR €X €05 quia Deus, ficut q j 201 geli. fic non mul tiplicat modos lU a non multiplicat entia, jgpat caufarum, fed fequitur analogi am caufarum. Per- recep tionem - gratie gf m PROBATUR 2. gt initur fpirituale matrimonium inter Deum & ac amicitia perfecta fed hoc non ] !EC!G ,m J creaturam , decet fieri in adultis, aut in Angelis fine mutuo i, n tim n .confenfu; ergo. ?-2 l DICO 7. Difpofiti . o illa ad gratiam fuper- p :4; alis ten- r naturalem 1 n Angelis fuit conatus natur adm dendi in beatitudinem naturalem , prop ortiona- naturg & perfeQioni. SEN- ib C tus cujuslibet Angeli W Uni sus EST ; quód Àn geli naturaliter juxta vires DEO in omnibus. fuis r fuas voluerint placere etierint Deum tanquam a&ionibus , ficque app NT & juxta hune vel majo- tint Á finem fuum ultimum 5 uralem conatum etiam rem , vel minorem nat tlf Deus uni majorem, & alteri minorem contule- dtado rit gratiam. * prad PROBATUR Conclufio ratione & authori- iIf, de D tate D. THOM E , qui l. cc. q.62. a. 6. C. fic ait: RUT j Rationabile eft , quàd fecundim gradum naturale m n- Mr j / 'gelis da ta fint dona gratiarum & perfettio beatitudinis. LE Cujus qui dem ratio ex duobus accipi poteft : primà qui- 1Dty, li þpiemz'ae dem ex par "NI tä ipfius Dei , qui per ordinem fà diverfos m , GRATIN,:EI MERIï;O ANGELOR. 2993 [Ommesa m ff diverfos gradus. n Zngelica natura . conftituit. Sicut auiem . natura ZIngelica fatta eft à Deo , ad gratiam & hm ä i beatitudinem, conféquendam ; ita. etiam gradus maturce ' 4Ingelice ad diver[os gradus gratie. & elorie ordinari I ;[C ! d videntur : ut putà, fi edificator lapides polit ad con- I' VII ». | ; Jiruendam domum ,. ex boc ipfo ,. quàd aliquos pulchriüs &2 decentius aptat, videtur eos ad bonoratierem partem D litjà ]hi domüs ordinare, — Sic igitur videtur ,. quàd Deus Ange- U los, quos altioris naiure fecit, ad majora gratiarum J | dona , C9 ampliorem beatitudinem ordinaverit. Se- TT | cundó apparet idem ex parte ipfius Zdngeli; mon enim T gt Jingelus eft compofitus ex. divoerfis naturis, ut inclina- Dan t £o unius mature impetum alterius impediat , aut retar- lat det ; ficut. in bomüne accidit - . Quando, autem non 'mæxxxxxtuoi efr aliquid , quod retardet aut impediat, matura fecun- dum totam faam virtutem movetur : & ideo rationabile Ü ml &t , quód Jngeli , qui meliorem naturam babuerunt., v etiam fortius & eficacitts ad Deum fint comoerft. — Hoc u n gutem etiam im bominibus contingit ; quia fecundian in- AUL W tenfionem. conoerfionis in Deum datur major gratia. & j gloríia. . Unde videtur, quàd Zfngeli, qui babuerunt sne- nf liora naturalia , babuerunt plus de gratia & gloria. Et T u (f ad r. Sicut gratia efl ex snera Dei voluntate, ita etiam pv m €& natura Zinseli : & ficut naturam Dei voluntas ordi- um d návit ad gratiam , ita & gradus nature ad gradus gra- g a tie, Etado. Magis videtur , quid gratia detur fe- cundim. gradum nature , quàm . ex operibus, — Simili- 1. ,:w ter q. 16. de Malo a. 4. ad r4. & ad 15. docet: 4 quid ZIngelus in primo inflanti fue creationis famul dum u movebatur in [uam naturamy movebatur etiam in Deum,. j jl jn quantum eft autbor nature : mon tamen tunc fereba- j ur in Deum ,. fecundim quod eft. autbor gratie. j n " CoNFIRMATUR ex SS.Patribus.. s. BAsr- J Il 3 LIUS 294. Dx.ISP.III. DE VOLUNTATE, l g m vrus Lib. de Spirit. San&. c. 16. ait: Caleftes vir- 100 jf tutes juxta portionem , qua fe fuperant, à Spiritu ba- Wj Compæ DAMASCENUS bent fanttjficationis menfuram. p Lib.2. defide c. 3. Zfngeli, inquit, er San&ifica-, fopAT' tionem Spiritus Santti perfetti fumt, produe Jue dignita- ,gi ia tis & ordimis ratione illuminationem 9 gmtim parti- siüntite cipantes circumfcripti funt. beatitu- d füccenn DICO 8. Angeli non meruerunt uinge dinem füpernaturalem per opera primüm fubfe- " opel'ati( .guentia ad beatitudinem. Meritumk bft caufa deperunt PROsATUR conclufio. « l] premiis ergo eft prius ad ipfüm premium. At- siem, Q qui beatitudo in omni momento etiam primo: EO habet rationem pramii , '& non tantüm donis: ial ergo. :gïatiæ j - CONFIRMATUR. Non decet illud dona- riper meritum; ergo. , pO ri, quod poteft obtine runt beatitudinem. inm ag DICO9g. Angeli merue Qommun fapernaturalem per a &us tantüm naturà priores jox fuott ad beatitudinem, non veró tempore. r PnRnosATURConclufio. Abvum an gelicum ; epo. eft tantüim unum inftans temporis, in quo füc. DICO ceffio operationu m tantim datur juxta confecu- tiipot tionem nature; erg o idem eft de a£tibus 1meri- iOpOris de a&tibus beatitudinis. 40241 £oris Angelorum, & CONFIRMATUR. Poteft dari aCctus men- as qty Aones talis fyllogifticus in eodem inftanti temporis, in quo ex propofitione majore ceria , & eninore pro- ïü 1 Eeli lufionem alterius nature à i & babili deducam conc premiffis; ergo idem pote ft fieri quoad fucces- 1 r fionem actuum in Angelis. Q0fs an Via tam bonorum quàm 'mä.- det g DICO 1ro. duo in- EIUN lorum Angelorum tantim duravit per | antia ATE7 GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 295 Cæle]fe i J l SP!H! ftantia temporis angelici metaphyfici feu intrin- feci confiftentis in fucceffione operationum, quie Ms Iry d tamen comparata.ad evum angelicum tantüm dicunt prioritatem & fucceffionem naturz. JT u lj PRonATUR conclufio. Inítantia angelica funt nihil aliud, quàm fucceffiones operationum in voluntate Angeli; atqui tantirm fuerunt ejus- TO modi fuccefliones operationum duz, quamdiu Df erant Angeli in ftatu vie; ergo. Maj. prob. Prima operatio erat, quafecundüm vires natu- FUf li r elicuerunt aótum charitatis naturalis erga It 4l Deum, ficque fe difpofuerunt ad gratiam fuper- u naturalem, quam in eo adhuc inftanti temporis l( angelici acceperunt: Secunda Operatio erat co« operatio ad gratiam fanGificantem, & ad a&ua- Q t lem gratie fanctificanti debitam,. vel reje&tio b gratie; ergo. znt.prob. lz fucceffiones ope- eatimägæ A rationum agnofcuntur à n. THOMA & Theolo- ) m p gis communiter: nec poteft affignari conveni- entior fuccefiio operationum congruens Ange- ,;'angeh'aa lis; ergo. DIGO-rr, U li Hæ& duo inftantia temporis ;aconfecq- angelici potuerunt zquivalere multis fieculis no- AU firi temporis. j PaosaATUR conclufio . r. äqüivalentiæ [ temporis angelici & noftri confiftit inhoc, quód. g fucceffiones operationum in voluntate autintel- le&u angelico commenfürentur ad füccefliones ii p caufarum & effe&tuum in noftro mundo; atqui- potuit fieri, ut in primo ac fecundo inftanti d temporis. angelici,,dum cognitio angelica pros, u grefía eft ab uno obje&to ad aliud, tot fuerint ! m — fuccefliones cognitionum ac volitionum fecuns PEI ! W 4 düm l GRATIA DE VOLUNTATE, 206 —DISP. III. j afis d düm fücceffionem nature in mente Angeli, quot um CO reperiuntur füccefliones caufarum & effe&uum j per innumera fecula in noftro mundo ; ergo. Ubi nota, fucceffiones operationum in Angelo offe confiderari tantüm fecundüm operationes (5]1C! folius intelle&üs ; dum interim fimpliciter vo- rech. 9t luntas angelica conftituendó tempus angelicum ii eliciat feriem & numerum operationum 1ultó limitatiorem. Bu b? -PROBATUR 2. Per hanc commenfurafio- 1Dd, ] vll Dck nem temporis angelici melius explicatur fenten- vfemr n tia SS, Patrum, qui dicunt, quód Angeli ante mundum corporeum vixerint innumeris fzeculis; jfatee us d ficut etiam damnatiautanim: purgantes aliquan- do in apparitionibus leguntur dixiffe, fe jam w J ii vifio p er plurímos annos fuiffe in tormentis , dum ta- uül.tt. ien per paucu 2l ia inftantia in menfura noftri tem- tila pur poris ibi fuerint. Ergo. - PRosATUR 3. Scriptura videtur fuppo- h g ioit fuz nere, in via Angelorum fuiffe aliquam moram, dum v.g.dicitur Ezech. 28. v. 15. Perfettus in goAngg enter viis tuis à die conditionis tue , D o NEC inventa ef iniquitas in te. Idem dicitur Job. 38. quod An- lispo. geli interfuerint creationi mundi, & laudaverint ïs'Paradiü conditorem : Ubi eras , quando ponebam fundamenta àmEm ierre - -: cim me laudarent: famul aftra matutina , & imia gubilarent omnes filii Dei. Que omnia indicant evifi morulam in Angelis ; non fecundüm menfuram ï]:lp i liem temporis mundani ;; ergo angelici: neque etiam l [ D j fecundüm fucceffionem operationum voluntatis Ym m angelice ;; non enim dabatur fucceffio volitio- "o a num nifi duarum illarum, quas fuprà nominavi- Miütur onem in- mus inflantia; ergo fecundum opgrati tellectüs : BI ] TL j GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 297 / ïngeh,q | eH [nþ telle&üs angelici ,. feu cognitionum , in quan- tum una co ndoaöw alteri. gnitio per innumeras feries fuccetfit 1] M ] ] li Solvuntur Objectiones. li OsjgrciTUR r. contra 2. Conclufionem. Sang 1. Ezech. 28. v. 13. dicitur de Lucifero: ; deli- iUl WJ ciis Paradifi Dei fuifti ; fed per paradifum Dei in- telligitur beatitudo effentialis, feu vifio intui- tf tiva Dei, juxta confuetudinem & modum lo- rbns . quendi Ecclefis , quz dicit, animas San&orum Vl d transferri in paradifum exultationis; ergo An- Eu geli funt cr eati in beatitudine fupernaturali. 2. ! lu P GLOSSA ad illud Judz v. 6. Zfngelos, qui non fer- i vaverunt [uumn Principatum, per Principatum in- , Ut AT telligit vifionem Dei ; ergo. 3. $; AU GUS TT« n I Nus L.r11. deCivit. Dei c. 9. dicit: Tant) eft feli- n cior jlla poriio, quantà mungquam fuit. peregrinata à '1[ Deo. Ergo. 4. Idem l. cc. C.22. ait: Zfngeli à [l 0'35 i principio fuerunt. participes lucis & claritatis eterna ; ) ergo Angeli nunquam fuerunt in ftatu viz, con- // Wl ;; ) fequenter ftatim in beatitudine fupernaturali, quodA REsPoxDEO adr. dift. Maj. . Fuit in deli- Wa tüs Paradifi Dei, intelligendó per Paradifum jni Q Coelum Empyreum, & locum Beatorum. c. in- mltzw:;h : telligendó actum principalem illius habitationis, "u nempe vifionem intuitivam Dei. n. Maj. Luci- m fer quidem , & omnes Angeli, fuerunt in colo li que EW Beatorum ; fed ante meritum & difpofitionem P Qu propriam nondum fuerunt confirmati ir ea bea- LI fj i titudine naturali, per beatitudinem effentialem y fupernaturalem ,. nempe per vifionem intuiti- " fam Dei per Effenti am: ficut Adamus fuit in y If T3 Para- GRATIA 298 DISP. III. DE VOLUNTATE, ( rgo. l Paradifo tanquam invia, non autem tapquam g d in termino. Ad 9. dift. a. Gloffa intelligit vifionem Dei al POn Vifio Dei ab- 1rsp0: D D abfirati;oam. C iniuitivam. m.a. firactiva habetur per fpecies creatas , & per co- IU gemtic gnition em Dei tantüm üt Authoris Naturz , ab- viritaa) fitahendó à reliquis perfe&tionib us Dei. e dift. a. Nunquam 1 lla portio fuit j lebus, A 3. ; Vdd eregrinata à Deo, t anquam authore nature , & intuitiot per. Effentiam cogni- g m abfira&tivé cognito. : C. j2 . & to. n' a. Angeli en im revera nunquam fuerunt ati à luce coli Empyrei vel Syderei, t d p peregrin (a fecundüm fe eft incorruptibiliss & à j » que &ip lia d ]uce interna, qua aghove runt Deum, üt Autho- ftra&tiva feu przcifi- ! l j n rem nature cognitione ab ,;,' ! :. " : va: fuerunt tamen pere grinati à luce effentiali, qidi p tuitivé videtur Deus per effentiam. li*. er quam in danter d 4. di ft.a. Fuerunt participes hujus & cla- ritatis eterne, tanquam beatitudinis na uralis. C. qfeunte. Senfus i dicim tanquam beatitudinis fupernaturalis. n. a. patet ex dictis. d auter contra s. Conclufionem. 1 QUiT Os]JICITUR 2. Homicida 1. Joan. 8. v.4 4. dicitur de diabolo: I4, t erat. ab initio, & in veritate non fLetit Item 1. Jo. 3. u Ifi, v.8. db initio diabolus peccat ; ergo ab initio 1uce orio creationis non habuit gratiam fanctificantem, ut- WT Utj peccato. 2 $GR ( 0 1. pote incompoffibilem cum coRrus L.32. Moral.c. 1 8. dicit: . Diabolum re- i ltgif videlicet infufa, fi votluif- Ae tem pieri potui[fe cbaritate , fet; ergo füpponit , eum non fuiffe repletum t Ar charitate. 3. JOANNES PAPA Caufa16. q.2. W5 v C. V/ifis litteris de diabolo dicit: Dolet , charitatem AU0j quati in celo nequivit babere, bomines babuere 1 n ierras i& f ergo. j m GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 299* ALl ergo. 4. Gratia eft medium inter naturam & Vn gloriam ; ergo debuerunt Angeli jl natura, poftea primüm in gratia. priüs effe in lOD]C | ESPONDEO adI. diít. a. Diabolus pec-- a&P cat ab initio, moraliter & ampliativé fumpto. c. Al d mathematicé fümpto. n.a. Dicitur enim mora- liter in ?nitio diabolus peccáffe, fi peccavit in prie Di Wt Ls mis diebus, vel primis inftantibus mundi con- diti. Vel dift. fic: Peccavit ab initio relat& ad: Vi D fonui originem mundi. c. relat? ad operationes An-. geli n.a. Ethinc fenfus eft: quod demon ab: j [j l f li ànitio mundi peccaverits prout explicant Doctó- ! res, n« zils. dii. g. u potuiiï'e repleri chari-- qui tate perfetta per confummationem glorize. c. cha- Al dhnta ritate viali per gratiam fanctificantem. n. a. Jd 3. dift. a. Nequivit habere charitatem: j urdt conftanter per confervationem permanentem. c. tranfeunte & per ufum tranfeuntem. n.a. Illud m enim dicimur habere, quod apud nos manet; quod autem ftatim auferendum eft , Don tam ha-: doftot bere, quàm eó uti dicimur. L | HUI!W 4d 4. tr.a. d.c. Ergo debuerunt priüs effe mQM in natura, ordine & prioritate naturz. c. or- x V dine & prioritate temporis. n.c. vel/ubdifl. de- buerunt prius effe in natura ordine temporis an- jj Bdici. c. ordine temporis mundani. n.c. Kxiam ) i inSyllogifmo mentali minor eft medium non me- "L / j dietate temporis , fed naturz: . Simili modó pri- j mum in Angelo eft amor Dei naturalis propor- Quj tonatus viribus füz potentie & dignitatis; quem amorem in eodem adhuc inftanti fequitur. ia?e:,chfqrgj: jl gra- i gratia, ücut lux confequitur ad folem : ad tiam | n q00 DISP.IIL DE VOLUNTATE, 'RESPOi tiam veró confequitur amor Dei fupernaturaliä, i ficut calor confequitur ad lucem; quamvis fol, q um lux & calor fint in eodem inftanti temporis. g i Hinc etiamin Angelis prius preceflit natura, fed giuum ( non prioritate temporis; quia erat difpofitio .a!ucheus prerequifita ad a&um fupernaturalem aut colla- "i deftit tionem gratiz , que eft in eodem inftanti: ficut qnirbit defa&to ad actum amoris Dei in eodem inftanti um p fequitur collatio gratice fan&tificantis informans &f2 g & dignificans eundem a&um , ad quem fequitur «iebult. in ordine nature. Aiitater OsgprerTum 3. contraeandem. 1. fuxta as U s. AucusTINuM Lib.z. de Corrept. & grat. sgeandi C.20. JDeus fic ordinavit ngelorum atque bominum Bu eitam, ut in ea prius oftenderet , quid eorum po[Jet. li- sprede berum arbitrium, dein quid po[fet gratie fuc beneficium ; smite$ Da ia f ergo Angeli priüs fuerunt in ftatu purc naturz, antequam acceperunt gratiam fantüficantem. 2. d a Litt. natura n- trantum juxtà eundem L. 2. de Genefi ad gelica primb creata eft informis, C9 dei ) primtun forma- VEN tualis inclinat ia fuit. - 3. Gratiafanctificans habi tatum ad Deum faltem per gratias a&uales, quas exigit; l, i ergo fi Angelus fuiffet creatus cum gratia habi- ( n tuali feu fan&ificante, non tam fubito ftatim tiogel in altero inftanti excidiffet. Wterat. RrsPoNDEO adi. inprimis oppoüehdö tadf alios textus s. Au GUSTINI, V.gr. L.12. de l, di Civit. Dei c. 12. ubiait: quód Angelos Deus tonam creaverit fümul in eis condens naturam ; & largiens tiefettt gratiam. — Confitendum eft, inquit , etiam de S. Znge- 118 lis dici po[Je , quod charitas De zdfjä fit in eis per Spi- 1 offc vitum Sauctum. W rg RESPON- IATE GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 301 R J REsPONDEO », dift, a. Sic Deus ordina- TU n vit, ut oftenderet, quid liberum arbitrium adhuc | W non corruptum per peccatum & concupifcen- diid : tiam, fed dotatum gratid poffet. c. arbitrium dlp defütutum omni gratia. n. a. Ab initio enim « u I ;] | voluit Deus experiri feu notum effe , quid fu& gratiá deftituta poflit natura, & quid poffet li- l n VS] l fi berum arbitrium per gratiam ordinariam; dein Ttd poftquam per peccatum corruptum erat , quid il feqwm poffet fua gratia medicinalis , que primüm fa- nare debuit liberum arbitrium redactum ad im- l Jut poffibilitatem moralem operandi con/lauter. bené moraliter, & ad impoflibilitatem abfolutam phyfi- Upt, M. | cam operandi fupernaturaliter, feu àt oportet: no- J W l l D luittamen unquam ab initio naturam fine peccato 1 J VVA li relinquere deftitutam omni gratiá,ficque experiri Itv U;Ul folas vires nature ; id enim non decuit Deum. ; M Vel dift. a. fic: Ut oftenderet, quid poffet gra- nten?ï.l.'. tie fute actualis & medicinalis beneficium. C e M j gratiz tantüm habitualis. n. a. Comparat enim l eólocó s. xucusTINus ftatum * j IU .naturæ inte- Tu560fs gri ad ftatum nature lapfie. w «4d 2. dift. a. Creata eft infor It aM riam. c, mis pef glo- informis per gratiam. m. a. Status Sm va; enim Angeli extra ftatum habitudinis füpernatu- ralis poterat adhuc videri & vocari n fpectivé ad ftatum vifionis beatificze e informis rg- ïL d 3. dift. a. Inclinat ad Deum per feriem (P | cognitionum innumerabilium contingenter ta- 5 1j j : men defeCibilem. c. non contingenter defecti- ]: bilem. n. a. T | Dum gratia ducit Angelos ad L jl Deum, oftendit illis innumera obje& a, propor- tiones ac relationes eorum obje&tory m inter fe; REJ?W facilé g 302 ^DISP. III. DE VOLUNTATE, uód Angelus ii d facilé autem poteft contingere, 'q J Qu inter tot obje&ta aliquando inhere at in cogita- )l fic eundó per cogitationes gl gratl tione fuperbie , & j um ] fuperbie contingente r alligetur obje&to fibi pro- gmf&lem , hibito. Et hinc quamvis gratia trahat ad Deum, ^ À. at jarm [ [ non tamen tral it neceffitanter ; ideo. poteft con- u [h tingere, ut etiam in pri mo ftatim inftanti volu- [js. d bilitas vO luntatis femel implicate cogitationi- egalta Jdalita büs fuperbi s decidat in feriem malorum in fe- )608T cundo inftanti. contra 6.. & 7. Concluf. qiitt K i . O3JICITUR 4 ylne il :x, Communiter à 'Theo logis dicitur, difpofitio- nem eífe ad Charitatem ip fum actum Charitatis dtorat dentem effedivé ab glier f füpernaturalem , üt proce zheramui infufa Charitate; ergo poteft d ici, dari mutuam rioritatem inter gratiam fanctificantem , & in- ti iatem v Boj ter actum meritorium 5 prout dicitur de juftifi- catione hominis, ac confequenter, cum aétus Ünj1c gelice ponatur in pri- Drimus: charitatis fupernaturalis an fio beati mo inftanti, in eodem adh uc debet poni colla- fanétificantis. 9. $. AUGUSTINUS T adus 4 tio gratice AUCUS] Lib. 11. de Civitate Dei c, 13. dicit: omnes ab ánitio fuiffe cequalis felicitatis; ergo non habue- . ubi d t xunt dona gratic inzequalia. "RrzsPONDEO adr. C.3. n.C. & paritatem. ï-gf/j)rio g ; quia in hominibus adultis non- n ergo JDifparitas eft dum juftificatis datur pofitiva indifpofitio ad LV ;oratiam fan&tificantem . per peccata perfonalia, i , Ihr ; ideo gratia Sanctificans Aunt -vel peccatum originale .mon poteft conferri dependenter ab a&tu volun- " dC Tner tatis natura liter bono, prout fitin Angelis. Er- t$po ficantis poteft dari -go in illis infufio gratie Sancti IT rum conatu D in primo inftanti dependenter ab eo natu- um GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 303 dl Ü ä A zi maturalis amioris erga Deum , quod in homine non poteftfieri, Hincetiam füppono di/pofitio- [ mem ad gratiam San&ificantem in hominibus aut J?&O lj effe actum puré naturalem , aut quidem fuper- änatadDä; naturalem, cuitamen ea fupernalitas non ineft ) od per gratiam Sanóuficantem fubfequentem, fed Inry. per auxilium gratiz actualis precifé tranfiens. t 4dd ». dift. a. Dixit equalis fuiffe felicita- lm d tis equalitate generica. e. — fpecifica infima. n.a. : Conl s.AucüsTINUs tantüm vult dicere , quód cqualiter, id eft, fimul omnes fuerint beati bea- df UT at | titudine illa naturali, quanquam proportionali ad naturam cujuslibet, Et hinc omnes Angeli d d du equaliter fuerunt beati, & domones & illi, qui perfeverárunt; ita tamen, ut equalitas denotet m fimultatem veritati t d r s, non commenfurationem perfectionis. d OsjiciTUR s. contra $. Cofïclufionem. J I. Primus actus, quem Angeli elicuerunt , fuit p vifio beatifica; ergo illam .tantüm meruerunt, SUSTINU per a&us ad eam fubfequentes. Prob. dnt. ex (mne d S. AuGUSTINO Lib. 4. de Genefi ad litt. c.22, Qul & 31. ubi dicit: Zfngelos babuilfe prius. Cognitionem matutinam , quém ve[bertinam ,. videlicet creaturarum pmtate: in proprio geuere ; fed cognitio matutina eft vifio ï du J J Dei; ergo primus a&us Angelorum fuit vifio j ] [9 2. Magnum premium, quale eft vifio in- i perfciw j tuitiva, magna requirit merita; fed Angeli non J potuerunt tam exiguo tem mulare merita ; ergo. pore tam ingnt d- Angeh* REsPONDEO adr. dift. a. Fuit vifio Dei LL abftractiva per fpecies creatas quidditativé fimi- wmw les obje&to, & immediaté receptas ab obje&to confi- 364 DISP.III. , DE VOLUNTATE,. pJ confiderato, ut Authore natur&. c Fuit vifio ngo, Ant De hujus- PH'UIHC?)' intuitiva Dei per Effentiam. n.a. " ( modi duplici genere vi fionum agetur ex inftituto in tra&atu de Fide, Spe & Charitate Part.IL jcifet BNTUU) (l Difput.1.q.2. Eta&um eft in'Tlractatu de Deo Imo, prout P. MALLEBRANCHE j DAMA Difput. 3. r ii in Lib. de inquire nda weritate, conatur probare, * suxta s. AUGUSTINUM Omnes Ver! tates primas s; fedi jumnati videmus de fa&o in verbo per vifionem abftra- &ivam; quia id, quod videmus, reverà nullibi dmndom voledus datur, nifiin Deo, prout ipfe exifümat. alin at Ado. C.Maj. dift. Min. Non potuerunt tam ij p tempore cumulare tanta merita, fi tem- Ispo) exiguo m menfuram us TOl et exiguum etiam fecundü ia F & rationem temporis angelici. c. fitantüm fo- onem & menfuram zitum. 1 ret exiguum fecundüm rati du q temporis mundani ex trinfecam. n. Min. 'Tem- ymmdi c nius tantüm momenti, üt n pus enim angelicum u l 'Mebi prius di&tum eft, in menfura noftri temporis [ 1 ; &! Itaque mirum non Vhouttor equivalet multis fieculis. ?äfuccefï'u eft, Demones gravius peccaffe, quàm omnes " homines fimul; quia unicus Angelus plures po- .UOHUHI, | s d tuit habere evolutiones cogitationum ante con- d) tl fenfum in peccatum , quàm habeant omnes ho- F*admæ mines fimul ab Adamo usque ad Anti-Chriftum. BN iQlo | OnrrICITUR Ó. contra Io. Concluüohem. ls n 1. Via Angelorum poteft explicari per unum ietfuto inftans; ergo non debent atiignari duo inftan- 3n, fed tia Zánt. prob. Peccatum Angeli & demeritum t Vi iam pertinent ad ftatum, feu inftans termini, non " teaf adftatum vie; ergo. .. prob. . In Angelis um malis fuit idem inftans demeriti & damnationis; m ho ergo. : L x M ]i — GRATIA;-ET MERIi'o A&GEL-OR. 505 ergo. znt. prob. bj Petrum c. $. FULGEN TIUS de fide ad It ! 3. de malo Angelo loquens ait : Ini- tium fue damnationis in ipfa voluntatis ave r vfione inve- p L nii (Lucifer) ut mon e[fet aliud inc If quàm illius boni beatifa ci dilettione de pere jam puniri, n o/Hitui. Ergo. $4 MT Juxta pAMAscENUuM Lib.2. de Fide Orthod. C.8. dn.ngelis idem. fuit lapfus , l[ätfo; ; quod in. bominibug UET s &? mors ; íed in hominibus idem eft inftans mor- tis & damnationis. Ttinij 3. Inftantia Angeli fumun- I tur fecundim diverfa , ac fibi invi cem fucceden- tia intelle&tus judicia; fed ide Angeli in ftatu damnationis m manet judicium TUf $ qued t | : lapfüs; e rgo etiam idem inftans. n momento REsPONDEO adr. n.a. m dprob. .m.a. | ad aum t prob. dift. a. Fuit idem inftan * S extrinfecum. c. o intrinfecum. n. a. $. FULGENTIUS tantüm od vult dicere, quód in eodem tempore extrinfeco [ Ti hujus mundi contigerit lap fus & damnatio Ange- Y gt orum : adeo celerem fenferunt v indictam, non ub vero loquitur de eodem temp ore intrinfeco, Vr on feu de fücceflione operationum, cognitionum & volitionum, quarum una voliti puep o eft activa in at u lapfu, & alia paffiva in damnatio ne. d 2. tr. Maj. n. Min. Q | n Aliud enim eft in: bt T ftans, cüm anima eft in egreffu ; & aliud, dum ' eft injudicio; & aliud, dum eft i du n inferno. 4dd 3. n.Magj. Dico enim , inftantia Anpe- l [b lica menfürari non à fucceftio l ne precifé cogni- ] tionum, fed etiam à fucceftio ne actuum volun- : I tatis. Vel dift.:fic: Defumu tgmi ntur à diverfis ju- diciis fucceffivis pratticis. c. Jpeculativis. n. Maj. hJ j Judicium practicum, quo ju dico hic & nunc efíe i agendum hoc vel illud, jam eft actus voluntatis, ( D. zdhmort Tra&t. de 4ing elis, U Oz H g 406 DISP.IIL DE VOLUNTATE, J 0 OsjrcrruR7. contraeandem. 1. Angeli ii eodem inftanti, quo peccárunt, non amplius f m Inft ghun pre viderunt Deum ; ergo in eodem inftanti fuit fi- etitu mulculpa & poena , feu ftatus termini, & non d li boni per fuam perfeve- gTä[l&m ) ftatus vis. 2. Ange * n p rantiam in bono tantüm conti nuárunt prius in- o non fuit novum. 3. Si quis exiftens ) dlprfIt ftans; erg jn peccato mortali, attritus tamen & confeffus moriatur in ul timo inftanti terminativo verbo- BJICI'I ffe ver- : tL.q rum abfolutionis, ita ut primum non e qn at borum, fit fimul non effe talis hominis, in illo anftanti feparationis anima fimul recipit gratiam diüm fü C fan&ificantem , & fimul meretur premium effen- tiale; ergo etiam in Angelis idem poteft effe m al BM , inftans meriti, & gratiz, & difpofitionis ad gra- tiam. wifanr. m t REs? o,NDEd ad 1. dift. a. Angeli non am- lius viderunt Deum in eodem inftanti tempo- IsPONT intrinfeci. n.a Si enim at- ris extrinfeci. C. ho tendamus ad fucceffionem operationum 1 n An- Lrtura ffe, videre & non vi- gelo, clarum eft, duo e 1 QU0 ] dere, vel le & non velle, velle activé & velle tperm affivé. In inftanti, quo videt Angelus Deum tütem ( abítra&tivé, habet judicium practicum dilectio- um o) nisDei; in fecundo autem inftanti, quo non t maty videt Deum, habet aliud amplius tam perfecté tis fübf judicium practicum. Itaque non poteft effe in- ipecede ftans idem damnationis & demeriti. i, qi Ais. dift.a. Continuárunt prius inftans to- tb valiter. c. pbyfib. n.a. Nam alia erat operatio "n ad tendens ad gratiam , & alia operatio per gra- tiam tendens in beatitudinem. i di&i E A GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 307 ]IAD d. c. 3. W. Quia in Angelis in eodem W li quidem inftanti funt recep tio libera gratie , & meritum przmii effentialis : fed non fimul meri- lii ( tum beatitudinis per gratiam » & ipfà difpofitio ad gratiam, aut receptio nec effaria gratie , que hn Al : fatta eft in primo inftanti : ficut etiam in poní- t 1 tente difpofitiones ad gratia a m fuerunt previs. m[)u Ib On JIICI'TUR 8. contra eandem. 1. D. 'Tha- mas Part.I. q.62. a. 5;dicit: quód.A ngelus poft I! rrij primum actum charitatis r[[/ Q ; quo beatitudinem me- indi ruit, ftatim fuerit beatu $3 ergo. 2. Idem l. ce, T q.63.a.6. C. ficait: jf meritorium ad beatitudin Cium Zingeli per unum attuin em peroeniant , f] diabolus in m gratia creatus , in primo prinum inftans beatitudine inftanti meruit , flatim poft "m acce]) ijet , nifi flatim im- MU pedimentum prafLitiffer peccandó ; ergo. DL I 1 REsPONDEO ad 1. dift. a. Meruit beatitu- j at dinem poft primum actum charitatis m à lis. c. J'upernatura- naturalis. n. a. Alius eft enim a&us cha- [ 00 MO ritatis, quo Angelus meruit beatitudinem ; & hic eft füpernaturalis; alius autem, quo per dis- | uDat ) u ,? pofitionem congruam , fcu meritum de congruo Li laté dié&tum obtinuit ipfam gratiam, & hic a&tus qu eft meré naturalis. .. Adeoque ipfum inftans bea- i gt "L titudinis fubfequitur ad duos alios a&us volun- tatis precedentes in Angelo. 