Gf977-10

EM

H

—

fw

T

g

i.

n

P

w

m

3

s

:

RERKN

r ari

H.

s

h

M l-

N RASK U IK r n

P ii

m

a

"v

e

h

x

P

P

TW

sb

ak

"

aj

E

n

A A CR

p

-X

u

i.

)75

VC

; H PA

L

*

1

Is

«

A

u

as

Ui

N

D

h

RE

M

d

u

I d

X

vl

H

Ms

n

É

M

»

LA

i.

J

x

o

FE

s

*

u

w»

M

h]

j

$N

d

-

W

d

jj

OE de

i

X

pE

m

y2

N

hi

H.:

d P

j

À

dX

i

M

»

J

eá

1

M

P

V

A

a

ex

^

[v

u

p55

iv

TR

At

d

z]

"

:

A

X

M

o

»

u

du

x

[

1$

34

d

u

ESSTI

.

V,

E

A

[

f

W.

p

r d

..WA

r

2

"

..U:-

COR

hi

Wa

d

u2

"t

N

M

"A

b ;

P

3

j UA

h

M

N

s

*

M

i

E

X

i

A

".

Yw

e

Y

k

-

t

a

r

t

W

an

*

L

y»*

p

X

ia

zi

i

"

u

f

x

M

v

v

rm

m

2

X

A

A

X

3.

»

A -

^

o

xv

ls

TC

AgN

NS

T

N

LVE

w

»

*

r

2

A

4)7;; /)77 ae, äa/z?z /l"/)z L.

c

p

.Zä

*

1

/?w*fml /4 ?UJ (*/ïdcew//w

d.

f FMOM J/z/;t* äzwz a 7v

N12«511866201 021

HUR

UB Tübing

— m

u CROESBES D

Il

R. D. EUSEBII A4MOR T,—

Qan.

Regul. Lateran. Polling. Eminentiffimi C

ardinalis L E R C.ART, neé of

Cmmn

Sereniffimi ac Reverendiffimi DD. J

S. R. I. Principis Darmítadiani,

OSEPHI,

Landgravíii Haílise, &c.&c.

pifcopi Auguftani,

(l

'L'heologi,

l

ï

nmm

THEOLOGIA

*

POLECTICN,

MORALIS zr SCHOLASTICA,

vsm

li

D

Sub ZAufpicis

(Iemr

SS.D. N.Benedi&i XIV.

tj

ad mentem.

Xiur

Qu

SS.Patrum & Theologorum infignium,

Til

1

prafertim veterum confctripta.

li

Tomulus X.

I

DESACRAMENTIS IN GENERE.

LU

Id

Cum Approbationibzfs.

umäe;-

AE

—— um

——2

$(

ie

G

)

t

Q

X(

r n

fs

z

quid

il

Augufle Vind. & W'irceburgi,

Sumptibus. M

ARTINI VEITH, Bibliop.

Anno

MDCCLIL

NAECA

; ZUM

—— -

:

E

)

d

S N

)

/.

£—LÀ .2 w

Q

E E

——

R

——

G

[5

]/

p

G

(

f,

M

$

$:

V

EO

Q

EX

m s A r E r eqs as

r p

ö*

N

x

j

UIBX

b

WA

A

"-

-

INDEX

QUESTIONUM.

'lractatus

SACRAäENTI&

'DISPUTATIO Ls

De uatura & exiffeutia Sacram

ZUürüp.

:

UJESTIO 1. Ín quo fenfü ufüfþetur

- nomen Sacramenti à Scriptura, Patri-

bus, & Ecclefia?

3

X a2

2. Quo-

INDEX

o. Quomodo deüniatur Sacramentum? w YT

3. An & qualia Sacramenta fuerint in Paradi-

fo,in lege naturze, & lege Moyfaica?

28

4. Quot, & qualia dentur Sacramenta in nova

23

W

lege gratie?

l

s. An Sacramenta N. & V.T. conveni'ant ls

in

nivoce, prefertim quoad promiffionem, &

infallibilem collationem gratiee ?

Z

4;&[]1

6. Utrum in. veteri.T ef*cament;o fuerit collata

ff

gratia adoptionis in ftatum filiorum Dei, &

i

gratia fanctificans? & quidem ejufdem uni-

vocza nature cum ea, qua confertur in no-

d)

vo Teftamento?

97

fi

DISPUSATIO Il

d

De materia ,. forma , & aliis partibus

lj

con[Litutiois Sacrameutorum.

14

UZESTIO 1.

,Àn omnia Sacramenta

122

li

N. T. conftent materia & forma ?

». Àn

QUJESTIONUM.

i

l

g. An Chriftus materiam & formam Sacra-

1

mentorum determinaverit quoad fpeciem

"-

infimam ?

132

SQUR

3. Quenam mutatio materize vel forme obfit

valori, aut licitze adminiftrationi Sacramen-

li

torum ?

165

t

l

4. An intentio Miniftri & voluntas Chfi['ti'ili-

1)

— füituentis fint pars conftitutiva Sacramen-

i

186

torum ?-

Id

Ti

s. An ad valoremSacramenti fufficiat intentio

l

folum faciendi materialiter, quod facit Ec-

[

clefía? Et quando error Miniftri obítet va-

W

lori Sacramenti ?

hY

195

T

J

6. An valeat, aut liceat in Sacfa—men-tis for-

u

ma conditionata?

g

254

!u

d

X 3

DI-

1INDEX.

DISPUTATIO III.-

De caufalitate & effe&tu Sacramen-

Z0rum.

QL!

U/ESTIO 1. AnSacramenta phydce

I

261

caufent gratiam ?

vT[

fl

2. Quales gratie conferantü'r in Sacramentis?

Et quomodo à gratiis non facramentalibus

l1

differant ?

290

ul

3. Quenam Sacramenta imprimant characte-

Pm, «

rem? Et quid fit ille character?

322

tttj

DISPUTATIO IV.

hi

De .Autbore Sacramentorum.

Mj

QJ AESTI O. 1. AnChriftus omnia Sacra-

menta immediate inftituerit ?

353

J

2. An Chriftus homini vel angelo potuerit

committere poteftatern inftitueridi Sacra-

!

mmenta ?

374

r

W

DI-

QUAESTIONUM.

l

ODISPUTATIOSGM,

Al

De Miniftro Sacramentorum.

UZESTIO a. Quis fit Minifter Sacra-

lo

mentorum ?

383

l

2. Utrum in Miniftro ad validara & licitam

d

adminiftrationem Sacramentorum requira-

I

tur intentio virtualis , vella&ualis, aut re-

l

flexa?

392

Q

5. An, & quando Minifter licite uti poffit in-

i

tentione conditionata vel indeterminata?

414

4. An ad valorem vellicentiam adminiftrandi

!

requiratur probitas Miniftri ?

431

Wa

DISPUTATIO VI.

De füfcipientibus. Sacramenta.

W

i

Q] JESTIO 1. Qualis difpofitio requira-

tur in recipiente ad validam fufceptionem

N

Sacramenti?

470

w

2. Qua-

INDEX QUJESTIONUM.

*('v

». Qualis difpofitio ex parte recipientis requi-

ratur ad licitam & fructuofam füfceptionem

Sacramentorum ?

483

3. An Sacramenta inzqualiter difpofitis con-

494

ferant inzeequalem gratiam ?

4. An Sacramenta revivifeant? Et qualis re-

quiratur difpofitio adrevivifcentiam Sacra-

mentorum ?

504

C

|

j

—

i

N F

$,

C erdt

ä )

RE

Ü

N

|

;

CX

j

M

A u N

/

m

4

)j

U

)X

ä

E

X

| /

Á

N

4

xü(

u*»xsä

-ï(ï(/

(j

ANM

ï/z

$7

"

N

ER

l

X

E

[

M

x

[

)

EE

)

i

ï

ANM

]

^i

l

| (

ld

j

N

WEq

EY 4

um

m

— dX

S

N

(

3

d

A

$

W

N

J )7

df

x

;

»,

?

CQ

E

e

u —À

»)))

'///

// 7

I))X-

d

n

ii

Tra&atus

n

SACRAMENTIS

IN GENERE.

"ractatus hic contmet 6. D1fputat10nes

fequentes :

Difputatio 1. . De natura & exiftentia Sacra-

mentorum.

Difputatio Il. De materia, forma, & aliis

partibus conftitutivis Sacramentorum.

JDifputatio 11I. De caufalitate & eiï'e&u Sa-

cramentorum.

D. Zmort Tra&t. de Sacram.in gen

A Difpw-

2

DISPÜTATIO

I.

r

Difputatio IV. — De caufa feu authore Säc

mentorum.

wmq

Difputatio P. — De Miniftro Sacr'amentoru'm;

Difputatio VÍ. ^De. füfcipientibus Sacra-

mentg.

No

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

pan

j

ht

DISPUTATIO L.

liT

ii

li

De Natuta & Exiftentia Sacm—

Dut

2

tinentorum.

j

& hac Difputatione queritur s

Ll

I

l'

In quo fenfü nomen Sacramenti ufur-

qu

TU

petur à Scriptura, Patribus, & Ec-

i

i

clefia?

2.

Quomodó definiatul* Sacramentum ?

'1ga£

hus

Qualia fuerint Sacramenta in lege na-

ht

ture, & lege Moyfaica?

Ia

Quot & qualia dentur Sacramenta in

MU

lege gratie?

fij.

lu)

An Sacramenta Nove & Antique le-

TO

gis conveniant univocé?

g

Utrum in Veteri Teftamento per Sa-

qii

[

l

cramenta fuerit collata gratia actualis

adoptionis in ftatum filiorum Dei, &

gratia fanctificans ejusdem rationis ?

hn

L

QUJE-

DE NATURA. & EXIST. SACRAM.

3

31

QUJESTIO I.

I

Jn. quo Jenfu ufurpetur. nomen Sacramenti à Stri-

- ptura, Patribus & Exclefa?

m

NIOTANDUM I.

Plurimüm referre, ut fcia-

tur, in quo fenfu nomen Sacramenti ufur-

patum fuerit à Scriptura, & Patribus, ne, ubi

nomen Sacramenti occurrerit in Scriptura, &

Patribus, ftatim ponatur vis in termino folo, &

fine aliis adminiculis imperité pugnetur contra

Acatholicos.

NoTANDUM 2.

Nomen Sacramenti aliter

fumi à Scriptoribus profanis, & aliter à Scripto-

ribus facris & Ecclefiafticis.

Apud vARRONEM

1. 4. de Latinitate. nomen Sacramenti fignificat ali-

[]

quod pignus à litigantibus in loco Sacro depofi-

H

tum: Ut enim hic Author teftatur, mos erat

apud Romanos, ut, cüm duolitigabant, ambo

litigantium deponerent in loco Sacro apud Pon-

il

tificem quingenta «ris; finita lite victor recipie-

[

bat fuum depofitum ; victus veró in poenam te-

merarie litigationis cedere illud cogebatur era-

D:

rio. Apud crcERONEM 1. 2. de Offciis. termi-

nus Sacramenti fignificat idem ac juramentum; eó

quód juramentum fiat per rem facram, feu per

l

Sic dicebatur

invocationem fupremi Numinis.

quis fe Sacramento, hoc eft, juramento obftrin-

j

gere.

p

DICO 1.

In Scriptura nomen Sacramenti

J

idem fignificat, quod myfZerium, feu fignum rei

facre arcang.

A. 2

Pno-

XV

DISI?UGPATPIO

T.

4

jj

PnaosnATUR Conclufo t.

Ratione Bellarmi-

[

ni

!'

Quotiescunque in Scriptura Latina occurrit

n

nomen Sacramenti, in Biblia Grec occutrit no-

hii

men JMyfterii ; ergo manifeftum eft,inScriptura per

p

nomen Sacramenti idem fignificari, ac Myflerium.

Pw

Bellarminus lib.r. deSacram. in gen. c. 7. ficfcti-

ff

bit: ANotendum , Scripturas Sacras non. Latire , fód

Hebraice el. Grece à Propbetis vel Zpoflolis fcriptas

[

jl

e[Je ; — Proinde non. e[Je : demonftrandatn.: ex- Scripturis

Fl

vocem Latinam $A CRAMENTUM, fed Grecam, que

Mul

illi refpondet , nimirum wueveiv3: id enim omninb La-

.

tinis eft Sacramentum, quod Gracis MyJflerium ; me-

que in boc di[fenfio efl.

PRoBATUR 2. exindüctiore variorum tex-

tuum Scripture. Sic Apoc.17. Angelus ad S.

ff

Joannem ait: Ego dicam tibi Sacramentum. mulieris

N

&2 beflie , que portat eam, hoc eft, arcanum ju-

if

diciorum divinorum fuüper veterem Romam

Ethnicam.

Et Eph.5. Apoftolus de Matrimo-

Nn

T

nio, tanquam figno unionis Chrifti cum Ecclefia,

loquens dicit: Sacramentum boc wagnum efl; ego

Ti

''obie 19. An-

iil

autem dico in Chriftro & Ecclefia.

gelus dearcanis confiliis divinz providentie circa

)d

directionem füorum Electorum loquens ait: Sa-

cramentuan Regis abfcondere bonum eft, . Et . Tim.

A

3. de Myfterio Incarnationis dicitur: Magnum

]

ef] pietatis Sacramentum , — quod. manifeflatum eft in

ATR

carne, juflificatum eff im [piritu, apparuit dngelis ,

N

predicatum ef? Gentibus, creditum efl in tundo, af-

"i ]

Jüumptum eft in gloria.

D

DICO II EtiamPatresLatini primis quin-

que f:eculis nomen Sacramenti paffim fumpferunt

| D

W

genericé pro Myfterio facro quocunque.

IXI:

DE NATURA & ÉXIST. SACRAM.

3

]"

Dixr: Patres Laiini;: de Grecis enim Patri-

((

bus juxta obfervationem BELLARMINI & ex

tj

eorum infpectione conftat ,. quod locó hujus ter-

mini, Sacramentum, femper utantur terminó, My-

'Jlrap

D

Jfierium,

PROBATUR

«Conclzyz'o ab indu&tione vario-

rum textuum.

1. TrRTULLIANUS in Zfpolo

J

vocat colum & infer-

h

getico contra Gentes c. 47.

Et inl. de teftim.

hj

num Sacramenta mofire fidei.

.

H

anime c.9. falutationem 1

nter Chriftianos his

hh

m

verbis, JBenedicat te Deus ,

fieri folitam , vocat

Sacramentum conccer [ationis & difcipline. : Etl. contra

j M

9rudeos. €. 9. & l. 4. contra Marcionems c. 36. nomen

l

3l

ofue vocat Sacramentum. Et c. 12. conira Sfudaos

il

formam cruc

is, que in fecuri erat cujusdam

Klifsei, vocat Sacramentum crue

Ta

difcipuli Prophete

lIt

€is.

Et 1:5. contra

Marcin. c. 1. hoftias Veteris

'Teftamenti üt pr&

figurativas earum, que& funt

JIl

il

in/Novo Teftamento vocat figurarum Sacramenta,

19.

In /£orpiaco. ad-

quod repetit c. 11. 15. 18.

verfus Gnofticos c. 4. totam

Religionem ac fidem

Chriftianam vocat Sacramentum , quo

d. rep etiF

l

c. 7. & 8. & l. contra Praxeam. c. 2.

;

i

». LacrawTIUs Ls. Dnflitut. c. 1. fidem

f

chriitianam vocat Sacramentum.

M

3

D. Hrrantus l4. de TTrinit, lu&am

amentum.

Et1. 5. di-

Patriarchz Jacob vocat Sacr

lj

cit, quód Moyfes cognition

em coleftium Sacramen-

u

P

torum in monte acceperit. - EC 156; doötr;';zan?

p

]

lolorum v ocat "Apoflolica Sacramenta.

Ibidem loquitur de Evangelice prædicätionis,

J

1

Sacramento. Et de confeflione RefurreQionis,

J

quam

li

6

DISPUTATIO. I

quarri in'Evangelio Martha edidit, ait: Mgnum

]

T

ef bujus confe[fionis Sacramentum,

4. S. AMBROSIUS lib. r. de Zbrabam. c. s.

Vb[m

Wi

vitulum Abrahami occidendum pro peregrinis

[

vocat Sacramentum Dominice paffionis.

Vir

Cinquit) currat ad boves, vitulum fumat, & Sa-

il

[

cramentum dominice pa[fonis accipiat.

Idem in po-

logia David prima c.4. dicit, quod Soror Moyfis,

nl

& totus populus ignoraverit ZEtbiopife Sacramen-

[

)7

tum, hoc eft, fignificationem Matrimonii, quod

"

Moyfes iniit cum ZEthiopiffa Et in Pfal, 37. ad

j L

i

7

titulum, ait: Chriffus peccata noftra fufcepit snifericor-

di& Sacramentó,, . Et in Pfal. 118, OGon.2. Domi-

u

mus Incarnationis. Sacramentum. a[Jumpfit.

Wt

Idem repetit ibidem oGon. 5. & 1. 2. de Spiritu.

C.8.

X

5. S. HrznoN v wvus Epift.2. c.3. dicit;

d

Jpfius nominis Abifag: Sacramentum. fapientiam. fenum

indicat ampliorem. — Et Ep.75. adverfus Vigilan-

[

tium de Origeneloquens: tam Novi, quam Ve.

fi

teris Teflamenti maxima revelavit Sacramenta.

Et

h

N

Ep.75. ad Oceanum c.2. afferit; eum non irri-

I

Y

tum facere totum patibuli Saeramentum. Etibidem

X

C.3. Maria mutatur Sacramentó cruciss latus. Cbrifti

rl;fæ

Jercutitur lanceá , C baptfii & Martyrüi pariter

hr

Sacramenta. funduntur.

Et Ep. 127. de 4o. Mánf.

Manf.28. P/almi Sacramenta cognofie, . Et Ep. 142.

ln

M

ad Damafum de vifione Ezechielis Prophetz lo-

[j

quens ait: Dominum dep

recemur , u po[fm Dei Sa-

cramenta con[picere.

M

Wi

Et Ep. 152. ad Minerium. Tbe[falonicenfes . boc

Ms

non intellexerant , Sacramenta wwyflici [ermenis me-

fcientes,

L:

Et

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

d

^

Et1.2. in Efaie c. 3. de numero: quinquagenario

loquens ait: JNumeri bujus Sacramenta. pandamus.

in,

Etin c.8. de libro Efaisee: .Dei Sacramenta. compre-

L"l€gm

bendit.

Et in c.14. JDuces. Ecclefie Scripture..Sa-

]

Etin c. 17.. P/almi. odtavi . ad-

eramenta cogno[cunt.

!t /

"

ditó Sacramenté.

Et in Jeremiz c.1. Propbeta li-

brum devorat , . Sacramenta. divina. continentem,

Et

)

Ut

in Ezechielis c. 40. Quatuor .Evangeliorum Sacra-

n

mnento - - fufficiat nobis. Erjoangelicum. Sacramentum. - -

jR

Per 125. cubitos. divinorum fenfuum Sacramenta. funt

pota. Etin Danielis c. 12. Librum potef? cogno-

At

SM

Jiere, qui libri Sacramenta. pote[t -intelligere. Etin

n

Zacharie c.11. Sequentis capituli Sacramenta . cogno-

Jcite. — g'attabat & Dei cognofcere Sacramenta.

In

V

Matthaum fcribens terminum Sacramenti decies

novies fumit pro Myfierio, & in Pfal. 82. loqui-

J

^

tur de nominum Sacramentis,

6. S. AucusTINUS in variis locis loqui-

j

tur de Sacramento P/almorum , de Sacramento

g

Fidei, de Sacramento Jncarnationis , de Sacramen-

to Sabbathi, de Sacramento Pa[fonis , de Sacra-

mento Sone , de Sacramento Unitatis Ecclefie , de

i

Sacramento Pafibatis, de Sacramento Rituum Ec-

u

clefie , de Sacramento Unttionis im Saule, de Sa-

cramento Ligni vite in Paradifo, de Sacramento

Regni celorum , de Sacramento come in V. T,. de

Sacramento adventus Chriffi, de Sacramento do-

(rine fidei, de Sacramento verborum Chrifti, de

T

Sacramento Zrce Noemice , de Sacramento Sym-

boli Zpoftolici , de Sacramento Z4que & Sanguinis

fluentis ex latere Chrifti, de Sacramento Exor-

1]

eifini in baptifmo.

A 4

t

".

8

DISPUTATIO L

T. S. Lzo in variis locis loquitur de Sa-

w

cramento Sumni Pontificii , de Sacramento Incar-

Ed

Áur

mationis, de Sacramento Nativitatis Crifii, de Sa-

cramento Epipbhanie, de Sacramento oite Chrifli,

t

[

de Sacramento Refurrettionis, de Sacramento Paf-

Wfionis , de Sacramentis Religionis , de Sacramento

r

l

Crucis , de Sacramentis verborum Chrifi, de Sa-

cramento gratie Cbrifá, de Sacramento Penteco-

[

Jies, de Sacramento Transfigurationis. &c.

n

8. D. Cunvsorocvus agit in variis locis

nl

de Sacramento Symboli, de Sacramento Incarnatio-

1]

3üs, de Sacramento partus S. Sfoannis, de Sacra-

mento bunanitatis in Chrifto, de Sacramento glo-

p

li

rie Celeffis , de Sacramento detirine celeflis , de

Sacramento peccati originalis, hoc eft, de doctrina

7)q

de peccato originali,

u

Vi

T.

de Sacramento $artus B.

ii

Sacramento nmumerorum.

gini;, de Sacramento Concgþtzþnz's Chrifi, de

i

Poffem defignare fingula loca in quibus S

.

tii

Auguftinus, S. Leo, & $. Chryfologus tra&tant

]i

|

de hujusmodi Sacramentis, fed fuperfluum id du-

Vi

€05 cum ex prioribus fufficienter conftet, nomen

T

Sacramenti illis Szculis non folum pro fignis gra-

tie& practicis, fed etiam pro aliis variis fignis rei

Wi

Hj

fgcæ*æ arcanz fumptum effe.

DICO III. Jamprimis feculisnomen Sacra-

:

Wi

tnenti ántonomafticé

pro fignis CQllaþivis gratiz

ufurpari cepit.

nj

PRonaTUm Comlfo. Jam illis ficculis fieri

j j

cspit oppofitio inter Sacramenta Veteris & iNovi

x[ïie,

eftamenti, item inter Sacramenta

genericé dicta,

(b

Ts qits

& ea oppofitio

1 i

/

confi-

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

9

n

confiftebat in eo, quód aliqua Sacramenta nove

&f Ü

j

dl

legis fint collativa gratie. Ergo eo ipfo nomen

Sacramenti ufürpari cepit per excellentiam feü

d

antonomaftice pro fignis eminenter preftantibus

1

5

operatione , feu dollativis gratie. —Z£nt. prob. ex

3

l

variis Patrum Latinorum textibus.

N

I.

J

ul

S. Cyprn1ANUS 1.3. Eplfc 8. ad Fidum

fcribit: Circumcifio. Sacramentum eft. in umbra; | quia

imago ce[Javit. fuperveniente veritate ( in bapüfmo)

I5 ]i

impediendum.

T

2.

S. AMs2nRosiUS lib. r. de Sacramentis

um

c.4. Miramur (inquit) primüm vetuflatem. Sacra-

i

meniorum , deinde San&iatem pre[lantium. diviniora

NI

& priora (dignitate) /unt Sacramenta Chriftiano-

N]

vum, quàm S'udeorum.

Quid precipuum , quód per

qmare tranfüt Judeorum þopulus ?

Ut de baptifmo

interea loquamur y .qui per bunc. foniem tranfit , tran-

Jit à peccato ad vitam, à culpa ad gratiam. .Et1.

D

deiis, qui initiantur. c.8. Cognofce, Ecclefie Sas

cramenta e[Je potiora.

Ouz ananna mmzduccwemnt,

mortui funt.

Ifle panis , quz de cclo. de[cendit ,. ite

eterne [ubftantiam fubminiftrat,

*

UcusTINUS in Pf 73

Sacm—

menm (X/ eteris & Novi Teftamenti) non funt .eaz

demj. quia alia funt Sacramenta dantia. falutem , alia

Sacramenta INovi Tefla-

LIA

W

promzttentm ealvatorem.

menti, dant- [aluiem ,' Sacramenta Veterzs T/Zamentz

D

promiferunt.

4. EucnHsRiUS LUGDUN. Hom.in, Sabb

poft. i. Dom. Quadr.

INoón enim Saceramenta Ec—

clef (e. ficut Sacramenta Synagoga medicinam daceni.,

I

& oftendunt ; . od ipfa potius. funt medzcma & rem J o

Peccatarum,

A $

s. TER-

lo

-DI,SPU'I;A"TIO I.

5. TrnTULLANUSs de baptifmo. cap. 4.

Omnes aqu& Sacramentum

fam&i/icatfom's confequun-

m

tur imvocato Deo.

'

n

Etc.Yag. Cajanite dicunt, baptifimus mon eft me-

ceffarius , quibus fides fatis efd 5 mam && Abrabam nul-

Sed

lii

lius aque , nifi fidei Sacramento Deo placuit.

[

equentia antecedentibus prevalent.

Fuerit. falus re-

iró per fidem mudam ante Domini pafonem; — t uli

ii

fides au&a efl per nativitatem ,. pa[[onem ,. vefurre-

W

&ionemque ejus, addita efb ampliatio facramento ,. ob-

Ti

Jignatio baptifini, we[ftimentum fidei, que retrà erat

fpi

muda, mec potentiam babwit fine fua lege.

]

6. S. Awznnosrvs l. de initiandis c. 9. de

T

Euchariftia loquens ait: Sacramentum , quod acci.

pääci

|pis, Chrifli fermone . conficitur.

Et l. 4. de Sacra-

ia

mentis c. 4. ubj venitur, ut conficiatur Venerabile Sa-

eramentum , jam non fuis fermonibus- utitur Sacerdos.

7. S.HikRoNYMvs in Matth. c.26. Poff-

li

j

quam typicum (inquit) Pafcba fuerat impletum , Chri-

Jtus ad verum Pafibe iransgreditur Sacramentun,

r

Q

8.

RurrriNvus in Pfal.22.

Dominus in Sa-

eramento fuo dedit nobis carmem fuam.

J

hii

$. AucusTINUs l.3. de Trinit. c. 1o,

Si infantes (ait) nunquam illam. fDeciem videant , mif

inter celebrationes Sacramentorum , cüm offertur. &

datur, dicaturque illis, cujus corpus & [anguis fit,

mibil aliud credent , mifi Dominum $n illa Jbecie. ocus

lis appamw"e mortalium,

D

IO:

VicToR uTIcENSIS l.r. de perfecu:

tione. frriani, quo tempore Sacramenta Dej po-

| b

pulo porrigebant , iutroeuntes , Corpus Chrifti & Jan-

il

hu

guinem gavämemo Jparferunt.

EX

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

II

"

Ex his ergo colligitur, jam primis Seculis

nomen Sacramenti fümi copiffe antonomafticé

pro fignis collativis gratie ; idque meritoó, cüm

lil

etiam in omni alio genere rerum, in quibus ali-

Ln

qua ob füam eminentiam pre ceteris przeftant,

L

Antonomafia locum habeat, üt patetex terminis

T

Urbs , Papa, Scriptura, Lex , Codex &c. qui licét

! dj

de fe fint termini communes, fucceffivé tamen

; "l

per Antonomafiam rem particularem nempe Ro-

Al i

mam, Summum Pontificem, Libros Sacros &c.,

ll (l

fignificare confueverunt.

DICO IIL. Nomen Sacramenti jam Szecu-

Mi(

lo 6. in communi ufü ac ftylo Ecclefi& antono-

34

maíticé accipi, ac ügnum collativum gratiæ flgni-

ficare confuevit,

L

1

n

PnosaATUR Cnclufo, à S. Gregorio M. &S.

)

^i

Ifidoro Hifpalenfi, qui vixerunt Seculo VI. no-

"M

men Sacramenti raró accipitur, nifi relativé ad

baptifmum, confecrationem & Euchariftiam 5

v

[

atque id ipfum in Scriptoribus Szculi VIIE. & IX.

obfervare licet, Ergo. Zfmt. patet legenti hos

Authores.

(

J

u

QUJESTIO II

Quomodà. definiatür. Sacramentum ?

l:

D

ICO ,

Sacramentum n genere , prout con-

venit Sacramentis Novi & Veteris Tefta-

3

H

menti, re&e definitur, quód fit figuun vifibile in-

vifibilis gratie ad nofiram þnätz;zïmzimgm divinitüs 1u-

-

yni

: Jiitutum.

)

Pnao- ^

12

.*"DISPuTATIO' L.

PRosATUROnclufo.

He definitio exuna

parte eft recepta à Catechifmo Conc. Trident.

ls

párt. 2. c. 2. n. 3. & ex altera parte convenit omni

& foli; ergo eft preferenda.

Sacramentum

i

((f

DICO II

Novi 'R»/lamenti

Á

re&é definitur, quód fit ffgnum fenfibile, [Labile,

üi

Jombolicum , && ex opere operato collatioum interioris

&

gratie , à Chrifto inflitutum.

D

ExPLICATUR. Conclufio.

DIcITUR.I.

D)

Jignum fonfibile, per quod intelligitur omne id,

p

quod przter fui fpeciem, qüam ingerit fenfibus,

ul

facitaliquidin cognitionem venire. Talefignum

ul

in baptifmo eft externa ablutio, in confirmatio-

hr

Drcr

ne, & extrema un&ione inunctio &c.

QTT

TUR 9. flabile, hoc eft, perduraturum ab initio

Brt

Ecclefiz usque ad finem mundi.

Drcrrun $.

yi

fymbolicum , quod i dupplici fenfu accipiendum eft.

ipe

Nam inprimis eft fymbolicum, in quantum moda

qu

quodam fymbolico per analogiam & reprifenta-

ynd

tionem externam eft imago illius, quod intus

Sic in baptifmo ablutio exter-

hum

agitur in anima.

hr

na reprzfentat quafi in fymbolo ablutionem in-

a

ternam in anima.

Inunctio externa reprefentat

u

corroborationem internam Athletz ad pugnam

fpiritualem. . Manducatiofpecierum panisrepre.

i

Impofitio

qun

fentat eonfortationem vita internz.

K

manuum &.traditio fignorum in ordinatione re-

oefentat internam tranfiionem in potäftatem

r

atf

Dei per minifterium facrum, & collationem po-

j

teftatis interna.

Forma judicii facramentalis ex-

w(þ

d

terna reprefentat formam judicii interni inter

h

Deum & ponpitentem.

Contractus. matrimonia-

Ui

lis in focietatem vitw individuam reprefentat

LU

i

€on-

DE NAT;URA & EXIST.SACRAM. 13

Dlüüm

i

conjun&ionem Chrifti cum Ecclefia & ejus metn-

i

bris per gratiam.

.. ÍIn lo fenfu

Sacramentum poteft vocari

fignum /fymbolicum , in quantum Sacràmenta funt

"

figna difcreliva verz Ecclefite à falfa, ita,-ut in-

:

dubitatum fit, eam Religionem effe falfam , quee

Sacramentum vel unicum vetz Eeclefize tefpuit,

A

I

DacrTUR A. collativum interioris gratie, per quam

non intelliguntur gratiz internz gratis date, ut-

(tp

pote qu& ordinantur ad externam dire&ionem &

inftructionem aliorum , feü Ecclefie, fed intelli-

T

puntur gratie ad fanctificationem tantüm pro-

priam recipientium Sacramenta ordinate.

Dri-

]i

CITUR 5. ex opere operato, per quod fignificatur,

gratiam facramentalem non coüferri intuitu ullius

meriti humani, fed ex meta liberalitate divina

dependenter à promiffo divino gratuito, ita, ut

II

ii

fignum facramentale faltem per modum caufz

moralis moveat Deum ad conferendam gratiam.

Jht

W

p

Quamvis enim ad recipiendam facramentalem

j

gratiam ex parte recipientis in adultis requiratur

I

exercitium quaàrumdam virtutum , v. g. fidei, &

fpei, non tamen hz virtutes refpiciuntur à Deo

per modum meriti in ordine ad facramentalem

ratiam , fed tàntüm per modüm conditionis; vel

per modum di[pofitionis neceffariee. . D1crTUR 6.

à Chriflo inftitutum. | . An veró ea inftitutio debeat

effe immediata , etiam quoad materiam & formam

(s

in fpecieinfima, examinabitur exinftituto Difp. 2.

slt)

Conclufio fic explicata

n

PRosATUn. llla definitio eft bona, que

explicat omnes partes effentiales Sacramenti ab

Ecclefia definitas, vel faltem univerfali fenfu Ec-

clefie

14

DISPUTATIO

I,

f

Clefiz receptas; fed talis efthec definitio; ergo-

|

Maj. patet; quia non decet in definitione figno-

a

rum fymbolicorum verz Ecclefie , quibus vera

Religio à falfis difcernitur, poni partes confti-

tutivas dubias, in ipfis Scholis Catholicis con-

troverfas.

Min. prob.In Concilio Trident. omnes

prefate partes afferuntur pertinere ad effentiam

at

fiti

Sacramentorum Nove'Legis; ergo. . Zfnt. prob.

fui

ab enumeratione. Sic Tridentinum Seff. r3.

Ccap. 3. de Euchariftia loquens ait: ,Commune

D

» quidem hoc eft SS. Euchariftie cum czteris

T

it

» Sacramentis, Symbolum effe ReiSacre, &in-

» vifibilis gratize formam vifibilem: verüm reli-

» qua Sacramenta tunc primüm fan&ificandi vim

101

b

» habent, cum quisillis utitur.

Et Seff. 7. can. 1.

» Si quis dixerit, Sacramenta Nove Legis non

N

FU

» fuiffe omnia à Chrifto J. D. N. inftituta , ana-

(1

»

thema fit.

Et can. 6. Si quis dixerit, Sacra-

menta Nove Legis non continere gratiam,

TU

(

quam fignificant; aut gratiam ipfam non po-

nentibus obicem non conferre, quafi figna tan-

1j

tüm externa fint accepte per fidem gratie, &

Ri

note qucdam Chriftiang profeffionis , anathe-

mafit: .Er ibidem can. 7. Si quis dixerit, non

yi

»

dari gratiam per hujusmodi Sacramenta femper

Lal

(

»

& omnibus, quantum eft ex parte Dei, etfi

»

rité ea fufcipiant, fed aliquando , & aliquibus,

ln

»

anathema fit. Er cam. 8. Si quis dixerit, per

A

»

ipfa nove Legis Sacramenta ex opere operato

vt

»

non conferri gratiam, fed folam fidem divinze

X

»

promiffionis ad gratiam confequendam füffice-

»

re, anathema fit.

Ti

D

IÍn

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

15

n

In his Tridentini verbis contineri omnes no-

lt

QU

Yil

ftre definitionis partes, patet confideranti.

"t

Solvuntur Objectiones.

h

Os2jgriciTUR r. contra 1. Concl. r. Dantur

lb

Sacramenta in V. T. que non funt inftituta divi-

i

nitüs ad fan&ificationem hominis; ergo illa de-

L

finitio non convenitomni,

Zánt.prob. ArcaNoe-

U

mica, tranfitus per mare rubrum &c. vocantur

r

à PP. Sacramentum, prout Queft. 1. oftenfum

W, &w

eft, & tamen non fanctificabant homines; ergo.

Quf

9. Sacramenta V. 'T. non conferebant gratiam ;

Yi

ilid

ergo non fuerunt inftituta ad fanGificationem

A d

hominis.

u

REsPONDEO adT1. n

: a. ad frob. dift, -Vo-

mu

M

cantur Sacramentum /ai& dictum. c. proprié ac

d

jirictà di&tum. n.

Patres in iis locis fumebant Sa-

ol

cramentnm tantüm grammaticaliter, quoad figni-

hm

ficatum nominis, non autem in fenfü adícititio

ex communi ufu Ecclefia.

Vil

n

Ad 3. tr. ant. dift. c... Ergo non erant infti-

tuta ad fan&ificationem hominis Zmmediatam. tr.

It

(

mediatam. n. quamvis Sacramenta Veteris T'efta-

il

menti non contulerint gratiam, eam tamen con-

ferendam intuitu & mediante actu fidei in Chri-

re)

ftum venturum fignificabant, eó quód receptio

/ti

talium Sacramentotum veterum fuerit externa

;(

If

protettatio fidei interne in Chriftum venturum,

t

per illàs ceremonias prefiguratum.

Wi

j

Häc de-

t

On2Jr1ciTUR 2. contra 2. Condl. 1.

finitio non convenitfoli; ergo.

Prob. ant. hec

definitio convenit etiam Martyrio, Sacrificio

Miffe,

16

DISPUTAT-IQ I.

)l

Miffi, prime "Tonfure, benedi&tioni Abbatis,

qit

aquze Luftrali &c. quz tamen non fünt Sacra-

yn

menta; ergo. Zfnt, prob. Etiam Martyrium, Sa-

agebaï

crificium Miffe &c. ex opere operato caufant

[uls

:

gt

gratiam 5 ergo.

2. Baptifmus Joannis confere-

bat Remiffionem peccatorum ex opere operato,

m

4

ficque habebat veram rationem Sácramenti; ergo

ad rationem Sacramenti non requiritur, ut fit

m

fignum ftabile, utque fit inftitutum à Chrifto.

qui

ij

9. Verba Chrifti ad Magdalenam: remittuntur tibi

g

geccata tua , vere erant fignum facramentale, col-

m

31

lativum gra6it ex opere operato, & tameni non

funt fignum ftabile, ac fymbolicum ; ergo hec

ïxï,

non requiruntur ad rationem Sacramenti.

REsPONDEO ad 1. n. a. ad prob. n.a. ad prob.

"

(

quoad x. n. a.

Nam Martyrium non caufat inte-

)

riorem gratiam , ad fanctificationem hominis or-

f

dinatam, fed tantüm caufaàt fpecialem laureolam

;delei,

Q

in celo , que potiüs eft premium, . quàm gratia

fubfidiaria ad promerendum.premium. . Quod fi

L

quis contendat , per Martyrium etiam folüm at-

m

trito :conferri gratiam, id diffinguo.

Confertur

ln

per Martyrium attrito eratia, fi pertulit/Marty-

W P

rium cum fervore charitatis..c. fi pertulit Martyrium

IT

folüm cafu fortuito, ex neceffitate, vel in fomno

lmr

finà praevia' decente preparatione; n.' Ratio eft;

Ym

quia juxta Apoftolum & SS. Patres, prefertim

k

n

$. CYPRIANUM, etiam Martyrium finé chari-

)U

1

tate nori proficit ad falutem. — Si tradidero corpus

BU

meum , ita ut ardeam , cbaritatem autem mon babue-

ftc

ro, nibil mibi prodeft. 1. Cor. 13. — Quoad 2. n. a.

TR

Sacrificium enim in duobus differt à Sacramen-

At

to., Nam inprimis non eft /iguum /ymbolicum in-

Tnf

(

terio-

(-1

DE NATURA & EXIST. SACR AM.

17

"

lr

A

terioris gfatie: Sacrificium enim Miffze inftitu-

la

tum eft à Chrifto ad reprzfentandum id, quod

agebatür in Monte Calvarice in Sacrificio cruento

1j

crucis, non veró ad reprefentandum id, quod

Ut

agitur intus in anima. .Dein Sacrificium Miffze

"wm;o

non eft inftitutum à Chrifte ad conferendam in-

]

teriorem gratiam babitualem, velad ejus augmen-

It d

1

tum immediaté, neque etiam eft infüitutum ad im-

(

medisib conferendam Remiflionem peccatorum

hr

quoad culpam, fed tantüm ad conferendam im-

ïlf, j

mediaté Remiflionem peccatorum quoad Reatum

sU

pence in vivis & defunctis; & ad conferendas

1

o

varias gratias atbuales, fpirituales & temporales,

"

ordinatas ad dignam Receptionem Sacramento-

Lf

s

rum, & converfionem , ac augmentationeni re-

ld. ]

cepte grative facramentalis.

Hujus rei fignum

TOA A

eft, quód SS. Patres & Theologi non inftruant

TT00

fideles, ad petendam in Sacrificio Miffe Remif-

lr

fionem peccatorum mortalium quoad culpam,

vl

D

neque etiam ad petendum augmentum gratic

M

fanctificantis, fed tantüm ad petendas alias gra-

Q

tias varias aCtuales, & ad obtinendam Remiflio-

Wa

nem peccatorum quoad Reatum poenz.

Quoad

M

3: 4« s; m.a.

In his enim omnibus non repe-

il

ritur vis conferendi grátiam ex opere operato.

4

15

Nam Tonfura prima, Benedictio Abbatis, &

aqua luftralis nil conferunt gratie independenter

"

ia

à precibus Ecclefiz , vel recipientis ejusmodi ce-

remonias.

Imo nec etiam dependenter ab his

d

1

precibus Ecclefiz vel recipientis diretié confertur

j

gratia fan&ificans, vel illius augmentum , fed

" g

tantum indiretté, in quantum per has czremonias

j

confertur ob preces Ecclefi: contutatio à tenta-

[

10-

D. mort Tra&t. de Sacram. in gen.

I

tio-

r8

DISPUTATIO

T.

g

tionibus demonum, & excitatur devotio in re-

"

X

cipiente, qua mediante obtinetur augmentum

d

habitualis gratia.

z. 92 naa.

Baptifmus enim Joannis non

H

conferebat eratiam , fed.tantüm erat ceremonia

hn

ex infpiratione divina à S. Joanne inftituta ad

j

hoc, ut homines excitarentur ad agendam pe-

E

nitentiam, ficque ad impetrandam perfecta con-

hr

tritione gratiam difponerentur.

ld fignificatur

tj

illis verbis Evangeliftze Marci 1. v. 4.. Fuit Sfoannes

Á

baptizans &2 predicans baptifimnn ponitentie in Remif-

vtl

fionem peccatorum.

Praedicare baptifimum ponitentie

m

flügaf

nil aliud fuiffe, quàm predicare ponitentiam occa-

TU

fione illius ceremonie divinitus inftitute , colli-

(s

gitur ex Matth. 3. ubi id factum narratur his ver-

ii

bis: Penit S'oannes predicans & dicens: penitentiam

jl

agite.

Id etiam colligitur ex eo; quia baptizati

|

!

baptifno Joannis fuerunt rebaptizati baptifmo

hit

Chrifti, quo opus non fuiffet, fi ex opere ope-

pinin

rato infallibiliter obtinuiflent gratiam fanctifican-

lil NL

tem. Hocinnuit S. Paulus AG.19. v.4. Soan-

pl

nes baptizavit baptifino penitentie populum , dicens :

W

in eum, qui venturus effet pofl ipfum , ut crederent,

ht

j

boc eft , in S'efum.

Neque verofimile eft; ob fola

T

dona gratis data, v. g. Prophetize, & Linguarum,

hii

fuiffe renovandum baptifmum; quia primarius

lon

& efTentialis finis Baptifii Chriftiani non eft col-

T

latio talium donorum, fed fanctificatio interna

a,

per Spiritum Sanctum. . Quod autem Sacramen-

11

ta non repetantur ob effectum tantüm accidenta-

IN

lem, primario ac effentiali fine fubfiftente, con-

) 1

ftat ex praxi Ecclefie , preefertim fi effectus acci-

[

ij

dentalis nil conferat ad fanCtificationem internam

reci-

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

£

I

"

N

m

recipientis, prout revera donum linguarum, & pro-

betie ad hanc nil confert.

ZAd 3. n.a

iNon enim verba illa confere-

l

fj !f

bant gratiam ex opere operato, fed Chriftus con-

tulit gratiam ex opere operato.

Verba Chrifti

ET

Qu

nec erant fignum //abile, nec fignum /ymbolicum,

d

nec fignum in/Htutum à Chrifto, fed inftitutum ex

beneplacito hominum, necetiam fubftabant fpe-

I

li promiffioni

vel pa&o divino, fed affume-

jim

bantur precifé à Chrifto tanquam fignum inftru-

"

lt

mentale aliunde inftitutum ex placito hominum

ad fignificandam fuam mentem , remiffivam pec-

.

catorum in S. Magdalena.

J

mur

OBJICITUR 3. contraeandem. Dantur alize

definitiones meliores, breviores, & clariores;

I. Poteft di-

ergo funt praeferende

"nt. prob

ci, quód Sacramentum fit fignum facrum, fen-

i

fibile, fymbolum, ftabile, pra&cticum nofcræ

1

fanctificationis, d1v1n1tus inftitutum.

2. Poteft

N

cum Magiftro Sent. in 4. dift. r. dicij quód Sa-

.j

cramentum fit invifibilis grativ vifibilis forma,

[7]

quz ipfius imaginem gerat, & caufa exiftat.

9.

Poteft cum D. Thoma p. 3- q.60. a.2. c. Sacra-

mentum definiri, quód fit fignum rei facre fan-

Qu

€tificans homines

4. Poteft cum Catechifmo

It

Romano p.2. c. 1. n. 2. Sacramentum definiri,

1

quód fit fignum fenfibus fübje&um , quod gra-

0a

tiam, quam efficit, fimul etiam declarat, ac ve-

Ya

luti ante oculos ponit.

5. Poteft cum. eodem

d

Catechifmol.cc. n.3. Sacramentum definiri, quód

am

fit invifibilis granæ vifibile fignum, ad no[tram

juftificationem inftitutum. — Ergo.

^

REsPONDEO. n. a. quoad 1. membrum

B a

Ad 1.

L

20

DISPUTATIO I

[j

d 1. dico, in ea definitioneredundare, quód

dicatur Sacrum ; ex Authore enim Sacramenti,

J

N

& ex effectu Sacramenti per fe intelligitur, quoód

fignum, de quo eft fermo, facrum fit.

Dein

f

[/

meliüs dicitur, ex opere operato collativum gratie ,

quàm pratticum [anckificationis ; quia in definitioni-

[fät

hr

bus talium rerum , que diftinguunt Écclefiam

j

concordemà falfis Religionibus per modum figni

fymbolici, decet, ut adhibeantur termini maxi-

j

mé ufitati, uniformes, & canonizati ab Eccle-

li

i,

fia, ut ex ipfa uniformitate definitionum magis

reluceat unitas Eeclefis.

Denique terminus

E

pl

Jan&tificationis eft nimis genericus, utpote indiffe-

rens ad fignificandam etiam fanclificationem le-

F

galem, quz dabatur in Veteri Teftamento.

4d2.3. 4. &

r

dico, eas definitiones qui-

dem effe bonas,

&

non meliores noftri; quia

t

M

noftra definitio partes effentiales di/Tinttius, adeo-

que ad captum facilius exprimit; & quia utitur

J

terminis canonizatis in Concilio Trident. ab Ec-

ii

clefia; ac denique quia noftra definitio meliüs

&

evitat equivocationem vocum, qualis habetur

áy

in his terminis, cifiilis forma, [antlificans , gratia,

l!

i

(

ad ju[lificationem , qui termini ob &quivocationem

facilé vel nimium reftringi poffunt, vel nimium

ftl

ampliari.

Nam ad rationem figni Sacramentalis

li

non requiritnr, ut fit ftri&té oifibilis res, dum-

qu

modo alio fenfu percipi poffit, üt patet ex con-

tractu matrimoniali de przfenti.

Santtificatio eft

fiz

terminus, qui etiam adhibetur in confecratione

til

rerum vel perfonarum etiam externa v. g. in fan-

Tiif

Qificatione per votum , ficut dicitur AG. or

lo

V. 24. fantifa te.. in quo fenfu etiam templum

Conn

* dici-

pE NATURA & EXIST. SACRAM. 2I

fs

Ui

dicitur fan&ificatum, & corpus fan&ificatum v. g.

D

3-

Regum 9. fantiificaii domum banc, & 1. Cor. 7.

^0

3Sanct:

ificatus ejh Fir infideis per Mülierem fidelem,

i

& fanttificata eft Mulier infidelis per Virum. fidélem.

Mi

Gratia eft terminus indifferens etiam ad gratiam

gratis datam , & juftificatio fiepe ufürpatur pro

tranfitu à ftatu peccati ad gratiam, vel pro im-

mediato augmento gratic habitualis, cüm tamen

juxta plurium 'Theologorum prafertim "Thomi-

j

1;;

ftarum fententiam inSacramentis nonnullis vivo-

li

rum, v. g. Matrimonii & Ordinis Sacri non con-

feratur pbyficum augmentum gratiz habitualis, fed

IIBUS

iif

tantum morale, nempe jus ad majores gratias

d

actuales ftatui congruas.

Non omne

OB]ICITUR 4. contra eandem.

Sacramentum eft aliquid fenfibile ; ergo non de-

Zni. prob.

I

)

bet definiri per fignum fenfibile

Sacramentum Matrimonii conftituitur confenfu

J

interno contrahentium: imo interdum conftitui-

!

tur folo non diffenfu, licét nullo fignó externó

st

exprimatur, v. g. quando Sponfa non contradi-

Y

j

cit parentibus locó filie in ejus prefentia cOn-

il

trahentibus; vel quando matrimonium ex defe-

iUd

&u confenfus interni nullum revalidatur pofitó

li

folo confenfu interno.

Ergo.

2. Corpus &

u

fanguis Chrifti in Euchariftia eft Sacramentum,

quamvis fit aliquid infenfibile.

n

5. Quando S. Hoftia per fradionem, vel

(jis

facer fanguis per effufionem difpergitur in minu-

Wi

tifimas particulas oculo infenfibiles, adhuc re-

manet Sacramentum; ergo non pertinet ad ra-

tionem Sacramenti, ut fit fenfibile. — .Znt. fro^.

Concil. Trident. Seff. 13. Can. 3. dicit: 5j quis

3

nega-

w

22

DISPOT ATIO.j.

hegaverit » in venerabili Sacramento Euchar

iflie fub

wunaquaque [pecie , 6 füb fingulis c

ujusque .[Deciei par-

Amm]

tibus, fparatione fa&ta , totum

j

anatbema fit.

Cþrijfum contineri,

i

4. Contritio interna in Sacram

ento poeni-

D

(

tentie eft pars Sacramenti,

& tamen non eft ali-

L

quid fenfibile.

Eu

5. Intentio Miniftri in omnibus Sacramentis

YX

eft pars Sacramenti, & tamen non eft neceffe,

qu

ut exprimat ullo figno externó fenfibili.

Ergo.

fii

RESsPONDEO. n. a.

vel dift. Non omne

$4

Sacramentum eft aliquid fenfibile fenfibilitate

ff

j

omnium partiumn. tr.. fenfibilitate totius.n. Sic enim

J

etiam homo eft aliquid fenfi

bile, vifibile, ac

|

(

palpabile, mortale,

corporeum, etfi ha deno-

J

(

minationes non con

veniant fingulis partibus;

ao

non enim anima eft fenfibilis, vifibilis

, palpabi-

lis, mortalis , corporea.

Qu

Idem contingit in

PT

omni toto compofi

to phyfico materiali, haud

i

vll

dubié fenfibili ;

nunquam enim partes conftitu-

tivse totius

n

; Dempe materia prima , & forma

tyl

fubftantialis

5

prout concipitur, & defcribitur à

Peripateticis,

fbl

fünt aliquid fenfibile fecundum fe.

Hinc poteft &

ESPONDERI 9.

Sacramentum eft

fe

aliquid fenfibile faltem

i.

per accidens & mediaté ra-

Wt

tione accidentium & cir

cumftantiarum, cum qui-

bus conneGitur. c. per

J& & immnediatà. n.

TUt,

-Ad 1. dico, in tali cafu

W

confenfum internum

Al

exprimi

per complexum circumftantiarum v.

actuum

g.

fenti.

fponfalitiorum vel conjugaliu

m de pr&-

ttà

"d 2. dift. eftinfenfi

bilein feipfo. c. in fpecie-

Ticn

bus,cum quibus cofiecti

tur.n.fenfus patet ex dictis.

Á

"d 3.

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

25

i

44d3. dift. Manet Sacramentum difperfum

hi

ïml

in minutiflimas particulas im actu ficundo ac feorfim

tantim infenfibiles. c. difperfum in particulas in-

Ejus-

fenfibiles etiam ina&u primo & àn potentia. n.

J

modi particulz dicuntur im a&iu primo & in poten-

du

tia effe aliquid fenfibile, quando faltem adhuc

a&ione & induftrià humaná ita poffunt colligi,

Ts

ut adhuc coalefcant in totum fenfibile; ita enim

It

utut feoríim in-

contingit, quando pulvifculi,

n

fenfibiles, fcopá velflabelló colliguntur. Quan-

(j

do autem nulla a&ione humana ampliüs poffunt

»ih'qæ

colligi in unum totum fübftantialiter ide

m, ne-

n

Et ita

go, ampliüs remanere Sacramentum.

T

contingit in facri fanguinis particulis per evapo-

1

rationem in auras, ac ctiam in nares hominum

)arþlbg

&animalium difperfis, folo odoratu fenfibilibus.

Quodfi quis hoc nolit admittere , dici poterit,

Mi

ad rationem Sacramenti non requiri, ut actu

/(auä

femper fit fenfibile, dummodo maneat fenfibile

li

in potentia per actionem faitem Angelicam , qua

u

colligi poffenttales particule in unum totum fen-

hu

fibile etiam finé miraculo.

Jit)

.Ad 4. dift. Contritiointerna non eft aliquid

fenfibile per fe.c. per accidens. n.

Ad hoc enim,

ut contritio interna fit pars Sacramenti, requiri-

(

tur, utexprimatur fig

nó aliquo fenfibili, nempe

per actus externos ponitentis, ordinatos ad Ab-

Inc

folutionem Sacramentalem.

füt

Ads.n. Quodintentio Miniftri fit pars Sa-

m

cramenti,

On]JICITUR s3. contra eandem . In Sacra-

& verba formee fignificant remif-

ii

mento pæni-t,enti

ilb

mmaticaliter ex inftitu-

Qonem peecatorum gra

4

tione

24

DISPUTATIO I

J

d

tione hominum; ergo in hoc Sacramento non

datur ratio fi

gnificationis fymbolicze ex inftitu-

tione Chrifti.

iU

9

Etiamfi de facto omnes circuli effent au-

ts

rei, non tamen ex hoc fequeretur, quód

e[Je au-

j

reum pertineatad effentiam circuli.