4d?. dift.a. Angeli per unum a&um merj- j torium beatitudinis perveniunt ad beatitudinem. c. per unum actum meritorium gratie. n. a. Senfus a j patet ex dic?gis. !] 1 U 3 QUA. 308 DIS?. Il DE VOLUNTATE, ts ng QUJSTIO IV.- De Pecato Zngelorum. : Ti "a ; fl[US jf CO x. Repugnat creat ura abfolut? impec- I DI Conclufio eft con- cabilis ex fua natura. ! j impe tra Molinam, & nonnullos Recentiore $, qüi TRES cul ex hn hic dicunt, pofhbilem effe creaturam , j Al h fua natura debea tur vifio intuitiva Dei, ita ut j 3 at ex fua natura abf oluté fit impeccabilis. 1054 Conclufionis tantüm eft deim- — Senfus autem :]. P ; tf eccabilitate ex natura tali, nam poffibilem effe, lj biltafe. & a&u dari creaturam impeccab ilem per donum y a dg gratie cong ruse extrinfecé adveniens, patet ex 4 qui. humanitate Chrifti , ex Beatiffima Virgine, & Additur infuper : abfoluté feu . i. Beatis in Celo. d- gnum Af fimpliciter , id eft, quód ea creatura nec pecc taeceffr üt Authorem naturz, & re poifit contra Deum, sabfolut contra precepta naturalia , prout fic impecca- gtivum 'bilem effe po (fe creaturam volunt multi ex Tho- , ut Authorem fu- atcuart miftis ; neque contra Deum DICC ,pernaturalium , & contra precepta fupernatu- wintatit ralia. A&us liberi fünt U PROBATUR Conclufio. effentialiter contingentes ac defe&ibiles à ratio- mium T it, nj Tne ; ergo funt ex fua natura tales , ut in innu- ?05 ineris circumft antiis poffint procedere non uni- D formiter. Hoc argumentum folet propóni à D. D 'Thomiftis fic: Omnis natura, que eft 'ïi | lU. COf THOMA, & Puog .ex mibilo, efl defett ibilis, id eft, potefI mon e[Je in natu- eft. defe&tibilis in fuis operationübus. icitur j va; ergo etiam d Ui Senfus eft, quód pofito quocun que a&u dici offit, hunca &um poffe non effe ; ergo etiam ]i(i quilibet actus, & five bber, five neceil"ariu;, cüm Wi I NMiy GRATIA, ET MERITO A.NGE:LOR. $09 VI fit creatura, poterit non effe. Atqui fi actus L liber v. gr. amoris poteft non effe , eoi pfo po- iil terit dari libera omiflio illius a&tüs , aut actus L oppofitus, adeoque peccatum. Qf $ DI« g 2. Implicat etiam creatura intelle: &ualis impeccabilis fecundim quid. Ita sua: d T REZ G VASQUEZ contra eos Thomiftas, qui putant, Angelos effe im ! cepta naturalia. peccabiles cïrca pra- li nd l PRosATuR Conclufio. Etiam circa pre- J cepta naturalia datur judicium indifferens de ts potiibilitate actüs pofitivi vel negativi, & liber- u tas; ergo datur defectibilitas eadem & peccabi- j litas, qu& datur circa preecepta füupernaturalia; :"'m r P Prob. Znt. Non poteft concipi in natura opera- TO tionum Angeli aliquod predicatum, quod fimul hod fit neceffarium, & non fimul procedat ex moti- L vo abfoluté neceffario ;; fed nullum-datur tale ( i motivum neceffarium circa quodvis bonum dubure particulare in Angelo; ergo. i i DICO 3. mo initanti. Angeli non peccaverunt in pri-f- & j hbm W PROBATUR Concluüo..' I. Ex confenfü st a' omnium 'Theolo ii gorum, & D. THOME, qui ) jl [ dicit, hujus oppofitum effe erroneum. ï U ROBATUR 2. Primum inftans Angelicum d j ä vocatur primaoperatio voluntatis Angelice ; fed eafuit converfio in Deum naturalis ; ergo. - PRonATURg. Ex Ezech.28. v.1sg. ubi T ? jj iA j j dicitur, quód Lucifer perfettus fuerit n viis Juis à l die conditionis füe , donec in eo inventa eft iniquitas. u d DICO 4. Angeli non potuerunt peccare in primo inftanti fuze creationis. Ita Thomifte lt J D-s contra cu $410 DISP.1II. DE'IVOLUNTA-:T'E, T Qöntra,, multos Recentiores , suAREZIUM, " /g ( VASQUEZIUM, & scoTUM. [ - Jgon! PRosATUR Conclufio ratione s. THOMJE ERON? hoc loco. Primum inftans Angelorum eft pri. wimDi mà operatio voluntatis Angelice fed in prima ijibet operatione voluntatis Angelicee non poteft effe as inopi peccatum; ergo. JMim.prob. Prima operatio in 0. O0f quovis ente eft ab Authore nature, v.gr. motus qideri f feu tendentia deorfum in corpore gravi, & motus DC cordisin viventes ergo etiam in natura Angelica. ameffe CowriRMATUR. Implicat,ut primus mo« ylic Di tus voluntatis non feratur in rationem fummi Pn0241 boni; ergo etiam implicat peccatum in primo Omnis electio fit ex appe- n ob inftanti. Zfni. prob. uerendi titu finis feu fummi boni, prout in Philofophia Pollingana de anima demonftratum eft. t p tne hum DÍCO s. Primum Luciferi peccatum , & sfderati Angelorum fuit füperbia proprié di&a. PROoBATuR Conclufio. r In materia Yi 3b contingenti homini occulta unicé poffumus fun- eydy, j dari in revelatione Dei fa&ta per Scripturam, prudent m poft vel per infpirationem in mentes SS. Patrum & 'Theologorum; atqui peccatum primum Angeli ntatis a eft in tali materia contingenti, & de fe nobis oc- insre YO0 culia; ergo. Atqui, fubfiano, fcriptura acfenfus communis Doctorum docet fuiffe fuperbiam pro- :tineo, | prié dictam, ergo. .Min. prob. lfaiwe 14. dicitur: atm] Detra£ta eft adinferos füperbia tua; quomodo cecidifti de DO €&lo Lucifer, qui dicebas in corde tuo , in celum cona :A084 Jiendam , &c. . Et Apoftolus 1. Timoth. 3. v. G. diuid Epifcopo Neophyto hanc dedit do&trinam : JNe äMHoda; 3n fuperbiam elatus-in judicium incidat Diaboli. Item äïü ( "Tobiz 4. v. 14. Superbiam nunquam intuo fenfu, aut lo in iuo TATR] GRATLA, ET MERITO ANGELOR. 31; r jn tuo verbo dominari permittas, inipfa enim initium Jumpfit omnis perditio. t Tj PROBATUR 2 J U Authoritate SS. Patrum, HIERONY Mus in caput 16. Ezech. Superbiam M 0 : ( proprium Diaboli primumque peccatum vocat; — Simi- H lia habent NAziANzENUS Orat.38. AMBRO- pef'l/ j srus inEpift. ad Demetriadem, AucusTINus M Lib.22. contra Fauftum. EtinPfalm.rg.& alii GW, dh à qui videri poffuntapud suAREZ, GONET &c. n W DICO 6. Potuit in Angelo primum pec- T catum effe aliud quàm füperbia, eft contra. c o- 1 oj [ 1 NET hic Difputat. 13. $. 9. If PROBATUR Conclufio, Poffet Angelo V proponi objecum aliquod poenale difficile ad qh gXüa; promerendum vifionem beatificam, v.gr. ut fu. J v & , ftineat poenas inferni ad mille annos pro redem- itin ptone humani generis; & poffet Angelus ex in- h confideratione talis obje&ti horribilis per metunr f o avocari ab obedientia Dei; ergo. /ímt. quoad J 2. membr. prob. Potuit aliqua inconfideratio & Vrj imprudentia intervenire in a&u fuperbiss: ergo Dd etiam poffet intervenire in tali fübitaneo metu i voluntatis averfivo aliqua inconfiderata ac im- hst prudens reluctatio ad poenas. tuxagcïenï DICO 7. Superbia Luciferi non confifte- u atineo, quód ap petierit omnimodam equali- tatem cum Deo. Ita communis cum s. THOMA a dececiag'» contra SCOTUM, SUAREZ, & VASQUEZ &c. ; l wb n T PRoszATUR Conclufio. Diabolus nonpo- tuit aliquid velle manifefté impoffibile; fed ifta p us omnimoda squalitas eft manifefté aliquid impof- fibile; ergo. Hinc s. ANsELMus Lib. de ca- M u Diabþli C.4. alt : Si Deus cogitari non poteft., mifa ninW'rï' 4 lat 3iz DISP.IIL DE VOLUNTATE, TOU tam folus , ut nibil ii fimil : cagz'täri po[fit , quomodo e., quod non potuit cogitare ? — mon n v potuit Diabolus voell enim ita obtufce men ts erat, ut mibil aliud fimile Deo CO togitari po[[e ne[ciret. CONFIRMATUR. Nemo poteft appleterze, qme yemot J quód nec per inconfiderationem, nec per ullam ynquo étiam ignorantiam poteft apprehendere , üt pof- fibile aut fibi conveniens ; fed tale quid eft ab- j109 vifett f q foluta equalitas cum Deo 5 ergo. DICO 8. Superbia Luciferi non confifte- i d 4037 bat precifé in eo, quod noluerit fe fübjicere li i Chrifto, fibi à Deo revelato & preemonftrato. 1 linis D Conclufio eft contra Recentiores communiter.- «dibe PRosATUR. Quoód nollet fe fubjicere Chri- ) fto, nondum exprimitur appetitus divinitatis; DICC fed is debet exprimi in peccato Luciferi;. ergo. ii AMaj. patet ; AGtus enim inobedientiz poteft dari atitudir etiam in quovis homine ad alium, v.gr. Princi- atituli em ex pertinacia vel fuperbia absque eo, quod endo. inobediens affe&tet dignitatem imperantis ; ergo. tilarum AMin. jrob. ex Ifaize 14. ubi dicitur : /m cwlum con- Paor feendam , familis ero Altiffino , quod. exponitur de : editf Lucifero. D -DICO g. Superbia Luciferi non confifte- tynto batin eo, quód affe&averit unionem hypofta- ? tm ticam. Conclufio eft contra JACO BUM VIGUE- RIUM & JACOBUM DE VALENTIA, & alios. DIQ b n PROBATUR. Imprimis non datur ratio TU Yf hocafferendi ex Scriptura & authoritate Patrum. eum Secundo non poterat hoc diabolo videri in pri- U ma apprehenfione effe poflibile viribüs propriis; Prob. c. ub « eþgo .ne; poterat efücaciter appeti, quo N hd !ATE ! GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 519 UP tni, quod appetiit Lucifer, credidit fe obtenturum propriis viribus, m ubi .dicit: Similis ero Zltiffrmo. Ergo. DICO 16. Supei-bia Lüciferi non confifte. M Ja bat in eo , quod voluerit obtinere beatitudinem i K fupernaturalem proprils viribüs. hn h contra quosdam ex '"Thomiftis. C(mclujïo eft j ( PROBATUR I. Nec iftud obje&tum diabo- lo videri poterat 1 tf prima apprehenfione etfe poi; fibiles ergo. fl PROBATUR 2. In peccato Luciferi,ümul OWU, interceífit invjdia, homicidium, appetitus fimi- lii litudinis Dei &c. quz omnia in hoc precifé hu- MT jusmodi beatitudinis appetitu non involvuntur; ; er20o. IN -DICO rr. a Superbia Luciferi non confi- ftebat in eo, quód inordinate voluerit ftare in pudi beatitudine fua naturali, non ordinando eam ad [ Ph beatitudinem füupernaturalem,, nec ad eam ten- TY dendó. Conclufio eft contra communem Tho- 115; d miftarum. ; H PRosBATUR. In peccatd Luciferi fimul in- v d tercedit fuperbia, invidia, homicidium , fimili- tudo Dei affeGata &c. ; fed hec omnia non ex- j u M a primuntur in ifto actu inordinati appetitüs ad ftandum in beatitudine naturali; ergo. W VU DICO 12. Superbia Luciferi non confi- il ftebat ineo, quàd affe&averit tyrannicum im- ii perium in omnes creaturas & Angelos exclufivé ad Deum. ol i u PROBATUR Conclufio. Nec iftud pecca- u tum exprimit invidiam, homicidium &c. qua reperiuntur. Dein Jl 1 Ompia in peccato Luciferi z iftud c g14 DISP.IIL DE VOLUNTATE, S arfüfipat.ü iftud imperium etiam perinconfiderationem non a | poterat videri poílibile; ergo nec potuit ap- j ipfl 1 peti. lffeähl H DICO 13. Suþerbia Luciferi confiftebat in eo, quod ta&us invidià erga Chriftum fibi re: gmtione guitté velatum, cui videbat attribuendum fore prin- m ex. cipatum in om nes creaturas, voluerit potius per Deo effe Deus Angelorum rebel- wuülfe di feparationem à PR0P. lium & impiorum hominum per cultum fui pu- s tribu blicum , & occi dere Chriftum per Crucifixio- o homine. s Con nem, quàm effe beatus fub Chrift ii jux PaoBATUR hzc Conclufio. I. Hoc obje- &um malitis Angelice poterat Diabolo per in- K &n;:: dU confiderationem aliquam effe poffibile. 92.Idem exprimitomnia peccata, queecunque inScriptura pi i tribuuntur Lucifero. 3. Exprimit infuper ma- l?i tilegor nitudinem malitiz in peccato Luciferi. 4. INi- hil afferit gratis, quod non contineatur in Scri- 1 Qui 5. Sic denique conciliantur precipus hts fos ptura. iaf "Fheologorum fententie. Ergo. PnaonATuRm Zhnt.quoad x. membr. negativés Ym Chr widoeng quia facilé potuit contingere, quód diabolus confiderando & inordinaté amando fuam excel. n dufe lentiam , non referendo eam per inconfidera- iide avidel tionem feu inadvertentiam ad caufam omnium fto Deum, immediate poft fa&tam fibi de Chri wl revelationem prolapfus fuerit in invidiam, & al immediaté noluerit Chriftum hominem. effe fu- tisad] praíe, potuit etiam contingere, quód videret n fe non obediendo Deo futurum effe caput omni- V Ceeif um impiorum, fedue fore adorandum inftar Dei tf ab Angelis, & impiis hominibus: potuit etiam 'in d u &i contingere,. quód previderit in tali event LT pxïih- !ATE GRATIA, ET MERITO ANGFE;LOR*. 315 il B n : D principatüs in impios fe habiturum occafionem ! occidendi Chriftum per fuos Satellites , quod i aliàs ipfi non permitteretur. Potuit ergo ex affe&tu ad hoc obje&tum deponere omnem con- 1 ! l fiderationem ulterioris mali, aut eventüs, & immediaté decerpere, ita fe fa&urum ; ergo L clarum eft, hoc peccatum in hoc fenfir videri ll AU potuiffe diabolo tanquam poffibile. PRosATuRn hi. quoad 2. membr. . In Scri- CUf jf ptura tribuitur diabolo r. Swperbia, "Vide tex- tus in Conclufione 5. allatos. 2. Zffettatio Di- htl (r vinitatis juxta illud Ifaize 14. v. r4. — Similisero l- M til]mo. N Et precipué Ezech.28. v.9. KElevatum efr cor tuum , & dixifli: Deus ego fum, & in Catbe- o dra Dei fedi in corde maris. Quod licet litterali- sU N ter de Principe Tyri fcriptum fit, folet tamen " per allegoriam communiter explicari de Lucife- h u YO. Quid autem eft illud mare, in quo Divi- l nitatis fuze cathedram erexit Lucifer, nifi mare hujus fzeculi ? 3. lribuitur illi bomicidium: Sic negztife*, enim Chriftus deDiabolo dicit Joan. 8. v. 44. Jlle d bomicida erat ab initio, & in veritate non[Lletit ; quem net alium autem hominum diabolus ab initio peccati comïxdgïa füi occiderit, dici non poteft, nifi Chriftum, y om dum videlicet diabolus jam mififffet in cor ; ut trade- r vet eum 3'udas, üt dicitur Joan. 13. v.2. Etquan. J do intravit Satanas in cor S'ude, ex ultima coena ab- "r euntis ad Principes Sacerdotum , & Magiftratus, um quemadmodum illum traderet eis, Luc. 22. v. 3. & 4, Imo Chriftus ipfe id infinuat dicens , quód Judsi apu[&ü zil volentes eum occidere hoc ipfo perficiant defi- Jotlllt derium diaboli. Fos , (inquit Joan. 8. v.44.) ex ! Patre diabolo eflis , 1 G dqädefz'a Pairis veftri vulti $ fa'!' » [2 42 GRAT 316 DISP.IIL. DE VOLUNTATE, j cere. 4. lribuit ür diábolo invidia; dicitur enim idiá. diaboli mots intravit in or- majorem : Sap.2.v.24. lmv g bem terrarum. s. Nota eft ex Apocal. c. 12. & Hebr.r. circumftantia ca fus Angelici confi- P503 initio Angelis fue- ftens in eo, quód nempe ab .'Npotheüï (j rit prenunti atus Chriftus atque à De o demon- ääer j d dornarent eum. — Clmm introducit, in- ftratus, ut a 2 * D tumn in orbem gt quit Apoft olus l.cc. v.6. primogem g, qt & adorent eum. omnes Zingeli Dei. . .Et tj 100l ierre, dicil : Apocal. 12. dicitur : Signum magnum apparuit n g u & luna fub pedibus ejus. - - 10 CO! c&lo: mulier amitta fole , KE in utero babens. - - Et vifum eft. aliud fignum in wl m colü: &p ecce Draco magnus. - - ^ Et fletit. ante mu- 3 1 lierem , que er at paritura , ub ct um peperi[Jet , filium i obfa Et peperit. filium emafculum, qui rettu- ejus devoraret. Ei fattum eft pralium ma- j vid yus erat omnes gentes. - - 1trs qQ gnum.in celp : Micbael & dngeli ejus preliabantur r cum dracone , & draco pugnabat , C? ZIngeli ejus , & m, & non valuerunt. - - - EX projettus eft. draco ille ma- to0 Ve Cüm ergo draco non primüm fuerit pro- gnus. tn, ( je&us in a&uali n ativitate Chrifti, colligitur, hi m con tigiffe ab initio mundi, dum hanc pugna ropofitum fuerat Angelis myfterium Incarna- : Átit, tionis, iddue fuiffe caufam prelii. t etim Eo ipfo, PRoBATUR Znf. quoad 3.wembr. Qu u quod diab olus decreverit fieri caput & Deus do- ametia tiili monum, 'gentilium & impiorum , fimul etiam decrevit, fe ve lle effe authorem omnium pecca- at fe f non folüm eorum quas committuntur ts r torum, ab origine usque ad finem mundi, fed etiam eo- üm t: ad qua tamen in- AX rum que non committuntur , ftigant dzemones. Ex quo colligitur, in mente ff tentione fuiffe colle&am ma- Qigboli, ejusdue in litiam N "h GRATIA,«ET MERITO ANGELOR. 317 U j ü'RVlt li litiam omnium hominum , imó adhuc immensé majorem , ut mirum non fit APM (| , Deum jam feveré Id animadvertiífe in diabolum. )Anüe lj PRoBATUR . quoad 4. membr. . Quia hzec u hypothefis nihil fupponit, quod non a&tu con- 1j L tigerit: a&u enim contigit, quod diabolus in- | ln g l) Ítigaverit ad mortem Chrifti Judeos ; contigit ) " li etiam, quód diabolus usque ad adventum Chri- Mj fti in idolis adoratus fuerit pro Deo propemo- h- / dum in univerfo orbe, & etiamnum , ut habe- tur ex confeflione fagarum, adoratur ab ejus- i Atl modi impiis, qui tenentur renuntiare Deo, & loco illius folemniffimé adorare domonem. h VU u Item obfervatur, quód demon ihn eentilibus & fagis videatur imitari Deum in omnibus cere- p*aïizmrw rl L ! il moniis quoad Sacrificia & Sacramenta Ecclefize, V ; | qui fuó modó transfert ad fuperftitiones Sasa- yin ,i» T rum, & gentiium; prout patet ex Hiftoriis. Ereo verofimile eft, hanc ipfiffimam effe divini- ii Qp tatem , quam diabolus ele git ex invidia & ma- litia. p t 3 Darti "ntec. quoad s. membr. dem'äzæ þatet con/z'demniz'. Sic enim verüm eft, quód doemon appetierit , i quoad cultum externum & gloriam extrinfecam, j quam etiam revera obtinuità gentilibus &impiis, mb & ab aliis demonibus: patet etiam , quód no- ] ,mnlïlm P" luerit fe fübjicere Chrifto, & quód voluerit effe g beatus independenter à Deo, & quóda&u im- perium tyrannicum invaferit in fuos. Hinc & j a JOANNES à S. THOMA tefte GoNET híc $. r. jf n num.66. agnofcit, plura peccatorum genera in primo peccato Luciferi includi; nempe quód ä COW' pececa- L : quii 918 DISP. III. IDI«*.VOL'UNTATE, ümüjüw ä beatitudinem naturalem & fu- peccaverit 'citc qilus pernaturalem, & circa unionem hypofcaticam/. quiilt Solvuntur Objectiones. sm d OBJICITUR I. contra I. CoxlclLlüonem. L I. Poteft dari natura, qus& e ffentialiter eft de- ag terminata ad bonum morale üt fic, & tamen fit at 1 indifferens circa hoc vel illud bonum: ficut & aisf Deus ac Beati funt determinati ac neceffitati ad ani t bonum morale, quamvis fin t liberi ad hoc vel o. Colifunt dn & illud bonum in particulari; ergo. (ippor ex fua. natura incorruptibiles ac indefeGtibiles in ergo etiam eft poffibilis g, Y fuis operationibus ; defe&ibilis in fuis o- ; qua creatura intelle&tualis in 3. Quidquid eft poffibile, pot- gmgnof perationibus. i. 101 eft poni in ali qua creatura per identitatem ; ï t f Ce fed ftatus impeccab ilitatis in fuo conceptu eft * in; q aliquid poffibile, ut patet 1 n Beatis; ergo etiam vilime dentitatem in aliquo Spiritu. poterit poni per i Quia bonum mo- 1t quüd REsPONDEO aZI. n.à. rale üt fic non eft obje&um voluntatis humanz :e!erare, eo quód non fit bo- FU vel angelice adequatum ; numinfinitum ac univerfale, fed particulare, acli- tioq tbvelt qnitatum; adeoque non poteft neceffitare volunta- tem, cujus folum obje&tum eftbonum univerfale. d q do. tr.a. n.c. & paritateti. Difparitas zletmin eft; quia creatura irrationalis habet determina- ltrey tum finem particularem, ac etiam media circa 1THO| objecta particularia, eadue determinata ; econ- LT tra creatura rationa lis habét pro fine fuo folum üzum, h bonum univerfale & infinitums adeoque impof- W e 4ibile eft, ut ejusmodi potentia fit determinata E &fec circa bonum particulares five hoc fiat ingenere * g Inoris, $? t N "tl GRÁTIA, ET MERITO (AN'GELOR; 311'9 moris, five in genere nature, nifi hu d &u illius medii , quod eft effen t tantum refpe- jale ad bonum [ univerfale , quale eft e[fe & vivere P & hoc utique homo vel An ii gelus neceffarió app etit tanquam WT medium ad füum finem. d 3. dift. Maj. Quidquid eft'poffibile in- t ltg I f f dependenter ad prec edentem füppofitionem li- bertatis, illud poteft poni in aliqua creatura per li identitatem. c. &l Quidquid eft poffibile depen- 7; denter à tali fupp ofitione. n.Maj. Vifio enim (f j beatifica & ftatus ille impeccabilitatis effentiali- j lj sj Es ter fupponunt ufum liberi arbitrii ; vel donum Jj li aliquod , vel faltem naturam potentem Iiberé t fs agere ; quia aliàs non effet natura int elle&ualis, Wi que cognofcit, fuum obje&tum effe b onum uni- ii verfale, non autem bonum particula Te. "Talis Qd natura neceffarió prefupponitur in vifione Dei um intuitiva; quód fi quis hoc neget , id ipfum erit formaliffimé in quzftione. ll Spmr Hoc quidem conce- |Donoma ditur , quód Deus poffi t creaturam rationalem d hu fic elevare, ut illi in primo momento donet vi- m fionem Sui intuitivam; non autem, ut illi debea- r tur vifio quafi ex fua natura, ac fine precedente gt merito vel concomitante; füppofitó quód velit i hominem creare in ftatu vie, & non ftatim in ftatu termini. ,E y t OsjiciTUR 2. contra 9. Conclufionem. I. D. THOMAS Part.I. ! müdlä ' q.63. a. 1. ad 3. dicit: ImHa[a ] Naturale eft Angelo, quód comvertatur. motu dilettionis | in Deum, fecundim . quod eft principium naturalis effes D il f fed quod eft Angelo n p aturale, eft ipfi neceffa- É W rium ; ereo eít neceífa rium, ut convertatur in eum, tanquam Authorem naturs., t Atqui fi hoc 320 D«.ISP.*I;IIVI.Q' DE VOLUNTATE, jj f hoc eft neceffarium, tunc etiam eft neceffarium, jmpo ubd nonpoflit peccare circanaturalia precepta, ] üt Authore nature; er- .goral quz ftatuuntur à Deo, o . 0ota: ib f go non poteft pecc are circa naturalia. ) tus nature integre & fang. eft natüraliter. debi- j JicE $. tus Angelo; ergo & impeccabilitas relaté ad jum, f füum ultimum finem natur alem eft ipfi debita. ] 1 j b01 Conc. prob. Statui naturze integre repugnat pec- j aCC catum relaté ad ultimu m fnem; ergo. RresPoNDEO ad1. dift. fubfumptum. N on n CO «meti 1f poteft peccare ci rcanaturalianon volendó finem., C non conftituendó finem in eo , quod eft re- IpoN vnurdite vera ipfe finis , vel non eligendó media con- Hoc enim grua ad fine m' n. Subfumptum. gperdi ód Angelus neceffario converta- t D. eft verum, quo [e quverti tur ad Deum fpecta tum fub ratione generica bo- fed hoc non eft ipfi fpeciale ; quia etiam ho- ünvel: ni, anatU mo natural iter ac neceffario convertitur ad ratio- nem boni üt fic, quod revera eft Deus: fedficut ag f t2 ang humana voluntas poteft conftituere rationem fummi boni, & fui finis ultimi in aliqua creatura, 32 Datur voluptate aut honore, ita Angelus; quia w X gt Deus fpe&tatus füb ratione precipientis ingrata, s tat vel vindicantis injufta poteft effe objectum libe- ub r averfionis deordinatz. V ifub Ad92. c. a. n.c. d prob. dift. a. Statui na- lbüni & 1 turz integre repugnat peccatum relaté ad ulti- äiü], fed mum finem in actu. c. in potentia. n. a. .Vel Watur dift. fic: Statui nature integre repugnat pecca- À5 m in fenfu divifo. n. tum in fenfu compofito. c. ATter a. Poteft enim Angelo in poenam peccati aufer- "t po ri ftatus nature integre ; ficut de fa&to fuit ab- «nlS; er ! latus. Adeoque non repugnat illi ftatui pecca- bilitas, TM Mu ' z aj ïTA B, GRATIA, ET MERITïO,Al*VT/GELOR. 321 m lt In | bilitas, fed re J pugnat peccatum tantim , putain TUf fenfu compofi to : ficut vitz humanz non repu- l i gnat mortalitas, aut potentia occidendi feipfum, l l fi] f;/ fed tantüm repu l pofito. gnat mors, puta in fenfg com- H [j ll Ip : Diczs. Angeli convertuntur naturalitef . jn Deum, non tantüm co IT gnitum füb ratione ge- D) nerica boni üt fic, fed et lam individualiter, ac Uþfïlm. h fpecificé accepti; ergo non poffünt rationem talis boni conftituere in alia creat ura, aut eli- if gere media incongrua ad hunc fine m TA RESPONDEO. dift. a. Angeli convertun-v Ri tur naturaliter in [ enm Deum füb ratione boni parti- cularis per difpofitionem inclinantem. c. per ne- IN | ceffitatem. n. a. t l Voluntas enim poteft natura- liter converti dupliciter ad obje&tum. — Prim) in j etiamþ; quantum vel voluntas ex inftinctu ]u cisé inclinatur. nature- pra- Secund). inquantum ex neceffi- : d. D tate naturz neceflarió movetur: voluntas au- t T tem tam angelica, quàm humana convertitur il WHFJPT quidem naturaliter in Deum ex neceflitate na- lus ( ture cognitum fub rf^tione boni üt fic; fed ea. MM $N Tp neceffitas nature non cogit, ut moveatur vo- ABM m] luntas actu in Deum füb ratione fpecifica acce- ptum, & fub ratione individuali hujus determi- . u nati boni & particularis tantüm abítra&ivà co- dd gnitum , fed eatenus przcisé inclinatur ex in- LM' ftin&u nature, qui inftin&us per alias confide-. W rationes corrumpi poteft, n jj df El - OBJICrTUAR 5. contra 4. Conclufionem. 1. Homo poteft pecca peaatl 21 re in.primo inftanti ufüs j rationis ; ergo etiam Angelus in primo inftanti ff produ &tionis. j c. patet ; quia Ang elus in primo j D.zdmort Tratt. de 4fngelis. in- (;RATI 39.2 DISP.III. DE VOLUNTATE, Znt, fs inftanti creationisjam hab etufum rationis. | tD pmm rob. "D. THoMas r.2. q. 89. . 6. docet; jati 6 quód puer ad ufü m rationis perveniens teneatur igp i ftanti fe convertere ad Deum. 2. in primo in , Qu Homo in pr imo inftanti fuz productionis con- ill nftà trahit peccatum originale ; ergo & Angelus pot- herepe ccatum actuale. jrfe p eftinprimoinftanti contra a part 3. Angelus in primo infta nti habet omnia requi- ergo potuit peccare. gipoft fita ad poffe peccare 5 (a]tC. Zdnt. prob. Requifita ad p offe peccare funt ex arte intell e&tüs indifferentia judicii, & ex parte iinprid tgutam voluntatislibertas ; fed hec adfuerunt; ergo. Wi ( 2 Min. prob. quoad 9. membr. In primo momento tio An vidit Angelus fe non neceffitari ab kullo objecto ; ergo. l: p ad1i. dift.a. Homo poteft 1 iüri p RESPONDEO pe ccare in primo inftanti temporis extr Iufect. fi, dter Ms ?0) acp hyfici. c. homo poteft peccare in primo in- t fani ftanti temporis intrinfeci, metaphyfici, & an- 'Tempus intrin fecum eft fucceffio At mer gelici. n. a. Me Ment operationum 5 efít autem impoffibile, ut dum fcere principia moralis A atj homo primo incepit agno 15: ec honeftatis, legis ac finis, non prius natura ten- dat in rationem boni üt fic tanquam in finem ttem. lDen fuum , antequam elegerit bonum particulare, prout often fum eft in Philofophia noftra Pollin- &mo / ana de anima. m -oddo "EDalqmnc & par itatem. Difpafitas "btrari ! eft; quia peccatum originale fe habet tantüm " w paffivé , peccatum autem perfonale fe habet acti- Wm v luntatem in ordine Wetur vé: implicat autem agere vo ad bonum particulare, quin prius natura tende- u Vm rit in bonum univerfale. d 3. I ;G'RATIIA, ET MERITO ANGELOR. 325 D la6 ld 3. dift. a. Angelus habet omnia requi. Cp fita in primo inftan It : t ad peccandum pro fecundo inftanti. c. Ange lus habet omnia requifita in J primo inftanti ad B peccandum pro primo inftanti. h.a. Quiadum habet Ange lus ift Hngel a requifita in primo inftanti & judicium indiffe rens, tantüm ^ £ J . videt. fe poft appetitum finis pof Ie tendere in media particularia per ii N naturá pofteriorem. Op erationem fecundam ac 1' [ OBJ]ICITUR 4. contra eandem. IJ Af ïfa f*h gelus in primo inftanti fuz creationis potuit me- H l reri gratiam fanctificantem ln AU ; €rgo etiam potuit peccare. 