Ergo, etiamfi

Ls

de facto omnia Sacramenta habe

ant rationem

p

fymbolicam, non tamen fequitur, quód effe fsym-

(

bolicwim pertineat ad effentiam Sacramenti.

yi

3

Multi exiftentes in ftatu peccati mortalis

hn

fufcipiunt Sacramentum v. g. Baptifmi , Euchari-

ttndi

ftiz &c. quibus tamen non confertur gratia. Er-

go non eft de effentia Sacramenti

1

J

, ut fit collati-

hvl

vum gratice

w I'i*säl

4.' Suflicit ad rationem Sacramenti

, quód

n

fit fignum fenfibile, quo pofi

to. Deus vi fuz pro-

aii

mifhonis teneatur conferre gratiam, ficut Rex

lt

exhibito. fibi chyrographo tenetur preftare pro-

KC

miffam iu fua fcriptura gratiam. Érgo ficut in

talicafu non ipfum chyrographum eftcollativum

:'oïllm;o

h

grati&, ita etiam non reóié dicitur, quàüd ipfum

[

BU

fignum facramentale fit colJativumgratie. — 4j

i.

prob Neque ex Scriptura, neque ex Patribus

4

poteft probari, quódadrationem Sacramenti

plus

requiratur,

D

fs

Wa

RzsPoNDEo ad 1. dift. Verba forme in

iuy

Sacramento Poenitentiee fignificant grammaticali-

asj

ter remiffionem peccatorum caufalem. c. formalem.

tilt

n. Ut enim illa verba, quatenus proferuntur

E

à puro homine, fignificent remiffionem pecea-

torum formálem

letiy

per infufionem gratie fancifi-

At

cantis, id non habent ex inftitutione grammati-

A'ture

cali, feu hominum placito; -fed ex inftitutione

"ire

Chrifti,

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

25

sT

hj

Chrifti, qui formam Judicii Ecclefiaftici exter-

nam voluit effe fignum fymbolicum reprefenta-

äfnf ]

tivum cjue judicii interni, quod agiturinter Deum

&animam.

Itaque illa verba grammaticaliter ex

lj

infütutione hominum tantüm fignificant remif-

^ün

fionem peccatorum caufalem, hoc eft, a&ionem

mym

judicialem Ecclefiafticam , qua ex poteftate Sa-

I

cerdotibus à Chrifto conceffa contrahitur cum

poenitente de modo fatisfa&ionis preftande pro

Ia

honore divino lefo, quz a&tio judicialis in ac&u

du

conclufionali complet formam Judicii Ecclefia-

ftici, & eo ipfo momento inducit rationem fym-

"i

bolicam remiffionis formalis peccatorum.

Ex

ïy,

quo fequitur, illa verba in priori figno rationis

habere fenificationem grammaticalem" vemiffionis

if

caufalis per abfolutionem ab obligatione rigoro-

f ulterioris fatisfaCctionis, de fead remiffionem

J

peccatorum jure naturali ac divino requifite; in

W

pofteriori autem figno rationis babent /ignifica-

inin

tionem ymbelicam remiffionis formalis peccatorum,

d

prout pluribus explicabitur in Tract, de Poenit.

»

Difp. s.

Iu

d 9. c.3. n.c. & paritatem. Difparitaseft;

i

quia partes effentiales in tali compofito naturali

vcl artificiali per voluntatem humanam nec con-

j

ftituuntur , nec mutantur.

Econtra partes effen-

II

tiales in compofito morali unicé depenident, &

,

arbitrarié affumuntur, coadunantur, & perpetuó

of

conftituuntur à voluntate humana inítituentis

tale totum.

Itaque fi Chriftus, qui eft Authoer

*

Sacramentorum, voluit rationem fymbolicam

requirere tanquam partem vel proprictatem ef.

fentialem Saergmentoróm emnium fux Ecclefiz,

D

m

9

ea

26

DISPUTATIO

L

w

eo ipfo ratio fybbolica erit pars vel proprietas

effentialis Sacramentorum novz legis.

Quàd

n

u

autem Chriftus ita voluerit, patet ex eo; quia

ftante prefente decreto divino non eft poffibile

m

[

Sacramentum non fymbolicum, prout tamen

n

ftantibus iisdem caufis intrinfecis vel effe&ivis

u

circuli effet poffibilis circulus non aureus.

[

ld 3. c.a. dift. c. ergo Sacramentum noneft

effentialiter collativum gratie pcr accidens, &

EU

inaGufecundo. c. in a&u primo, & per fe. n.

DAR

ficut enim ignis femper eft uftivus, & fol illu-

sl

minativus, licet in aé&tu fecundo ab effe&u poffit

t

impediri ob indifpofitionem fübje&i, ita etiam

u

vis collativa grati: in Sacramentis poteft in actu

f«f

fecundo ab effectu im

pediri ob iudifpoütionem

N

fübjedi.

3

d. 4;- n..a.

j

Sacramenta enim Nove Legis

Y

u

non fe habent precife inftar figni rememorativi,

gl'n,:

ac monitorii, vel inftar probationis authenticz,

ln

vel inftar pur& conditionis, vel inftar tefferz,

(

M

qua in eftimatione morali nec caufant phyficé

(

effectum intentum, nec ratione füi movent vo-

luntatem caufantis effe&um; fed habent fe in-

m

I

ftar caufie phyfice vel moralis, quz in fe habet

x

quamdam vim effectivam effe&tus, quamvis de-

pendenter à pacto & promiffione divina.

Sic

A

lr

l

li

alia eft ratio Chyrographi Regii, & alia ratio eft

a&ionis Miniflri vel Legati Regii, qui in a&u

Wle

M.

folenni v. g. pacificationis, vel defponfàtionis,

teprefentat Perfonam Regiam; verum enim eft,

h

quód Legatus concluferit pacem, aut contractum

1g

onfalitium nomine Regis; & non cft verum

(j

á

icere , quod Chyrographum Regium concluferit

L

pacem

l

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

27

W

pacem aut contractum.

Quodautem ipfis Sacra-

*l

mentis in Scriptura & à PP. tribuatur aliqua vis

q OT

collativa grati&, patet ex variis textibus. Sic

p

1. Petri 3. v. 21. dicitur: /alvos vos fecit baptifina.

It li

& Joannis 3. Chriftus ad NNicodemum dixit: nifi

Vi

Jis

quis renatus fuerit ex aqua 69 Spiritu S. mon poteft

introire in Regnum Dei,

s

(

TrRnTULLIANUSsl.de baptifmo dicit, quoa

p

aquz baptifini animent, & GREGORIUS NYS-

|

SENUS l. de baptifmo ait: bapiijfina peccatorum ex-

li

"m

piatio efL, 9 regenerationis caua.

Dein explicans,

t eit

quomodo baptifmus poffit effe regenerationis

lnd

caufa, fic pergit. ,Virge Moyfis & Aaron, li-

»

cet fint materic inanimate, poftquam vim Dei

Yi

»

acceperant, magnis miraculis media intercef-

)»

ferunt.

Simili confequentia rationum etiam

"l;

»

aqua, cüm nihil aliud fit, nifi aqua, fuperna

TOR

» gratia benedicente ei hominem in eam renovat

heqf.i:z

» hegenerationem.

Quod fi quis mihi rurfüs

1

if

» dubitando negotium exhibeat, interrogans,

» qua ratione aqua regeneret ? dicam optimo

» jure ad eum. . .Oftende mihi modum nativita-

» üs, qu& fit fecundum carnem; dices fortaffe:

n

, Semen caufa hominis effe&iva eft. Audi igi-

» tur viciffim à nobis; quód aqua, qux benedi-

]ta

li

» Citur, purgat, & illuminat hominem."

Nyftenus.

Plures ejusmodi textus reperies in

w

Difp.3. ubi agitur de Caufalitate Sacramentorum,

p

lii

EL:

Ex Hr$ ITAQUE SEQUITUR I, qubd non

j

fit bona definitio Sacramentorum, quz traditur

nd

à Confe[Jtone Auguflana. avt. 13.. Sacramentum 6j2 ri-

tus, qui babet. mandatum Dei, & cui eff addita p

mij]to-

J

28

DISPUTATIO L

miffo gratie.

Non enim ad rationem Sacramenti

1

qu

fufficit, quód fit ritus habens promiffionem gra-

tit; fed requiritur, ut habeat faltem caufalitatem

ylit

moralem gratie, in quantum ponitur à Miniftro

1

Chrifti tangnam ejus Legato nomine Chrifti, füb

)

qua confideratione habentSacramenta quamdam

uam

dignitatem moralem, fufficientem ad movendum

,

Deum, ut intuitu a&ionis tam zftimabilis & di-

gnificate conferat gratiam. Illud etiam verum

D]

non eft, quod omne Sacramentum habeat man-

"n4

1f

datum; neque enim Sacer Ordo, vel matrimo-

[/

at

mjum fub precepto cuiquam injungitur.

CorLriGiTUR 9. à Turnelio & aliis non

D)

[

d

nullis non re&té explicari illa verba, que ponun-

tur in detinitione Sacramentorum: Éx oere ope-

]i

j

vato collativum gratie.

dum ea verba explicantur

precife per hoc, quod in Sacramentis ex pacto

h

Aliud

QR

& promiflione divina conferatur gratia.

enim eft, quód pofito figno Sacrameptali Deus

g

Di

caufet, & conferat eratiam, & aliud, quód Sa-

A I

cramenta caufent, & conferant gratiam.

Cer-

tum enim eft, quód actio Sacramentalis ponatur

h

mif

naomine Chrifti, & in confidérátione morali fit

actio Chrifti, prout oftendetur Difp.2. 3. & 4.

TU

&U

D

QU/ESTIO IIl

&

4fn. &? qualia Sacramenta. fuerint in Parady-

1b

EH

Jo, in Lege Nature, & Lege Moyfaica?

.ïian

OTANDUM I.

Per Sacramentum hoe loco

üg

- nonintelligi Sacramentum fpecificé famptum,

1gu[

ex opere operaie colatioum gratie , qualia funt Sa-

W

cramenta

l

DE NATURA & EXIST. $ACRAM.

29

M

i

cfamenta Novze Légis; fed genericé fumptum.

1

prout dicit fignum fenfibile infenfibilis gratic a

d

A

noftram fanctificationem divinitus inftitutum.

i li

NOoTANDUM 2.

Poffe à Deo inftitui ad

Cmfh !

]

noftram fan&ificationem figna variis modis; nem-

f

[

a

perememorativé , prafiguratioe , commonitioe , difpo-

i

fitivé ,. & promi[frve.

iij

REMEMORATIVE fignum ponitur, quando

g

ob oculos ponitur ad renovandam gratitudinem

I

lt

pro accepta gratia.

I!

PRXEFIGURATIVE ponitur, quando pro-

ponitür ad fefe difponerndum adrecipiendam gratiam.

lis

tr

CoMMoNrTIVE ponitur, quando renova-

tur ad confervandam & augendam gratiam.

d

LT

DrisPosrTIVE datur, quando ex fua natura

Yi

hominem difponit ad reétum ufum gratiz.

q

PRoMissivE daturfignum , quando Deus

promittit, fe pofita certa conditione collaturum

jil

jl

ratiam.

DICO L Inquovis ftatu nature humane,

ai

x (

etiam in Paradyfo, dabantur Sacramenta.

BW

PROoBATUR.

Ratione S. Auguftini.

In

omni ftatu datur Religio, feu focietas hominum

l

verum cultum Dei confervantium & publicé pro-

fitentium. SedReligio non datur fine Sacramen-

tis. ergo.

Min. prob.

Religio dari non poteft

fine cultu externo per varias ceremonias, ap-

[/] Lx

probatas à Deo in ordine ad confervandam ejus

f

gratiam. ergo. c.atet; quia ejusmodi ceremo-

nig jam pertinent ad confervationem & augmen-

tum gratie diving.

Znt. prob.

Authoritate $.

Auguftini l. 19. contra Fauftum. c. 11. ubi dicit:

In nullum nomen Religionis feu "verum feu falfum

eoagu-

30

DISPUTATIO

I'

coagulari po[Junt bomines , mjz' aliquo. fignaculorum,

&l

..Ulgl

aut Sacramentorum vifibilium confortio.

Idem col-

ligitur ex illo Sap. c. 9. Quis bominum poterit. fcire

at

k

(l

confilium JDei, aut quis cogitare poterit, quid velit

Y

h

";l

Deus? — fenfum tuum quis fiie, mifü tu dederis fa-

pientiam , &? , que tibi placent, didicerimt bomines?

[)

jnis

itaque nec cultum externum Deo acceptum

fcire poffunt homines, nifi ad uniformes cere-

It

1

monias, tanquam figna beneplaciti divini $-&

confervandi favoris divini ac gratie, à Deo Au-

thore inftituantur.

AW

CONFIRMATUR ex Platone Dial. 4. de Re-

publ.ubi ait: Témplorum conflitutiones , & Sacrifi-

cia, ceterique Deorum & beroum cultus, & quecun-

jl

que funt ad eos placandos münifleria , talia funt , que

T

lr

nunquam ipfi [cimus , & nulli credemus alteri , fi fa-

d

piamus , mullogue alio utemur inierprete , mifi Deo.

i

Cüm igitur in nullo ftatu poffit dari vera Religio

lr

finc inftitutione divina ad certos ritus, etiam

dari non poterit vera Religio aut ftatus fine Sa-

s

cramentis.

"

A

(

nl

DICO:II.

In Paradyf'o jam dabantur fex

Sacramenta.

MIN

b

PRosnATUR ab enumeratione.

I. Dabatur

in Parádyfo fignum rememoratioum gratie creationis

I

IH

€9 fantificationis ; dicitur enim Gen. 9. formavit

n

JDeus bominem de limo ,. & infpiravit in faciem ejus

TL

Jpiraculum vite.

Certum eft, hanc ceremoniam

Tfe

à Deo fuiffe adhibitam alicujus rei fpiritualis fi-

ii

gnificande caufà.

Cüm enim actiones divinze

Ü

l

I

non fint otiofe, univerfim pro Regula haben-

dum eft, aCtiones divinas, quarum finis naturalis

4l

ln

vel fupernaturalis affignari non- poteft ex natura

rei,

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

31

f'gm

rei, prefertim fi videantur ridicule, Deoque

(f

indigne, fignificandz alicujus rei gratià à Deo

!

Jam vero alius finis harum circum-

pofitas effe.

H?'Ml

ftantiarum in creatione hominis affignari nequit,

l

LLf

nifi dicatur, has ceremonias generi humano pro

L

U

figno rememorativo perpetuo fuz primze condi-

) s

tionis & creationis conftitutas effe, ut ex ea re-

Ts

memoratione per actus humiliationis, gratitudi-

dnij

nis, & fubjectionis fan&tificaretur homo.

In)

9)

Ob eandem rationem dicendum eft, for-

Ü

mationem Eva ex cofta dormientis Adami fuiffe

ceremoniam folennem, fic à Deo adhibitam, ut

Vr

effet toti pofteritati frenum perenne legislativum ma-

qt

trimonii ordinati ad propagationem gratie primz-

?

1

i

v&e integritatis & fanctificationis.

Imo verofi-

J

mile eft, jam tunc per eam ceremoniam Deum

Ul

i

feris Ad« pofteris fignificare voluiffe aliud altius

myfterium; quia id Apoftolus r. Cor. 11. & Pa-

V Cf

d

tres explicant de formatione Ecclefiz Sponfze ex

latere Chrifti obdormientis in cruce.

Simul au-

Dd

tem Adamo fignificabatur lex conjugii, ut effet

unius cum una, & vinculo indiffolubili, ita ut

ob individuam vite focietatem etiam parentes

1

"

relinguendi fint, prout l. c. Adamus ipfemet ex

T

infpiratione divina hoc myfterium divinarum

jj

acionum exponit.

Itaque hoc Sacramentum

ii

operationum divinarum erat fignificativum dua-

(

rumrerum, matrimonii videlicet, tanquam figni-

f

Jf

ficati proximi, & unionis Chrifti cum Ecclefia,

106

tanquam fignificati mediati & remotis; prior figni-

u

ficatio Adamo revelata eft; an etiam fciverit fe-

i?

cundam, incertum eft.

ydi

3. Etiam

J

32

! DISPUTATIOX [.

g.. Etiam Arborem vite in medio Paradyfi

P

fitam habuiffe quamdam rationem facramentalem

P

verofimile eft; ita ut, fi caufaverat ex fru&u

fiN

perpetuitatem vite corporalis, intelligeretur ex-

np

y

ü

inde perpetuitas vitze fpiritualis beate; aut, fi

non differebat ab aliis arboribus, ex ipfo nomi-

D

x

ne divinitus indito, haberetur pro figno memo-

rativo perpetuo quarende alterius beatioris vi-

a,

te perpetua&. Certé D. Joannes Apocal. ult.

TUf

1

non obfcuré declarat, per arborem, feu ütin

hebraico fümi poteft, per arbores vite fignifi-

[

fet

Rl)

cari vitam &ternam beatficantem. — Offendit. mibi

in medio pZateæ ex utraque parte fluminis lignum «vi-

)l

te afferens fru&um Juum C? folia ligni ad. anitatein

15

gentuun.

AO

4. Similiter Zfrbor fcientie tali & boni erat

MT

à Deo conftituta in perpetuum monumentum

decreti divini obedientiám per translationem ad

l

U

ftatum vifionis intuitive premiaturi; inobedien-

tiam veró pef experimentalem notitiam malo-

ln

rum in inferno vindicatuti.

T

s. Deus voluit extetnam vocationem Ada-

b

mi ad confeffionem fuüi criminis & demonftratio-

d

nem foliorum ficus pungentium effe fignum com-

w

monitivum perpetuum ad ea , que lapfis agenda

dU

funt per veram poenitentiam, infinuando,, quo-

t

l

modo clamori, & infpirationibus divinis, dum in

du

abdito confcientie ad humilem confeffionem vo-

Dn

cant, parendum fit, & quibus mediis veftis gra-

iti

tie deperdita refarcienda fit.

il

6. Deus prafecit Adamum omnibus anima-

EU

libus, & docuit illum naturam omnium anima-

Bu

lium, cujus rei finis fufficiens Deo dignus affi-

'DWH

gnari

n

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

33

hij

gnari non poteft, nifi dicatur, ita fignificationis

"u

caufa aGtum effe, ut futurus Summus Epifcopus

Fä'exäï

animarum in fuis pofteris per analogiam difceret

n

regimen vitiorum & virtutum. . Quez inanimali-

t

bus diverfis obfervari poffunt divifim in gradu

Tl t

excellenti, obfervandum.circa quosvis homines.

Bu

Ex quibus omnibus elucet, varias actiones divi-

Kal

vas, & res miris circumftantiis per fe ad naturam

a i

rerum impertinentibus involutas fuiffe Sacramen-

aj

tariun ddami, & T beologiam Symbolicam , 'unde

j äggh

difceret myfteria, & excitaretur ad fanctificatio-

DAUR

nem confervandam, reparandam , augendam.

A

DICO IIlI.

In Legé Nature dabantur fe-

n

At

ptem Sacramenta correfpondentia Sacramentis

Nov« Legis.

L:

UC

PRosATUR ab induttione.

Qd

L Loco BAPTISMI erat SACRAMEN-

Qd

w

TUM NOMINIS, feu impofitio nominum cum pro-

T

teflatione fidei & re[pettu 'in Deum.

Obfervo

enim, quod Parentes in Lege Naturee fuis infan-

J

tibus impofuerint aliquod nomen, 'in lingua he-

Qu

braica exprimens quamdam relationem ad Deum

n

per verba initialia integrarum propofitionum,

p[h Ó

quibus fuam fidem internam, & deputationem

T

infantium ad perpetuum cultum divinum prote-

De

ftabantur. Quod autem illa proteftatione fidei

[

in Deum infantibus peccatum originale remiffum

Ms

fuerit, colligitur ex fenfu SS. Patrum. . De im-

pofitione nominum cum relatione ad Deum ha-

Sic Gen. 4.

J

bentur in Scriptura varia exempla.

Jib^

dicitur; Eva peptrit Cain dicens: po[Jedi bominem

per Deum , ubi Cain in lingua hebraica idem figni-

:

^l

C

D. Zmort Tratt. de Sacram. ingen.

ficat,

34

DISPUTATIO L

Jl

fica£, ac poffedi.

Eodem c. 4. dicitur: Rurfus

1& i

!j

eperit Seib dicens : Pofuit mibi Deus aliud famen

"T

pro dbel.

Sed 69 Setb matus efl filius , quem' oca-

d

vit Enos.

Ifle cepit. invocare momen Domini.

Ubi

N

rurfus SETH in lingua hebraica idem fignificat,

ia

ac pofut. Y Nos veroó in lingua hebraica idem

am.

figniticat, ac bomo , ita, ut fenfüs fit: Homo cepit

1

À

incocare nomen Domini; imo folum EN in eadem

lingua idem fignificat, ac i/7e.

Gen. c 5. dicitur:

hr

Lamecb genuit |Noe dicens: lfle comfolabitur nos ab

[

operibus && laboribus manuum moflrarum in. terra, cui

i

maledixit Dominus.

Ubi Noz inlingua hebraica

w

eodem modo fcribitut, ac litterz initiales liujus

n

Ji

Imo veró etiam N oz in

termini: Con[olabitur.

" t

lingua hebraica eodem modo pronuntiatur, ac

n

bic, quod idem fignificat ac i/1e.

NU

Gen. 21. eo tempore, quo claudebatur Lex

af

Naturg, nempe in nativitate Ifaaci, utpote tunc

jf

intrante Lege Circumcifionis dicitur: Natus eff

t

lfauc, dixitque Sara : Rifum fecit mibi Deus.' Ubi

gt

iterum IsAAc in lingua hebraica idem fignifi-

ydgy

cat, ac Rifus.

Ex his ergo manifeftum eft, quód

TU

in Lege Naturz in nativitate infantium à piis pa-

M

rentibus applicatum fuerit Sacramentum INominis.

m

]. PRO SACRAMENTO CONFIRMATIO-

)d

NrS feu incremento gratie jam in Lege Naturz

ul

Obfervabatur Sacramentum Septenarii ad imitatio-

nem diei feptime, quo requievit Dominus ab

operecreationis ad fignificandam futuram alterius

D

vite requiem, ut ea rememoratione Sacramenti

QDQ

excitarentur homines ad conítantiam bonorum

lkl

operum. Eam enim fuiffe fignificationem primi

g

illius feptenarii teftatur Apoftolus Hebr. 4. v.4.

L

Scri-

DE NATUR. & EXIST. SACRAM.M 33

hlm

üj

Scriptura dixit: requievit Deus die foptima ab ommi-

bus operibus füis. -- Relinguitur ergo baptifinus (hoc

K,m,

hi

eft requies) populo Dei.

uód autem in Lege

Naturz illud Sacramentum Septenarii religiofe fue:

A

rit cuftoditum, probatur ex Scriptura.

InLege

vind

h

enim Natureg erant Noe, Zbrabam , ante circum-

cifionem, S'ob, Balaam Propheta.

Vg

De Not autem fcriptum eft Gen. 8. v. ro.

j ü

Expettatis feptem. diebus aliis rurfum dimifit columbam.

lr

At illa oenit ad ve[beram portans ramumn . olioe $. ex-

Áf |

tl

T

pettavvitque mibilominus . ptem alios dies. De Abra-

hamo Genef. 21. v. 28. fcribitur: Statuit feptem

lls n

Hs

Cui dixit ZAbimelech: Quid fibi voolunt

M

agnas feorfim.

Y

w

fepiem agne? Lt ille: Septem agnas accipies de manu

A

mea , ut fint mibi in teftimonium , & uterque juravit.

j

li

Ex hoc, quod numerus feptenarius ad juramen-

tum fuerit adhibitus, colligitur, eum numerum

fDotot

fuiffe confideratum tanquam rem facram, & fa-

Miri

cratam Deo.

Sic etiam in Job, ubicunque de

U

requie ab affli&tionibus agebatur, religiofe cu-

ln

I

ftodiebatur numerus feptenarius.

De amicis Jo-

ndy

bi confolationis caufa adventantibus fcribitur c.

m

9. V.13. Sederunt cum eo im terra [iptem diebus C9"

TTR

fübtem. mottibus. — Et c. 42. V. 8. Deus ipfemet ad

VRU

eos dicit: Sumite vobis feptem tauros €9' feptem arie-

lo

ies &c.

ju

b

Ill. PRo sACRAMENTO EUCHARISTIA

t Dur

dabatur Sacrificium per oblationem panis & vini,

WOrut

quibus prafigurabatur Sacramentum Euchariftig,

Q

Sf

De hac re fcribitur Gen. 14. v. 18. . .Melchifedech

yium Y

Rex Salem proferens panem & vinums erat -enim Sa-

(

cerdos Dei ditifJani.

u Heb!»-:

C 2

IV. P R-W

$6

DISPUTATIO T.

)

IV. PRO SACRAMENTO ORDINIS erat

quedam ordinatio divina de affumendis ad Sacer

j

Hms

dotium quibusdam authoritate & pietate potio-

"u

ribus

Id colligitur partim ex textu proximé ad-

du&to, partim ex Pfal. 109. ubide Chrifto dicitur:

j

Wi

Tà es Sacerdos in eternum fecundum ordinem Melcbi-

j

edecb. Et ex Apoftolo Hebr. 7. ubi dicitur: Hic

Melcbifedech Sacerdos IDei Summi obviavit Zdbrabe, €9

n

qlwml

benedixit ei, a[fimilatus autem. Filio Dei (in füo pre-

figurato, nempe Chrifto, & Sacerdotio Ecclefiz )

iil

wanet. Sacerdos in. perpetuum. — Obfervare etiam li-

p

cet, quód tantüm Viri fimul infigniores & pien-

tiores fuerint Sacerdotes illius Legis Nature.

-ul;g

v

V. g. Zlbel veré facrificans, & forté ab ipfomet

TT

Adamo ob fuam indignitatem & ftatum poniten-

tic ad hoc munusloco fui conftitutus; Seib, Noe,

T

"brabam ,

jri

gob, de quo Jobi c. 42. v. 8. "Deus

V.

dicit ad ejus amicos: Sumite feptem tauros , €2 ite

ad feroum meum Sob, 69 offerté (per eum) bolo-

u

ii

o

VN

cauftum ro vobis , ferous meus orabit pro vobis; fa-

BL

ciem ejus fi fczpzam.

ONFIRMATUR ex eo, quia nifi Sacrifi-

N

g

cium jam tunc fuiffet divinitus ordinatum cum

ritu & officio Sacerdotum , non videtur effe ra-

Kq

tio, cur Abel & Noe exiftimare potuerint, .gra-

E

t

i

tum effe Deo Sacrificium Latrevticum, & Eucha-

rifticum aut propitiatorium perimmolationem feu

J

deftru&tionem operum Dei, nempe animalium,

Vi

Aliud indicium ve-

lal

quod fola ratio non dictat.

teris illius Sacerdotii prebet Abel, de quo Apo-

Ttin

ftolus Heb. rr fubjicit: Fide plurzmam bofliam ob-

tulit Deo, per quam tejtimonium confecutus eft e[e ju-

irg

jtus 5 tejizmomum Jerbibente muneribus ejus Deo.

d

V.Pno

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

37

V. PRO SACRAMENTO POENITENTIAE

U

fervabant determinata Sacrificia expiatoria. divi-

nitus ordinata cum confeffione peccati.

'Talia

Tj

erant Sacrificia Noemi poft diluvium, & Sacrifi-

T

cia Jobi.

Gen. 8. v. 20. dicitur: . ZEdificavit INoe

1

altare Domino , & tollens de cun&tis pecoribus &^ volu-

ii

Odora-

cribus mundis obtulit bolocaufta. fuper. ltare.

tusque eft Dominus odorem fuavitatis , & ait:. INequa-

quam ultra maledicam terra,

Senfus. enim €9. cogita-

I

J

iio bumani cordis in malum prona. funt.

INon igitur

m ]

ultra percutiam omnem creaturam, — Et Jobi c.42. di-

L

citur: Refpondens Job dixit: lpfe me reprebendo in

Ms

favilla & cinere; ac dein oblato Sacrificio Dominus

)

Qr

conoerfas eft ad penitentiam Sfob.

Ibidem c. 1. v. 5.

Ya

dicitur: Sfob fanttifiabat (filios) confurgensque di-

M

luculo offerebat bolocau[ta pro fingulis ; dicebat entm,

ne forté peccarcerint filii mei, 69 benedixerint. (male-

.

1

j n

dixerint) JDeo in cordibus fuis.

Sic faciebat SKob

n

cunttis diebus, Ex quo patet, Sacrificia illa fuiffe

if

propitiatoria pro peccatis.

Jobum autem fuiffe

gentilem , adeoque adhuc conftitutum in folaLe-

j

geNature. Obfervare etiam licet, quod mo-

"

t

dus Sacrificii per modum holocaufti, ubi totum

ud

igne confumitur, quin ulla pars homini ferviat,

neceffario fupponat inftitutionem divinam, cüm

ltl

M

s

per fe non poffit videri rationi conformis & ac-

ceptus Deo.

Rs

li

Eu

VI. MaTRIMONIUM etiam in Lege Natu-

n

r& habitum fuiffe pro re divinitus certis legibus

conftituta, & facra, colligitur ex variis indiciis.

T

!

i

Nam primó Monogamia fuit ab omnibus Patriar-

lii

chis religiofe obfervata, ita ut Abraham usque

"n

ogefimum fextum folam ha-

ad anpum etatis oct

buerit

j

C 3

DISPUTATIO

L.

Jj/

38

uj

buerit Saram, & Ancillam, quam non fua, fed

Sare voluntate adjunxit, ea volente denuo eje-

u a

cerit.

th

Et quando mifit famulum ad conducen-

al

dam fuo filio fponfam, po/uit ferous manum füb fe-

hi

more Zbrabàm. |.:Doinini fai. in fignum juramenti, ut

habetur Gen. 24. v.9. haud dubié ob refpectum

quemdam ad Chriftum ex Abrahamo nafciturum,

aut ob futuram unionem Chrifti ex Abrahamo

Ób

orituri cum Ecclefia.

Denique legitur, quód

iil

Deus Regem /Egypti, & Regem Abimelech fla-

[ire

gellaverit plagis maximis, quód Societatem in-

diffolubilem conjugii fine debita previa infor-

h

nl

matione turbaverint inter Abrahamum &Saram,

qua vindicta divina non fuiffet opus, nifi ea fa-

-

cratio matrimonialis ftatus effet fpecialis inftitu-

buli

tionis divinz.

VIL PRO SACRAMENTO MORIENTIUM

erat Sacramentum ultime commendationis feu benedi-

IT

&Gionis, quod erat quedam externa proteftatio

D

fidei de Chrifto & Refurre&ione & profecCtione

1

in aliam patriam cum fpeciali participatione be-

ml

nedictionis divine non folum fpiritualis fed etiam

n

temporalis in filios.

Id obfervare licet in Patri-

Nm

archalfaac, qui fentiens fe morti proximum aflla-

1

tus Deo dimifit benedi&ionem Jacobo nomine

ipe

Dei; quodetiam Patriarcha Jacob fuis duodecim

]

filis moriturus praftitit, üt habetur Gen. 27.

ili

& 49. De morientium autem proteftatione

1or

quoad fidem de alia vitateftatur Apoftolus Hebr.

380 4

RI. Suxta fidem defun&ti funt ommes ifti non. acceptis

Repromilfonibus, fed eas à longe afpicientes , & falu-

tantes, & confitentes , quia peregrini &j bofpites fumus

T

ns fin-

lr

fzægr terram. |.Et ibidem. . Fide jacob morie

gulos

!

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

39

D

!Jïl

gulos filiorum Sfofepb benedixit. - - . Fide fïcfepb tho-

1

viens de profe&tione filiorum Ifrael memoratus eft. — Sic

Á

& Job in fterquilinio ad mortem, quam vicinam

t

exiftimabat, fe difponens profeffionem in Chri-

"W, |

ítum & de Refürre&ione edidit: Surre&turus fum,

I

& in carne mea videbo Deum meum. Jobi 17.

li

li

"

.DICO IV. Iw LEGE SCRIPTA, feu LE-

GE MOYSAICA Sacramenta legis nature non

l R

fuerunt auCta; fed tantüm magis per novos ri-

ii

4l

AE

tus explicata.

4 It

PnaosATUR ab explicatione & inductione

W

omnium Sacramentorum Moyfaicorum, ex qui-

tie

bus omnibus plus evinci non poteft, nifi quód

T.

fuerint magis explicativaSacramentorum exiften-

tium in lege naturz.

TY

f

I

CIRCA REMEDIUM INFANTIUM,

hii

quod in lege naturz confiftebat in proteftatione

ol

fidci perimpofitionem nominis relativi ad Deum,

&i

in femellis remanfit prorfus idem Sacramentum;

du

in mafculis veró tantüm addita fuit expreffior

s

proteftatio confervande vere Religionis per fi-

hl

gnum perpetuum in carne, & quidem per fignum

i

ex fua natura rememorativum primarii effe&us

u

ex peccato originali.

y i

I

CIRCA SACRAMENTUM SAPBATHI

y

folüm addita fuit exactior obfervantia & directio

Y

in ordine ad vacandum Deo , & przítandum

fs

Deo cultum debitum.

linf

IH

CIRCA SA'CRAxMENTUM EUCHARI-

El.'ï(hf'l

Ó

sT1X tantüm addita fuit clarior fignificatio per

Manna, per panes propofitionis , per Azyma

"T

cum

)

4

j

40

DISPUTATIO 1I.

cum Agno Pafchali, & per legem communicandi

g

populo partes. ex Sacrificio.

j

IV. CriRCA SACRAMENTUM ORDINIS

(

du

folum additz fuerunt novc ceremoniz, & novz

Wi

leges partim pro fufci

partim pro adminiftrando.

piendo munere Sacerdotali,

m

v

"

V. CIRCA SACRAMENTUM POENITEN-

$

TIE folum requifita fuit explicatior confeffio de-

o

li&orum coram Sacerdote per varia determinata

i

Sacrificia, que debebant offerri fpecificé pro

nir;

variis generibus peccatorum

, ita ut ex ipfo ge-

27

nere Sacrificii offerendi inte

li

lligeretur ipfum ge-

nus peccati.

i

VI

a

CIRCA SACRAMENTUM MATRI-

MT

MONII nihil fuit mutatum à Moyfe quoad fub-

IT

ftantiam Sacramenti indiffolubilis quoad veram

ttiii

conjugem , fed tantum fuerunt magis explicatze

eaufe divortii quoad cohabitationem & thorum.

li

Hinc Chriftus expreffé declarat, eum adulterare,

4"..?«4;

qui dimifJun duxerit. Matth. s.

Permiffum illis

a

g

quidem erat, ut haberent plures mulieres, fal-

2 du

tem ex conniventia divina per tolerantiam Pro-

phetarum eum morem non damnantium, fed

li g

(y

ancillas folüm, quarum liberi non fuccedebant

in maífa. hereditatis fine difpenfationc, & quee

f

ipfe dimitti poterant.

Ea unitas unius verz

4ns)

conjugis colligitur ex Deuteronomio, & obfer-

lgO (

vantia etiam ultimorum temporum, ubi folum

& g

lemæ

fit mentio unius verz conjugis.

VII.

ApUs

CiRCA SACRAMENTUM MORIEN-

Kaf

(

TIUM erat proteftatio fidei de altera vita.& Re-

furre-

t

!

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

41

furre&ione, quam fidem proteftabantur per ma-

ximum videndi Meffiam defiderium & fpem.

d

Quód autem morientes varios tales actus

elicere confuüeverint, infinuatur ab Apoftolo

bly

EW&'

Heb. 11. v. r3.. Sfuxta fidem defuntki. funt. omnes. iftt

mon acceptis Repromüfionibus , fed à longé eas afpi-

cientes , &9 falutantes, €9' confiütentes, quia peregrini

ii

& bofpites fumus fuper terram. | Sic & l. 1. Mach. 7.

"m

abomnibus Machabzis emittitur talis proteftatio

ii

fidei. Huc referende funt ille morientium for-

uT

mulzs /e fomno requie[cere , fe dormire , fe requiefcere

H'pfo [2

in fb

e,I j('e: ire ad Patres , fe colligi ad populum.. &c.

m

DICO V. Sacramenta Legis Moyfaice per

mortem Chrifti fuerunt mortua, fed usque ad

excidium Jerofolymz necdum erant mortifera.

w

quii

i

Ab eo veró tempore evaferunt etiam mortifera.

PROBATUR.

Sacramenta ila fieri moriua

i v

&l

nihil aliud eft, quàm definere in populo Judaico

iont

obligationem ea obfervandi; eadem autem fieri

mortifera nihil aliud eft, quàm eorum obfervan-

m

At-

iin

tiam fieri füb peccato mortali prohibitam.

qui in hoc ftatu erant Sacramenta Legis Moyfai-

d

c& ante & poft excidium Jerofolym«a.

ergo.

M

Min. prob. quoad 1. membr.

nu.

Conftat, quod primi Chriftiani, converfi ex

fs

gente Judaica, obfervaverint omnes ceremonias

y, U

Legis Moyfaicze usque ad excidium Jerofolymaz.

| u3

Ergo eo tempore necdum fuerunt mortifera.

T

Zhni. prob. ex AG. 21. ubi D. JAcOoBUs, Jero-

UL

folyme Urbis & Gentis Judaice in Pakeftina Epi-

fcopus D. Paulum cirea annum à morte Chrifti

v

26. afcendentem Jerofolymam fic alloquitur : 7-

t in Judeis, qui credi.

g

:

des Prater, quot wnllia fän

3

g;

derunt,

DISPUTATIO

I.

]

u-

derunt ,. 9 omnes O Emulatores . funt. Legis.

| p

dierunt. autem de te, quia difce[lionem doceas à-.Moyfe

p

eorum, qui per Gentes funt S'udeorum , dicens , mon

f

debere eos circumcidere filios , neque fecundum confue-

pro'm

tudinem. ( Jfudaicam ) ingredi. .Hoc ergo fac, quod

i

[

tibi .dicimus: funt mohis viri quatuor , votum baben-

Les fuper fa.

His affumptis. fan&tifica te. cum- illis ,

i

0US

€9 impende in illis , ut radant.capita, & fcient omnes,

quia que& de te audierunt , falfa. funt ,. féd. ambulas

al

(

€2 ip[e cuflodiens legem.

Tunc . Paulus , - a[Jumptis

(

)

viris , poflera die purificatus cum iülis intravit in

J Di

Lemplum annuntians expletionem dierum. purificationis,

Ti

donec offerretur pro unoquoque eorum oblatio. &c.

i

Sic etiam AG. 3. de Petro & Joanne legitur,

n

u

quód horis Orationis confuetis iverint in tem-

plum. A& 5. v. 42. dicitur, quód Apoftoliomni

D

Va

die afcenderint in templum.

I

Et A&.1ro. v.14. S. Petrus dicit: nunquam

,l

smanducaoi omme comunune g immundum.

Et ad

»

J

Gal. c. 2. D. Paulus fcribit; quód D. Petrus An-

Ri

tiochiz comederit quidem cum Gentilibus, quan-

ATR

do non obfervatur à Judais Jerofolimitanis; ad

,

demonftrandam videlicet libertatem à jugo legis

y

I)

Mofaice, cui Gentiles ad Chriftum converfi,

T

imo & Juda&i non amplius fuübjiciebantur.

Sed,

Yil

quando fuperveniebant Judei Chriftiani Jerofo-

, r

lymitani, ad,/vitandum, ütjudicabat, fcandalum

, Dib

abftinebat à communione Gentilium. — Sic etiam

y o

D. Paulus circumcidi Timotheum, natum ex

Va

Matre Jude, & patre Gentili, ut habetur A&. 16.

Vg

PROBATUR JAM CONCLUSIO q.3. Men.

Tior

Ex eo, quia Ebion & Cerihthus, qui vixerunt

d

ií

Jerofo-

ad.finem Seculil. adeoque poft excidium

EU

lym2,

DE NATURA& EXIST. SACRAM.

45

ln

VA

hi

Y

Hj]

lymse, tefte S. Epiphanio de Hxref,, ab Ecclefia

propterea eje&ti funt, quia docuerunt, neceffa-

Ws

riam Judeis effe obfervantiam Legis. Ex quo

proin tempore ad diftinguendos Catholicos ab

[p vg, fü

hareticis à mente Ecclefiz alienum erat, ultró

RL

id fe&ari, quod fignum squivocum effe poterat

Laj

heretici.

CoNFIRMATUR Authoritate s. A U-

n

lt

GusTINI, qui Epift. 19. ad D. Hieronym. fic

Ái m

fcribit: ,Paulus Timotheum circumcidit, ne illa,

14/"0&["

que, üt prioribus congruebat temporibus,,

Mi )

Deus fieri jufferat, tanquam idololatriam gen-

YT

»

tilium damnare videretur. - - -

Jerofolymis

i u

i l U«

»

Apoftoli decreverant, ne quisquam gentes co-

sl

»

geret judaizare; non autem decreverant, ne

u

d

2

quisquam tunc Judaos judaizare prohiberet,

Vl

»

quamvis etiam ipfos jam doGrina chriftiana

Paulus in Timotheo often-

»

non .cogeret. - -

; IN

»

derat, illa Sacramenta nec ut neceffaria debere,

D

»

applicari; nec tanquam facrilega debere da-

t

»

mnari. - -

Sic credo, Apoftolum veraciter

IN

»

cun&ailla geffiffe; nectamen nunc quemquam

a

»

fa&um ex Judeo Chriftianum vel cogo, vel

Y

»

fino talia veraciter celebrare. —Hoc fi ita (co-

l COD'(?

»

gerem) in harefim Hebionis vel eorum, quos

TMH

»

vulgo Nazareos nuncupant, delabimur. - - -

lu

»

Cüm veniffet fides, quz prius illis obfervatio-

,

»

nibus prenuntiata, poft mortem & Refurre-

y Y

»

&ionem Domini revelata eft, (Sacrameata

, Ui

»

Vetera) amiferunt tanquam vitam officii fui;

enti

»

Verumtamen ficut defunéta corpora neceffa-

j

qü

?

riorum officiis deducenda quodammodo erant

»

ad fepulturam nec fimulaté, fed religiofé, non

qul V

autem deferenda continuó vel inimicorum ob-

CUl

» xe-

44

DISPUTATIO

I.

|a

» tre&ationibus tanquam canum morfibus proji-

[

»

cienda. Proindenuncquisquis Chriftianorum,

um

quamvis fit ex Judeis , fimiliter ea celebrare

t

»

voluerit, tanquam fopitos cineres eruens non

t

»

erit pius deductor, vel bajulus corporis, fed

u

»

impius fepulture violator.

Ideo Paulus Sa-

cramenta Judiorum celebranda fufceperat, ut

fib

:

» doceret, non effe pernitiofa his, qui ea vel-

» lent. Tuncenim hoc non erat pernitiofum;

Ti

T

» progreffu vero temporis erat pernitiofum, nifi

» ill& obfervationes ab omnibus Chriftianis de-

[

» fererentur, ne fi tunc fierent, non difcerne-

f

» retur, qued Deus per Moyfen przecepit fuo

il

» populo, ab eo, quod in templo deemoniorum

li

» Spiritusimmundus (Ccirca Sacrificia) inftituit.--

i

» 9icut tu loqueris, ceremonias Judeorum &

p

» pernitiofas effe & mortiferas Chriftianis, & qui-

Ytett

» Cunque eas obfervaverint, five ex Judzis five

ottd

» ex Gentibus, eum in barathrum diaboli de-

b

» Volutum, ita ego hanc vocem tuam confirmo,

a

» & Pauliin his converfationem ab hujus tem-

as

» poris converfatione fecerno ;

il

quoniam tunc

» fuit approbanda nec deteftanda.

T

aitici

Solvuntur Objectiones.

tef

&f

ij

n

O5JICITUR r. conira 1. Concl.

I

in ftatu

Ti

innocentie non decebat, hominem fubjici rebus

N

fenfibilibus in ordine ad eum evehendum in fu-

perna. ergo.

"nt. prob.

Senfus in eo ftatu jam

tf

Ttnt

per fe erant perfectiflimé fubje&ti imperio ratio-

Hlítg

nis, nec erat opus gratia Sacramentali fan&ifi-

Y

L

cante & clevante,

Otüf

Yi

W

2

Si

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

45

u

1

9. Signailla fymbolica in ftatu innocentig

tantum erant figna rememorativa facti preteriti,

Ab

ïmmm

& inftructiva, non autem erant fignificativa gra-

tie conferendz de prafenti vel de futuro, prout

NG k

tamen requiritur ad rationem Sacramenti. ergo.

ïlhsa

l

n y

3.

Illa figna in ftatu innocentie necfuerunt

ll ü.L

ftabilia, nec applicata ab homine, quorum ta-

II

li

men utrumque requiritur ad rationem Sacra-

menti. ergo.

li

lii

RzsPoNDEo ad r. dift. non decebat, ho-

lm

W

minem fubjici rebus fenfibilibus fubjectione /er-

a

vili.c. fubjectioneberili.n. nam etiam in illo ftatu

UT

Adamus dependebat à rebus fenfibilibus in or-

W

M

dine ad füi nutritionem , confervationem , at-

URU

que in ordine ad hauriendam cognitionem omni-

Ij li

potenti& & fapientie& divine ex rebus creatis.

Vif

Sicut etiam nunc Reges & Domini potentiffimi

bl é

in multis dependent à famulis, & fübditis, &

Ym

artificibus, '& agricolis.

Sed ea fübjectio eft

N

i

herilis precifé relativa ad inftrumenta & admini-

D d

cula poteftatis dominativz.

Itaque etiamSacra-

mentz in illo ftatu tanquam inftrumenta & ad-

minicula obtinende beatitudinis fervire poterant,

prefertim quia fervire poterant ad illam ipfam

fubjectionem fenfuum ad imperium rationis, con-

m

n

Jervandam, & poft lapfüm recuperandam.

d 2.

Quj

dift. non erant figna eratig conferende direci?. tr.

niuni

conferende indiretté. n.

Namlicétilla figna tantüm

eli

fuerint dire&t rememorativa facti praeteriti; indi-

reti? tamen ferviebant ad fefe ex memoria prete-

i?

ais

ritorum prefervandum , vel ad gratiam difpo-

nendum.

Ex memoria enim fignorum à Deo

fpecia-

J

46

"DISPUTATIO

L.

fpecialiter in hunc finem inftitutorum, ut pofteri

fins

iA

Ade animo & cogitatione fe converterent ad

Deum, faciliis ac certius fperari & impetrari pot-

ftt

[uul!

erant gratie figno rememorativo congrue.

LUl

- ld 3. dift. non erantftabilia perpetuitate in-

al

tentionali.n. perpetuitate reali. fubdif?. perpetui-

ntsi

tate reali phyfica. c. perpetuitate reali morali. n.

etiam perpetuitas moralis poteft vocari realis,

oulit

quando unus terminus extremorum, quibus mo-

jl

raliter inheret, perfeverat; fic enim JDe&toratus

Cl'äl!?ff

qtti]

realiter datur, quia datur perfona receptiva ce-

Irid

remoniarum, licét ceremoniz fignificative hu-

jus gradus non amplius dentur.

ii

Itaque etiam

r

ratio Sacramentalis actionum humanarum dari

poterit, licet ceremonie ille divinitus à Deo

ndi

pofite, per quas fiunt Sacramentales, non am-

m

plius dentur.

d

D

Et hinc patet etiam Refponfio ad alterum

membrum objectionis ; quia ad rationem Sacra-

Mp

[

menti generice fumpti, faltem genere fummo,

j

non requiritur, ut ponatur ab ipfo homine.

Poffet etiam REsPONDE. 2. hoc modo. dift.

t

M

Sacramentum debet effe fignum ftabile ftabilitate

ufüs moralis.c. ftabilitate ufus phyfici. n. fen-

imt

fus patet ex dictis.

Tius|

OB JrciTUR 2. conitra 2. Concl. in lege na-

futus

ture non fuit à Deo determinatum aliquod ex-

item

ternum fignum pro remedio parvulorum; ergo

D

non dabatur Sacramentum. — Zfnt. prob.

Si jam

li

tunc fuiffet determinatum fignum, illud fine du-

b

^

bio Patriarche fuis pofteris tradidiffent; nec et.

tion

iam fuiffet opus novo figno circumcifionis: ergo.

d

2. Sacramenta conftant materia & forma verbo-

M

rum;

l

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

47

Q t

rum; fed illa figna non conftabant tali materia

El'mg[

& forma. ergo non erant Sacramenta.

3.!88.

L'Lp*t'mp

Patres & Theologi loquendo de legenature tan-

tum meminerunt de remedio parvulorum, non

2

veró de remedio adultorum.

ergo faltem pro

adultis non dabantur Sacramenta.

4. D. Tho-

mas in 4. d. r. q. 2. a. 6. docet, in lege nature par-

r

vulos fola. fide parentum juflificatos e[fe ;; ergo non

Wt

T

juftificabantur per aliquod fignum externum Sa-

D

i

cramentale.

5. In lege nature facrificia non

!

Aifr

erant inftitutionis divine, fed inftitutionis hu-

E

h

mane : ergo non habuerunt rationem Sacra-

i d

menti.

dnt.

rob.

Anacletus Papa in Epift.

n

Decret. ». dicit: Lict aliqui legantur prius Sacrifi-

ii

cium obtuliffe , ut Melcbifedecb , & J4brabamus, bi

j

tamen fbontanea ooluntate , non tamen Sacerdotali au-

tboritate boc fecerunt.

6. In lege nature nulla

| d

erat neceffitas Sacramenti ; ergo non dabatur.

ziin

dnt. prob.

Adulti & parvuli tunc poterant fal-

vari per fidem in Chriftum venturum: ergo.

7.

iny,

(Qr.

Si darentur Sacramenta in lege nature , tunc

j

effent fuperaddita per legem divinam pofitivam;

N

Si

n

fed hoc non poteft dici: ergo.

Min. prob.

j

jam tunc dareturlex pofitiva, non daretur am-

pliuslex nature 5 quia per hanc intelligitur ille

| n

ftatus, in quo homines dirigebantur per folamg

internam legem rationis.

8. D. Thomas r. 2.

) di

]

Qni

q. 102. à. 5. ad 3. docet, ne quidem in LegeMoy-

faica extitiffe aliquod Sacramentum correfpon-

[

dens Sacramento Confirmationis & extreme un-

Ó

Ji

":

p

&ionis; quia Confirmatio eft Sacramentum perfe-

ff

&ionis, quz non dabatur in Vetere Teftamento,

v

1j

& Extremá Unttio eft proxima difpofitio ad glo-

vfor

riam,

48

DISPUTATIO: I

:

riam, qui tunc non erataperta ; ergo nec da-

ii

1

bantur in lege nature.

9. Multis imponebatur

nomen v. g. Caini, Sem, Japheti, Cham, in

p?lIUJ

rIo. Tam

m

quibus non apparet relatio ad Deum.

q

inlege naturz, quàm in lege Moyfaica dabatur

Polygamia & libellus Repudii; ergo Matrimo-

lia

g«

nium non erat Sacramentum.

REsPONDEO adI.n.a. quia, ut oftenfum

IT

D)

flbl

eft, tunctemporis pro figno externo determinaté

(

adhibebatur impofitio nominis relativi ad Deum.

) l

iil

REzsPONDEO 2. dift. non fuit determina-

1l

j

tum fignum füb fpecie infima. tr. fub ratione

generica. n.

Si quis enim tueri velit, parentes

purl

inlege nature variaffe quoad fignum externum

g

proteftativum fidei interne ,

prefumendum

o

f:

tamen eft, duód, ficut plerique parentes pro-

t

teftabantur fuam fidem internam per impofitio-

EU

nem nominis, fic etiam alios parentes adhibuiffe

u

J

aliud fignum externum; & hoc proveniffe ex in-

li

if

ftitutione divina, quod omnes adhiberent ali-

Munbï

quod fignum externum proteftativum fidei.

f

Ql

d 2. dift. Sacramenta Novz Legis. c. Sa-

vt

cramenta in generce. n.

Neque enim requiritur

iL fe

ad rationem genericam Sacramenti forma verbo-

lo

u

rum, fed fufficit materia, & forma accidentalis

V

figni, determinativa fignificationis facre ex cir-

ia

cumítantiis , ficut fonus campanae vel buccine

ln

eftfignum manifeftativum rei facrz vel profane,

ftni

licet non habeat formam verborum, fed tantum

formam naturalem vel artificialem.

p

Og

"d

n. a.

Nam inprimis S. Auguftinus,

&R

ubi dicit, nullam Religionem confiftere poffe,

m

nifi

l4

[l

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

49

h

NI

(

nifi fideles in unam Societatem colligentur vin-

l

i

J

culo Sacramentorum, non tantüm loquitur de

parvulis, fed etiam deadultis, Dein ipfi idem eft,

D

parvulos fide faloari , & Sacramento falvari.

Cüm

:

i

ergo agnofcat, etiam adultos equé per fidem

j

falvari, ac parvulos, confequenter admittere

debet, etiam adultos Sacramentis falvatos fuiffe.

if

Al

1.2. de nuptiis. c. 11. ait: ;Superioribus tempo-

»

ribus omnino latuit Sacramentum juftifica-

tionis ex fide.

us

»

Eadem tamen fides Mediatoris

»

falvos juftos faciebat antiquos pufillos. cum

zi

n

»

magnis.

Et l.5. contra Julianum c.11. , Nec ideo

Mu

Ti

»

tamen credendum eft, ante datam circumcifio-

»

nem famulos Dei, quandoquidem in eis inerat

n

»

Mediatoris fides in carne venturi, nullo Sacra-

j

»

mento ejus parvulis fuis opitulatos fuiffe,

Inp

»

quamvis, quid effet, aliquá neceffarià caufà

1

f

f

j6i

»

Scriptura latere voluerit.

Et D. Greg. lib. 4.

»

AMoral. c. 3.

uod apud nos valet aqua baptit-

la

matis, hoc egit apud Veteres vel pro parvulis

li

» fola fides, vel pro majoribus virtus facrificii."

R

Quod attinet Theologos, fatetur Suarez hic

UE

d. 4. feCt. 4. ante fua tempora D. Thome difci-

j

pulos divifos fuiffe; ipfemet vero admittitSacra-

W

d

menta etiam in adultis.

Conclufione 3. fic fcribit:

st

» Dico 3. ex fingulari Dei beneficio & revela-

u

, üone interdum fuiffe in lege nature in aliqua

Vdþ »

» familiavel gente ufum alicujus Sacramenti pro-

g

» prié dicti preter illud , quod erat commune

»

omnibus inremedium originalis peccati. Hanc

conclufionem conítituo propter oblationem

li

i

jj

, Melchifedech, quznon folüm habuit rationem

S

D. zdmort Tratt. de Sacrain. in gen.

D

Ev

a-

So

DISPUTATIO 1.

J

, Sacrificii, & oblatio fan&a erat, fed etiam res

qm

» Oblata habuit rationem Sacramenti.

ff

u

Z4d 4. dift. dicit, parvulos fola fide juftifica-

ul

tos effe tanquam caufa juftificationis.c. fola fide

tanquam unico requifito. n.

Quamvis enim in

[

m

lege nature Deus gratiam juftificationis contu-

lerit intuitu folius fidei, non tamen eam gratiam

contulit intuitu fidei fine externa proteftatione

x

fidei tanquam conditione requifita, ficut nunc

tUj

Deus confert gratiam intuitu folius Sacramenti,

[/

licét gratiam non conferat intuitu Sacramenti

aié

jl

fine intentione Miniftri, & difpofitione Reci-

al

b

pientis.. Quód autem D. Thomas ejusmodi figna

...

externa proteftativa fidei internz in Sacramentis

IY

veterum requirat, oftendit p. 3. q. 70. a. 4. ad 2.

f

ubi ait : ,Probabile eft, quód parentes fideles

dorü

» pro parvulis natis & maximé in periculo ex-

,

» iftentibus aliquas preces Deo funderent, vel

Wa

» aliquam benedictionem eis adhiberent , quod

ii

» €rat quoddam fignaculum fidei.

ii

"d 5. dico, eam Epiftolam effe Apocrypham,

nl d

prout Eruditis notum eft; Suppono potiüs, pri-

[j

mores cujuslibet familiz ipfa inftitutione divina

b

per inftindtum internum agnita in Sacerdotes

Qpta

conftitutos fuiffe, donec Deus alia lege pofitiva

dn r

ob nimiam corruptionem, & effufionem ad pro-

fana in principibus familiarum aliud ordinaret.

Extgen

li,

«4d 6. n. a. nam Sacramenta neceffaria erant

n

i,

non folum pro parvulis, fed etiam pro adultis,

in quibus ad confervandam Religionem neceffa-

d

0

rius erat cultus externus ,. & vinculum Sacra-

r

| 4

mentorum, quibus tanquam fignis rememorati-

4 (

VIS

|

DE NATURA & EXIST. SACRAM. $1

[

vis myfteriorum & perfectionum Dei, & articu-

J

lorum fidei, excitarentur ad ferventiores actus

b

internos in ordine ad obtinendam vel confervan-

fbj

dam gratiam , qua ex caufa etiam in parentibus

W

re&é exigi à Deo poterat ejusmodi proteftatio

](L E

externa fidei in remedium parvulorum.

Vib

..,F

Ad 7. tr. Maj. n. Min. ad prob. n. Mgj. Nam

tj

fnt nL

per legem naturz non intelligitur ille ftatus , in

quo nulla dabatur lex pofitiva, fed ubi nondum

CT

dabatur corpus legum Moyfaicarum ; certum

M

enim eft, jam Adamo fuiffe legem pofitivam da-

J

tam abítinendi à fru&u vetito, cuftodiendi Pz-

Jdiügn

radifum , colendi terram, & dominandi animan-

Eu

Noemo data eft lex circa felectum cibo-

tibus.

1]

rum.

Caino data eft lex refrenandi appetitus

h

inordinatos &c.

é

Va

d 8. dift. docet , quod non datum fuerit

1l t

Sacramentum correfpondens his Sacramentis fi-

j

militudine feu adequatione effe&us, c. fimilitu-

dine ac proportione figni. n. D. Thomas folum

m

vult dicere, quód in numero Sacramentorum

veterum nullum fuerit fignificativum ac difpofi-

x

tivum ad perfettionem gratie, que confiftit in ad-

u

optatione in ftatum filiorum Dei; atque.ad mo-

dum relatioum gratie , qui& nunc in Sacramento

s

m

Extremz Unétionis habet relationem juris pro-

Ti

ximi, arrhe, & difpofitionis ad gloriam, non

[

tamen negat, ullam aliam augmentationem gra-

tieeis

vel confummationem gratie Sacramento

pwaïï

aliquo externo

fidelibus collatam effe.

a

d 9. n. a. ex.eo enim, quód integra propo-

j

Wyfï

fitio, cujus initialis vox conítituebatur per no-

2

Tnen

ii

D:S PU T AU LO

I.

nN

:2

men infanti impofitum, in Scriptura non expri-

lj

matur, non poteft afferi, in ea non contineri

pl

Í

relationem ad Deum.

W

Sic ; nomen Cham, quod

fignificat calorem, forté erat propheticum, quód

u

ex illo defcenfuri effent populi Africe ; & no-

jl

men Sapheti, quod fignificat dilatatum, forté erat

d.

propheticum, quód ex illo effent defcenfuri po-

FO

puli Europe , in quibus potiffimum ftabiliter di-

latatur Ecclefia.

"

BI

A4d 10. dift. dabatur polygamia per modum

m i

exceptionis in cafu particulari. c. per modum re-

du

gule univerfalis n.

Solum enim polygamia ob-

at

fervatur fuiffe ufurpata in cafu particulari, ubi

Ob circumftantias particulares meritó poterat du-

m

M

bitari, an ad eas fe extendat difpofitio generalis

h

legis diving.

Talis cafus particularis, qui per

ij

;O:Fiääz'

Epikiam videri poterat exceptus, erat affumptio

Ill

& repudiatio .ancille in Abrahamo, & retentio

Lis in Patriarcha Jacobo, & affumptio Ancilla-

!

rum ad inftantiam Conjugum, & polygamia Re-

gum, & polygamia particularium quo tempore

omnes populi confpirabant ad deletionem populi

Qu

ele&ipropemodumredactiadpaucos. Inhisergo

cafibus vel per Epikiam vel per difpenfationem

1 n

iist

ex conniventia Prophetarum videri poterat lici-

ta polygamia.

Similiter libellus repudii tantüm

ï-z DCJSI'

lo

erat per modum exceptionis datus in ordine ad

repudiandam primam conjugem quoad thorum

& cohabitationem , non autem ad aliam ducen-

E

dam, nifi per modum polygamiz, tunc temporis

in cafü particulari ex Epikia vel difpenfatione

E

BU

Jicitz.

1

[hlz [

ï

Itaque matrimonium femper fuit indiffo-

m ]

lubile quoad vinculum ex natura Sacramenti.

ii

OB2]r-

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

53

!l

OBJICITUR 3

contra 3. Concluf.

T Sg-

(hm, qL

cramenta fünt remedia contra vulnera peccato-

rum. Sed hzec non decuit dari ante adventum

b g

lXcl&[]

Medici, Chrifti. ergo.

2.Sacramenta V. T. tefte

Apoítolo erant tantüm figura &? umbra futurorum

n

(

ad Hebr. c.8. & 10. & ad* Coloff. 2. ergo non

h

erant vera Sacramenta, ficut umbra hominis non

1

R

eft verus homo

3. Sacramenta funt effectus

pafiionis . dominice ; ergo non dabantur ante

Id

(ün r

Chriftüm.

4. Circumcifio quadraginta annis non

extitit in deferto

ergo non erat fignum ftabile.

Ti (

s. Sacramenta V. L. non contulerunt gratiam

l, ij

ex opere operato, ut habetur ex Concilio Tri-

nt ii

Id

dent. Seff. 7. ergo non erant vera Sacramenta.

n

l)

b. /)ïou

Si Sacramenta illa non contulerunt ex

W

m

Opere operato gratiam , non contulerunt eam

ULLVA

infallibiliter,

atqui fi non contulerunt gratiam

TEldtl

infallibiliter

non erant vera Sacramenta. ergo.

il

Maj. prob.

Si Sacramenta non contulerunt gra-

3

Ti

tiam ex opere operato eam contulerunt tantum

[

d

Sed fi hoc,

TU

ob fidem, vel ob preces offerentis.

]

eam non contulerunt infallibiliter. ergo.

Min.

hlhr* )

t

Hf

jrob.

D. Thomas 2.2.:2. 83. a. 15. & 16, docet,

quod preces & oblationes, quas homo pro aliis

t

t

offert, Deus non teneatur acceptare.

Mi

RESPONDEO ad 1. dift. non decet dari me-

| OR

dicinam ante adventum Medici independenter

Fb

ab ordinatione Medici. tr. non decet dari medi-

If

cinam ante adventum Medici dependenter ab

M.

ordinatione Medici. n.

Medicus vulnerum eft

l o

po

Chriftus qua Deus; Deus autem erat ante Ada-

f

mum.

Hinc Chriftus in Evangelio S. Joan. c. 8

(

V.58. dicit: antequam brabam fieret, ego fum.

"

D

2.

I.

j W

34

DISPUTATIO

DL

4d». retorq. Populus Ifraeliticüs erat um-

qülbl

bra & figura populi Chriftiani. Ergo non erat

qi I

verus populus.

'Templum Salomonis erat um-

bra & figura templi veri, quod eft corpus Chri-

fti, & vera Ecclefia.

ergo non erat verum tem-

a

"

E

A.

plu

m.

(

RrsPONDEO o». dift. Erant figura Sacra-

mentorum Chriftianorum confideratorum fub ra-

galni

uld.

tione fpecifica operativi ex opere operato. C.

confideratorum füb ratione generica Sacramenti

futt,

Haud dubié fignum &

j r

fignificativi grati;. n.

)ul

fignificatum, figur

a & figuratum conveniunt fub

variis predicatis genericis, v. g. entis fübftan-

LU

10X

tim, corporis &c. & folüm habent rationem fi-

gnificantis & fignificati o

b fimilitudinem vel ana-

logiam quoad pr:zdicata fpecifica differentialia,

AOJM

ut patet ex datis exemplis, & v. g. ex ftatua Ce-

faris,. ubi utrumque eft fübftantia corporea.

Ad3. dift. Sunt effe&us moralis. c. phyfi-

cus. n.

Poteft autem effe&tus moralis exiftere

m

Mreg

ante exiftentiam fuz caufze phyficam, prout pa-

tet ab exemplis v. g. in eo, qui fpe pramii pro-

!im

miffi, vel fpe hereditatis ftrenué agit; caufa

l

enim moraliseft, que ut cognita, feu ut exiftens

uN

in cognitione agit.

M

ZÁd 4. c. a. dift. c. ergo non erat fignum fta-

mm,

bile ftabilitate phyfica. c. morali. n.

Lex dici-

*mmw

tur moraliter ftabilis, quc necdum eft revocata,

j

fed femper perfeverat urgere. Sic & Sacramen-

D

tum dicitur ftabile moraliter, cujus inftitutio

femper pergit urgere obfervantiam ; voluntas

PRDm

enim inftituentis femper vivit, & urget obfer-

M

vantiam , licét per accidens ea obfervantia fuf-

Ml

pen-

DE NATURA & EXIST. SACRAM. SS

O0

"t^ pendatur in a&u fecundo pro certis circumftan-

tiis, in quibus lex vel voluntas inftituentis eft

g

k

moraliter inobfervabilis.

Qu (

Nam

"Ad5. c. a. n. c. ad prob. tr. Maj. n. Min.

QUtg

etfi illa Sacramenta non contulerint gratiam in-

fallibiliter, potuerunt nihilominus participare

ts

rationem genericam: Sacramenti, in qua non

n

j

involvitur , quod fan&ificationem infallibiliter

(

Il

caufent.

^

Ts

Drxz £r. quia potuiffent illa Sacramenta in-

D

1 il

fallibiliter operari gratiam , ex patto 69 promilJo

divino, etfi eam non effent operata ex opere ope-

jidu

Yato, üt proxime dicetur.

ml

»

QUASTIO IV.

(j

Quot & qualia dentur. Sacramenta in Nova

Tdd

LLege Gratia ?

n

al

Wa

DI

CO: In Nova Lege Gratiz dantur feptem

a

Sacramenta.

&

i

PRaoBATUR I. ex Concilio Trident. Seff. 7.

ü,x

Can. 1. ubi fic habetur : ,Si quis dixerit Sacra-

u a

» menta Nove L

egis effe plura vel pauciora,

quàm feptem ,

videlicet Baptifmum, Confir-

(uni

mationem, Euchariftiam , Poenitentiam,

KEx-

»

lt

»

tremam Un&ionem, Ordinem, & Matrimo-

u

l

?

nium , autetiam aliquod horum feptem non

e

D)

effe veré & proprié Sacramentum, anathema fit.

Ü o

PROBATUR 2. fpeciatim de fingulis:

n

l.

DE BAPTISMO.

Id probatur ex i*-

(

1

h

Chrifti Joan.3. v.5. 4fmen amen dico tibi , n'i/'r:

f

4

S6

qM

DISPUTATIO:'L

D

venatus fuerit ex aqua & Spiritu. Sanélo , . mon. poteft

iniroire in regnum .Dei.

Ev

LL

!

'[31!,1

D coNrFIRMATIONE probatur ex *

1

j

traditione. . Nam jam Seculo 2. 3. 4. & 5. daba-

J

d

tur poft Baptifmum ceremonia facra, confiftens

ii

in Impofitione Manuum füper caput baptizati,

at

vel Inun&ione frontis, à folo Epifcopo confe-

gme:

renda cum perfuafione, quód per eam caeremo-

ia

niam conferatur quzedam perfectio feu extenfio

&'pemoffb

gratic.

NI

ergo colligitur, donum Spiritus Sancti,

quod tempore Apoftolorum conferebatur per

J

impofitionem manuum cum collatione donorum

LT

Spiritus S. manifefta per effectus gratuitos, man-

as

fiffe in Ecclefia cum collatione gratiz faltem oc-

n

culta.

Il 3

ni. prob. ex wariis textibus Patrum.

Sic 1. TERTULLIANUSs lib. de Baftifino. c. 7.

at

ii

&8. fcribit: Exinde egreffi de Lavacro (baptifmi)

jperungimur benédida umülione, debinc manus imponi-

MT

tur per benedictionem. advocans, &9 imvitans Spiritum

Santtum.

a a

Plures ejusmodi textus Tertulliani

14

leguntur ibidem toto libro: & l. r contra Marci-

K Qu

non. C. 15. & l. 15. de Refurrett. c. 8. & de Prefcript.

i

A

C. 36. . 2. Cornelius Papa in Epift. qui habetur

i

apud Eufebium lib.6. c.42. de Novato loquens

A? b

ait: ,Novatus, quoniam jam moriturus putaba-

m

» tur, in ipfo ledto baptifimum per effufionem

Q

» accepit, Necreliqua confecutus eft poft mor-

WLWP

?

)

bum, que juxta Ecclefie canonem confequi

Ah[il y

» debebat, obtignationem videlicet ab Epifcopo

T lt

»

collatam.

Cüm autem illà potitus non fit,

t fs

»

quomodo Spiritum S. eft confecutus ?"

3

Eemïü

CyPRIANUS in Epift. 3. ad Jubaianum. ,Qui

*mllm. [

» in Samaria crediderant, à Philippo Diacono

:

nb ap ti-

II

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

9v

VT

» baptizati erant; & ideo, quia baptifinum con-

» fecuti fuerant, baptizari eos ultra non opor-

W

» tebat, fed tantummodo, " quod deerat, id à

li

:

, Petro & Joanne factum eft, ut oratione pro

] WME

» eis habita, & manu impofita invocaretur, &

U

N

, infundereturíupereosSpiritusS. QQuod nunc

2

V

» quoque apud nos geritur, ut, qui in Ecclefia

A

» baptizantur, Prepofitis Ecclefie offerantur,

1l jl

, & pernoftram orationem, ac manus impofitio-

IT

» nem Spiritum S. confequantur, & fignaculo

»

X E

» Dominico confummentur.

Similia habet

TT

Épift.74. 75. 76. Plures textus videri poffünt

), I

in mea Demonfirat. Critica Relig. Catbolica. Part. Y.

lem

Queft. 10.

1.

Dg EUCHARISTIA id conftat ex

Toan. 6. & 1. Corinth. 11.

In priori loco v. 54

trun

Chriftus dicit: ,Amen amen dico vobis, nifi

p

, manducaveritis carnem filii hominis, & bibe-

L

» ritis ejus fanguinem, non habebitis vitam in

iil

li

» Vobis. - -

Qui manducat me, vivet propter

U

nl

,. -- Qui manducat hunc panem , vivet

7

T

» in sternum."

Plures textus & conftantem

n

traditionem Ecclefi:s de hoc Sacramento vide in

,

V

li

;

jo l

Demonflr. Critica cc. Part. H.

n

IV. Dz PoENITENTIA id probatur ex

r

verbis Chrifti Joan. 2o. v. 21. ubi fic: Dixit eis:

Hec cum

d

Jücut mifit wwe Pater, €9 ego mütto vos.

en i

dixiffet , infufflxvit , & dixit eis:: accipite Spiritum S,

aj

quorum vemi[eritis peccata , vemütiuntur eis, €2 quo-

ts

rum. Tetinueritis, vetenta. funt.

Conftantem tradi-

tionem Ecclefiz de genuino fenfu verborum, ac

CU r |

fpeciatim, quod peccata Sacerdoti exprimi de-

qanb

beant, vide in Demonfir. Crit. cc. Part.Ill. — Et in.

j D)

M

Tratt,

DISPUTATIO

T.

t

58

Tratt. de Penit. difp. 2. ubi manifefté oftenditur,

du

ufum auricularis Confeffionis fuiffe femper in

D wlb

De hac

m

ufü, prefertim in Ecclefia Occidentali.

M

perpetua praxi Occidentalis Ecclefie videlicet

lr

4 à

in Europa & Africa Sozomenus ad finem Szculi 4.

]. g«:€. 16; fic fcribit: ,,Cüm.prorfus non peccare

)

»

nature fit humaná füperioris ; penitentibus

gYl

j

»

veró, quamvis frequenter deliquiffent, ve-

u

?»

niam dare Deus jufferit, & ad impetrandam

0

Yi

ia

denique veniam confiteri peccata ríeceffarium

»

fit, odiofüm, ut credibile eft, Sacerdotibus

Prinug

»

ab initio vifum eft, tanquam in theatro au-

m

b

diente Ecclefiz multitudine deli&ta pronuntiare.

r

»

Presbiterum itaque aliquem vite integritate

ii

»

quàm maximé fpectabilem, Secretorum etiam

A

»

tenacem acSapientem huic officio prefecerunt.

Eu

Eum accedentes, qui peccarant, aéta vite fuxe

titnizl

confitebantur.

Ille veró pro delicto cujusque,

D

»

quid aut facere fingulos, aut luere oporteret,

i, h

»

interminatus, abfolvebat, ut à fe ipfi com-

ü M

»

mif(orum poenas exigerent,

Novatianis qui-

ju i

»

dem, quos poenitentie nulla cura tangit, ifto

lm

nihil opus fuit.

In caeteris autem Seétis in

Blf

hunc usque diem durat; follicité autemiin Oc-

u

cidentalibus Ecclefiis, & maximé in Romana

ts

fervatur. - -

HxcRomani Sacerdotes ab ipfo

anf

inde exordio etiam ad noílram usque memo-

BDOT

,;::,

riam cuftodiunt "

Ita Sozomenus.

Tür i

Quod autem in hoc puncto ifte hereticus,

dn

veritate compulfus fateri traditionem Romanz

d

Ecclefie, non erret, confirmatur ex teftimonio

maü

S. Leonis Pape, qui fcripfit circiter o. annis poft

Sozomenum.

D

In Epift. 136. redarguens quo-

lbt

rum-

pE NATURA & EXIST. SACRAM.

59

WM

rumdam Sacerdotum abufum , qui peenitentes

i^

cogebant fua occulta peccata publicé in Ecclefia

ia

recitare, fic fcribit: ,Illam INB. contra Apofto-

d

»

licam regulam prefuümptionem, quam nuper

tini

»

agnovi à quibusdam illicita ufurpatione com-

U

»

mitti, modis omnibus conftituo fübmoveri,

m

ne videlicet de fingulorum peccatorum gene-.

»

R

»

re libello fcripta profefiio publicetur, cüm

Ht

?»

confcientiarum reatus fufficiat folis Sacerdoti-

t(irin

D

bus indicare confeflione fecreta; quamvis enim

Vr

?

plenitudo fidei videatur effe laudabilis, qua

100 dl

»

propter Dei timorem apud homines erubefcere

T

»

non valeret, tamen quia non omnium funt

i

ejusmodi peccata, ut ea, qui poenitentiam po-

d

»

2

fcunt, non timeant publicare, removcatur

d.

»

tam improbabilis confuetudo , ne multi à pee-

iele

»

nitentiz: Remediis arceantur, dum aut erube-

Yj

»

fcunt, aut metuunt inimicis fuis fua factarefe-

(f

»

rari, quibus poffent Legum conftitutione per-

du

»

celli.

Su£icitenim illa confeffio, que primüm

t

Deo offertur, tum etiam Sacerdoti, qui pro

»

y.h

»

deli&tis penitentium precator accedit; tunc

Lt

»

enim demum plures ad poenitentiam poterunt

hn

»

provocari, fi populi auribus non publicetur

»

confcientia. confitentis.

i Ru;

"

V. DE EXTREMA UNCTIONE id proba-

Qu

(

J

tur ex eo ; quia Chriftus in Evangelio Marci 6.

gros ad confe-

legitur inftituiffe ritum ungendi z

I

rendam illis fanitatem corporis. Apoftoli, in-

quit textus , exeuntes pr

cdicabant , wt pemitentiam

nb

Y u

agerent , &? ,dosonia multa ejiciebant , ég ungebant,

oleo wmultos egros, €9 Janabat. Aliunde autem

)d

)

vel per declarationem expreffam , vel per infpi-

ratio-

z

60

DISPUTATIO L

g L

rationem internam Apoftolos inftruxit, illum

;üudtfïl

ritum potiüs intentum fuiffe ad fignificandam &

L

caufandam fanitatem internam enimx. . Ea de-

claratio vel expreffa verbalis, velinternaperin-

E.

fpirationem colligitur ex praxi Ecclefize Judaice,

5

cui in Epifcopum conttitutus fuerat D. Jacobus,

& ex praxi ac fenfu Ecclefize collecte ex Gentili-

g

TRU

bus, quam Rome fundaverat D. Petrus Epifcopus

(oie

Oecumenicus. De praxi & fenfuü Ecclefie Ju-

udi

daicz teftatur D. Jacobus in Epiftola, quam duo-

1 Ji

decim /Tribubus, que funt in difperfione , hoc eft,

a i

toti Genti Judaice per totam Orbem difperfie,

i N

infcribit, ubi c. 5. fic habet: Jnfirmatur quis in

lemis |

vobis, inducat Presbiteros Ecclefie , &5 orent Juper

eum , unguentes eum oleo in. momine Domini , 63 ora-

itds d

isdpdl

iio fidei /aloabit infirmum , 69 alleviabit eum Domi-

mus, & fi in peccatis fit , vemittentur ei.

De praxi

lst

autem Romane Ecclefiz perpetua à tempore D.

NT

Petri teftatur rNNocEN'TTIUs r. Epift. . ad

df

D]

Decentium Eugubinum fic fcribit : ,Quis nefciat,

» quod à Principe Apoftolorum Petro Romanze

P

» Ecclefiz traditum eft, ac nunc hucusque cu-

» ftoditur, ab omnibus debere fervari, nec fu-

b

i.f

» perinduci, quod aut authoritatem non habeat,

u

, aut aliunde videatur.

Accipe exemplum - -

Wi

» Quoniam itaque de hoc confülere voluit Di-

WIWA ü

» lectio tua, quod in Beati Jacobi Epiftola con-

tinrj

» fcriptum eft: fi infirmus aliquis in vobis eft,

iij ]

» Vocet Presbyteros, & orent fuper eum, un-

]

» gentes eum oleo in nomine Domini &c. quod

Litge

, non eft dubium de fidelibus wgrotantibus acci-

L2 [

» pi vel intelligi debere, qui fancto oleo chrys-

lg

(

? matis perungipoffunt, - - Poenitentibus vero

lij D

(n

Il

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

61

h

(in penitentia folenni, feu excommunicatis )

AT

» iftud infundi non pote&, quia genus eft Sacra-

Q h

» Inenti.

JNam quibus reliqua Sacramenta ne-

jf

» gantur, quomodo unum genus (Sacramento-

li

, rum) putatur poffe concedi? His ergo omni-

ij

j|

, bus, que tua Dilectio à nobis voluit exponi,

»

refpondere curavimus, ut Écclefia tua Roma-

'SEPIW

»

nam confuetudinem fervare valeat, atque cu-

lia

o

»

ftodire."

Ita Innocentius I. qui ad Pontifica-

U

tum affumptus eft anno 4c2

hod

VI

DE ORDINIBUS sAcRIS probatur

ij

exeo; quia omnis poteftas divinitüs fpeciali ritu

Tqr

L

externo conceffa importat promiffionem gratige

ni fl

ad munus illud debité obeundum neceffariz,

NT

Sed talis eft ordo facer.

ergo.

Min. patet ex

u

m

A&is Apoftolorum, & ex Evangelio.

iNam po-

b

teftas remittendi peccata Apoftolis fuit à Chrifto

conceflà per infufflationem, prout patet ex illo

nl

hnu

textu Joan. 20o. Jnfuffavit, && dixit eis:

"ccipite

szrztum Szm&um, quorum vemüferitis peccata, remit-

iM

iuniur eis €9

s C.

Poteftas autem Sacerdotalis &

J n

Q

Dlaconahs in ordine ad Euchariftiam confereba-

Ita habetur

t

tur per impofitionem manuum.

on m

A€t. 6. Elegerunt Stepbanum , & Pbilippum 9. bos

emplv

Jtatuerunt. ante. con[bettum Ap(ylolomm, €9 orantes

e YOl

impofuerunt. eis manus.

Et A&. 14. ub1 in Latina

l PLPIC

verfione habetur: Cum con[TituifJent. illis per fingu-

las Ecclefias Presbyteros, in originali textu greco

n v

habetur :

u

XeteoTOvVIGAYTSG , quod idem fignificat,

ac fi diceretur: Cim ordina[Jent Presbyteros. per. im-

j

fofitionem manuum.

Et 1. Tim.4. Apoftolus di-

tanb

cit: JNoli negligere gratiam, que eft in te, que da-

poeit

ia efl tibi cum impofitione nanuum . presbyterii.

Et

teüt

d)

2. Tim,

62

DISPUTATIO

I.

l

in,

2. Tim. r. Z4dmoneo te, ut vefufcites gratiam Dei,

que e[l in te per impofitionem manuum mearum. .Maj.

i

jatet partim ex hoc ipfo textu Apoftoli, ubi te-

J

ftatur de effe&tu Ordinationis tanquam certo &

u

l.

univerfali, partim ex lumine fidei, quo agnofci-

L]

[

&

mus, Deum cuilibet conferre gratias ftatui fuo

EO

congruas, &confequenter etiam extraordinarias

ftatui fpecialiter à Deo inftituto & ordinato.

qeytu

b

Hinc D. Thomas hoc principio dictaminis per fe

evidentis nixus probat, ordinem effe Sacramen-

TT

tum.

t

In 4. dift.24. Q. 1. a. 2. ubi queritur: n

UP

in Sacramento ordinis conferatur gratia gratum faciens ?

fic refpondet : ,,Dei perfecta funt opera; & ideo

t

tiniy

» cuicunque datur potentia aliqua divinitüs, dan-

» tur ea, per qu& executio illius potentie pot-

zif

» eft congrué fieri.

Et hoc etiam in naturalibus

M

» patet, quia animalibus dantur membrá, qui-

d

» bus anime potentie poffuntexire in a&us fuos,

D

» nifi fit defe&tus ex parte materim. Sicut au-

f

, tem gratia gratum faciens eft neceffariaad hoc,

fiülr,

» quód homo recipiat Sacramenta, ita etiam ad

m

» hoc, quód homo digné difpenfet. Et ideo

(in

» ficut in baptifino, per quem homo fit fufce-

Vi

» ptivus aliorum Sacramentorum, datur gratia

Wtds

» gratum faciens, ita in Sacramento ordinis,

Dordla( !

» per quem homo ordinatur ad aliorum Sacra-

MGM

Ubi tamen ad-

» mentorum difpenfationem."

iil

verto, quod juxta Thomiftas, v. g. Gonetum de

Ol

$acram. in genere difp. 3. art. 4. $. 1. P. Mesger

Wl

de Sacram. in gen. difp. 2o. art. 3. n. 9. illagratia

M

gratum faciens in Sacramentis vivorum nihil

ii

aliud fit, quàm jus ad gratias a&tuales ftatui ne-

NI

læ )

eeffarias, quz, inquantum efficiunt hominem ju-

ftum,

L

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

63

*

ftum, fic effiienter : gratum faciens gratia vocari

J

poffunt.

h

h

VIL D waATRIMONIO probatur eodem

t

modo. NamMatrimonium à Deo eft ordinatum

um

ad fignificandam unionem Chrifti cum Ecclefia,

iif

feucongregationem fidelium. Ergo etiam matri-

A

monio vi ordinationis divine in ordine ad effi-

D

ciendam illam unionem in ipfis recipientibus de-

lg

betur gratia. Znt. patet exApoftoloEphef.5. Sacra-

f

mentum boc magnum efl, ego autem dico in Chriffo

Tf )

€$ in Ecclefía. — c. patet ex textu D. Thome prius

Vf

N. VI. adducto, tum etiam ex fenfu Ecclefize &

b

traditione.

Nam Ecclefiz fenfus femper fuit,

aX

in Matrimonio per benedictionem Ecclefiz con-

ii

ferri infallibiliter fpecialem gratiam, quz infal-

nos

libilitas non poteft haberi finé promitfo tacito

vel expreffo divino.

Sic siR 1c 1US P. Epift. r.

]i d

z&usfw:

ad Himerium dicit: ,llla benedictio, quam nu-

NU

» pture Sacerdos imponit, apud fideles facrile-

» gii inftar eft, fi ulla transgreflfione violetur.

Ri

;aeimaï

y 2. Et S. ZImbrofius lib. 3. Epift. 23. ad Vigilium.

d

l-!

h

5 Cüm ipfum conjugium velamine Sacerdotali &

vt

» benedictione fanctificari oporteat, quomodo

&t

» poteft conjugium dici, ubi non eft fidei con-

x t

» cordia ?

3. D. CHavsosToMus Hom. 48.

june!

» in Gen.

Oportebat Sacerdotes voce & preci-

u

» bus & benedictionibus concordiam conjugii

, conftringere, ut amor Sponfi augeatur, &

gGW

L

» puelle continentia crefcat, & omnia, que

".

» fiunt, eó fpectent, ut virtutis opera ingredian-

, tur in domum, tollanturque de medio diaboli

a

us

, infidiz."

4. TERTULLIANUS 1. de Pudic.

C.4. dicit, ne quidem effe conjugium fine bene-

j MP ,

di&ione

»

64

DISPUTATIO ,

y

di&ione Ecclefiz.

fitas

ergo neceffarió fupponit,

r

t

benedi&dionem Ecclefi pertinere ad effentiam

hujus ftatus'ut elevati à Chrifto, quod non con-

J

a

tingeret, fi benedictio non conferret infallibiliter

gratiam.

,Penes nos inquit, occulte quoque

p

» conjundiones, id eft, non priüs apud Eccle-

»

Ms

» fiam profeffe, juxta moechiam & fornicatio-

, nem judicari periclitantur; nec inde conferte

d

nozl

, Matrimonii crimen eludant."

Si juxta T'ertul-

u

lianum benedi&io nuptialis effet nuda ceremonia,

nec pertineret ad formam Matrimonii, quatenus

1muel

il

eft Sacramentum , non periclitaretur judicari pro

m«ochia & fornicatione faltem quoad effe&tum

ü i

ind

?acramentalem.

i j

g, od

Solvuntur Objectiones.

Ff

OBJICITUR 1.

Non poteft afferri ullus

r

textus alicujus Concilii, Patris, aut Scriptoris

üdrü

Ecclefiaftici ante Seculum XI. in quo fiat mentio

n

feptem Sacramentorum.

ergo non dantur prze-

du

tifs a

Cife feptem Sacramenta.

c. patet. eft incredibile,

quód nullus hominum ante Szculum XI. nume-

fä&, ts

raverit Sacramenta Ecclefiz.

2. Antiquiores

um

PP. tantüm numerant duo vel tria Sacramenta:

M

ergo plura non dantur.

ZÍnt. brob. . JusTiNus

ii

M. in fua Apologia pro Chriftianis tantüm me-

EE

minit duorum, nempe Baptifmi & Euchariftiz.

Ál

X

CvnaiLLUS JEROSOL. in Catechef. & s. Aw-

m

BROSIUS in l. de Sacramentis tantüm ad priora

RT

duo addit tertium, nempe chryfma feu Confir-

tiltjg

mationem.

3. Magifter Sententiarum abfoluté

Fj

negat, in Matrimonio conferri gratiam.

D.

M

"Fhomas

Mg]

/

DE NATURA & EXIST. SACRAM. 56

I

"Thomas eam fententiam, quód Matrimonium fit

)add-m

Sacramentum , tantüm vocat probabilem. . Et

ngc

Durandus Epifcopus Meldenfis ex Ordine Prz-

"l

dicatorum, qui vixit primüm anno 1330. abfo-

M

luté negat, Matrimonium effe Sacramentum:

I:1 í

ergo.

J N

REsPONDEO ad i. tr. a. n. c. ad prob. dift.

b

eft incredibile, quód nullus numeraverit Sacra-

Ts

menta Ecclefie, fi evidens fuiffet, naturam Sa-

AT

cramentorum Novz Legis effe univocam. c. fi

Qu

id non erat evidens. n. cüm enim Sacramenta

Nove Legis dignitate €2^ virtute notabiliter diffe-

um

du

rant, prout Tridentinum Seff. 7. Can. 3. declarat

dicens: Si quis dixerit, bec feptem . Sacramenta ia

effe inter [e paría , ut mulla ratione aliud fit alio

dignius, anaibema fit: dabatur ratio, cur antiqui-

tus omnia Sacramenta in unam claffem ac. quafi

if

unum ordinem redigerentur , ne aut Sacramenta

j

(it]

eminenter digniora per comparationem cum aliis

X

vilipenderentur, aut effectus univocus omnium

ml

exifteret, aut promiffio gratie fpecifica ac par-

ii

ticularis & expreffa, qua in Daptifmo, Eucha-

lr

riftia, & Penitentia habetur, in Scriptura etiam

dng

inomnibus aliis Sacramentis quarenda effe exifti-

maretur, per quod fuiffet data anfa contentio-

NU

! ]ï*

nibus in Ecclefia cum periculo Schifmatum vel

Ü

harefium.

y a

Ad 2. dift. tantum numerant duo vel tria Sa-

kb

cramenta relaté ad fubjectam particularem ma-

o

teriam, de qua erat quaftio. c. relate ad üni-

yünzo

verfalitatem doctrinz. n.

Juftinus M, tantüm

m d

egit contra Gentiles circa ea Sacramenta Ecclefiee,

n

ni^

circa quz Ecclefia ab Apoftatis coram Ethnicis

m

. D.ddmort Tra&t. de Saeram, in gen.

peor

66

DISPUTATIO L

y^

potiffimum infamabatur, nempe deBaptifmo &

ma

Euchariftia.

Nam Baptifmum Gentiles rifui

omnium Ethnicorum exponebant, etiam Mimi

D

intheatris, prout legitur deGenefio. Circa Eu-

H

chariftiam autem fingebant Ethnici, quod Chri-

D

ftiani celebrent Thieftea convivia comedendo

jl

infantem.

Itaque de his Sacramentis neceffaria

d al

erat aliqua explicatio coram Imperatore Ethnico.

ylinx

De aliis autem Sacramentis, quz non venerant

f tl

in quzftionem, religiofe obfervanda erat Difci-

plina arcani, hoceft, praxis & lex Ecclefiaftica,

m l

Exteris feu Ethnicis non prodendi Sacramenta

nb

Ecclefie, ne Rifui exponerentur, prout Schel-

Lt

firate in fuo preclaro libro de Difciplina arcani

iif

oftendit. Hoec ipfa etiam ratio effe poterat, cur

LA

primis VIII. Szculis, quibus adhuc pugnandum

m

erat cum Ethnicis, non iniretur numerus Sacra-

mentorum.

a

D. AMsznRosivus in l. de Sacra-

ii

mentis , fibi tantüm fcribendum effe duxit deSa-

fnfi

cramentis Epifcoporum , quz videlicet ritu fo-

Y

lenni adminiftrari folebant tantüm ab Epifcopis,

faltem ordinarié, nempe de Baptifmo & Confir-

nj

matione.

r

Quód veró non agere voluerit de

iju

omnibus Sacramentis Ecclefie, manifeftum eft

ex eo5 quia ibi non agit deSacramento Peniten-

Qj

TU g

ti», de quo tamen fcripferat peculiares duos Li-

bros.

Similiter cvR1LLUs JEROs. fibi tan-

Ti

ln

tüm propofuit agere de Sacramentis, de quibus

Tnfere

|

neceífario erant inftruendi Cathechumeni, nem-

pe de Baptifmo, Confirmatione, & Kuchariftia.

As

fa,

De aliis autem Sacramentis vel non generalibus

v.

cuivis Chriftiano, vel non neceffariis non erat

Ya

|

il ü

differendum in catecþeü Catechumenoru

E

-

m, prg-

fertim

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

.67

b

lhi

fertim eo tempore, quo adliuc vigebat Di/ciplina

arcani.

]

(t]

i 3. n.a. quoad omnia membra. Nam Ma-

gifter Sententiarum non negat, in Sacramento

Matrimonii gratiam habitualem remiffcam culpe

)

Itj

ob relationem ad fines fupernaturales conjugii,

quia culpa alioquin daretur inufu Matrimonii, fi

af

ordinaretur tantüm ad fines naturales conjugii ;

Wt

ri

fed tantüm negat, in matrimonio dari gratias

l

attuales. [peciales ad. facilius fufferenda oner

a ma-

lüafba

trimonii.

D. Thomas autem non dicit, quód

Cift

H

folüm probabilius fit, matrimonium effe Sacramen-

l

N

tum, fed tantüm afferit, probabilius effe, quodin

EU

Sacramento matrimonii dentur etiam gratie attua-

At

M

les, feu, ut vocabantur adjutrices. — Quod attinet

a

Durandum; nec ipfe negat, Matrimonium effe

Qd

Sacramentum, fed tantüm negat, illud effe uni-

d

u

votà Sacramentum faltem wunivocatione perfetta, ita

if

ut fit proprit & ftritià Sacramentum , ficut alia Sa-

rl

Ex quo patet, eum non

cramenta Nov2e Legis.

j

negare fimpliciter , quód Matrimonium fit propri?

:

W

Sacramentum, quod definitum eft in Tridentino

J

Sed quoód fit propri& Sacramen-

Seff. 7. can. r.

filt

tum eo modo & ea prop

rietate omnium pradica-

9

j

torum, qualis reperitur in aliis Sacramentis.

p

D. TuHoMAs in 4. dift. 26. Q. 2. a. 2. fic fcribit;

onium

xf

» Dicendum, quod circa hoc (an Matrim

ii

conferat gratiam ) fuit triplex opinio. Qui-

»

Jre

»

dam dixerunt , quód Matrimonium nullo modo

D

»

eft caufa gratiz , fed eft tantum fignum. Sed

on poteft ftare, quia fecundüm hoc in

Va

»hocn

differret à Sacramentis Veteris Legis;

r

» nullo

, unde non effet aliqua ratio

, quare Sacramenti$

um

j

2

,Nove

68

DISPUTATIO

T.

u

LC

» Nov& Legis annumeraretur.

Quod enim re-

r

»

medium prebeat fatisfaciendo concupifcentiz,

j

»

ne in preceptis ruat, dum nimis ar&atur, ha-

[

5

p

buit etiam in Veteri Lege ex ipfa natura actus.

D

Et ideo alii dixerunt, quod ibi confertur gra-

",

ealim

»

tia in ordine ad receffum à malo, quia excufa-

?

tur a&tus à peccato, qui fine matrimonio pec-

gu]um(

?

catum effet.

Sed hoc effet nimis parüm ; quia

n

?»

hoc etiam in Veteri Lege habuit.

£t ideo di-

rl

cunt, quód facit recedere à malo, in quantum

!

mitigat concupifcentiam, ne extra bona Ma-

1508

fämg'a d

J

l

»

trimonii feratur; nonautem per gratiam illam

?

fit aliquod auxilium ad bene operandum. Sed

v

snte.

»

hoc non poteft ftare, quia eadem gratia eft,

»

quz impedit peccatum , & qux ad bonum in-

ts

p

clinat, ficut idem calor, qui aufert frigus, &

hs d

?»

qui calefacit.

Unde alii dicunt, quód Matri-

I

»

monium, in quantum in fide Chrifti contrahi-

Drun

tur, habet, ut conferat gratiam adjuvantem ad

illa operanda, quze in Matrimonio requirun-

ld

?»

tur; & hoc probabilius eft. Quia ubicunque

dümm

»

divinitus datur aliqua facultas, . dantur etiam

l Emr |

?

auxilia, quibus homo convenienter uti poffit

Nnert

»

illa facultate; ficut patet, quod omnibus po-

Mzuim

tentiis anim: refpondent aliqua membra cor-

men"k

2»)

poris, quibus in actum exire poffint.

Unde,

lm

cüm in Matrimonio datur homini ex inftitutio-

»

lt

»

ne divina facultas utendi uxore ad procreatio-

Ll

»

nem prolis, datur etiam gratia, fine qua id

MJUME

»

convenienter facere non poffet, ficut etiam de

Q

il

»

poteftate ordinis füupra diétum eft, Et fic ifta

i

)« Qu

» gratia data eft, ut jam res contenta in hoc Sa-

»

cramento.

Tntg

Macr-

DE NATUR. & EXIST. SACRAM.

69

li

MAGISTER SENTENTIARUM l. 4 dift. 26.

bu

ficliabet: " Jam ad Sacramenta Nov& Legis ac-:

m

cedamus, que funt Baptifmus, Confirmatio,

]

Panis Benedictionis, Penitentia, Unctio ex-

trema, Ordo, Conjugium; quorum alia re-

»

W

»

medium contra peccatum prebent, & gratiam:

Dty

adjutricem conferunt, üt baptifmus.

Alia in

Dmlg

"

remedium tantum funt, üt conjugium. Alia

lt

]

gratia & virtute nos fulciunt, üt Euchariftia &

Ordo." Idem l.4. dift. 26. ait: " Conjugii in-

Dd

»

bonz]

ftitutio duplex eft, una ante peccatum in Pa-

il

?

radyfo ad officium: Altera poft peccatum ad.

n

remedium. --

Quiapropter peccatum concu-

pifcentie lex membris noftris inhefit, finequa

n

tuni

x

carnalis non fit commixtio, reprehenfibilis.&

ln

, malus e

ft coitus, nifi excufetur per bona con-.

n

» jugii , fecunda inftitutio habet indulgentiam.

font

nf

DunaAxDvs vero in 4. dift.26. Q.4. dicit:

Eu

» lTenendum eft abfoluté , quód Matrimonium

» eft Sacramentum , cüm hoc determinet Eccle-

n

Ad abolendam, ubi

F

» fia Extrav. deHareticis.

» numeratMatrimonium inter aliaSacramenta. -

iij

Q

» Matrimonio competit etiam generalis ratio Sa-

n

» cramenti, qui eft, quód Sacramentum eft rei

"

» facre fignum. - Duo ergo funt tenenda in

fi.

j

» Matrimonio; necoppofita eorum poffunt te-

» neri fine periculo herefis. Primum eft, quod

d

Secundum eft,

,U

» Matrimonium efít licitum.

» quód Matrimonium eft Sacramentum eo mo-

as

, do, quo Sacre rei fignum eft Sacramentum:; --

"

» Preter autem duo przdicta funt alia duo circa

(aita

circa quz fine periculo harefis

" Matrimonium ;

» lici-

u

3

|

79

DISPUTATIO

T.

y!

» licitum eft contraria opinari. Quorum unum

» eft Theologicum, videlicet utrüm in Matrimo-

fiUf!

"

|

» hio conferatur gratia ex opere operato, ficut

N

» in aliis Sacramentis Nove Legis? Secundum

qu

» eft Logicum, videlicet, utrum Matrimonium

E

» habeat plenam univocationem cum aliis Sacra-

Jitmr

» ments? Quoad primum aliter opinantur Juri-

ny

» ftc, & aliter Theologi. Jurifte enim, qui

g

» fuerunt Gloffatores Canonum, &aliquieorum

,l

» fuerunt de Collegio Cardinalium, tenent, quoód

Mif

» inSacramento Matrimonii non confertur gra-

ln

» tia. Gaufredus de Sacramentis dicit: Quz-

u

» dam funt , in quibus confertur gratia, üt funt

ET

» Sacramenta neceffitatis & ordinis: Quasdam

itit,

» funt, inquibus gratia non confertur, ut matri-

amyy

» monia.

Item Oftienfis: -- nam in quibus gra-

a

» tia confertur, Simoniam inducunt.

Deo, dicit

ElUfanf

in apparatu, pro benedictionibus nubentium

lIs

aliquid accipi prohibetur; quia per eas gratia

32

int,í

confertur; fed pro Matrimonio aliquid dare

b

vel accipere, non eft peccatum; quia licét fit

di

dU

Sacramentum, per ipfum tamen gratia non con-

li

» fertur, -- .Si qu&ras, quarein hocSacramento

D

li

» potiüs interveniat pecunia, quàm inaliis? Hec

tiril

M

» eítratio ; quia in hocSacramento non confer-

i

» tur gratia Spiritus Sancti, ficut fit in aliis. --

Ir

li

» Quorum opinio an fit vera vel falfa, non de-

duf

» termino ad prefens, fed hoc folum accipio,

lo

» quódfentire, quód per Sacramentum Matrimo-

Pl

» nii non conferatur gratia, non eft contra de-

ts

» terminationemEcclefie. Moderni autem Theo-

D

It eji

» logi quafi communiter tenent, quód per Sacra-

Wi

» mentum Matrimonii confertur gratia,

Quanï

fW

pE NATURA & EXIST. SACRAM.

71

)mmm]g

»Quantum ad fecundum, utrum Matrimo-

l

li

Ril

j

nium habeat perfe&tam univocationem cumaliis

l

»

Sacramentis -- mirum eft, quód aliqui velint

lt

querere plenam univocationem inter Sacra-

Lal

»

menta Novse Legis. - Ex hocpatet, quód

»

Matrimonium: non eft Sacramentum ftricté. &

t

Dfü!fm

»

proprié di&um ficut alia Sacramenta Nova

»

Legis. --

Non omne remedium contra pec-

:

Lt

»

catum eftSacramentum; quia fi alicui indigen-

I

»

ti detur pecunia, pecunia eft ipfi remedium,

r

»

ne egeftate compulfus furetur; & tamen datio

t u

»

pecunie non eft Sacramentum. Sic cum ho-

i

»

mo per actum Matrimonii fatisfaciat concupi-

(ueiz

»

fcentiw, eft ipfi remedium, ne incitetur ad alias

LUOA

corruptelas; &fic eft in omnibus, qu& ex na-

[ d

tura a&tus impediunt peccatum, nefiat. —Talia

Dot

autem non fünt Sacramenta , fed folum illa re-

vl

»

»

media, que ex natura a&tus non habent hoc

u

»

facere , fed ex divinainftitutione (particulari)

nidn

»

per virtutem fupernaturalem eis collatam vel

m«m

»

affiftentem."

OM

Itaque tam Magifter Sententiarum, quàm

r

Durandus agnofcunt, quod Matrimonium ex

yiisi

veteri fenfu & determinatione Ecclefiz fit Sacra-

n

mentum, fed folüm negant, vel dubitant, an

TU

gratia hujus Sacramenti fit adjutrix aGtu collata,

ji, !

vel tantüm affiftens, habitualiter ufum Matrimo-

od

nif ob finem fupernaturalem à culpa excufans,

uni

qualis gratia eft ipfa gratia fanCtificans, prwex-

due

iftens in fubje&o, & nova terminatione feu rela-

ia

tione extenfa ad effectum.

"

Osjrcrrum 2. Ablutio pedum eft verum

qu"

r

Nove Legis Sacramentum. Ergo dantur plura

grana

4

Sacra-

y!

72

DRISPUTATIO'^n

dl

Sacramenta, quàm feptem. m prob. Ablutio

pedum habet omnia conftitutiva Sacramenti.

5tefhm

Ergo. a.p. conftitutiva'Sacramenti funt r. ut fit

jl

fignum fenfibile fymbolicum.

2. ut fit inftitu-

hn

tionis divinz.

3. ut habeat promiffionem gra-

yt

j

ti&. Sed hec reperiuntur in ablutione pedum.

li

ergo.

Nam 1. fignificat internam ablutionem

n

m

à peccatis levibus.

2. eft precepta jure-divino

juxta illud Joan. 13.. Fos debetis alter alterius lavare

um]

ln

1

pedes.

3. Chriftus ibidem dicit: Si mon lavero te,

mon babebis partem mecum. . Ex quo fequitur, illis

ZW&, L(

xfp

J

promitti gratic participationem cum Chrifto, qui

n

receperint hanc ceremoniam.

2. Idem proba-

anu

tur ex D. Ambrofio, qui l. 3. deSacram. c. 1. hanc

b

ablutionem vocat Myfterium , teftaturque eam

UE

habere promiffionem gratiz.

Vide, inquit,

emnem juflitiam , *vide gratiam , vide fanctificationem :

hu

. Idem

Vfm

nifi lavero te, mon babebis partem mecum.

Ug

docet S. Bernardus Serm. r. de Cena Domini,

ubi ait: JNunquid defperabimus? abft. Nam ut de

ferta

o

Remi/fone quotidianorum (peccatorum) minimà du-

bitemus, babemus ejus Sacramenium , pedum ablutio-

ais

nem.

k

t g

REsPONDEO n.a. ad prob. n. a. ad hujus frob.

n.a. quoad tertium membrum , nempe quodha-

t

M

beat promiffionem gratis.

Bul

p

d ejus prob. 1. Dico, in illo textu à Chrifto

fa&tam non fuiffe promiffionem gratie genera-

M

lt

lem, fedeffe fa&tam comminationem pene perfo-

D

nalem foli Petro, fi recufaret humilitatis obfe-

ij l

quium. '

Vr

REsPONDEO 2».

Negando illudant. quoad

l )

ablutio

I

fecundum membrum. ?Nïeïnpe quód illa

pedum

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

25

H

pedum fit precepta.

Contrarium enim conftat

t

ex teftimonio S. Ambrofii l.c. ubi ait: Ianc Ec-

"

clefía Romana confuetudinem non babet , ut pedes lavet,

Áti

Eam autem confüetudinem non omififfet, fi de

p

hac re preceptum Chrifti à D. Petro didiciffet.

byr

Zd 2. dift. D. Ambrofius ablutionem pe-

lt

]i

r

dum vocat Myflerium laté di&um. c. ftricté di-

217]

G&um. n.

Myfterium laté di&um eft, quod figni-

ficat aliquam rem fpiritualem fine promiflione

]

lr i

grati&, ficut funt innumere figurz in Scriptura.

Sic proin etiam illa ceremonia fignificat, ante

d

fumptionem Euchariftiz conícientiam effe mun-

ayt

dandam etiam à levibus culpis, quz homini per

A

Necobftat

terrenam converfationem inherent.

j

textus adduétus.

Nam dift. vide in ablutione

Y

pedum omnem juftitiam , omnem gratiam, omnem [an-

hi

"r

&ificationem per quotidiane peenitentiz actus, ad

quos illa ablutio inftruit, confequendam.c. per

s

ipfüm ritum externum ex opere operato confe-

LT

n

rendam.n. S. Ambrofius tantüm voluit dicere,

quód Chriftus nos illa ceremonia inftruxerit,

ii

per emundationem à pulvere terrenorum affe-

u

i

é&uum, qui etiam Religiofis cordibus inheret, ad

majorem gratiam, juftitiam , & fan&ificationem

9«

contendendum eífe. Itaque ficut Chriftus ca:

vendum effe monet à fermento Pharifzorum, fu-

^

converfo

atl

mendo fignificatum pro figno, fic

€

gmtlæ f

commendare potuitablutionem pedum, commén-

n

dando fignificatum pro figno, nempe puritatem

yiil

internam ante fumptionem Euchariftiz.

jl

ld 3. dift. Habemus Sacramentum laté di.

&um. c. ftri&ié dictum. n. 'S. Bernardus v

oluit

plü

:g

:]

dice«

J/

74

DISPUTATIO

T.

N

dicere: -ne quis ex prolapfione in quotidianos

leviores defectus defpéret, Chriftus facilem re-

Lg.n

ps

miffionem quotidianos poenitenti:e a&us exerci-

D

turis fignificare voluit per ablutionem pedum.

RESPONDEAI poteft 2,

Quod D. Bernardus

mgti

per Sacramentum intelligat ceremoniam Sacra-

p

gis

inenialem , prout vocari folet; qualis etiam eft

aqua lufiralis , & alia Sacramentalia, que ob be-

mntg

hedi&ionem & preces Ecclefim obtinent fufci-

ii

hr

pientibus gratias aCtuales excitantes ad detefta-

tionem peccatorum, & confequenter ad eorun-

vt

dem Remiffionem przefertim venialium.

ua

uT

igid

de caufa illa ablutio pedum in frequenti ufu erat

xüce

cum quadam folennitate precum in variis Ordin

i..

Á

13318 usque ad Szculum XIV, & XV,

Eu

OBJICITUR 4. SS. Patres dicunt, quod

ex latere Chrifti in Cruce fluxerint Sacramenta

g'lïe n

E

Ecclefie. . Atqui exinde tantüm fluxerunt duo.

lii

ergo.