2. Etiamfi in primo inftanti una fit W ln A operatio Angeli efíe ntialiter bona, qua tendit infinem : potuerunt tamen in eodem primo in- n ftanti dari plures oper ationes , qua rum una fit pl bona, altera mala, "rgo. mpnm REsPONDEO ad z. dift. a. Potuit mereri j .gratiam fanctificantem meritó d € congruo J/até i ij) dicto.c. meritó de congruo propr ié ac firiti? ditlo, à Q UI n.3. Meritum de congruo laté di &um eft dif: i lt pofitio tantüm ad gratiam, ceffitas : cui non repugnat ne- g econtra potentia peccandi requirit l- b bertatem. uando igitur voluntas tendit in païü Deumliberé, in primo inftanti, tunc motus ad U j finem & motus ad media cenfendus eft effe idem motus, inquantum voluntas fe no ndum habet li ad contraria ; quia üt docet D. T'Hnowas r.2. Eadem eft voluntas finis & mediorum ad. finem, In - aber H (iUr [ : i v quantum veró voluntas confideratur in ordine J j (l ad peccatum, eatenus jam incipiunt diverfi mo- tus, nempe motus in. finem & motus à fine per lamïä peccatum. Hec eft difparitas. J X2 d 3, GRATU 324 pISP.IIL DE VOLUNTATE; yfpei Ad ». dift. a. Potuerunt dari plures opera- üones ejusdem rationis per modum mediorum quna. ad finem, adeoque coordinatz in unum. c. di- verífe rationis aut oppofite tendentiz. m. a. gT d ! dpe Motus in Deun & teceffus à Deo non folum funt qngtat diverfie operationes , fed etiam oppofite; adeo- dieran q ue non funt fimul naturá, fed conftituunt fuc- . as f ceffionem 1 n tempore angelico. OB]JICITUR 3. contra S. Concluüonem. stgita t, quód non pa-. suntin] 1. Primum peccatum Angeli fui , - N jmul aj rueritlegi divine ; ergo primu m peccatum fuit ntia quàm fuperbia. 2. Super- ä —— veinf potius inobedie at bia eft inordinatu s appetitus proprie excellentie , qua fed in hoc non Aipo quis vult eminere fupra alios 5 'cum jam fuerit ; prim potuit peccare primus Angelus, TA fuperior ceteris Angelis ; ergo. 3. Superbia mpta confiftit in eo , quód quis appe- tf pe fpecifice fu sntm tat quod n on eft fibi debitum ,. aut quod non oteft propri is viribüs adipifci ; atqui non eft 1tm reí ód tam prudens fpiritus tale quid- li di verofimile, qu piam impoflibile appetierit ; ergo. ütin " RzsPONDEO adr1. c.a. dift. c. Fuit po- eq uàm fuperbia materialiter. c. (n tius inobedientia q mf formaliter. n. C. A&us enim formaliter tales 1 t 0b ivo; motivum autem in- 100m denominantur ex mot Obedientim fuit füperbia; adeoque etiam ille Y Ql d actus p otius debet dicifuperbia quàm inobedien- Aideri lla obedientia eft generalis in omni tia Dein i t et )eccato, ac tran fcendentalis , de qua non eft i fed eft queftio de peccato in fpecie. quazítio 5 a g d 9.-1.38. : Appetitus enim eminendi fupra t"ïþem. adlios à D. THÓMA 2.2. q. 162. a. 4. ex D. ] " GnEGonIO ponitur effe tantüm quartus gra; i NTATE,' GRATIA, ET MERITO ANGELö-R. 525 f;l plur b D;; | RUs dus fuperbiæ, non primus. Primus autem gra- dus eft propria inordinata c um omplacentia, qu:se li ; fi eft tanta, ut difponat prox imé ac inclinet ve- n ) hementer ad refolutiones graviter peccamino- Wi fas, eft peccatum mortale, nifi ftatim depona- tur cogitatio : hoc autem fuit i UL 5 n demone, qui confiderandó feipfum, & admi randó fuas per- feGtiones ftetit in feipfo , quamvis viderit fe de- !j 1 h - bere cogitationem transfe rre ad ea, quz illum n ducerentin Deum potiüsq uàminfeipfum; düm- CUU que fimul apprehendit LÁR ( periculum in eo, quod i eft ftare in fe ipfo , inquantum facile erat delabi i i in peccatum invidie; & alia BOR peccata fübfequen- tia, eo ipfo non deponend Ó co gitationem pec- jnd cavit; primó quidem tantüm venialiter juxta $* i . THoMAM perexiguam mo rulam, poftmo- ld qwx Ü düm veró per majorem moram mortaliter ob in- TU crementum fimul periculi delabendi in eam de- n fperatam refoluti onem. It ld 3. dift. Maj. Superbia fpecificé fumpta confiftit in eo quoad tertium vel quartum gra- fi l dum. c.. quo ad primum. n. Maj. Sicut enim ii concupifcentia confiftit in complacentia affe&ti- jj va circa obje&um turpe, ita & fuperbia confi- 1 u il itiin com placentia propria inordinata ; fed j n ficut ad illam complacentiam facilé confequun- yuu) tur defideria, & appetitus deliberati ad pecca- i 1 tum, ita etiam ex complacentia inordinata fui ul vel nimia vel nimis diuturna ac non relativa per- j petuo ad gloriam Dei oriuntur defideria & ap- ]m UJ "ii petitus periculofi variorum peccatorum. - Dum T ergo Diabolus fcit, vel'fentire potuit ac debuit - periculum, & tamen inhazfit cogitationibus de quaIWJ 3 pofli- cu 396 DIS?. IIl. DE VOLUNTATE, at f( fä þofïibilitate confervandze fuz excellentiz,.pec- W i.j cavit mortaliter, & ad illud peccatum fecuta eft Ui invidia ac dein alia peccata, ad qu& ex compla- S[IPW [ fit centia fui difponebatur. ]ta D. THoMas hic [ p a.2. ubi ait: Pofb peccatum fuperbie con[ecutum j 10 5 efl in .dngelo pereunte malum invidie. Et BaAsr-- stl Quid (inquit) prim- Lrus Homil. de invidia. ayibus ( cipém malorum demonem ad belhum ünpulit? nonne ämimtcm invidia, per quam Dei adver[arius deprebenditur. — In- . HU vidia autem. juxta D. THowaM in 2. Sent. mma f dift.5. quzeft. . art. 3. — Ef dolor aliene profperi- WTM tais., in quantum eft impeditioa boni proprü. t AvcusTINUS L. de Genef. c. 14. ait: INon fs J wulli dicunt , boc ei (diabolo) fuiffe cafum & fu- um &q permis fedibus , quüd imoiderit bomini fa&o ad ima- alimti ginem Dei. Porro hec invidia confequitur ad i. C. fuperbiam , non autem przcedit. OsgrcrruR 6. contra 7. Conclufionem. m n i conft SS. Patres dicunt, Luciferum peccáffe per ap- CO petitum zqualitatis cum Deo; ergo. nt. prob. Luci- Jts, I. NAZIANZENUSs carmine fexto ait : t btj fer eximio mam quüd frueretur bonore, Jporaba t Re- Et infra. Dum ttre b gale Dei, Solümque decusque. Deus e[fe cupit, teva caligine totus obrutus eft. Qd QU Et Orat.27. mndigmum, aique intolerandum . dict- n bant, f& cim divinus e[fet , mon Dewm quoque ex- ttmod jiimari. o. GREGORIUS M. L. 4. Epift. 38. &dbje dicits Luciferum 'veluiffe nulli fübe[fe. 3. $. Av- q Qu li eft cusTINUSs L.r14. de Civit. Dei. c. 11. dicit: Luciferum quafi quodam tyrannico faftu. gaudere. [ub- PSgF dis, quàm e[fe fubditum elegiffe. . 4. S. A MBRO- l I SIUS Epift. 933. ait: Quoniam .4utboris fui glo- AT, rie comparavit , dejettus efé. — Kxt in Pfal. 118. Sic Vr Qu 4 e C.?CT "t GRATIA, ET MERITO ANGAE*LOR. 327 TP f& exaltavit , . ut wvellet equari, & Mmï&t Jünilis e[fe . l. tifimo. s. S. CHRYsosTOMvs Homil. 3. ait: ] COIDp M)c Superavit equaliatem , que ves eum cülá expulit. 6. S. HrknoNvwvs in Job. c.24. dicit ; eum lt afettáje divinitatem. 7. S. IsybpoRus L. r. de | il fummo bono c. ro. dicit; euwm fe Deo per tumo- h ren contulife. 8. PETRUS CELLENsIS L. de J panibus c. i, ait : Porté omnipotentiam Patris , fortà ïzali!::r. | bonitatem Spiritüs Santli illa beflia voluit devorare? !RQ 9. Huco de S. VrcronE Tra&.o. c.4. in ! ) fumma fimili modó loquitur : Similis e[fe voluit ^i [ alij]mo non per imitalionem , féd per equalitatem. ( REsPONDEO ad omnestextus Patrum. dift. ni Dicunt SS. Patres Luciferum peccátfe per appe- TE titum cqualitatis cum Deo quoad cultum, & UE exifimationem hominum, aut Angelorum ma- lorum. c. .per appetitum zequalitatis cum Deo NUA quoad naturam velgloriam. n.a. Ut enim pa- : ^ f]' ; tet confideranti, omnes hi textus addu&ti hoc 'IKI " precisé volunt, quód Lueifer voluerit coli üt l: 'An' / " il Deus, etiamfi carere deberet glorià zterná, & "T hoc obtinuit pro fua damnatione: maluit enim l ) Du carere beatitudine, quàm & qualitaþe cum Deo inis quoad cultum extrinfecum. i i OBJICITUR 7. contra eandem. I. St o- l mnimoda zqualitas Angeli cum Deo non poffet qv,,quf D effe objeCtum füperbiz angelicz, tunc ideo, quia hec «qualitas eft im pofübilis; fed hec ratio ï j nulla eft ; «ergo. Min. prob. 1. ARISTOTE- LES 3. Ethic. c..5. dicit : Ele&io quidem non | gadeïf M eft impoflibilium, puta immortalitatis ; ergo. ä ?. S. THOMAS 1.2. q. 13. a. $. ad 1. ait : l- W m- de po[fbili, [ed volun- luntas completa non eft , nïz? 4 las in- cu $28 - DISP. HI. DE VOLUNTATE, , n ias incompleta efb de impo[nbili, que [ecundiam. quos- « dam *velleitas dicitur ; — quia cilicet aliquis vellet i- j Angel lud, i e[fet po[fibie : ele&tio autem mominat aütwum )d «oluntatis jam determinatum ad id quod efi buic agen- Ü jaq dum , & ideo mulló modó eft impo[Jibilium. Et quaft, jp 16. de malo art. 3. ad 9. idem habetur. : fU RzsPoNDEO c.Maj n. Min. "d prob. x. j J: Ü qUO( ex ARISTÓTELE dift. a. Ariftoteles dicit; voluntatem talem poffe effe de impoffibili per (]I j def complacentiam aut affectionem & appetitionem d det Jfpeculativam. c. per affe&ionem ele&tivam & pratti- QU [ &l cüm. n. a. vel dift. fic: Voluntas conditionata siLaci poteft effe de impoffibili c. abfoluta. n. a. Poteft jiles & enim quis velle effe Angelus per voluntatem feu i non ^ [ ( complacentiam fpeculativam , non autem per m i abfolutam & praé&ticam ; aliud enim eft velle tnefü & aliud praGticé. Sic f d. effe Angelus fpeculative, Lucifer potuiffet dicere : Utinam effem Deus! wlona fed hzc non eft voluntas pra&tica, de qua tamen fanilis M teftatur Scriptura his verbis : Confcendam , ) ero altiffino. - 4d prob. 2. idem refpondeo. Vel- leitas enim, quam S. Thomas circa objectum im- t fpe Qfatti- pofüibile admittit, eft folum complacentia fpe- culativa, aut voluntas conditionata. . £ Drcres. uando Lucifer dixit : In cælum ticg tf confcendam fimilis ero. ltiffmo , non potuit hoc intelligere de.ceelo empyreo materiali , in quo & ODX 0b Ài fuit creatus ; ergo tantüm id intellexit de ccelo immateriali , nempe de San&iffima Trinitate, üt WT ( A. du adis. Aelmpo explicat D. THoMas hicq RrzsPONDEO. dift.a. NNon potuit hoc in- 4j telligere de coclo empyreo materiali fpe&tato quo- At J U adlocum.c. fpe&tato quoad gloriam extrinfecam. n. a. m j GRATIA, ET MERITO ANNGELORI. 329 J l n.a. Potuit enim Lucifer in ipfo colo empy- reo appetere afcenfüm ad cultum externum fibi LEU ^ ab Angelis praeftandum , quod confecgtus eft 'lgg;/ ! I) a&u ab Angelis rebellibus. Iinc tantür appe- tiit &qualitatem cum Deo quoad cultum exter- num, & exiftimationem hominum, ac demo- f l i M num: nunquam autem appetiit equalitatem cum ; [ Deo quoad naturam, ac gloriam. lil AL AU Os]JicrTUR 8. contra eandem. 1. Illud, j j quod defa&o appetunt demones & damnati , 27 potuit etiam appetere in primo inftanti fui pec- WPot 1 cati Lucifer ; fed nunc appetunt aliquid impof- AA fibiles ergo. Min. prob. Damnati nunc vo- NIl lunt non effe Deum ; ergo. 2, Potuit Luci- m d fero videri pollibilis Politheifmus absque deftru- It d &ioneful; ergo etiam potuit appeti. $. Pot all: eft dici Luciferum appetiiffe, ut fieret quarta n perfona in San&tiflima "Trinitate ; ergo. ll REsPONDEO ad 1. dift. Maj. Id,fquod Pï' defacto appetunt demones, & damnati volun- (umit tate fpeculativa, potuit etiam appetere in primo j inftanti füi peccati Luciferi. tr. Id, quod de- facto appetunt deemones, & damnati voluntate m practica potuit etiam appetere Lucifer. n. Maj. yii ) InLucifero euim dabatur voluntas practica,adeo- ah,m» que obje&um non potuit v ideri impoffibile. du | d 9. n. a. uia intelle&tus Luciferi erat jj certior quàm intelle&tus omnium Philofophorum j de impoflibilitate hujus monftri. j [ tl 4d 3. n.a. Quia utique Lucifer per reve- g fï lationem meliüs cognovit myfterium Saniffimz j Trinitatis, quàm nos. af X - | 2 Dr- — gT 330 DISP. HI. -i)E VOLUNTATE; " Drczs 1. KEtlam in noftra fententia Luci- flet rem impoflibilem ; ergo eft eadem fer elegi wO[UIiïet ratiO. &5 Znt. prob, Etiam in noftra Sententia j qrafiy Lucifer elegiffet beautudinem falfam ; ergo. míub rationebo- ' peccat JAnt. prob. — legiffet hunc ftatu GU fi ni, & non füb ratione mali ; fed fi hoc, tunc Lucifer etiam in noftra fententia ele giffet beati- j etiam à sit lt tudinem falfam; ergo. Min. prob. Eft impot- fi fibilehunc ftatum damnatorum fpirituum habere ppOfUï | j pec fationem boni; ergo fi Lucifer elegiffet hunc j atf 10 ftatum füb ratione boni, & non fuüb ratione ma- alfam. «ftem li, elegiffet beatitudinem f. [lmPOM RzsPONDEO dift.a. Lucifer elegiffetrem . quae tamen potui t apprehendi üt lnspo impoffibilem, * 4541 poflibilis peri nconfiderationem. c. quz jam per fe in terminis, vel ex precognitis evidenter fit dmys T Si enim , prout docet D. T impoffibilis. n. a. imme 'THOoMAS, in Angelo poteft d ari inconfidera- & eligibilius al- ülacif tio, poteft ipfi videri bonum, tero, quod non eft eligibile; q uia non applicat ia of attentionem ad rationes éontrarias retr ahentes A ] fenter ab electione. Hinc D. Tnowas in 2. Sent. dibt x at t Circa. judicium. eligibilium in lneInc ! s mon circa ab[olu- IT "Angelo error e[fe poteft , quamvi tam cognitionem eorum, ad que m aturalis cognitio fe Bl fm extendit ; intelle&tus enim. dngeli , licet in eligendis l, & non po[fit ligari paffone., ficut. in mobis accidit , poteft d m Tür tamen impediri à re&to ju dicio eligibilium per omüju- lusi nem aliquorum. , qu& confideranda funt. um Dicks:.9. Noftrum fyftema peccati ange- LU R m decretum mit- TAU m lici fupponit in Deo abfolutu tendi Chriftum Adamo etiam no n peccante; fed 1f ]7 P gb A hoc eft falfum juxta communem ; ergo. prob. l GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 931 ii &l prob. . Si noftrum fyftema fuppoher'e't, Chriftum tantüm veniffe ob peccatum Adami, tunc non Ltf potuiffet Deus Lucifero revelare Incarnationem d. futuram, quin Deus jam abfoluté prefuppofuif- j Ij t fet peccatum Adami; adeoque etiam caufam peccati, nempe tentationem diaboli, confequen- 1 ter etiam. peccatum diaboli ; Atqui hoc non Tj potuit fieri; ergo. Min. prob. .Si Deus jam ) d ] J fuppofuiflet peccatum Luciferi futurum , tunc fuiffet peccatum Luciferi caufa Incarnationis, & D Incarnatio viciflim fuiffet caufa peccati in Luci- fero faltem objeGtivé in mente divina; fed hoc li l eft impoflibile; ergo. .RESPONDEO. r. Etfe faltem probabilem 0s ! M Jj fententiam, Chriftum fuiffe venturum, etiamfi Adamus non peccáffet. ] Wt RzsprowDEO 2. Deumpotuiffe previdere Adamum etiam peccaturum independenter à pec- uLIU; A u cato Luciferi, vel potuit previdere peccatores ) faltem pofteros Adami, qui indigerent redem- L ptione; &fíic ex füppofitione peccati, inde- At ' pendenter à peccato Angelorum lt feftare Incarnationem futuram. previfi, mani« ! .l RzsPoNDEO 3. Potuiffe Deum Incarna- pl tionem futuram diabolo proponere füb condi- tione, & interrogare quafi , quid effent. fa&uri, j P" fi effet miffurus Chriftum, j Dl RESPONDENT alij 4. Etiam abfoluté potuiffe proponi Incarnationem üt futuram imó u fic a&u fuiffe propofitam ; quia Deus previdit peccatum Luciferi confecuturum ad revelatio- nem abíolutam, non ad decretum abfolutum. rl f( Decretum Dei abfolutum mittendi Chriftum fe- quitur "2 / GRAT] 332 .DISP. 1lI. ,DE VOLUNTATÉ, n quitur ad previfionem peccati; revelatio autem «j 0 hoc decretum & fic.in decreto fuppo- fupponit Jus? nitur revelatio abfoluta, & revelatio fupponit J 00 decretum ; adeoque fupponit feipfam ; ficut in- P mmm: c' tentio inftituentis voces vel Sacramenta etiam H ji d vultfeipfam; & ficut vox fignificat fe ipfam. Verüm hec ultima refponfio non videtur fuffi- gpliv. gthoritas cere; quia propofitio debet habere objectum m boc verum faltem inadequaté diftin&tum à feipfo; ; Q ficut definitio vel oratio habent obje&tum inad- equaté diftiné&um à fe ipfis : infuper caufam ve- ritatis & occafionem ea revelatio debet habere adequaté diftincta m à fe ipfa faltem formaliter & naturà priorem, vel fecundüm fignum ratio- nis prius ad fe5 ni hil enim poteft affirmari, .nifi DICO qu od prefüpponitur ad affirmation ems; affirma- p jutem futuritio üt futuritio, & principale n tur a rente 1 determinativum activum ad futuritionem. Fu- turitio debet etiam prefupponi abfoluté ad con- Inrdos irs D ceptum affir mativum prepofitionis, vel revela- tionis: illu d determinativum eft peccatum Lu- 0a w alios ciferi, & hoc non poteft abfoluté previderi, Qentes aut cogno fci, quin priüs abfoluté ponenda co- nofcaturreve latio, & hzcrevelatio iterum non j ho poteft cog nofci üt ponenda , nifi cognofcatur üt &üs futuri dependenter à peccato ab- Wlenan cognitio a HR- foluté ponendo, quod tamen abfoluté non po- . nitur per eam cogni tionem 5 quia cognitio non Ino fed decretum vel actus tüim | puri ficat conditionem, cognitus in circ umftantiis aliunde decretis. titts il f Dricrs 3. .Per hoc non explicatur, quo- 1odo potuerit Lucife r tot Angelos fecum in rui- M elinon Wsin nam trahere; ergo. 44nt. prob. AliiAng - potu- H GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 353 ( q l potuerunt eam appetere divinitatem , feu do- i DO minium fupremum in creaturas ; ergo. REsPONDEO n.a. J4d prob. dift.a. Alii UMj [ Angeli non potuerunt appetere divinitatem fà- jremam. c.. inferioren & fübordinatam. n. a. Nam Tm & alii deemones à gentilibus colebantur in fuis J if templis v.gr. intemplo Pantheon. Dein potuit authoritas Luciferi adjuta per invidiam & fuper- b biam hoc efficere T " , ne fe fubjicerent Deo hgmi- ni, Chrifto. x ATLTe il i QUJESTIO V. H T De pena Demonum. j ICO 1. i Angeli mali poft confummatum m peccatum ftatim fünt damnati. It . Conciufio eft contra SaAL MERONEM, qui re- ferente SUAREZ hic L.8. c.r. n.6. dócebat d Angelos non fuiffe de cclo precipitatos, nifi |rert prius Dei benignitate diu invitatos & exfpecta- i tos ad penitentiam. . Eft etiam contra non nul- Tif los alios, quos refert SvAnEz hlc c.2. n.3. y 40 dicentes , quód An geli mali nondum fint judi- V on cati. fetri PROBATUR r. Chriftug dicit,, fe vidiffe C j Sathanam ficut fulgur de celo cadentem. Luc.1io. V. 18. J Mp : PROBATUR 2. Conftat eos effe caufas o- v mnium malorum in ifto mundo, adeoque jam ( privatos gratià converfionis, quz& poena indura- tionis fupponit judicium. y, Ü i ROBATUR 3. Adamus ftatim fuit judi- eatus in ordine ad peenam; ergo & Angeli mali. PRo- ängehp — : u 234 msr.ju. DE VOLUNTATE, pIO PRoBATUR 4. D.Paulus r. Tim. 3. v.6. ! eïäf' monet, ne neophyti incidant i n jüdicium diaboli. du Et 2. Petri. c. 2. V.4. dicitur : —Deus Zngelis pec- ag cantibus mon pepercit, [ed vudentibus inferni detra- Ergo. 1hic &os in tartarum tradidit cruciandos. j « Ca DICO 2. Ignis, qui juxta Matth.25. V.41. Paratus eft diabolo &? 4ngelis ejus, efc verus ignis. ]103. Íta communis fenfus Ecclefie contra CATHA- snelle &INUM & non nullos Philofophos ; prout re- dfrum fert SuAREZ hic c. 12, n. 3. m appr "PanosATUR Conciufio r. Chi 1£/ï'us Matth. Pt0nA 95. V.41I. dicit: JDifcedire à me maleditti in ignem BU elernum, qui paratus eft diabolo, C Zingelis ejuss enj; i in fententia autem judiciali non folent adhiberi, j 5 ( nec debent adhiberi verba metaphorica ad ex- wr Reä primendam ftatutam poenam, maximé fi meta- phora non fit aliunde nota. 1! J ( PuonATUR 2. Ex aliis textibus Scrip .th n tj ï re, in quibus fit mentio ignis infernalis v. gr. l fülld(l ( l(uim 33. V. I4- wis poterit babitare de vobis cum 1034 i : (or igne devorante ? quis babitabit ex «vobis cum arao- vibus fempiternis. Ítem Deut.32. v.22. Jgnis fuc- 1 fl fe g cenfus efd im furore meo , P ardebit usque ad in- ferni novi[fma 5 talia autem verba in re tanti mo- j ï IU , quamdiu IQ Eï menti debent fumi in fenfu proprio poffu nt fumi. Wm 1 PROoBATUR 3. ex Sanctis Patribus. Ls WUf : Gagconrius M. Lib.4. dialog. c. 28. dicit: W 9. 9. Q Jgnem inferni corporeum e[Je. non ambigo. Ie AucusTiNUS L.12. de Civit. Dei. c.9. ait: m Adberebunt incorporei fpiritus corporeis igmübus cru- BIUITT ciandi. Multos fimiles textus refert SUAREZ J e NI hic C I2. D. H 12. 13-14. & 15. qui videripoteft - m IE, GRATIA, ET MERITO ANGELOR, 555 $ iij u DICO 3. Demonesab igneverétorquen: tur per aCtionem phyficam, non tantüm per ap- 20 i diii prehenfionem in quantum videlicet apprehen- duntignem fuz naturz difconvenientem. . Su- REZ hic c. 13. n. 1. dicit ; fe nullum legiffe Do- Wl &orem Catholicum pro oppofita fententia. ii 3 PnonATUR Conclufio r. Scriptura dicit, Qs ignem effe paratum diabolo, & Angelis tanquam afflitivum, non autem dicit, diabolo effe pa- J ratam apprehenfionem ignis; ergo. p PRoBATUR 2. exSS.Patribus. . VIS. Av- lIl ) GUSTINUS l. cc. dicit ; Spiritus corporeos verís li quamrois mürís wwodis pomá corporalis igmis affigi; i p ergo. 2. GREGORIUS M. L.9. Moral. c.38.. La dicit: ReGP infermi clauflra tenebrofa terra mun- cupantur 3. quia quos puniendos accipiunt , nequaquam X pená tranfitorid «vel phantaftica imaginatione , fed ul- N (ione folida cruciant. Ti ( PROBAT'UR 9 3* ex ratione. Si damnati m n tantüm torquerentur per imaginationem, tunc (j D effent fimiles infanientibus vel phreneticis, qui n ]i putant fe ab igne torqueri, cüm non lzdantur, jme. Sed hoc non poteft dici; ergo. quamdiu DICO 4. Inpoenadamnatorum nihil aliud- fit, quàm id ipfum, quod fit in anima, quando ]xf : torquetur ab igne corporeo, dum adhuc eft in M 2$l Corpore. Sola differentia inter animam , & doe- ; mones in eo verfatur, quód unio inter corpus d ï ! & animam fit naturalis, feu juxta exigentiam ni extremofum ; unio veró deemonis ad ignem fit NIl i fupernaturalis Wl tremorum. , feu fupra exigentiam Daturz ex- u J * ExPLrI- mh 436 DISsP.IIL. DE VOLUNTATE, (inci ExbeLrcaTUR Conclufio. In deemonibus guieri excitatur fimillimus dolor, qualis excitatur in gnem: ficutenim g V anima hominis concremati peri :. í 9 dem per motum rapidiffimum par tium inflammatarum qdücert in anima, eo quód 7 in corpore excitatur dolor | jj dl Deo placuerit fenfum d oloris alligare illi motui , a fequatur dolor; fic et- ! ita, ut pofito illo motu . 6&0 j iam poütö eodem motu rapi diffimo partium in f fe, cui alligatur Demon, fequitur igne infernali , lm CT | fenfus doloris in dcem one, quia Deus author Ino B ratim fic ordinavit, ut pofito uno fequeretur J $1 alterum ; imó ipfi igni impreffit hunc ordinem: j BIN ( ficut motui partium ut Author naturz imipreffit Si hunc ! ordinem ad fenfum doloris in anima. j hoi ordinem igni impreffum velis vocare qualitatem, iefe er quam vir tus ignis elevatur fupernaturaliter T d ad crüciandum fpiritum ; & fi dolor em illum j j Inte inde confequentem in deemone etiam velis vo- tmDon care qualitatem difconvenientem naturz angelicee 11, lp fupernatur aliter impreffam ab igne elevato fu- érnaturali ter, idem dices, quod nos fentimus, tiemo ód tu loquaris obfcuriüs, üend hoc folo difcrimine, qu nos autem clarius. ün& WCO PRosATUR Conclufio fic explicata, Hic ial modus explicandi eft poffibilis ; faciliüs habet Al Tk analogiam in natura per unionem rerum de fe 4114 improport . ionatarum, nempemotus ad dolorem; SENS[ eft minori bus difjcultatibus obnoxius ; ac de- i " l 0C tQ nique conformis fenfui fcripture & Patrum. [ gne, l ? Ergo. ; if DICO 5. Tgnis non cruciac dcemones tane VIBnel tüm per a&ionem intentionalem. T Conciue ld L li GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 337 PUR À d Conclufio eft contra SbOTUM., prout comi. fäfllr l muniter illi tribuitur ; creditur enim docuiffe , (lEenir ignem non folüm producere in intel lectu ange- TAUR lico demonum fpeciem fut impr effam, fed etiam J BOq Uij producere ipfum actum intelle& ionis 1 I eu cogni« ll tionis actualis; ita ut cogatur doemon perpetuó ) ücet attendere ad ignem & ad fe, t feque habere pro obje&to, neque permittatur ad alia objeéta ad- ) l ! vertere, quod demoni utpote intelleétivo in- i gentem creditur caufare triítitiam. r PRonATUR Conclufio. Ignis infernalis in 1 lii fcripturis nobis proponitur üt veré crucians ac ml ledens doemonum füb ratione fi P hv ecifica ignis, fed tali modó non apprehender etur nec à demone i, nec ab homine üt veró le dens ac crucians füb xtmglirer ratione fpecifica ignis; ergo. Min. rob. .Eam T 1 ]|efionem ac moleftiam , quam inferret ignis co- Ydi ! gendó intelle&tum Ang eli ad fui perpetuam ap- r prehenfionem, poífe t eadem ratione caufare l- Ya gnum, lapis, mufca &c.; quia poffet intelle- eDCI &us demonis eódem modó cogi & alligari ad Yal apprehendendum perpetuó 1 ignum , lapidem, mufcam &c., & nihil aliud 3 ergo, p n DICO 6. Ignis noncruciat doemones tan- tümperalligationemadignem. Eftcontra com- j M munem Thomiftarum, qu "i l ïe Os refert S UAREZ hic f GE na. [ j qi SENSUS EST, quód demones non precisé ii per hoc torqueantur, quód fint quafi incarnati j in ign a d nec poflint fe mover e quó voluerint, "Ti aut fi fe moveant, quód debeant fecum circum- j ferre ignem ita, u t quó moveatur ignis, etiam Inoveantur dcemones & viciflim. GONETUS j D. dwort. Tract. de Anzelis. X hic l I ( 338 -DISP. III. VDE'VQLUNTATE, ( hic Difput. 14. a. 2. $. 4. n.6o. eam alligationem | | jr d Jl fic explicat : Sciendum , inquit, plures in mofira antis. f]aretTï* do&rina e[fe effe&bus qualitatis demones alUg gtioribu Primus efi, dewonem . ipfum fubmittere igni, 4 quo " Secun- jl j U alligandus €[t , ficut inferiorem Superio yequ af dus efi alligatio potentiarum : — primà 3. n ordine ad ib/as in eo confifi ens, quid imtelle&tus domonis mon nj pote xl] ideft polfis plu ra inieligere, que ipfe vellet libenter intel- 3UolOr 0lo & econtra mece[itetur , delerminetur , ac li- ligere : ficom & getur ad meditatio nen plurium, que mollet smeditari: aitunt ] m videlicet ita co- fecundà in. ordine ad. locum inquantu »sAdem nt güur remanere applicatus umi loco , ut fuam virtu- | js COTTU iem mon po[fit alieri Cj alibi applicare. Ex quo ve- carceratio , fau Y eimmed ä fultat iertus effettus , mempe ipfa in « e detentio im umo loco, ebque valdé ang ufto tanquam in i, qu' carcere. 1ta GowET Thomifta. Ceterüm ne- jupred ant'Thomiftze communiter ex ea alligatione ul- lam aliam in deemonibus refultare peenam fen- u:abfol tll fem füs ; hinc idem Gonet n.63. & fequent. fic di- cit : Nullum aliud in fubftantüs [piritualibus poteft dm tam u $ a[fignari tormenti ge nus, quod ad penam fenfüs per- üineat. lmprümis enim mon poteft ignis torqugre da- mit [ Jttont q mones imprimendó illis fuum calorem ,. i docuit Hzx- aricus. -- Neque per qualitatem. fubftamiiam. de- üm, maculantem ài ait SU AREZ. - - snonis fedantem hona Nec eiiam. placet illorum fententia , qui dicunt , 15nem Tif inferni torquere dewmones, C animas [éparatas cau- "tfant andó in illis delerem €9 ^ triflitiam ejusdem rationis cum illa, quam im voluntaie patitur anüma conjune Wt Ga, quando corpus igne comburitur.. Et Lec. $.5. Alligatio demonum ad. ignem inferni non di- 103 n.73 d cit fünplicem foliem detentionem 9 incarcerationem , E imme fed etiam plures alios effe- uT u advef[aïii autumant » &us ^ GRATIA,ET MERITO ANGELOR. $59 AU Gus fupra explicatos, qui acerbiffmum in demonibug ! tf caufant dolorem & cruciatum. — Éx ha C explicatione J apparet Thomiftas tantiàm differr eper-hoc àRe- D7 centioribus, quód alligatio fiat i mmediaté in po- p tentiis, & ex illa ligatione pote ntiarum primüm t confequatur dolor: ficut ignis immediaté de- la hi. ftruit potentias organicas in noftro corpore, & ex illa deftru&ione oritur connatüraliter in ani- ) üflll' madolor. Apparet etiam, dolorem illum Tho.