Min. prob., ex latere Chrifti tantüm fluxit

Pa

Aqua & Sanguis, per quz fignificari Baptifmum

Y

& Euchariftiam docent Chryfoftomus , Cyrillus

& ]u

Jerofol. Auguftinus, Damafcenus, "Theophila:

;

hjv

h

&us. ergo.

Idj

2

ii

D. Joannes in Apocalyfi. c. 17. nume-

rum feptenarium capitum vocat Sacramentum

Alm

beftie. Ergo numerus fep

tenarius Sacrament,o.-

NU

tum pertinet ad Ecclefiam beftie,

A

3. NomenSacramenti in Scriptura facra nul.

n

libi

OP

reperitur ufurpatum pro figno cx opere opera-

ln

tocaufativogratime, Ergo non debetin eofenfu

fumi.

D

HDOEDJ]g

RF;SPON:

l

DE NATURA G EXIST. SACRAM.

75

i

RzsPONDEO ad . c. Maj. n. Min.-ad prob.

Hs

€C.a.n. c..quia ex eo, quód per aquam & fan-

lmm

guinem fignificentur Baptifmus. & Euchariftia,

u

non excluditur, quin fignificentur etiam alia Sa-

lls

cramenta, in quantum mundant, & animant ad

l,

hn

perfectionem chriftianam.

Neque enim ex eo,

l &

quod SS. PP. tantüm meminerint duorum Sacra-

Qu

)

mentorum, pre ceteris excellentium, fequitur,

I)

t i

ab iisdem alia excludi.

Sic D. Paulus Hebr. 6.

i d

meminit tantum Baptifmi & Confirmationis his

( &t

verbis: non rurfun jacentes fundamentum penitentie

baptifinatum dottrine , impofitionis manuum &c. . qua

N

il

fignificatur collatio Confirmationis; nec tamen

d

per hoc exclufa effe cenfenda eft Euchariftia.

-dd2. c. a. n. c. ex omnibus enim circum-

fiantiis patet, S. Joannem per beftiam intelle-

9U

xiffe veterem Romam gentilem , fundatam in

PAf

feptem collibus, cujus everfionem hoc loco proó-

(

TU d

phetavit.

Hinc c. 17. v. 9. tanquam fignum cha-

Wi

LU

racterifticum hujus beftie ponitur: Septem ca-

j

m

pita, feptem montes fünt, fuper quos mulier fe-

s

det.

De expofitione hujus myfterii legi mere-

Ti

tur Boffuetus, qui obfervat etiam quatuor Mo-

narchias Imperatorum gentilium per quatuor be-

T

n«

ftias à Daniele Propheta prafiguratas fuiffe.

Zd 3. retorqueo : nomen Trinitatis , Con-

W

r

N

fubftantialis, Deipara, ingenitus, Biblia, Evan-

gelifta, Incarnatio, Evangelium , Religio Ev*

angelica &c. non reperitur in Scriptura Sacra:

n

ergo in hoc fenfuü non debent ufurpari.

xotl

-.. RESPONDEO 2. tr.a. n. c. quia, ubi repe-

riuntur res verbis expreffe, non eft litigandum

ht

Xunt

deknomine ; prefertimubi fignificatur comple

p

R l

76

DISPUTATIO I

n

plurium propofitionum morale, quod neceffa-

Jow'

rio novo exacto nomine exprimendum eft. Ut

jf

enim habet D. Auguftinus l. 10. de'Civit. c. 13.

T

Liberis verbis loguuntur. Philofopbi , mobis autem ad

T

certam Tegulam loqui fas efl, me «erborum licentia

j

etiam de rebus ,. que bis fignifican

N

opinionem.

U , z'mpz'atfz gignat

O5jJrCITUR — 5. juxta plerosque Theologos

funt Sacramentum Subdiaconatus, Diaconatus, Pres-

h

byteratus, Epifcopatus; ergo fant plura Sacramenta,

Ij

quàm feptem.

2. Euchariftia füb utraque fpecie

eft Sacramentum.

l

3. Datur baptifmus flaminis,

fluminis, & fanguinis; ergo.

M

TV

/REsPONDEO ad r. dift. funt Sacramenta,

leit

ita tamen, ut coordinentur, & fubordinentur

Farii

ad unum finem adzquatum condiftinc&um à fine

T0

reliquorum Sacramentorum. c. ita ut non coor-

dinentur. n.

w]

Finis adequatus omnium horum

jb r

Sacramentorum eft recta adminiftratio Euchari-

d

ftie & gubernatio Ecclefiz per poteftatem Sacer-

itani

dotalem. ltaque referenda funt ad unum genus

Ws

Sacramenti condiftin&dum à genere aliorum Sa-

cramentorum.

fs

rqen

Zid 2, ditt. Sunt Sacramentum , ita tamen,

ff

ut coordinentur ad unum finem adzquatum,

hg

nempe ad nutritionem anime füb his fymbolis

Ql

externze nutritionis corporalis. c. ita ut non co-

ordinentur. n.

'03 D

m

ld 3. dift. datur triplex baptifmus per ana-

logiam.c. per proprietatem. n. Nam baptifmus

«"Ee flgm

Atite

flaminis & fanguinis proprié non funt Sacramen-

Yy,

tum.

Nam baptifmus flaminis caufat quidem

vm'om

;emiü"xonem peccati originalis quoad culpam, fed

W g

non

DE NArURA & EXIST. SACRAM. 77

Uom

non ex opere operato, nec quoad reatum pons.

mä'

i i

Baptifmus autem fanguipis tantüm remittit pec-

catum originale & actualia ob fervorem charita-

L:

tis; qua deficiente quoád fübftantiam feu initia-

n

liter ne quidem juftificat.

"

i'

Thos

QUJESTIO V.

Ht h

"n Sacramenta IN.. €&?. F. T. comveniant tuni-

rl

vocb, prefertm quoad promilfonem €» in-

Tf

fallibilem collationem gratie?.

lii

OTANDUM I.

Hoc loco non poffe quari

i

^* * de univocatione hortim Sacramentorum fub

ORRT

predicato generico genere fummo, nec de uni-

T

vocatione horum Sacramentorum fub predicato

TO

fpecifico fpecie infima,

Certum enim eft, quod

y Jont

hec Sacramenta, v. g. circumcifio & baptifinus

Ts

univocé conveniant fub ratione generaliffima

r

Sacramenti, quatenus Sacramentum dicit ratio-

n

nem genericam myfterii, prout myfterium pre-

]i

fcindit à fuis differentiis.

Certum etiam eft, quod

Sacramenta V. & N. T. non conveniant univocé

u

füb fpecie infima, quatenus funt inftituta à Chri-

fto, & quatenus eam gratiam, quam conferunt,

j

ti o

caufant ex opere operato. ltaque folum eft que-

uu

"1

ftio, utrüm conveniant univocé fub hoc con-

ceptu definitivo , dum Sacramentum definitur

effe fignum vifibile invifibilis gratie ad noftram [antti-

p

ficationem: divinitus inftitutum.

anu

"

NormANDUM 2. Univoca definiri, quorum

ratio per nomen expre[Ja efl eadem , hoc eft, quo-

cultt

?

j

rum totus conceptus definitivus fecundum omnes

)adctü?';

j

pe-

n

78

"2 DI DPSPUTATIOGT

Iw

partes in definitione explicité importatas eft pror-

fus formaliter idem. ^ Cum ergo in definitione

jnri

1f

Sacramenti importentur vari& partes , nempe

D

1j

ratio figni.

2. Ratio fignificati feu gratix.

9.

Caufalitas gratie. — 4. Sanctificatio hominis.

ia

m

1

Inftitutio divina, fequitur; fi vel unicus harum

0i

partium terminus ab univocatione deficiat, Sa-

ii

cramenta N. & V. T. non fore univoca.

li

JJ

NorTANDUuMS. Dubitaripotiffimum poffe:

NT

![q

1. Àn Sacramenta V. T. fignificent gratiam, ut

Mi

d

infallibiliter conferendam? — ». An fignificent gra-

A

jsll

tiam tantüm acualem , vel etiam habitualem,

fU

Y

bomini recipienti conferendam ? 3. An ea gra-

Bri

W

tiahabitualis, quam conferebant, fuerit univoca

U

cum gratia habituali, quz confertur in N. T.

agl

utpote quz eft arrha glorie proximé poft mor-

nUnjs

tem juftis conferendz, & hominem elevat in fta-

tum filiorum Dei. 4. An eafancificatio, quam

(i41

Sacramenta T. V. fignificabant, & conferebant,

fuerit interna per gratiam fanCtificantem, vel tan-

li,

L WM

tum galis, quatenus ea fan&ificatio przcife di-

MMPW

cit puritatem à transgreffione ceremoniarum

d i

divinitus prefcriptarum cum promiffione bono-

t )

rum temporalium erga obfervatores illius legis?

b

5. AnSacramenta V. T. conferant, & caufent

gratiam ex pa&o feu promiffione divina faltem

LUS [

ii

1

per modum conditionis, vel figni, vel chyro-

nj

graphi, licét gratiam non contulerint per mo-

o

caufant Sacramenta IN. T.

dum caufe moralis vel phyfice, prout gratiam

äremlmï

DICO: Sacramenta

3dlhi

Mlac

V. .&. N j T non con-

y*eniunt univoce.--

PRo-

m[

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

79

PROs2BATUR r.

In Sacramentis V. T. nec

datur infallibilitas gratice confequendz, nec etiam

r

datur gratiahabitualis fan&ificans univocé eadem

cum gratia fanctificante N. T. ergo non conve-

l

niunt univocé. zfnt. quoad . membrum proba-

lii

bitur infequentiQ. . Quoad 1. membrum autem

r

d

probatur negativé ; quia illa infallibilitas non

j

poteft fufficienter probari.

:

PRozATUR 2.. Scriptura varios habet tex«

Tuny)

tus, in quibus oftenditur in Sacramentis V. T.

1] (

vel non dari infallibilitatem , vel non dari uni-

Ia

p

f

vocationem gratie cum gratia N. T. vel non

dari univocationem caufalitatis cum caufalitate

lap

Sacramentorum NN. T. ergo non conveniunt

U

T

univocé. Jnt. prob.

I. Joan. r. v. 17. dicitur:

Lex per Moyfen data ef?, gratia €9 veritas per

£-

It

fum Chriftum.

2, Hebr.1o. v.1. Umbram babeng

m

lex futurorum bonorum , non ipfam imaginem rerum,

1 t

3. Gal.3. v. 11. n lege nemo jufZificatur apud Deum,

Vr

4. Hebr. 7. v.18.: Reprobatio fit precedentis man-

L

dati propter infirmitatem ejus C2 inutilitatem . mibil

m

enim ad perfettum adduxit. Lex.

5. Rom.8. v.3;

I

fine t

Quod impo[fibile erat. Legi ,. in quo infirmabatur. per

carnem , .Deus filium [uum müttens, ut juflificatio

iliud

Lepis impleretur in mobis.

6. Hebr. 8. v.6. Chri-

AT

ftus melius fortitus efl müniflerium , quanto & me-

ld

lioris Tiflamenti mediator efl, quod in melioribus ve-

j À*

promiffonibus fancitum efl. Quod autem meliores

erit E

ille repromiffiones confiftant in promiffione gra-

prout?

tie remiffive peccatorum, infinuat ibidem v. 12.

ubi alludendo ad vaticinium Jeremiz de futura

Ecclefia c. 31. v. 34. editum addit: Propitius ero

iniquitatibus eorum , 9* peccatorum eorum - jam ^ mon

s

1nemo-

80

DISPUTATIO

"

]

snemorabor,

J

7. Gal. 4. v.9. quomodo convertimini

ierum ad infrma 69 egena elementa? .. 8. Hebr.9

5

|

v. 9. ubi deSacramentis & Sacrificiis V. T. fermo

x

eft, Munera & boftie oferuntur ,

w non po[Junt

qui

* juxta con[cientiam perfe&tum facere

j

A

vientem. folum-

giti

modo in cibis C im potibus &9 «varüs baptifimatibus

p

juflitüs carnis.

Et v.13. Sanguis bircorum &9

u

taurorüm. €9" cinis vitule afperfus inquinatos. fanttifi-

d

cat ad emundationem carnis,. Et c. 10. v. 4. impoffibile

hu

eft fanguine taurorum €9' bircorum aufferri peccata.

fi

Ex his omnibus textibus patet,

in V. T. non

uml

fuiffe per Sacrificia & Sacramenta collatam gra-

M

tiam fanttificantem vel jus ad. gratias attuales füper-

lM

naturales intrinfece ac extraordinarias infallibiliter

(üitn

confequendas

t

Sienim hz gratie fuiffent collatze

infallibiliter

I. Non effet /ampliciter verum, gra-

EU

tiam non fuiffe datam per Moyfem

2. Lex non

m

D]

habuiffet tantum umbram gratize, fed quoad fub-

ftantiam habuiffet ipfam rem gratis.

3« InLege

fifiy

per vim gratie fanctificantis, & per jus ad extra-

li

ordinarias gratias actuales homines potuiffent

w ]

eque faciliter pertingere ad faftigium juftificatio-

p

nis, feu ad juftificationem, & fanctitatem per-

AORU

fectam.

4. Lex non fuiffet infirma & inutilis.

Ti

Praéticé enim nihil refert, an homini conferatur

Yf

infallibiliter gratia ex pacto, vel per modum

effectus moralis

fg

vel per modum effectus phy-

ll 4

fici.

5. Non fuiffet impoffibile, ut in Lege ju-

T

ftificatio impleretur.quoad fübftantiam , etiam

IN

perfecta.

6. Fuiffet in V. 'T. equalis promiffio

l

deobtinendaremiflione & oblivione iniquitatum,

lnl

feu peccatorum.

7. Sacramenta V. T. non fuif-

Sämmg

fent practicé.infirma & egena, fed tantum fpecu-

tiri

lativé,

"

ld

DE NATURA & EXIST. SACRAM. 8I

]

lativé , quia contuliffent quidem gratiam , fed

Z

llT

tantüm per modum conditionis vel figni, non

vero per modum caufe moralis, vel phyfice;

MW

"

quia in praxi non detrahit , nec addit aliquid

T f'h

utilitatis fpiritualis in. recipiente Sacramentum.

!

8. Sanguinetaurorum tollerentur peccata faltem

U m

tanquam pofitione conditionis requifite ad pre-

i

ftandum promiffum conditionatum in Deo.

T.

PROBATUR 3.

Ex variis textibus PP. qui

17 M

falvari non poffunt in fenfu obvio ftante urüivo-

L Ta

catione & infallibilitate quoad collationem gra-

"TT

tie in Sacramentis V. T.

iry

I

$. Basirrvs 1. de Spiritu San&o c. 14.

(iliig

» Quid confers, inquit, Lavacra cum Lavacris,

r

» qua folam appellationem nominis habent com-

[

[

,munem, rerum veró tanta eft differentia ,

DI

» quanta eft inter fomnia & veritatem , inter

(utd

»

umbras imaginesque, & inter ea, qus revera

Vil

» fübfiftunt ?

Yupun

T

II. S. CunvsosroMvs Orat. de Bapt.

x

Chrifti. ,Judaica, inquit, expiatio nequaquam

m

à peccatis liberabat, fed à corporis fordibus

u

sl

»

tantum : noftra vero talis non eft, fed multó

ul

»

major, ac multà gratià referta; nam & à pec-

catis liberat, & animam emundat, & fpiritus

Y a

»

K

D»

gratiam largitur.

d

241

$. AMBROSIUS

1.1. de Sacram. c. 4-

i

jl

- Diviniora, inquit, & priora funt Sacramenta

fItif^

Chriftianorüm , quàm Judeorum.

Et lib. de initiandis. feu de myfteriis. c. 8.

usf

J

wqy

»

Probatum eft, ait, antiquiora effe Ecclefiz

» Sacramenta, nunc cognofce potiora. Revera

Vr

]uj

u

, mirabile eft, quod Manna Deus pluerit Patri-

DÀ

^

D. dmori Tra&. de Sacram. in gen.

F

»DU$,

92

DISPUTATIO

ID

h:

, bus, quotidiano Celi pafcebantur alimento..-

[

, Sed tamen panem illum qui manducaverunt,

pxenn

» omnes mortui funt in deferto; ifta autem efca,

ff

, quam accipis, ifte panis vivus, qui de colo

ln

Ji

» defcendit, vite sternze fubftantiam fübmini-

» itrat.

il

j

ii

IV. S. AucvusTmINvs in Pfal. 3. non

Oi

longé ab initio.

,Sacramenta, inquit, non ea-

r

» dem, (in utroque Teftamento) quia alia funt

ftiai

(l

, Sacramenta dantia falutem, alia promittentia

»

Salvatorem. Sacramenta N. T. dant falutem;

H [

Ut«

»

Sacramenti V. T. promiferunt Salvatorem. - -

»

Mutata funt Sacramenta, faéta funt faciliora,

108

D

»

pauciora, falubriora, feliciora.

!'&

fioi

u)

Idem 1. 19. contra Fauftum. c. 13.. , Proinde,

»

inquit, prima Sacramenta, quz obfervaban-

r g

»

m

tur & celebrabantur ex Lege, prenuntiativà

»

erunt Chrifti venturi, que, cüm fuo adventu

od

»

HN&

n

l

Chriftus impleviffet, ablata funt. - - Et alia

»

inftituta virtute majora, utilitate meliora, a&u

K

It

»

Mi

faciliora, numero pauciora,

Wi

Denique Quaft. 25. in 1. Numer.,Si per fe,

E' [j

»

inquit, attendantur (Sacramenta vetera) nullo

W

»

pacto poflunt mederi: fi autem res ipfie, qua-

u

»

rum hzc Sacramenta funt, inquirantur, in cis

ftn

»

inveniri poterit purgatio peccatorum.

V. Eugenius IV. P. in Decreto feu Inftru-

ia

ithe

&ione Armen. aàit: ,Novze Legis feptem funt

)

» Sacramenta. - -

Qua multum à Sacramentis

i lþüu

i

» differunt Antiquz Legis. Illa enim non cau-

» fabant gratiam, fed eam fo

dpm

lüm per patlionem

o a

ant; hec veró no-

» Chrifti dandam efre ügurab

& ]

,üra

rl

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

83

ri:

d

i

» ftra & continent gratiam, & ipfam digné fufci-

L

Lt

» pientibus conferunt.

&

Item S. Ambrofius N. IIL pauló ante relatus

A

l.7. in.Luc. n..66.

,Alibi purificatio, alibi fan-

» &ificatio, alibi juftificatio.

Circumcifio puri-

li

"w

» ficavit, fanctificavit Lex, juftificat gratia.

'Ui!, [

» Chriftus unus in omnibus, & in uno omnia."

li d

Ex hac oppofitione potius colligitur, quód ju-

ftificatio nec fuerit.collata per Circumcifionem,

LUA

W

nec.per legem, fed per gratiam , qua confertur

ob fidem, & meritum fpei in Chriftum.

UI -

u

PROBATUR 4.

Authoritate D. 'Thome;

I.

Scoti, & aliorum Veterum 'Theologorum.

S-TBoSraAs in4. diftir.'q. T. a-f.'qq.37 ad 5v

; d

d

dicit: ,Sacramentum non dividitur per Sacra-

-

»

menta V. & N. L. ficut genus per fpecies, fed

ficut Analogum in fuas partes, üt fanum in

izoadve:f

»

Sacra-

Id

»

habens fanitatem , & fignificans eam.

!

»

mentum vero fimpliciter eft, quod caufat fan-

d

)

sl

»

Gitatem ; quod autem fignificat eam tantüm,

»

non eft Sacramentum , nifi fecundum quid.

D)

?u

A

VEU

»

Et qq. 1. Sacramentum fecundum proprietatem

»

vocabuli videtur importare fanctitatem activé,

i ;

ut dicatur Sacramentum, quo aliud fàcratur,

TO

2

2.

»

ficut ornamentum, quo aliquid ornatur.

QrUn

»

MaGISTER SENT. /.4. difí.1. Sacramentum

o fal

»

dicitur effe id, quod ita eft fignum gratize Dei,

;; lr

ut ipfius imaginem gerat, & cauía exiftat."

Scorus dift. 1. q.2. docet, ad Sacramen-

m

3-

A

n

tum proprié

di&um requiri, ut fit fignum efficax

Idem docet S. Bonaven-

u

gratie feu fanctitatis.

tura.

Durandus- & alii.

Ex quibus omnibus

; It

2

patet,

84

DISPUTATIO

I.

n

patet, Sacramentum , nifi fumatur in genere ;xfxüeï

fummo, prout abftrahit ab omnibus differentiis

BU

figni, caufe, gratie, & caufalitatis, fed fpeci-

W

ficé fpecie fübalterna , importare caufalitatem

q

infallibilem gratis interne , in qua acceptione

VT

Sacramentum non convenit Sacramentis V. T.

f

Jnsi

Solvuntur Obje&iones.

ssl

eliumt

Sacramentis V. T. fuit an-

OXTICPTER..

QW

nexa promiffio gratiee & remiffionis peccatorum

Yi

infallibiliter confequenda.

Ergo non datur ra-

A

tio negandi univocationem Sacramentorum V.

ct

G IN EC -udnt. prob. 1. , Levit.4. v.21.4& c.iz.

igud

v. II. ubi de Sacrificio fermo eft , abfoluté dici-

i, qi

tur: Orabit pro eo. Sacerdos, C^ dimittetur ei, &

A0

propitius erit Dominus ,. & fanguis pro animne pia-

d

culoefl. ergo.

c. prob.

Quando in Epift. D. Ja-

malj

cobi c. s. dicitur: Infrmatur quis in obis , inducat

d

presbyteros. Ecclefie , & orent fuper eum; -.- 9 ft

ünt (

in peccatis füt, vemüttentur ei.

Redé infertur pro-

1

miffio gratie infallibiliter confequendz.

Ergo

t

idem inferendum eft, ubi in V. T. Levit. 4. ha-

UL

betur fimillimus textus.

2. Quando A&.g.

l

V. I7. dicitur: Apoftoli imponebant manus fuper

jl |

illos, 9 accipiebant Spiritum Santtum. Re&é in-

LT

fertur promiflio gratiz infallibiliter confequends.

) ig'mi

Ergo dum Deut. ult. v.9. dicitur: Sfofue repletus

lnit;

ef? Spiritu Sapientie , quia .Moyfes. pofuit fuper eum

"Ui

manus fuss. Etiam fignificatur infallibilis collatio

gratic.

d

duf

RESPONDEO ad z. dift. a. fuit annexa pro-

mifiio gratie remifliv& poenarum temporalium

"Ü

con-

?Wc

L

DE NATURA .& EXIST. SACRAM. 85

"n m

:

ij

confiftentium in fübtra&ione prote&ionis & au-

kþ

"u

j

xiliationis fpecialis populi electi.c. promiflio gra-

h

l

tix interne facilis confequendz. n. quódilla Sa-

crificia & Sacramenta Veteris Teftamenti non

l

habuerint infallibilem Remiffionem culpe inter-

iT

ne, fed tantüm ponarum temporalium, quibus

Deus in hoc mundo affiigere folebat transgreffo-

,

resfuzs Legis. "Tournelius exiftimat colligi poffe

etiam ex eo; quia fi remiffa fuiffent peccata,

Ti

CR

quoad culpam per gratiam internam , per quod-

libet Sacrificium remiffa fuiffent omnia peccata

r g

AT.

in quavis fpecie peccatorum, eoquód unum pec-

catum mortale non poffit à Deo remitti fine alte-

Wi

ro quoad culpam. Sed hoc non videtur poffe

ji

dici; quia pro vario genere ac varia fpecie pec-

catorum przfcripta fuerunt diverfa genera ac di-

I

verfie fpecies Sacrificiorum &oblationum.

Ve-

al.))

rüm miffa hac ratione, quam cenfeo non effefo-

[ü, /[;'.4

lidam ; quia potuit Deus ad veniam omnium pec-

H

'xv',"ü

[

catorum obtinendam requirere fpeciale facrifi-

f

cium pro quovis genere & fpecie peccatorum

yie, u

per modum conditionis & fatisfa&tionis, ficut

lat

nunc ad veniam in Sacramento penitentiz impe-

u s

trandam requiritur varia fatisfa&tio proportionata

m

fpeciebus peccatorum, & determinanda à Sacer-

j V

dote nomine Dei.

Hinc rationem Refponfionis

(

K

Y

pono folüm iftam; quia nempe ipía Scriptura

Ü 31111!2

oftendit, illa Sacramenta vetera non ferviiffe ád

ij

emundationem confcientiz, fedtantüm ad emun-

pufm ]

AU

dationem carnis.

Eam anthitefin infinuat Apo-

ftolus Hebr. 9. v.13. his verbis: Si fanguis birco-

TU

rum 6 taurorum €$ cimis vitule afperfus inquinatos

carnis (hoc eftimmun-

m «

| Jan&ificat ad emundationem

3

ditize

86

I.

:

-DISPUTAT*IO

j

diti& legalis, & fine peccato formali, incurfz)

quanto magis Sanguis Chrifli, qui femetipfium obtulit

|

.-'aueï

j

immaculatum IDeo ,. emundabit con[cientiam moftram ab

operibus mortuis ad ferviendum Deo?

Quod ipfum

quat

etiam D. Thomas 1.2. Q. 103. a. 2. obfervat.

H

d 3:€3. dift. c

itUS (

Ergo fignificatur infalli-

bilis collatio gratie gratis dat: & perfonalis tan-

M

Mi

!.;155 q'.li

tüm.c. gratiz fanctificantis, & generalis refpectu

omnium recipientium ejusmodi ritum. n.

Ex

Ü

contextu patet, quod Jofue illo ritu tantüm ac-

ceperit perfonaliter fapientiam ad regendum po-

emm

pulum, non autem ille ritus erat à Moyfe infti-

tutus, utomnes, quiejusmodi ritum acceperint,

wm

obtineant gratiam internam fan&tificantem.

al

OBJICITUR 2.

Judas Machabzus 1.2. c.

o

12. juffit offerri pro mortuis facrificium, üt à

d

peccatis folvantur.

Ergo fàacrificia Veteris Te-

ftamenti valuerunt etiam pro peccatis quoad cul-

d

DT

m

]

pam, &non tantüm quoad reatum| poene tempo-

3

ralis in hoc mundo.

2. Sacrificia Veteris Tefta-

i

menti habuerunt fuum effe&tum. — Ergo infalli-

bilem conferebant gratiam. ad prob. ex Sacrificio,

D

Rtertu

quod 1. ?. Mach. c. 3. Heliodoro divinitus punito

iaN

reftituitfanitatem. 3.Apoftolusloquens delfrae-

h

litis in deferto r. Cor. 1o. v. 3. & 4. dicit: Omnes

eandem efcam jþiritalem manducaoerunt, $ ommes

Vi

eundem. potum [piritalem biberunt.

JBübebant autem de

n fp

du

Jpiritali confequente eos petra, — Petra autem-erat Cbri-

hr

ftus.

Ergo per Sacramenta Veteris T'eftamenti

umj

conferebag;ur etiam grati& interng.

ResPowpEo ad 1. dift. Valuerunt fimul

" fin

H

cum fide & merito offerentium ad facilius impe-

trandam

by

l

DE NATURA & EXIST. SACRAM. 87

lr

i

trandam vivis & defun&tis veniam. c. ad infalli-

'Ww

[f

biliter impetrandam ex pa&to feu promiffo. n.

d 9. dift. Habuerunt fuum effectum fimul

j )

m

concurrente fide & merito offerentis, & fallibili-

ter.c. precife ex pacto & promiffo. n.

Ipfecon-

li

textus oftendit, fanationem Heliodori potiüs ad-

p

fcribendam effe precibus Onie Summi Sácerdo-

'ml)lkï

tis, quàm Sacrificio; ibidem enim v. 33. dicitur:

(U]

Onie Sacerdoti gratias age ; mam. propter eum Domi-

r

mus tibi vitam donavit.

g

d 3. c.a. dift.c. Ergo conferebantur gra-

tiz internz concurrente fide & merito operantis

b nf

G

& fallibiliter. c. fine fide & merito operantis, &

Vi

infallibiliter. n.

Dico.enim , quód Deus tantum

promiferit, fe fore iis propitium, hoc eft, mife-

ricordem, hoc eft, faciliorem ad condonandam

nt

T

veniam, & conferendas varias gratias, partim

temporales, pártim fpirituales, etiam internas

d

tam actuales quàm habituáles, ita ut contentus

ilmp

Ri

effe velit minori fatisfactione, aut minori placa-

L

T

W

tione vel minori conatu & munere deprecántis ;

non enim promifit infallibilitatem effe&tus ad opus

w t

externum, & folam remotionem obicis, prout

mm;;

fitin Novo Teftamento.

u

Anppno in áddu&to forté tantüm ideo vocari

l d'lcï'»lf'

Manna cibum fpiritalem, & aquam ex petra po-

Ti í

tum fpiritalem, & petram fpiritalem, quia ille

B

Cibus, & potus , & petra erant figure Chrifti &

jaumt

Euchariftie, fub qua confideratione habent

ii IÉ

quamdam rationem fignificationis fpiritalis. Pe-

u

tra enim, quz Ifraelitas in deferto juxta verfio-

'V Ü

nem 7o. Interpretum ubique in viainfequebatur,

ut ex illa haberent potum , erat figura Chrifti.

i faul'«j

4

Os]r-

$8

DISPUTJA'TTO:*1.

j

»

On]Jg1cITUR 3.

SS. Patres agnofcunt in

uf

Sacramentis Veteris "Teftamenti vim caufàndi

gur

n

infallibiliter gratiam. Ergo.

"nt. prob. . 1. S.

AvcusTINUS in P/al.77. " Cüm effent (anti-

ib

»

g

quis) omnia communia Sacramenta, noncom-

»

munis erat omnibus gratia, quz Sacramento-

fY

»

rum virtus eft: ficut & nunc omnibus baptiza-

poü'xoy

»

tis commune eft lavacrum, fed ipfà gratia, cu-

9»

jus funt ipía Sacramenta (figna) non commu-

i

nis eft omnibus.

ii

"

Off

»

2.

ldem Q. 84. in Levit, " Moyfes fanctifica-

ii

» bat vifibilibus Sacramentis ; Dominus autem

Wi

"n

» Vifibili gratia per Spiritum Sanctum.

" P

3

&il

S. LEo Serm. 3. de Nativit, " Hoc magnee

» pietatis Sacramentum tam potens in fuis figni-

ln

» ficationibus fuit, ut non minüs adepti fint,

ul

» qui in illud credidere promiffum, quàm qui

gt

» lufcepere donatum.

ii

4. ddem Serm. 2. de Peniec, "Patriarche &

Á

» Prophete & Sacerdotes, & omnes San&i, qui

ha

» prioribus fuere temporibus, ejusdem Spiritus

rünt

, Sandi fanctificatione vegetati ; & fine hac gra-

D

» tia nulla unquam inftituta Sacramenta, nulla

ia

unquam celebrata myfteria, ut eadem femper

DI

»

fuerit virtus charifinatum, quamvis noneadem

Mná

»

. fuerit menfura donorum.

ho

ResPONDEO n.a. ad r. dift. Communia

LU

erant Sacramenta, non communis erat gratia de-

li &

pendens fimul à fide & merito operantis, & qui-

n

dem fallibiliter. c. non dependens à fide & meri-

Q

to operantis, &infallibiliter. n. S. Auguftinus

Qd

voluit dicere; ficut nunc omnibus applicatur Ba-

^

pE

püfmus, licét ob indifpofitionem non omnes ob-

U

T

tineant

J

DE NATURA & EXIST. SACRAM. $9

H Q

Wm

tineant gratiam ; ita etiam in Veteri Teftamento

[]

gratia preeparate facilioris propitiationis ac mife-

ä*F/ |

ricordie erat omnibus communis, licét eam gra-

Q

(

tiam ob indifpofitionem operantis negativam,

u

videlicet ob defectum meriti congrui, non omnes

ls

sl

T

fuerint confecuti gratiam illis Sacramentis pro-

portionalem.

p

»

Zdd 2. dift. a.

Moyfes fanc&tificabat fan&ifi-

UO (

catione legali.c. fanc&tificatione interna. /übdifl.

fallibiliter, & dependenter à merito operantis. c.

frinin

infallibiliter, & independenter à merito operan-

QU dUfgt

tis. n.

Z4d 3. dift. Non minus adepti funt depen-

S

i

denter à fide & merito congruo operantis. n.

n

Leo non dicit precife, qui illud in figura fufce-

:IV

pere, fed qui in illud credídere.

DT Ut

, (

quia ex fequenti patebit, antiquos fub aliqua con-

fideratione minüs accepiffe, quàm Chriftianos,

pate l

Zd 4. dift. Semper fuit eadem virtus charis-

.x

WU

matum remota.tr. proxima. n.

Charifmata enim

&

N

à

grauarum internarum tám áctualium quàm hábi-

fneicr

tualium difponebant remot? ad amicitiám internam

u

cum Deo, atque ad filiationem adoptivam, &ad

n

vifionem intuitivam Dei, fed proximé ad eam

vt

non difponebant, prout dicetur in fequenti Q.

In hoc etiam fenfu intelligenda funt verba ejus-

h QU

dem Summi Pontificis Serm. 3. de Nativit. Gratia

st p

JDei, qua femper eft unicerfitas juftificata Santtorum,

aucta ef. Chbrifo nafcente , mon cepta.

vt

T0

OnjgrciTUR 4. SS.Patresexprelffe docent,

quod circumcifio idem fuerit operata, quodnunc

$

1.S.Av-

i

operaturBaptifmus. Ergo. adprob.

GUSTINUS l.2. de Nuptiis. c. 11. dicit: ,Ex quo

mnonüï;

F

inius

n

9o

DISPUTATIO I

»

qod

inftituta eft circumcifio in populo Dei, quä:

Fl

erat tunc fignaculum fidei, ita ad fignificatio-

»

nem purgátionis válebat, & in parvulis origi-

(r

»

nalis, veterisque peccati, ficut & Baptifmus

»

ex illo valere ccpit ad innovationem hominis,

v

Jïm,

»

ex quo inftitutus eft.

2

,üqM,

S. GaEGOR IUSs l.4. Moral. c. 3. ,Quod

[

l

» Valet apud nosaqua baptifmatis, hoc egitapud

d f

11

»

Veteres vel pro parvulis fola fides, vel pro

D

»

majoribus virtus Sacrificii, vel pro his, qui

U^

R

ex Abrahz ftirpe prodierant, myfterium cir-

, cumcifionis."^ Eodem modo loquuntur 7^ Be-

9

dl r imkbuc.c.g.

jl 1

S. Bernardus Epift. 77. ad

u

Hugon. Hugo i. Innocentius ILI. c. Mgjores &c.

um

REsPONDEo. dift. Circumcifio idemfuit

p

operata concurrente merito fidei & fpei in Chri-

l:

ftum, idque fállibiliter. tr. fine tali merito fidei,

& infallibiliter. n.

oTU

TV

"d 1. dift. Ita valebat Circumcifio ficut Baptif-

YUf

mus paritate quoad genus valoris. tr. paritàte

ii

quoad fpeciem valoris.n. S. Auguftinus voluit di-

DAT

cere, ficut Baptifmus habetválorem in ordine.ad

Remiffionem peccati originalis,ita etiamCircumci-

n

N

W

fio habuit valoremin ordine ad eundem effectum.

g

Sed non erat idem fpecie valor: nam Baptifmus

Y

LT

valet per modum caufie ex opere operato, &eo

W Dn

ipfo infallibiliter.

Sed Circumcifio valuit tan-

vWij E-

tüm per modum conditionis requifite ad meri-

( nl

tum fidei, de fe fallibile; quia homo non poteft

ita effe certus de exiftentia vere fidei & fpei fu-

lu

pernaturalis in. Chriftum.

Hunc effe fenfum S.

At

(

Do&oris colligitur partim ex eo, quia Circum-

I

cifio-

DENATURA & EXIST. SACRAM.

91

M

eifionem tantüm vocat fignaculum fidei, quod

nj

tantüm valet ad fienificandum non ad caufandum.

ln

Dein quia in l. 4. contra Donatiftas c. 24. docet;

E

Circumcifionem non valere totum, fed tantüm

Itini

valere muitum.

Nam apud nos Baptifmus valet

totum, &nihil valet meritum humanum. — Cur,

inquit, Zfbrabamo preceptum ef? , ut omnem infantem

t j M

UET

mafculum oGbavo die circumcideret , qui mondum po-

tuerai credere, ut ei (fides) deputaretur ad jufti-

b

tam, nifi quia & ipfum per fe ipfum Sacramentum

?i g

UD

multum valebat? In hoc textu S. Auguftinus vo-

luit infinuare, quód applicatio Circumcifionis

" IiBg-

[ d

faltem valuerit ad facilius excitandam, intenden-

dam & acceptandam fidem parentum, qus per

I

i

modum meriti de congruo , quamvis fallibiliter,

j

l

j

A

u

V

poterat & folebat acceptari à Deo pro parvulis.

p

4Ad 9. dift. Hoc egit myfterium Circumci-

Tero o

fionis concurrente merito fidei & fpei fallibili. c.

non concurrente tali merito. n.

Concedo, quód

r

Deus humilem obedientiam parentum , per ap-

r u

plicationemCircumcifionis erga Deum exhibitam,

Wi

concurrente actu fidei & fpei, elevato ad ratio-

n at

nem meriti per actum charitatis juftificative , ita

m

refpexerit, ut intuitu hujus meriti parvulis con-

jendi

tulerit Remiffionem peccati originalis; fed quia

u s

hoc przcife nititur in pia opinione de mifericor-

o

J

dia Dei, & in a&u fidei, fpei & charitatis, de

3io vl

cujus exiftentia homo non eft certus abfoluté,

quyte

non erat infallibilis effectus in parvulis.

o X

RESsPONDEO 2.

Patribus illis opponendo

Ti

textus Scripture & SS. PP. quibus fatis claré

y dl

[

oftenditur, Circumcifionem non fuiffe infiitu-

taim,

Q qm

J

92

DISPUTATIO 1.

tam, ut per fe,. G diretlé, ac ratione fui effet caufa

,

remiffiva peccati originalis.

qe

Nam 1. Scriptura

i

Gen. 17. V. Io.teítatur, circumcifionem datam

effe.in fignum feederis, nulla fa&ta mentione de

)

m

alio fine vel effectu illius.

(

Hoc eft. pattum meum,

inquit Deus , quod obfervabitis inter me & vos,

fit

Circumcidetur 'ex vobis omne

n

€2 femen tuum po[t te.

smafculinum , wt fi im fignum fuwderis inter me &2

)

ol

*0$.

2. Apoftolus ad Rom. conftanter etiam

)

Ti

pofitivé à circumcifione excludit effe&tum jufti-

ficationis, eumque totaliter transfert ad fidem.

[

C.4.fic fcribit: Quid ergo dicemus imveniffe Jdbra-

Duri

bam (per Circumcifionem?) dicit. enim Scriptura:

an

credidit Zbrabamn Deo, €9 reputatum eft illi ad ju-

li

flitiam.

Dicimus enim; quia reputata eft. Abrabe

im,

fides ad . ju[litiam.

Quomodo ergo reputata eft ? in

1

Circumcifione , an in praputio? mon in Circumcifione:

(f

fed in praputio.

Et fignum accepit Circumcifionis ,

WFI

Jignaculum juftitie fidei, que efl in preputio. — :Non

per Legem. (Circumcifionis) promif/o /Abrabe , aut

TARU

"

]

Semini ejus, fed per juflitiam fidei.

3. Idem Apoft.

l.c.c.3. ait: Que ergo utilitas circumciftonis? snul-

f

tum per omnem modum.

b

el

Primum quidem; | quia. illis

j & U

dUf

credita funt eloquia Dei. - - — Sfuftitia autem Dei per

fidem S*Efu Chrifli in omnes & fuper omnes , qui cre-

Ym

Qrim

I

dunt in eum. — Ubi ef? ergo gloriatio tua (o Judze?)

exclufa eft. — Per quam legem? fat&torum? mon: fed

Ínt

(

i

per legem fidei, — drbitramur. enim. juftificari bominem

jer fidem. fine operibus legiss . quoniam unus eft. Deus ,

D

j dïlm l

'

qui ju[Hificat. circumcifionem ex fide, & pr.

ceputium per

dem. Apoftolo adftipulantur SS. PP;

t yg

l S. JusTiNvs dial cum Tryph. ,Cir-

y.

$ cumcifio, inquit, quam ab Abrahamo acce-

l nSj(

»piftis

L

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

93

d

11

M

» piftis fecundum carnem, in fignum , notam-

» que data eft, ut fitis ab aliis gentibus & à no-

fü"fm i

»

bis difcreti

--

Et poflea: Abraham - - Cir-

»

cumfionem accepitin fignum, non ad juftitiam :

I

»

quemadmodum & Scripture, & res ipfie nos

»

fateri cogunt. - -

Et quod genus muliebre

i

»

Circumcifionis carnalis capax non eft, fatis id

Atir

»

oftenditin fignum datam circumcifionem iftam,

Ij

ht d

2

non ut juftitie opus.

tinf

l')

H

S. IREN £US l. 4. c. 16. alias 30. fic lo-

41f

I

quitur: ,Circumcifionem non quafi juftitize con-

» fummatricem, fed in figno eam dedit Deus,

ij

»

ut cognofcibile perfeveret genus Abrahz. - -

»

Et infra

Et quia non per hec juftificabatur

»

homo, fed in figno data funt populo, often-

dit

quod ipfe Abraham fine circumcifione - -

TA

»

credidit Deo, & reputatum eft illi ad juftitiam,

A

H

S. EP1PRANI1IUS hzrefi g. quz eft Epi-

U

cureorum: ,Attende, inquit, quomodo poftea

» tempore procedente voluerit circumcifionem

i

hi

UM

» pro lege ftatui, non quód ad animz falutem

i

»

perficere hac poffit aliquid; fed ut hoc grati

nl,

u

jn i

animi indicium , quafi fignum & ügl]lum cir-

»

cumferrent Judæl, & ne liceret eis commifceri

ii

Hinc Beatus Paulus

»

gentium congreflibus.

( D

»

fignum hoc vocat, dicens

Et fignum dedit

n W

»

Circumcifionis figillum. .Nam quod ad jufti-

VA

»

tiam nihil conducat, ecce & hic juftus, non-

Vi

»

dum ftatuta c1rcumc1f10ne ad eandem perve-

jd

p

»

nit virtutem.

y

IV. TEenTULLIANUS lib. contra Judeos.

I

c.2. ,9i Circumcifio, inquit, purgat hominem,

g"

ju

Deus

]

94

DISPUTATIO

I.

d

, Deus Adam incircumcifum cüm faceret, cur

F

»

eum non circumcidit, vel poftquam deliquit,

Pl

»

fi pureat circumcifio ? — Et poflbac c.3. Provi-

g

»

dens Deus, quód hanc circumcifionem in fi-

g

»

-gnum, non in falutem effet daturus &c.

ial

V. S. Cv»PRIANUS lib. 1. contra Judaos.

10

€. . opponitcarnalem Juds&orum circumcifionem

u

Ípirituali circumcifioni Chriftianorum, & addit,

Adamum, Henoc, Noe, & Melchifedech juftos

(I

ii h

TA

fuiffe fine Circumcifione; quia, inquit, fienaculum

Jeminis mibil profuit.

"

VI.

S. AMEROsIUS Epift. 72. nunc 74.

ad Irengum : fignum , inquit, circumcifio corporalis,

i

It

oeritas autem circumcifto fpiritualis ; illa membrum am-

A

putat, ifla peccatum.

Idem. docet l.r. de Abra-

j .

ham. c.4. ubi ex profeffo tra&tat de Circumci-

fione.

n

J d

VII

Denique s. HIERONYMUS in C.3. ad

Rn

n

ls

Gal. rationem reddens inftitut»& circumcifionis,

dl

a

neverbulo quidem indicat eam inremedium pec-

[

cati fuiffe.

Ergo in fignum duntaxat fuit diftin-

"

T

&ionis Jud&orum ab aliis nationibus.

RHU'

CoNFIRMATUR I. hzec omnia ex eo; quia

iNon

um

Circumcifio non ferviebat pro feminis.

;

l

P

eft autem verofimile, quod Deus ultra: duo an-

norum millia voluerit certius vel aliud remedium

Itf

r'

i5 d

Mi

ordinare pro mafculis, & incertum vel diverfum

fatry

pro feminis.

2 neu] l

CONFIRMATUR 2. quiafi circumcifio fuif-

[U, i

fet inftituta in remedium pro peccato originali

xUS&pc

ctum,

AT

pfr f& & ratione fui requifitum ad hunc effe

non

!

DE NATURA & EXIST. SACRAM.

9s

l

non eft verofimile, quoód Moyfes quadraginta

annis in deferto permififfet omitti hoc remedium

l

in parvulis, prout tamen omiffum fuiffe conftat.

ex l. Jofue. c. s. v.6. falfum.enim eft, quód im-

"N

pleri non potuiffet, cüm fepe manferint in ea-

004![

dem ftatione ; imo in uno loco ferme 38. annis,

prout conftat ex hiftoria migrationis Ifraelitarum.

Qul

?

MT

per defertum.

TAT

BIICDTUR ; Geþ. 17. V. I4. dicitur: Ma-

[

Jculus , cujus praputii, caro circumcifa. mon, fuerit , de-

lebitur anima illa de populo fuo ; quia pattum meum ir-

ritum fecit. : In textu Greco habetur: Cujus pre-

TU

vc;

Wan

putii caro otlavo. die circumcifa non fuerit , quod non

poteft intelligi, nifi de parvulis.

Ergo parvuli

TT

Lt

juftificabantur infallibiliter per circumcifionem.

C

c, prob, ^ Anima parvuli in nullo alio fenfu poteft

à

at

deleri, quia pattum irritum fecit , nii hoc ita intel-

ligatur, ut dicatur, animam parvuli ztternüm.

n

j

perire, nec pertingere ad beatitudinem pripa-

ratam populo electo ; quia ut inclufa in volun-

ile

J

ny

tate Adami irritum fecit contractum Dei cum

1te

Adamo & ejus pofteris irritum.

j

RrsPoNDEO. dift. . Mafculus, cujus pre-

j a

putii caro m fe, wvelim fuis mafculis infantibus ex:

(s

W

negligentia fine jufta dilationis caufa.circumcifa:

y Uirti

non fuerit, delebitur de populo. c. ipfe parvulus

dl

natus delebitur. n.

Quód hic textus loquatur

de patribus familias, & de parentibus vel tutori-

ld

n«

bus negligentibus, fatis claré colligitur ex con-

textu, ubi Deus tantüm init pactum cum paren-

ao

ü

[/

tibus & patribusfamilias; dicit enim Deus ad Ab-

g

rahamum: boc &f? pattum , quod obfervabitis inter me

" m

ää? 90$,

96

DISPUTATIO I

j !

& vos. Circumctaniexiemobisttmtine amafculinum .

infans oCto dierum circumcidetur in vobis: tam wverna-

culus quàm emptitius circumcidetur : .. Eritque, pattum

Un

Ex hoc cla-

meum in carne vefira: mafculus &c.

[

rum eft, quod nec de pa&o cum Adamo initio,

nec de pa&to cum parvulo , fed tantám de pacto

initio cum parentibus, Dominis, & tutoribus,

quibus circumcidendi parvulos cura incumbebat,

fermo fit.

Hzc mens Scripture etiam colligitur

No

[

ex paraphrafi Chaldaica, que duobus aut tribus

Seculis ante Chriftum ab ipfis fa&ta eft Judzis,

u

1]

[

ubi fic habetur: Mafiulus babens preputium, qui

ii

mon circumciderit carnei. preputii fui, peribit bomo

Hebrzi, prout Critici facri

tl

ille de populo fuo.

&Togn

obfervant, hunc textum fic explicant, ut fenfus

OUY

fit: parvulum illum ante annum ztatis 5o. mo-

f

riturum, vel ejus progeniem tandem é populo

Tdlt:

electo fic defecturam , ut de ftirpe ejus nemo

amplius fuperfit.

Hugo Grotius fic explicat:

hr

tb

Qui mon curaverit. fe circumcidi , ubi ad ju[lam etatem

D

jpervenerit , annum puta 13. ut volunt bebrei interpre-

!

h

Wkr

ies: ex eo tempore , f; parentes &? magifiratus megli-

[

gerent , ipfe obligari incipit. Ita Grotius. In Gre-

co autem textu illa verba: o6tavo die: fünt addita

f

o

]

h^i |

ex mente Interpretum.

In textu enim Hebraico

non reperiuntur.

D

Tflhmæ

i n

l

J

|

it al

Tf

L

"g

QU £-

1

97

DE NATURA ET EXIST. SACRAM,

98

LT

LT!

QUJAESTIO VI.

Ü

"1

: Ti

Utrum gratia adoptionis €? gratia Jan&tificans in

i

ml

Feteri Tóflamento fuerit tam perfetta , &

s

unicoce natura cum ea, que confer-

jl

tur in INovo Tiflamento?

CR

Pf

OTANDUM I. Hoc loco füpponi, quod

etiam in Veteri Teftamento peccata fuerint

Ti

d

remiffa non tantüm per condonationem extrin-

i

fecam , fed etiam per collationem alicujus gratize

ii

a

fan&ificantis, anime inhzrentis, atque intrinfe-

cé fupernaturalis.

Id enim communis fenten-

iA

tia Theologorum docet , à quorum fententia fi-

2

ne convincenti argumento recedere temerarium

p

foret.

Similiter fupponitur; etiam in veteri

"Teftamento extitiffe quoddam genus adoptionis

Tij

in ftatum filiorum Dei.

Id enim fatis manifefté

lk

qia

l

1

colligitur ex D. Paulo ad Rom. 9. ubi dicitur:

Optabam e[Je anatbema à ChrifTo pro fratribus meis, qui

L

g

funt cognati mei fecundum:carnem ; Qui fünt. Ifradlite ,

AE

quorum adoptio ef? filiorum ( yolseia ) &5 gloria , & te-

g t

J

flamentum , & legislatio , & obfequiutm , (xagsía ) &

y hitt

romi[Ja.

Itaque folüm relinquitur Quzftio , u-

v emmHæi

trum illa gratia fanctificans & adoptio in veteri

"Teftamento fuerit tam perfecta , & univocé ea.-

dem ,acin novo 'Teftamento ?

NOoTANDUM 2.

Adoptionem perfe&tam

differre ab adoptione imperfe&ta in tribus. 'Nam

per adoptionem perfectam 1. adoptatusactualiter

tranfit in poteftatem & familiam adoptantis, — 2.

Per eam fit heres neceffarius adoptantis , & fuc-

JD.zdmort Tratk. de Sacram.in gen.

ce-

DISPUTATIO

I.

1oo

j

99

ii j

cedit in omnia illius jura & bona.

3

ATu-

m

mit a&tualiter nomen , infignia, veftium formam,

a

& prarogativas quasvis alias adoptantis. LHxwc

f0 ^

omnia veró deficiunt in adoptione imperfecta,

'

u

amvis enim

p mfl

prout patet ex utroque Jure.

du

etiam adoptatus adoptione imperfe&ta fuccedat

*

RUE

ab inteftato , non tamen habet jus actuale ad hz-

Y

reditatem , fed poteft in ''eftamento prateriri,

D

fl

nifi intervenerit aliud fpeciale pa&um. Dum er-

Ti

go quaritur , utrum in V. T. collata fuerit gratia

t

adoptionis perfe&z , nil aliud queritur, quàm

ITY

hoc ; utrum juíti illorum temporum jam tuncfic

gt

tranfierint in poteftatem Dei , ut fuerint dome-

ss

ftici , familiares , ac filii Dei , infigniti Stola filio-

rum Dei , & a&uales heredes Dei , ac coheredes

P hn

db

Chrifti ; non folüm defignatione , fed etiam a-

aT

&uali fübarrhatione , vel inveftione?

tragd

NoTANDUM 3. Gratiam fanctificantem in

P

novo Teftamento habere diverfas proprietates

st

effentiales.fecum identificatas , quarum fi unica

defit , non erit ejusdem nature univocm. Pro-

im'up;.b

T EY

rierates Gratiz fan&tificantis in N. T. fünt. t

R

uod faciat ac denominet dile&um à Deo. . 2.

14

u li

uod fit fpeciale ornamentum animz, & propria .

veftis fliorum Dei. 3. Quod fimul fecum affe-

li

i

rat & animz conferat omnes habitus infufos vir-

tutum fuüpernaturales.

4. Quod fit principium

yin;

t

merendi vitàm zternam, tanquam dignificativum

ie ]

desägz,

omnium aCtuura bonorum. 5.

uod tribuat ho-

Wt

mini poteftatem & moralem potfibilitatem fer-

vandi totam legem , in quantum non folüm tri-

At

l

buit jus ad copiofas gratias actuales , fed etiami

A0f

li

j

LT.

nat

per modum cauf movet, incitat, & determi

)

"d

2

ad

101 DEV NATURA ET EXIST.-SACRAM. 102

h

ad varios a&us virtutum. 6. Quod fit arrha pro-

Al

x'mé poft mortem fecutur

v infufficienter purga-

ritur,, an gratia fantti-

iL

tis glorie. Dum ergo qu&

fl

ficens in V. T. fueritunivocé eadem, nil aliud que-

ritur, nifi hoc ; utrum illa gratia in V. T. habue-

i

j

rit fecum identificatas bas proprietates , feu per-

ls

rl

fe :iones partim abfolutas , partim relativas.

Id

His prainotatis

us

Dico. Gratia adoptioni

s, & Gratia fan&ifi-

'cans non fuit tam perfe&a in kdic

acea, qu&

i

hacunivocé.

quin

copfertur in N. T., nec convenit cum

PRosATUR I Scriptura conftanter facit

ivl

dome

oppof

itionem inter N. & V. T. , quod in Novo fi-

;l

mus a&ualiter adoptati in filios Dei.

Ergo hoc

gtedes

ad minimum eruitur , quod in V. T. nondum.ex-

Q

titerit adoptio feu filiatio perfe&a , qualis reperi-

tur in N. T. nt. prob. ab indu&tione textuum, »ic

Jf

l

in Evangelio Joannis C. 1. v. 12.

tanquam prima-

rium donum Salvatoris extollitur fi

liatio: Quot-

TEl

filios Dei fieri.

LUC

]

uot receperunt eum, dedit eis potefLatem,

InEgw in 1, Epi

ft. C. 3. fcribit: . J/idete, qualem cha-

.W

vitatem dedit nobis

Pater (in N.'T.) ut filii Dei nomine-

u t

Da

mur € fimus. APosTO

LUSs ad Rom.8.v.15. ANon

accepiftis [piritum fervitutis itevum in iimore ,

fàd acce-

i

N

Rn

giftis [biritum

adoptionis filiorum,

in quo clamamus : Zb-

ba, Pater,. Ipfe

enim Spiritus reddit te[timonium Spiritui

il

füüi , & beredes :

noftros quod fumus filii Dei, fi autem

prmt'

beredes quidem Dei ; coberedes autem Chrifi. ID EM

ii

j

V

l.c. ANon funt condigne paffones ad futuram gloriam ,

qu& revelabitur in nobis. INam expettatio creaturc veve-

j

j

lationem filiorum Dei expettat ; quia & ipfà creatura li-

al

berabitur à fervitute corruptionis in libertatem glorie fi-

ES)&

diorum Dei, INos ipfi gemimus, adoptionem filiorum Dei

(

i

3

expectan-

105

DISPUTATIO r

)

(

104

!

)

expettantes, vede

ptionem corporis uoffri,

Inzw« adGaI.4-

Ui venit plenitu

do. femporis ,

mifit Deus Filium fuum , ut

€os , Qui [ub lege evant,, vedim

ere£ , ut ad

0,

veciperemus.

ptionem filiorum

t

. Quoniam autem effis filii D

ei,

mift Deus Spi-

!

T.

vitum Filii fu

? in corda,

clamautem : Abba,

Pater.

liaque

".

jam uon eft fervus ,

fed filius ;

Deum.

quodf filius ,

& Laerves per

(

Ipnzw ad Gal. 4.

Abrabam duos filio

s babuit, u-

i

auim de ancilla , & ugum

de libera.

Hac funt duo Teffa-

gf

"tERÍA , Unum ia

H

fervitutem genevanus

vit cum filis fui

55 Illa autem libera

; QU& eft Agar, & fer-

yinttt

eff , (Ecclefia N. T.),

tl

qua eff mater "oflra.

Sed quid dicit Scriptura? Ejice an-

Md

cillam € filium ejus ;

Z0n euim bares evit filius ancilla cum

Jilio libera.,

Ita

]

que non [umus ancille filii, fed libere, qua

p

libertate Chriftu

5 205 liberavit.

Ex his omnibus colligi-

i t

tur, perfe&am adoptionem in

ftatum filiorum Dei ífoli

Novo Teftamento refervatam e

ffe.

w adf;«g*

PROBATUR 2.

a

Scriptura fzpius facit oppofitionem

jitten

inter vilem conditio

nem V. T., & inter nobilem ftatum

N. T.; in illo

dnni

ti ; in ifto coll

ponit conditionem fervi, & ftatum pecca-

ocat ft

in d

atum amici, domeftici, fratris, filii,

t mf

& ftatum gratiz

; in illo altum de ornamentis internis

Íponfz filentium

5

lt

*&. Ergo alia eft

in ifto celebrantur interna decora fpone

"rf

in N.T. Textus

gratía fandificationis in V. T. , quàm

funt fequentes :

Chriftus Joan. 15. v. 15.

fiiq

dicit :

Jam non dicam vos fervos,

«liVm. ]

"

faciat

Dominus ejus,

quia fervus zefcit , quid

l

r

F^os autem dixi amicos.

Et Apofto-

jus ad Ephef. 2.

V. I9. Jam non effis bofpites €? advena ,

Jfed. eflis cives San

Gorum €? domeflici Dei.

De ornamen-

u)

to autem interno E

citür: Izduit me v

cclefie N. T. in I(aia C. 61. v. 10. di-

W

effimentis falutis , &? indumento juflitie

eircumdedit me , qu

4f [poufam ornatam monilibus fais.

fitütgg

PaosaYUüm 3.

r

um.

In Scriptura fpius dicitur, in V. T.

nihil extitiffe perfe&

Frgo nec perfecta fuit adoptio,

Fa

nec perfecta gratía fandi

ficans. Zzf.

prob. Ad Hebr. 10.

"h f (

Umbram babens lex futurorum bonor

A

um nuunquam poteft

h

accedentes perfetlos facere,

Z

Et ibidem C. 9. v. 11. Noz

iil

[

ofjunt juxta co

Jcientiam perfetlum facere fervientem. — 1-

WR»-X

idem C. z. Rep

Yobatio

M

hh.

J

Jirmitatem ejus &

Jit pracedentis mandati propter in-

15

uxit lex.,

izutilitatem ; nibil enim ad perfectum ad-

At

dhjm 1

Sol-

G 4

Wþ A

h!

105 DE NATURA ET EXIST. SACRAM.

106

(

h

Solvuntur Objectiones.

! jn;

BJICITUR I.

Etiamfi in V. T. non juftificaverit

'Dm.ii

O

lex, vel facramenta, juftificabat tamen fides in Chri-

'; li

ftum, Ergo etiam fimilis erat effe&us juftificationis per

]

Chriftum.

h

RESPONDEO. C. ant.d. C. Ergo erat fimilis effe&tus

juftificationis quoad fubftantiam. c. quoad omnes pro-

u i

i,

prietates. n. Subftantia juftificationis confiftebat in gra-

tia fan&ificante infufa, intrinfecé fupernaturali , quate-

lts

nus erat remiffiva peccati originalis & actualis , ficque

(ilitm

27

denominabat hominem reconciliatum Deo, fervum Dei,

coligis

ratum Deo , ámicum Dei laté di&um, & filium Dei,

fic di&um titulo fpecialis gubernationis paternz, & ad-

Qu (l

optatum adoptione communi per defignationem in futu-

rum aliquando heredem regni. Ceterüm quod illa gra-

fmiunem:,

tia fan&ificans fimul habuerit proprietatem clegantiffimi

ln

veflimenti filiorum Dei a&ualiter translatorum in fami-

t

liam adoptantis, arr52 ad proximam gloriam, caufe fa-

ais

cunde omnis generis vittutum & gratiarum , non pro-

ttti

batur fufficienter, fed potius oppofitum ex fupra addu-

titt

s textibus. — Certé Patres paffim docent, gratiam ju-

, Qim

u

fificationis , qua confertur in N. T. , effe perfe&tiorem

illa Veteri.

D. CnavsosroMus Hom. t4. in Epift. ad

AUN

Hebr. oftenfurus differentiam gratie facramentalis in Ba-

tl

& du

ptifmo à gratia veterum dicit: Nozze advezit Spiritue

Santlus , quando fiunt filii per lavacrum ;; quando fuat ci-

t Oa

h v.lcül

ves , qui funt in celis ? Nonue funt bac caleflia ? Et S.I-

&ENAEUS l. 4. C. tt.. Pofferioribus majovem , quàm que

ii p

fuit in V'eteri Teflamento, munerationei gratie attvibuit.

lul

Et C. 35.. ZJajorem dedit gratiam pev fuum adventum bis,

cItuti

qui faciunt ejus voluntatem. -- /Majorem donationem pa-

A

u

Lerua gratie per fumm geuus effudit in bumanum genug,

us

Hinc etiam MacisrER SENTENTIARUM in quarto

g

Sent. dift. 1. $. quare fcribit : Ideo mutata eft Circumci-

9

[

fio per Baptifmum, quia Sacramentum Baptifmi communius

i

eft & pefetlius , quia pleniori gratia accumulatum. — lbi

p

i

4l

enim peccata [olàm düuittebantur , fed nec gratia ad beue

U

operandum adjutrix , nec virtutum pofjsffo vel augmentum

i

ibi praftabatur , ut i Baptifmo , ubi non tantummodo abo-

lentur

W

y li

Io7

DISTTENTLIOCL

108

«

lentur peccata , fed etiam gratia adjutrix confertur, 9 vir-

"

Iutes augentur.

Quia quantumcunque per fidem 69 chari-

T

iatem ante babitag aliquis juflus ad Baptifmum accedityue

A

boriovem ibi vecipit gratiam 5 fed nou ita im cireumcifione,

jj4l

UInde Abrabe per fidem jam juflificato fignaculum tanfum

n

nl[c

fuit , uibil ei intus obtulit

Ui advertendum, quod Ma-

-L-g?mlüllü

gifter Sententiarum in hoc tcxtu non neget , fed potius

fupponat, in juftíficatis per fidem & charitatem ante cire

PU

kf

gumcifionem darj intertorem gratiam fan&ificantem, fic-

ut eam non negat , fed fupponit in juftificatis ante Bae

w B

fint

ptifmum.

Iaque folüm negat, in V. T, per circumcifios

nem fuiffe collatum illum exceffum perfe&tionis gratiz,

J

qui confertur in N. T. Hujus fententiz fe etiam fatetur

[

|

fuiffe.D. TuoMas , quamvis eatenus , quod gratía V,

v

T. non Ínffecerit ad reprimendam concupifcentiam , &

|

mandata legis implenda , feipfum fertia parte quaft. 629

at his verbis in pofte-

lol

a. 6. ad 5. & q. 70. a. 4 C. corr

riore loco : 4/5 dixerumt , quo

j

gratia in civcumcifione

cdoyit

couferebatar etigja quautum ad aliquem effe&um pofitivum,

DEU

UT

qui eft faceve dignum vita eterma , fed nou quantum ad o-

mnes effetlus , quia uon fefficiebat ad veprimendam coucue

i,

pifceutiam fomitis, nec ad wuplendum mandata legis. Quod

f5

Quptit

etiam aliquando gubi vij

um

eff. Sed diligegter confideran-

il

42

i apparet , boc mon effe veru

I .

quia minima gralia poteff

u

liid

vefiffere cuicunque concupi[centia , € vitare omne peccatum

"

7

moriale ; s2

*f

2a enim chbaritas plus diligit Deutt, quàm cu-

):l'.x

zä.mfF

Pidz':xzs viillia auyi €9 argeuti.

EF ideo dicendum eff, quod

tj

j

an circumcifione couferebatar gratia quantum ad omnes grq-

g n

tie effe&us , aliter tamen , quàm in Bapüifmo; mam quia

Baptifgus operatur inflrumentaliter in virtute paffonis Cbri-

!I Ra

fl , non autem circumcifio, ideo Baptifmus iuprimit charq-

"Gerem incorporagtem bomiuem Chriflo ; & copiofiorem gra-

d

tiam confert , quàm cireumcifio : major euim eff effecus vei

d

N

jam prajeutis , quam fpei. 1ta D. Thomas , non obícuré

VTT

infinuans ; quod, licet gratia fanctificans in V. T. fuerit

Vl

gratia [uffciens ad vefiftendum concnpifcentiis & fervan-

Aotis

dà mandata, gratia tamen fan&tificans in N. T. fit intrin-

itmj

fecs magis efficax, contineatque msjorem vim ac caufa-

ld

litatem intrinfecam, lpzw« nonobícure infinuat, jus jl-

ïanqf)cn("(

lud vetus ad vitam eternam fuiffe tanrüm jus fpei , ícu

H z

remo-

ï-b4rlbl![j5;

DT

t

IIO

109 DE NATURA ET EXIST. SACRAM.

remotum, adeoque adoptionem illam veterum fuiffe tan-

tim imperfe&tam, in qua homo necdum incorporabatur

Chrifto, ac proin necdum tranfibat in familiam adoptan-

ts

nec habebat fubarrhationem ac veftimentum filio-

rum Dei.

f/g'x;ix

A Clemente XI. damnatà eft hec

ls

OnJICITUR 2.

l

sNzLI: Zdoyfes, Propbeta,Sacerdotes,

]

propofitio 65. Quz

€$ Dotlores Legis mo

rtui funt absque eo , quod ullum Deo

ffecevint nifi mancipia per timo-

dederint filium , cum uon eff.

| am:l?..þ

yem. Ergojam in V. T. dabat

ur vera filiatio & adoptio

l

'

filiorum.

:gra:;z'K

RzspoNDEO. dift. damnata eft hzc propofitio in eo

f

ederit Deo fi-

fenfu, quod Vetus Teflamentum nullum d.

ii V,

lium per ad

optionem etíam imperfe&am , & per acum

aV

ac habitum c

haritatis perfectz dignificatum per graiiam

d.

f(an&ificautem cohgruentem illi (tatui; veterum , C. in eo

Teftamentum nullum dederit filium

!

:

z

fenfu , quod Vetus

N

m perfedam ,

& per gratiam fan&ifican-

amiä

per adoptione

"

tem &que p

er

fe&am,ac in N.T. n. Conftat ex P. Fox-

p

TANA , Que

fnelum negaffe a&us perfe&e charitatis in

ff lt

San&is V. T., quo

d plané erroneum eft.

D. PAutus ad Rom. 8. v. t4. di-

j 2)&

OBJiciTUR 3.

lh

unque Spiritu Dei aguntur

, ü funt filii Dei. Sed

,Efïfrf

cit: Quic

etiam in

V. T. jufti agebantur Spiritu Dei. Ergo da-

]

bantur veri adoptivi fillii Dei.

25

D. ATHANAS1IUS

Orat; g. adverfus Arianos , hunc ipfum textum Apoftofi

ul

Unus idemque Spiritus eft , & qui tunc,

l

explicans fcribit :

j

orin-, !

€& qui nunc fanclificat , &

con[blatur eos, qui ipfum veci-

dinodum umum

& idem V erbum , & idem fi-

t

f

piunt.

Qgema

T

lius , qui etiam

tum ad jus filiorum, adoptiouemque promo-

i

Erant enim & in V. T. filii , non per alium,

vebat dignos.

optati.

/

quàm per filium ad

dift. ii funt filii Dei, filiatione & ad-

J

RES?oNDEO.

lfï

ta perfectioni aut imperfe&tioni com-

4

UL

optione proportiona

"

municationum Spirit

us Sanéti in V. T. & in N. T. c. non

n

ta, n. Certum eft ex Scriptura,

inzqualem ef-

enul

proportiona

.

fe communi

cationem Spiritus San&i in V. & N. T. Ita-

NI

q

ue etiam diverfa eft motio feu a£tio Spiritus San&i, &

m r

confequenter etia

m filiatio & adaptio illi communicatio-

r

jj

ni diftributionum

Spiritus San&i correfpondens diverfa

W u :

iper

eft, De hac diverfa communiceïtione Spiritus San&

à

ado-

;

IlI

DISPUTATIO I.

112--I20

2doptionem ad Vetus Teftamentum D. PAurus 2.Cor.r,

VVU»

y. 22 fcribit: Qui uuxit 20s, & fignavit zos, && dedit es

i

AW

uus Spiritus in cordibus noftris.. Et C. «.v. a. & $.. Inge-

mifcimus , babitationem , qu& de celo eft ,. fuperindui cu-

J

ientes ; fü tamen veftiti, & non nudi inveuiamur , (nem-

pe vefte nuptiali filiorum Dei). Qai efficit n0s(veftitos)

in boc ipfum , Deus , qui dedit uobis pignus Spiritus. Etad

Ephef. t v. 13- In quo credentes fignati effis Spivitu promif-

onis San&o, qui eft pignus bareditatis noffra. Et ad Rom. s.

t

Juffificati ex fide per D. N. Jefum Chriffum , per quem babe-

Qu

mus acce[um in gratiam iftam, ia qua fLamus, & gloviamur

in [pe g!

orie filiorum Dei. -- Spes autem non confuudit, quia

charvitas

Dei diffufa eft in cordibus noffris per Spiritum San-

a

&um, qui daíus ef nobis. Hoc pignus, hec ua(fio, hec fi-

Qd

natio, hec ve[litio, hac pleniffma diffufio, propria eft com-

municationi Spiritus , & adoptioni perfede in N. T.,

hs

non Veteri Teftamento.

OnitciTUR 4.

Deus in V. T. eandem fan&itatem

enj

tàfuo populo. Ergo etiam tribuit eandem gra.

2!

requiri

tiam fa

n&ificantem. 4zf. prob. Levit. 1 1. & 19. dicit:

Ti

Santi eritis , ficut & ego [anctus [um. . Et Exod. 19.. Eriti;

mibi geus fancta.

Et Exod. 2. /iri fantli evitis mihi.

(

RESPONDEO.

dift. requirit eandem fanctitatem ope-

(iaa

rum, quz dependet ex libero arbitrio obedientis. c. can.

DT

dem fan&titatem donorum , que folüm dependet ex me-

ra liberalitate precipientis. n. In hoc textu Deus ten-

g

dit modo przceptivo. Itaque cum fan&titatem pracipiat,

li

neceffarió textus eft intelligendus de fan&itate illa, que

direde poteft effe objc&um legis preceptive, nempe de

hi

fan&itate operum, que confiftit in exa&a obfervantia man-

!

datorum Dei.

In aliis tàmen textibus, ubi Deus dicitur

ln

fan&ificare, & tribuere fan&itatem, haud dubie fermo eft

de (an&itate infufa, que habetur per gratiam fan&iifican-

t

tem intriníece fupernaturalem.

Quodíi quis exiftimet ,

E

etiam in his addu&is textibus fermonem effe de fan&ita-

LU

N

H

te,quam Deus tribuit ac promittit,in hac expofitione di-

ftinguendum erit; tribuit & promittit eandem fanctita-

U

tem quoad fpeciem fubalternam,in quantum gratum fa-

cit Deo. c. infimam, in quantum fub his vel illis proprie-

tatibus effentialibus gratum facit Deo. n. Omitto plures

alias Obje&iones, quia ex datis refponfis fufficienterfolvi

DISPU

polfunt.

4

*

-[M

W

I21

o*

Aj

COCOCOCOCOCOCOCOCOCX

J

iij

[X

DISPUTATIO II.

IIf

ld

De

u

Matetia ,. Forma, & aliis partibus

1

conftitutivis Sacramentorum.

fl

14

i

TAT

n hanc Difputationem veniunt fequentes

lu f

TY

Quaeftiones:

K,

An omnia Sacramenta Novi Teftamenti

/I'

NT

UT

conftent materia, & forma?

Y

An Chriftus materiam & formam Sacra-

n

2.

Ij

mentorum determinaverit quoad fpe-

TU

ciem infimam ?

fil

10

9.

usenam mutatio materie vel forme

( o

obfit valori Sacramentorum?

j

|Dant

4

An intentio Miniftri, & voluntas Chri-

" Wzij*.þ

fti inftituentis fint pars conftitutiva Sa-

qeli

EX

cramentorum ?

mj

s.

Qualis intentio Miniftri fufficiat ad valo-

iDo ?

lorem Sacramentorum ? An füfficiat

ul

intentio materialis? Et qualis error Mi-

ab

yli o

niftri obftet valori Sacramenti ?

du

6.

An valeat forma conditionata in Sacra-

ceqU

ed

mentis ?

miut

;l

0

Hs

QU &-

j

122

DISPUTATIO IL

p

QUJESTIO I

ii

ii

g

«n omnia Sacramenta INovi Jflamenti con-

flent. Materia & Forma?

[?;:L Y

fädau !

OTANDUM TI.

Per materiam Sacramento-

$ N

nf

rum intelligi res vel athnes ipfas in Sacra-

h f

mentis adhiberi folitas ; v. g. in Baptifmo aquam,

in Confirmatione Oleum Chrifmatis, in Eucha-

p

!

|

I

riftia Panem & Vinum, in Ponitentia dolorem

figno externo expreffum, & confeffionem cum

furas

propofito fatisfaciendi pariter per fignum exter-

IN

num expreffo, in extrema Un&ione oleum, in

Ordinatione impofitionem manuum füper caput

f

ATU

ordinandi, vel externa inftrumenta, quorum

traditione confertur poteftas, in Matrimonio

ab

externus contractus contrahentium de fe civilis,

Wi) T0

vel üt alii volunt, ipfa corpora contrahentium.

t

Per forman autem intelliguntur illa verba, qu&

t d

à Miniftro pronuntiantur in collatione. Sacra-

1j Xty

menti. Sicin Baptifmo illa verba: £go te bapti-

AYt

:

At

20 9v. in Confirmatione illa verba: Kpo te inun-

g0

c. in Sacramento peenitentieillaverba: Ego

1 din

te abfoloo (9c. dicuntur forma Sacramenti.

W

lt

NoTANDUM 2. A Recentioribus Theo-

t

ln

logis materiam Sacramentorum dividi in mate-

mm )

riam proximam &remotam. Ipfam autem materiam

[

MT

remotam dividunt ulterius in snateriam circa quam,

p

& in materiam ex qua.

MATERIA PROXIMA

vocatur ipfa a&ualis applicatio materi temotze,

8 g

MATERIA au-

unti

v. g. aque, chrifmatis, olei &c.

tem REMOTA dicitur illa res, quze applicatur

9 g

in

DE MATER. ET l'?'ORMAKSACRAM. 125

in àadminiftratione Sacramenti v. g. ipfa aqua,

Ma-

chrifma, oleum, inftrumenta ordinum.

L

TERIA CIRCA QUAM vocatur obje&um, cir-

ca quod verfantur a&tiones Sacramentales in poe-

nitentia, nempe contritio, confeflio & fatisfa-

I)

&io.

Materia illa circa quam funt peccata poeni-

i

tentis, de quibus dolet, que confitetur, pro qui-

[

bus íatisfacit.

Sed MATERIA EX QUA fünt

jra

hn

ipfi a&us peenitentis, nempe contritio, confeflio,

s

& fatisfaétio, puta in propofito.

[ CUf

Qtat

NOoTANDUM 3.

Hos terminos, materia

Sacramenti , forma Sacramenti , non effe ufitatosin

D

p

Ecclefia primis X. Szculis; illis enim temporibus

UT

id, quod nunc vocatur materia Sacramenti , voca-

Tj

N

batur fignum , res:

& quod vocatur forma Sacra-

'Ui'll!x

menti, vocabatur verbum íeu verba. Et

quando

TU

utrumque fimul, nempe materia & forma com-

parabatur ad effectum Sacr

amentorum, illud

T

complexum vocabant Sacrament.

um, effe&um au-

t

Wi

tem vocabant Rem Sacramenti.

Juenin de Sacra-

mentis differt, r. Q. 3. c. r. exiftimat, hos ter-

s

prima

i

W

minos: Materia &9 forma Sacramentorum :

vice ufurpatos fuiffe à Guilielmo Antifio

dorenfi

uuu.

circa annum 1215., faltem in eo fenfu , in quo

u

ili termini nunc adhibentur in Scholis. Multó

i

autem Recentiores funt hi termini: JMateria pro-

l

j

d

xima, €6$ materia remota Sacramentorum ; vix

jarip

enim ante ducentos annos reperiebatur "Theolo-

g

gus, qui ufüs fit terminó materie proxime , per

i

eam intelligendo ipfam ablutionem , ipfam inunttio-

Vi

nem , ipfam iraditionem inftrumentorum Ordinis

U

n

c'

DICO:

j

124

Di;PUrArroxn

ii

DICO: Omnia Sacramenta N. T. conftant

materia & forma.

Á

aii

]

PRoBATUR. OmniaSacramenta N. T. con-

u

ftant rebus & verbis,

Ergo etiam conftant ma-

gf

teria & forma.

"fnt. patet ex INot. 1. &

qim

eX"D.S.

difp. 1. - c. prob. Ecclefiz pl

acuit eum modum

l. prt

loquendi adoptare,

fs ci

& verba formam,

Ut per res nominet materiam,

Ergo. a prob. ex Concilio

tund

Florentino, & Tridentino.

Florentinum in De-

ftral

creto unionis fic habet: , OmniaSacramenta tri-

imid

» bus perficiuntur, videlicet rebus tanquam ma-

binf

» teria, verbis tanquam forma, & perfona Mi-

iij

» Riftri, quorum fi aliquod defit, non perficitur

aufm

» Sacramentum."

'Tridentinum veró Seff. 14.

Fulion

C.3. ficait: , Docet S. Synodus, Sacramenti poe-

;mk. u

» Ritentie formam, in illis verbis pofitam effes

?Ml

» Ego te abfolvo &c. füunt autem quafi materia

»

hujus Sacramenti ipfius poenitentis actus, con-

9»

tritio, confeffio, & fatisfatio, qui quatenüs

j

»

ad integritatem Sacramenti requiruntur, hac

Ünt

i

» tatione Sacramenti partes dicuntur."

Idem

&ü&w

Seff. 5. in Decreto de Peccato Originali facit men-

l AUFH

tionem de forma Bap

tifni, per quam intelligit

Eu

verba baptizantis.

W

PROBATUR 9.

i

ALract..3o. in

Ex illo textu S. Augu&ini

Joan. zfccedit verbum ad elementum,

NT

€9 fit Sacramentum.

L Mi

I

PRoBATUR 3

Ratione D. Thomæl

P. 3-

$ ]

Q.60. a.6.

Illud fe habet

Mle »

)

per modum materiz,

quod de fe eft indifferens

, & determinabile ad

j llj n

1 ufï(lj

H

plures fpecies; illud veró fe habet per modum

þfor-mæ » quod ratione fuüi rem indifferentem de-

3

termi-

DE MATER. ET.FORMA SACRAM. 125

»lo

terminat ad aliquam fpeciem. Sedres in Sacra-

mentis funt aliquid indifferens & determinabile

ad varios ufus humanos;. verba autem determi-

J

nant, ad quales ufus hic & nunc adhibeatur talis

materia.

Ergo in Sacramentis res fe habent per

ï'm

modum materie, & verba per modum forms.

L:

1

Min. patet ; quia v.g. aqua poteft adhiberi ad va-

'm&än

rias ceremonias etiam politicas, vel ad ufus ar-

i

tium & fcientiarum, vel ad fuperftitiofos ritus ;

I)

verba autem fignificant, ac determinant, ad quem

(

determinaté ufum ac ritum adhibeatur ; idque

Pufij

omnium apti[fint ; . quia licét etiam ex circumftan-

d Vi

tiis intelligi poffit finis actionis humange, nullo

eüci

tamen figno tam opportuno illud oftenditur,

Wu

quàm verbis, que D. Auguftinus l. ?. de do&r.

t

Chrift. c. 3

,

lad|

. meritó docet, püncz'patum tenere inter

fgna.

[ d

Is tf

Qu

Solvuntur Objectiones.

1

n

O8]ICITUR 1.

Terminus forme, utique

-

relativus ad materiam, jam fuit in ufu tempore

ïa;i'.;»:

D. Auguftini. Ergo ea, quz dicuntur JNot. 3.

as

de antiquitate non adeó magna horum termino-

rum, non fubfiftunt.

Znt. prob. S. Xv GUsTI-

NUSs l. de peccat. merit. c. 34. fcribit: Qwid de

M

3. Etiam CoN-

T2

ipfa Sacramentorum forma loquar ?

ciL. MiLEviT. cui S. Auguftinus interfuit,

ait

Si parvuli non contraxerunt peccatum ori-

Tht

ginale, prout volunt Pelagiani, fit con/equens,

june

ut in eis forma baptifinatis in. Remiffonem peccatorum

du

non vera fed falfa intelligatur.

3. TER TULLIA-

x

Nus de Baptifimo. c. 13. dicit: Lex tingendi Zpo-

Jtolis

1diffeï£;

156

DISPUTATIO Il

j

ftolis pofita eft , & forma prefcripta illis verbis : Do-

,l

cete mationes, iingentes eas C9c. Ergo.

a"

m

RrsPowDEo dif. Fuitinufu in alio fen-

g

fü

.

, prout exprimit modum & ordinem ceremo-

niarum, quz adhibentur in Sacramentis.c. in

g

moderno fenfu, prout exprimit verba effentialia

U

Sacramentorum.n. QuodD.Auguftinus & Con-

5

Iu

cilium Milevit. tantüm loquantur de ceremoniis

non eífentialibus, in Baptifmo adhiberi folitis,

d

patet legenti totum contextum.

Loquuntur

P

enim de Exorcifino in Baptifmo fuper parvulosad-

w

hiberi folito, in quo expellitur diabolus ex par-

$it]

vulo.

Dicunt ergo, hanc formam feu ceremo-

li

niam Baptifmi fore falfam, fi diabolus non ha-

beret poteftatem in parvulos. Nunc autem per

1 j

"

Ti

formamSacramentorum intelliguntür verba effen-

j u

j

tialia Sacramentorum. Tertullianus etiam non

fndy

verba Baptifmi vocat formam, fed ceremoniam

"

D

tingendi; non enim afferit, Apoftolis prefcri-

ptam formam verborum ,. fed formam rerum, &

z

2

ceremoniarum, nempe formam tingendi: ex quo

t d

ad 3. patet Refponfio.

du

O2]JICITUR 2.

Sacramenta antiquz» Legis

p

non conftabant verbis tanquam forma.

Ergo

t

neque id requiritur in Sacramentis IN. T. — Zt.

ub l

jrob. Non legitur, quód in Circumcifione vel

iil

D

Sacrificiis adhiberi

confueverint determinata

verba.

nj

ATR )

9

ito[a.

Sacramentum ponitentie juxta Scotiftas

ii

confiftit in folis verbis abfolutiotiis.

Ergo non

u

omnia Sacramenta conftant rebus tanquam ma-

t

teria, & verbis tanquam forma.

üud (

3. Ma-

B

DE MATER.:ET FORMA SACRAM. 127

N

.

Matrimonium ad fui valorem non necef-

farib requirit verba.

Ergo. ad prob. matrimo-

[i]

nium poteft iniri per mutuum confenfum con-

trahentium, folis fa&tis, fignis, fcriptura, vel

]

ïit,m

etiam folo filentio expreffum.

Difparitas

Il

REsPONDEO tr. a. n. & parit.

M

eft; quia fic placuit Chrifto, ut a&iones facra-

al

mentales ad determinatos fines & ufus ordinen-

ii

h

tur per figna verborum, tanquam omnium per-

f

fc&iflima in genere figni, utpote minus fubjecta

ial

dubie expofitioni, aut controverfiis. Id veró

f"

conftat ex perpetua praxi & traditione Ecclefig.,

T0

Wi

n

Ad 9. dift.

Confiftit in folis verbis Abfolu-

tionis, ita tamen,

ut in ipfis verbis reperiatur

W

j

n

aliquid materiale,

& aliquid formale.c. ita ut in

iis reperiatu

r folum formale

fine materiali. n.

VR

Tpfimet Scoti

ft: in verbis Abfolutionis reperiunt

TIOTLUR

ii

aliquid materiale, & aliquid formale. Pro ma-

teriali poteft affignari ipfe fonus verborum , qui

qW

u

cüm non habeat determinatam fignificationem à

iT

natura, eft indifferens per modum materie ad

quamcunque fignificationem , ex inftitutione ho-

qui

minum accipiendam: itaque fignificatio, quam.

l u

habent ex inftitutione hominum, erit eorum for-

Imó totum concretum ex ejusmodi ma-

male.

.

l

teriali & formali

erit denuo indifferens ad fignifi-

(

cationem factamentalem, feu Abfolutionem in-

ternam à peccatis quoad reatum fatisfaCtionis ri-

gor

ofie,. quam fignificati

H

onem illa verba habent

j

ex 1l

nftitutione Chrifti. Et confequenter etiam.

T

n

juxta Scotiffas in hoc Sacramento reperitur ma-

a

teria & forma Sacramentorum.

Ad

—

128

-DISPUTATIO 11

y ylt

ld 3. dift. .. M.

atrimonium. in ratióne. can-

N

Q

tractus civilis non

requirit verba.c. in ratione

Sacramenti. fibd. matrimonium nont

equirit ver-

g

ba.in rationeSacramenti imperfeüi. c.

in ratione

Sacramenti perfe&i. n.

Suppono ex Tra&. de

ialiot

Matrim. quód folus Sace

rdos fit Minifter Sacra-

ff

menti Matrimonii; & quód Matrimonium fine

j h]SA

benedictione nuptiali tantüm habeat rationem

n

contractus civilis cum ratione Sac

rijaupi

fecti.

Sacramentum im

ramenti imper-

perfe&um voco, quod

apirt

folirm habet fignificatio

nem fpiritualem , non ta-

UR

men habet vim collativ

am grati

lod

H

& ex opere Oope-

rato; dico enim ejusmodi Matr

imonium fine be-

BN

nedictione Ecclefie per contra

&um materialem

t

initum fignificare quidem unio

nem Chrifti cum

X uD

Ecclefia, non tamen habere

vim collativam gra-

du

tie, donec füppleatur form

a facr

ttdut n

amentalis per

preces & benedictionem Ecclefiz

. quod faltem

i Ia

implicité fit

» quando infideles per Baptifmum ad

Sacramenta

u

Ecclefie recipiuntur ,

vel quando

imi d

heretici per admiffionemin finum Ec

t

mentis Ecclefiz reftituuntur.

clefize Sagra-

rb

OB8]JICITUR 3.

Sacrament

a funt aliquod-

lh

totum artificiale, feu morale,

habetur ex. voluntate inftitue

ntis.

cujus tota natura

Eul

Ergo cum.

Htig

forma dieat radicem & principium o

mnium

pro-

Tk

prietatum in toto compofito reperibilium ,

rO

l,

forma Sacramentorum potius affignari debet j

T

inftitutio feu voluntas inftituentis.

Z

2

Verba in Sacramentis adhiberi folita non

n

T

funt minus indifferentia adalium finem, feu ufum

non facramentalem , quàmfunt indifferentes i

pfz

'löiongü

äm"iin

res, Ergo non eft ratio, cur verba dicantur

po:

!l

W

tiüs

)

^

HW

4

:

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

129

.

mm

tiüs forma quàm materia refpe&u circumftantia-

rum illum ritum ad fignificationem fpiritualem

facramentalem determinantium. — Znt.prob. Pof-

li

funt verba Baptifmi etiam adhiberi ad fignifican-

hi

dam ablutionem medicam, vel civilem v. g. per

lr

cerevifiam, vinum, lixivium, balneum &c.

Qs

3

In Sacramento poenitentiz fatisfactio pri-

Lf

mum fupervenit poft Abfolutionem per modum

'nüw

partis integralis. Ergo non re&é allegatür pro

, (

exemplo rei per modum materie conftituentis

Iini

Sacramentum.

E 0

K

RzesPowDEo dift. Dependet ex voluntate

dnele

inftituentis tanquam à caufa extrinfeca, effe&tiva

dl

A

rei.c. tanquam à caufa intrinfeca, conftitutiva

"

lag

rei. n. ipfa voluntas Chrifti debet habere pro ob-

ln

je&o aliquod totum morale, quod inftituitur, &

I/l] r

quod habeat vim , ex opere operato collativam

M

gratie. ]llud autem totum neceffario habet par-

uml

tes, quarum una fe habeat per modum materiz

qui)

indifferentis, alterum per modum form*te deter-

r

minantis, qua habita caufa effe&tiva, feu inten-

tio Chrifti inftituentis quiefcit.

Y n

"d 9. n. a.

Nam quando intenditur finis

0

medicus, politicus, eeconomicus &c. non necef-

fmt

farió, necutiliter adhibentur verba; adquidenim

TU

ferviret, fi medicus vel balneator diceret: ego

yfunj

teabluo: egote inungo &c. ? Econtra in Sa-

ii

d

cramentis verba: in fenfu ad/cititio feu fecundario,

quem habent partialiter ex circumftantiis quoad

n

determinationem eequivocationis, fignificant prae«

ter aCtionem externam etiam actionem internam,

n

& eatenus non funt indifferentia ad varium ufum

i

raj*l

feu finem.

d

Itaque verba quoad fübítantiam

b

D.dmort Tratt. de Sacram,in gen.

I

figni-

j yll

130

DISPUTATIO II.

fignificationis, quam habent ex bereplacito ho-

.H

minum, non connaturaliter ordinantur ad actio-

';uniw?,[

nem externam per fe manifeftam fignificandam;

ial

& quoad fignificationem, quam habent ex infti-

qi

E

tutione Chrifti, nihil novz fignificationis acci-

piunt ex circumftantiis, fed inter varias fignifi-

j

qeu H

cationes, quas verba partim ex beneplacito ho-

minum, partim ex inftitutione Chrifti obtinent,

IU

Oftenditur à circumftantiis; quaenam ab operan-

visti

ite intendatur in hoc vel illo particulari cafu,

pc t

ficut circumftantie individuantes in materia v. g.

CT

in corpore Petri & Pauli oftendunt, ad quodin-

seeitrm

dividuum fit determinata anima Petri vel Pauli à

t

Mdl

.fua caufa effectiva, nempe à Deo, licet anima

-per hoc nec incipiat in fe determinationem, aut

lstl

formalitatem materis.

ltl

j

-

/Ad 3. dift.

Satisfactio in re prafupponit

Abfolutionem. c. fatisfa&io in voto. n. quando

ii d

dicitur, quod contritio, confeffio, & fatisfaCtio

tütri

mb

fint partes & quafi materia poenitentie, tantüm

eft fermo de fatisfactione in voto, feu de feria

ts li

promiffione fatisfactionis impofite à Confeffario.

ts f

Satisfactio enim in re eft tantüm pars integralis,

iif

tT

OBJICITUR 4.

Partes Sacramentorum

d

non femper habent füfficientem unionem. Ergo

b

m

non fe habent per modum materie & forme.

£. patet ; quia materia & forma debent uniri intet

li

1 fïþ &

fe. nt. prob. In Sacramento poeenitentice contri-

tio aliquando przecedit Abfolutionem integra

m;hns

i

hora; & in Sacramento Matrimonii confenfus

b

unius ad confenfum alterius aliquando fübfequi-

1

at

Vl

tur primtxl?ï poft menfem.

2; Ver;

DE MATER. ET FORMA S$ACRAM. I$

i

2

Verba confecrationis affignantur com-

U

d

muniter pro forma Euchariftie , & tamen non

funt pars illius. Ergo non eft verum, quód

Tij

omnia Sacramenta Novi Teftamenti conítent

Lf

materia & forma.

"d prob. Sacramentum Eucha-

"

riftiie manet, verba autem- confecrationis non

D)

manent, fed tranfeunt,

[i3

REsPONDEO dift. Partes Sacramentorum

n

non femper

bent fufficientem unionem phyfi-

d

cam.c. moralem. n. in zoto, feu compofito morali

A

füfficit unio moralis, qus poteft dari, etfi partes

d

Sacramentorum inter fe differant, ac diftent phy-

ID

ficé, prout patet in-hoc toto, quod eft annus,

ET

dies, Respublica, /Ordo Religiofus z.

m

-Ad 9. dift. WVerba confecrationis affignan-

tur pro forma Euchariftiein fieri.c. Euchariftie

in fatto e[fe. n. Alia enim eft materia Euchari-

2

(uai

ftie in feri, & alia Euchariftie. m fatto e[fe,

kf

prout dicetur in Tra&. de Euchariftia. Itaque

materig Euchariftie i firi eft panis & vinum;

Juin

Sed

xl

forma autem fünt verba Confecrationis.

Euchariftie im fa&to e[f; materia funt fpecies pa-

,qnïeüfg

j

r

Y

nis & vini cum fuo contento,' nempe cum Cor-

pore & Sanguine Chrifti; forma autem confiftit

in virtute phyfica Corporis & Sanguinis Chrifti

m

n

effe&iva gratiee.

Quando autem in Conclufio-

1j

"

ne dicitur, quod omnia Sacramenta conftent ma-

rj

teria & forma, fermo tantüm eft de Sacramentis

f

in firi, non de Sacramentis permanentibus i5

Hinc

J

fa&to. e[Je.

ji

REsPONDEO 2. C.&. dift.c.

Ergo non eft

verum , quod Sacramenta in fatto effe conftent

)l

o

materia & forma. c. in fieri. n.

N

I 2

QU E-

ul

l

r

132

blSPUT**ATIO 11.

MB

QUJAESTIO II.

g

jl

Z Chriflus materiam & formam. Sacramen-

;[miis'm

g

torum. determinacerit. quoad. [peciem

infunam ?

sitli

s Ti

NÍoTANDUM r. Quæ&ionem verfari in eo,

ao

an Chriítus ad valorem Sacr

entorum de-

ul

terminaverit determinatam fpecie

materie, &

at s

determinatam phrafin verborum in forma, v. g.

dj

La

utrum in Baptifmo determinaverit determinatum

liquorem, v.g. aquam, & quidem naturalem

n

potius, quàm artificiofam: v. g. cerevifiam,

8 qi

muftum, aquam rofaceam, fpiritum vini, feu

t

aquam *vite, üt vocant? Similiter quaritur, an

s t

pro Confirmatione determinaverit determinatam

od

fpeciem olei , nempe mixtum cum balfamo , feu

hus t

chryfma?. An in Euchariftia determinaverit de-

r

terminatam fpeciem panis, v.g. triticei, bordea-

at

cei, filiginei, fpeltacei; & determinatam fpeciem

ET

vini ex uvis naturalibus vel paffis?

T

NoTANDUM 2.

Certum effe, quód Chri-

ïääm(

ftus determinaverit materiam & formam Sacra-

mentorum faltem im gemere; certum enim eft,

quód Chriftus omnia Sacramenta inftituerit, prout

Ti

d M

definitur in Trident. Seff.7. Inftitui autem non

poffunt à Chrifto, nifi ipfemet certo generi aGtio-

MT

uy

a

num humanarum, aut rerum conjungat promif-

fionem gratiz.

1

A "Tournelio re&é diftin-

AWj [

NOoTANDUM 3.

"Ug

gui inter eam materiam Sacramentorum, qua

üm]mh

confiftitin re quadam, Íeu fubflantia pbyfica, qua-

E

J

b

1$

DE MATER. ET FÓORMA SACRAM.

133

lis e(t aqua Baptifmi, oleum in Confirmatione,

panis & vinum in Euchariftia ; & eam, que con-

i,

fiftit in atione quadam morali , * quales funt actus

peenitentis inSacramento poeenitentie , confenfus

mutuus in Sacramento Matrimonii.

Iftud au-

tem, utloquitur Tournelius, difcriminis obfer-

vant Theologi inter materiam Sacramenti phyfi-

"h

i

cam & moralem, quod phyfica nullatenus pen-

(f llm u:

deat à Legibus Ecclefie, ut rata fit, ac verum

hi

efficiat Sacramentum : econtra materia his legi-

iT

bus fübjaceat, ita ut fi ille obfervate non fue-

MAU

Dd

rint, nullum & irritum fit Sacramentum. v. g.

per Decretum Concilii Trident. matrimonia clan-

RTD

e

deftina, que prius agnofcebantur pro validis,

i, i

fa&ta funt irrita, eo quód materia hujus Sacra-

t

menti fit contractus civilis dependens à difpofi-

Tras

tione Legum.

Idem extendi poteft ad materiam.

ml

Sacramentorum, quz confiftunt vel in collatio-

i

ne alicujus poteftatis, prout fit in ordinatione,

lttez

vel in actu judiciali, prout fit inSacramento poe-

ym

nitentig, vel ad formas Sacramentorum , quz

haud dubié confiftunt in a&ione humana haben-

p

"ub

te- vim fignificandi ex beneplacito hominum.

Leniaä

NOTANDUM.4. Duas effe hac in re fen-

yri

tentias.

Una defendit, quorumdam Sacramen-

u

torum materiam & formam non effe determina-

tam à Chrifto in fpecie infima.

Hzc fententia

"

Altera veró fen-

r

eft communis Theologorum.

tentia vult, materiam & formam omnium Sacra-

| [e&äi;

mentorum fuiffe à Chrifto determinatam quoad

Qd

fpeciem infimam.

'Tournelius referens has duas

fententias dicit: utraque féntentia baber fuos Ca-

M

l3

tholi-

134

D'ESPUTNTDO. JX

n

f

tholicos Defenfores, utramque probabilem judi-

Fl

camus.

DICO I Materia Sacramentorum plryfica

u

l

fuit determinata à Chrifto quoad fpeciem infi-

hi

mam

PROBATUR.

?lmd

Ecclefia non reperitur va-

riaffe unquam quoad materiam phyficam Sacra-

li of

mentorum.

Ergo prefumendum eft, eam fuiffe

tiramel

o

determinatam à Chrifto quoad fpeciem infimam.

ad prob. negativés quia nulla talis variatio poteft

r

oftendi, prout patebit ex Sol. Obj

J

gir i

DICO II

MateriaSacramentorum moralis

non fuit determinata à Chrifto quoad fpeciem in-

a mï

fimam

d

PRORBATUR

Materia moralis Sacramento-

Tentort

rum vocatur pura actio humana, ex fuo gencre

m

in negotiis humanis ufitata, à Chrifto in mate-

us

riam Sacramentalem adoptata.

Sed talis actio

T

humana non fuit determinata à

birirn

Chrifto quoad

fpeciem infimam. Ergo

Min. prob. Conftat

PETI

ex Documentis Ecclefiafticis , Ecclefiam circa

t g

ejusmodi actiones variaffe, ita ut quz priüs fue-

f

rat validaSacramenti, coperit per determinatio-

Füconc

nem Ecclefie fieri invalida, & qux in Ecclefia

ïgjmgm

Orientali habetur pro valida, in Ecclefia Occi-

WML

dentali habeatur pro invalida

ergo. ad prob. ab

J"PR".;d

inductione trium Sacramentorum , in quibus pro

ul

materia ponitur ejusmodi actio humana

Nam

ïlüfæ Ms

I. materia Matrimonii eft contra&us civilis ad

bl

"

individuam vite Societatem, & tamen illi con-

tra&us, qui aliquando ob varia impedimenta

1

MQA

érant invalidi v. g. in Gràdu V. confanguinitatis,

'ai

[]H]L-,,

Vel ih Gradu lII affinitatis ex copula illicita,

l

nunc

WHL' DQ

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 135

ia

nunc funt validi; econtra illi contra&tus, qui

prius erant validi, v.g. matrimonia clandeftina,

)PL!

nunc funt invalida precife ob determinationem

11

Ecclefis.

D

In Ordinum collatione, ubi intervenit

X

a&tio humana collativa novz poteftatis & digni-

d

tatis, pro materia adhibetur traditio quorumdam

ub

Inftrumentorum, ficut fieri folet in inauguratio-

hd

ne Do&torum, Nobilium, Equitum, Artificum,

090

Magiftratuum &c. Et tamen in Ecclefia Latina

pro materia.ad valorem requifita habetur com-

T

1di

muniter traditio inftrumentorum per attactum

T

phyficum, in Ecclefia autem Grcca pro materia

ad valorem fufficiente habetur fola oftenfio In-

t

ftrumentorum.

3

In Sacramento penitentie , quodin for-

T

Ia

ma judicii inftitutum eft, pro materia interalio$

]

Ij d

aétus poenitentis eft confeffio.

Hec veró quan-

tum ex traditione conftat, & in Traé&t. de Peni-

j Qu

Cf

tentia. ac in Demon[lr. Crit. Relig. Catbolice, part. 2.

oftendo , quoad fpeciem infimam videtur fuifle

m W

l

W

varia juxta diverfam determinationem Ecclefiz

m

pro diverfa congrüentia perfonarum, locorum,

T

circumftantiarum , & temporum, faltem in Eccle-

fl

fia Orientali.

Nam licét jure divino, faltem in

n it

a&u primo, ad perfectam & exa&am judicii for-

mam .requiratur expreffio peccatorum quoad

m

omnes fpecies infimas, & quoad numerum. ex-

um

ub

actitudine fpecifica infima, imó etiam peccato-

rum dubiorum, & circumftantiarum aggravan-

t

j

tium, fi ita exigat Ecclefia, videtur tamen ali-

quando in exprimendis ejusmodi fpeciebus ac

j au[

od

differentiis peccatorum aétum effe folo judicio

uin-

a

14

n

156 ' .

DISPUTATIO

Tt.

fummario. Idem de confeffione per epiftolam

hp

videri poffet, qus forté aliquando pro füfficien-

f

te&valida eft tolerata ab Ecclefia.

Certé etiam

[

hn

in hoc Sacramento Ecclefie à Chrifto relictam

fuiffe poteftatem determinandi materiam in fpe-

Phn

cie infima: Docet HarrEmnrvs in preclaro

E

opere de Ordinationibus , recufo Romzs anno 1739.

I lg

cüm enim Chriftus dixerit: Quorum remiferitis pec-

i d

cata, remittuntur eis : €9 quorum vetinueritis , retenta

&l

Junt. Joan. 20. v. 23. eoipfo difcretioni, pruden-

1

ti&, & arbitrio Ecclefie reliquit, quas conditio-

u(

r

nes congruenter ad naturam prudentis judicii, &

v

qualem confeffionem , & quousque exactam, ex-

T0f

]em veniam.

igere velit ad condonandam peccatorum genera-

/

d T

ii

PRosATUR ». Juxta D. Thomam, & S.

Bonaventuram initio Ecclefiz tantüm erant tres

ho

ordines: Epifcopatus, Presbyteratus , Diacona-

Tist

tus; quorum ultimus per Ecclefiam in quinque

ia J

inferiores ordines, nempe in Subdiaconatum,

f

IU

Oftiariatum, Acolythatum, Le&oratum, & Ex-

.

j

orciftatum divifus eft. Ergo neceffario fuit ab

n

Ecclefia determinata materia & forma horum or-

t

dinum quoad fpeciem infimam. . prob.. D.

Ml

TnHoMas in c. 3. Ep.r. ad Timoth. fic fcribit:

m

» In primitiva Ecclefia erant folum tres ordines,

» üt dicit Dionyfius, fcilicet Epifcoporum, Pres-

UH[EMW

» byterorum, & Miniftrorum (in Graco textu

Ts

» Dionyfii habetur: Diaconorum) & non divi-

m

» debantur per diverfos gradus , fed omnia erant

Siüamw,

» in uno ordine (nempe Diaconatus) propter

mlmamþE

» paucitatem Miniftrorum, & propter novitatem

; Ecclefis.

ldem in 4. difl.24. Q. 2. a. 2. ait:

L Pmöpg

))n

W; l

DE MATI-:R. ET FORMA SACRAM. 1937

"

1

» In primitivaEcclefia propter paucitatem Mini-

li

» ftrorum omnia inferiora Minifteria Diaconis

rräïxu

, committebantur, üt patet per Dionyfium.

b

» Nihilominüs erant omnes przdicte poteftates,

amfpe

» fed implicité in una Diaconi poteftate.

Sed

[o5]

» poftea ampliatus eft cultus divinus: & Eccle-

^

» fia, quod habebat implicité in uno ordine, ex-

^

» plicité tradidit diverfis.

! n

Sic & D. BoNAVENTURA in 4. dift. 24.

Jri

Oj

a. 2. Q. 1. ait: ,Fuerunt ( prater tres fuperiores

» ordines) &alii ordines, fed implicité daban-

lt

,tur in impofitione manuum.

Ratio autem,

u

g

» quare non diftinguebantur, erat propter pau-

»

. citatem miniftrantium, & propter paucitatem

at

» fidelium , &ideo oportebat, omnia officia da-

Ti

» rentur uni.

Diqcoua

Ex his textibus fequitur, quód Ecclefia mini-

p

li

fterium Diaconi diviferit, & novas materias ac

TU

formas pro his inferioribus ordinibus determina-

ii

verit Neque enim verofimile eft, Chriftum

p a

determinaffe materias & formas pro his inferio-

hone:

ribus Ordinibus, primum Seculo II. aut HI. vel

!

IV. in Ecclefiis, prefertim Orientalibus intro-

i

ducendis. SiergoEcclefia potuit extendere gra-

n

tiam Sacramentalem Diaconatus ad fpecies &

materias ac formas infimas Minifterii facri, etiam

nb

9^

poterit extendere gratiam Sacramentalem alio-

T

rum Sacramentorum ad fpecies infimas actionum

"71

jony

Sacramentalium, ficut & Verbum in Chrifto, &

anima in homine per extenfionem unionis ad no-

"

vas partes per alimentationem vel accretionem.

gert

4f

adnatas, incipit vivificare, & animare, ac infor-

15

mare

138

DISPUTATIO

II.

yy

mare novas partes, quas priüs non informave-

u

u

rat, v.g. dentes, ungues, capillos, oculos &c.

DICO:-HL

Formzx omnium Sacramento-

g

n

a

rum quoad fpeciem infimam funt reli&w deter-

af

minationi Ecclefiz.

gt

PROBATUR.

Ex traditione & documentis

(ciit

Écclefiafticis conftat, Ecclefiam ita variaffe in

fmar

formis Sacramentorum, ut qüz in Ecclefia Oc-

Df

cidentali habetur pro invalida, in Orientali tole-

zi

retur ut valida: & quze uno tempore agnofceba-

ml

[ ]

tur pro valida, alio tempore habeatur pro inva-

iecl

lida. Ergo Ecclefia femper agnovit poteftatem

ii

determinandi formas Sacramentorum quoad fpe-

d

ciemintimam. — Zfnt. prob. abenumeratione. Sic

ijr.

I

De forma Baptifmi eft valde probabilis

hia

fententia D. Thomz, quam Eruditiffimis P. On-

C

stUs in l. de Baptifino. propugnat, quoód. Apoftoli

vigis

initio Ecclefiz per economiam , feu prudentem di-

Jpenfationem .My[leriorum , ; baptizaverint in folo

mb

ii

nomine Chrifti; eft etiam probabilis fententia

aliif

IxwocrNTILIV. in IIL. Decret. de Baptifino,

W:W.

]

ad c. Si quis puerum. quód antiquitüs illo tem-

[

li

pore forma Grecorum in Latina Ecclefia habita

fuerit pro invalida; fic enim fcribit: " Verbà

ais

u (Eï&b]

» Baptifmi, qui funt de fübftantia formz, funt

D

» hec: Baftizo ie ; nec effet baptizatus , fi quis

»

uj

» diceret: Baptizat te Chriffus, vel Petrus, vel

it l

» 9acerdos, fe demonftrato; vel baptizatur Pe-

fllis

t

» trus à tal. Vcrumtamen fi aliqua Provincia

Mi

» effet, que nunquam veram formam accepiffet,

» & verba dicat, & alia equipollentia diceret,

lm

jl tmf

» deberent haberi pro. baptizatis. .Sed oppones :

D

» Quare

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 139

ls

» Quare non idem dicis de una civitate? qua

lii

, nunquam: accepit noftram formam, : vel de

J

» fingulisSacerdotibus? Refpondeo; quiaibi eft

Edffg;

» juftus & probabilis error, &ideo adillos Con-

» ftitutio Ecclefie (de hac formaBaptifmi) non

, extenditur, nifi ex quo fciverint formam. |Et

X

ATit

» fic fuit definitum de Grzcis Calabrie, qui hanc

ids

» formam fervarunt.