- Hl mifticum eatenus tantüm differre à dol ore, quem lt admittunt Recentiores, quód il tií le dolor nori fit ejusdem rationis , feu non entitativé refpiciens )f« fenfus corruptos, dum econtra nos dicimu $,ab j igne immediaté produci dolor em, & dolorem Qu hunc effe ejusdem prorfüs rationis cum noftro m dolore , quem percipimus ex igne,.n m on quidem quoad przedicata relativa, fed faltem quoad prz- nh dicata abfoluta non refpe&tiva fuz c aufae. ]ta- Áiei: que illa fententia parum omnino diftat à noftra. T: Interim tamen, quia funt alii Thomiftz » qui, Á ütrefert SUAREZ l.cc. preter puram alliga- r tionem &.triftitiam exinde confequentem non fv admittunt alium dolorem aut alium modum cru- j d ciatuum, contra illos. u PRonaATUR Conclufio r. Verba fcripfuræ j m proprié fignificant actionem i j U gnis quà talis dire- & caufantis cruciatum in doe mone; ergo datur r alius cruciatus pre a cün Imc ter puram alligationem, qui immediaté ac dire &é procedat ab igne. u) PRosATUR?, TextusSS, Pat T rum conjun- vt 8unt immediaté cruciatum deemonu in cum ignes j "g €rgo non cogitant de alia caufa me dia nempe de [) 2 liga- GRAT] $40 ^ DISP.IIL DE VOLUNT'ATE', jl M q[ j ligatione'potentiarum i immediaté cru- qptarmr clativa. 1qu1( Cruciatus doeemonum ex- que [l -^ CONFIRMATUR. if fl il rimuntur à Scriptura, & Patribus per ignem y m ean tanquam inftrument um proprium doloris in ho- j tUf d fetur inftituti quedam ana- minibus; ergo cen jj modum cruciandi etiam r efpectu prC logia quo ad hibus de demonum ; quia dum loquimur homit nl utique loquimur de illo juxta objecto ignoto, minfert ideam, ac analogiam, quam fentimus in nobis 11[]0 [ , ad quas fit comparatio- refpe&u earum rerum , !jmor l w & que ferviat a d comparationem noti 1 Qute o ignoti, cum ignoto. "nt. prob. Lüc.16. v,94. "PEpue umibus 1 Crucior in bac fla mna; etiamfi non ha- lo dicit : Mifjus d & beat corpus. . ]tem Apocal. 20. dicitur : 200 fülpburis, ubi & beftia & eft -in. flagnum ignis & zute d beta cruciabuntur. di e ac motle in fecula 1 m gfeudo - prop (j autem cruciatus tantüm proveni- Áeeculorum 5 i I ret mediaté ab alligatione ad ignem , cur Deus l 1. non preparavit diabolo lignum, aut lapidem, fímm C qut mufcam, ad quam fieret ea alligatio 5 ergo at p ratio doloris & cruciatuum in demone non ha- ml U bet immediatam connexionem cum ligamine po- duf ! tentiarum , fed cum igne. It PROBATUR 3. SS. Patres agnofcunt do- Qmnones veré cruciari per ignem 5 ergo. Znt. Aifd D] rüb. GaEGORIUs M. L. 4. Dialog. c. 29. ait: j h fí Si diabolus ejusque zngeli, cim fini incorporei, cor- l poreo funt igne cruciandi, q uid mirum, [i anime an- s li, iequam Tecipiant corpora., po[fint. tormenta- fentire. S. AucusTINUs locó fuprà citató dicit: de- D qu »ie j mones cruciari per ignem mürís fed «erís modis. Hoc N autem verum non eífet in Adverfariorum fen- VO .tentia; ['E, CRATIA, ET MERITO ANGELOR. $41 Al t ';edtia; quia non ignis cruciaret demonem, fed tantüm incarceratio &alligatio potentiarum: ne- Wil que aliquid conferret fua qualitate fpecifica ignis, Vüem cüm nihil interfit incarcerato, utrüm incarcere- It tur in carcere igneo five aureo, fi reipfa nihil 1d leditur à füo carcere, nifi tantüm per alligatio- nem. ; N D DICO 7. .Locus adequatus penarum ple- 0 risque Angelis usque ad diem judicii non efttan- j ( tuüm infernus, fed etiam ac potiffimüm aér ca- Qdl liginofus ;; dantur tamen aliqui domones, qui E It vel jam originaliter ob fpecialem fuam malitiam, I vel nunc ob feductionem animarum cum iisdem n animabus feductis, aut per fpecialem vindictam ln MM Chrifti & San&orum, qua vindicant nonnulla lej] i demonum in pios patrata flagitia ac maleficia, i [b jam ante diem judicii in infernum detrufi funt. n lta communis Theologorum prefertim Sua- r us REZ hic L.8. c. 16.n.5. 22. 25. 24. & 25. quam- Vis n.28. putet, ab initio deemones omnes in jion j infernum detrufos, fed poft creationem Adami u J iterum pro certis hominibus ad tendandum in j magno numero in mundum remiffos effe. - Sed hec claufüla non placet. T PROoBATUR Conclufio r. Generaliter ex 1 fcriptura. Ad Ephef. 6. dicitur : Induite «os arnaturam Dei, ut poffitis flare adverfus. diaboli -in- if ( j Jidias, quoniam mon eft nóbis collu&tatio adoer[us t carnem, ( fanguinem : fed adverfus principes, 9 pote[tates ,. adverfus mundi. ve&ores tenebrarum barum, M W jdi contra [piritualia nequitie in celeflibus, id eft, in aére , qui in fcriptura vocatur codlum. Item T. ju quando fecundian Prin- Ephes.'z-. v.2. ddmbuldris ali li j cipein 4 x ( 342 . DISP. III. DE VOLUNTATE, lt [ : cipem poteflatis a&ris bujus, [piritus, qui munc ope- gt J yatur in Jiios diffdentie. . ltem 1. Petri. 5. v.8. ii J "Advoerfarius *vefter diabolus tanquam 1eo vugiens cir- cuit, que&rens quem devoret. Denique Apocal. 12. ju t v.12. dicitur: JDefendit diabolus ad *os babens u iram magnam. amz[ä d il PROBATUR 2. Demones rogárunt Chri- PT fitnous 1 ftum, ne mitteret eos in abyffum, id eft, in ii infernum 5 ergo fecundüm ítatum damnationis 0. Znt. prob. Matth. maturr prefentemnon funtininfern rinfer $. demonia clamárunt ad Chriftum : Quid 10- : j TU bis &? tibi S9E[u füi Dei? venifti buc ante tem- 1 TU pus torquere nos ? Et Luc. 8.. Obfecro ie ne me torqueds. - - E rogabant eum, me imperaret illis » ] j ?l ut in aby[[un . ireni. Huc pertinet etiam , quod í t Chriftus dicit Joan. 12. v. 31. INunc princeps bu- K jus mundi ejicietur foras, 1eu in infernum. Et Apocal.20. Angelus de cclo defcendens af- UT / prebendit draconem, qui eft diabolus , €9' ligavit il- TOE jidti lum per mülle annos , 69 müfi eum in abyfJum. PROBATUR 3. Authoritate Doctorum & hi Patrum. Sic MAGISTER SENTENTIARUM u ] in fecundo dift.6. . ultimo dicit: Puto anó, quia (rhYs San&i quique repugnantes adversüs iflos peccatorum l qi inceniores qmminuant exercitum dewmonum , quia me- quam fpiritus cimn. vincuntur & Sanüis vel in aby[- füum vel in exteriores tenebras. abducuntur. . Obfer- vo hunc textum effe defumptum ex Origene 05 Homil. 2o. in'Jofuz. quamvis hoc non fit intel- o ligendum univerfaliter, & de quacunque victo- | lls ( riaSanctorum non decretoriaaut perfeGta. ltem tl ex S. AvcusTINO L.rr. de Gen. c. 26. ubi nti o$ de- ficait: JMinimà dubilemus , peqaatores «dngtel VBSEP trufos i CRATIA, ET MERITO ANGELok.'343 trufos tanquam in carcerem caliginis bujus. aéree. circa ) terras fecundim. ipoflolicam. fidem in judicium pu- Hf f miendos fervari. Xt Lib.rr. de Civit. Dei. c.33. d ait L] e. PeccálJe quosdam dngelos, & in bujus mundi li ima detrufos, qui eis welut carcer efW ufque ad ulti- s in die judicii dammationem , — poflolus Petrus V. apertiffan? oftendit dicens : quid Deus Zfngelis pec- i catoribus non pepercit, fed carceribus inferni recludens d iradiderit puniendos in judicium referoari. . Et Lib. li de natura boni cap.33. explicat, quid intelligat n per infernum deemonum dicens ; Quamvis jam T bunc infermum, boc eff, caliginofum 'aztem tanquam N carcerem. acceperint. Item de agone Chriftiano | | lt Cap.2. 3. & 4. explicans illum textum : INon, eft Wi mobis collu&tatio €9c. dicit: Celum dicitur ifle ügr , jl ubi venii C$ nubes C? procelle & iurbines fiunt; ) boc dici, me quis exiflimet ibi babitare mala demo- li M r nia, ubi [olem €9 lunam €9 [lellas Deus ordinavit : ! N l [ Nh nam C ipfe Jpoftolus alió locó diabolum phincipem pote[latis azris bujus appellat. Ydemapertiflime con- i ftat ex plurimis aliis locis SS. Patrum v.g. Inx- DA NXEI, EusEBII, Isrpomr, HikRONYMI, jf li I! CunvsosTOMI, PRosPERI, GREGORII fj : J M., quos citat SUAREZ Cap. 17. num. 3o. UMJ (i M Solvuntur Objectiones. nf OsjJICITUR r. contra 2. Conclufionem. j ij t. Poteft ignis inferni tantüm metaphoricé ac- l j cipi; ergo. Prob. Zni. Alia adjuncta ignis in- | ! i fernalis tantüm debent accipi metaphoricé ; er- j go & ipfe ignis. Prob. Znt. uando v.gr. di- l [] ; Vesï Epulo Luc. 16. dicit : Crucior in bac flammna n E ümul qu 544. DISP.III. pE VOLUNTATE, j i fimul additur: elevans oculos fuos , .cim e[fet in ng ]oqlle tormentis , vidit Zbrabum á longà, 69 clamans di- Jil. xit:, Mitte Lazarum , ut intingat extremum digiti 9 p fui in aquam, ut refrigeret linguam meam. Atqui eode wuoq oculi, lingua, digiti &c.. de animabus feparatis 2. tprpore tantüm poffunt accipi metaphoricé 5 ergo. (Ch TU Job.24. v.rg dicitur: .4d mümium calorem iran- feat ab aquis nioium ,. €9 usque ad infernos pecca- gyeli i J dl tum illus; fed proprié in inferno non dantur aquenivium; ergo nec proprié datur calor ignis. qnoram trebro 9. Ha. 66. w. 245 Vermis eorum non morietur , & ergo ficut vermes imam jgnis eorum mon extinguelur ; & (0ff tantüm funt metaphoricé in inferno, ita & ignis. ipror Item dicitur Marc.9. Bonum eft tibi lufcum in- / Tl '71& troire in regnum JDei , quam duos oculos babeniem A l TM miüiii im gebennam ignis, ubi ermis eorum mom tmo- vitur, é$ ignis non exunguitur ; Ergo. 4. Quan- 50 Vil [.eti do Joannes Baptifta Luc. 3. v. 16. de Chrifto di- Cit 1l ve lpfe vos baptizabit in Spiritu San&to. €9^ igni, ignis non fumitur proprie, fed tantüm metapho- i db ! ricóé; ergo & inaliis locis, ubi agitur de igne a;raïural j inferni. 1 W AURIT RzsPONDEo inprimis generaliter ad omnes ls TT | textus negando paritatem ; quia ibi datur ratio ac neceífitas recurrendi ad. fenfum metaphori- 1 ( iT cum: econtra hic potius datur ratio ac neceffi- Pl tas infiftendi fenfui proprio 5 nec enim tam fre- dant quentes funt locutiones metaphoricz, nec idem "s eft fenfus Patrum, Do&orum & Ecclefie circa 3f illos textus aut traditus aut infpiratus: ne de- 1 , q nique dantur eedem 'circumftantie, nec ratio- li, nes nec conje&ture ezdem de fenfu improprio, 'Ytt ubi agitur de precipuo articulo J X D mgxlimä 1n ids fidei, * V li GRATIA, ET M'ERITO.ANGE'.LO.*R. 345 * 1 fidei, & fententia judiciali, i AUf l fimé loquendum. s n quyibus' propriif- ] dyg Jl 44d 1. refpondeo : defun&orum animas fe- u cum gerere omnes internos fenfüs, fecundüm lj quos eodem modo afficiuntur, quo afficiebantur l incorpore; prout etiam non nunquam ii, qui- L bus abfciffum eft br lh achium, de dolore brachii T i 1 conqueft funt non alia ex caufa , nifi quód man- ferit in anima eadem affettio ob fimilem motum !t ]i nervorum concurrentium & fpirituum vitalium M in cerebro. Itaque fi Deus ita velit modificare TU materiam pcnalem inferni, ficut partes . mate- ii J riales corporis animam in vita afficiunt, habe- bunt prorfüs easdem fenfatiories , quas habe- m bantin vita: & hoc plane verofimile eft fieri. L ld 2. dico ; etiam proprié dari in inferno Qu aquas nivium, non perfeveranter, fed tranfeun- jl ter:- fi enim deemones poffunt formare corpora T aérea, vel grandines, nulla eft ratio , cur non K I " A pofüint ab illis formari proprié diéte nives, ut g connaturaliter animas feparatas per unionem ac- cidentalem alligatas afficiant. lonmgs Zdd 3. dico ;; Vermem jam fuiffe ex ufu ter- MR minorum metaphoricum in idiomate ]udæorum, n non veró ignem 5 adeoque nominando vermem il erat metaphora fenfibilis, qua omnes intelligere ii debebant remorfüm confcientie ; nominando n i lW veró ignem non erat metaphora fenfibilis . 9- jl mnis autem metaphora non fenfibilis eft menda- p cium , quod non cadit in fcripturam. j T ld 4.- poteft diei, baptizatos effe Chriü:ia- p nos vero igne in die Pentecoftes, ubi apparue- um runtignez lingue füper capita eorum, ut.& fic VV] 2 fer- cu 346. DISP. IIL . DE VOLUNTATE, yiis J fervetur pro prietasverbi. Aut poteft dici, hune I g. terminum ex circumftantiis fenfibiliter fuiffe me- 5 lum d taphoricum, eó quód baptifinus utique conna- non poffit per verum ignem. n If turaliter fieri W of O3]71CIT UR 2. contra eandem authoritas I 'TraTULLIANUS in Ápolog. c. j » Patrum. yr t 48. ubidicit Jmpoflbile e[Je fpiritualem fubftantiam o. OnIGENES Ho- ) at m áb igne corporeo pati. Ergo. [ & CUr. mil. 9. in Matth. ait : Qui difcedunt d Chrifto , mit- vefiari iuntur in ignem cliernum , qui alerius efL generis fcam ab boc igne , quem babemus in uf . ignis juxta id anjebu accipiendus , quod &9 vermis. Ergo. 3. S. AU- GUsTINUS Lib.21. de Civitate Dei cap. 1o. le j ü( W jl U l Dicerem (inquit) ilem fla mimamn utique corpoream, deri po[Jet , talem e[Je illam li W nifi comvenienter ve[pon niteria ammam , quales oculi , qualis lingua, qualis digitus ima. Sic ergo illa flam- nurie ubi erant fie corporibus an 3l Il ma, ia guttula , qualia fünt fommia dormientium. ï ATU Idem Lib. 12. de Gen. c. 22. gehennam /jpiritua- lem vocat. Ergo. 2.85. GnaEzconriUus Lib.r2. ls pr Moral. c.17.ad illu d: Devorabit illum ignis. — Ignis t0pri enis e[fe valeat , corporeís in- LOT corporeus (ünquit) uL.i )! m diget. fomeniis , "101 *0£YO ignis gebenne , cum. incor- S. AwaRosrus Lib. 7. in Luc. ttimo poreus fu. 5. S .93. ad cap.I4. dicit: Ervgo meque corporalium irtu Q flridor aliquis. dentium , m eque ignis aliquis perpetuus neque vermis eff corporalis. Mf QU flammarum . corporalium , , Ergo. dj REsPONDEO C.a. dift. c. Ergo ignis non (5 eft corporeus quoad p roprietates. c. quoad fub- EURT Sicut juxt D. Paulum poft re- ]g, ( ftantiam. D. C furrectionem furget corpus fpirituale quod paret UET A arbitrio mentis in omnibus, ita ignis ille infer- nalis$ A GRATIA, ET MERITO ANGELOR, 347 EdlCl, hm nalïs habet proprietates fpiritüs, id eft fpirita- Tuj li À (Qf les, eó quód uniatur fpiritibus damnatis per mo- dum corporis [piriualis, quod nec eget alimentó, 11 Ts nec habet gravitatem, nec impenetrabilitatem, fed compenetratur cum corpore & fpiritu: & "m ] ficut potentiz aut fpecies internorum fenfuum fom per modum habituum poft mortem realiter ma- 2 neht in anima, ita etiam ifte ignis unitur phy- i. ficé cum fubftantia fpirituumlocó fpecierum im- [ p preffarum 5 ficut enim Deus per vifionem bea- ^j tificiam fe'unit intelle&ui Beatorum fine ullis Vr fpeciebus intermediis , ita ut ipfe fit locó fpecie- 2 rum; fic etiam ignis infernalis fine fpeciebus in- j termediis fe unit intelle&ui & fenfui fpirituum. j m Adeoque clarum eft, quód fimul fit verus ignis i M Di materialis quoad fubftantiam, fpiritualis quoad | l T proprietates. ' Eódem modó difcurrendum eft «rrj L j V de aliis poenis demonum, damnatorum & ani- jj marumpurgantium; omnia enim materialia dem- li ) 1]2! ptis proprietatibüs materialibüs poffunt induere ; proprietates fpirituales ingloriofas, ficut corpora int i hi Beatorum induunt proprietates: gloriofas , ob quod à D. Paulo dieitur: Surget corpus Joirituale. $ t Parimodo entia corporea ininferno poffunt fieri g fpiritualia & intelligibilia, ac fenfibilia a&u, per erveli modum fpeciei impreffie, ac unite illis fpiritibus ï[ U( J paraïis. & animabus feparatis. reliqua. D Eadem eft refplonüo ad )u . OBJICITUR 3. contra3. Conclufionem au- TLOr thoritas Patrum. qllüü I. GaEGORIUS Lib. 4. Dia- J log. c.29. Jéneri dicimus (inquit) Spiritum per u | ignem ub in tormentó ignis videndó ( fentiendó pu- B- W Mf: idet ; Wiaiur 3 ignem namque e?ipþ patiur , quod « quia o DISP. III. DE VOLUNTATE, 349 2«1 S- AU" TUS Cumi ? quia cremari fe ajp icit, crematur. GUSTINUS .i9.d e Gen. c. 32. dicit: Quam- ia vis non fimt corporalia fed fim ilia corporibus , quibus feu benb feu malé, qRleto anime exuie corporibüs ajjituntur , lus Hl cium ipfie corporibus fuis fimiles fibim et appareant , fatta, de. fub- ! 5pendent Junt && vera letitia, & vera molefiia ! M j u i nam C i [omnüs wmagni inter- ; flantia. [pirituali ; Dubi- Iy ; ftb eri efl, utr um in leüs vel in triflibus fumus. tandum mon eft, quid expre[fora fint ila, que in- yi o pneys T ferna dicuntur , aique 0 b boc vebementius fentiantur. b. 1. Se Í aAto iUvw nt. cap.28. ait: g, fed 3. S. Isrponus Li Duplex efh pena damm atorum , quorum éj mentem *;bjefto. Ítem docet Iw- Ànn0 urit triflitia, €9 corpus flamma. ertim woceNTIUSs IIL. Lib. de con temptu mundi entem flamma viibilic cap. 3. Ex quo colligitur, quód m non urat. 4. Huco de S. Vic TORE in ca- Ül fes Quseft. 4. J put 2. Epiftole ad "Theffalonicen quomodo talis pena vem Jpiritualem. contin- l. s. quzrit ; i 1 at gat. Etrefpondet: Fieri po[Je , ut per ea$. ponas BUAH quniantur , & quibus nan continguntur , vvelut. qui bor- t infin sorem magnum ex aliquo vifa vel imaginato contra- atur . m: fi bit, etfi ab illo mon conting REsPONDEO dift. a. Dicunt hi Patres, a bf Doemones torqueri per ignem imaginarium aut videndó ignem, fic tamen ut igni s elevatus ad 3l hyficé caufet proprietatem fpiritualem revera p p dolorem in fpiritu damnato. c. aliter. n. a. Vel "a'm, it J, alis etiam inti- poteft dici, quód ille ignis infern af ls mé per modum fpeciei impreffie uniatur cum ani- ma, neque in hoc eft magna diflicultas , cum tuy 1Rod ex Philofophia fupponam, fpecies etiam inten- tionales & impreffas in effe quidditativo conve- ?ï&um ( ONE- TUS Wüt l nire univocé cum obje&o, & ipfemet G t GRATIA, ET MERITO ANGELOR. 349 : TUs cum fuis Thomiftis hoc doceat. — Nulla igi- f tur alia re opus eft, quàm ut ille ignis imagina- ! 1 l ]j rius ac per modum fpeciei impreffzee unitus cum [ intellectu angelico, ac in fuo effe quidditativo Lj /| ; fumptus aquirat etiam propriam fubfiftentiam in- m "m dependenter ab arbitrio mentis angelice, & fic non erit accidens, fed fübftantia. Quo foló li j pofitó erit quidem fimul verus ignis & vera fub- iWh ftantia, & fimul erit revera intelligibilis, atque Á T 1l idoneus non tantiüm ad informandam cognitio- AA nem, fed etiam ad caufandum dolorem in fuüo | TA fubje&to. ] d Appo; diffentientibus inter fe Patribus, prefertim in re Phyfica, licere cuivis accedere m 5 probabiliori fententise, n OBJICITUR 4. CODtra 4. 5. & 6. Conclu- Qu fionem. I. D. TRoMas in4. Sentent. dift. 44. 1 of queft. 3. art. 3. ad 4. Dicendum quód ignis mon Q j agit in animam per odum influentis fed per modum T. ] delinenti;s ; evgo. 2. SCRIPTUR A fepe vide- J n tur infinuare, doemones torqueri per alligatio- nem: fic 2. Petri 2. v.4. dicitur: Deus zinge- fit&s lis peccantibus mon pepercit ; — fed. vudentibüs inferni j detratkatos in tartarum. tradidit. cruciandos. Et in X äd Epiftola Judze v.6. — zfngelos, qui rion féroaverunt p Juwm. principatum , — fed dereliquerunt . fuum — domici- " Hium, in judicium magni diei vinculis eteriis füb ca- LU lipine vefervavit. Ergo. ) rap ResPoNDEO ad 1. difft. a, TIgnis non agit J täs, l S ad extra. tr. in animam per modum influenti ( per modum cruciantis ad intra. n. a. Ut enim | Y Qu di&um eft, ignis-infernalis per potentiam Dei T N potuit uniri intelledui Angelico per modum hi Ípeciei DE VOLUNTATE, GkATI $50 DISP. III. [iwmanem fpecieii mpreffte, ficque fentiri; adeoque proþriä [ uit in animam, fed eft in ipía anima tan- rl non infl j joqui quam pars qu& dam accidentalis, & caufa nsfenfum Dixr TAMEN TR. Quia poteft qmine dolorificum. refponderi; etiam ignem inferni, quamvis ex- ;ïlsabftfah' «isne iftentem extra fpiritum , poffe per potentiam Dei elevari ad caufandum dolorem in fpiritu , qübjet uivo pO cui p er ubicationem localem unitur. d 9. dift. a. Scriptura videtur infinuare, jlo matt ii a domones torqueri per alligationem tanquam per conditionem, & applicationem. c. tanquam per 14 D0f) m m caufam efficientem aut formalem ipfius poenali- tatis. d. 3. Sicut enim reus dum torquetur, li- Áls. 1 m eglor gaturà carnifi ce; ita etiam doemones prius erant lizandi, poftea cruciandi. Hinc & dicitur: ARa- irin f afenfü dentibás detra&tos tradidit cruciandos : non quód ru- fuerint formalis cruciatus. Aliud er- h2 G dentes ipfi & aliud quód cru- olorer go eft, quód fuerint Vin&i, i qum ciati. I. Si eó- OsjrciTUR $5. contra easdem. lal dem modó cruciarentur deemones ab igne, ficut Corpori animz in corpore cruciantur, tunc etiam debe- 1l Cormg retin doemonibus dari calor; fed hoc non pot- trpora eft dici; ergo. Prob. Min, Accidens corpo- hn non poteft recipi in fub- reum, quale eft calor, "onem. ftantia fpirituali 5 ergo. 2 Etiamfi calor reci- hum per etur in fübftantia fpirituali,. tamen in illa ni- ^m hil corrumperet , adeoque non effet caufa do- àfntir [ loris; ergo. dmí RrspoNDEO ad r. c. Maj. n. Min. d Wa rob. dift. a. ]Non poteft accidens corporeum Vpere recipi in fpiritu naturaliter. c. fupernaturaliter. n.a. Velf[üubdiflinguo. INon poteft recipi in fpi- Jü'v'l]hiljs. ritu t GRATIA,ET MERITO ANGELOR. 351 'uepm ! ritumanente materialitate.tr. abftra&ta priüs ma- Tingt Itf ll terialitate. n. a. Miror, quód GowETvUs ve- rus alioquin 'Thomifta hoc objiciat : càüm enim D li l T anima in corpore debeat à fpeciebus materiali- li bus abftrahere conditiones materiales; & omnes U A i [ fpecies in effe quidditativo formaliter conveniant cum objecto, cur non etiam calor in effe quid- ditativo poffit exiftere in deemone, quin exiftat m in illo materialiter feu cum materia? ficut enim lqu K etiam in anima hominis datur verus calor, & du | pttd Ve tamen non datur motus rapidiffimus mater ie ita etiam in fpiritu damnato datur. Ti d 2. Inprimis retorqueo in anima, in qua etiam calor nihil corrumpit, & tamen reperitur N ää l calor in effe quidditativo in anima, & quidem IU cum fenfu doloris. l Wa $5 6a n uia ad hoc, ut calor cau- I fet dolorem, non requiritur ut aliquid corrum- pat; cüm Deus cuivis enti poffit imprimere or- M dinem ad quemvis alium effe&um: imo etiam ; H in corporibus.damnatorum erit calor, & tamen Y nihil corrumpet, quamvis caufet dolorem, cüm yyt €a corpora fint immortalia. M ! [4 ï h. hd. Quia ille calor corrumpit pro- J nj portionem acharmoniam qualitatum Angelo con- iM J naturalium, licet non corrumpat ipfas qualita- Jl j ] ! i tes ; cüm enim reliquz qualitates Angeli natu- U rales fint in debita proportione, ezque omnes fecundüm fe dependeant ab arbitrio Angeli, val- J j dé magna utique inducitur diffonantia, fi intru- qu n datur peregrina qualitas, eàque non amovibilis u juxta arbitrium mentis Angelicz, nec ulló modó mutabilis. SCLPUB O5]1- l GRATl 352 DISP.IIL. DE VOLUNTATE, Osgp1ciTUR Ó. colntra ceasdem. . r. Si do- j fit oftt | ( m lor & triftitia deemonum effet ejusdem rationis (i cum ea, quam patitur anima conjunca , tunc de- T ^ at mob beret habere idem obje&um ; fed hoc non pot- eft füeri; ergo. Maj. paiet ; quia dolor & qui- | sponder fe&one libet a&us appetitüs fequi debet conditionem objecti. Min. prob. Obje&um doloris & trifti- jenim p « ednon tieinan ima conjun&a eft corruptio corporis fed hecn on poteft effe in Angelo 5 ergo. 2. Do- ytus ex jle var lor qu i eft in-anima conjun&a, oritur ex fym- pathia, quam habet anima ad corpus 5 fed talis at e adem 16 Íympathia non datur in Angelo; ergo nec datur fimilis dolor. e. stdverf Suppofitum. majoris 3 i elt RzsPONDEO 2adTI. n. t nem quoód nempe d olor habeat aliquod obje&tum à | etUs fe diftin&um : fiepe enim Deus immittit trifü- : [irate tiam, & tamen non immittit ull am. caufam tri- : ;' ä liptati ftitiz,, adeoque triftitia & dolor poffunt effe ob- jectum a ttentionis, quin ulla caufa horum agno- armupti & fic dolemus & triftamur, ficut con- at q. fcatur : tingit in ebriis vel mela ncholicis ,. etiamfi ille Tis d. eétum. ttoftis Q dolor non referatur ad determinatum obj REsPONDEO 2. n. Maj. ad prob. dift. a. * dolote itus formalis ac primarius D Quilibet a&us appet fequitur naturam obje Gi. tr. actus appetitüs ma- Aünivoi terialis & fecundarius. n. a. Voluptas & dolor tdo d proprié loq uendó non funt in appetitu , nifi tan- dtelat dum aétus fecundarii & per modum st d tüm per mo a&üs materialis ; non veró per modum actüs PiCit | i e mper fupponit cognitionem alicu- )üi[)l' au eliciti, quif jusmotivi. Hujusmodi affe&iones non habent Ht'tativg "aliud obje&um coguitum, fed funt ipfum obje- anj mul co- T aee &Pm quod cognofcitur. Quodfi vero fi gnoíca- D- Am« 5X 1 GRATÍA, ET MERITO ANGELOR. 353 l Slh li ghofcitur. Quodfi veró fimul cognofcatur cau- flonu UHCda ía & motivum voluptatis & doloris, illa non poffunt dici obje&um voluptatis & doloris fed li p tantüm objectum potentiz intellectivz fimul ( p prehendentis caufam & effectum ; & hinc i ftze (f Wl Lhül alfe&tionesnon neceffarió regulantur ab obje&o: fic enim poteft quis conciper e voluptatem v. gr. J 1] ex lectione alicujus libr 1, alius ex venatione, tertius ex devotione. In tali cafu, quamvis fint Lm mille variz& caufe voluptatis, voluptas tamen. (j l [/i Il femper eft voluptas, & eadem voluptas, ficque ejusdem femper fecum rationis, quamvis caufie fint diverfiffime: & dum appetitus fertur in cau- H fam & effe&tum, fecundüm quod fertur in effe- m &um nempe in voluptatem , non eft diverfüus il ? appetitus diverfitate intrinfeca, fed tantüm di- i J D verfitate obje&i, in quantüm fertur ad caufam voluptatis : fic enim poteft oriri dolor vel ex - lj corruptione corporis per ignem , -vel ex diffo- LO nantia qualitatum in Angelo, vel ex ipfa unione- ]i l ignis ad deemonem , erit tamen femper ejusdem i rationis dolor. Pariter ergo difcurrendum eft il4 de dolore caufato in anima & caufato in deemo- Wa I]e. Caufie poffunt effe diverfe, dolor tamen Wm* i eftunivocus, quem fentimus nos. Ad fümmum QU ? Ti 211 hi duo dolores erunt diverfi fecundüm przdi- l cata relativa ad diverfas caufas; inquantüm vi- ^ n delicet dolor in nobis intrinfecé & entitativé re- nb fpicit igpem materialem exiftentem extra nos; j alwï dolor autem exiftens in demone intrinfecé ac li il entitativé refpicit ignem immaterialem exiften- ! f tem in ipfo demone: fed ea predicata rela- E tiva nec conftituunt rationem doloris üt fic p2 D. Zhmori Tratt. de Angelis. nec n s cu 354 DISP.IIL DE VOLUNTATE, d d nec genus aut fpecieni doloris , fed pertineht PMCE]' t ad przedicata individualia doloris. In principiis iolilte autem Thomiftarum, ubi talia praedicata relati- ijclüpe va conítituunt differentiam fpecificam , prout 4 um contingit in Angelis, confequenter verum erit, du po dolorem non eífe ejusdem rationis füb ratione Qu fpecifica infima. Ál a 4Ad». dift. Maj. Dolor oritur ex eadem fym- d anfert pathia tanquam caufa inadequata, tr. adequala & unica. n, Maj. Di&um enim fuit, eundem do- ia em cali lorem & ejusdem fecum rationis poffe oriri ex diverfiffimis caufis. Hincoritur dolor etiam ex yyitar kntm P eccato & a&ibus internis vitiorum 5 adeoque m bor etiam diffonantia qualitatum & aCtuum animi pot- eft caufare dolorem : & idem preftat calor ignis irfemel j in deemonibus. it,quo. DEU OsgicrTrUm 8. contra ultimam conclufio- 05 nem. 1. Anime impiorum ftatim detruduntur in tartara poft mortem ; ergo etiam dcmones DN lt QO fiatim. fuerunt detrufi in infernum poft lapfum: cüm idem-fit lapfus in Angelis, quod mors in ÍLeon ?. D. Tuonas in 4. Dift. 44. TURMS. hominibus. useft. 