Imo fuit eis conceffum,

, ut in futurum baptizarentur fecundüm pri-

4l

Wf

l

, mam formam. Sedinaliis non eft probabilis

»

error, & ideo extenditur ad eos conftitutio.

010j

ii

, Et hec forma ex conftitutione Ecclefic predi-

Vi

»

&as vires haberet; quodex eo apparet; quia

ij

» aliquando mutata eft hzc forma in Summa de

N

Ó)

Confecr, dift. . Firmiffmé. & c. à quodam." — lta

D

»

]

nnocentius IV. Papa.

Ml

CONFIRMATUR.

Tefte Tournélio de for-

Áni

fi

ma Baptifini multi inter Scholafticos formam Gre-

i

corum ficlegunt: baptizetur; que omnino effet

11

tantüm deprecatoria; quamvis in Euchologio

Vs

feu Rituali Goaris & zrcudii forma exprimatur per

ht

to baptizatur.

us

Il.

Circa formam Confirmationis communis

yit

quidem fententia cum D. Thoma eam collocatin

d

his verbis Epifcopi, dum frontem confirmandi

RUA

inungit: Signo te figno crucis, &j confirmo te cbrys-

mate falutis in momine &?c. —Sed Sirmondus , Sanbo-

ul

La

vius, Morinus l. 8. de Peenit. c. 16. n. s. effentia-

lem formam in illa oratione invocatoria Spiritus

m

San&i conftituunt, quam, üt habetur in Pontifi-

i

ama?

cali Romano, Epifcopus, dum extendit manus

füper confirmandos his verbis pronuntiat:

entti

enerare

y

» Omnipotens fempiterne Deus, qui reg

, digna-

140

DISPUTATIO IL

jl

» dignatus es hos famulos tuos ex aqua & Spiri-

j

yti

ii

, tu San&o, quique dedifti eis remiffionem

, Omnium peccatorum, emitte in eos feptifor-

[(

, mem tuum S. Paraclytum decoelis, & configna

( 4PU(

» €0$ figno crucis in vitam propitiatus zternam,

dte

» per Dominum &c."

Quaoratione expleta tin-

«ed 'awd

&o in chryfmate pollice, efformat in fronte cu-

P

juslibet confirmandi fignum crucis, dicens: /igme

Yi

te(jc. Ubi obfervo, hanc totam orationem,

um

"j

j

quz antiquitus adhibebatur ab Epifcopo poft Ba-

4j

m

ptifmum adultorum cum collatione Confirmatio-

l

hr

)

nis, retentam fuiffe in ceremonia baptifmali par-

r

ffv

vulorum, omiffa fola expreffa invocatione Spi-

fY

ritus SanGi. NNam ftatim poft Baptifmum par-

[

vuli baptizans intin&o pollice in S. chryfma, di-

cit: JDeus omnipotens , Pater Domini Noftri SESU

n

r

Chrifli , qui te regeneravit ex aqua & Spiritu Santto,

d

t f

quique- dedit tibi remifJionem omnium peccatorum tuorum

)

M

(hic facit crucem cum chryfmate in vertice, &

BI

non in fronte) ip/e te liniat cbryfmate falutis in Cbri-

Vl

h

flo Domino Nofiro, ut babeas vitam eternam.

Zmen.

iT

Hec omnia oftendunt, hancorationem primis Sz-

hj

h

culis fuiffe confideratam tanquam formam effen-

Mi

tialem , quz dein paucis mutatis tranfüit in czre-

üy

u

monialem baptifmi.

Sanétiffimus D. N. BENE-

W

l;

pICTUS XIV. in l. de Synodo. c. 9. n. 2. & 3. often-

VUm) Ww

dit; in hunc usque diem apud Grecos conferri

Mil

confirmationem validé à fimplici Presbytero, &

"ii

]

quidem per formam deprecatoriam; quamvis

hunc valorem deneget Sacerdotibus Italo-Grze-

" iaj

cis, eoquód nullam defüper habeant delegatio-

Av[

Ay

nem à Sede Apoftolica, ob qualem delegationem

BI

Dl

ibidem n.4. validam affirmat ejusmodi confirma-

WD iw

tionem

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

I4I

"

tionem ftatim poft baptifmum conferri folitam à

Presbyteris Coptis.

D

tj

III. Circa formam Euchariftiz feu Confecral

tionis apud Ecclefiam Latinam pro forma effen-

?mm

j

lt

tiali habentur illa verba: JJoc eff Corpus meum.

m

Sed apud Grzcos poftilla verba: Hoc eff Corpus

meuns; Sacerdos primüm rogat Deum, ut mittat

J h

l

g

Spiritum San&um fuum fuper propofita dona , & pa-

nem faciat Corpus Chrifü, vinum «eró [anguinem

pof

T.

Ejus, immutans ea Spiritu San&to fuo. . Ex quo ma-

dpr

niféftum eft, à Grecis illam formam apud Lati-

nos fufficientem ac validam , non haberi fuffi-

k

npr

cientem ac validam pro Grzca Ecclefia.

IV. Circa formam Sacramenti Ponitentie

M

j

apud Ecclefiam Occidentalem folüm pro valida

/ SMM

habetur forma abfoluta: . Z4bfolvo te.

Econtra

du

apud Ecclefiam Graecam fola obfervabaturforma

t k

deprecatoria.

Id patet ex eorum Libris Rituali-

ii

bus Antiquis & Recentibus; forma autem illa

L

deprecatoria apud Goarium ficincipit : JDomine

mmSz

SEfu Chrifle, Fili Dei vivi, relaxa, remitte, con-

nd:

dona peccata €g'c.

Hanc folam formam à Grezcis

g

ante annum 1595. fuiffe adhibitam teftatur CL -

W

MENs VIIL in /nfirutione fuper Ritibus Greco-

rum, ubi, dum permittit, ut Grzeci in cafu ne-

u

)

qU

ceffitatis Latinosabfolvant, jubet tamen, ut utan-

b

tur forma abfoluta, & poftea primüm addant

74l

orationem deprecativam , quam, inquit, pro for-

g

[

ma bujusmodi abfolutionis dicere tantian confueverunt.

m

l

ARCUDIUS l. 4. de penit. c.3. afferit quidem,

etiam apud Gr:cos in ufu antiquo fuiffe aliquam

T d

du

p

formam abfolutam , nempe iftam: Pabeo te abfo-

butums

142

DISPUTATIO II

j

lutum ;; fatetur tamen, eam non extare in Eucho-

ipm

logio Grecorüm, ita ut verofimile fit, hancfor-

js

mam abfolutam primüm Seculo XIIL. à Latina

j

ä j

gii

Ecclefia ad Grecos migraffe , & ufü privatorum

receptam effe.

Imó Goarius fatetur , formasIn-

g

dicativas à Latinis ad Grecos primüm poftremis

[j

&i

temporibus transmifías effe.

Non obftante hac

$

variatione cenferetur Sacerdos in Ecclefia Latina

ag

invalidé abfolvere, fi uteretur forma tantüm de-

u)

precatoria, aut forma folüm indicativa Grzeco-

hoel

rum.

£af

n

M. birca Sacramentum Extremz Un&ionis

ii

conftat ex Documentis Ecclefiafticis, aliquando

ditim,

in ufu fuiffe folam formam abfolutam feu indica-

ao

tivam ; aliis vero temporibus in ufu fuiffe folam

at

formam deprecatoriam ; aliàs veró mixtam.

As

D. THoMas, S. BoNAvENTURA, Palluda-

D

mus, Ricbardus à media villa. ' Durandus , Gabriel,

ii

referunt, antiquitus in ufu fuiffe hanc formam

D

Ambrofianam , tempore D. Ambrofii Mediolani

t

receptam: Ungo te oleo fanttificato in nomine Pa-

].T

iris, €9 Fiüü, & Spiritus Santi, ut more militis un-

vïamäM

&i praparatus ad certamen atreas po[fis fuperare pote[ta-

Eu

te$. ALBER'TUS etiam M. in 3. dift. 23. a.4.

anin

teftatur, fe luftraffe antiquiffimos Germaniz Li-

ïjä&

bros Rituales, &in iis fe deprehendiffe formam

tl

Sacramenti Extreme Unétionis meré Indicati-

LA QWV

vam , quem Ritum Germani Gregorianum voca-

bant.

u

Nunc veró jam à fexcentis annis ubique

i,

in omnibus Ritualibus libris invaluit fola forma

iMnti

AU

deprecatoria, quz fic fonat: Per iflam fan&tam

ämhm

geab

NT

Wz'onem & Jfuamn püffamam mifericordiam , indul,

tibi

) !

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

143

l

h&h:

tibi Dominus Sfefus Chriftus ,^ quidquid. deliquifti per

vifun. — 2dmnen.

Et fic de auditu, odoratu &c.

l

VI.

Circa Sacramentum ordinis pro forma

d

àmultis affignantur illa verba abfoluta, quibus

t

confertur poteftas ordinis. v. g. in ordine Pres-

byteratus: J4ccipe poteflatem offerendi Sacrificium

i

IN

^Y

€c. & in Diaconatu:' Z4ccipe poteflatem legendi Ex-

j

v

angeliumn n Ecclefia Dei. .Ab aliis veró, qui pra-

lm

xin tam Ecclefie Latine Veteris quàm praxin

(tay

Ecclefie Orientalis melius cum Morino & P. Hal-

lerio infpiciunt, tam in Presbyteratu quàm Dia-

conatu reperiunt folam formam deprecatoriam ob-

Tioni

fervatam effe. Itaque neceffe eft, eam formam

u)

abfolutam, qu: nunc in Ecclefia Latina habetur

n

li

pro effentiali, folüm ex determinatione Ecclefize

lj

Ti

introductam fuiffe.. Fórma deprecatoria: apud

Tta

Latinos confiftit in Presbyteratu in hac oratione,

Ti

qu: nunc habetur pro ceremonia, nec illi alli-

(ihi

gatur intentio. Ordinantis, nec etiam repetitur

Q

ab Ordinantibus, quando fupplent defectus cir-

ht

ca materiam vel formam commiffos. . Confécrare

iil

& Jan&tificare. digneris Domine. manus. iflas per iftaim

T

unttionem €g no[lram benedittionem, . ut, quecunque be-

medixerint , benedicantur , €? quecunque confecraverint,,

wl

La

confecrentur , & fanttificentur. in momine Domini INo-

t

firi $ Efu. Chrifti &c.

Forma autem Grecorum

efthec: Divina gratia, que Jemper infirma curat,

yie i

» i

& ea, qu& defant, adimplet , promovet AN. devoti[f-

mum Diaconum in Presbyterum. — Oremus. pro. eo, ut

domur

as

veniat fuper eum gratia Sanüi[fmi Spiritus. — Simi-

t i

les funt forme deprecatorie quoad Diaconatum

tam in Latina quàm Greca Écclefia, hoc folo

i

n nune

j

"

*fiifcrinïine, quód in Ecclefja Greca etiar

ferve-

144

DISPUTATIO 1f.

u

tur fola ifta forma deprecatoria ; econtra in La-

jl

!

tina Ecclefia poft formam deprecatoriam fubjun-

i

gl

gatur etiam forma abfoluta his verbis: Z4ccipe

poteflatem (gc. item: accipe Spiritum Santtum &gc.

V fiti

quam ultimam formam abíolutam Morinus de

jin

Ordinationibus p. 3. Exerc. 9. c. 3. fufpicatur,

ais

additam fuiffe in Ritualibus primum Seculo XII.

n poteü

NAT,

Circa Sacramentum .Matrimonii duz

qui

affignantur forme à Do&oribus.

Aliqui eam re-

TE

ponunt in Benedi&tione Ecclefi?, cujus Minifter

[us

eft Sacerdos; quam fententiam SS. D. N. BENE-

at

picTUs XIV. dicit effe adeoó probabilem, ut

t

doceat, eam non effe prohibendam ab Epifcopis

ii

in Synodo, nec aliquid in ejus prejudicium fta-

ia

tuendum; ita enim fcribit in 1. 7. de Synodo. c. 27.

ha

Alii veró formam effentialem Matrimonii con-

1. d

ftituunt in reciproco confenfu contrahentium.

hn d

Suppofita igitur veritate primz fententi:?, quód

primis Szeculis Benedi&tio nuptialis femper fuerit

It r

füetiy

habita pro forma Matrimonii, & pofterioribus

ETE

Seculis etiam matrimonia clandeftina, aut etiam

non clandeftina, attamen fine prefentia Parochi

tydox

b

& teftium celebrata, fuiffent habita pro Sacra-

i.

mento, neceffario fequeretur, formam Matri-

[

i

|

monii dependere à determmatione Ecclefiz.

QU

cundmw

L

Solvuntur Objectiones.

t

;fonæ, mü

On]jgrcrTUR r.

Poteft dici, in omnibus

VO

illis Sacramentis, in quibus videtur interveniffe

variatio circa materiam & formam, non inter-

rfendlüe |

Eu

ceffiffe determinationem materie aut forme , fed tan-

Fa

tüm determinationem intentionis Ecclefie , ita, ut Ec-

clefia

i (

l;

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 14$

"h

clefia implicité dicat: nolo habere intentionem

N

l d

tibi conferendi Sacramentum , nifi utaris tali ma-

teria vel forma, obfervatis ceteroquin omnibus,

i

liyi

que fuerunt determinata à Chrifto quoad fub-

ftantiam Sacramenti.

Ergo non oftenditur ex

praxi Eeclefie, quod Ecclefia aliquando fuerit

Sæülnmq

ufa poteftate determinandi materiam vel formam

l09

quoad fpeciem infimam. — Znt. prob. Inprimis ab

jU t

indu&tione illorum exemplorum; fic enim poteft

du

Ecclefia v.g. dicere: nolo habere intentionem

Lm

tibi conferendi Subdiaconatum , Diaconatum,

bt u

Presbyteratum: nifi phyficé tangas inftrumenta,

at

& nifi Epifcopus poft formam deprecatoriam

m f

etiam addat formam abfolutam.

Prob. idem

il

ZInt. ?. authoritate Innocentii V. Pape, quiin 4.

lob Qj

Sent. dift. 3. Q.2. c. fic fcribit: ,In forma ver-

'.ghemm

j

» borum baptifmi duz particule continentur;

i, i

una pertinens ad fanctificationem elementi,

st fir)

»

fcilicet invocatio "Trinitatis; & altera perti-

U

nens ad determinationem intentionis, fcilicet

ii

?»

expreffio actus baptizandi. Prima habetur ex

u

inftitutione divina, & eft eadem apud omnes

p

)

Ecclefias, &fecundum omnetempus. Secun-

yn l

, da habetur ex

'Jraditione Ecclefiaftica, nec eft

dl

»

omnino eadem apud omnes Ecclefias , nec fe-

» cundum omne tempus.

Nam circa illam duo

» concurrunt; unum expreflio ipfius aCtus & per-

»Íonze, in quam tranfit a&us; & hoc iterum

T

, commune eft apud omnes, unde videtur de-

r

» fcendiffe à prima traditione & confuetudine

h Wj

» baptiz

andi Apoftolica.

Alterum, modus ex-

di, hic diverfus eft apud Grecos &La-

m

» primen

hi

»

tinos. Cüm ergo baptifma fit unum, opor-

:.

D. Zmort Tratt. de Sacram. ingen.

K

»tet

4346 .

DISPUTATIO i.

p

» tet, ut illud, quod eft de fübftantia forms,

qu

., fitunum , & quod non eft unum, non.eft de

.ïagrifïï:

g

» fübftantia formz.

Unde pàrs illa, quz perti-

»

net ad fanGificationem elementi, de fübítan-

j

»

tia eft. Altera veró pars, quantüm ad ex-

$2000 |

» preflionem aétus & perfone, iterum de füb-

at

D

ftantia eft; quantum veró ad modum expreffio-

j cut

»

nis , qui varius eft, non eft de fübftantia, fed

gt

»

accidit ex ftatuto Ecclefie.. Quia tamen fta-

m

u

2»

tutum Ecclefiz? poteft obligare Miniftrum, fed

»

non poteft mutare fübftantialiter Sacramen-

st

»

tum, ideo etiam ille modus de neceffitate fa-

d

cientis.eft, fed non rei fa(tm. Quamvis qui-

zil

»

dam dicant, quód eft de neceffitate utriusque,

i, q

»

ita ut aliter baptizatum neceífe fit iterum

ddie d)

»

baptizari.

Sed opinio prima verior eft & com-

(CRAME

munior.

»»

»

Hucusque INNOoceNTIUSs V.

o

REsPONDEO. n.a. 'Si enim determinatio

in l

Ecclefiz refpicerettantum intentionem Ecclefiz,

n

:eadem determinatio etiam fieri poffet , ubi Chri-

buprr

ftus determinavit in fpecie infima materiam &

nb

formam Sacramenti, quia Ecclefia poffet reti-

titgi

mere intentionem adminiftrandi Sacramentum.

t ia

Imó hanc intentionem poffet facere quilibet Sa-

Küt

cerdos, ita ut dicat, nolo habere intentionem

D

conferendi baptifmum, abfolvendi &c. nifi pona-

Q

tur taliter qualificata materia.

Itaque dum Ec-

"d

€lefia v. g. ad validam ordinationem in Ecclefia

Acg

Latina requirit atta&um phyficum inftrumento-

ii |

rum, non fit precife determinatio intentionis,

Tj

fed determinatio ipfius materize velforme; ita

t

ut illa materia vel forma fic determinata non fit

la il

precife nqda conditio ad caufandam. gratiam Sa-

á

! rel?mge'

cramen-

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 147

ln

cramentalem , fed fit pars caufie, quz eft colla-

m

tiva gratie, & veré dici poffit, hoc fignum de-

V

terminatum ab Ecclefia eft collativum gratis.

! Mbk

Ad authoritatem INNocENTII V. dico,

lia

eum non loqui de determinatione intentionis fe

tiij

tenentis ex parte Ecclefie , volentis vel nolen-

BEW

M

l

tis conferre Sacramentum , fed de determinatio-

ne intentionis, quz eft ex parte adminiftrantis

t

Sacramentum. Quod fi tamen loquatur de re-

"

tentione intentionis ex parte Ecclefie, ita ut

AT

Ecclefia decreto feu ftatuto fuo diceret, fe nolle

ltl

conferre Sacramentum , nifi füb hoc vel illo ritu

Nb qu

fpecifico collatum , potiüs faveret noftre Con-

Is

clufioni, quàm obeffet; quia licét hoc ftatutum

ii

i

Ecclefis dire&i&à folum refpiceret MiINISTRUM

rl

SACRAMENTI, illumobligando ad talem ritum,

U

indireti tamen refunderet nullitatem in ipfam rem

RI

fattam feu Sacramentum, ita ut aliter baptizatus

Fec

deberet de novo baptizari.

Cüm enim intentio

A

Miniftri juxta Concilium Florentinum requira-

d t

tur ad valorem Sacramenti, eáque debeat effe

conformis intentioni Ecclefie, ütpote exiftens

li

(

intentio faciendi, quod facit Ecclefia, confe-

qiiié

queretur, retinente Ecclefia fuam intentionem

conficiendi Sacramentum, nifi ponatur talis ma-

d

i. tl

terià aut forma à fe determinata, etiam Sacra-

mentum aliter adminiftratum fore nullum. . Et

i ü

m ';

in hoc fenfu non effet que/fio juris, utrum Eccle-

iid

fia habeat poteftatem determinandi rnateriam &

formam Sacramentorum in fpecie infima faltem

j l$

d

indireti , fed tantüm fupereffet qua/?io fa&ti , utrum

Ecclefia aliquando habuerit talem intentionem

m

fic reftringendi valorem Sacramentorum , vel

hm F*'

2

utruim

DISPUTATIO IL..

yu

€«48

utrum talem intentionem etiamnum habeat? In

IN

qua quzítione facti videmus, duos Innocentios,

ü

Summos Pontifices, dum fcriberent ante Ponti-

j

ficatum magiftraliter , .nempe Quartum & Quin-

18

p

tum, foviffe duas contrarias fententias, ita ta-

men, ut neuter condemnaret fententiam fibi

jq

iteln

oppoütam.

ifrrs]

OB]ICITUR 2.

Poteft dici, omnes illas

(ruti

variationes, quz reperiuntur circa materiam &

formam Sacramentorum ex determinatione Eccle-

Eul

t

fiz, effe tantüm accidentales, ita ut nihilominus

du

Sacramentum effet validum, five ritu greco five

m

latino, fiveritu primevo vel antiquitus folito,

f

five ritu novo adminiftretur. . Ergo non fuffi-

donem:

cienter ex praxi Ecclefie probatur poteftas de-

P

terminandi materiam & formam Sacramentorum

j (

quoad fpeciem infimam. — Zni. prob. Poteft dici,

i. 1

v.g. Baptifmum fore etiam in Latina Ecclefía va-

lidum, etfi baptizans uteretur hacforma: Bajti-

t

hii

zetur ferous Chrifli; & Confirmationem fore va-

lidam, etfi Epifcopus tantüm uteretur formula

atb

DT

deprecatoria; & Confecrationem Euchariftiz fo-

hi

re validam, etfi Sacerdos Latinus poft Confe-

crationem confüetam uteretur formula invoca-

hr

toria Grecorum, ubi invocatur Spiritus San&tus,

od

ut panem convertat in Corpus Chrifti; item Ab-

UOT

uT

folutionem fore validam, etfi Confeffarius fo-

Q

lüm uteretur formula deprecatoria, qus& à Con-

ET.

g

'

t

"

feffariis dici folet ante formam abfolutam; item

Extremam Unctionem fore validam, etfi Sacer-

d

dos non uteretur formula deprecatoria moderna,

0s

fgd tantüm abfoluta antiqua &c

/

A?

RESPLO N-

DE MATER. ET EORMA SACRAM, "I49

m

REsPONDEO. n.'a. ad prob. n.a.^ Ratioeft;

M

quia hec videntur repugnare fenfui communi

ii

Ecclefiz.

Quis enim dicat, foreabfolutum pee-

nitentem ,

fi Sacerdos uteretur tantüm forma

Wt

:

deprecátoria? fi enim hoc verum effet, fequere-

nf

tur, quód omnes ponitentes jam abfolverentur

ante formam abfolutam, quia ab omnibus Con-

I

feffariis preemitti folet forma deprecatoria apud

AT

Grecos confueta, Aut fi quis dicat, Abfolutio-

(s

nem propterea füfpendi; quia Sacerdos non ha-

(

bet intentionem conficiendi Sacramentum, us-

A

que dum finiatur forma abfoluta: fequeretur,

; lt

quod. etiam in Confecratione Euchariftie non

conficiatur Sacramentum, fi Sacerdos habeat in.

ml

hlhsi

tentionem non conficiendi Sacramentum, donec

finiaturformula invocatoria SpiritusSan&i, 4Grz-

Iffis

t

cis addi folita poft noftram formam apud Latinos

dHf

ufitatam. Itaquelonge uniformior, expeditior,

àc etiam praxi ac fenfui Ecclefie, &intentioni

: Mi

Av

Chrifti conformior eft fententia, fi dicatur, Chri-

ftum virtutem collativam gratie conferre etiam

rl

rl

materic ac forme füb fpecie infima determinate

ab Ecclefia.

Si enim Verbum in Chrifto, &ani-

du

o

ma in homine partibus unitur peraccretionem de

novo adgenitis, v. g. dentibus capillis , particu-

N

lis novis carnis &c. cur videatur abfurdum, fi

Ü

Chriftus fignis Sacramentalibus quoad fubftan-

d

tiam feu rationem genericam , vel fpecificam füb-

, quæi.

alternam à fe determinatis etiam quoad partes,

Qu

utitadicam, per determinationem Ecclefie de

2, 0

novo adgenitis conferat, aut extendat, feu uniat

torio

virtutem phyficam vel nioralem collativam

gratiz ?

K

R&

3

OBJI?

DISPUTATIO TI

j

150

N

Ti

OsjgicirTUR 3.. Potéft dici, etiam formu-

las deprecatorias Grecorum habere fignificatio-

g

suli

nem quamdam abfolutam , & authoritativam ex

circumftantia Miniftri, abfoluté & ex officio vo-

W&!

a

I

lentis conferre Sacramentum. Ergo in ordine

ad valorem Sacramentorum non mutatur mate-

jis, T

ria aut forma per ejusmodi determinationes Ec-

J

clefize. a. prob. ex iis, quz dicentur in Difp. s.

gl

de Abfolutione. in Tra&. de Penitentia,

; i

ftxln

REsPONDEO. c.a. n. c. Quamvis enim

t

qü

etiam formule deprecatorie Grecorum ex cir-

hx

cumftantia Miniftri nancifcantur quemdam fen-

g

fum fecundarium abfolutum, videtur tamen Ec-

, qitt

clefia Latina alligaffe valorem Sacramentorum

rjru:

materize aut forme à fe determinate, idque de-

(C0L4U

fumitur ex communi fenfu DD. ac communi fen-

fu Ecclefie, que non agnofceret validam eam

& n

; Md

Abfolutionem peenitentium, ífi à Confeflario

tantiüm adhiberetur forma deprecativa Graco-

hia

rum, aut in ordinatione fieret fola impofitio ma-

M q

j

nus, aut fola oftenfio inftrumentorum.

OB]JICITUR 4.

Poteft dici, quód Inftru-

Ttmr

l

&io EucENrir IV. ad Arm. ubi pro materia

Corfirmationis declaratur Chryfma, & pro ma-

ul

A

ü

teria Ordinum traditio Inftrumentorum, non ha-

beat rationem definitionis Conciliaris aut Pap3-

1 j

lis, fed tantüm Paftoralis, aut Do&oralis íeu

jl

Magiftralis.

Ergo exinde non eruitur efficax

ïül' PAU [

argumentum, quód in Latina Ecclefia ifta requi-

DICN

rantur ad materiam effentialem, feu valorem Sa-

i ]

i

cramenti; fed tutó defendi poterit, eas materias

n j

folüm effe integrales, vel materias remotas, Lege

d

Eccle-

DE MATER. ET FORMA'SACRAM. ISI

0

Ecclefiaftica requifitas ad licité recipiendum vel

uN

adminiftrandum Sacramentum. Zfnt. prob. Par-

FR

tim ex fenfu infignium "Theologorum v. g. Tóur-

ii

nelii, &aliorum. Partim ex eo; quiaInftru&io

V

folum directa ad unam Gentem , & nonad omnes

Qu

fideles, non eft Doctrina Paps loquentis ex Ca-

i

thedra; partim ex hoc; quia EucENrUs IV.

h)j

in illa Inftru&ione non obligat omnes fideles ad:

affenfum fidei fub Excommunicatione, quod

jj elf:

etiam requiritur ad hoc, ut Pontifex cenfeatur

loqui ex Cathedra, prout oftenfum eft in Traét.

( at

n

de Fide. Deniques; quiaplures lii Pontifices Ro-

n

mahi ediderunt ejusmodi inftructiones particula-

res, quin tamen velint eas haberi, aut à Theo-

RORU

Sic

hg

logis habeantur pro definitionibus fidei.

NricoLAUusIL,edidit Inftru&ionem ad Bulga-

a

rOS

CrLEeMENs VIII. Inftructionem ad Grze-

(hm a

Dl

cos.

Modernus Pontifex BENED1cTUS XIV.

Inftru&ionem ad Italo-Grzcos in Bulla. Etf; Pa-

Gret

fiorus

floralis. quin per hoc cenferi debeant dogmata

fidei.

l

RESPONDEO. C.23. D. C.

Quamvis enim illa

:Od s

f0 Ts

Inftrusio EucENi1 IV. ad Armenos non fit

Reeula.fidei, exprimit tamen communem fen-

&

fum Ecclefie Romane & Doctorum Latinz Ec-

n

EU

clefie, cui non decet repugnare fine argumentis

convincentibus, qualia in hac Quzftione non

x

T

dantur pro oppofita fententia.

Dic&s: Poteft dici, in illa Inftru&tione E v-

fn i

u

GrENII ÍIV. ad Armenos tantüm effe fermonem

de materia remota, vel integrali. Ergo adhuc

,uf

nihil exinde probatur.

mmï

K 4

Risþou-

152

DISPUTATIO Il

n

RESPONDEO. n. a.

Si enim Pontifex fo-

qti

jcli

lüm loqueretur de materia integrali, & remota feu

preparatoria ad effentialem, effet valde abfur-

rl

dus, & potius deciperet Armenos.

Cüm enim

p

futics

loquendó de materia omnium aliorum Sacramen-

tortum ubique affignet materiam effentialem,

ls

1]*

Armeni haud dubié exiftimare debuerant, eum

etiam in Sacramento Ordinis loqui de materia

menttn

eflentiali; quia fic exigit methodus docendi; ut

trmi

Lt

idem terminus in eodem contextu toties repeti.

tus, & quidem in materia tam gravi non fuma-

jntas

Jl

tur in diverfo fenfu non obvio, quin variatio

fenfus exprimatur faltem ex ipfanatura manifefta

ii

fubjeGe materie , quod in prefenti non contin-

i

hls

git FEjusmodi autem abfurditates, & imperitia

quoad methodum docendi non

poffunt przfumi

ii

de Summo Pontifice.

ieii, (

OsJrcrTUR s. NecexScriptura, necex

ii

t d

traditione poteft oftendi ullus textus, in quo

Ecclefiz relinquatur poteftas determinandi ma-

vjj

lu

teriam & formam Sacramentorum in fpecie infi-

ma;

ergo hzc poteftas non datur.

"r

2

tiy "!

Si Ecclefia haberet hanc poteftatem ma-

teriam & formam fic determinandi, haberet etiam

s

poteftatem eam jam femel determinatam mutan-

"r

di.

ILi

Ü

Sed hoc non poteft dici.

ergo.

Min. prob.

It |

non habetur exemplum, quód materiam aut for-

mam ab Ecclefia determinatam mutaverit.

1 m

PT

3. SiEcclefia haberet hanc poteftatem, fru-

ts

ftra Patres in ejusmodi Queftionibus monuiffent

recurrendum ad Matrices feu Zpoflolicas Ecclefias,

Afj

Sed

& f

uþi Qifcere opvortet Ritus Sacramentorum.

A

hoc

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 155

Po*ï.

hoc non poteft dici.

ergo.

Maj. prob. quia etfi

ln

alicubi fuerit diverfa obfervantia, potuiflet fem-

D

per refponderi, eam fundari in aliqua particulari

u

determinatione Ecclefie, vel alicujus Summi

k

Pontificis.

3

RrsPoNDEO. n.a. QuiaScriptura in plu-

TU n

ribus locis oftendit, Apoftolos circa ritus Sacra-

de Diim

mentorum varia ordinaffe, qus non fuerunt de-

At

terminata à Chrifto.

Sic D. Paulus poftquam

B n

I.Cor. 1r, varia determinaverat circa Ceenam

Xf

Dominicam, addit: Cetera, cum venero, difbonam.

Verüt

Ley:ult.

Et D. Jacobus in Ep. c.5. ubi agit

ll

de Ritu in Extrema Unctione adhibendo, non

L OQDR

dicit, eum fe accepiffe à Chrifto, prout hoc dicit

d

D. Paulus l.c. circa fubftantialia Euchariftize, ubi

La

ait v.23. Ego enüm accepi à Domino , quod & tradi-

di vobis.

Circa Sacramentum autem Ponitentie

i

ü

idem videtur fatis manifefté colligi ex generali

textu: Sicut mifit me Pater, C ego mütto vos, quo-

10

N

Tt

vum vemiferitis peccata remittuntur eis; hoc eft, eo

i

modo & ea conditione, quo vos determinaveritis

congruenter ad fubftantiam actus.

Et]Joan. 16.

Chriftus ad Apoftolos dicit: 44dbuc multa babeo

Mp

«obis dicere , fed mon pote[lis portare snodo ; citm. autem

yndi

svenerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem «veri-

p

Latem, ille de meo accipiet , & annuntiabit vobis. Et

m

| M:

Joan. 17. ad Patrem dicit: v. 18. Sicut tu me mifi-

li. in mundum,, ita & ego mifi eos in mundums; hoc

vat.

eft, cum eadem poteftate, in quibus nihil eftde-

terminatum à Chrifto.

J

"Iraditio etiam oftendit,

sf

actu fuiffe praCticatam eam poteftatem ab Eccle-

fia

Huc reduci poteft divifio Diaconatus in

u^

.tonü-**ï

quinque Inferiores Ordines, nempe in Subdiaco-

W

j

natum

154

/|DISPUTATIO IL

y n

natum & Quatuor minores Ordines, qui funt

w

1

j

nihil aliud juxta D. Thomam, quàm divifio Sa-

cramenti, & poteftatis Diaconalis, prout Concl.

yo

2. Prob. 2. oftenfum eft ex D. Thoma, & D. Bo-

ul

naventura,

"m

Huc etiam pertinet ille textus Dio-

nyfii c. 1. de Hierarch. Eccl. ubi author illius li-

x'lh

[

bri fic fcribit: Prami Sacerdotalis muneris Duces xi-

j

Qu

Jibilibus fignis celeftia Sacramenta. texuerunt , &?. par-

silii

tm fcriptis , partim mon fcriptis

ml

tradiderunt.

7?/Zitutionibus nobis

J d

"d 2. dift. Haberet hanc poteftatem ficmu-

Ef

La.44]. Validé.c. fic mutandi licité. f/ubd. pro cafü

rf

gl

neceffitatis. c. pro arbitrio puro. n. non enim

bene ac licité Ecclefia uteretur fua hac potefta-

LA

[

l

..

4 Ü

te, fi fine gravi caufa neceflitatis mutaret talia

ER

jam femel conítituta figna Symbolica Ecclefiz,

N N

ex quibus tam perfpicué relucet & uniformis Ec-

t n

clefi&'univerfalitas, & uniformis Ecclefiz anti-

ginrd

quitas.

ld 3. n. Mmqj.

EW

Quia Patres femper remife-

$

LIL

runtad Romanam potiffimum Ecclefiam , in qua

N

jam H. Seculo , haud dubié ex determinatione

hi

li

P

D. Petri, aut primorum Pontificum , fatis ex-

acté reperiebantur determinate materie & for-

Maq

me Sacramentorum etiam quoad fpeciem infi-

iinpij

A

i

mam; fi enim exa&té confiderentur origines Ri-

u

tuum Sacramentalium , qui nunc obfervantur in

REt (

l)l

Latina Ecclefia, apparet, quód à ritu primevo

A s

Roman:s Ecclefie , qui jam à II. vel III. Seculo

IDWW

viguit, defcendant, prout in Ceremoniali & Ri-

EC

tuali Epifcoporum à Cantelmo edito apparet.

mllampu,

- OsB]grcrTUR 6. . Si Ecclefia haberet pote-

It

ftatem determinandi materiam & formam Sacra-

vfW

mento-

l

DE MATER. ET FORMA SACRAM. I55

Ü

h

mentorum quoad fpeciem infimam, fequeretur,

L

quód Ecclefia poffet mutare fubftantiam Sacra-

n

mentorum. Sed hoc eft falfum.

ergo. Mim.

ij

st

patet. ex Trident. Seff. 2 1. c. 2. ubi dicitur : S. Sy-

modus declarat, banc poteflatem perpetub in Ecclefia

ii

fui[fe , ut in Sacramentorum difpenjatione .faloa illorum

lo

fübftantia ea. Tatueret , oel mutaret , que fufcipientium

Z 8!0'

utilitati , feu ipforum Sacramentorum «enerationi pro

DT

rerum , temporum , g locorum varietate magis expedi-

ve judicaret.

Maj. patet ad fubftantiam Sacramen-

Lom.

torum pertinet qualibet pars ex opere operato

1 Cf

collativa gratis, Sed ejusmodi partem poffet

JLenm

mutare Ecclefia.

ergo.

widh

2.

4

AdSacramentorum fubftantiam pertinet,

effe inftitutum à Chrifto.

Sed hoc poffet facere

I

(rni

Eeclefia, ut illud effetinftitutum à Chrifto, quod

revera inítitutum non eft.

ergo.

Min. patet

[v a

quod non eft determinatum à Chrifto, etiamno

eft inftitutum à Chrifto.

"

mlb

ag

3.

Si quis in homine poneret corpus fpecie

ITH

diverfum, vel animam fpecie diverfíam fpecie

quantumvis infima, ille mutaret fübftantiam rei.

tise

il

Ergo etiam qui mutat materiam &formam Sacra-

mentorum füb fpecie infima, mutat fubftantiam

ab

Sacramentorum.

ts

REesPoNpDEo n. Mgj. ad prob. difc. Ad fub;

at

i p

ftantiam Sacramentorum pertinet quzlibet pars

fs

pro ea temporis differentia , pro qua determina-

od

tur ab Ecclefia ad effe partis. c. pertinet ad fub-

L

ftantiam pro alia temporis differentia, pro qua

non determinatur ad effe partis. n. Suppono ex

d

Philofophia, quód tota moralia fucceffiva ha-

mnafï :

beant

i

156

DPSPUTATIO IL

beant fuas partes effentiales difperfas in variis dif-

J'lüæ:d

ferentiis temporum; fic enim annus, qui eft to-

gl

vt

tum fucceffivum morale, fuas partes effentiales

habet in diverfis temporibus; neque ex eo,quód

p

giat.

unaejus pars, v. g. Januarius pergat ad finem,

aut definat; etiam annus perget ad finem, aut

lii

definet.

i, U

Neque exeo, quód December prinum

exfpectetur, fequitur, quod exfpe&tetur prefens

ïpe&jva«

annus; cujus Januarius & December eft pars.

vt

Eodem modo dico, quód Sacramenta Ecclefie

atl

ex fuppolitione, quód materia & forma fub fpe-

avl

cie infima fit reli&ta à Chrifto determinationi Ec-

s

clefie, fint aliquod totum fücceffivum, ita ut

gt

BA

ex intentione Chrifti habeant diverfis tempori-

bus diverfas partes materiales collativas gratiz.

n r

DICO:. Materiales: quia tam materia quam

ii n

QT

forma Sacramentorum in ordine ad formale Sa-

cramentorum, hoceft, in ordine ad virtutem

j dmi

pI

collativam gratic fe habent tantüm materialiter,

ficut tam forma quàm materia propofitionis vel

f

definitionis eft materiale Syllogifmi, & tam ma-

1g

teria quàm forma corporis in ratione corporis eft

jni

l

1materiale hominis.

Itaque ficut in toto fucceffi-

ii

vo fubítantia rei, nempe Annus, Respublica,

1 a

Arbor, Mundus, Univerfum &c. femper quoad

ln

fubftantiam manet eadem, ita etiam Sacramenta

Din

n i

quoad fubítantiam manent eadem, etíi partes

u

€t[v- (

etiam eífentizles in hoc toto fucceffivo muten-

älïlïfæ

Til

tur, quia talis eft natura totius fucceffivi, utto-

Vj

u

tum confiftat in pcrpetua mutatione partium,

ile

K

vel faltem compatiatur fucceffionem - partium,

Vs

dummodo maneat una ratio totius, qualis eft in

umx

Sacramentis voluntas Chrifti, & virtus collativa

Em

gratie,

!

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

157

:

gratie, & ratio generica figni alicujus fpecifici,

lib

licét ea una ratio fucceffivé informet diverfas

Is

partes materie, ficut anima hominis, vel arbo-

"M

ris, vel anni fucceffivé informat diverfas partes

*J.em

materiv.

VMU

|

"Ad ». dift. Ad fubítantiam Sacramenti per-

]

tinet, ut fit inftitutum à Chrifto inftitutione re-

1f

fpeGtiva diverfarum partium materialium pro di-

dy

verfitate locorum & temporum.c. inftitutione

Ecclgiz

refpe&tiva femper earumdem partium. n.. ficut

D

nim Inftitutor alicujus Religiofi Ordinis poteft

Q

pro diverfo tempore exigere diverfas conftitu-

2

tiones & diverfos ftatus voluntate & objecto ma-

r

teriali manente in eftimatione morali eodem, ita

T0

etiam Chriftus in Sacramentis a fe inftitutis fub

m

aliqua ratione generica potuit pro diverfis tem-

mj

poribus aut locis exigere diverfas partes materia-

D

les, determinandasS judicio Ecclefiz.

r

ZAd 3. n. a.

Quoad r. memb. id enim a&u

ii

fit in omnibus compofitis plantarum & anima-

p

lium, ut partes materiales perpetuó mutentur

fubftantialiter, etfi totum non cenfeatur fubftan-

gt

aol

tialiter mutatum effe, dummodo faltem maneat

eadeni anima. plant?,

animalis vel hominis.

Md

a

[

Oftendi enim in Philofophia, quód etiam com-

N

pofita naturalia fint aliquod totum fucceffivum

fucceffione diverfarum partium materialium. Sic

?

ü

ce([WO j]

enim funt alie partes in femine velfurculo arbo-

ris, &ipfà arbore; aliz in embrione, aliz in cor-

lECqu

i f

pore perfecto ,. quamvis omnes partes adgenite

fint informate anima plante, animalis, vel ho-

mf

minis. - Hinc, cum in Sacramentis ex intentione

i q 1]

Chrifti in diverfis partibus ab Ecclefia determina-

Qu

h

tig

158

DISPUTATIO II.

TU

4 im

tis femper per modum animg perpetue maneat

virtus collativa grati&, femper manet fubftantia

;ndizmï

Sacramenti eadem. — Et poterit potiüs invertiar-

D

011!01

gumentum.

Idem manet quoad fübftantiam ani-

g

mal, homo, vivens, etfi mutentur fucceffivé

partes materiàles totius compofiti etiam fpecie.

gi, i

m

Ergo etiam manebit fübftantia Sacramenti, dum-

modo maneat eadem anima , nempe virtus Sacra-

qu u

ia

mentalis, que informat partes materic fücceffive

diverfas.

a/b D.

Ql

OBJICITUR 7

'Si daretur in Ecclefia lhæc

Fanirht

poteftas , non polfet efficaciter identitas Sacra-

Vil d

mentorumin moderna & antiqua Ecclefia contra

[

T

hereticosprobari Sed hoc eftabfürdum. ergo.

Dd

2.

Si in Ecclefia daretur hec poteftas, pof-

jrnm

fet etiam ab Ecclefia ad valorem Confecrationis

determinari folus panis Azyntus, vel folum vi-

i t

tid.

num Italicum, aut Burgundicum.

Sed hoc eft

1 d

abfurdum.

ergo.

XUHUS Amh*

RzsPONDEO. n. Maj Quia ex hoc ipfo

& m

faciliüs oftendituridentitasSacramentorum quoad

T

fübítantiam, dum contra hereticos oítenditur,

zil

in omnibus feptem Sacramentis aliqua praidicata

duj

tanquam immobilia fpe&tari poffe, que habeant

lp

promiffionem gratiz.

Va

d 2. n. Mgj.

uia ex traditione conftat,

g

quod Chriftus materiam hujus Sacrameni jam

tll

determinaverit in fpecie infima, ita ut pofitivé

"n EE*IJIE

noluerit fieri aliam determinationem. mágis fpe-

al

eificam circa varias panum aut vinorum fpecies

diverfas in confideratione phyfica.

Idque etiam

ïf'ülrid,w

"d (

egif-

ä priori conftat, quia imprudenter Chriftus

let,

(ähfmm]&

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 159

i

fet, fi reliquiffet Ecclefis& poteftátem reftrin-

DN

gendi ad materias non ubivis in Regionibus ob-

n

vias.

ln

Os J[CIT'UR 8.. In Matrimonio per Tri-

.

!

nf

]

dentinum non fuit determinata materia Sacra-

R

r

jl

menti, fed tantüm fuit irritatus contractus Ma-

M

trimonii clandeftini in ratione contra&tus civilis,

Ils

quod etiam potuit fieri per leges civiles. |Ergo

?flcæäï:

faltem ex hoc Sacramento non probatur illa po-

teftas Ecclefiz.

Tridentinum docet Seff. 14.

Hfr h

Can. 7. materiam Sacramenti Ponitentie jam efTe

MA

determinatam à Chrifto quoad fpeciem infimam.

t

Ergo nihil determinandum relinquitur Ecclefiz.

n

D

"Int. prob. "Tridentinum fic habet: Si quis dixerit,

in Sacramento Penitentie ad Remüfionein peccatorum

a

nece[Jarium mon e[fe jure divino , confiteri omnia &2

f

Áin

Jingula peccata mortalia, etiam occulta, &2 que funt

contra duo ultima Decalogi pracepta, & circum[lan-

iocd

üas, que peccati [peciem mutant ;

anatbema fi.

3. Nullus Authorum docet, quod poteftas Ec-

clefie determinandi materiam & formam Sacra-

i

u

mentorum quoad fpeciem infimam fe extendat

ofteit

etiam ad Sacramentum Poenitenti*. ergo hoc

at

non poteft admitti.

RESPONDEO. n.à.

Si enim Tridentinum

" l]

tantum voluiffet irritare Matrimonia clandeftina

pne i

in ratione cohtra&us civilis, idem potuiffetfieri

per folas Leges civiles ita connivente Ecclefia,

Ts

u

prefertim fi fola Benedi&io Ecclefie conftituit

formam hujus Sacramenti; fic enim facilé difcer-

em o

OUU

neretur id, quod in Matrimonio Sacrum, & quod

profanumeft. «Cüm ergo Ecclefia nunquam banc

. W

r id

«ü

poteítatem in Imperatoribus vel Regibus agno-

verit,

160

DISPUTATIO

lI,

ii

verit, inferendum eft, Eam hunc contra&um

Ju

irritáffe non in ratione contra&us civilis, fed in

YU

j

ratione materie Sacramentalis, qualis per fe effet

] w**anï

omnis contractus materialis jure nature liber &

,,,,,

T

validusindependenter ab ulla difpofitione Le

SU

ummhü&

civilium.

gulat.

um

"d 9. n.a. ad prob. diftt. Docet, jüre divino

EH

neceffarium effe, confiteri omnia & fingula pec-

Mu

cata, & circumftantias fpeciem mutantes, modo

agl

tamen pro congruentia temporum & perfonarum

ii

ab Ecclefia determinandó. c. modo per Chriftum

determinato quoad fpeciem infimam.n. hauddu-

u

Faf

bié perfe&tio hujus Sacramenti ex natura füz in-

xl

fütutionis exigit, ut, quantum ftátus Ecclefie

t

& conditio perfonarum admittit, diftin&iffime

f (

numerus & circumftantie fpeciem mutantes in

Yil d

confeffione exprimantur, & hinc jus divinum in

tilis (

adu primo fpeGatum femper tendit ad perfe-

iyetet

Gum, & pro ftatu Ecclefiz perfe&o femper ex-

]

igit modum diftin&tiffimum confeffionis, ac con-

fequenter confeffionem non folum formaliter,

al

Vil

fed etiam materialiter integram ; quia tamen in

exprimendo numero & fpecie peccatorum datur

Vtrdtg

RE

latitudo, & fpecies ac numeri peccatorum non

femper adeó enucleáté primis Seculis fuerunt

ïmmä

P

expenfe, acinculcate populo, przfertim circa

peccata dubia, & numeros a&uum internorum,

.'iïäläm! i

& fpecies infimas , non repugnat menti Concilii

ln

Tridentini, fi dicatur, femper quidem omnia &

" Ri

fingula peccata & circumftantias fpeciem mutan-

t

tes fuifle materiam confeflionis, fed fub modo

MS:ME

Tagis generico.

'Emæn

hd

.

Vrl

J

-

DE MATER. ET FORMA SACRAM. IÓI1

d 3. n.a

Tl

Hallerius enim Anno 1739. cum

Approbatione Magiftri S. Palatii Rom: recufus

i

i

in preftantiflIpo fuo Opere de Ordinationibus.

li

tom. 2. Se&. 2. c. 9. n. 53. & 54. fic fcribit: "Ex

wþm

?

$

omnibus, quze fufe explicuimus, evidenter

Y

»

conftat, varia circa materiam formamque Sa-

il W

D

?

cramenti Ordinis áddita effe, & immutatas

»

nec per univerfam Ecclefiam ufurpari easdem

hum

1 t

omnino materias, aut easdem formas.

Hoc

pf

EU

autem quomodo fieri poffit, alicui videbátur

D)

ert

impoffibile. Verüm fic Chriftus potuit infti-

o

»

tuerequasdam materias, ut rationem commu-

mdi

»

nem materie prefcriberet, ac determinatio-

ld

»

nem Ecclefie relinqueret, v.g. materiam Sa-

-

»

cramenti Peenitentize Chriftus peccata jurisdi-

furts

&ioni Confeffarii ac cognitioni propria effe

fumm

voluit; ut autem hzc vel illa peccata, hujus

vel illius Confeffarii cognitioni ac jurisdictioni

l peä

»

relinquerentur, vel ad majus tribunal referren-

ld

»

tur, arbitrio Ecclefiz reliquit. --

Cur autem

N

od

in his potius Sacramentis (Penitentia, Matri-

»

monio, & Ordine) quàm in ceteris, Chriftus

j t

»

materie determinationem arbitrio Ecclefiz re-

jonné

»

liquerit, ratio eft; quiareliquorum Sacramen-

vatonut:

»

torum materie fuünt res quedam phyfice , in

aol i

»

quas res phyficas Ecclefia nullam habet autho-

pïæïertïüx

ritatem, at przedictorum Sacramentorum ma-

n n

»

terive funt res morales, qux ab Ecclefiz judi-.

pl

»

cio pendent.

Et n.57. Negandum ergo eft,

od

»

u

materias Sacramentorum Penitentie, .Ordi-

i

»n

nis ,

ac Matrimonii

ab Ecclefia vatiatas

h f&dL

»

effe in ea ratione formali, fecundum quàm

»

à ChriítoinftitutzefuntSacramentorum iftorum:

D.mort Tra&, de Sacram. in gen.

L

d-

162

DISPUTATIO II.

1u

materie, quamvis materialiter, ut itä dicam

L

Ji

pzmt

»

H

& "d

,» variate fuerint.

DicEss: Ha

llerius hoc ipfo in loco pro ex-

j

m 301

emplo, quód Ecclefia poffit determinare máte-

riam & formam Peoenitentie, ponit refervatio-

gifiun

3 n

nem peccatorum, vi cujus in una Dicce(i aliqua

peccata fünt refervata, in alia non.

Sed hoc

Rnl

non fervit ad intentum. . Si enim exinde poffet

g p

erui poteftas determinandi materiam Poenitentie

rigt,

in fpecie infima, fequeretur, quód etiam Epifco-

hat

[

pi habeant poteftatem determinandi materiam

Ponitentie in fpecie infima, utpote habentes

poteftatem refervandi fibi peccata; quod tamen

nemo dixerit.

Ergo.

V m

REsPONDEO.

Hallerium, quantum de

d

'ejus mente conjici poteft, fic poffe intelligi,

quód ex ejusmodi praxi peccata refervandi, tan-

tüm indirecté colligat poteftatem Ecclefiz, de-

KL ]

terminandi materiam poenitentia quoad modum

m

confeffionis in fpecie infima. Multi enim Au-

Mu

thores docent, quód petens Abíolutionem à

j

refervatis, fi confiteatur ipfi Superiori refervan-

dl

ti, poffe confiteri fola peccata refervata, non

t

eonfitendo alia peccata.

Quz fententia, fi effet

d

vera, haud dubié indicaret, in Ecclefia eoipfo,

Mi

quód tfibuat Superioribus poteftatem fic refer-

vandi, habere poteftatem determinandi in parti-

1

i

l

MHL [

cularibus .circumftantiis modum confeflionis,

quz eft materia Sacramenti.

Imoó in cafü, quo

P

us

adiri non poteft Superior, Sotus, Corduba,

Gabriel,

toninus, Palaus, Diana, prout Bu-

ET

fenbaum de Confeff. dub. 4. n. 2. refert, docent,

DIcy

e Confeffario inferiori exponi

:'maa Qu

ä- poenitente po.

fola

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 163

Ll

fola peccata non refervata.

Quz fententia, fi

iterum vera effet, denuó probaret, ex potefta-

Ut n

gu

te, quam Ecclefia tribuit, refervandi peccata

inferri potfe poteftatem determinandi modum

confeffionis, utpote uno peccato expreffo, al-

W

tero non expreffo in ordine ad Abfolutionem

D

n

omnium peccatorum. Verüm, quia nec prior,

1]

*

li

o

nec pofterior fententia videtur confentanea ve-

ritati, illo exemplo Hazllerii non utor in hac

nf

Quzítione; nobis enim fufficit mens Hallerii.

Tüent

li

R

N

r

QUJESTIO III.

uenam mutatio materice *vel forme obfit Va-

m

lri, aut licte adminifirationi Sa-

f us

cramentorum ?

T t

de, i

( od

D

ICO L. Mutatio fübftantialis materize, aut

forme reddit Sacramentum invalidum.

ein A

PROBATUR.

ia

Ubi tollitür materia, autfor-

ma à Chrifto inftituta, vel ab Ecclefia determi-

s

nata, ibi redditur Sacramentum invalidum. Sed

ATH

ubi datur mutatio fubftantialis materiz aut for-

iil

mz, ibi tollitur talis materia aut forma.

ergo.

du

Maj. patet ; quia füblata unica parte effentiali to-

n i

tius tollitur totum. .. Min. prob. INon poteft dari

ais

fübftantialis mutatio rei fine corruptione illius

o

TEl

Ergo ubi datur fubftantialis mutatio mate-

dl

rig aut forms Sacramentalis, neceflarió tollitur

inateria aut forma.

:

y, U

30

mCOAI « Mutasosdubfiantal iE

ni^

eft illa, qua fit, ut res non amplius comprehen-

jl

;:

.1

jl

NE

2

datug

j

164

DISPUTATIO Il

ss

datur fub fignificato proprio per nomen materiz

;Ieü'O 5

à Chrifto vel Ecclefia determinatz expreffo.

"

PRoBATUR & declaratur in Exemplo. Sic

st

enim materia Baptifmi à Chrifto determinata eft

j d

aqua naturalis; i verb per commixtionem & ope-

g

rationem chymicam vel praxatoriam tranfeat in

dm at

aquam v.g. rofaceam, cerevifiam &c. ejusmodi

i us

aqua non amplius comprehenditur fimpliciter

ao

fuüb nomine aque naturalis , aut aquc fimpliciter

ini!

di&m. ltaque non erit amplius materia valida

r

Sic etiam vinum de vite, & panis

baptifmi.

jadic

triticeus ufualis eft materia Euchariftis.

Siveró

adeó fiat acetofüm vinum, ut amittat fimplici-

D

ter fuum priftinum nomen, & potius compre-

ygutil

hendatur fub nomine aceti, quàm vini, nonerit

ünerit

Simili-

Tden

amplius materia fufficiens Euchariftiz.

ter maffa farine non coc&a nondum habet nomen

UT

panis, & panis coCtus in forma placente, autin

u

forma dulciariorum non comprehenditur fimpli-

citer fub nomine panis; quia poftulando panem,

EIUTU

m

aut vinum, aut aquam nemo afferret ejusmodi

panes, acetofos liquores, aut aquas; itaque

ff r

3 ff

non erunt materia validaSacramentorum. Idem

b

dicendum de aqua ex arboribus fudante, vel ex

-'J.m'æ Ga

floribus exprefía: item de lachrymis, fudore, fa-

[

k

liva &c.

]dem quoque fentiendum deaqua con-

!

?57,!.

gelata, faltem per accidens; quia non eft proxi-

ftti T

mé idonea ad verificandam formam baptifmi:

ego te abluo.

JOTiïäü

t

Ex His autem COLLIGITUR, que fit

enutatio accidentalis materie? lla enim mutatio vo-

Drupr

catur accidentalis, qua nom obftante res adhuc

iij

comprehenditur füb fignificato proprio per no-

Wemm,n

Tnen

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 165

men materie à Chrifto vel Ecclefia determinatee

Ut

nl

expreffo.

Senfus patet ex dictis.

Sicenimfive

)

aqua fit calida, five frigida, five fit pura, five

Wi

feculenta, five fit marina falfa, five fontana

dulcis, adhuc tamen continetur fub fignificato

"*-«A&O

ii

proprio aqux naturalis , & ideo illa mutatio eft

h1

folum accidentalis.

Sic etiam fi vinum folum

Áj

modicé acefcat, ita tamen ut fimpliciter adhuc

Jl

comprehendatur nomine vini, aut fi panis folum

indurefcat, mucefcat &c. tamdiu adhuc erit va-

a Vi

p

lida materia Sacramenti, quamdiu adhuc com-

prehenditur fub nomine panis.

. r

a

t ln

)

DICO HI. Mutatio fubftantialis förmæ eft

T Q

illa, qua tollitur fignificatio & fignificatum ver-

i, W.

borum ex inftitutione Chrifti vel determinatio;

g

ne Ecclefiz requifita.

1

deiatc

11 d

PRonATUR; & declaratur in exemplo.

Sic in Baptifimo forma à Chrifto inftituta confi-

t

T

Fisi

ftit inillis verbis: Ego te baptizo in nomine Patris,

& Filii , &? Spiritus Santti.

Si quis ergo uteretur

AA

X Uty

5 1

aliis verbis, v. g. iftis: Ego te baptizo in nominibus

Patris, & Filii, & Spiritus Santii.

Vel: Ego te&

o

bapiizo in nomine SS. frinitatis. " Vel: Ego te ba-

IQ

ptizo in momine Genitoris, & geniti , && procedentis ab

; i

utroque. Baptifmus non effet validus.

Ratio

d

j

j

eft; quia in prima forma tollitur fignificatio hu-

n

justermini: woMriNr. Per quem fignificatur

u W

authoritas trium Perfonarum una ac indivifa & -

immultiplicabilis, utpote pertinens ad naturam

UR, ]

divinam tribus Perfonis communem.

In fecun-

m

daformatollitur fpecifica proprietas Perfonarum ;

yit f

ex eo enim, quód detur Trinitas Perfonarum,

L 3

non-

n

166

DISPUTATIO II

nondumintelligitür, utrum fe habeant per mo-

gil

dum Patris, & Filiij & Spirati ;

vel utrüm

T.

omnes tres Perfonz fint ita à fe ipfis, Gt nullum

5;;[10[11

agnofcant principium ad intra? . In tertia forma

qiam

tollitur proprietas Spiritus; quia ex eo, quód

g

procedatab utroque, nefcitur, utrum procedat

st

gl

per modum Generationis , ita ut fiat filius fecundo

genitus, vel ütrum procedat per modum Spira-

ul

üionis, ac per modum Spiritus? Similiter foret

mutatio fubftantialis forme, fi quis in Baptifmo

vt

uteretur hac forma Valentinianorum hzretico-

L güffff

rum: Ego te baptizo in nomine ignoti omnium Patris,

vizdi

gt

& in leritate omnium Matre , & in eo, qui defcendit

in. T Efum.

In hac. enim forma iterum tollitur

jl

D

proprietas trium Perfonarum, confiftens in eo,

quód fint ita unius Authoritatis & Confubftan-

quyi

tiales, ut una fitper modum principii, feu Patris:

tpti

altera per modum Geniti, feu Filii: & tertia per

ff

modum Spirati, feu Spiritus, quorum nihil ex-

Ptoyim

primitur in hac forma.

n

Ex nis corrLiGITUR, quid fit mutatio ac-

iil

cidentalis ferme? Mutatio enim accidentalis eft,

1 g

qua non obftante retinctur fignificatio & fignifi-

i

catum verborum ex inítitutione Chrifti, vel ex

atl

determinatione Ecclefi;€ requifita.

'Talis muta-

ia

tio accidentalis in forma baptifmi effet; fi quis

*Jbiümä:1

omitteret pronomen : Kgo.

Velfi quisin forma

«

"l

[

Confecrationis panis: JHoc efl enim Corpus meum,

Mfæ) H

omitteret particulam: enim.

Velfi quis in Ba-

tf

püfmo uteretur terminis fynonimis v.g. dicen-

ly

do: £0 £e abluo in nomine Patris &?c.. vcl fi quis

li

pro hac forma Abfolutionis: Ego te abfolvo à pec-

TT

cati$ tuis ; uteretur hac forma : Ego remiito,. vel

condono

M, D

DE MATER. ET FORMA SACRAM, IS&?

Natalis & alii multi cen-

condono tibi peccata tua.

»'Ei f

fent, etiam hanc mutationem Sacramento Peni-

Ltl

tentiz non fore fübftantialem , fed accidentalem;

m

quibus tamen ego non confentio, fed habeo hanc

iO,q

mutationem pro dubia; quia aliud eft Abfolutio

;

à peccatis relativa ad aliquid przcedens naturá

M

remiffionem peccati, & aliud ipfa condonatio

ln

s

peccati ; Abfolutio enim in ratione a&us judicia-

i

lis, qui eft materiale Sacramenti , folum refpicit

bt

relaxationem rigorofze fatisfa&tionis per fe requi-

&rot

fite , qu: relaxatio quoad reatum fatisfactionis

rigorofe eft aliquid naturà prius ad effe&um Sa-

p Ti

[

cramenti, feu remiffiouem peccati quoadreatum

;

tolli

culpa per infufionem gratiz fanctificantis,

ia

DICO IV.. Materia aut forma dubia eft,

Qd

de qua prudenter dubitari poteft, an contineatur

a

füb fignificato proprio materie aut:forms alio-

V:

ii

quin certz.

Dl

PROBATUR,

& explicatur in exemplis. S1c

fi prudenter dubitari poffit, an cerevifia, velli-

TA

xivium, vel jufculum, vel aqua rofacea fint adeà

mid

tenuia, & limpida, ut prudenter dubitari poffit,

an potius mereantur nomen aque; quàm cerevi-

fiz, jufculi &c. talis materia erit dubia. Idem

WE

Tif

dicendum circa materiam Confecrationis, fi v.g.

dubitari poffit, an vinum potius mereatur no-

lii

quió

men aceéi, velmufH, vel ompbariüi, velaque pe-

ww';

diculofe, feu petiolofe (oet &rudCfGein). — Sic

etiam forma foret dubia in Baptifino fi quis dice-

lg

i

ret: Ego te immergo in aquam in momine Patris &9'c.

vel fi diceret in Latina Ecclefia : Baptizetur fervus

:

Chrifi in nomine Patris C9c. quia to immergi, &

uf

baptizari, non certó retinent eundem fenfum, ac

nf

L 4

for-

148

T

DISPUTïATI'O 1I.

formam Baptifmi certam , a

vl

pud Latinos determi-

natam. ab Ecclefia.

g JC(

DICO V,. Transpofitio cerborum in forma Sa-

yim

[i a

cramentorum inducit mutationem fub[lantialem,quane

do tollit fignificatum aut fignificationem formes

ya

(i

g

alioquin certe. Si veró eam fignificationem vel

fignificatum non tollat, erittantum accidentalis.

jtumy

Ten

PROBATUR, & explicatur in exemplo. Sic

fi baptizans dicat: m nomiüne Patris, & Fili, &

m

Spiritus San&ti ego te baptizo, non erit mutatio füb-

DTf

ip a

ftantialis quia retinetur prorfus idem fenfus.

Idem P. Natalis cenfet, fi confecrans panem in

rl t

Miffa dicat: Hoc Corpus meum eft, in quo tamen

ii

cum P. Natali non fentio; quia videtur fültem

àpltw

dübium , utrum in hac forma fufficienter expri-

Hron

matur trans/ubfiantiatio, íeu actio tranfitiva ab

if v

effe unius ad effe alterius.

Econtra mutatio fub-

ii

Ítantialis erit, fi baptizans dicat: Paíris te ego

yaid

baptizo in momine Filiü, &? Spiritus Santli. « item f

Lt

quis dicat: F ego baptizo te in nomine €$ Patris,

iif

€g Spiritus Santti ; hanc mutationem P. Natalis cen-

fet fubftantialem ; quod etiam ipfe cenfeo, fed ob

JLW]E

"o

aliam rationem; quia etiamfi poflit propofitio ha-

.....

berehuncfenfüm: Ego te baptizo in nomine Filii, &

11

Pairiss Spiritus S.5 attamenin hacipfa formanon

iil

fufhcienter exprimeretur ordo principü ? princi-

fïïf!lï*.?

piati, qus& expreflio videtur pertinere ad valorem

2 (

Sacramenti.. Certé foret hec ultima forma val-

hu

de dubia.

lls

BDECO-VI

Interruptio oerborum mutatio-

2 Q

nem fubftantialem inducit, quando inzeftimatio-

ne morali actio vel omiflio intermedia foletufur-

ml

pari ad fenfum potius abrumpendum, quàm refu-

mendum.

PRo-

Vr

—

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

169

)sdï».m

PRoBATUR, &explicaturinexemplo.

Sic

fi quis in Confecratione poft illa verba: Hoc eff

f()m]av

Corpus ; recitaret integrum Pfalmum , ac dein fub-

, (

jungeret: mewn ; eainterruptio induceret muta-

m

tionem fubftantialem ; quia nemo cenferetur Pfal-

(*wmel

mum ultró interponere, nifi animo abrumpendi,

lls

& complendi.

a

Écontra fi quis diceret : Hoc quod efl creatu-

^i

ya viliffma , efl Corpus meum; forma eflet dubia

Ff

ob concurrentem fimul variationem fenfus; du-

ff

bium enim eft, utrum particula demonftrativa

T0 I

boc fit tantum demonftrativa panis, vel etiam

Vg

Corporis Chrifti

In forma autem Baptifmi, fi

t l

quis.poft verba: Kgo.te baptizo; garrientibus ac-

M em

clamaret: Silete. ac dein pergeret: im nomine Pa-

TniUT]

zrisC9c. vel fi in medio forme fternutaret

ea

I001)

interruptio cenferetur tantum accidentalis muta-

W!M

tio; quia ab omnibus intelligeretur, e

eam . actio-

j

nem intermediam non affumi animo fenfum ab-

dU

vumpendi, fedrefumendi, & complendi.

Idem

WW

contingeret, fi quis fübito prorumpentem é na-

2 d

ribus fangumem ftrophiolo obítrueret in medio

formæ

ynlü

n

z DICO VII.

Omiffo verborum ca ufat muta-

Q onk

tionem fubftantialem, quando tollit fenfum ex

W U !

intentione Chrifti , vel ex determinatione Eccle-

Th

fie completum formz aliunde certa.

j ft

PRoBATUR, & explicatur in exemplo. Sic

fi quis in forma Baptifmi omitteret unam Perfo-

nam, ea omiflio induceret mutationem fubftan-

nim E

ynd

tialem

Idem contingeret, fi quis omitteret in

vel.in' forma

jl

forma Baptifini. particulam :

£e;

Confecrationis particulas demonftrativas : bot,

D qW

D

Ls

:'ü.u

;

P

170

DISPUTATIO

II.

bic.

DriprMvs Alexandrinus , qui fcripfit cir-

Q

ca annum 36o. in 1. 2. de Spiritu San&to, fic fcri-

bit: Si quis ita baptizare conetur , ut unum de pradi-

Ü 50!

Gis nominibus (Patris, Filii, vel Spiritus Sancti )

pretermittat ,. fine perfettione. baptizabit.

Hoc eft,

gt

invalidé.

FE

DICO VIII.

Additio «erborum caufat mu-

TroDU

tationem fübftantialem, quando tollit fenfum

r d

forme per modum propofitionis doctrinalis, ex-

oftodt

plicative verborum, animo introducendi no«

bä [: E-Z '

slb

vum ritum in Ecclefiam; non autem caufat mu-

tationem fübftantialem, quando additio folum

ag

1200

fit animo explicandi mentem loquentis per mo-

dum propofitionis incidentis feu Parenthefis.

d

Sic

i o

PRoBATUR & explicatur in exemplis.

mutatio erit fubítantialis, fi Arrianus animo in-

üee

troducendi novam doéctrinam explicativam ver-

d n

borum baptismi dicat: Fgo te baptizo in nomine Pa«

AUr

ao

tris majoris , & Filii minoris ($c. velfidicat: Ego

te baptizo in nomine Patris per Filiumin Spiritu Santto ;

u Eca

fic enim collatum baptismum effe irritum , mira-

AR d

culo comprobatum fuiffe refert Theodorus Le-

TAU

&or 1. 9. Hift. Ecclef.

» Deuterius, inquit, Arria-

hn

ie

dul

» norum ápud Conttantinopolim Epifcopus, cüm

W [W

quemdam BARBA M fic dictum baptizaret, au-

» us eít inter baptizandum dicere : Baptizetur

tris

Eul

» Barba in nomine Patris per Filium in Spiritu S. qui-

W

» bus diétis aqua, que in pifcina (baptizatorio)

W

» €rat, ftatim evaànuit.

Barba veró confeftim

Iu

Idem

» inde effugiens rem cun&tis declaravit. *

h

A,b

docet S, Thomas p. 3. q. 60. a. 8. c. ubi ait: , Si

f

b

» bajtizans intendat per hujusmodi additionem

ULUHQD

» V&l diminutionem alium ritum inducere, qui

dj

» non

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

171

j

l

[

, non fit ab Ecclefia receptus, non videtur per-

)1

fici Sacramentum ; quia non videtur, quód in-

i

», tendat facere id, quod facit Ecclefia. *

Que

Mi

s

verba S. Do&oris fic intelligenda funt, ut animus

t

introducendi novum ritum fit fimul animus inge-

nerandi aliorum mentibus fenfum explicativum

d

erroneum forma.

$i enim tantüm fiat additio

l ia

per modum parenthefis, qua loquens precifé

13]5, D]

oftendere intendat, quo fenfu ipfe intelligat ver-

d g

ba form: , ita tamen, ut formam intendat relin-

f m

quere in fuo fenfu à Chrifto & Ecclefia intento,

t ülum

fua opinione ambiguo, talis additio non induce-

Ita

ym

ret mutationem fübftantialem verborum.

3ds

colligitur ex s. AUGUSsTINO l.6. de baptifmo

j

contra Donatift. c. »5. ubi refutans alios , qui in

i

tali cafu cenfebant baptismum invalidum, fic fcri-

Wil

bit: ,Si non fan&tificatur aqua, cüm aliqua er-

i

?»

roris verba per imperitiam peccator effundit,

u a

»

multi non folüm mali, fed etiam boni fratres

TLT

»

in ipfa Ecclefia non fanctificant aquam. Mul-

ia

?

)

torum enim preces emendantur quotidie , fi

»

doctioribus fuerint recitate , & multa in eis

m

IU

j

»

reperiuntur contra catholicam fidem.

Nun-

»

quid, fi manifeftarentur aliqui baptizati, cüm il-

a

n

D

lg preces dicte fuper aquam fuiffent , juberen-

( ol

»

tur denuó baptizari? quidita ? quia plerum-

$n

»

que precis vitium füperat precantis affectus:

j

D

& quia certa illa Evangelica verba, finé quibus

ü)

n ao

?

non poteft baptismus confecrari, tantum va-

»

lent, ut per illa fic evacuentur, quzcunque in

yairi

c, i

prece vitiofa contra regulam fidei dicuntur,

»

quemadmodum demonium Chrifti nomine ex-

061 äda'

cluditur.

Nam utique hzreticus fi afferat pre-

n

»cem

DISPUTATIO II

L

172

»

cem vitiofam , nec habeat bonum charitatis af-

gl

fectum, quo pottilla imperitia fuperari. - - -

T

»

áfferat etiam , Ut fieri folet

aliquam precem,

Ti l ]i

»

in qua loquatur contra regulam fidei,

(multi

yrn

»

quippe irruunt in preces non folüm abi imperi-

din o

»

tis loquacibus, fed etiam ab hzreticis compo-

geret

»

fitas; & per ignorantie fimplicitatem , non eas

q[ Piü?

»

valentes dlfcernere, utuntur eis, arbitrantes,

canæ&«

»

quód bone fint.) NNec tamen quodin eis per-

n

»

verfum eft, evacuat illa, que ibirecta funt, fed

PT

»

ab eis potiüs evacuatur, ficut in ipfo homine

»

bonz fpei & probabilis fidei, fed tamen homi-

(0

ia

ne, fi quid aliter fapit, non inde evacuantur,

D

quz recté fapit, donec ei Deusrevelet, & quod

ii

A It

»

aliter fapit. *

fLoro

Ex nrs Pn1NcIPIIS colligitur, baptifmum

fore validum, non obftante additione, fi quis ita

Tiv

QO

baptizet: Egote baptizo in nomine Pams omnipoten-

üis, & Filii ejus Unigeniti, & Spiritüs Santti Paracleti.

MOTV

vel fi fic baptizaret:

Ego te baptizo in nomine Pa-

u

tris, 6g')l"zlzz, &j Spiritis S. &? B. 'irgo te adjwvet ; in

il

neutro enim cafu tollitur per additionem fenfus

db

à Chrifto vel Ecclefia intentus.

Econtra fi quis

N&'Hldl

ita baptizaret :

Ego te baptizo in nomine Patris , &

ia

l

h

j

Piü, g Spiritás Santti, & B. Virginis Mamæ, cen-

alcu 1 d

ferem baptifmum effe 1nva11dum, quia, licét ba-

Cü[.m

ptizans poffit habere intentionem fumendi hunc

rb

terminum, Zn nomine ; &quivocé refpectu trium

4€[f b(

perfonarum & B. Virginis, ita ut refpe&tu trium

KU i

perfonarum per hunc terminum intelligat idem

ac, autboritate trium perfonarum; & refpectu B.

Slits

Ima Qn l,

Virginis hunc. terminum fumat appellativé &

invocatorié: re ipfa tamen in fenfu obvio ea

P'Wur

&qui

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

173

Inn

squivocatio non exprimitur, nec ea eft fenfibi-

[l

lis; fed potiüs propofitio, üt jacet, importat fen-

p

fum hujus termini eundem & fignificationem uni-

) (mtüü

vocam; adeoque ea additio tollit in fenfu obvio

Idem con-

?impeg'.

fenfum forme à Chrifto intentum.

lt

tingeret, fi quis poft verba confecrationis : boc

,MhA j

eft corpus meum ; per modum propofitionis expli-

Bimmg

cativee & conítructive verborum adderet hec

It

inb i

verba: cujus figuram bíc in altari prafentamus , vel:

quod de celo fumptum eft vel quod ubique eft.

Domi

|on-

JDICO IX. Corruptio verborum forme, quan-

doin fenfu verborum obvio ac fenfibili non relin-

Va

Mi

quit fenfum à Chrifto, & Ecclefia intentum, in-

ducit mutationem fubftantialem.

$i veró in

g

fenfu obvio acfenfibili non mutat fenfum à Chri-

fto & Ecclefia intentum, tantum inducit mutatio-

[iità

nem accidentalem.

mj

Prd

Sic

PRosnATUR & explicatur in exemplo.

i P

fi quis v. gr. ex imperitia, vel ex lapfu & przci-

ol

pitantia àut balbutie lingue in baptismo dicat:

m

Kgo te baptizo in nomine Matris , &2 Filüi, & Spiritüs

*

mig

Santi. velíidicat: Ego te baptizor in nomine Patris

uj

&? Füu ? Spiritüs Santti.

Baptismus non effet

lr t

validus, etfi in animo nec haberet, nec intende-

i.

ret fenfüm erroneum ;5 quia in fenfu verborum

nai

obvio fenfus à Chrifto intentus ne quidem dubié

[pefmt'

eflet fenfibilis, nifi tantüm ex intentione lo-

j

quentis aliunde mota.

Idem.dicendum foret, fi

yelig

quis baptizaret ex imperitia lingue latince füb hac

us

forma: Ego te baptizo in nomine Patrie , & Filie,

& Spiritás Santti.

Licét enim ille intenderet ba-

g

ptizare ritu catholico, ea tameri intentio, & fen-

oDl 0

us

-

n

174

DISPUTA'TTO fk

fus à Chrifto intentus, nonexprimeretur per ipfa

il

verba, ne quidem ambigué.

ldhibi*: f

hui

Econtra fi quis ex imperitia linguz latine

m

baptizaret fub hac forma: Epgote baptizo in nomine

iW

patria & filia & Spiritu Jantta; ille baptismus effet

[l pïæ

validus; quia fenfus à Chrifto intentus effet fen-

n

fibilis ex ipfa imperitia verborum.

Ita refpon-

fioyi)

dit Zacharias Papa S. Bonifacio Archiepifcopo

ii

Moguntino, quiilli retulerat , quod in Bavaria

p

quidam facerdos fic baptizaverit, prout habetur

"d

in Epiftolis hujus S. Martyris, & refertur in c.

od

Retulerunt 86. de Confecr. dift. 4.. his verbis:

?sbüj u

» Retulerunt nuntii tui ,. quód fuerit in eadem

» Provinciá ( Bojari?) facerdos , qui latinam lin-

Vpiti,

ällï [|

» guam penitüs ignorabat, & , dum baptizaret,

jl

((

» nefciens latini eloquii, infringens linguam di-

ts

» Ceret: JBaptixo te in nomine patria, & filia , &

hod

Spiritu Santta.

Ac per hoc tua Reverenda Fra-

»

ternitas confideravit eos rebaptizare.

Sed

&t

TT

»

San&iflime Frater, fi ille, qui baptizavit, non

»

errorem introducens aut herefim, fed pro fola

hh di

r

»

ignorantia Romane locutionis infringendo lin-

guam, ütfupra fati fumus, baptizans dixilfet,

At

D

»

A

j

t

non poffumus confentire, ut denuó baptizen-

EE

Eodem modo refpondit Stephanus II.

&L

annó 754. prout refertur Tom.II. Concil. Gal-

D

[

)8N

ii

li& ad baptifmum collatum fuüb.hac forma: /n

nomine Patris mergo, & Filü mergo, Cg9 Spiritüs S.

4 T

(;

TL s

mergo. — Infantes illi, inquit Papa c. r4. quos bafti-

zavit , lictt rufticé , quia in nomine SS. Trinitatis funt

Qs

NI

bapiisati , in eo permaneant baptifiuo.

Dito

colla-

T

DICO X. Peccat mortaliter, qui in

B (l

tione

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

175

t

AUL

tione Sacramentorum extra. cafum neceflitatis

adhibet materiam vel formam dubiam.

"

n

PRoBATUR r. ex illo S. Auguftini l. . de

A

baptismo c. 3. graviter peccaret in rebus ad fa-

]utem pertinentibus vel eo folo, quód certis in-

certa preponeret.

PROBATUR 2. ex damnatione hujus propo-

r

lT

fitionis per Innocentium Xl. , Non eft illicitum

» in Sacramentis conferendis fequi opinionem

13

d

» probabilem de valore Sacramenti relicta tutio-

s re, nifi id vetet lex , conventio aut periculum

ii

: Nels!

» gravis damni incurrendi. Hinc fententia pro-

» babili tantüm utendum non eft in collatione

n as

n p

» baptifmni, Ordinis Sacerdotalis , aut Epifco-

» palis. *

bl

DICO Xl

Peccat mortaliter, qui utere-

Iya i

tur deliberaté materia velforma etiam folüm ac-

cidentaliter diverfa ab ea, que à Chrifto vel Ec-

o

clefia determinata eft.

Á

PROBATUR.

Ea licentia deliberaté ac ex

gO

inftituto adhibendi materiam vel formam acci-

lnl

dentaliter à prefcripta diverfam non folüm often-

igenþ»e'*f:-

dit contemptum formalem faltem interpretati-

y d&,

vum conftitutionum Ecclefie in re maximi mo-

)b

pL

menti, quales funt ceremonis Sacramentales ob

u

A

uniformitatem fymbolice & characteriftice Ec-

clefie , fed etiam vergeret in notabile dedecus

QU

Ecclefie, quod oriretur ex diverfitate ceremo-

j

;

niarum Sacramentalium juxta cujuslibet privati

M

Miniftri arbitrium.

Irsá

DICO XII. Peccat tamen folim venialiter,

qui in cafu particulari fine plena deliberatioue &

confideratione uteretur materia vel forma acci-

J»

denta-

176

DISPUTATIO IL

]u

dentaliter diverfa, nifi hoc fiat ex habitu per

negligentiam vel infcitiam graviter culpabilem

;ade:zieq

contra& ».

m ]

PROBATUR.

Ejusmodi errores fine plena

:-ggaihuc

deliberatione à Sacerdotibus fine pravo habitu

, ify

PA

commifli etiam ab Amicis Dei in adminiftratione

Sacramentorum fünt moraliter inevitabiles.

iir-

st

sj

go non eft prefumendum, quód Deus füb pec-

7

cato gravi voluerit obligare fuos Miniftros ad

mcma

CONFIRMATUR

evitandos ejusmodi errores.

ex fenfu communi DD. inter quos etiam reperi-

OUU

A

tur P. Natalis l.c. Reg.9. Author alioquin mini-

[

ssts

me amaqs laxitatum.

gt

Solvuntuf Objectiones.

n

Eu

OnjrcrTUR r. contra 1. & 9. Concl.

L

h

Ille, qui alteri promittit fub conditione magnam

ntirc

gratiam, non obligatur promiffario ad implen-

(

dum promiffum, fi vel minimum defit ex parte

conditionis.

ii

Ergo etiam Deus non tenetur ad

W.g

conferendam gratiam Sacramentalem, fi ex parte

titim;

materiz vel formz defit vel minima pars etiam

;ïfftfuügi )

folum accidentalis.

z

£

ANNUN)

2. Aqua congelata folüm accidentaliter di

ET

fert ab aqua fluida, & tamen non fufficit ad valo-

rem Sacramenti.

ergo etiam mutatio accidenta-

ütigy

na

lis circa materiam & formam reddit Sacramentum

n

invalidum.

li

Qd d

3. Vinum congelatum adhuc vere -compfe-

henditur fub fignificato & denominatione vini,

imin

hi

Ergo etiaun aqua congelata adhuc veré compre-

henditurfub fignificato aquaenaturalis, Ergo, fi

Wif

;

f

hon

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

pE

ä!t'l" y

noti eft materia Baptifmi, fequitur, mutationem

UM

accidentalem materie obeffe valori Sacramenti.

ZInt. prob. Vinum congelatum poft Confecratio-

üüeplm

nem adhuc veré refert fpeciem vini.

ergo. ad

Vi

jrob. in fpeciebus vini congelati adhuc remanet,

Ui

"

przfentia Chrifti.

ergo.

j

REsPoNDEo ad r. d. non obligatur, fi vel

Wr

minimum defit pertinens ad effentiam ac fubftan-

Til

UET

tiam conditionis. c. fecüs. n.a. vel/ubd. fi con-

ditio in paétum deducta confi(tat inindivifibili. c.

1

fi noh confiftatin indivifibili. n.

Sic fi Princeps.

Wf

vel herus famulo promittat pinque officium , fi

tribus annis fibifideliter fervierit, non propter-

ea promiffione excidet, fi unum velalterum po-

culum cerevifiz preter conceffía intra triennium

durante convivio exhauferit.

D]

(ond

Ad 2». d. non fufficit ad valorem Sacramenti

PTugtt

per accidens ex concomitantia forms. c. per fe.

[imple

1

n. aqua, etiam congelata, per fe, & ex füa natu-

A prte

ra femper eft materia Sacramenti, per accidens

itu

tamen , quia durante congelatione non poteft

ii

vetificari forma Sacramenti, in actu fecundo non

u ü

poteft fungi officio materie unibilis ad formam.

RresPONDEO 2. d. differt tantüm acciden-

entit

taliter in confideratione phyfica. c. in confide-

In confideratione theo-

yotair

4atone theologica. n.

j u

logica materia baptismi non confideratur quoad.

us

effe abfolutum ac phyficum, fed confideratur

quoad effe relativum & aptitudinem proximam.

ad fuam formam ; qualem tamen non habet aqua

vt

n-maliüüj

congelata in fenfu compofito cum congelationes

quia non fervit in hoc ftatu ad ablutionem, qua&

if

g ^

exprimitur in verbis formz,

?

- D. dimort Tra£t. de Sacram.in gen.

M

p g.

178

DISPUTATIO

II.

g

Zd 3. c.a. & c. d. a. fubfumpti.

Sequitur

,K

mutationem accidentalem obeffe valori Sacra-

3mpf&ï?üd'

mentorum, uübiilla mutatio accidentalis per ac-

4 :j u

cidens tollit verificativum forme. c. ubi verifi-

zi

cativum forme non tollit. n. Dico enim, quód

aeii

1 u

aqua congelata, & vinum congelatum per fe eo-

dem modo fe habeant ad naturam Sacramenti,

d

cujusfünt materia. Sed aque congelate accidit,

g

quód fit refpetiva forme, que verificari non pot-

froo

eft, nifi inaquaactufluida.

Econtra vinum con-

j&n&*!&m

gelatum eft refpectivum forme,quee verificari pot-

yum

eft,five vinum fitactu tluidum, & proxime potabi-

ianpi

zi

le,five non. Utrumque adhuc comprehenditur fub

fignificato proprio materie à Chrifto inftitute;

pl

illud enim vocatur aqua congelata, ficut alia vo-

p

catur aqua calida, aut turbida: & hoc vocatur

? ündi

«inum-congelatum , ficut aliud vocatur vinum ca-

30

lidum &c. utrumque etiam facilé reducitur ad

ul

fuam connaturalem formam accidentalem, fer-

ldl

LU

m

vientem ufui humano, faltem ad finem natura-

NAr

lem aliquem , nempe ablutionis, quam refpicit

D Imïfi&

Sacramentum.

OBJICITUR 2.

Ín Sacramento Euchari-

DN

Q

:

!

ftie aqua cum vino mixta eft proxima materia

d [

Sacramenti, ita ut fimul cum vino tranfeat im-

dU D

mediaté in fanguinem Chrifti, ficut ipfum vi-

D

i

E

num, etfi non comprehendatur fub fignificato

Ütntm

proprio vino, quod eft materia Euchariftie de-

Qie Qs

terminata à Chrifto.

Ergo non eft verum,

ii

omnem & folam illam mutationem materiz füffi-

1f

A

cere ad valorem Sacramenti, qua ftante res al-

Iu

terata adhuc comprehenditur füb fignificato pro-

j

li |

jj

prio Inaterie determinate à Chrifto.

9. Pec-

E

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

179

Mb

2

Peccata refervata à Papa vel Epifcopo

hii

comprehenduntur fub fignificato proprio illius

ln

Ü

rei, que eft materia Sacramenti Peenitentie , &

tamen non funt tnateria fufficiens ad valorem Sa-

ij

cramenti. Ergo illa Conclufio non eft vera,

9þ£ïïeeo.

qua dicitur, non obeffe valori Sacramenti mu-

r

tationem, quando res adhuc comprehenditur füb

VN

fignificato proprio materi: determinate àChrifto,

T

RESPONDEO. n. à.

Quód talis aqua non

DUm o

amiferit füuum nomen proprium aquz, & indue-

r

rit per commixtionem denominationem vinis

tpua

nulla enim pars totius potabilis in zeftimatione

Yi

morali vocatur aqua, fed totum & omnes illius

atb

totius partes vocantur vinum. .ApDo, proba-

iL

bilius ipfum Chriftum in ultima coena ufum effe

Q2

vino cum aqua mixto; quia ita erat moris apud

VIDUT

Hebreos, prout Lud

^

Wi

oftendit.

ovicus Veil inïMatthæïum

«m, f

AAd 9. dift. Non funt materia fufficiens ad

Y DC

valorem Sacramenti per accidens ex defectu con-

poji

ditionis requifite ex parte Miniftri. c. per fe, &

ex defe&tu qualitatis requifite& ex parte materise.

y D

n. nihil enim his peccatis deeft, quin poflint ab-

m m

folvi, fed ex parte Miniftri deeft poteftas Turis-

vl

dicionis, vi cujus defe&us contingit, ut hic &

nunc non detur Minifter abfolvens.

y jie

hi

OsnjrciTUR $. Apoitolibaptizaruntin folo

yd

nomine Chrifti, etfitalis baptifmi formanon reti-

d

neat fenfum à Chriftointentum. Ergo fola mu-

tatio forme quoad fenfum verborum à Chrifto

n

intentum non diverfificat effe&tum Sacramenti. c.

b

patet; quia ille Baptifmus fine dubio erat vali-

1gmüæ

udeos

j

;v

dus. .4d prob. A&. 2. v. 238; Petrus ad J

"dicit:

p j

180

DISPUTATIO Il

inot

dicit: Baptisetur unusquisque Veflrum in nomine SEfu

g

Chriflüü, Etc.8. v.12. dicitur: In nomine JESU

y

EE5 ero.v.

Chrifli baptisabantur viri ac mulieres.

uic

48. Shuffit eos baptizari in nomine Domini $Efu Chri-

'jflme

fii.

Ét c.r9. v. 5. fcribitur: JBaptizati funt in

d

moimine Domini

efü.

2. Nicolaus Papa in Epift.

rj

ad Bulgaros, qu: recitatur c. à quodam. 24. de

iaptiwmu

?

Confecr. dift. 4. declaravit, validum effe Baptis-

y

1mum, à quodam Judzo collatum in nomine SS.

'[rinitatis, vel tantum in nomine JEfu.

Ergo

y/p

iptm

illa variatio formz quoad fenfum verborum non

; Ipii

invalidat Sacramentum.

3. Si requireretur tam

gtin

exacta form: identitas quoad fenfum, fequere-

z

tur, quod in lingua Tun-Chinenfium non poffet

validé adminiftrari Baptifmus.

Sed hoc non

ii

Funyn

poteft dici.

ergo. Maj. prob. in lingua illa vox

correfpondens huic termino; momen, in momine,

lodoti

r t

non fignificat autboritatem , in autboritate , fed tan-

stote

tum fignificat appellationem, vel famam , ita ut fi

2uigu

quis ibi baptizaret Zn nomine Patris, reipfa bapti-

zaret in appellatione, vel in fama Patris.

4« 9

M

tb d

requireretur tam fcrupulofà identitas quoad fen-

tühn

fum, fequeretur etiam , quod fi quis in forma

Confecrationis, omitteret particulam caufalem

g

ARU

m

enim, invalidé confecraret. Sed hoc repugnat

communi fenfui DD.

ergo.

Maj. prob. propo-

um

lum '

fitio caufalis, & propofitio abfoluta notabiliter

differuntin eftimatione morali. 5. Si quis con-

Td5]

H

fecraret fub hac forma: 4oc eff Corpus meum mon-

i h

dum crucifixum; retineret fenfum à Chrifto inten-

LU

tum, & tamen invalidé confecraret.

Ergo iden-

i, (

!

titas fenfus in forma nec validàt, nec invalidat

Ü N

Sacramentum.

DT

RESPOX-

:

IDE MATER. ET FORMA $ACRAM. IBI

n Y

RzsPONDEO. n.a. ad prob. dift. Dicitur,

n

Baptifimum tunc fuiffe collatum in nomine JEfu

Efc )

Chrifti per exprefiam additionem horum termi-

norum.c. perfuppreffionem explicitorum termi-

[

norum Patris & Spiritus San&i. n. per Baptifmum

AWU

i

collatum in nomine JEfu Chrifti tantum intelli-

AL

gitur Baptifmus collatus fub hac forma: Fgo te

[:1]7

h

Baptizo in nomine Patris, & Filii ejus Domini Noftri

Efu Chrifti, & Spiritus Santti ; ita ut denomina.

TOR

d

l

tio Baptifmi tantum fuerit defumpta ab eo, quod

Qrüm Hö

in illo tunc temporis erat famofius.

Vel poteft

U t

dici, Baptifmum collatum fub expreffa invoca-

tione trium Perfonarum vocari Baptifmum colla-

,

tum in nomine JÉfu Chrifti, in quantum erat

M

NH

inftitutus à Chrifto, & per oppofitioftiem ad Ba-

ptifmum Joannis Baptifte, qui vocabatur à po-

nulit

"MT

pulo Baptifinus Joannis, quód enim primistem-

D

h

poribus Baptifmus fuerit collatus fub expreffa

i, H

invocatione trium Perfonarum ,

videtur fatis

g i

tidgi

claré colligi ex A. 19. ubi D. Paulus miratur,

quosdam jam báptizatos nihil fcire de Spiritu

us .

Sancto ; dicitenim: $n quo ergo baptisati eftis? v. 3.

5 quou'i'

hec autem interrogatio non potuiffet fieri, fi

du

non füpponeret Apoftolus, omnes baptizari fub

hm 3

Certé nec

lus

expreffa invocatione Spiritus Sani.

Patres tribus primis Szeculis hzec verba aliter in-

j

tellexcrunt.

TERTULLIANUS l. de Baptifmo.

d

€.13. dicit: Lex tingendi tpfis etiam dpoftolis pofita

m

fuit , & forma prafcripta illis verbis: Docete nationes,

t

tingentes eas im momüne Pairis, & Fiü, 9 Spiritus

Ob

Santi.

S. Cv pR 1ANUS epift.73. ad Jubaianum

d

^

fcribit: 9? E SU Chrifti mentionem facit Petrus, non

w

")

quafi Pater omitteretur , fed ut Patri quoque Filius ad-

3

junge-

R !

182

DISPUTATIO Il

jungeretur... ORIGENES in Epift. ad Rom. expo-

" 57',2

nens illa verba Apoftoli. Quicunque baptizati fu-

j

yih

mus in Chriffo, in morte ipfius baptizati fumus. füc

fcribit: Cur bic Zpeftolus folius Chrifti in Baptifino

g

viomen a[Jumpfit , cüm utique mon babeatur legitimum

j

aisl

baptifma , nifi in nomine TTrinitatis? Quoniam in pre-

enti loco mon tam baptifinatis rationem , quam mortis

a j

gadit

Chrifii difcutere cupiebat 5 & mon conveniens erat, ut

ubi de morte dicebat , *vel Patrem nominaret , el Spi-

Rw d ävm

qm, (

vitum Santtum nec conveniebat , ut diceret: Quicunque

baptizati fumus in nomine Patris, vel in nomine Spi-

Bu

vitus Santti in morte ipfius baptizati fumus.

4

Ex his textibus colligitur, primis tribus Sz-

gl

ls

culis Patres fuppofuiffe, quód non folum Gen-

LT

Áinnt

tiles, fed'etiam Judei, ad quos Apoftolus per-

mixtos fcribit, dum ad Romanos fcribit, bapti-

r

il

zati fuerint füb expreffa invocatione SS. Trinita-

PT ioa

tis. Siquis tamen oppofitam p. THOM expo-

b

ln

LU

fitionem tueri velit, quam erudité ». oRstiUus

jn l. de Baptifio. vindicat, poffet Refponderi, ita

i

(

fa&tum fuiffe ab Apoftolis extrafacramentaliter

LL

m

ad demonítrandam plenitudinem poteftatis ex

RED"Ox

fpeciali inftin&u divino, ficut S. Thomas refpon-

(l

ll

ïïr

det de Confirmationis Sacramento p.3. Q. 72.

J.mfw't t

3:2.20 T. G& 3.4. ad. T.

:

n

V

W

Vel poteft dici, formam illam Apoftolicam

-'fmmlh

fuiffe relativam ad Patrem , cujus Chriftus pre-

"dicabatur Filius, & ad Spiritum San&um, qui

tunc temporis vifibiliter conferebatur in Bapti-

dfn;

)*cs

fmo, ita ut proceffio Spiritus San&tus à Filio per

QU

hoc ipfum fignificantius exprimeretur;. quia Spi-

(

al

ritus Sanctus dabatur in nominc Filii,

JDicendum,

WUU gl

inquit S. Thomas p. 3. Q. 66. a. 6. ad z. quid ex

b

ln

li

Jpeciali

DE MATER. ET FORMA SACRAM. . 183

'om,fïsï ffpociali. Ci

wifti revelatione ZIpoftoli in primitiva. Excle-

4j

fía in nowine. Cor

iflti baptizabant , wut momien Chrifli,

quod erat odiofum. SYudais & Gentilibus , bonorabile

redderetur. per boc, quod ad ejus invocationem Spiritus

Mi

San&tus dabatur in Baptifino. In hac explicatione

ämm

fenfus forme Apoftolice fuiffet quoad fubftan-

i

tiam idem etiam explicité, fed exprefüione rela-

m;:

tiva ad terminos, nempe ad Patrem, à quo Chri-

l ul

ftus eft à morte refufcitatus, & adSpiritum San-

fs

&um, qui conferebatur in Baptifmo in nomine

inipy

Chrifti.

4Ad 2. Oppono inprimis Nicolao I. Pela-

iuy

gium II. qui , üt refertur c. Si revera. de Confecr.

lm (;

dift. 4. & refert S.'Thomas p. 3. Q. 66. a. 6. arg.

r

Sed contra. talem Baptifmum effe invalidum decla-

t

rat; fic enim in Epift. ad Gaudentium fcribit: Si

Mi

bi qui in locis tuzc Dile&ioni vicinis commorari

E

dicuntur, folummodo fe in nomine Domini baptiza-

p

tos fui[Je confitentur , fie cujusquam dubitationis am-

niei i

biguo eos ad Catbolicam fidem venientes in Santte Trini-

m

tatis nomine baptizabis.

RESPONDEO 2.

Eam Inftru&tionem Nico-

ts

mutd)

lai folum fuiffe Paftoralem, non definitivam,

w

quia non fuit edita pro tota Ecclefia.

REsPONDEO 3. dift. Nicolaus docet, Da-

tifmum effe validum collatum in nomine Chrifti

Mpl

Oi

velatiot fumpti ad expreflionem Perfonarum Pa-

tris & Spiritus San&i per circumftantias. tr. abfo-

Yi

u

lu fumpti.n. cüm enim Papa dicat , - idem effe

baptizari in nomine Trinitaus, & tantum in no-

Etusäïf;.

mine Chrifti, videtur, quód fenfum utriusque

n Ü

ji, )

Baptifmi cenfeat effe eundem. Verba. Nicolai

;

al

Papa funtifta: Si in nomine S. Tiinitatis vel tan-

iumn

M 4

184

DISPUTATIO II

'EIW

um in nomine CbriflHi , Jicut in lis qu/iolomm legi-

mus, baptizat) funi ( unum quippe idemque eft,

T

üt San&us exponit Ambrofius ) conflat, eoós non

denuó baptimandos e[je,

AMBROSsIUSs autem l. z.

; I

A

de Spiritu S. c. 3. hec duo eatenus idem effe de-

clarat, quatenus ex circumftantia aCtionum Ba-

v;

j

m

af

ptifinum praecedentium & concomitantium con-

ftabat, nomen Chrifti in mente audientium & in

ml

SS. Trinitatem credentium accipi & intelligi re-

ii

lativé ad Patrem acSpiritum San&um.

Qd

Quamis,

siu d

inquit S. Ambrofius, zacitum fit de Spiritu, tamen

creditum eft ,

'1]54.2.:?

C9 quod erbo tacitum fuerat , expre[fum

t Y

ef? fide.

Sic contingit in omnibus terminis con-

zil

notativis; quando enim dico : Sumpfi prandium

vel cemam, fimul exprimo tempus refe&tionis;

ünili

quando quemdam voco Delphinum in Gallia, In-

n

fantem in Hifpania, Principem Wallie in An-

imdja

,

5

V

l

i at

glia, intelligo eoipfo filium Regis, & Regem ut

Patrem. Pape nomine intelligitur, & exprimi-

ib

tur Vicarius Chrifti & Summus Paftor Ecclefiz,

ltht

per quod proin fimul esprimuntur & Chriftus &

i

Kccletia.

Utrum veró expreffio trium Perfona-

üst g

rum debeat venire in re&o vel obliquo, potuit

b

videri, quod pertineat ad Poteftatem Ecclefiz,

p

ac confequenter Apoftolorum, in quantum ha-

bent poteftatem determinandi materiam & for-

ft4;u:cms

f

"

mam füb fpecie infima.

14

4d 3. n. Maj. ad prob. dift. "Terminus ille

u luag

tantum fignificat appellationem aut famam ex

LT

primava inftitutione nominis. c.

pne adfcititia. n.

^

ex fignificatio-

tl

itpe enim nomina nanciícuntur

,

quamdam fipnificationem adícititiam ex commu-

Tutag

ni ufü hominum. Sic etiam apud Delmatas ter-

!

minus,

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

185

Á

minus, quo utuntur in Baptifmo, ex primeva

ln

fua inftitutione idem fignificat, quod Cbriffizo,

'f

y Ug

qui fignificatio utique non exprimeret ablutio-

m

nem,.

Imó etiam terminus Germanicus in cafü

Wi

necefíitatis à Laicis adhiberi folitus: 9jd) tauffe

h

bid)2t videtur potius originaliter ex primeva

j

inftitutione fignificare zmmerfionem quàm ablutio-

Yi

men, licét nunc falfüum fit, parvulos immergi,

Ut('Uigl 7

dum baptüzantur.

Sic ergo etiam apud Tun-

[

Chinenfes terminus ille ex fenfu adfcititio poteft

ll If

fignificare authoritatem.

Ad 4. n. AMaj. ad prob. dift. Differuntin con-

tptn

D

IUS QY

fideratione morali, quando effectus moralis alli-

TU

gatur rei füb rationerelativa fpe&tate.c. quando

vt

tantum alligatur rei fub ratione abfoluta fpecta-

)

te.n.

An Chriftus voluerit effeétum Sacramen-

lenh

talem alligare verbis confecratoriis relativà vel

Mtnt

abfolut& confideratis, dependet à liberrima ejus

voluntate. Senfus autem communis Doéctorum

'eypri

df

in traditione fundatus tenet, quód Chriftus effe-

Aul

€tum Sacramentalem , feu transfubftantiationem

n ii

voluerit alligare verbis confecratoriis abfoluté

ET

acceptis.

, Yi

Chriftus enim voluit virtutem

Md

s. ia

Confecrationis alligare verbis Confecratoriis bi-

W'cïumï '

n Ui

floricà feu marraticé prolatis, & in Perfona Chri-

fti autboritatiuó oxdinatis ad effectum Sacramen-

talem fcu ad transfübítantiationem ;; Chriftus au-

la

tem, cujus aCta bifloricó feu narrativ? vecitantur,

i [a;.'»

non dixit: /7oc ef? Corpus meum , quod nondum fuit

lii

asá

iraditum ,. fzu nondum crucifixums; fed dixit: Hoc eft

naó

Corpus meum, quod J?ro vobis iradetur.

T

J

M 5

QU X.

T

186

DISPUTATIO II

Did

QUJESTIO IV.

d

hi

n intentio Miniflri & «oluntas Cbrifli. In-

. flituentis frnt pars. conflitutioa Sa-

d

dnn

cramentorum ?

gt i

OTANDUM I.

Certum effe ex Concilio

m

Florentino , quód intentio Miniftri requira-

eirir

tur ad valorem Sacramentorum.

In Decreto

p

Unionis $. s. Concilium fic habet: Omnia Sacra-

ub

menta tribus perficiuntur , -videlicet vebus tanquam

at

materia, verbis tanquam forma, & perfona Miniftri

LOV

conferentis Sacramentum cum intentione faciendi , quod

E

facit Ecclefia; quorum fi aliquod defit non perficitur

g

Sacramentum.

Ita Concilium.

Idem definitur in

Concilio Trident. Seff. 7. de Sacramentis in gene-

h

nj tll

re. Can. 11. ubifichabetur: Si quis dixerit , in Mi-

niftris, dum Sacramenta conficiunt , & conferunt, non

itillig

t

vequiri intentionem faltem faciendi, quod f acit Ecclefia,

anatbema fi.

à WWH

NOoTANDUM 2.

Eam intenüonem Mini-

j

i

ftri, que ad valorem Sacramentorum requiritur,

juxta communem Theologorum debere effe eam,

hinm

qua Minifter intendat faltem exercité , . facere,

Bitgg

quod facitEcclefia; ut enim id reflexé dicat, vel

Dd

cogitet, non requiritur.

]

Dari duas circa intentio-

NoTANDUM 3.

m

nem Miniftri fententias.

'"Thomifte & Scotifte

ilgf

AT

cum multis ex Societ. Jefu defendunt, intentio-

ld

nem Miniftri non effe partem Sacramenti.

Lugo

Hte

tamen, Arriaga, Perez, Palavicinus, Efparza,

m li

Haunold. & plures alii docent, intentionem Mi-

M

niftri effe partem Sacramenti.

Wüm

DICO

DE MATER. ET FORMA $ACRAM. I87

DICO I

Intentio Miniftri non eft pars

Sacramenti.

]

PROBATUR I.

Effe partem Sacramenti eft

;

Sed intentio Mi-

effe caufam collativam gratic.

niftri non eft caufa collativa gratic.

ergo. Mmsj.

patet; quia pars Sacramenti debet effe pars figni

1 'üzio

gratie practici, feu collativi gratiz.

Itaquene-

TU

ceffarium eft, ut pars Sacramenti fit etiam caufa

ia

!

partialis collativa gratie. —Min. prob. negativó ;

quia hec caufalitas intentionis non poteft fuffi-

! lg

MU

;

cienter probari éx Scriptura, aut Traditione.

PnRnoBATUR 2.

Si intentio Miniftri foret

ZT

1

T

pars Sacramenti collativa grati& , ea intentionis

dignitas debuiffet aliquando à SS. Patribus fuiffe

'uehmït

cognita.

Sed non fuit cognita.

ergo, JVim.

n

,

rob. ex filentio SS. Patrum, in quibus vix ver-

LUA

bum ullibi reperitur de intentione Miniftri, nifi

!

L

/

una vel altera vice indire&é circa ejus neceflita-

d

tem, inquantum afferunt, Miniftrum non debe-

j Vi

re joculariter agere in adminiftratione Sacra-

'menti.

g

u

]

PROBATUR 3.

Si intentio Miniftri effet

j u

pars Sacramenti, id ideo diceretur; quia requi-

tl

ritur ad valorem Sacramenti.

Sed hoc nihilpro-

bat. ergo. Maj. patet ; quia alia ratio folida ne-

o

quit affignari.:

Min. prob. . Si intentio Miniftri

ideo foret pars Sacramenti, ob paritatem ratio-

d

n

nis fequeretur r. etiam Perfonam Miniftri fore

partem Sacramenti; quia in Concilio Florentino

yei /

DU»HL

eodem modo dicitur requiri perfonam Miniftri,

ficut dicitur requiri intentionem Miniftri, & ma-

t

T

teriam & formam.

entio fu-

2. Quöd etiam int

fcipien-

188

jv

DISPUTATIO IL

fcipientis fit pars Sacramenti v. g. Euchariftiz,,

Matrimonii, Poenitentie, Baptifmi, & Ordinis.

l

yi

3. Quód character in Baptifino impreffus fit pars

omnium Sacramentorum fuübfequentium ; quia

j

m

fine Baptifmo & charactere nullum aliud Sacra-

mentum fuüfcipitur validé.

4. Quód poteftas

aj üd

ol

& chara&ter Sacerdotalis fit pars omnium Sacra-

.

mentorum, quz non nifi à Sacerdote validé ad-

hh

0

m

miniftrari poffunt, quale eft Sacramentum Con-

[j

firmationis, Euchariftie, Ponitentis.

;ömfiaäæl

5. Quod

uj

l

etiam fexus virilis fit pars Sacramenti Ordinis, &

pb

morbus extremv Unctionis &c. que omnia ab

ia

ipfis Patronis adverfze fententie nec admittun-

Ts

tur, nec fine abfurdo admitti poffunt.

vt

DICO T.

Voluntas Chrifti inftituentis eft

pars Sacramenti.

ii

PROBATUR Ir.

Vox fignificativa ad placi-

xl

Ti a

tum pro fui parte conftitutiva involvit volunta-

tem inftituentium.

Ergo etiam fignum Sacra-

Edl

mentale fignificativum gratie pro fui parte in-

Ym

t

volvit voluntatem inftituentis.

H W

ii

PROBATUR 2.

lia

Illud eft pars, quo forma-

liter non pofito non ponitur formaliter totum.

Ailielt

Sed non pofita formaliter voluntate Chrifti non

æ'.idpgpdeün

ponitur formaliter fignum Sacramentale fignifi-

F t

ü

cativum & moraliter collativum gratig. ergo.

Lt

Min. prob. quando in bivio reperitur fignum di-

EU u

re&ivum itinerantium, voluntas dirigentis eft

D ts

id, quo formaliter non pofito non ponitur for-

bt

M

maliter fignum directivum itinerantium.

Ergo

SUft

etiam non pofitaformaliter voluntate Chrifti non

M tj

ponitur formaliter fi

figuificativo eratig.

gnum ?acramentale in effe

| OBJïcm

Solvun-

Mf

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

189

lch;,»fz

Solvuntur Objectiones.