3. art. 3. quftiuncula 3. dicit; quód fpi- tiquam i ritus damnati nunquam fint extra infernum, nifi il pe ex difpenfatione divina vel ad inftructionem , t5 d vel ad exercitationem electorum ; ergo non vf fuerunt retrufi in aérem caliginofum. ho RzsPONDEO adi. c.a. n. c. & paritatem. DIUN Difparitas eft 5 quia animabus ex naturali jufti- LT tia & equitate Dei non debetur poft mortem vita COmmw inmundo ; demonibus autem qui funt fuperio- res naturá hominibüs, ficque naturaliter recto- ï ] h uit or- res hominum, per fe etiam decenter pot T j dinari ! GRATIA,,ET MERITO ANGELOR. 355 lo li dinari carcer nobilior. Dein ïd'ecenter potuit anpljü placere divine fapientie, fuperbiam Angelorum It collidere cum obedientia hominum erga Deum, TOU &fic fuperbiam illorum confundere per virtutem ti humanam, dum vincerentur ab homine: fimul Ug etiam potuit prebere occafionem virtuti, quod non urget in animabus defunéctorum. m Ad 2. diüb a Dicit quód fpiritus damnati ük ad infernum nunquam fint extra infernum nifi If ex fpeciali difpenfatione Dei. c. damnati ad a&- 1 rem caliginofum. n. a. D. THouas tantüm [ loquitur de illis doemonibus , qui vel originaliter )qu & ftatim ab initio vel confequenter ob feductio- V nem hominum vel occafione ejeGionis ex obfef- j fis femel detrufi funt in infernum ; & de illis di- cit, quód non poflint pro fuo libituiterum redire li j in mundum, & renovare plura certamina. X OBJICITUR 9. contra eandem. I- Si dæ' DO mones effent in aéóre, tunc ante diem judicii fi non torquerentur ab igne infernali ; fed hoc ! !ii eft contra fenfum communem; ergo. 25 Com- Lb munis Theologorum fententia credit, tantüm : fi aliquam partem deemonum vagari in aére ex fpe- Wi Ü ciali permiffione Dei, non autem omnes legio- , nes deemonum ex decreto ac damnatione uni- u) (l veríali ; ergo. RzsPoNDEO ad . n. Maj. Vi GLOSSA habet ad cap.3. Jacobi, Portant fécum ' j ]u ienem gebenme quocunque vadunt. Et BzpaA in n Comment. ad idem caput de deemonibus fic fcri- bit : ! ! Ubicunque in aere volitant vel im terrüs wvel | j fub terris vagantur [eu detinentur , [uarum [emper [ ii wn infar febricitan- : [,mm ferunt iormenta. flammar 2 fi$, GRATI $956 ^ DISP.IIL DE VOLUN.T*ATE; iis , qui etiam fi n le&is eburneis, etiamft in locis po- Ep (f [ j l. nura matur apricis, - fervorem tamen vel frigus infii fibi languoris evitare mon poteft. Sic ergo dewones et- Poffem d etiamfi per atra j r iamfi im templis colantur. auratis , l li n i difcurrant , igne femper ardent gebennali. Yta Br- j ter ad noftram doctrinam, qua ? D , fe pA convenien dicimus , ignei infernalem fpirituales adipifci m Ul yroprietates, & per modum fpeciei impreffze uniri intelle&ui Ange lorum damnatorum: ficut effen- tia divina phyficé per mo dum fpeciei imprefïæ unitur intellectui Beatorum. . Ad 9. dift. a. Communi s fententia Theolo- DI orum ita docet, intelligendó per communem c. intelligendó receptam uniuer- Pedm veceptam communiter. aliter. n. a. Comm uniter autem recepte fenten- tiz licet opponere communiorem Patrum, prout hic opponunt ur; preter enim citatos etiam fen- tentiam hanc docent. 1. S. FurceN T1vUs de "[rinit. cap. $. de deemonibus loquens ait: m pec aéris ima. detrufi. feroantur. in, judicium puniendi. h, € 2. S. GaEcon1Us 4. Dialog. cap. 29. docet, diabolos im fine mumdi igne corporeo cruciandos e[fe 5 0T ergo etia m fupponit, eos etiamnum non efle in inferno, u bi fupponitur effe ignis corporeus, fed fib N U tantü m in aére, übi fecum ignem circumferunt alem faltem quoad proprietates. 9. & oti fpiritu a BERN ARDUSs Serm. de Tranfitu Malachiz dicit: Definita quidem . fed. nondum. promulgata fontentia eff ! &1 ?ïndetä diabolo ;; jam ignis paratus eft, quamvois nondum ille fit pracipitatus in 18 nem : modico adhuc tempore tmy 4. IRnEN &vs L.s.contrahe- finitur malignari. No refes. c. 24. ait: Diabolus efl unus ex. bis 4ngelis, RUT nt àt Paulus ad Ws quz fuper. [piritum va'e'ïz's prepofii fu Epbe- T5uy 2 P li GRATIA, ET MERI TO A-N'GE-LOXR. 357 W[h! Epbefros ait. Simili modó expreffiffimis termints Z/Zäg À Ilf leguntur de doemonibus plerique SS.Patrum, quos / D] poffem adducere. uceomnia confirmantur ex Apoc. 12. v.9. ubi dicitur ; JDraconem fwiffe pro- T jeum in terram. n Et Chriftus Luc, to. v. 18. te- ftatur, fe vidiffe atanam füut fulgur de cwlo ca- ii j deutem ; utique in terram , quó fulgura decidunt. ( l e * L * * * * * * * * * * * * n * * * 2 Jnll DISPUTAT lo IV.. M yay De imperio», poteítate, & opera- W tionibus docemonum, [l lt t d QU/ESTIO I nl Zn, C? quale, detur IMPERIUMfeu It REGNUM demonum ? Wj hu OTANDEUM I. lmperium ab Arz'/lotele in gï&ö libris Politicorum dividi in MowARcHI- i N RU CUM, ubi preeft unus poteftate directivà M & coattivà independenter ab alio inferiore; & ii in ARISTOCRATICUM, ubi prefünt Optima- Til Ejï $: &in DEMOCRATICUM, ubiregimen de- j lL pendeticonfenfuüpopuli —Aliiadduntimperium MIXTUM ex Ariftocratico, & Democratico. p j NoTANDUM 2. Imperium aliud effe De- Az.gelh SPoTICcUM, quod habent Domini in füua man- T j cipia; & aliud CrviLE, quod habet Princeps j 3 in 958 DISP. IV. DEIMPERIO, POTEST. n in fübditos. Utrumque veró conjun&um eft cum pon dJlJ poteftate praceptiva , G coattiva. i, n !) DICO rz. Nondatur imperium demonum [ pontar proprié dictum. m of fon PROBATUR I. Nullus deemonum habetin QrCS hn alium poteftatem preceptivam & coactivam. r Ergo. "Znt.. prob. Si daretur in deemonibus ta- llo n lis poteftas, vel effet illis innata ex conditione l gl d5 ftatüs ante lapfum, vel effet primüm de novo u 1 collata à Deo poft lapfum, vel effet tyrannicé Metas f àLucifero ufurpata? neutrum poteft dici. Ergo. n ( Min.prob. Nam inprimis Angeli boni non ha- m quo bent tale imperium 3. quia in Scripturis nullum BRU reperitur exemplum , quod unus Angelus bonus wcpol in alterum exercuerit poteftatem dominativam f (118 ( v.gr. alium mittendó ad exhibenda hominibus of- KC CO ficia, vel aliis precipiendó , vel compellendó , vel fint ec in diffenfü opinionum appellandó ad fuperiorem. pecia Dein non eft verofimile ; Lucifero poft lapfüm fore, collatam fuiffe ejusmodi poteftatem dominati- Id pat vam, utpote effentialiter tendentem ad malum. tim ?. Ut enim fcribit Apoftolus Rom. 13. JVon e/? po- d d teflas mifi à Deo. — Qu autem. funt , à Deo ordinata W g funt. . [taque qui vefiflit. pote[Zati , Dei ordinationi Merni refiftit , quod de dermonibus Lucifero inobedien- tibus dici nequit. lNeque tertium dici potefts Y QU lint ) quia nec reperitur authenticum exemplum coa- "TA éionis tyrannice unius doemonis cruciantis erga alium deemonem cruciatum ; neque poteft.expli- Witm Ui cari, in quanam vi aut qualitate naturali, An- gelo ex conditioneftatüs propriá, confiftat illa tpan li poteftas coactiva ad alterum. P Rlo. t , E — i ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 359 It PRosATUR 2. Angeii boni füperiores non dirigunt inferiores, nifi illuminandó , fuaden- lm | dó, borvtandó: quia tantüm horum modorüm ha- bentur exempla in Scri ptura, ergo etiam Angeli mali ordine füperiores non poffunt dirigere in- ' feriores, nifi in/pirandó, fuadendó , - & bortandá, 1 ROBATUR 3. lbi non datur imperiurm ( proprié dictum, ubi in nullo fübditorum datur n libertas, fe ad jubentis mandata movendi, alios [ ä citandi, mittendi, conveniendi. &c. fed eali- bertas non datur in deemonibus. ln Ergo. Min. lt prob. Omnes dcemones fünt captivi, & ligati W tam quoad potentiam intellectivam, quàm loco- Q motivam. Certum enim eft, quod doemones V rl nec poffint ire, quó volunt, nec inveftigare aut j ï fcire contingentia in hoc mundo, que volunt : | nec communicare fibi invicem notitias, quse Vo- a ( lunt communicare, nifi que in cafu particulati Í apl fpecialiter uni vel alteri deemoni inveftigare, Ícire, aut communicare à Deo permittuntur. (]ï li Id patet ex pluribus textibus Scripture. Sic e- nim 2. Pemi?.90.4. dicitur: — Zfmpelis mon. peper- l BU eit, fed rudentibus inferni detrattos in. tavtarum tva- didit cruciandos im judicium referoa Rudentés yi Ü li inferni hoc loco videntur irrefolubiles fud'nattr- potel ; rí, cum demones in eo loco, in quem detru- Q dunt, in judicium refervent. t in Zpiftola 9f ïl] j de v.6. .ngelos, qui nón [ervaverunt fuum prin- cipatum, in judicium magni diei vinculís eternts. füb n Ü caligine veferomvit, liisc caligo non eft atris, quo j | ) caligante fpiritus limpidiflime vident, fed mentis, ita ut deemones de contingentibus in mundo nil fciant, nifi quie Deus cuivis eorum in particu- Z4 lari s jil 3.;50 pisxg. IV. DEIMPERIO,POTEST. C lari permiferit. Et Apocal.20. v. 1. & 2. dici- (ili lgl tur Vidi Angelum babentem clavem aby[f;, & ca- fe il ienam magnam in manu füa ; €9 apprebendit dra- conem. ferpentem antiquum , qui eft diabolus & fata- M mas, 69 lgavit eum per annos mülle, C wifit eum )mD in aby[Jum, €9 claufit, €&? fignavit fuper illum, ut, d ( qvon. feducat amplius gentes , donec confummentur anille | fretfm anni; & pofi boc oportet illum [oboi modico tempo- llj Ye. - - Ét cum confummati fuerint wmille anmi, et & exibit, €9 fe- i 1l$ folvetur Satanas de carcere [uo , ducet gentes. Et Tobie c.8. v. 3. Rapbail. Zinge- Yqua Qooni lus apprebendit demonium , 69 religavit illud in de- fério. fuperioris. Zgypti. * ! It DICO 2». Imperi um demonum eft tantüm W i Democraticum, in quo poteftas fup eriorum tan- D tüm in fuafione confiftit. PROBATUR. Subordinatio bonorum An- (1 gelorum tantüm confiftit in fübordinatione illu- noteft Bul i ftrationum, quatenus Angelus fuperior dirigit inferiorem illuftrandó illum de voluntate Dei in hi, : Tum agendis particularibus. |Ergo etiam fübordina- tisdid tio doemonum non confiftit in alio, nifi in ma- nifeftatione voluntatis obfirmate in malo in füpe- $ul riore, & unaperpetuá refolutioneafJentientis malo fint : in Angelo inferiore. Qn d CONFIRMATUR. Plus non evincitur ex T Scriptura, traditione, & ratione, prout pate- liugg Q bit ex folutione objectionum. f j Solvuntur Objéctiones. | Ü OngpicirUR r contra r. G 2. conclufio- linj » nem. Chriftus Matth. 12. v. 26. fupponit, dari h. regnum domonum. Ergo datur. .4ni. prob. d Chri- 'IESTI ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 3,61 2 (j ( * Chriftus dicit: Omme regnum divifum contra fe li /1 [ defolabitur 5 & fi Satanas Satanam ejicit, adversüs Je divifus efi. — Quomodo ergo flabit regmum ejus? t REsPOoNDEO. dift. a. Supponit dari re- fjj T gnum Democraticum confenfione animorum per- petua & obfirmata in omne malum. c. Monar- t il chicum vel Ariftocraticum praeeminentia autho- HN n ritatis, jurisdictionis, & poteítatis. n. Non e- ] nim eft verofimile, quod Chriftus in Lucifero, j n i & aliis principibus tenebrarum, quos tra&avit T tanquam mancipia, agnoverit poteftatem juris- dictionis in alios deemones. Certé in tota Scri- ptura non poteít inveniri ullus a&us ejusmodi t W jurisdi&tionis ne Angelis malis. que in Angelis bonis, neque in L] J l OsBjJrcrTUR 9. contra easdem. Datur Id Il poteftas jurisdictionis tam in Angelis bonis quàm in malis. dij Ergo etiam datur verum imperium. Di 1 4Int. prob. . Dantur legiones Angelorum bono- DRU rum &malorum. Ergo etiam datur poteftas ju- TU risdictionis. dnt. prob. Chriftus Mattb. 96. v. L 53. ad Petrum ait: m puias, quia mon po[Jum n TOgare pairem um , (s exbibebit mibi modo jlus quám duodecim legiones zfngelorum? Et Luc.2. — Fa- M nf ub Et Ga eff cum Jngelo multitudo mülitice celeftis. i Luce 8.v.930. JEfüsinterrogans deemonium di- Cit: Quod tibi nomen efi? 4t ille dixit: — Legio; quia intracerant demonia multa in eum. -- . INum- Waverunt ; quomodo [anus fattus fuiffet à Legione. | condüïïef Marci $. v.13. dicitur: Immundi Jpiritus. intro- '()Illïtaöä jerunt im porcos , & pracipitatus: eft grex in mare ad duo müllia. lii ä* Z5 Re- Dj 362 DISP.1V. DE IMPERIO, POTEST. A REsPONDEO. n.a. ad prob. dift. Dantur nl legiones fic di&c à numero & fuübordinatione tone dignitatum & officiorum ac operationum. c. fub. a juri; ordinatione poteftatum. n. Subordinatio An- uthot gelorum bonorum tantum confiftit in eo, quod fs fuperiores fint in májori honore, & illuftratio- fratio nes divinz à Superioribus defcendant in inferio- foribt res, non autem , quod unus Angelus habeat po- Ài teftatem precipiendialteri. ltaque etiam in doe- monibüs , quidquid agunt dcemones excellentio- getuit n ris naturz in inferiores, totum fit fqadendö & hortando. xomift finte 4 OB]ICF:TUR 3. co'ntrav easdem. Datur fcdd Hierarchia codleftis. Ergo etiam poteftas juris- fidetu di&ionis in fuperiore ad inferiorem. — Zmt. prob. du ex communi fenfu Do&orum, qui jam à duo- iftcio decim fieculis in füummo pretio habuerunt librum MEIOT) Dronvszrt de Colefti Hierarcbia. f trjugl ldean CowrrRMATUR. D. Paüluä inter Ange- los meminit Poteftatum. r. Cor. 15. v. 24. Cum (i Wittd Q evacuaverit omnem principatum , &? potefratem C vir- vutem, - Ex Ephef. 1. v.2r. Supra ommem princi- | ^mon patum , &? poteflatem & virtutem ,. C& dominationem. Vorür Ut innotefoat principibus & pote- itmon Etc:5. v.IO. u flatibus in celeflibus. Et c.6. v. 12. Eff mobis l ere NU collu&tatio adverus principes C? poteftates, contra mundi vettores tenebrarum barum. Et ad Colofs. 1. v. 16. M j In ipfoó condita funt univería in cmlis C9 n terra, t f five tbroni, fice dominationes, [Foe principatus , free ! (ue pote[tates. Et c.2. v.15. Exfpolians principatus [ Et r. Petrt.3.-v. 22. Subjiettis fibi 1 g, (9 pote[Zates. ï.*m pe. ngelis, & potejiqtibus, virtutibus. - REÉ- HEsT ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 363 D REsPONDEO. dift. a. Datur Hierarchia Laf confiftens in dependentia inferiorum ab illuftra- o f tione fuperiorum. c. confiftens in fubordinatio- 0.4n nejurisdictionis & poteftatis. n. Nam ipfemet ld Mi 4) author illorum librorum fe explicat, quod ordo L) illius Hierarchicz tantum confiftat in ordine illu- A ftrationum, non in poteftate przcipiendi infe- xätpo rioribus. Ill Apn CONFIRMATIONEM. dift. S.Paulus Wt meminit pottflatum , fic dictarum per relationem jj ! ad re&am difpofitionem & habitudinem eorum hominum, qui in poteftate conftituti funt vel Jb relate ad doemones , quos potenter coércent. c. fic dictarum per relationem ad alios Angelos. n. ]i j videtur, quad nomen poteflatum Angelis unius li alicujus chori folüm conveniat ex nova divifione ä 1bïll officiorum poft lapfum Luciferi relaté ad guber- nationem generis humani, habito refpectu ad cujuslibet naturalem ftatum & ]dearum, & ad merita. præcontinentiram ( / Os5]JICITUR 4. contra easdem. Leguntur J varia exempla, in quibus celebrabantur Synodi 1 demonum, pr&efidente & 4 fübditis rationem M actorum exigente illorum Przfec&to. Ergo apud | dceemones habetur forma regiminis. dni. prob. L 5 ) 8b exemplis. ParMvuM habetur apud Cas- n i SIANUM Oollat. 8. v. 16, ubi fic fcribit : Regi Y autem immundos fpiritus à mequioribus- poteflatibus , i l eisque fubditos efJe, preter illa foripturarum . teftimo- l]s, : W 9?ia que in Evangelüs quoque, calummiantibus Pba- !l j W rjfeis Domini legimus ve[ponfione deforipta : i ego, u i» Beeluebub principe demoniorum ejicio dewwnes: enam per[picua C9 experimenta San&borum mulia. mos docent. 2 n 364 DISP. IV. DEIMPERIO, POTEST., ii d docent. Nam cum umus ex fratribus moffris im bac Á folitudine iter ageret , advejperafcente jam die antrum fä Qul quodda m reperiens , ibidem . [ubflirit , vtpertinam vo- TT lens in eo Synaxim celebrare. Ubi, dum pfalimnos Wl A ex more decantat , tempus medie mottis exce[]t. — Cum- i, que finita folemnitate refeGturus la[Jum corpus paulu- Jft! lum refedifJet, repente cupit catercas damonum umdi- j0N $ que confluentium innumerabiles iniueri, que infinita y E0O conflipatione atque ordine. lengif]no procedentes , alie P ?R preibant principem fuum , alie fequebantur. Qui Ti tandem aliquando 6 wagmütudime procerior cunttás , Md €9 a[pettu terribilior ,' adoenit , ac pofitá foliá cum f f in tribunali quodam füblimiffimo . confediffet , unius. cu- jusque a&tus diligenti cepit, examinatione difcutere , il- wf bmo losque qui necdum fe circumoenire endulos fuos potuiJe dicebant , velut inertes ignavosque à con[pettu. fuo cum Wtl WE noia $ injuria jubebat expelli; [patia tamii tempo- i. vis &P opus inamiter expen[um cum. fremitu furoris onc exprobrans. lllos verü, qui fe muntiabant configna- Mi ios fübimet decepiffe, fumms laudibüs cum exultatio- ne, ac favore cuntiorum , ut foriifjuos. bellatores ad L TTE exemplum cun&torum gloriofiffamos coram omnibus . emit- iebat.. In quorum mumero, cimn quidam nequifmus vl j m Spiritus , utpote quendam. trünnpbum fiblimiffrmum LUET. ü*'aæï delaturus , letior advemiffet , momen monacbi optimé cosniti defignavit , a[ferens , fe pofb quindecim. annos, LOT quibás eum jugiter obfedifet, tandem aliquando pra- ii valuiffe, ut eum eddem ipfa motte vuina fornicationis D Atj elideret : mam [e eum cum quadam facra puella mon 4 tyr ![l folim ümnpuliffe, ut flupri crimen. incurreret , fed et- H 085 iam per[uafi]le, ut eam fibi jure conjugü vetentaret. u Super cujus velatione cum. immane cunttorum. gaudium J ( fui[fet exortum , . fmmís à principe tenebrarum. lau- Ln dibás 'EST ET OPERATIONIB. DOEMONUM. : 368 . L dibás elevatu dtiny s, mapntsque preconits coronattts abfcef- N fü. .durora itaque füperveniente , cum ommis bec LUETY ab oculis evanuifJet demonum multitudo, dubitans fra- finy ter de affertioue [pirittis immundi, magísque iratus , (i quod inolità confuetudinis fue fallacid fübi voluiffet Ilj üludere, & inmocenti fratri inurere crimen incejhi , lj memor Eoangelice fententie, quod in vERIT ATE T NON STETIT, QUIA NON EST VERITAS j Ut IN EO5 CUM LOQUITUR MENDACIUM, ( DE PROPRIIS LOQUITUR, QUIA MENDAX t EsT: Pelufium petüt, ubiillum quem fpiritus im- [ Il mundus a[feruit e[Je dejetum , moverat . commorari. h Erat. fiquidem illi etiam notiffrmus frater. ;dem cum 'sd' requifrJet , reperit , quod ea mote, qua teterrimus itj ille demon ruinam ejus fuc coborti , «vel principi nun- 1 d ciaverat , mona[lerió prifTinó derelictó , vicum fetüfet, p & cum defiena lutus. ta puella fuiffet. lapþ miferabili devo- ii f SECUNDUM habetur in vitis Patrum Lib. s. li libello 5. his verbis. — Senex quidam fodebat im lon- "i ginqua eremo, qui babebat unam parentem , que. de- Al« Jiderabat eum «idere ;; pofl multos annos quafroit in n quo loco babitaret ; & furrexit, & wenit in viam Y eremi illius, & inveniens camelarios adjunxit fe cum j 1] ilis, C& ingrelJa eff cum eis in eremo: — LHuc emim (f trabebatur a diabolo. ^Que cum veniflet ad januam J Senis, cepit fignis indicare fe ipfam, dicens: — Ego f ila parens tua 5 & manfit apud eum. — Erat autem n alius monacbus fedens im inferiori parte, qui imple- T bat fibi furifculam aque bord . qua anducare xvoluif- F u Je 5 & fubitó oerfabatur. farifcula, & reverfabatur Ill i uj ! aqua ; qui infpirante Deo. dixit in femetipfum : — In- "L gredior in eremum., & dico boc quod mübi evenit de [] aqua , xl yt 966 DISP.IV. DE IM—PERIO, Portsr." autit ? aqua , [enioribus , & furgens abüt; C2 cum feró qiul, | factum e[Jet dormivit n templo, quodam. idolorum. juxta oian & audioit notte demones dicentes : Ifla . notte yi J " h lil pracipitavimus illum monacbum in fori icalionem : quod NTP cinn audiffet, contriflatus efl, &9 perveniens ad fe. ii nem. invenit eum iriflem , 9 dicit ei: quid facio qjr m abba ?. quia ünpleo tmibi vafculum aque , C borá manducandi effunditur. Et dicit ei fenex :. Tu ve- ii yit nifti interrogare me , quare furifrula iua *ver[atur , g(ld j &? e$o quid facio, quia bac motte cecidi in fornica- tionem ? Cui refpondit : .Et ego cognovi. Et dicit jj " ïepm'n ei: Tuundefüis? Qui dixit: — Dormiebam in tem- & audivi demoenes loguentes de te. ^ Et dixit AUl ff plo, enex : Ecce ego vvado ad faculum. — llle autem ro- ipun j i, f gabat eum dicens: Noli, pater , fed permane in n dibd loco iuo ; 1nulierem. vero' dimitte binc : boc emümex L. Mi G eccur[i. inimici contigit. —Quo audito [enex [uflinuit, extendens ,. €$ aggravans conver[ationem fuam cum Vl ll il : lacrymüs, donec rediret im priori ordime fuo. 'Tegg TIUM recenfet D. GREGORIUvs Dia- ACd 'a log.3. C.7. ubi fic fcribit: — Sed ecce dum fatta A fortium virorum. narro, vepente ad memoriam Qenit, m:qmcque u quid erga ZIndream Fundane civitatis Epifcopum di- Iul vina mifericordia fuerit operata. Quod tamen ad boc 'JUP l &j legentibus, ut valeat, exopto ; quatemus, qui corpus ut, ( fümn , continentie dedicant , babitare cum faminis non titunia grafumani , me vuüina mente tantà. vepentina. furvipiat, MU quantà ad boe quod malb concupi[oitur, etiam pre- ttri ] fentia. concupite forme famulatur, —.INec ves efr du- ufyot j bia quam marro : quia penb tanti in ea iefles [unt, ! (ua quanti &j ejusdem loci babitatores exiflumt. —.Hic nam- Wf li que venerabilis oir. cum vitam multís plenam virtu- ?fr, üdjï onti» tibás ducerei , [eque [ub þzcerdotqli cujodia in £ Aen- " *"»!0, 'UCJJ z Tl ET OPERATIONIB, DOEMONUM. 367 ( i mentie avce cufrodiret , ^ quandam. [an&timonialem. fo- münam, quam Wd li [ ; Jecum. prihs babuerat , moluit ab Epif- copii fui cura repellere, fed certus de fua. ejusque con- J M/[ tinentia, fecum banc.permifit babitare..—.Ex. qua. re W/g. attum efi , ut antiquus boflis apud ejus animtim. adi- | iL um ientationis exquireret. INam. capit. [beciem. állius j l oculis mieniis ejus imprimere , ut intelle&ius nefanda lig cogitaret,.— Opuadam vero die S'udeus quidam ex Cam- ^ panie partbus Romam -veniens p «carpebat. iter, i u lii Ií l qui ad fundanum. clioum . perveniens , cum jam diem Vefperajoere cerneret ,. &? quo declinare. po[fet, wmini- t mé reperire, juxta.4pollinis templum fuit, ibique Mht 1 t f& ad. snanendum contulit. - Qui ipfum loci illus fa- crilegium pertime[cens, quamis fidem crucis. minimb a baberet , fienó tamen crucis. fà munire curavit. ANotte ttut aulem media ipfo [olitudimis pavore turbatus peroigil if jacebat , C^ repente con[Diciens vidit malignorum [pi- T ( vituum turbam , quafi in.obfequium. cujusdam potefta- ts preire, eum verb, qui ceteris praerat in ejusdem $] gremio loci confediJe : . qui cepit. fimgulorum; fpirituum nji obfequentium fibi caufas. a&tusque. difcutere , quatenus. t unusquisque, quantumnequitie gef[J/f]et inveniret : Clan- n que finguli [piritus ad inguifttionem. ejus exponerent , Ü quid operati contra bonos fuz;[knt . Wunus in medium:; At profiliit , qui in Z4ndree Epifcopi. animum per. [eciem. -^ o Janttimonialis femine , qua-in Epifcopio ejus babita- iH'ï'iPW) bat , quantam tentationem carnis commovil[Jet ,. aberuit.. j j Ciun verà. boc. malignus , qui preerat. fpiritus inbian- 4 li der audiret , C5 tantó. fübi fa&um lucrum grande . cre- 'z yJ í deret, quantó [anCtioris viri animam ad lapfum . per- j I ditionis inclinaret, ille fpiritus, qut bec: eadem fate- "RL batur, adjunxit: quía usque ad boc quoque die pra- u tertjo , 'vcyþ;rtind- borá ejus meniem iraxerit, ut in ii terga / - bl 368 DISP. IV. pE IMPERI*O, POTEST. [ terga: ejusdem fcmc"timæzz'cüz's femine blandiens alapam yiel | davret. Tunc malignus fpiritus atque bumani generis i [ y;flü antiquus inimicus exbortatus bunc blandé efl, ut per- ij quatenus ruine illius fingularem ficeret, quod cepifJei : i Bu inter ceteros pahnam tenerel. Cumque Sfudeus. qui u adoenerat , boc *oigilans cerneret , €9 magne formidi- du d 4 nis anxietate palpitaret , ab eodemi Jpiritu, qui cuntüs ha 9 ui requirerent, illic obfequentibus praerat ju[Jum eft , ufdje uisnam effet. ille.qui jacere in. templo 'eodem prefum- A: pffa. Quem maligni [piritus pergentes & fubtilius frma f ántuentes Crucis snyflerió fignatum oiderunt , mirantés- gthorit que dixerunt : VAE V: VAS VÀCUUM ET SI- graic. GNATUM, quibüs boc renunciantibüs cuntta illa ma- [^' apsa lignorum [pirituum . 1u rma difparuit. 3 udeus *vero, BUA qui b ec viderat., illicó furrexit , atque ad Epifcopum T per ub feflinatione peroenit. Quem in Ecclefía fua repe- " st Tiens . feorfüm tulit , qua tentatione urgeretur , inqui- d vit. cui coufiteri Epi[copus tentationem. fuam «verecun- / M epe datus moluit ; cim vero ille diceret , quàód in illa tal bwpi Dei famula pravi amoris oculos injecifft, atque ad- buc Epifcopus megaret , adjunxit dicens : quare megas, gr,q i, quod inquireris, qui ad boc usque vefpere befterno per- du&us es, ut pofleriora illius alapá. ferires ? ad que Qd ce Md t mimirum «erba deprebenfum [e Epifcopus intuens , bu- "H wüliter confe[Jus efd, quüd priàs pertinaciter - negavit. QUE Cujus ruine 69 verecundie idem Judeus confulens, qualiter boc cognovi[Jei , vel que in. comventu maligno- vum fpirituum de co audici[fet , indicavit , quod ille ti0 f I üt agnofcens ,. fe ad terram protiniis in. orationem . dedit : n fs snoxque: de fuo- babitaculo non. folimm eandem .Dei famu- lt lam, féd omnem quoque feminam , .que in illius illic obfequio babitabat, expulit. In eodem. veró templo nj | 4dpollinis , Beati z4ndree pofloli repente oratorium Tünfor L d fecit, Tl [ ET OPERATIVONIB.-D!XOEMONIUM. 369 ll dläþam j £j fecit, atque omni illa tentatione carnis funditüs caruit. D Judeum verà , cujus ifiome atque increpatione. falvatug , li þff. eft , ad eternam falutem traxit: nam. Mil dmbutum , Jacramentis fidei atque aqua baptifinatis emundatum ad Sag- Qe Ecclefue gremium perduxit. fjj ui Hebreus idem, Sicque fattum eft, dum [aluti aliene confulit , -perue- ij niret ad fuam, Cj omnipotens. Deus. inde. alterum . ad Ug bonam vitam perduceret , Unde in bena vita alterum hdn. cuftodifft. Mlucusque s. GREGOR1US M. l. cc. Ji RESPONTDEO. tr.a. dift. c. Ergo habetur D forma regiminis Democratici, ac imperfe&i fine .ET t authoritate precipiendi aut puniendi. c. . Mo- ltht narchici, aut Ariftocratici. n. " In addu&is ex- 2 emplis tantüm habebatur Conferentia ultronea doe- | l u monum ad idem opus ex fpeciali permiffione di- juny vina pertinentium. Quod focii criminum diver- n fie dignitatis invicem conveniant fefe invicem laudent aut vitu , Conferant, & 1 / Ti perent, non pro- l !lldf bat dependentiam quoad poteftatem przcipien- u d di vel puniendi; neque etiam in his exemplis le- * ls gitur, quod przefes Conferentiz quidpiam prz- Ceperit, L vel aliquos puniverit;. fed tantüm, Ug quod certa deemonum turba in loco determina- to ad tentandos illius diftri&us vel parochize ho- , D (j mines à Deo fibi relictze invicém fu a aCta contu- af u lerint, quod non eft incredibile. ii OBjrcrTum s. contraeasdem. n Evan- ul i ge lio habetur, quod unus deemon in alium uta- T j tur authoritate herili, qua alios fumit per mo- pijm dum fervi ad fua negotia. Ergo. .Zhni. prob. Matth. 19. dicitur: Dnmundus fhiritus vadit, & j l j n i afJumit feptem alios fpiritus Jécum. nequiores fe, & intrantes babitant ibi. , p Aa; D.admort. Tract. de Angelis, Rz- - f 570 DISP. IV. DE IMPERIO, POTEST. j REsPONDEO. D.à. ad prob. dift. affumit p alios per modum invitant is, hortantis, in füub- . odum przcipientis. n. ateti fidium vocant g. C per vt ( re Nam eoipfo, qu od illi alii fpiritus fuerint nequio- feriores ac fübditi, fed potius fitites ves, non erant in de parati ad malum, yon fe füperiores, aut focii aliun C qui fola invitatione trahi poterant ad malum. qima porem QUJSTIO II. Quian D dem Zn dentur in natura. berba , lapides , ligna, fitates aut alie res maturales, que babeant vitm na- num el 4 demones, C? tmale- tdemeni | iuralem. contr ficia ? yti: f g o DI CO. Non dantur; hinc adhibere ejusmodi Qiofer res contra daeemones & maleficia, prout eri | li el folet in amuletis variis, fuperftitiofum eft. fitiori -PaonaTun Conclufio. 1. Silapides, li- Wienfs gna, herbz &c. naturalite r cruciant doemones, r Qm) tunc etiam potuit creari igni s infernalis, qui na- Nocffen fed hoc eft impoffi- turaliter cruciet doemones ; 401 m bile, juxta omnes "Theologos, afferentes, quód 1, f naturaliter; unde s. Au G u- debeat elevari fälper func"tæ ( sTINUus Lib.20O. de Civit. Dei c. 1. ait : Miris, idie men vtris iodis pena ignis corporei affligit Spiri- liC a fed ta fernali, £us. Quid autem opus foret igne in t fbi. totfupernaturalibüs operationibüs. In fenten- V ex tia enim iftorum poffet in inferno Deus doemo- F;nfatiol nes & fagas convenientiüis cruciare per ejusmo i Wdy amuleta, jam per fe habentia vim naturalem ä'he'rbi; ' contra dcemones & fagas. Ts PRO2A- ÉÀ NESTI ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 371 ifij PRoBATUR 2. 1 (j Si lapides & ligna agerent in fpiritus, tunc vel agerent per qualitates peri- lU 1 pateticas, vel per m !tj otum & figuram partium ? Il fed neutró modó id fieri poteft: Non per qua- !) ln litates peripateticas ; quia qualitates deemones non fentiunt, utpote cüm non habeant o rgana, nec potentiam vifivam, auditivam &c. ficut & anima non fentit calorem, vel odor em, vel fa- porem fui ftómachi, vel fan guinis vel carnis ; quianon habetorganain ftom acho, B fanguine, &c. dein juxta TosTATUM in r. Reg. I6. q. 40. qua- i litates h odor, fapor &c. funt acc identia corpo- rum elementatorum, nec agunt nifi in corpora elementata; ergo deemones ab iftis nihil poffunt T pati: ficut enim ipfa corpora coeftia , quam- quam corpora fint, quia tamen non habent con- [ ditionem elementalem , non poffunt pati ab agente naturali, v. gr. cal ido.aut frigido 4 03 T fortiori, inquit Doctiff. Theologus Toft atus A- Q " bulenfis , dzemones, qui incorporei funt, non I poterunt pati ab his qualitatibus. Sed neque Y hoc fieri poteft per motum & figura m partium; ( eó enim non lzditur Spiritus , quia c ompenetra- i tur, maximé cüm he qualitates fenfibiles con- / ") l, juncte cum motu & figura partium in interme- dio aére fecundüm fuum effe reale moveantur, Spm donec ad organa fenforia delate , iisque ad mo- j nT d tus fibi analogos per talem conta&um obje&to- rum extrinfecorum concitatis primüm pariant ii fenfationem in anima. Hic autem modus fen- g 12 tiendi v. gr.. talia odorifera effluvia ab his vel il- lis hérbis emiffa, quz virtutem habeant fugandi fpiritus, plané non eft conformis nature fpiri- ( Aa2 tuum, DE IMPERIO,POTEST. f hia tuum, & demonis, qui , t loquuntur Philofo- f£0 in primum accidens , id eft in motum & phi, (orpó figuram partium poteftatem habet, & z/l.&iva paf- fabdt fivis applicare poteft. COoNFIRMATUR: Virtus agens/ majoris of tl bu debet effe efficacize , quam res patiens, alioquin non fequeretur operatio; qu & autem major vis togüt de quo, üt refert ft muri fub celo, quàm doeemonis, i, TOsTATUS in 1. Reg. 1. c.40. illud Jobi c. 41. jre o A SS. PP. intelligitur : Non ef? poteftas fubcelo, que 3 00 comparetur e i? Nihil igitur proderit omnis effi- cacia naturalis in lapide, herba, &c. nihil amule- d'em. tunde ta contra fagas & doemones. . Dj PROBATUR 3. Si enti a corporea, herbæ, haberent naturalem activitatem in ftüt t lapides &c. Qifet Spiritus tunc eti am haberent activitatem in no- firam animam extra organa fenforia, fed nullus jenat Tern: idfentit, nec alizzeft ratio, nifi quia anima eft purus Spiritus. Cüm ergó de utroque fit defi- Tedef O LATERANENSI, quód t nitum in CONCILI fintSpiritus cap. Firmiter de [umma Trinitate, etiam t fs ratio erit eadem : imo magis deberent agere in Vs f noftram animam, utpote formàm corporis eique. unitam, quàm in deemones non unitos corpori- tihis h Ita rosTATUS in r.Reg. 16. q. 42. ü m bus. PROBATUR 4. Silapides, herbze, & que M continentur in his amuletis , agerent in Spiritus, tfim tunc vel cogunt illos recedere, vel iis tantüm Mag nocentaverfione? Si demones & fagz precife t Q Q d dicantur habere averfionem à talibus rebus, no- cerent eb magis etiam contra fuam averfionem, ihe 1nO- Lïmath utpoteinodium talium amuletorum,ficuti dae qui ! "r pes magis folentinfeftare pios, & impugnare, fibi ! ) | P'OTM ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 373 " lu fibi adverfantur : fic demon non ceffat crucia- t re obfeffum , in quo eft prifens, etiam preefente corpore Chrifti in communione, à quo tamen ägenx thabet fümmam averfionem. Ergo etiam non ceffaret cruciare, etiamfi haberet averfionem à d (j talibus rebus naturalibus aut amuletis. Si veró cogunt , id falfum eft; quia plerumque non de- Q IIf l finunt nocere demon & fdge, ubi dantur amu- leta, & experientia monftrat ; ubi ifta dantur, li pre omnibus aliis locum effe maleficiis, ficut in 'V[ UMXE iis domibus , ubi affervatur maffa foctida, fi enim n domon & fage adeó horrerent foctorem, non eundem adeó amarent in aliis. i. PROBATUR 5. Siinentibusnaturalibus da- RUR retur talis virtus contra fagas & demones , . de- mms. buiffet nota effe Philofophis vel ratione, vel ex- ii ' perientia, debuiffet effe infpirata per diCtamina Yl interna Apoftolis, Epifcopis, Sanéctis & doctis PO! | Ecclefie Prelatis, quos Chriftus conftituit ad (TRL ( deftruendum regnum diaboli, debuiffet effe no- ta per fcientiam infufam Salomoni omnium ex " " il j filiis hominum fapientifimo, fed nulli conftitit ïf m li talis notitia, ergo Deus & natura non revelavit M nobis hanc vim per idoneos, fed per demones ; us tantüm, & confeffiones Sagarum. CoNrFIRMATUR. Sanéti & doCti non utun- lo J tur fimilibus rebus & amuletis contra demones u j G fagas, deberent autem uti, utpote pro amo- re proximi & zelo animarum adeoó ferventes, Ut j imó deberent omnes pii talia amuleta ex collo d appendere, & fecum deferre contra demonis 04 tentationes , ne accedat tentator. Jj igi j Patet itaque,. quod ifta nimiüm fimpliciter credantur à non n Philo- AÀàa 3 j 374 DISP.IV. DE IMPERIO, POTEST. offe Philofophis, fi enim revera tales res haberent Ü 9t vim, folüm cognitam fimplicibus , & plerumdue fj hd imperitis, incognitam tamen fanctis & piis, pre- r beret Deus occafionem zftimandi imperitos, vi- onei j lesac fimplices, & ad eos confugiendi relictis Jj qül X do&tioribus, quod foret peffimum in Ecclefia. otu etil PRonaTun 6..Si haberent res naturales berie h vVim contra deemones, debuiffet Chriftus locó jes olei infirmorum fumere amuleta, quz fimul cum TIUf , benedi&ione Ecclefiz; haberent vim naturalem 105 ad fugandos fpiritus in agonizantibus, idem de- | irafe ( beret fieri in Baptifmo, & Sacramentis, & Sa- cramentalibus , quz etiam & multis creduntur ysipe Jf c plüs valere cum benedi&tionibus , quàm fol be- | juntur nedi&tiones, cüm fortior fit, qui plura arma ha- bet contra hoftem, quàm qui pauciora, quod ehe ytd, tamen falfum eft, & piarum aurium offenfivum. ( i PRosnATUR7. Si certo conftaret de tali tit à virtute herbarum , tunc deberent etiam adhiberi ht vtf ab Exorciftis ad expellendos demones ab obfef- feti fis talia amuleta, & eadem ratione licité adhi- W0 l berentur ab Ecclefia , fi fciret dari talem virtu- Vf 11 tem ; fi veró non fcit dari, eoipfo non dantur, M df quia preefumitur Ecclefia omnia fcire media val- EU de utilia ad fpiritualem animarum falutem, cum iünti t interfit ipfius prudentic fuaviter easdem regere. fl PROBATUR $. Si darentur nociva doemo- u il ni, v. gr. herbz, lapides &c. deberent etiam da- i rigrata, quibus poffet conciliari eorum favor, " ürm ne nocefent; aut fi Deus doemoni naturaliter ingrata creavit, nonne etiam debuiffet creare Ll d M W grata bonis Angelis, quibus proin eorum favor poffet j ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 375 h poffet conciliari? aliàs utique Deus foret invi- T dus nature humanz, fi eam privaret tam exi- D mio beneficio , bonorum Angelorum favorem / Iucrandi. Verüm utrumque falfum effe vel fola lj ratione demonftrari poteft: Miror tantüm, quód aliqui adeo fimplices aut potius fuperftitiofi effe | potuerint, ut affererent, quasdam herbas, in fpecie has, nempe Artemifiam rubeam, barbam Jovis, Solfequium, Levifticum, Iffopum, Sal- | sl viam, Polegium, folia Sambuci &c. adeó effe 1j ingratas & odibiles deemoni, ut naturaliter eas . fugere cogatur, prout refert, & ex inftituto l has fuperftitiones refutat THY RzEUuS JESUITA P.III. c. 42. de locis infeftis. Hi certé infigniter falluntur à deemone. Omnis enim virtus, quz hisce herbis ineft, corporea eft; omnia, que poteft, in corpora tantüm , non in fpiritus pot- u eft, quia virtutes herbarum immediaté prove- niunt à principiis chymicis, mediaté vero à tex- tura & figura partium, ita, ut qualiacunque fo- l rent fuffimenta, neceffarió illa effe debeant ob- je&ta olfactüs; at ubi olfactus indeemone? Dein l ! ut res fint gratie vel ingrate, earum qualitas de- bet effe conveniens, vel difconveniens, quia ex earum fimilitudine vel ditfimilitudine oritur de- leGatio veltriftitia; non eft autem in fpiritibus five bonis five malis aliquid, per quod qualita- tes iftas percipiant, ficut (üt ait TosTATus in 1.Reg. 16. q.43.) cibus nulli eft dulcis vel ama- rus, nifi habenti potentiam guftativam , & co- ] j lor nulli triftis vel jucundus , nifi habenti vifum, y etiamfi hoc vellent. Ita etiam contingit in fpi- j ritibus, ut nec dulce nec amarum , nec gratum Aa 4 nec DE IMPERIO, POTEST. p 376 DISP. IV. P20! nec ingratum percipiant, quia carent potentió perceptiva harum qualitatum. ie a rl g PROoBATUR 9. Omnia corpora naturalia habent materiam, formam, proprietates, acci- g dentia in ordine ad effectum ac finem naturalem, dmoti! , fis 16b pariter fenfibilem; ergo nulla datur ratio in her- bis,lapidibus &c. fingendi proprietatem effentia- ] enit liter in fpecie caufarum & affe&uum fruftra- ag P0 neam, quz nec ratione probatur nec experien- tia, & econtra pofitivé probatur, quód Deus , ! imprudenter alligáffet talem vim creaturis, quia Qytas 1 retraherent à confidentia Dei ad habendam con- grtfam fidentiam in creaturis, & talibus amuletis; imo uppl Deus nequidem potuit alligare talem vim no- 15, D cendi deemonibus fuppofitó decretó Dei, quód tefe lapis, herba, lignum, & omnia entia naturalia ieünm. fuerint à Deo creata vi alicujus decreti abfoluti, al diftin&i à decreto puniendi lapfum Angelorum, 5 quod fieri non potuiffet in hypothefi, qua dici- Qe tur, Deus talem vim naturalibus entibus alligàffe. ho PRonaATUR Io. Deomones nunquam pof- t t funt agere in mundo fine fpeciali permiffione 1 hb j Dei, quz ergo effet ratio producendi talem qua- litatem inimicam deemoni? Si enim habent per- 1l i miffionem nocendi à Deo , nihil eos impediet, Brol ne quidem reliquie & omnia Sacra appenfa ; 1y quid ergo juvent amuleta? Ífi vero non habent Ti | permiíionem à Deo, quid opus eft amuletis, ho quie non poffünt pro me intercedere, ut Deus nï 0f1g demmoni non permittat nocere, prout tamen pro At me interpellant res facre, reli quie San&qrum, l Q)V 2 aut oratio humilis ad Deum. Wient PRo- t ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 577 Bo PnoBATUR 1r. D«omones poffünt red- dere Sagas infenfibiles contra a&ivitatem natu- TUl ralem ignis, cur etiam non contra naturalem dr aGCivitatem talium amuletorum ? .. Dein natura fa'em, Sagarum non mutatur per hoc, quód ferviant lr docmoni ,. ergo ficut prius non patiebantur à ta- R libus rebus & amuletis, ita nec poftmodum ; (l non enim priuüs horrebat amuleta, que poftmo- X dum Saga facta fuit. Dus PRoBATUR I2. Siamuleta agerent in dce- [ mones, non eftratio, cur non agant etiam in ii animas feparatas & fpeCtra, quod tamen etiam IN adverfarii non admittunt, quia nunquam amu- W leta applicant ad fuganda fpectra, & animas fepa- u ratas, precifé autem dicere, quia bonum ha- Arin bent effectum in fugandis doemonibus , non ve- ro etiam in fugandis fpe&ris, & hoc modo con- i I fugere ad qualitates occultas, fuperftitione non fu caret, quia fic omnes fuperftitiones quantum- n cunque enormes poffent excufari. PROBATUR I3. Si vis adfcriberetür his nf g herbis, nulla eft demonftratio, cur non etiam vim habeant contra eos characteres ignoti, & xw nefcio, quz lineamenta ex inftitutione homi- l num nihilfignificantia aut amuleta gentilium ï ii comprobata per experientiam ; ratio patet ex Mi i dicüs; quia pugnat eadem ratio pro his, quz ï Labeüv pugrat pro amuletis adverfariorum. ! jl PROBATUR I4. Ifta. fententia nullibi ha- bet originem, nifi in confeffione fagarum, fu- " perftitione gentilium, & authoribus füperftitio- AT ii fis, v. gr. Cornelio Aerippa, Theophrafto &gc. Ergo evidenter eft falfa, nec digna ut refutetur; quia n a $ per - u- I 378 Disr. IV. DE IMPÉRIO, POTEST. per omnes illos loquitur Pater mendaciorum, üt Cü, ql garur patetab exemplo. Sic tempore CHRYSOSTO- MI doemones, ut everterent gloriam SS. Mar- mendaCJ ipus f tyrum violenta morte fublatorum , in obfeffis dicebant fe effe animas hujus vel illius hominis, tD gonum & docebant animas converti in doeemones. Ver- ba s. caRYsosTOMi funt hec t. s. conc.2. de nima if Lazaro part.43. a. b. c.. Quin imo aliud multà cru- ss, if leficis ipfique infervien- n effe delius ( demon ) perpetravit , ma d rf tibus per bas operatio nes perfuafis , ut tenera multorum darent , [perantes futurum, l iaf adolefcentum . corpora truci Ve- t fU ut fierent. demones , rurfusque ipfis infervirent. non funt inquam , quid igütur hg rim non funt tffa vera, eft , quód demones dica nt: Monachi illius fum anima: i, fe um non credo , quia demnones dicunt ; u [anà propier boc ipfi decipiunt. enim audizore s. Hucusque Chryfoftomus. fT Idem docet s. &ucusTiNus Tom. 5. de Civitat. ts char Deil.or.pag.280. a.b. his verbis: illiciuntur au- Nutdi Ae iem demones ad inbabitandum per creaturas , quas non ipfi fed Deus condidit , dele&tabilibus pro diverfiate A Jn Üi'o6r Jis, mon ut animalia cibis, fed ut [piritus fgnis, ipn. ue cujuscunque dele&tationi congruumt per oaria genera ao Eu taliä lapidum , berbarum , lignorum , animalium, carminum , vituum; ut autem illiciantur ab bominibus , prius eos ttit ipff aftutilJrm na calliditate feducunt , vel in[pirando eorum hu) cordibus «virus occultum , vel etiam fallacibus. atücitiis us apparendo , eorumque p aucos difcipulos fuos faciunt., plu- aCd'p rimorumque dottoves. Neque enim potuit , mifi primum Tpu ipfis docentibus difci, quid quisque illorum appetat , quid Ut exborreat , quo invitetur nomine, quo cogatur, unde ma- ! li DI pice artes , earumdue artifices exftiterunt.. 'ubi inipe- UTR cie refert ligna , lapides , berbas &gc. — Ex quibus $. UT CHRYSOST. & AUGuUsTINI textibus clarum € qum [ E Jin l | ET OPERA'i'IONIB. DOEMONUM. 379 riorum]; eft, quód non debeamus credere confeffioni 6] Sagarum, quia demon per eas loquitur femper mendacia: fi autem poffemus credere in his ca- Obfzäffjs D fibus fuperftitiofis Authoribus & maleficis, prz- g beret Deus anfam hominibus, ut mendaciis de- T. d monum habeant fidem. Imó antiquitüs , & in prima inítitutione artis magicze docebant doemo- " nes, ifta entia naturalia lapides, herbas, amu- li u T leta effe fibi grata, quibus illiciebantur ad inbabitan- dum creaturas, üt audivimus ex S. Auguftino, & 2 fic ea effe tantüm Salvaquardiam dosmonis, ergo etiam funt falvaquardia deemonis ; unde falfum lr jl eft, quód ifta naturalia ideo juvent, quia mo- lii lefta, fed quia grata; & demon ipfe vult im- mitti angelos bonos, qui non nocent, fignatis Q littera TAU, itaetiam non vult nocere habenti- (iid bus characteres hos, herbas, amuleta , feu fal- AU ( 7) vaquardiam dcemonis, ut fic virus occultum, fuadue mendacia ipfis infpiraret. Hucusque ar- vt gumenta Philofophica; audiamus etiam Theo- hi logica. Wi PROBATUR 15. San&i Patres non appro. ii It t bant talia amuleta, ergo debent rejici tanquam fuperftitiofa, ficut omnia ifta, qux naturalem j vim habere creduntur in deemones. Sic Ta s. m AucusTINUs Epift. adPoffidium 73. pag. 129. l, y f 2. C. d. prohibet inaures virorum, quz füo tem- *pmm-.q pore putabantur agere in deemones, ficut nunc i amuleta. Verba ipfius fünt hec: Kxecranda au- i :j zem füperftitio ligaturarum ,. in quibus etiam inaures j virorum in fummis ex una parte auriculis fufpenfe de- : pendebant , mon d placendum bominibus , fed ad ferci- ?n ; j '.' endum demonibus , adbibetur. — Quis autem po[Jet fpe- j jl : ciales m 380 DISP; iV. DE IMPERIO, POTEST. i ciales siefariarum fuperftitionum probibitiones in fcriptu- lr eona vis invenire , ciun generaliter ZApoftolus dicat : nolo «os m a focios fieri demoniorum , I. Corinth. ro.. 69 iterum, '. qnit» que enim confonantie Chrifei ad Belial , if forté , quia ] ! ! m eof Belial nominavit , &$ generalem focietatem demoniorum áni,/ jrobibuit , licet- Chriftianis facrificare INeptuno , quia diriits? T nibil proprit vetitum legimus. ita Áuguftn. Sicut d ergo non licet Chriítianis facrificare Neptuno, wiuton quia nihil expreff? eft vetitum de Neptuno in fa- TU craScriptura, ita etiam non licet uti amuletis s contra demonem, etiamfi in S. Scriptura non ! vtüris expreffé prohibeantur , cüm generaliter fint pro- hibita ab Ecclefia mediis hisce naturalibus , üt vt t D if cont amuletis contra deemones non utente ficut in- D 1 [) (orint aures. 2. S..CHRYSOSTOMUS homgg COÍf- tita, tra Judsos orat. 4. fic habet: . Quod/i quis pretereat gitent curationes aliquas , dicatdue tibi , pollicentur remedium, urit & ideb ad illos curro: patefacito illarum impofturas, in- ! JNeque enim. alto ( cantaliones , amuleta ,' 'veneficia. enodo videntur amederi. ANeque enim «veré medentur, 1 lo Md abfit. Quin ego illud quidem long? iirabilius dicam , etiamft verb. fanarent , [atius tamen. efJe emori, quàm r ad Chrifli bofles accurrere , 9. boc modo fanari , quid stl MTH r r m enim prodeft curare corpus anima pereunte ?. Et pauló tnfi inferiüs ait 5 quód, etiamfi perpetuó patiamur à At maleficiis, non tamen debeamus confugere ad Tqm ]i amuleta, ficuti Paralyticus , verba funt. S. Patris, Wir, ET ficuti Paralyticus , qui triginia oto annos. detentus. fue- vat in infirmitate fua ,. & fingulis anmis currens. ad pi- f i Jfiinam , fingulisque annis repulfas-mon afJequebatur Jfa- LTT nitatem , mon tamen confugit ad vates, non adiit in- Wij cantatores, non alligavit amuleta , fed ex[pettavit divi- l Did. nam opem, g ideo fanitatem. fone admirandam. quan- Wij ain Tty ET OPERATIONIB, DOEMONUM. 581 Il f[y n ltl dam && inauditam a[fecutus ef]. — EÉodem modo lau- LU dat conftantiam Lazari in malis, quód nihil've- l Ilfïla)f Jl titarum artium, & amuletorum contra ea ufur- ^ fj Mf paverit, & potius fanitatem anime retinere, quàm corporis recipere maluerit, gue enim bec eft !ul Janitas , fi ántus tam amultas. babeamus cogitationes ac- b hi cufatrices? — quodf perduraveris paulifper , eosdue , qui ) vel incantationem aliquam canere «oluerint , vel aliquas IU applicationes (Cüt amuleta) applicare corpori, multa enim tj cum contumelia tuis ex edibus ejeceris , protinus ab ipfa 14 3 confcientia refrigerationem accipies , etiamfi millies ex- anpm- wurat febris, anima tua quovis liquore, quavis oratione A meliorem utilioremque mitigationem adducet. ita Chry- foft. contra amuleta. Idem S. Pater in 1. Epift. 9- WR' ad Corinth. c. 4. hom. 12. increpat matres, quód Itj amuleta, aliasjue fuperftitiofas res infantibus V, applicent contra maleficia; fic habet: Dum na- Ij tus fuerit infans , bic rurfas videbis amentiam , & cim " infantem xvocari oportuerit, wuüittentes eum vocari à San- iil Gis, üt veteres primb faciebant , accenfis lucernis , & if eis nomina imponentes , eficiunt , ut-ea , que diutiffi- [ J m duraverit , eodem appelletur 1nodo , quo infans ; binc ; Oud conjicientes futurum, ut. dià oivat. — Deinde cim J&- WO pius contigerit eum mortem [ubire immaturam ( Jfape au- u tem contingit ) fequetur multus. diaboli rifus , quàd eos n tanquam [Lultos pueros fit ludificatus. Quz'd dixeris de amuletis , & de manu appenfis crepitaculis, & de ffía- wWiine coccineo , C de aliis magna repletis [Lultitia , cim u F. infanti nibil aliud fit adbibendum , quàm crux ad c ufto- læhw,)fæ diams munc autem is quidem defpettui. eft. babitus » qui i m*i*;:":fg convertit totum orbem terrarum , & certum vulnus Un- i flixit Diabolo, & ejus evertit omnem potentiam , Jab- tegimini autem. Cg fhamini , & aliis amuletis creditur j 4ï pueri t j 0 382 DISP.IV. DE IMPERIO, POTEST. f i pueri tutela. & cuftodia. n dicam aliquid boc magis PT ridiculum? | quidnam *erà eft boc ridiculum 2 — lutum j uf mulieres in balneo accipientes , mutrices &$ ancille , cum y, Mr ( digito unxerint , imprimunt in fronte pueri, C fi quis n ial roget , quid fibi oult lutum , quid cenun? — malum, in- iue dini quit , avertit oculum , fafcinationem ( invidiam. |Pa- yium? pa! quania vis luti, & quanta virtus ceni!. tanta qui- dem , ut totam diaboli aciem fuget INon pre pudore m D I — P J ln € vultus tegitis? non tandem diabolicos laqueos afpicietis? s Mjra quomodo ab ineunte etate paulatim. fuas macbinas adbi- ï v; ; ial bet diabolus 9. mam . fi boc efficit lutum , cur in tua quo- que fronte boc mon facis , cim Jfis vir , & plena ac per- dicit vb ht fefta babitudine , & plures babes, qui tibiinvvident quam infans? cur mon totum quodue corpus luio illinis? nam xPhif fi tantam «im babet in fronte , cur non te quoque totum ml luto inungis. Haec funt vifus & comadia Satanica, a, u D i? Ci que non folim ad irrifionem , fed etiam ad. gebennam evertit eos , qui decipiantur. Miror, boc etiam feeri x atjcul po[fe apud eos , quà crucem adorant, €3 funt myf[terio- vt vum arcanorum participes. Idem S. Do&tor in Epift. iij ? ad Coloff. c. 3. hom. 8. &c. poftquam probavit :"ä:nun ji animam pro adverfis Deo gratias agentem affimi- türtifem lari SS. Martyribus, fic pergit, laudans eas Ma- Vint. trés, quee ex morbo aut morte fuorum infantum "IN nue- adeo. non contriftantur, aut ad alia media me- Irdefia dendi infantibus v.gr. amuleta confugiunt, fic Tinte : habet: Aurfus egrotavit infans: non fecit amuleta , tufjud Téb utatur ei Martyrium, mente non facrificavit filium. V En uid enim, f illa ( amuleta)) nibil profunt , fed funt im- Wl r pofiure, & ludibria? funt tamen, qui fuadent, ea prod- T. e[fe , & maluit infantem «idere mortuum, quam pati lp ádololatriam. . . . . amuletaenim, etfi enim de illiswnil- änta Md dicentes, lies philofophentur , qui ex dis rem faciuni , Deum m ! LET, OPERA TIONIBX. DOEMONUM. 383 ! bg lh . Deum invocamus , & mibil amplius facimus, £? que ldl[m? !41 fünt bujusmodi, €g? chrifHiana eft , inquit vetula, & fi- | Wläa?, h delis , ea res eft idololatria ? — Es fidelis? figna te. D !g Dic, bec arma babeo fola, boc medicamentum : aliud b autem nefcio : dic mibi, fi quis acce[Jerit medicus, & me- t li dicine dimiffis medicamentis incantet , eimne dicamus ray [ I,z medicum ?. nequaquam, — Medicine enim mon videmus Jtlin medicamenta. lia nec bic Chriflianifmi. . . . . ecce ) GIPM»? enim dico C5 predico *vobis omnibus , quàd fi quisquam LT fuerit. deprebenfus , mom parcam iterum . froe. amuletum 1 J / five incantationem , five bujus artis aliquid'aliud facim. L - -- dicitur quidam orator 9 dux populi /Atbenis alj- i J/ M quando bec (amuleta ) fibi applica(Je " deinde cum qui- du dam Pbilofopbus illius Magifler eum vidiffet, eum acri- Mi ter reprebendit, Cg illufi. —Sed mos adeb miferà affetti v Junus , u£ bis credamus. Qgtz'd verà aliud.quoque ridi- tl culum? — Cinis, €9 fuligo, &? fales. .Dein in medium lin i prodit anicula. Res plane ridicula &2 pudenda.' — Ocu- D lus , inquit , (Sage ) rapuit infantem. . Quousque. bec li Satanica ? uomodo mon ridebunt Gentiles 9- Quo— p eodo mon fabfannabunt , quando eis dicemus , magnam mlf e[fe virtutem crucis ? — Quomodo id eis perfuadebitur , u cum 'oideant , nos opus babere dis., quee ipfimet irrident 2 j Q Hucusque fulmina S. Chryfoft. in amuleta, quae vl me ii ab Ecclefia non folüm nunquam dpprobata, fed TU ii ex mente SS. PP. rejecta, & etiam igni in pabu- T lum adjudicata. Idem docent Epipbamius & Jfi- j u [] dorus. KErubefcantproin quidam Clerici, aut/Re- ligiofi fTercorari;i, qui contra maleficia adhibent um ( »u) [ | ftercora. I RzsPoNpETUm nunc breviter ad argu- gamnþfd J jl f menta Adverfariorum, petita ex S. Scriptura, j ubi dicitur : Sono cytbar& Davidic&^ expulfum etfe j ii J domo- li 0P 384 DISP.IV. DEIMPERIO, POTEST. dmonm demonem ex Rege Saul, . & Zngelum Rapbaelem 'Tob. c.6. dixiffe: quód fumus jecoris pijcis extricet ml Jf a omme genus dewoniorum, ^ea ommino non ftare, hgt quia SS. PP. & T T. dicunt, id fa&um effe divi- nitus ob myfticam fignificationem S. Crucis : ita yljrio J Picpint apud THY RX UM dedomoniacis p.135. MAT- THJEUS FILESIUs ino. Sent. dift. . & com- TRU qd dcem muniter TT. Legimus enim plurima in S. Scri- divetf ptura à Deo adhibita fuiffe figna externa , feu Sacramenta , feu Sacramentalia, qux non ipfa o o 9. Ad1. tex- s dafi caufant, fed fignificant effectum. tum vefponderi pote? , quód ille non dire&é dicat, yute ap ünli, pr er fonum cythare expulfum effe demonem, fed tantüm indire&té , id eft, dolorem regis per «nur fib liarmoniam fuiffe alleviatum. ' Sic patet ex ipfa (onvent S. Scriptura: Servi tui, qui coram te funt , querant 'nplenun bominem fcientem . pfallere cytbaras , ut quando arripue- ttnyi 9. rit te [piritus Dei malus , pfallat manu fua , €&g levius t elte feras , id eft, üt ait Toftatus , aliqualiter mollia- t Nv tur dolor. Hanc vim autem leniendi dolores O- apitür harmoniam habere fufé probat ex Ariftotele'T tiulcer ftatus, & Thyrzus ex libro Botii de Mufica, & Qdf m , quod ha- quodam exemplo Regis Danize Erici ii I) bet kRANTZ1Ius l 5. Danie c.3. ld 2. etiam Y Tterr non docere Angelum, vi fumi ve[ponderi pote[t o doemones expelli, fed tantüm afferere, ipfos fu- [ ! ünt ndos, quando fumus excitatus fuerit , unde ga m k fic ut non eft neceffe lotionem meam caufam effe 1 Ven Eclypfis lung, quod dum ego lavo, hoc acci- atl dat, ita neceffe non eft id dicere, fumum cau- jl fcis fam effe, qua deemones pellat, quamvis dum fu- Q mus fit, demones pellantur. EtinipfotextuTo- p fumum E. "lare bie c. 8. hoc inünuaþur, non enim dicit : domo- Á ll yl ET OPERATIONIB. DOEMONUM, 385 Ài . diemonem profligáffe, fed R Tiny aphaelem Angelum. h Protulit Tübias de caffidili fu o partem jecoris, pofuitque n eam. [uper carbones vivos.- "Tunc ( Cubjungitur) Ra. I phael dngelus apprebendit demoniu " , C religavit illud in deferio [uperioris ZEgwpti, c.g. lT v.2. nempe ob merita atque orationes Tobiz &Sare, üt dicunt THYRZEUS & TOsTATUS. j Interim obfervo, f quód demon inzqualiter op eretur in obfeffis pro diverfa fcilicet difpofitione i n pfius fübje&i, l inquo operatur; fic enim expe rientia docet, plures dari fagas quàm veneficos " . quia ille ma- gis natee apte ad credendum doemonis mendaciis, lm, quàm hi, precipué vetule & fimiles M feeminz ima- ginantur fibi nefcio quas noGturnas translationes ïpfa ;fz [ ad Conventus & Sabbatha, üt vocant, quas ta- l men plerumque phantafticas effe judices in caufa ! dU criminali Sagarum fepe deprehendunt. Ethzec opinio eftetiam conformis Concilio Zlncyrano, pues- JIn ló ante Nycenum habito [* , in hoc enim expreffé precipitur omnibus Sacerdotibus & P arochis,. ]i ut inculcent populo, tales tran 27 & slationes Saga- rum effe meré & precifé phantafticas, in quan- lt j j l tum dcemon aut vehemensimaginatio illuditfen- fibus internis, ut ea putentur fieri in corpore, l Á que precifé in mente variis phantasmatibus de- lufa hunt, unde ». wALLEBRANCHE in fuo ( d libro de inquirenda veritate L. 9. c. ult. teftatur : veros veneficos effe in Gallia rariffimos, quia p V multa Parlamenta Gallica peenas non fumunt de veneficis, quanquam iisdem digni forent etiam j j LJ ii, qui precif? vi imaginationis tales funt , quia funt ea cordis difpofitione, ut Sabbathum fre- b quentare cupiant, ac fefe ea de cau j fa aliquo un- D. dmort. Ira£t. de Angelis. Bb. Xerint - j 386 DisP.IV. DE IvMPERIO, POTEST. g. xerintunguento. Idemfit in totà Lotharingia, üt teftatus eft mihi oretenus RR?'5. p.P1AR T Affi- o ü yp ftens Generalis in Cong. Can. Reg. Lotharingica. uuxRES; an cautela repercutiendi , & mulli foc0m. commodandi fit fuperftitiofa ? m [ -REsPOoNDEO affrmaiioé ; mnon enim licet M ? qi hoc modo tollere maleficia, ratio eft, quia non eeferir dital licet ponere a &ionem alioquin non ponendam, hoc, ut defiftat doemon à nocen- ) hüti fed precife ad ab do, pofità eni m tali a&ione doemon non defifte- ret coa&us per vires naturales noftr aruim a&ip- jf : J 1 num; nunquam etiam legitur à Deo, doemoni ut defiftat deemon à nocendo, cüm u- ! Ut precipi, mlf tique Deusri diculé opem fuam alligaret ad actio- nes adeó ridiculas v.gr. adrepercuflionem. Er- o o demon defiftit, quando vult defiftere, & Iflm uia vult, & quia promifit fe deftiturum. Hoc f i 1 autem eft pactum cum domone; aut fi non vis hi vocare paéctum, tamen negare non potes; doemo- Wi 1 Mi nem non fruftra exhibere beneficium, quale eft n de- ceffatio gratuita à nocumento , ergo doeemo II em. '['alis fiftit ob alium finem à fe intendibil ung autem non poteft effe bonus finis. . Hinc fi ad [ WM Tf eundem finem deemoni fervirem ,. tanquam Mi- M Ti nifter fpe beneficii temporalis effem minifter ini- Tfiat Si autem dicas cum su AR EZIO; doemo- quitatis. EU nem feciffe pactum cum Saga, fe non nociturum | JUJ l] pofità tali conditione, v. gr. repercufiione, & j ( fic non intercedere pa&um inter me & doemo- | Qub nem , fed inter eum &Sagam. l 1 foif "RespsONDEO. In eftimatione morali idem li effe, utrum demon mihi immediaté dicat; non ] ltll nocebo , fi boc feceris , v. gr. &à repercufferis; vel 5 1 u utrum j ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 387 I utrum hoc mihi dicat per confeffione m mSagarum, l & fuos difcipulos aut difcipu]as. RATIO SE- 7) cuNDO eft; quia SS. PP. non permittunt hunc modum tollendi maleficia. Sic in fimili cafu s. Ój CHRYSOSTOMUS graviter reprehendit mulie- res, quód ex balneo lutum accipientes, illud im- li prefferint in fronte pueri contra maleficia; eó Ü quód talis actio aliàs non ponenda v. gr. impref- 1 Il fio luti in fronte pueri precife fuerat pofita à nutricibus & matribus, ut doemon nocere defi- li nat, ficuti de fa&to modó p li prorfus fimillimo po- neretur repercuffio aliàs non ponenda, fed prz- N non nifi liberé defiftit. cifé, ut deemon defiftat à nocendo, à quotamen l . Similiter gzusEnrus in fuo opere demonftrationis Evangelicze prohibet ä(]C füffumigationes herbarum; verba ipfius funt 1. s "poftoli, &^ qui tis füccelére. Chrifti difcipuli, ne egra- [ tantibus quidem permittunt , fücuti multa smulti efficere conantur , aut foliorum infcriptionibus colligationibusque d uii, auteos, qui fe incantaturosg profitentur, attendere, aut radicum berbaï'umq'ue fuffumigationibus , aliisque ejusdem generis nonnullis ïdj C2uta reperculfonibus) wmede- | l:ï as fibimorborum fufficere. Hec nam(ue omnia à Chri- JEi dottrina. exclufa funt , meque unquam intueri licuit 1) Chriftianum , qui colligatione uteretur , neque magicis nugationibus , neque foliorum quorumdam laboriofts in-. D Jériptionibus , meque ceteris fmilibus (puta repercul[to- | nibus) quorum ufum indifferentem blerique arbitrantur. | Ex quibus verbis clarum eft, tempore Eufebii non fuiffe licitum ponere actiones aiiàs non- po- u nendas, nifi ut agant contra maleficia, v. gr. non 1 [l fuiffe licitum ponere infcriptiones foliorum, col- ligationes, radicum herbarumdue fuffumigatio- j 2 nes j 388 DISP.IV. DE IMPERIO, POTEST. eindi nes, & his fimilia, quorum ufus eft indifferens, evelil ergo neque nunc licebit ob omnimodam parita- tem adhibererepercuffiones, & his fimilia contra maleficia, dum precifé ponuntur, ut demon f nocere definat, non obftante , quód earum ufus RATIO EST TERTIOj [ adhuc fit indifferens. quia Ecclefia prohibet omnia alia media contra f( maleficia, quàm, quee illa prefcribit; nulla au- qu tem preícribit alia, quàm penitentiam , Klee- i erftt mofynas , orationes, jejunia, exorcifmos, aquam M ) Pgo benedictam, ceteradue Sacramentalia , üt habe- tur in Canone, fi per Sortiarias, caufa33. qu. 1. i 5 d fn ex Hinemaro Epifcopo Rhemenfi, qui ita Ífcribit: Hortandi funt, quibus maleficia eveniunt , ut corde con- | n Sacerdoti de omnibus t cen trito & [piritu bumiliato Deo & geccatis fuis puram confe[fionem faciant , & profufis la- AU erymis & largioribus eleemofinis , & orationibus aique V q jejuniis fatisfaciant , €9' per exorcifmos, ac cetera eccle- ! 51 J füaftice medicine munimina ,. minifiri Ecclefie tales , l Ill T quantian Dominus annuerit , qui "Abimelecb ad domum - ejus ZAbrabe orationibus fanavit , [anare procurent. " j ä dem prefcribit RrruALE RoMANUuM Tit. de | T exorcizandis &c. cum hac claufula: /ed caveant,, J Til ne ab boc, ideft, ob füblationem maleficii, ad Ma- | At gos vel ad Sagas , vel.ad alios quàm Ecclefiee Minifiros ul confugiant, aut alia fuper[ritione , aut. alio modo illicitó »g J (puta repercuffione) utantur. . Ex quibus patet, UET ) reliqua media contra maleficia omnia effe vana,. : & quamvis pofita tali repercuffione ceflaret no- Tufts cere deemon, tamen ea non foret licita, quia: tf dcemon non ceflat facere malum, nifi ob majus ^ W m)()h malum, non autem licet cooperari majori malo | ïOdm ad evitandum perfonale minus malum , quia fe- cundum IJ? T 1 ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 9389 i A cundüm Apoftolum non fünt facienda mala , u£ eveniant bona.. « Jb H QUJESTIO III. Íi n amuleta naturalia ve&2 adbibeantur. contra h damones ? maleficia. cum benedi&lione ? n j T)1CO. Adhibere amuleta naturalia, tan- M ".. quam idonea contra deemones & maleficia, n fuperftitiofum eft, etiamfi adhibeantur cum Be- l nedictionibus. J PRosATUuR Conclufio r. Adhibere chara- [ &eres de fe inidoneos contra poteftatem doemo- l) num tanquam habentes partialem vim etiam cum benedictionibus eft fuperftitiofum. Ergo idem Eibus J eft dicendum de amuletis naturalibus. Znmt. prob. €x s. AucusTINO Expof. inEvang. Joan. tr.8. " C.I. verbaipfius funt: Usque adeb decipiunt [piri- Yi ii j dus mali eos , qui fequuntur Chriffum , ut illi ipft , qui Jéducunt. per ligaturas , per pracantationes , per macbi- il hamenta inimici , mifceant precantationibus fuis nomen Chrifii, quia cim non pajimt Jéducere Chrifianos , ut. i j dent venenum., addunt mellis aliquantum , ut per id, [ qubd dulce eft , lateat, quod amarum eft, & bibat ad perniciem. Idem fentit s. cHRYSOSTOMUS ih t I) Ep. ad Colofs. Hom.8. ubiait: Hec eff cogitatio Satanica , be funt diabolice infidie , tegere impofturam, Ht i C in melle ( puta in benediGtionibus ) dare «enenum. Quoniam novit , fe illa aliàs mon perfuadere , bac via eft n ingre[Jus ad amuleta && aniles fabulas. Et crux qui- qi dem ajfetta eft ignomimid , littere autem ( & amuleta ). in majori bonore funt babite ;; Chriftus fuit eje&tus , && ; introducitur anus delirans , &j ebria. Conculcatum eft J nofirum myf[terium; & choros ducit fraus diaboli. Huc- y 3 usque y 390 DISP. IV. DE IMPERIO,POTEST. TOb usque cCHRYSOSTOMUS & AUGUSTINUS ex- fl n preffé afferentes, eos , qui fuis chara&teribus, li- WZW j gaturis, amuletis &c. addunt benedictiones, non g folüm dupplicare füperftitionem, fed etiam füb umj melle venenum, fub Chrifto diabolum, propi- wifit, nare. Ratio autem ef?. 1. quia ea , quee non licet j CHR adhibere contra maleficia feorfim fumpta , non j melz licet adhibere conjun&im cüm rebus facris & be- D fb nedi&ionibus; cüm ea, qux feorfim nullam ha- PT bent vim, etiam non augent vim, fi addantur alteri rei quamvis facre, nifi ab Ecclefize preci- fi: j bus & ordinatione fortiantur vim per modum fa- TinCion cramentalium; aut nifi rei, jam aliàs de fe utili, v. pu gr. medicine, cibis, domui, navi, lecto &c. ad- i hi. hibeantur preces ad arcendam vim doemonis, fi n autem non augent vim, vanum, & eoipfo fuper- h DT At ftitiofum eft, adhibere talia conjunctim cum be- nedictionibus & rebus facris. Ratio efl 9. quia n i, li conftat, deemones ftudiofé fic facere, ut admi- fceant vera falfis, & res facras aut benedictiones (l »SiC $4 CY« LU cum profanis & fuperftitionibus. RILLUS ALEXANDRINUs lib.r. de lapfu & frjn converíione hominis dicit: m verb minimé ad- !u vertis SS. Evangeliflas , qui [cripferunt. demonia ad DO J N Chriftum acce[f/fJe clara & maxima *voce dicentia : quid ? tibi & nobis Jefu INazarene : vvenifli ante tempus per- Ille autem incre- ii dere nos : fcio quàd fis Santtus Dei. pans non finebat ea loqui;. quia fciebant ipfum e[[Je Cbri- l flum ;5 atqui, pergit Cyrillus, qua de caufa (meritó n dubitárit aliquis) illos, cüm verum proclamarent , in- od crepaoit Chriftus ?. .fed. mon. Res gefta utilis nobis fu- Ubis tura erat : bac enim re mocemur , illorum verbis, etiamft V H ip/am pradicare velint veritatem , €9 ea dicere, que& s unt ] STl ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 391 i j funt evidenter vera, non delere niti ?. nam interdum oe- M y ris inferentes falfa , nocent audientibus. INon diffamili | li vatione , àt mübi quidem. videtur , ac monnullos facere 1 [j videmus, qui mellis admixtione fenfum. amariorum re- lr0p1 um aujferunt , &g. dulcium infufione volunt eorum, que lt i molefza funt ,' latenter guftum eripere. Idem dicit ll $. CHRYsOSTOMUS conc. I. de Laz. quapropter ] J € Paulus demonibus , tametfi vera dicentibus ünpofuit l Jülentium , me ex veris natti occafionem poft admifcerent ii sendacia , fidemque fibi conciliarent. Cumn enim dixif- j jfent: ii homines fervi Dei altiffimi funt, an- [ nunciantes vobis viam falutis , JG. 16. 17. indi- ! gnatus Z4poftolus. filentium impofüit Spiritui Pytbonico, M atque exire ju[[it , 9 tamen quid mali dicebant ?. iffi 1 bomines foroi Dei. altiffmi funt ; Jed quoniam plerique J'ünpliciores non norunt femper dijudicare, que a demo- h vübus dicuntur, femel eos exclufit à fide.«.— Ex infamium | mumero es , 3nquit, non ef? tuum libere loqui, tace, ob- ij mulefce: mon eft tuum predicare , dpoftolorum ifta. eft Ji aulboritas. Quid ufurpas , quod tuum non eft ? Sile, inf amis- es. Sic C Chriffus cum acrimonia: nobis le- gem prafcribens , ne quo patto demoni fidamus , etiamft i Libi aliquid veri dixerit, bis igitur cognitis , ne prorfus credamus demoni , 1mo etiam, fà quid veri loquitur , fu- L«"(f giamus eum C aver[emur , nam fana dogmata , [aluti- l Jeradue non à dewonibus , fed ex S. Scriptura licet ex- n at difeere. . Ex quibus textibus S. Chryfoftomi l & S. Cyrilli Alex. clarum eft; domonem ftu- !l diofé potuiffe velle, ut adhibeantur ad amuleta li benedidiones, ne ita velociter ipfius venena l nobis amara reddantur. Ratio denique tertió eft, l quia hec materialia non poflunt effe materia fpe- cialis benedictionis ex inftitutione privata : in- üitugre Bb 4, f $92 DISP.lV. DE IMPERIO, POTEST. ftituere benedictiones, & determinare materiam rienfi a extraordinariam , quz non habeat fignificatio- nem myfticam , non pertinet ad privatos. Aut gt [5 fi dicatur ; quód amuleta habeant fignificationem myfticam, ajo; non licét privatis inftituere fi- (ijma (ERY gna myftica, aut introducere myfteria fymboli- Qu Ca, ita enim expreffé cunvsosTOoMus afferit tom. 6. de ferp. Moyf. ferm. s. verba hujus S. Pa- vt Wt tris funt: Jtaque imperat Deus Moyfi, dicens :...Lo- quere ZAaron && filiis ejus , boc modo benedicite Filüis IJ- gt trini rael, adverte diligenter , me quis arbitretur , vem bene (( A f& & babere , addidit fic. — ltemque , me quis privata au- tboritate quadam €9' pote[late , benedittiones inflitueret , [ ideo oinnia ex prejcripto facrarum literarum agere jubet, st fic inquit : Benedicet tibi Dominus, & cuftodiet ie.. 4ft- ul tende, quomodo ubique Trinitatei myflicé proponat. . ita. n n S.Chryfoft. .Ex his autem textibus manifeftum J eft, quàm ingrata effe debeant Deo amuleta et- Wa iam benedicta, cüm talis benedictio plüs malo- Hl rum, quàm bonorum in fe habeat, & major fitfu- Eu li perftitio, fi res naturales adhibeantur cum bene- dictione , quàm fine benedic&tione. MM a Sed prcEes: amuleta benedi&ta habent bo- hi num effe&tum, ergo non funt rejicienda. t RrspeowNpEo: Doemonem ftudiofé nocere, iim & dein iterum defiftere, ut amuleta fanitatem ltsl reftituiffe credantur. Ita etiam refpondet T ER- (f j TULLIANUS in fuo apologetico adverfus gentés : W Venefici plane, &^ circa curas valetudinum demones funt. l p Ledunt enim primó , debinc remedia precipiunt üm ad miraculum nova five contraria: poft que definunt le- ( & expe- dere , & cura[Je creduntur.. Yta. Tértullianus , at rientia 1 . ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 393 enam rientia þrobat, quód diabolus, fi feniel ipfi fidem E l adhibuimus ,. fenfim ac callidé nefcio , quze fig- menta, curationes & etiam miracula ante ocu- Wi Í los noftros depingat, quzx tamen omnia funt fal- fiffima. Ita dicit in c. 24. Matth. hom. 74. s. CHRYSOSTOMUS: quia cim tu te Dei auxilio pri- vaveris , atque adver[ario te tradideris, omnes ves tuas A transponit u voult, faciledue buc atque illud vertit , dia- bolus. . Qubd. mon ita àn. fanttis voiris: feri poteft ,. mo : / veró neque in nobis peccatoribus , dum tamen con[Lanter animó ea defpiciamus. heec S.Chryfoft. : Idem etiam l, dicit ABDrAs in vita S. Bartbolomei. Unde pro ) regula. ftatui poffunt verba tLAcTAN' TII aíle- rentis, fanctis deemones non poffe nocere, ver- li ba illius funt fequentia: Prode[fe enim demones pu- tant , cüm mocere defmunt , qui nibil aliud po[Junt, quàm M nocere. .. Dicai forta[Je aliquis ; colendos eje ergo , ne noceant , fiquidem po[[unt nocere. INocent illis quidem, Jéd bis , à quibus timeniur , quos manus Dei potens , & excelfa non protegit, qui pr of ani [unt à facramento veri- Lel tatis. 'uflos autem €s cultores Dei metuunt , c Ujus nomine adjurati de corporibus excedumt. Hucusque LACTANTIUS C. I6. pag. 56. Unde etiam ex- perientia probat ; inlocis & domibus, ubi dan- tur maleficia, fiepe dominari vitia, maximé lIuxu- riam, blasphemias, maledicüones, imprecatio- 1 nes &c. contra quas proin caufas mal orum per confeffiones generales domefticor um, frequen- d tem ufum Sacramentorum, vota In peregrinatio- nes pias, & devotiones extrao Mi dium quzsrendum eft. rdinarias rgme-- i Concludendum itaque, demones nulla re d j creata , nullis amuletis poffe coerceri metu In , né d Bb 5 noce- h- Es y 304 DISP.IV. DEIMPERIO, POTEST. e noceant, fed folummodo eos poffe coerceri me- g i tu, ne puniantur à Deo, & ab ipfo caftigentur, j aut in infernum defcendere cogantur, fi noceant: o de & fic unicum refugium eft Deus cum San&ts fuis; jl xt pugnemus per Sanctiffimam Crucem ; veneremur (tmo San&orum reliquias , & nullaalia, nifi quz Ec- clefia przfcribit, remedia contra potentem hunc f il " hoftem adhibeamus, qui neminem timet nifi litó Deum. Utait cHRvsosTOoMUus in acta Apoft. rins « C.I9. hom. 43. ubi dicit: Quare non dixit Jpiritus N amalus , quis eft Sfefus? fed dixit magis inutilia z. terre- UR A batur,, ne & ipfe penam det. — Sciebat. enim, concedi ei, m illos ulcifci, quos bujus nominis ilufores fecerat. — lta Chryfoftomus. i aM Vab (l QDQ QUJESTIO IV. Mul M operationibus deemonum m Til u De potejlqte eP bomines. (eht] puy UERITUR r. Andemones habeant ullam poteftatem aut operationem in homines J fine fpeciali licentia divina pro quolibet cafu LU particulari 2 T d RESPONDEO. Deoemones non habent ulQ F [A, V lam poteftatem in homines: ad tentandum. vel l nocendum fine fpeciali ac. expreffa conceffione C divina, tam quoad modum operationis , quam x & quoad fübftantiam. i PROBATUR exeo; quia in plerisque ope- j 53 rationibus pravis demonum legitur interveniffe particularis permiffio divina. . Sic deemon petiit 0 t particularem à Deo licentiam nocendi Joz 0 , bt -& ejus familie. per concitationem predonum , per l ET OPERATIONIB. bOEMO-NE-M- 395 per ventorum & tempeftatum produ&tionem, & il per inflidiionem morborum , & per inftigatio- nem uxoris &amicorum. Jobi1.92.3. &c. Quan- j do decipiendus erat Achab per falfos Prophetas, VUIq id actum ex peculiari permiffione divina fa&ta demoni. Egreffus eft [piritus, & ffetit coram .Do- i mino, C ait: o decibiam illum.. ..Et. dixit Domi- j mus: Egredere, C2 fac ita. 3. Reg.22. v.29. "To- j biz.6. narratur, quod deemon occiderit fex ma- il [ ritos Sarz, fed poteftate accepta à Deo peculia- rl — Hi, qui conjugium fufcipiunt , ut. libidini cacent, [ babet dewonium. poteflatem fuper eos. — Luceeo9. v. i 31. infinuatur ; doemonem petiiffe à Deo facul- tatem tentandi Apoftolos. Saianas expedivit vos, ut cibráret: ficut. triticum. 1. Cor. 1o. oftenditur, omnes tentationes demonum commenfurari par- ticulatim cujusque viribus ; quod fieri nequit, nifi ad fingulos cafus & actus requiratur fpecialis licentia Divina. Füdelis Deus i eff , qui non pqtz'etur f) vos tentari fupra id , quod pote[tis. Et Apoc.13. v.5. Datum eff ei os loguens magna & blasphemias, & data &l ei poteflas face- ve menfes quadrapimia duos; . & .efl. datum. bellum j facere cum . fanttis & vincere eos; & data ef? illi N poteftas in. omnem. tribum, & populum, & linguam J & geniem. ltem Apoc.17. v.17. JDeus dedit im Ü corda eorum , ut faciant quod. placitum ef2 illi, t dent regnum fuum beflie. Et Chriftus Luc. 22. k v.53. Hec eff bora veffra & poteflas tenebrarum. jl Qu RITUR 2. Cur Deus deemoni in mun- y do tam amplam relinquat in homines potefta- ä )l tem? x y RESPONDEO. Varios quidem affignari poffe E' 396 DISP. IV. 'DE IMPERIÓO, POTEST. f pofïe fines, primarios autem effe duos; frimo, orga ut reluceat juftitia divina infinita, dum ne qui- fitü J dem damnatos fpiritus vult opprimere potentiá, il l fed equitate, neque violenter iis eripere man- ( dU cipia, que fibifubjugárunt. Secundó, ut fuper- ümy bum Luciferum , fuum Antagoniftam cujus con- quoad fufionem habet inter duo vel tria objecta prima- pj ria omnium fuarum operationum ad extra, con- N PRIOR fundat & vincat per imbelles homines. u & RATIO adducitur à s. LEONE Serm. 8. de fitis )0 Incarnat. c. 3. ubi ait: Quia mon ita in primum j bominem diabolus violentus extiterat ; ut eum in par- d tes fuas fine liberi arbitrüi confenfione transferret, fic fübe deftruendum peccatum — fuerat. voluntarium & boflis 1; € eonfilium, ut dono gratie mom obe[Jet norma juftitie. aobf Et Serm.5. de paffione c. 1. S'uflus && mifericors m Deus mon fic injuria fue «voluntatis eff ufus, ut ad i Qu veparationem moftram folam. potentiam benignitatis ex- lUI érereb; fed quia confequens fuerat, u bomo faciens WT geccatum. fervus . e[fet. peccati , fic. redemptio eft impen- & dj a captivis, u condemmationis jufte [ententia ju[to h ll JLiberatoris opere folveretur. INam fi pro peccanti- bus fe fola opponeret Deitas , non tam ratio diabolum mntque / L l vinceret ,' quàm poteftas. Et Serm. r2. depatlione. Reparationem. bumani generis Filii perfoma fufcepit, L uj Jic confülium fuum. dirigens in effettum , ut. ad domi- yationem. diaboli deftruendam magis wteretur juftitid DI Thdg vationis , quàm poteJTate virtutis. QUIRITUR 3. An Deus deemoni tradat wj Tij l poteftatem veré obfidendi aliquos in anima? aut potentiis internis ? Mj RESPONDEO I. Jufto Deo judicio ' dan- tur aliqui graves peccatores veré à doemone ob- "n feffi t 1 ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 397 h - feffi in potentiis internis, videlicet in potentia ] qul organica rememorativa, imaginativa, & appe- ntiä, titu interno fenfitivo, & in appetitu materiali df irafcibili & concupifcibili. Et hzec interna obfes- q fio durat etiam poft a&tam peenitentiam & obten- ) tam jufüficationis gratiam , ficut in aliis obfeflis ; l quoad membra exteriora ea obfeffio manet etiam li in juftis, imo & in fan&tis perfonis. U REsPONDEO 2. In ipfa tamen anima ratio- Ü nali & ejus potentiis fpiritualibus obfeffio de- n ! monis nec datur, necdaripoteft. Ratio pofte- rioris refponfionis eft, quia, prout in 7ra£t. de fw aitibus bumnanis oftenditur, omnes potentiz fpi- l rituales in animee parent rationi, ac libero arbi- if trio; ergo iis repugnat violentia ab extrinfeco W ex obfefiione feu infeflione deemonis. Priorau- r tem refponfio probatur 1. ab exemplo Saul, qui t fuit quoad potentias internas veré obfeffus à do»- 1j mone. in 1. ]. Regum c. 16. v. 13. 14. fic fcribi- Àl tur: JDirettus eft Spiritus Domini à die illa in Dao l C9' deinceps. — Spiritus autem. Domini veceffit. à Saul, | && exagitabat eum Spiritus nequam à Domino. — Dixe- l runtque [eroi Saul ad eum : .. Ecce Spiritus Dei malug. h exagitat te. — SYubeat Dominus nofter, & Jérvi tui que-. ii j rent bominem [cientem pfallere citbara, & quando te ar-. ] J ripuerit Spiritus Domini malus, pfallat manu fua, & Le-. i viusferas. -.. lpitur quandocunque Spiritus Domini ar-. vYibiebat Saul, David tollebat citbaram, C9 percutiebat- j manu fua , C9. vefocillabatur Saul. & levius babebat; y recedebat enim ab €o (operatione) Spiritus malus.. Et; C. 18. V.8. lratuseft Saul nimis. — Poft diem autemal-. ( teram invafit Spiritus Dei malus. Saul , & propbetabat, tenebatque lanceam , & mifit eam &gc..— . Ét Joan. 13. V- 27'—1 j 598 DISP. IV, DE IMPERIO, POTEST. hn v. 27. de ]uda,ïjam prius mancipato doemoni fi uoad animam, fcribitur: Pofl buccellam intravit fud) in eum Satanas. (ictut Quales fint effe&tus aut QuERITUR 4. feu infeffionis hi j figna hujus internez obfefhonis, w d diabolicze ? fiout RESPONDEO. Effectus, ac confequenter - v etiam probabilia figna hujus internz obfeffionis |/ T in potentiis organicis funt r. furor habitualis hil 110 inhomine alioquin fano, prout dabatur in Saul. ii ( o. Odium habituale erga aliam perfonam, nullo J il J rationis motivo fuperabile, qualis fuit in Saule tüsfi erga Da videm. 3. Averfio habitualis erga per- li 0 fonam a lioquin dilectam , idque fine rationabili l W Tmotivo. 4. Amor libidinofus erga perfonam J ii | habitualis, excedens omnes rationis , moderatio- dtone nis, & prudentiz, & concupifcentic alioquin na- efü 1 turalis metas. v. gr. dum homines paffione vio- N U lenta, ftabili, & nullo medio naturali fanabili, ETU impelluntur ad beftialitatem, Sodomiam, & alias ecies luxuric innaturales. s. Melancholia, fp . (u trifüti a, autfcrupulofitas, obftinax ac fimulever- VUOfe tens judicium rationis, & violenter impellens ad Jl 6. Perpetua a&iones fanz rationi contrarias. violenta paffio ad feminandas diffenffiones inter lr tUt conjugatos aut propinquos; ad incipiendas gra- ves rixas , aut inferenda aliis gravia nocumenta. rïgfeci, j . Violenta habitualis pafíio ad blasphemandum V lb d ! Ti formaliter, & perfequendos bonos,obftinatio he- rcticalis ad impugnandam fanam doctrinam fidei n ta q 11 autmorum. Hecomnia, qui nonraro tribuun-: tur maleficiis, rectius & planius tribuuntur obfef- 'u'; Cgo, fioni feuinfefiioni demonum. Defumiturautem- ! j ( hac 1 ET OPERATIöNIB. DOEMONUM. 399 zi | hec refponfio ex variis Scripture textibus, in / quibus videtur effe fermo dehabituali infeffione feu obfeflione deemonum. — Sic Matth. ro. v.43. d dicitur: Cum immundus [piritus exierit ab bomine, án- bulat per loca arida , querens vequiem , & mon invenit. Tunc dixit : Revertar in domum meam , unde exici. i Eit veniens invenit eam vacantem; Jcopis mundatam, & Q ormatam. — Tunc cadit, & a[Jumit faptem alios Spiritus, Is nequiores fe, & intrantes babitant ibi. Et frunt novi/- Xil fima bominis illius, pejora prioribus. Et Ofeze s. Non l Ij dabunt. cogitationes fuas, ut revertantur ad Deum Juum, 1l quia fpiritus fornicationum in medio eorum. Hl tex- d tuslongé connaturaliüs intelliguntur de vera bl infeffione deemonum incitantium ad varia fcele- At ra; undeetiam illud: Tradidit illos in paffones igno- lUf minie. Rom.1. longé planiüs intelligitur de tra- 1 ditione in poteftatem diaboli, à quo obfefii feu T infefli ad ejusmodi fcelera rationi, honeftati j& ll ipfi propenfioni naturz, ac concupifcentiz inna- J t contraria perpetuó exagitaretur. li QUERITUR 5. An omnes cogitationes & l [ adiones prave hominum ftione doeemonum ? proveniant ex ftlgge- Q il REsPONDEO negativé. Plurim: enim ve- j niunt ab aliis caufis partim extrinfecis, partim in- trinfecis, v. gr. à prava focietate , à pravis collo- ä del* quiis, à pravis fpe&taculis, à pravis exemplis, à pravis habitibus, &c. ) Hinc D. Paulus Rom. 7* j non tam conqueritur à tentatione extri nfeca, j Y j quàm interna. Quod odi malum illud facio - anm ) non g, operor illud , fed quod babitat in mepeccatum. - jj Video autem aliam legem in membris meis captioantem —mJe : ) 40O DISP. V. DE IMPERIO, POTEST. vili me in lege peccati. — Infelix ego bomo , quis me liberabit yett. de corpore wortis bujus ? UuXRITUR Ó. An doemones femel ab ho- pitu suiat mine devi&ti aut eje&ti, sE MPER ftatim detru- dantur in infernum ?. f t Verofimile non eft: doc- (kau RESsPONDEO. 1nones ab homine in uno genere vitiorum devi- ls i i &os, aut ab obfeflis ejectos SEMPER ftatim de- p trudi in tartara; RATIO eft, quia de diabolo jb u tentatore Chrifti Luc. 4. fcribitur: Confummata M ï omni tentatione rece[fit Diabolus ab illo usque ad tempus. Et de demonio saARJE Tob.8. fcribitur: quód Ador : ZIngelus Rapbael illud apprebenderit , 69 religaverit in li, di f deferto JEpypti. ALIQUuANDO tumen femeleje- &i aut devi&ti ftatim detruduntur in tartara, ita Qu ut homo perpetuo liberetur ab infeftatione eo- Mi Wi rundem demonum. Id colligitur ex metu d- monum , /qui infeftabant obfeffum in regione fitio h Gerafenorum. De his D. LUCAS c.8. narrat, quód rogaverini Chriflum , ne imperaret illis , ne in ton fl Hic autem metus eorum fuiffet tigm ; aby[fum irent. imprudens, nifi agnoviffent, hanc effe praxin di- Ytent Kappec vinam, mittendi ejectos aut deviétos in tartara. QuaxnriTruR;. ÁAÁn domones veré tor- BU ueantur novis füppliciis à Deo, quoties ad re- Em | D ' cedendum ab infeftacione hominqm compellun'- A tur ? NI XVerofnhiIe eft, doemones ,RESPONDEO. V fa] à Deo ordinarié urgeri novis fuppliciis, aut me- 1 j d tu novorum fuppliciorum, quoties aut ab obfef- Atpo fis ejiciuntur , aut ab infeftatione hominum de- "r "m Jiftere compelluntur. ld colligitur ex eo, quod lis gra- ilpm dommones accedente Chrifto vel Apofto viflimé 14 J ET OPERATIONIB. D'OEMQ'NUM; 401 hi vitfimé de fuppliciis conquefti, aut metum Ta- jfn vem füppliciorum teftati fint. Matthei g. fzri- (n. bitur: Occurrerunt ei duo babentes demonia 3 €9 cla- maverunt : Quid nobis C tibi of fili Dá? Fnifti D buc ante iempus , torquere nos. Marci 8. dicitur: Occurrit bomo in fpiritu immundo -- claman )vl $ U6ce tnagna M dixit: Quid mibi & tibi Sfefu fili Dei al "i? d. juro te per Deum, ne metorqueas. Et Marci r. Erat Yij bomo in [biritu immundo , & exclamavit : uUid nolig li II €2 tibi *fefa INazarene ? Venifói ante tempus perdere 720$. Et Luc. 8. Obfar 0 78, ne me torqueas. Et I AGtor.8. Multi eorum , qui babebant Joiritus imm u- (m dos , clamante voce exibant. A Qui eorum clamor fi- xge gnum eft fpecialis cruciatt S l Q QUXERITUR $. In quo fenfuü Chriftus Mattb. 17. & Marci 9. teftetur :- deri genus dgmo- i QR niorum, quod non poteft ejici, nifi in oratione & jejunio ? Ti REesPONDEO. l j non folüm de doemioni Hoc loco fermonem effe is corpus obfidentibus, fed J etiam ac potiffimum de doemoniis infidentibus ( W potentias interiores organicas, puta phantafiam, & appetitivam potentiam , prout füperiüs qu. 3. explicatum eft. De his ï ergo dcemoniis Chriftus teftatur, quód non poffint ejicis nifi in oratione li & jejunio , fümendó hunctermi nuüm «on po[fe , pro eo, quoód convenienter & confor [ // iter ad leges di- J vinte fapientie ac providentiz o rdinate ordina- Yia;, aliter nequeat fieri. n Sic enim dicimus ; non poffe id à nobis fieri, qu od honefté aut pru- [ denter nequit fieri. Dari autem genus demo- niorum ; quod convenienter no luod n deceat expelli f ab hominibus abfolutó imp erió , nifi ex fpeciali i D. dhmnort Tra&t. de Angelis, Ce difpo- u 3 n | 402 DISP.IV. .E IMPERIO, POTEST, fed tantüm per orationes & i difpofitione divina, i iejunia obfeffi, vel aliorum, qui fuas preces & fa- tisfa&iones pro obfeffo offerunt, facile intelligi Á " poterit. .. Nam cüm Deus juxta diéta in Quaft. 9. nolit deemones opprimere potentia , fed vincere ()p?ï'llï j equitate, Videretur iniquum, fi homo, qui fua lu- J lïï.-faf xuria, gula, aut extraordinaria malitia fe pote- a r ftati diemonum tradidit, ab eo mancipatu eripe- gltdi'äj tetur fine extraordinaria conftanti inclamatione divini auxilii, & fine fubtra&ione materiz ad I sl operationes diabolicas idonez,, & fine condigno litro feu pretio redemptionis per opera fatisfa- rume ii &oria ineo genere, in quo deliétum eft. . Et hinc ad extricanda tália doemonia opus eft fumo ora- i, tionis ex jecore pifcis, quod animal eft prop rium ünes .Qui f [f diebus & menfis abftinentie feu jejunii. ergo ejusmodi demonio obfeffi funt, prewter is| W oràtiones proprias conftantes adbibeant abfti- 80 nentiam ab omni fuperfluo, & jejunia extraordi- Nta li j narig, ac preterea confugiant ad interceffiones San&orum in locis piis, atque ad preces amico- rum Dei, prefertim veró ad SS. Salvatorem in of Cruce , qui fua morte infernum devicit, donec inveniant mifericordiam , & liberentur à fervi r tute inquilini peffimi: * i - UARITUR g. An ex ,Scriptura probäri Wt pofüit, dari vera maleficia deemonum ? IQ ""RrsPONDEO. Maleficii hujusmodi cla- fefmc rum adhibetur indicium. a. 13. ubi Evangelifta, BI J! Mi fic fcribit.: Et ecce , que babebat [piritum infirmitatis, annis decem & otto 5 62 erat inclinata, mec omnino po- [^ terat furfum refpicere. uam cum videret SFefus; vo- N es ab ín- cavit eam ad Jes & ait ilii: Mulier diwi[]a ity jurmitate ï. ET OPERATIONIB. DÓEMONUM, 403 w li firmitate tua; & dmpofuit illi mápnus $: & confeftm eretiaeft. F glorificabat Deum. — Refp ondens autem Elhg Zrcbifynagogus indignans n » quia Sabbato curaffet 9fe: Jus, dicebat turbe : Se x dies fant, in quibus oportet df operaris in bis ergo «venite & curamini li €9 non in die fabhati. Refpondens autem ad illum D ominus di- j N xib: Hypocrite , unusquisque «eftro Sabbato non Jol- vit bovem fuums; . aut afinum à prefepio ,' &? ducit ada- N T guares banc autem filiam Abrabe , quam alligavit Sa- £anas ecce decem C5 o(lo ammis, non oportuit fokoi à if vinculo ifio die Sabbati? Ex his Chrifti verbis cla- rsf;? I rum eft, infirmitatem proveniffe à diabolo r quidem per actionem domonis de fe tranfeun- t A tem, qua ligati fuerant nervi aut mufculi & ten- dines hujus feemingz. Si enim actio de«monis ( d fuiffet continua, verofimile eft, Chriftum. po- tius precepturum fuiffe deemoni, ut defifteret ll ab operatione. In hunc fenfum etiam intel Wi — ligi poteft ille textus AGt. 10. v.38.. Pertran tjt [anan- ( do omnes oppre[fos à diabolo. II QUJERITUR to. An demones poffint co- Jl gnofcere & manifeftare cogitationes hominis in- Jv ternas? T REsPONDEO. Po/iï'unt à deemone, fi Deus permittat, cognofci & manifeftari etiam cogi- p tationes interne de obje&to materiali fenfibili; imo etiam puréintellectuales, quando fiunt cum M fermocinatione interna. Ratio eft, quiaomnes j ejusmodi cogitationes aut fiunt cum fpecie phan- i jl taftica que imprefía eft in potentia imaginati- ! va; aut faltem fiunt cum fpecie vocum, litte- " rarum, nominum ac verborum, per que fit hu fermocinatio interna. "l ld probatur teftimonio p Cyc 2 D. AU- — d 404 DISP.IV. .DE IMPERIO; POTEST. p. AUGUus TINI, qui L 1. Cont. Zcad. c. 6. fic det fcribit: Sam illud fine frupore animi, non queo dice- ind Ri re, quod amico moftro «olenti exagitare (quendam ( magum, ALBICERIUM nomine, quisaipud Car- thaginem multos annos confulentibus mira quz- orul dam & certa refpondit ) flagitantique infolenter , ut posfn diceret, quid fecum ipfe tacitus "voloeret ,. Virgilüi fndtd Cum ille obftupefa- d erfum eum cogitare re[pondit. ptx Gus megare mon. po[Je et , perrexit querere ,. quisnam at t INec Zllbicerius , qui Grammatici Scbo- Jonu verfus. e[Jet? lun vix ira nfiens vidiffet aliquando , - verfum illum Y AT VEt ]. Re: ecurus €p garrulus canere dubitavit. : traäj: . €. 29. ZAccidit , quod aliquem libellum de divi- jl deimnonum. fcriberem , n ejus quodam loco , ubi matione p dixi, demones aliquando & bominum. difpofitiones mon Tif olim..*voce prolatas , verum eiiam cogitatione conce- p i5 » cum figna quedam ex animo exprimuntur in m tota facilitate perdiftere, rem dixi occultis- cor pore tl fimam audaciore a ;[Jeveratione quim. debui. — INam per- ln enire ift a ad notitiam demonum , per monnulla ei- Q iam experi menta compertum eff. Sed utrum [igma bur uedam dentur ex corpore cogi tantiun, ilis fenfibi- l u lia, nos autem latentia; an alià vi 9 eá [pirituali TOtt dificile potefl ab bomünibus, aut ifta. cognofcant , aui In hoc textu D. Augu- Sof omnino non potef? inrceniri. il ftinus prius experimentum confirmat, & dubi- B tat, an cogitationes forte non posfint à doemo- It ne dire&é cognofci. ( UJERITUR II. An à demonibus pos- i i i fint produci infe&a, & alia animalia? lt RESPONDEO. Animalia perfecta, quz na- E fcuntur per ovula contenta intra matricem, à doemo- Mi ET ol/DERATIONIB. D"bEMONUM. 405 j m deemonibus non poffünt prodüci nec dire&é nee indire&té; animalia veró im perfe&a, quzs pro- ducuntur per ovula extra m atricem, poffunt à [ dceemonibus indirecté, excludendo videlicet illa ovula. Cum enim ifta ovula; V. gr. gallinze, posfint excludi moderato calore pe r artem hu- ;iEin l manam, prout nunc folet fieri in fumis AKgy- : ptiacis teftibus Patribus Misfionariis in cul titulus: libro, j YOecl:botb, cur ea exclufio ovu- lorum non posfit fieri à demone ? Courin- MATUR €x l. Exodi c. 8. ubi legitur, quod ma- gi egyptiaci produxerint ranas, quarum fper- mata ac ovula facillime haberi poterant in co- piofis paludibus /Egypti ; econtra Ciniphes, quo- rum tam copiofa ovula illo tempore haberi non poterant, ut produceretur infinita propemo- j dum multitudo iftorum animalculorum fufficiens ad plagam univerfalem, non poterant produce- re. Ceterüm quod directé non poffint produ- ï cere animalia perfe&a, qus non funt ovipara extra matricem, probatur ex eo, quia produ- ;::d &io animz viventis intra matricem dependet à continua actione viventis in ovulum cujus di- fpofitiones ad formam non infunt in femine, fed primüm fucceffivé intra matricem ov j ulo impri- ! muntur dependentes ab ea virtute feu ordine continuo quem Deus in creatione mundi non domonibus, fed viventibus impreffit fua bene- ! didione. Et hinc etiam falfum eft, per incubos 13 demones po[fe generari bominis. Etfiamfi enim a S- » demonibus femen viri aut feeminze poffet tran ferri in matricem alterius femine, non tamen j poílet ejusmodi ovulum una difpofitione feu r $ a&ione CURT T ] 4o6 -DISP.IV. DEIMPERIO,POTEST. füt a&ione generativa continua perfici ab eodem fta principio usque ad.difpofitionem perfectam fuf- J ficientem pro forma, prefertim animam ratio- j TUf nalem. lii Patres, qui docuerunt, ante dilu- T vium genitos fuiffe gigantes ope demonum, aut ( » füppofuerunt id fa&um effe per infeffionem feu obíeffionem virorum, quorum. corpora affum- VfI) if5 0 pferunt, aut tanquam authores opinionum fin- li Ilj gularium, poft alios ?atres fecundó locó collo- ul candi funt. lii (i . QuanriTURIS. Quinam jufto Dei judi- cio frequentius foleant relinqui operationiþq*s quil demonum ? RESPONDEO. Caufie equidem, ob quas GD I q iT Deus hominem foleat permittere operationibus demonum, varie funt, & humano intelle&tu. ln l imperfcrutabiles. sEpE enim Deus permittt, ut homines etiam probi ejusmodi operationibus ii q l Qte dcemonum per caftigationem purgentur, aut in R virtute conferventur & preferventur, aut ex occafione exercendi virtutes heroicas in ejus-- q li tl d modi purgatorio terreftri ad majorem fanttita» tem & unionem cum Deo preparentur. Caufze V lL t( diun tamen obfeffjionum. & maleficiorum frequentio- res eíflefolent I. imprecationes deemonum pro- BU (f prie, vel alienz, proprià malitid caufate. 9 It perjuria execratoria. 3. demonum per varias t 10f fuperftitiones invitatio. 4. Cruciatio tyrannica t l amicorum Dei. 5. fuperba ufurpatio Sacrorum q Y à poteftatelaica. Sacrilega communio frequen- fht ln tata, prefertim à Sacerdotibus. Hi enim fre- Mul quenter obfidentur veré à deemone quoad po- 1] CCur- tentias internas. Horum enim e;;empla o D runt "4 , ET OPÉRATIONIR. böEMöNUM. 469 Bl fünt in Hiftorils varia, Imprecationes cert& lj frequentér exaudiri, & Scriptüra & conftans ex- perientia monfítrat. —Fcclefiaftici 1. v. 30. dici- D l tur: Dum maledicit i Wmpius diabolum , maledicit ipfe ánimam fuam. Et Prov. 30. v. 1o. INe accufes (fal- f5) fervum ad Dominum fuum , ne for €9 corruas. Et Eccdl te maledicat tibi, ä eftafTici 4. v.5. zdbinope ne aver- zas oculos propter ira "5 C& non relinquas tibi retrü ma- ledicere. Maledicentis enim tibi in amaritudine anime exaudietur. deprecatio (im precatoria) dllius. |.Exau- | diet autem eum , qui fecit illum., - L QuZERITUR I3. Quinarm fint caufie, ob quas Deus perfonas alioquin etiam fan& as foleat l relinquere deceptionibus doeemonum per falfas apparitiones vel revelationes. 1 REsPONDEO. Ab authoribus affignari fo- * lent fequentes. I. Si perfona ex prefumptione J fuperba, aut cu riofitate poftulet à Deo revela- tiones vel apparitiones. Id enim pertinet ad j tentat'onem Dei. 2. Siperfona exinftin&u aut etiam juffu füorum Confeffariorum, Superiorum, vel aliorum fuüb pretextu colorato pietatis vel i utilitatis poftuletà Deo fcire , quz facile poffunt aliundé fciri induftriá huma ni; velque non | convenit, cuivis revelari à Dco. 3. Si poftu- letur revelatio de rebus non neceffariis ad dire- Cionem propriam vel alienam. 4. Si vifiones tantum fint imaginariz, nec fint conjun&tee cum | effeCibus certó divinis, & perfona polleat ima- ginatione forti, & fe tradat contemplationi ex prefumptione fine ordinata vocatione ad hunc g] ftatum. 5. Si perfona obtinens revelationes i z t lis fibi complaceat, aut eas libenter divulget, vel Cc4 divul- ! 408 DISP.IV. DEIMPERIO,POTEST. M divulgari permittat. —6. Si perfona defideret feu (i optet revelationes. 7. Si vifiones aut revela- tiones fint nimis frequentes , & tendant ad fe- i/) bus minandas difcordias inter Doctores, vel ad pa- riendam confufionem in Theologia aut Hiftoria Tib grat Ecclefiaftica. 8. Si perfona necdum fit per va- ]u rias afflictiones purgata, folidata, & probata à Aff Deo, fed adhuc in viavirtutumjuvenis. Dehis au autem fufé egi in meo opere, cui titulus: Regu- le iute de Revelationibus ; & in alio opere, cui titu- TO QUs lus: Controverfia de Revelationibus AAgredanis explica- ta, editis Auguftze apud Veithium. tel Ti QuizmnrTUR I4. Quz foleat effe praxis fii doemonum quoad tentationes ? m RESPONDEO I. Daemones facilitis à Deo dor De obtinent facultatem graviter tendandi oriofos à fe- f riis occupationibus, feu vacantes otiofis cogita- tionibus, de/fitutos fbeciali protettione Dei & Sancto- Lo Qdl « rum ob neglectum orationum , ob remiífionem devotionis in precibus & facris exercitiis , vel Di ob irreverentiam in divinis; vacuatos bonis ha- j bitibus & preparatione cogitationum falubrium lo (X ob neglectum concionum vel le&ionis facrz, ob multitudinem nimiam negotionrum, ob oblivio- u (o nem prefentie divine, vel propter omiflionem exercitiorum facrorum , & recolleGionis ad (s Deum mane, vefpere; &c. inarmatos fübfidiis [ X gratiz facramentalis per ufum Sacramenti poeni- Q tentie & Euchariftie ; fzfé ultro fine neceffitate ]i exponentes occafionibus & periculis peccandis vere- W cundos in confeffione , qui timent exponere ex- Q actum ftatum confcientie , aut aperire tentatio- Yi nes f. ET OPERATIONIB. DOEMONUM. 409 fn nes fuo Patri fpirituali confeffione etiam levium l j dubiorum de confenfu vel commiffà negligentià ; Juperbos ; immifericordes ; parentibus aut fuperiori- ge bus inobedientes velirreverentes; vefrattarios lumi- nibus & infpirationibus bonis, ingratos acceptis V gratüs s ofores, detrattores , & perfecutores amicorum Deicg?c. In hos deemonesfacilius impetrant ten- j ! tandi licentiam, & ob fpem facilioris victorise audaciüs accedunt ad tendandum. 2. Domo- nes facilius obtinent tendandi licentiam, & liben- tius tentant eos, qui feGiantur fine mortificatio- ne fenfuum, quasvis oblectationes fenfuum va- nas, aut venialiter peccaminofas, usque ad con- finia peccatorum gravium.: 3. Demones vicif- fim frequenter abfterrentur metu à tendandis hominibus conftitutis fub fpeciali protectione Dei vel San&torum, armatis prefidio gratiarum facramentalium, & candidos in aperiendis ten- tationibus. Timent enim poenas aut-cruciatus ï ex repulfa, vel detrufionem in infernum. 4. | Domones poft conftantes repulfas, dum vident E jam radicatos extentatione in períonis tentatis bonos habitus, prefertim humilitatis timidze & cautz , eoipfó, quód incipiant amittere fpem vi- &oriz, non facilé redeunt ad tentationem in eo- dem genere faltem gravem. s. Doemones fta- tis temporibus redeunt ad tentationes invicem fuccedentes celeriter circa obje&ta varia, circa E que aliquando priüs experti funt, perfonam faci- ]ius cefiiffe tentationum initiis. Quod fi in ejus- modi tentationibus circa levia earum initia pa- tiuntur repulfam, denuo quiefcunt. 6. Ordina- )E ria domonum praxis eft, quód defiftant diu ab j 6d omni r u omni tentatione, ut homines reddant fecurós j ficque efficiant in divinis exercitiis tepidos, in n punit) Ti orationibus pigros, in adeundis periculis incau- tos, & hoc modo incautos ac inarmatos, ac agefe T* ü il prote&ione deftitutos repente invadant. fetut Domones fuas tentationes ordinarié tantüum à levibus incipiunt ; inferunt ab initio mo- " tus complacentie in malo utut indeliberatos; ut prtü movent defideria ad a&us peccaminofos, a du in circumftantia alia licitos conditionata , /i liceret. Subtrahunt amorem & sítimationem Pa 0) bonorum cuftodum , feu Magiftrorum , dire- g ib Amico- Y5 d &orum , , Monitorum , Sociorum , faciunt TC rutn 3 econtra irretiunt fociis vanis ; It guítare oble&Gtationes vanas; plantant in cor- Ut dibus amorem precifé terrenum erga perfo- Qd nas periculofas, tollunt fubfidia gratiee & pro- Yut X te&ionis diving, vacuant animum à metu pec- catorum venialium , illaqueant peccatis dubié n Qrdi gravibus, donec ad peccata certo mortalia per- trahant. 8. Lapfos arcent à bonis confeflariis, T li verecundia fpoliant, & hypocrifi induunt, & fpem falutis temerariam cum dilatione poeniten- U Ti tie inferunt.. 9. In omnibus tentationibus pri- mam fuam operationem exercent in phantafiam Qu & in cogitationes commovendo idoneas in po- ii tentia imaginativa fpecies. Io. Tentant quos- De] Eu libet adea, ad que in temperamento hominis majorem difpofitonem reperiunt, & faciliorem n influxum per difpofitionem phantafie ac fpiri- j b tuum. rri. Demonum vires attemperantur : NI i Deo viribus potentie mobilis in phantafia & fpi- ritibus. i2. Demmones tamdiu utuntur caufis li Tnun- l DE OPERATIONIB. DVOE'N'IONU,M.' 411 t muhdanis, quamdiu habent fpem pef eas füpe- m !au randi, v. gr. pravis fociis, injuria aliorum ho- minum, melancholia, bili &c. 13. Non poffunt L agere immediaté in ipfam animam , intellectum videlicét, & voluntatem. 14. Hinc facile ha- beturindicium fuggeftionis aut commotionis dia- ; ( bolice vel divine. Deus etim cum agat imme- diaté in animam, agit tranquillé ; deemon veró l j impetuosó, inquieté, turbulenter, cum vebementi commo- tione interna. 15. Aliudindicium eft; quódfug- geftiones doemonis veniant tempore indebito, v.gr. fub precibus, à quibus diftrahunt. Infpiratio- nes autem bone veniunt tempore debito, übi [ invocatur illuftratio Dei, v.gr. poft communio- nem, fub precibus, ita tamen , ut nec minimum diftrahant ab oratione. 16. Aliudindicium eft, quod infpirationes divinz conftantes fint fine va- riatione, fuggeftiones autem demonis cum per- EE l-- lod A R ov CAEE u HMNEST g petua anxietate varient. 17. Somnia divina ordinata funt, & relinquunt vivam ac ftabilem fui memoriam, & fimul brevi afferunt fui fignificatio- nem, econtra quz à deemone fünt; reddunt an- xios, funt inordinata, non relinquunt vivam fui memoriam, nifi forté tendentem ad malum. r18. Quandocunque demones violenter operantur grandia mala in amicos Dei, aut in Ecclefiam, Deus etiam viciflim alià vià in favorem fuorum amicorum, aut Ecclefi& operatur majora bona potentià extraordinarià. 19. Plerique demones ejecti ab obfeflis, aut penitus devi&ti à probis de- truduntur in tartara, & fic mundus diminuitur deernonibus. 20. Quotiescunque deemones ho- minem vincunt, five in parvis five in magnis, femper 41x2 DISP.IV. DE IMPERïö, POTEST. num femper jufto Dei judicio permittuntur in eodem optif genere tentare fortius duplis viribüs, & ad gravio- n va g frequentius, & longioritempore. Ethoc jus de- pro ( monibus folet à Deo relinqui etiam poft actam if àlapfo penitentiam & obtentam veniam, ficut josc etiam manet obfeffio deemonum interna poft ju- u ftificationem, prout ques'T. 3. dictum eft. 2r. tebo Multi traduntur graviffimis excruciationibus do- u monum v. gr. per triftitias, per fcrupulos, perre- COU morfus confcienti& , per anxietates, per metus, per veros dolores internos inexplicabiles, iis qui i arda in purgatorio funt, non abfimiles, ut à peccatis f purgentur quoad reatum poenoe, ut ab affectioni- (um bus terrenis defuefcantur, & ad majorem unio- Ti nem acamicitiam cum Deo preparentur. Deus n enim in fui familiaritatem , unionem , amicitiam t fingularem, tanquam coelum terreftre, neminem tus admittit, nifi prius in ejusmodi purgatorio à pec- diay catorum reatu ac peenarum debitis pürgatos, & in fornace ejusmodi de fidelitate ac conftantia probatos, ac tentatos de fortitudine animi, ac Ó | 1j perfeverantia. Sicut enim homo, prefertim princeps, nullam in fui familiaritatem intimam, & li lol fpecialem amicitiam admittit, nifi de fidelitate, affe&tu, & conftantia fufficienter tentatum, ac diu N Ti probatum, & à debito fübeundarum àfe punitio- d num folutum, ita facit Deus, &in eum finem par- H tim per deemones, partim per malos homines cru- ciat, ut à debito fübeundz fuz vindi&e folutos pofht liberiore ac intimiore amore complecu. ] l nv 22. Deemonibus permittitur àDeo, omnibus com- munitatibus, ftatibus, focietatibus, Parlamentis, l Dicafteriis &c, mifcere zizania pravorum homi- num, ! ^ET 'OPERATI'öNIB. DOEMONUM. 413 d num, fic utin mundo nullumbonum, quantumvis L optimé plantatum , diuturnum fperandum fit. Sdæ Hinc leges ac conftitutiones, que conftantes fint, H ; procorpore potiüsinfirmo, quàm fano accommo- "t dande funt. 23. Violentia deemónum non me- liüs compefcitur quàm potentià Dei & San&torum cum Chrifto regnantium ; fed eorum efficax pro- j te&tio contra deemones obtinetur fecuritis ; fi illi San&ti habuerunt jam in vivisdonum gratis datam ! contra dceemones, aut fi fpecialiter oblipantur ad ; impetrandum à Deo auxilium per Clientum vota ! ardua diuturna, & per conteftationes extraordi- nariz fiduci& ; & fi homo fe difponit per facrifi- cia mortificationum , jejunia , preces, eleemofy- nas. Huc confert fpecialis devotio ad Chriftum in Cruce victorem contra infernum, & in deferto tentatum à deemone. 24. Inquibus communita- tibus deemones fiepiüis triumpharunt, in iisdem etiam majus jus habent ad tentandum fortiüs, diu- tius, gravius, & in majori numero tentantium. 25. Quos jam poffident fecuros, non fatigant magnis moleftiis aut tentationibüs extraordina- riis, nifiinterdum ad augendum pravum habitum, & obtinendàm fecuriorem perfeverantiam in ma- J lo, vel ad alios oblatá occafione feducendos. 26, Vi&os inuno peccato gravi celeriter jufto Dei ju- dicio nituntur pergraves tentationes precipitare ï:l inaliapeccata. Hicenim locum habet illud ».Pet. 2. V.19. & 20. Zquo quis fuperatus eft., bujus & Jferous ] 0. — Si enim refugientes coinquinationes mundi (per converfionem ) Pis rurfus implicati fuperantur, fatta l m po- funt eis pofteriora deteriora prz'om'bus.»— 27. Infua teíta- ] I — — —« 414 DISP. W. DE IMPERIO, POTEST. &c. teftatem receptís per pattum expre[Jum jufto Dei judi. ció utuntur tanquam mancipiis ad nocendum aliis, & perpetranda omnia mala, à quibus metu fuppli- ciorum non abfterrentur, aut fpecialiter à Deo non prohibentur. 28. In omnibus fuis opera- tionibus imitantur Deum, in cultu, & facramen- tis, ponendó figna externa fenfibilia, operativa ex pa&to effe&tuum in hominum perniciem, aut refervationem à nocumento, v.gr. characteres, geftationem amuletorum inventionis diabolice, repercuffiones, & varios a&tiones defe inidoneas 29. Cuivis ad nocendum, aut prefervandum. demoni conftituitur à Deo non tantüm modus, fed etiam determinatum tempus tentationis, quo elapfo, fi homo non fuerit victus, ceffat tentatio. go. In demonibus, fi temeré provocentur ab homine ad tentandum, vel nocendum, fiepe pre- valet paffio & molitia ad nocendum permittente Deo, quamvis pr&videant, ob violentiam ufur- patam potentiori & graviori manu Dei fe graviflimé crgciandos. EIMN 9 ( W DA ONNS NNY 77 77 SSSSS RA — / À 7 AMI A s E 3 ) N XX z EE Z —/ SD CuS N AT, / v.:- F;,m y) Y m N —— —— — — —— Gu ——— — w— M.. - - 13 ew « E Sà i z ;-. Ls dE o 3 b Em »? . £. - ii M. E * —— . E z ii "- PNETAME "o E I T- W z v R M - s - — Cs A E. E r2 d E - T ER NERUS U w Mi R od s ia - s u s EL E n At A Em N E aE 2 z Aox Pa 3 UE EX ex E L D d N t pl m - ^s -u — N R Ll "vt a, R E sss Ml - Rn n Ws 2 um s - As E. s - Em E xj Ms - E Á us 9 E Bs 3 Es EO x p dB M d ^ 35 PA us * i m 2 U k x AUE A« r o - ? — X E 5 2 h N E 2 iv 2 x p :?WW d E : AT u h? k rv jX 3. 4 -t i -/M 2 - s ? pET 3 ER 3 ] A * E k sE 23 ) $ T j d P p " VA « $ A D as 3 * Wi o, E a N 38 E ": x f R Qu £s 3 i " 2 N d a x* Ms E AE K m 5 s pb i A s A T X i i & -t * ^ Pa - Pt M h E n " ^ d P as EE H Es M x * $ d A R As W u s * x X s J * - A 3 f As ; i J t E . Md zv Y É k 5 5 2X L rwv N E. ET N nE iE ww * i v j5 PX W MEUN DEU x A 3 FeÉN o v g x p £ ** j 5 35 R w E " As n : U ierd * M x s Es WUs d E N x s 5 6 x s. x n E Xde E T M 3 um 3k s - ? o E W z i A r s * piid s A s j W E d - 3 N B As EC NI E e - W.r h- ss * A v n S Ws xj i [o4 E p x :g M E pE E d n * NE1 d H A Es x N w . es d AA g x zi w ) AR u g dvs a à N n Á A LE A E $s x« A UPE - * 3 2 2 . Á EE x & Y m z r A .n £a i P N s z z » 4 L^ M u Es s ü Ws s N X oY ES S É " ENS 2r a A. T E 0» k.-x Rs d. Af s : s 3 2 $ P t M 2 s » * w * e (s " s 5 E 4 E s C m w N ET W Es U A A V r A LS * $ a $ 3- s [ ] . H,/ $ Eied Bs Es domr " RT PS "G P^ '«LMH 2 t .ws M ss n st P s N * M g "d H s 1 " s E * m N M 3 Ü ? ss d. EC r i Y " sE Vr E . 3- Nf a m 2 * 13 N * Ó » *s w ,),. M r H P & d R X N s D j E A as d R X "u u $. 5 ? i . s o " "E É i 3 L n 3 u $a x " ,M M K E M v ES 1 EX " *s T k ^ A u $ *X AT € r b A TM p * E E 2 E s N d w n T* SS RAR H Mi "N W A 3* n N Ü M s * U pols A * v il ixs 3 d s ? as E DN Y $s S As W .M,, X T - d N aA i * A R X N d 3 AT *2 N s N w A ab 5 T E. E A N U: e s a hER u "d NESA BVUE ,, EEE [20 m Z Y I9 20 2 18 u- oA 17 t Il 9 R. D. EUSEBII 4MOR T, 16 lm r Can. Regul. Lateran. Polling. Eminentiffimi Cardinalis L ER C.ARIL— Sereni 1m1 ac Reverendiffimi D qo LT R. I. Principis Darmfta dxam Landgravii Hafïiæ, &e.&c. D.JOS$EPHI, Epiícopi Auguil VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset heologi, lïlll I!IIIHIIII!IH ETE TU II)II III' 15 i ïld ts r ä &T'lo terd THEOLOGIA— 14 e ld ä ECLECTICA, IIIIIII LY d 13 ä n efz Ü AW À MORALIS gr SCHOLASTIE- ü Xl & ] Sub Aufpiciis 12 Ü Ditas (ï l SS.D. N. BenedxälXIV It i EUA ad mentem 1 E. SS.Patrum & Theologorum mf' lgniE - 10 D. G. prefertim veterum confcripta. 9 Tomulus II 9 Es DE ANGELIS 8 s Cum zdpprobationibus, N 7 ( (* ( P 05" EE P EUAT "UI» x ] ; ( kz»s. / WA***(DH 'b s a2, RE / 6 Vi l 3 1, t'// QD] l —— — Ü 5 [ Illlllllll( Af j L ET Wlh iil "mlm& TW f (l — z 'j - W 1 G 4 4 ä / " Z 3 Augu/iæ F md &9 W zræbwgz, Il'llllllll !lllHIIIWIIIllllII[IIIIHIII)IHIIIIHWIIIIIHII!IIHIIIII llllllll 2 Sumptibus - MARTINI VEI N m B Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com *H(