J

iib

OnJ1rcrTUR 1. contra r. Concl. Concilium

l g

Florentinum eodem modo dicit, Sdcramentum

perfici per Perfonam Miniftri & intentionem, quo

modo dicit, Sacramenta perfici materià & formá.

j

ergo ficut ifta

funt pars Sacramenti, ita etiam il-

la.

do Magiftratus hederam vult effe

2. Quan

ii

fignum vini vendibilis,

vult etiam , ut ipfa fu-

fpenfi

o hedere fit fignum vini vendibilis: ergo

f(

"i d

etiam

Chriftus, dum vult materiam & formam Sa-

Q d)

cramenti effe fignum gratie , vult, ut etiam in-

ii

tentio miniftri fit pars gratig.

REsPONDEO d.

Concilium Florentinum

hoc dicit eodem modo generico. c. eodeni mo-

Müef

do fpecifico. n.

Concilium tantüm dicit, qua-

tuor illa, nempe materiam, formam

, perfonam & in-

1lb

EOl

ientionem miniftri e

fIe requifita neceffaria ad valo-

rem Sacramenti.

Utrüm autem eodem modo

p o

modum partis, vel per

w

fpecifico requirantur per

modum conditionis v el applic

aiionis, hoc non dicit.

Ad 2. tr. a, n.c. & parit.

Difparitas eft ;

p

yer t

quód füfpenfio hed

erz habeat naturam figni, &

participet definitionem figni ;

eft enim id, quod

Cf

erit fenfibus, facit

prater fui fpeciem , quam ing

yielt

aliud in cognitionem venire.

Sed intentio in-

qie. t

am

& definitionem fi-

terna non participat natur

ript

gni; nonenim efti

d, quod

prater fpeciem, quàm

d

cit aliud in cognitionem veni-

ingerit fenfibus , fa

p

re, utpote nec fign

o externo expreffa, nec etiam

Yi ^

certó coghnita.

aU. n

llud eft pars, quod quidem

i^

OsB]JICITUR 2.

non eft totum , eft tamen tale,

ut ipfo folo non

potito

ju

190

DISPUTATIO Ir

pofito pofitis licét reliquis omnibus non ponatur

:AMD»;I /

totum.

Sed tale quid eft intentio Miniftri. er-

me[;':wm

£go. Min. prob. pofita materia & forma ac ipfa

90

etiam voluntate Chrifti attamen no

tum.

n ponitur to-

PUl

Ergo.

r te

RzsPONDEO I. Retorquendó in illis ab-

s

furdis PRoz. 3. addutis, que fequerentur ex

(

hac fententia, fi intentio Miniftri ponatur effe

x epim;

pars Sacramenti.

gt

RzsPoNDEo 2. n.Maj. Parsenimjuxtanos

n

eft illud, quo formaliter non pofito non ponitur

formaliter totum; fi enim illa regula partis effet

TUl

um

vera, fequeretur, quód Deus effet pars creature,

TLT

ii

& aer inpulmones attra&tus effet pars vitz; quod

Dras :

Ib

eft falfum, prout in Logica Phylof. Poll

ing. o-

ftenfum eft.

ib

AT

g. x

IyuCEST.

Non pofita intentione Miniftri

3. Df

nec formaliter ponitur Sacramentum. — Ergo eft

Ff

pars. Ant. prob. non pofita intentione Miniftri

non ponitur materia & forma Sacramenti in ra-

um

a

tione figni gratie practici.

ergo.

Ant. prob.

Chriftus noluit materiam & formam Sacramenti

lo

v.gr. baptifmi, effe actuale fignum gratiz practi-

ii

cum, nifi quam a&tu previdit fübftare intentioni

&t 1

Miniftri. ergo.

Ant. patet; quia non potuit

fz.r».äwem Í

Chriftus prudenter velle, ut ea materia & forma

o

effet acuale fignum gratiz praéticum , nifi a&ua-

liter fübftaret intentioni Miniftri.

REsPONDEO I.

Retor

quendo partim in

" b

inftantiis PRoz. 3. addu&is,

partim in applica-

At

tione ignis ad lignum; nec

enim Deus voluit,

lr

ignem cíle caufam phyficam combuftionis $^m

I

ütapplicatum ad ignem ; quin tamen per hoc

"m

fequa-

|

l

DE MATER. ET FORMA SACRAM, 191

HOUPQ »

fequatur , applicationem effe caufam partialem

li

combuftionis, vel partem caufz.

|h

UT

RESsPONDEO?. n.à. adpar. d.ant. non

j

AL

ofita intentione Miniftri materia & forma non

ponitur realiter in ratione figni pra&üci. c. non

d

UR

fl j

ponitur formaliter in ratione. figni pra&tici. n.

ficut enim in conceptu formali caufalitatis feu

O d

dependentiw ignis B. ab igne A. non involvitur

applicatio ignis A. ad lignum, ita etiam, quando

Vr

concipio materiam & formam baptismi inratione

D n

figni practici , non neceffarió cogito de intentio-

Asf

neminiftri; adeoque non involvitur intentio mi-

T

niftri in formali conceptu Sacramenti.

Ws

DicEs 2.

Ex hac refponfione fequitur,

Mmg:

acra-

quód etiam materia aut forma non fit pars S

menti.

Sed hoc non poteft dici.

Ergo.

Maj.

"

prob. Poffet eodem modo dici, quód materia

fit tantüm conditio feu requifitum effentiale ad

hoc, ut forma per voluntatem Chrifti fiat a&ua-

le fignum gratiz practicum.

li

RzsPoNDpEo. n. Maj. ad prob. dift. pof-

d

fet hoc dici, fi Chriftus ita voluiffet inftituere Sa-

d

gl

cramentum , ut fola materia aut fola forma ha-

beat rationem figni ducentis ex noto in notitiam

j nj

w li

reiignotm. c. Si Chriftus voluit complexum ex

materia & forma habere rationem figni. n. Quód

)d

Chriftus voluerit tam materiam quàm formam,

hoc eft, totum compofitum ex materia & forma

j p

habere rationem figni , nósque per fui fpeciem,

nif

quam ingerunt fenfibus, ducere in cognitionem

Dasto

gratige, colligitur ex communi fenfu SS. PP. qui

buüiomï

effe&tum Sacramentalem adfcribunt rebus & verbis,

u7

atque

iu

192

DISPUTATIO II.

atque admirantur mirabilem vim tam elemento-

af

um

rum Sacramentalium , quàm ipforum verborum.

R

:

atio autem hujus divinz voluntatis potuite(fe ;

R

quia connaturalius eft ufui humano, ut, fi fignum

Fl

fuerit perfe&um, fimul ducat in cognitionem re-

bus fymibolicis , & verbis.

o

P

DicEss 3. Saltem ex hacrefponfione feque-

retur, quód fola materia proxima fimul cum for-

a

maà, non veró materia remota fit pars Sacramen-

ti. fed hoc non poteft dici. Ergo. . Min. patet 5

T

quia SS. PP. non adícribunt virtutem fan&ifican-

u

di animam ipfi ablutioni, feu actioni baptizantis,

m

fed potihsipfi aque. Maj.prob. in conceptu for-

ta r

mali baptismi non necefiarib aliud involvitur,

anth

nifi materia proxima cum forma,

ergo.

1 d

RESPONDEO. n. Maj. ad pr. n.a.. A&tio

) nnunm

enim abluentis foret eadem, five ablueret aqua,

t g

five vino, five la&e &c. quin tamen baptismus

t

per vinum foret validus.

Ex hoc ergo manife-

ii C

Ítum eft, quód in formali conceptu baptismi füb

tf

ratione figni prac&tici involvatur materia etiam

;&foma&ac

remotàa.

Dein etiamfi Chriftus potuiffet ita Sa-

dT

cramenta inflituere, eum tamen aliter voluiffe

(Wu Lal

conftat ex SS. PP. qui vim collativam gratie ad-

a

fcribunt aqug, prout monftrabitur Difp. 3.

OnJrcirrUR 3. lllud eft pars Sacramenti,

Atenj

per quod a&io facramentalis formaliter eft mo-

Q nf

raliter actio Chrifti per intentionem Miniftri. er-

Tl

go.

Maj. patet ; quia Sacramenta in tantum

caufant gratiam, in quantum moraliter fünt actio

Hs

Chrifti, prout dicetur Difp. 3. Min. prob. per

intentionem formaliffimé fit, ut actio Sacramen-

D Il]fmügi

Ti

talis ponatur nomine Chrifti.

Ergo etiam per

i

L

eam

l T:Tmä

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 193

welme;.

.eam formaliter fit, ut a&tio Sacramentalis forma-

Vfïblüï.*,

liter fit moraliter actio Chrifti.

3* In matrimonio intentio Minifirt eft pats

Sacramenti.

Ergo idem eft dicendum de aliis

Sacramentis. a. prob. in Sacramento Matrimonii

'contra&tus matrimonialis formaliffimé conftitui-

iug cw

hr

M

tur per confenfum contrahentium. —ergo.

m

3. 'Si intentio non effet pars. Sacramenti,

N

^l

(

non poffet explicari, quid Minifter fua intentio-

UA

ne velit, quando vult conficere Sacramentum?

AO

h

non énim pro obje&to hujus intentionis poteft

t

affignari folà materia & forma; hecenim poffunt

i

poni etiam nomn Sacramentaliter, v. g. in cafu,

P

quo ponuntur tantum exercitii caufa, velexalio

lt g

fine.

Neque etiam pro objecto hujus intentionis

p

poteft affignari voluntas Chrifti inftituentis ; aut

voluntas Chrifti cum materia & forma; quia vo-

T)nan

Wi

f

luntas Chrifti femper datur, five ponatur mate-

ria & forma Sacramentaliter, five non; Chriftus

jrh eur

xf i

enim femper vult, talem rem effe materiam Ba-

fer vl

ptfmi, & talia verba effe forinam vBaptifmi,

w a

ergo.

tDibA

n

RrsPONDEO. O Ma.n. Min. ad jrob. . ài

maitst

Nam intentio Miniftri non éfficit caufaliter vel

formaliter, ut actio Sacramentalis fit moraliter

i

a ii

a&io Chrifti? fed hoe fit per voluntatem Chrifti,

qui vult eam actionem Sacraientalem haberi pro

vll

fua. Intentio autemi Miniftri éft pufa conditio,

yag

qua pofita ponitur ille effe&tus moralis volunta-

r

tis Chrifti, ut a&io Sacramentalis , quee de feeft

W; .. D. Zfmort Tratt. de Sacr am. in gen;

in

-

194

DISPUTATIO II.

) Mm

in potentia proxima ac difpofitione proxima ad

hoc, ut affumatur a&tualiter à Chrifto , pro-fua

aCtione, a&u fit moraliter actio Chrifti.

TE

Ad. ». n. a. ad prob. c.a. n. c. & füppofitum,

jin

quod contrahentes fint Miniftri hujus Sacramen-

ti. Suppono enim, Sacerdotem effe Miniftrum

hujus Sacramenti. ltaque ea intentio contra-

bp

hentium non erit intentio Miniftri, fed erit

pars materie Sacramenti. Hinc poteft

VTT

RESPONDERI 2. dift.

Intentio civilis re-

inia,l

laté ad obligationes civiles contractus matrimo-

t nts

nialis eft pars Matrimonii. c. intentio Sacramenta-

tdedeta

lis relaté ad effe&us intentos à Chrifto. n. In

TARLI

contrahentibus Matrimonium dantur dusz inten-

d w

tiones faltem formaliter inter fe diftin&te. Una

Wan

intentio fertur ad obligationes Matrimonii civi-

Viatri

les, qualis datur in Ethnicis, Turcis, & Hereti-

i

cis.

Altera intentio fertur ad effe&tus Sacra-

ins Tr

mentales à Chrifto intento$.

Illa eft pars mate-

bv

rie Matrimonii.

Altera non eft pars Matrimo-

" n

nii, fed tantum eft conditio ad rationem Sacra-

Mi

mentalem Matrimonii.

AA

m

d 3. n. Mgj.

Dico enim, quód Minifter

VM &mm

li

non folum velit materiam & formam, & volun-

* TU

tatem Chrifti, fed etiam velit effe&um à Chrifto

BU

AR

TM

vel Ecclefia intentum, abítrahendo, an ille effe-

ia

&us fit phyficus, per collationem gratiz, vel tan-

^

r

tum moralis, peraggregationem baptizatiincom-

j

munionem populi Chriftiani, ficut in Veteri Te-

TT

ll

s

Íftamento per Circumcifionem circumcifus ag

.

fsl

W

gre-

gabatur populo Dei.

:

u

QU E.

DE MATER. ET FORMA SACRAM

I95

du

ij

hi

QUJESTIO V.

4In ad valrem Sacramenti fufficiat intentio

Hl

Jolum faciendi materialiter,' quod

ia

Telin

facit. .Exclefia ?

"UUU Q

KEt quando error Miniflri obffet. voalori

f .

Sacramenti ?

)teff

OTANDUM I.

Aliam effe intentionem ma-

) QV

3 Dd

terialem , feu ut aliqui vocant, extermam, &

aliam effe intentionem formalem, faciendi quod

Vs

facit . Ecclefia.

INTENTIO EXTERNA feu

I

Wa

MATERIALIS vocatur, qua Minifter folum in-

tendit ponere exteriorem formam ab Ecclefia

Ilj

confuetam nihil aliud intendendo , nifi ut vel fa-

100D1 0

tisfaciat exterius fuo officio, fi eft Chriftianus,

I

vel-ut fatisfaciat fuperfhtlom Chriftianorum, fi

du t

fit Judzus, Turca, vel Ethnicus.

Hunc modum

pou

adminiftrandi Sacramentum Authores dicunt fie-

Ya

ri cum intentione faciendi faltem materialiter,

Qd

quod facit Ecclefia.

Alii Authores queftionem

Íub aliis terminis proponunt, & querunt; anob-

fit valori Sacramentorum retentio intentionis? Ita

l

n

p U

ut Minifter pofitivé intus in animo excludat in-

m

tentionem faciendi , quod facit Ecclefia Catholi-

W

ca, fed tantum exterius fe fimulet Catholicum

p

aut Chriftianum, ac propterea more aliorum

granw

"

ferio & gnaviter ponat ceremonias confuetas.

u

INTENI'IO autem FORMALIS vocatur eas

l mh»

p

qua Minifter revera intendit effe&um à Chrifto

eu

vel Ecclefia intentum.

Na

NOoTAN-

Dru

DISPUTATIO ItI.

196

N

^

Vl

3

"

NoTANDUM 2.

Eam fententiam, quód

]

d

in Miniftro fufficiat intentio materialis, adícribi

a

"

"

;L

:'i:

Catharino , celebri Scriptori ex Ordine D. Do-

W

minici.

Eandem tanquam probabilem propu-

ji, i

gnat P. Juenin de Sacramentis differt. r. Q. 5.

J

(:9:09,.3,

Eandem' aperté defendit P. Hyacin-

gl

thus Serry in Vindiciis Vindiciarum Catharini

SanGiffimus D. N. BEN£-

| Tridgnp:r

editis Patavii 1733.

Don du

picrus XIV. in l. 7. de Synodo. c. 4. n. 6. &c.

&

fic fcribit: , Quamquam apud Catholicos certis-

vbl

»

fimum fit, in Sacramenti Miniftro aliquam in-

r pon

tentionem requiri, faltem faciendi, quod fa-

»

gm

»

cit Ecclefia, valde tamen inter eosdem difpu-

at

»

tatur, de hujus intentionis obje&to, feu quid

gitdur

»

illud fit, ad quod ferri debeat ejusmodi inten-

a

?»

tio, quam omnes neceffariam fatentur. Am-

brofius Catharinus, é Dominicanorum Fami-

, 14

»

at

»

lia, Epifcopus Minorenfis, & poftea Archi-

El

»

epifcopus Compfanus in Opufc. de intentione

zi n

»

Miniftri. contendit, ad Sacramentum validé

i

EL

adminiftrandum , fatis effe, ut Minifter inten-

Mrnt

»

tionem habeat ferio perficiendi ritum exter-

»

num, qui ab Ecclefia adhibetur; atque ideo,

L

etiamfi fuam intentionem retineat, aut inte-

üïïg'ffnten

»

k

^

i

»

rius dicat, fe nollefacere, quodfacit Ecclefia,

2

dummodo exterius ferio agat, nulloque figno

(j

lükdfï

[

000

o

»

pravam fuam voluntatem prodat, ratum, per-

n

»

fe&umque Sacramentum ab eo perfici Catha-

B

o

Itl

»

rinus propugnat.

Catharino prziverant Pe-

»

trus Cantor, Robertus Cardinalis Pullus, Pa-

du

valeg

l

»

ludanus, Sylvefter, eumque poftea funt fecta-

ti Salmeron ]. i. comment. in epift. D. Pauli

ATU j

4

;:

3. p. difp. 2. Joannes Marius Scribonius in

W s

, 9Umm.

l

DE MATER. ET FORMA SACRAM. I97

*

», Sümm. Theol. de Sacram. in genere Q. 6. & 7.

t d

»

Vincentiüs Contempfonius in fuo Tractatu de

Hyacinthus- Serry in

tg)

Sacramentis in genere.

»

Vind. Vind. Natalis Alexander , Cafpar Jue-

i,

»

nin, aliique Recentiores.

,Hazc tamen opinio vifa eft aliis coincidere

ii hi

Ti dj

»

cum Lutheri, & Calvini do&trina, à Concilio

»

'Tridentino expreffe damnata, ac propterea

DX

non dubitarunt herefis notam eidem inurere,

M

»

»

verum hujusmodi Cenfores Concilii Tridentini

olos (

iiqum

»

hiftorie fe prorfus jejunos oftendunt: etenim

»

Seffio Septima, ubi primo impium hzretico-

i qui|

w

rum dogma anathemate confoffum fuit, habi.

»

ta eft die 3. Maji 1547. & laudatum Catharini

ii

opufculum, Romze Typis impreffum prodiit

jomd t

anno 1552. quin opufculi Author, ea occafio-

d !

qorim

»

ne, in aliquam erroris füufpicionem vencerit:

E

quapropter Cardinalis Pallavicinus, éuiFtr

vf d

jatentt

»

dentini Canones, & Decreta, eorumque ge-

»

nuinus fenfus, ignota profecto non erant, in

a vl

»

ejusdem Concilii hiftoria l. 9. c. 6. n. 2. loquens

| mmr;

Y

de fententia, à Catharino in eodem Concilio

TO

À

»

propugnata hzechabet: Equidem exiftimo, Ca-

; atqueï

»

tharini fententiam falfam effe, fed non ideo

yi, d

»

per "Tridentinos Canones diferté damnatam :

Jfactd

»

quapropter fas illi fuit affirmare, eam Co nci-

il

»

»

lio non contradicere. & l. 12. c. 10. exponens

h, r

m

Decreta, Penitentiz Sacramentum fpeétantia,

«t

h

à Concilii Patribus formata, n.34. ait: Exhif-

m

»

ce poftremis verbis conjicere poteft, qu;squis

li

Til

»

ea legerit, haud effe expunétam fententia m Ca-

a

»

tharini, aliorumque "Theologorum, opinan-

fficerein

n

tium , Sacramento, quo ratum fit, fu

N-

, Mini-

ms W

yu

198

DISPUTATIO IL

)

, Miniftro voluntatem ferio agendi, & obeffe

M

, tantummodo jocum, quem Sacramentum fü-

u

» fcipiens cognofcere poffit.

nj

»Quam ob rem melioris

judicii Theclogi,

p

v)

g

» Catharini opinionem ab hzrefis cenfura vindi-

, cant, latumque inter illam, ac Lutheri & Cal-

gt

» vini do&trinam difcrimen intercedere demon-

D

» ftrant, prefertim Vasquez in 3. p. tom. 9. di-

,

s fput. 198. & 9..& 3.

Cardinalis de Lugo de

nl

5 Sacram. difp. 8. Se&. 9. n. 15. Natalis Ale-

ii

» xander Theolog.Dogm. & Moral. tom. ». c. 1.

wamu

» art. 3. Reg. 1. Juenin de Sacram. differt, r.

Ht

» q. 5 art. 3. $. . Quinimó Marcus Antonius de

g, i

» Dominis 1. 5. de Republ. Eccl. c.12. $. 12. &

g rd

» 13. ubi perverfum hereticorum errorem ad-

thtv

» ftruit, Catharinum à fua fententia prorfusalie-

as u

» num agnofcit, & fatetur.

NNegari tamen haud

V5

n d

» poteft, grave vulnus prefate opinioni infli-

, &um ab Alexandro VIIL.à quo die feptima

& a

» Decembris 169o. hec inter alias propofitio

edins ]

» damnata fuit: valet Baptifmus, collatus à Mi-

iil

» niftro, qui omnem ritum externum , formam-

t D

» que baptizandi obfervat, intus veró in corde

ltg)

» fuo apudferefolvit: non intendo facere, quod

fu. lu)

» facit Ecclefia.

Sed nihilominus à damnatio-

Q

»

nis telo illam defendere conantur Juenin cit.

l[fï&!"lmu

loc. Serry in Vind. Vind. pag. 109.

Auctor

m

»

operis de re Sacrament. pag. 113. Aliique,

übrqy

»

confixam propofitionem intelligendam rati,

»

cüm ritus externus, aut non ferió, fed joco &

i u

Tf

mimicé peragitur, autab illo exercetur, qui

T0 l

»

aliunde, hoc eft, ab aliqua exteriori circum-

:Dliæ Qtj

» .ü.antia, puta à Sacramenti poftulatio

ne, non

p ii

, deter-

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

199

! W

determinatur ad agendum nomine Ecclefiz,

t

feu tanquam Ecclefiz Minifter: ultro enim ad-

»

»

mittit Juenin, non validé baptizare, qui à ne-

LT

»

mine poftulatus domi infantem abluit, cum

d

»

expreffa Sanctiffimz "Trinitatis invocatione, fi

a

»

intra fe deliberet, id, quod fert propofitio da-

ltb

mnata: non intendo facere, quod facit Ecclefia.

al

»

» Verum utut hec res coram Deo fe habeat,

&l

»

nulla usque adhuc de ea emanavit expreía

NZHHSA

Quamvis igitur

»

Apoftolice Sedis definitio.

QOU

)»

communior fit fententia exigens in Miniftro

d

intentionem vel a&tualem, vel virtualem fa-

hii

)

ciendi, non folum ritum externum, fed id,

1 gt

»

quod Chriftusinftituit, feu quod facitEcclefia,

LUC

»

& hec, veluti tutior, fit omnino fervanda in

ii

praxi; non eft tamen Epifcopi, priorem opi-

idrusd

nionem reprobare, atqueadhancpofteriorem,

etiam theoricé tuendam, fuos Dicecefanos adi-

n

»

d t

gere: caufas quippe majores, difficilioresque

»

quzftiones, Fidem, autdifciplinam fpectantes,

t

ii

»

ad Apoftolicam. Sedem deferendas, ftatuit

»

perpetua Ecclefie confuetudo ab Innocentio

mj

at

»

III. in cap. Majores. de Baptifmo. confirmata.

ofce

»

Quare, fi conftet, quempiam aut Baptifmum

»

contuliffe, autaliudSacramentum, ex iis, quae

ss

r J

iterari nequeunt , adminiftraffe omni adhibito

externo ritu, fed intentione retenta, autcum

!

deliberata voluntate non faciendi, quod facit

Il ^

Ecclefia, urgente quidem neceffitate, erit Sa-

dl

»

cramentum iterum füb conditione perficien-

[ETiö) fl' j

dum; fi tamen res moram patiatur, Sedis Apo-

d

ftolicee oraculum erit exquirendum , quemad-

auni

modum ad Severum Scholafticum Conftanti-

')[)WL«' ,

N 4

, Dopo-

200

UPDTSTUTOTIOU N

u

,-.nqpolitanu,m faciendum fcripfit Ferrandus Ec-

ifia l

2

clefie Carthaginenfis Diaconus, in difficili

ii

queftione, qua tunc Ecclefia fatigabatur, do-

ho

&tis indoctisque in varias partes fciflis, inquiens:

( M]Hl[

Interroga, Vir prudentiffime, fi quid verita-

ml

tis cupis audire, p.rincipal,iterg Apoftolice Se-

int

» dis Antiftitem ,

cujus fana do&trina conftat ju-

Cyo,

jrent

, Cicio veritatis, & fulcitur munimine Authori-

, tatis (tom. 9. Biblioth. PP. pag. 509.) Quod.

qured

gi.d

» Íemel monitum volumus, ut regula fit, etiam

» pro aliis controverfiis, quas mox commemo-

VT

, rabimus."

Hucusq

:

ue San&iüïmus D. N. Bz-

od q

NEDICTUS XIV,

i t

NOoTANDUM 3.

vt

Errorem Miniftri poffe

effe varium. Nam r. poteft verfari circa fen-

ii

fum forme, quod fieret, fi v. g. crederet Filium

t f

effe minorem Patre, vel Eum & Spiritum San-

U0 ia

&um effe creaturam,

2. Poteft error verfari

&l

circa effentiam formew , v.g. fi crederet, prono-

3 vf

men Égo pertinere ad effentiam forma:; vel fi

r n

crederet, non hec verba: Hoc eff Corpus meum;

n

fed invocationem Spiritus Sanéti pertinere ad

brliti

effentiam formee,

3. Poteft error verfari circa

ü d

paturam Sacramenti, ita ut eredat, totam cere-

t

moniam effe rem füperftitiofam, prout credunt

fs |

[

-Gentiles, Judei, & multi ex hzreticis, 4. Pot-

& m

"

€ft ille error vel effe tantum internus , vel etiam

dttf

d

figno externo expreffus.

5. Poteft talis error

K

non folum effe externus, fed etiam proteftativus

n

'W'

fidei & animi introducendi novum ritum in Ec-

IH-O mhi

«lefiam, De quovis genere ejusmodi errorum

im

queritur, an obftet valori Sacramentorum?

U]Ul Hd Yi

DICO&

Ad valorem Sacramentorum non

Md l

fuflicit

DEMATER. ET FORMA SACRAM. 2COl

s

Wiis

fufficit intentio materialis, fed requiritur inten-

tio formalis.

n

PROBATUR I. Intentio formalis eft illa,

Jrten

qua Minifter non folum intendit ponere mate-

Wt

riam & formam fed etiam intendit eam mate-

2

riam & formam /üb modo, quo eft inftituta à

Chrifto, & determinata ab Ecclefia.

Sed talis

i

l

intentio requiritur.

ergo. Min. prob. i non re-

?

T

quireretur talis intentio, fruftra in Concilio Flo-

Q

Íi,

rent. ad valorem Sacramenti requireretur mate-

QO

ria & forma & perfona Miniftri cum intentione

)N

faciendi, quod facit Ecclefia.

Sed hocnonpot-

eft dici.

ergo. Maj. prob. fi non requireretur

a v

talis intentio, fenfusverborum Conciliinon pof-

d n

fet effe alius, quàm ifte: ad valorem Sacramen-

aT

torum requiritur materia, & forma, & Minifter

st

cum intentione ponendi materiam & formam.

ROT Vf

Sed hocnon poteft dici.

ergo. Maj. patet ; quia

, p

non poteft affignari aliud objectum intentionis

m w

precife materialis, nifi ritüs externus materie &

n "

forme. Min. jrob. hic fenfus effet ridiculus.

i

Ergo hic fenfus non poteft effe verborum Con-

cilii.

vetnt

d prob. ridiculum effet, fi fervo quis di-

,fnant

ceret: debes ire in urbem, & deferre ad Petrum

prout q

epiftolam, & eum falutare meo nomine, ac dein

s. t

emere pileum; attamen debes fimul habere in-

tentionem eundi in urbem, & intentionem de-

:mUS,VE

d

ferendi epiftolam, &intentionem eum falutandi,

& intentionem emendi pileum.

ergo fi in Mini-

n*

m m

ftro nihil aliud requireretur, quàm materia &

forma, ridicula effet definitio Ecclefie, quod

'usmodï f

mettit

fimul ad valorem requiratur intentio Miniftri po-

J

*

nendi materiam & formam.

nqamæw'(

Ns

Pao-

202

DISPUTATIO II

r )!ATE

i5 E

PROBATUR 9

Alexander VIII. damnavit

eam do&rinam, quód idem fit intentio ponendi

g

JEWM

materiam & formam , & intentio faciendi, quod

facit Ecclefia. Ergo non fufficit intentio preci-

ii

a

fe materialis, feu intentio ponendi materiam &

i

formam. 44 prob. pr opoütlo damnata fic habet:

Valet Baptifinus collatus à .Miniffro , qui omnem ri-

x g

tum externum. formamque baptizandi obferoat , intus

ul

veró in corde fuo apud fe vefolvit : mom intendo face-

Wi (W

ye, quod. facit. Ecclefía.

Ergo eoipfo damnatum

atími

eft, idem effe intentionem ponendi materiam &

"MW

formam, ac intentionem faciendi, quod facit

IN

Ecclefia; fi enim hv intentiones dus idem fo-

rent, Pontifex damnaffet propofitionem ridicu-

tm Mb

lam, involventem in terminis contradictoria,

,a

quod non videtur dignum authoritate Sedis Apo-

Jm&lmh [

ftolice

$i enim he dus intentiones forent

f, &t

idem, rectius Pontifex damnaffet folam. unam

tsl

contradi&ionis partem , nempe quód in Sacra-

ais d

mentis non requiratur intentio faciendi, quog

ünom

facit Ecclefia

XNttits

PROBATUR 3.

Ad valorem Sacramenti

ia

requiritur, ut a&tio Sacramentalis convenienter

ts

à Chrifto poffit affumi pro fua

Sed non poffet

" JMW

convenienter-affumi pro fua in cafu, quo Mini-

*LECU

fter habet pofitjvé intentionem contrariam non

fünh.,lx H

agendi, quod Chriftus inftitui& — Ergo in tali ca-

MH»L('

fu non ponitur id, quod ad valorem Sacramenti

b

requiritur

Min. videtur per fe evidens; quia

hi

NU

videtur inconveniens, ut Chriftus actionem ho-

Vl |

minis velit haberi pro füa, quam homo pofitivé

ht, qhü' Jf

non vult effeactionem Chrifti

]Maj. prob. omnes

J

aGtiones Sacramentales funt actiones folum mini-

:

LItN]

D

fteria-

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

203

J

fteriales; adeoque ex fua natura funt moraliter

) r

a&io Chrifti; fic enim dicitur z. Cor. 4. v. r. Sic

uT

nos exifHimet bomo ut. Minifiros Chrifli , &? Difpen[a-

r

tores snyfTeriorum Dei.

Sic etiam in Concilio Tri-

Pf

4l

dentino Seff. 14. c. 6. dicitur: JDocet S. Synodus,

t

Sacerdotes tanquam Chrifti Miniftros fun&ionem remit-

a.

tendi peccata. exercere.

At t

DICO II.

Ad formalem intentionem fa-

Ti f

At

ciendi, quod facit Ecclefia,. non requiritur in-

tentio formalis conferendi effectum Sacramenta-

nami

Jem internum.

I rA

i

i

M

PROBATUR. SiJudaeus, Turca, Gentilis,

o

vel etiam Atheus conferat Baptifmum ea inten-

mibyta

tione, quod velit eum conferre, quomodo Chri-

Tl

P'

ftus inftituit, & Ecclefia adhibet, validé bapti-

T5 iUf

zat, etfi credat, caremoniam aut effe inutilem,

4 Ut

aut prorfus fuperftitiofam, ita ut fi fequatur ali-

N

quis effectus, alius non fit, nifi proveniens ex

W

tacito pacto cum demone, prout folet freri in

i, qui

aliis ceremoniis fuperftitiofis ; aut certé tantum

um

fecuturum effe&um moralem, confiftentem in

mv

hoc, quod talis homo cenfeatur aggregatus po-

p

pulo Chriftiano & Ecclefie per ejusmodi exter-

nam profeffionem fidei.

Sed in tali cafu non ha-

mi

gt

betur formalis intentio conferendi effe&um Sa-

j

cramentalem internum.

ergo. -Maj. prob. ex fen-

n

fu perpetuo Ecclefiz, quz nullo unquam tempo-

ia

re fcrupulum movitbaptizatis, à quocunque ba-

ptizati effent, dummodo debita forma ufi fue-

TU

n

rant, quamvis verofimile fit, & merito dubitari

pojwerit, an tales Judei vel Gentiles, qui fum-

jj n

mo odio profequebantur Chriftum, non potius

pl

,

intus

DISsPUTATIO

II.

y j

204

intus in animo totam ceremoniam baptifmalem

g

irriferint, ac propterea nullum alium effectum

j

d

intenderint, quam precife externum moralem,

g

quo volebant fatisfacere defiderio baptizandi,

j

ut nempe aggregaretur communioni Chriftiano-

i hAQGZï

ruim.

Ille fenfus perpetuus Ecclefiz probatur I.

p t

ex Refponfo Nicolai I. ad Bulgaros , ubi fic fcri-

fjetn.

bit: , À quodam Judeo , nefcitis, utrum Chri-

frii:

»

ftiano an Pagano, multos in Patria veftra ba-

,f ua

ptizatos afferitis, & quid de his fit agendum,

At

»

»

confulitis. Hi profe&o fi in nomine Sancte

iratini

'Trinitatis, vel tantum in nomine Chrifti ba-

[. [

»

»

ptizati funt, conftat eos non effe denuo bapti-

i qie

zandos. Sed(quiadeforma debita baptifmi me-

vt

»

»

rito dubitari poterat, fi Jud:eus ille non fuiffet

Anony

Chriftianus, aut faltem Catechumenus) pri-

»

ij

»

mum utrum Chriftianus an Paganus ipfe Ju-

a n

»

deus extiterit, vel fi poftmodum factus fue-

la

»

rit Chriftianus, inveftigandum.

Quamvisnon

i

»

pretereundum effe credamus, quod Deatus

"

:

»

de Baptifmo dicat Auguftinus. Jam fatis, in-

p

»

quit, oftendimus, ad baptifmum, qui verbis

lg

W

D)

Kvangelicis confecratur, non pertinere cujus-

At

2

quam vel dantis vel accipientis errorem five de

AR 1æk]

»

Patre, fivedeFilio, five deSpirituSancto ali-

nl

"n

i

ter fentiat, quàm do&trina coleftis infinuat."

Tta S. Auguftinus l. 4. de Baptifmo. contra Donat.

J n

i

m

e v

Ut

i[." Idem probatur ex D. Auguftino, qui in

W.

^i

textu proximé relato dicit, qualemcunque erro-

)

rem baptizantis non obftare valori baptifmi,

ET

lt

adeoque nec obftare errorem Turce, Judei, Gen-

Ui

A

Il

wq

tilis vel Athei ; interius totam ceremoniam ba-

M

ptifma-

2

N

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 205

lltjs

ptismalem irridentis, & tanquam fterilem ritum

fu.

Torin

vel fuperftitiofum intus in animo condemnantis.

j

h

Idem colligitur ex variis aliis textibus D. Augu-

A

J

t

zM

füini , in quibus qualemcunque fimulationem et-

iam baptizantis obftare valori baptifmi negat.

ü

l. 1. contra litteras Petiliani, qui fcripferat, con-

Ícientiam dantis baptismum attendendam etfe, fic

(

J

Whn

LA

fcribit: , Quomodo de iftis baptizantibus fecuri

»

erunt, fi confcientia dantis attenditur, quz la-

um

'dhm

e funds

, tet oculos accepturi? ita.fecundum eorum

, fententiam fit falus illa fpiritualis incerta. "

lii

ii

III. Ecclefia Romana nunquam rebaptiza-

inbyi

vit eos, qui erant ab hareticis baptizati, licét in-

g

ter eos hzreticos varixz fectz fuerint, quc erant

xoniul

folo nomine chriftianz , & forte religione Genti-

m r

lium pejores v.gr. Nicolaitarum , Valentiniano-

» pj

rum, Gnofticorum, Priscillianiftarum, Marcioni-

if

tarum, Manichzorum, imo & Origeniftarum &

AIVIBDOL

Pelagianorum, qui nec credebant, nec volebant

y as

conferre aliquem effe&um internum. Et tamen

fs

Stephanus Papa ad Synodicam Epiftolam Conci-

qu'wæþït

lii Africani, prout ex Epiftola Cypriani ad Pom-

o

pejum defumitur, fic refcripfit: ,Si quis à qua-

yrenit

»

cunque herefi venerit ad nos, nihil innove-

at

» tür, nifi quod traditum eft, ut manus illi im-

fs i

» ponatur in peenitentiam.

Sic etiam Eufebius 1. 7.

d

c. 2. firibit: ,, Cüm per id tempus non mediocris

controveríia exorta effet, utrum eos, qui ex

Uïhllo )

»

qualibet berefi convertuntur, baptifmo purgari

jcun

"

2

oporteret; quippe antiqua confuetudo inva-

of

»

luerat, ut in ejusmodi hominibus folá manuum

i E

"

2

J

»

impofitio cum precationibus adhiberetur. —K

omineg

stl

-S. "Auguflinus, l. s. de Baptifino €. 5. ait : , &

g,O CCUI"

j

206

DISPUTATIO II

» occulta nefcio qua infpiratione Dei deteftan-

munjoneü

» tur, fi quis iterum baptismum accip

igt, quem

» übicunque jam acceperat. "

g m

W

lia etiam Siricius Papa in epift. ad Himerium c. 1.

bis verbis teffatur : ,Quos (Ldrrianoss) Nos cum

j o

gitai

» Novatianis alifsque hzreticis, ficut eft in Sy-

» nodo (Nicena) conftitutum, perinvocationem

» folam feptiformis Spiritüs Épifcopalis manüs

y B

tinndns

» impofitione Catholicorum conventui focia-

5 11us.

Kt . Concilium L. Zfrelatenfe can. 8. dicit :

ifiang

a;m'rredeu

» De Afris, quod propria lege utantur , ut re-

» baptizent, placuit, ut fi ad Ecclefiam aliquis

s i

REU

» de herefi venerit; interrogent eum Symbo-

m

» lum, & fi perviderint, eum in Patre, & Filio,

» & Spiritu S. effe baptizatum, manus ei tantüm

ünyrg

tht

» imponatur , ut accipiat Spiritum S. *

Nice-

na Synodus folos Pauliniftas, hoc eft, Pauli Sa-

tmmutr

mofateni difcipulos excipit, qui baptismi formam

gan

corruperant. Itateftatur Innocentius[. in Epift,

PU

detn |

22. ad Epifcopos Macedonie, ubi c.5. fic fcri-

bit: ,Canones Niceni à Paulianiftis venientes

"txdon

» baptizari przcipiunt.

Nunquidnam, cum de

Ti

» Paulianiftis jubent , omnes , qui ab hereticis

r

» veniunt, erunthoc exemplo baptizandi? quod

Vi

» cüm nullus audeat facere, de ipfis tantüm effe

n

» preceptum, ratio ipfa demonftrat - quiaPau-

TUb

» lianifte in nomine Patris, & Filii, & SpiritüsS.

:

Ti

» minimé baptizabant. " Exhis ergo patet, nul-

N

ij

«l

(

lam herefin, que baptismi formam fervat , ex-

DN

clufam fuiffe ab Ecclefia, quin tamen ab ea re-

Bmäf](x

vertentes de novo baptizati fuerint, licét effet

N

verifimile, à multis hereticorum baptismum par-

j

»Al*äu

vulorum pro nuda ceremonia initiationis ad

Ccoin-

lg À

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

207

| (ihd

communionem Chriftianam habitum effe finé ul-

; u

Jaintentione formali conferendi effectum inter-

.pum; imo à multis eorum ipfam ceremoniam

z

refpe&u parvulorum tanquam otiofam irrifam

ETI

fuiffes prout re ipfa publicé profitebantur Pela-

l

d

u

giani & Anabaptifte.

OC

d

IV. Etiam poif ortas herefes & diffenfiones

Vi (

d

Calviniftarum, Anabaptiftarum, Lutheranorum,

4 di

Huffitarum, Wiclefiftarum, Ecclefianunquam re-

t Itre

paptizavit redeuntes à tali herefi & diflenfu ad

I diqis

Ecclefiam, licét ejusmodi hzretici & diffentien-

tes credant, nullum internum effectum conferri

t

u

per Sacramentum , fed tantüm per fidem , vel

TE

tantüm per gratuitam predeftinationem. — Ergo

U N

Ecclefia non requirit in baptizante intentionem

; Pa

formalem conferendi aliquem internum effectum

Tif ormat

baptizato , fed tantüm effe&um moralem , confi-

Lofl

ftentem in eo, ut baptizatus annumeretur popu-

s

loChriftiano. DeCalviniftis, qui eo ipfo, quód

veram remiffionem peccatorum negent, etiam in

; veliq

n, ti

baptismo veram remiflionem peccatorum negare

confequenter tenentur, tefte Serryo de Intentione

1b hi

nyil q

c.r, aliqui quidem in Gallia exiftimabant , eos

g anyt:

effe rebaptizandos, imó eos etiam actu rebapti-

zaverunt, fed Pius V. eum morem rebaptizandi

[ qw&f

Hinc etiam varia Concilia Galliz

improbavit.

t

baptismum à Calviniftis collatum , validum effe

Y [)PQW.',

m r

pronuntiarunt, nempe Rothomagenfe 158 r.

Rhemenfe 1583. Aquenfe 1585. Tolefanum

m

159o. Narbonenfe 1609.

Rothomagenfe fic

x b

habet: ,Antea in plerisque noftrarum Dicce-

ho

» Íeon locis báptizati ab hereticis, prefertim

, Cal-

1 mmat«

208

DISPUTATIO II

bMiER

» Calviniftis, redeuntes ad Ecclefiam Catholicam

gieih

, kerum tingebantur hac füb verborum for.

dj

apri

, ma:- fi non.es baptizatus, ego te baptizo ; quia

gimm

» dubitabant nonnulli de valore baptismi ab hu-

» jusmodi hareticis collati , eo quód non haábe-

,ibis:

,Trent intentionem baptizandi in. remiffionem

imitqi)

»

peccatorum.

Veruüm quoniam illa formula

m

»

baptizandi fub conditione (antiquitüs) fuit in-

hb

troducta propter baptismata occulta, & de qui-

du

»

bus non apparebat , nec uni mulieri feu alteri

gteita

»

privatim baptizahti credi debebat ( decebat )

dien,

»

contra veró conftabat, Calviniftas in ccetu pu-

s r

blico baptizare in forma verborum, & materia

»

ii

à Chrifto inftitutal, nec de hoc fa&o ambigi

m

2

poterat, vetamus baptisma repeti cum qui-

buscunque verbis à Calvinismo aut aliis hare-

mpi

EAU

»

fibus fimiliter baptizantibus ad nos transeun-

;/»

tibus, "

m i

V.. Eadem praxis & mens Ecclefiz confir-

WE :

matur ex cafu, qui Maffilie contigit, ubi quidam

i, i

Parochus infantes à fe fuüb debita materia & for-

t

ma baptizatos intü$ in animo neutiquam juftili-

tilldei

care intendit.

Cafum refert sERRYus l.c. de in-

Pl

tentioneé C. 6. his verbis: , Jacobus Santabovius

A?mmva |

)

'Tom. II. cafu 17. in folutionibus cafuum con-

i,

fcienti hoc memoriz prodidit.

Cüm paucos

t g,

»

ante annos Eeclefie Parochialis S. /Egidii ía-

E WBO

crilegus Curio, Chriftianz tandem religionis

»

EU

]

fa&tus Apoftata publicé faffus effet, toto fe

paftoralis officii témpore baptisma ferió qui-

h tnf

!

»

dem prudenterque miniftrafie, intüs tamen fe-

mf

li

"k

cretáque mente totum,quod extrinfecüs ageret,

h

Jdmlm

3

retra&tàte ( boc of] improb4[Je.) in eo tamen ftetére

"fs

» bàptis-

|

A.l-.ï |

i

DE MATER. ET FORMA SAICR AM. 209

(s

, baptismate, quotquotab eo fiété ac fimulatà tin-

hi

, &i fuerant, confulta, üt crederepareft; Acade-

Rþ'ilo;cl»i

3

, mia Parifienfi ; unáque omnium inventa eft il-

iE

, luftris feemina, quz, ut eft fexus ille inbrmus

d

, ac debilis animo, baptizari fecundó voluit, ob-

fitiy

, tinuítque pro imperio ;ceteri omnés fufceptum

ll fs

, baptisma ratum validümque tenuerunt.

1 i

j l deq

Ex fiis ergo omnibus conftat, de -perpetü;)

[f p

fenfu. & praxi Ecclefie ;. quód nunquaim fuerit

follicit&:de intentione baptizantis, utrüm inten-

(duii,

derit facere, quod facit Ecclefia;: fed quód eam

Ts W

intentionem prafümpferit efTe imbibitam in ipfa

Vr

N

adminiftratione Sacraraenti collati fub debita ma-

teria & forma;

Eam àutem intentionem Eccle-

iqng

Wiljra

fia non potuiffet preefumere, fi requirerctur for-

us

malisintentio copferendieiïe&umSacramegtalem

internum.

1Inc

U

it oD

IUTDICO TL

Nullus error Miniftri, etiarà

ligilt

figno expreflus, obftat valori Sacramenti , nifi

o Gd

valorem Sacramenti pofitivé alliget fuo errori,

n jl

dummodo habeat intentionem, reipfa faciendi,

jshcli

, & facit Chrifti Ecclefia.

quod Chriftus inftituit

yutat

PROBATUR I.

Ecclefie is fuit perpetuus

xl

fenfus & praxis, Baptifmum ab hzreticis colla-

Ciny

tum effe validum, fi utantur debita materia &

forma, etiamfi notorié conftet, eos fovere in-

Y

m nj

numeros errores circa naturam & effe&um Sacra-

Ket ) L

ienti, & circa fenfum verborum forme, & cir-

u

ca SS, Teinitatem, & circa ipfum Chriftum. — Er-

us

go cenfet Ecclefia per talem errorem Miniftrinofi

invzlidari Sacramentum. — .Z£nt. patet ex Conclu-

d

fione precedente, & ejus Probatione.

!

D. Zmort Trat. de Sacraimn. n gen.

O

Pko-

210

DISPUTATIO II.

[ lm'

PRosnATUR 2. Ratione S. Auguftini. Si

Y

Chriftus valorem Sacramentorum alligare voluif-

fet privatz opinioni Miniftri, malé confuluiffet

(jjtt

faluti animarum. Sed hoc non eft prefumen-

g

dum. Ergo nec prius.

«t d

]Maj. patet ; quia redde-

gt u

retur fzepiffimé incertus effectus Sacramenti ba-

N

ptifmi &c.

S. Auguftinus l. 1. contra literas Pe-

tiliani c. 3. Ia fit falus illa fpiritualis incerta.

j pöülh

i d

PRosBATUR 3. Alia ratione S. Auguftini.

H MH

In Sacramentis principalis operans eft ipfe Chri-

il

ftus, qui acionem Sacramentalem vult haberi

id ul

moraliter pro fua.

Ergo ad valorem Sacramenti

tss

du

fufficit, dummodo Minifter modo humano po-

nat actionem Sacramentalem fine pofitiva inten-

st

tione contraria eam a&ionem non fübjiciendi

um VL«

Chrifto.

S. Augufüinus 1. 1. contra litt. Petilia-

& (

ni. c.7. ait: " Neque enim, etiam cüm per fan-

bb

» &um difpenfatorem gratia fpiritualis credenti-

iiv

» bus impertitur, difpenfator ipfe juftificat, ac

i du

, non ille unus, de quo dictum eft, qui juftifi-

g

» catimpium. Aut vero Apoftolus Paulus ca-

» put eft&origo eorum, quos plantaverat? aut

i,

» Apollo radix eft eorum, . quos rigaverat? ac

ii qn

» non ille, qui in eis in credendo fidem dederat,

j

» Cüm idem dicat; ego plantavi, Apollorigavit,

& üry

» fed Deus incrementum dedit? -. Origo mea

i

» Chriftus eft, radix mea Chriftus eft, caput

» meum Chriftus eft.

--

LP

Me innocentem non

M

» facit, nifi qui mortuus eft propter juftificatio-

Q

» nem noftram; non enim in Miniftrum, per

UM

» quem baptizor, credo; fed in Eum, qui jufti-

!iEch

» ficat impium.

Solvun-

DE MATER. ET FORMA SACRAM. AII

d

hn

Solvuntür Obje&tiones.

|

rj

OB3JICITUR t.

Poteft dici, ad valorem

l.

Sacramenti füfficere intentionem ponendi ritura

Wi

externum, quem ponit Ecclefia.

Ergo nonre-

n

uiritur intentio formalis faciendi, quod facit

Tl

cclefia. 4nt. prob. qui ponit ritum externum,

Wi

queim ponit Ecclefia, reipfa idem facit, quod

facit Ecclefia.

ergo.

hp

2

d

Aliud eft, non intenderepofitivé, quod

facit Écclefia, fed tantum ritum externum: &

n

li

aliud eft, pofitivé intendere, non faciendi, quod

Va

facit Ecclefia.

Ergot ex falfitate fecundi non

ao

poteft inferri falfitas prioris, prout fit in Proba-

Qv

tione du&ta ex damnatione

1 lii

xandro VIII. confixa.

propofitionis ab Alg-

dj

3.

ui intendit caufam, indire&é neceffa-

ii

rio intendit effe&tum. Ergo qui intendit facere,

IJ» Cl

quod Chriftus inftituit, indirecté neceffarió in-

(it, «

tendit effe&tuum Sacramentalem.

u

RzsPONDEO. n.a. ad prob. dift. — Qui poüit-

s Pa

bt

ritum externum, quem ponit Ecclefia, reipfa

idemfacit, quod facit Ecclefià fola actu externo,

gt

i

& precife materialiter.c. quod facit Ecclefia fi-

n

ful acu externo & interno, ac formaliter. n.

polos

O

ponere folum a&utn externum fine actu interno,

non eft actus humanus j fi ergo preciperetur

h d

tantum id fácere, quod facit Ecclefia per folum

D

tl

a&uin externum, nonpreciperetur conformatio

a&ionis humang iri Miniftro ad actionein huma-

V

nàmi Ecclefig, fed precifeé conformatio rei ad

Eum, )

rem. Hoc vero ion eft verofimile; quod pre&:

reiadrem, fed aóió-

*äþigtur;fola conformatio

2

ius

,

j a

Y

1212

ODLESPUTATIO: II

UL

T

nis humanz.ad acionem humanam, ut, ficut

pi)

y 01

Ecclefia ponit actum externum modo humano,

fhoc eft, cum interno actu rationis ordinante

tf

D

48 QU

ia&tum ad aliquem finem, ita etiam Minifter fa-

ciat, quod facit Ecclefia 1llo actu humano, nem-

jlots,

«l

w

"pe a&u externo cum ordine rationis ad aliquem

n

ra

finem. ^ Nifi enim hanc intentionem Chriftus ad

j

valorem Sacramenti requireret, fequeretur, quóüd

g u

")

"um

ritus externus, quem Ecclefia ponit, ordinatus

'ad finem profanum v. g. exercitationis, recrea-

um

diimdi

tionis, irrifionis &c. effet Sacramentalis, quod

'eft indignum fentire de Chrifto. Itaque Mini-

du

fter debet aCtionetm ordiráre ad finem, intentüm

j Pt

'à Chrifto, vel Ecclefia.

:agams,an

— Ad». dift. "Hac duo fünt diverfa in confide-

s? |

ratione metaphyfica, & formaliter.tr. in confi-

dirie

Em T

deratione phyfica, realiter, ac pra&ticé. n. Eft

'enim impoflibile, ut ille, qui modo lumano

st u

n ]

ponitritum externum, quemponit Ecclefia, nul-

lum habeat finem. Si ergo habeat finem diftir-

r

xkum ab eo fine, quem habet Ecclefia , .eoipfo

$ p t

intendit non facere, quod fimul actu externo &

M

interno facit Ecclefia.

Si autem non habeat po-

Vi

zi

fitivé finem diftin&um, ab eo, quem habet Ec-

clefia, eoipfo realiter.ac practicé habet intentio-

K

*'&F"

"

nem formalem faciendi, quod facit Ecclefia;

:,q

M'&]&(

impoffibile enim eft, ut homo realiter , dum agit

VE

1inodo humano ,. nullum habeat finem.

QNE,N "É

4dd 3. dift. .Qui intendit caufam , indire&é

LT

intendit effé&urn, .fi fciat talem effe&um effe

IOFHHIWQZ

icum caufa connexum independenter à fua inten-

if

j

tione. c. fi potius credat,.talem effe&tum non

l ?h

$b

Ille enim forma-

efï'e.. connexum; cum caufa. n.

liter

Ti

DE MATER: ET FORMA SACRApd; 215:

W h

liter nor intendit v. g. nocumentum inferendum

ïn

lt

fuo amico, fi ex verbulo intempeftivé prolato,

trü

vel ex facto preter intentionem fequatur contri-

:

lii

ftatio vel damnificatio amici.

Itaque Gentilis

Q

bbl

aut Judeus,, etfi intendat facere, quod folet fa-

ln

cere Ecclefia Chriftiana, dum credit, eam cere-

[l

moniam przccife fervire ad hunc effectum mora-

T

[

lem, ut tali inauguratione folenni homo fiat

, O

membrum Ecclefie Chriftiane, alios autem

)

.

fines effe tantum fuperftitiofos, non neceffario

intendit formaliter ullum effe&um internum.

li, q

Qte M

OsnjJrcrTUR 2. contra r. Concl, . Authori-

j

tas Rom; Pontificum.

1. Nicolaus I. à Bulgaris

interrogatus, an baptizati à quodam Jud&eo effent

t od

rebaptizandi? Refpondit: non effe rebaptizan-

b

dos, fi fint baptizati in nomine SS. Trinitatis,

il

velin nomine Chrifti, nulla facta mentione alte-

f u

rius requifiti, nempe intentio

nis.

Ergo inten-

tio formalis non requiritur.

2. S; Pius V. eó-

(f t

qen dl

dem modo refpondit de Baptifmo à Calviniftis

"

collato, prout teftatur Lugo in difp. mor. 1. r.

TEU

d.2.

] d

3. Innocentius IV.. fcribens in c. Si quis

n hd

puerum. Y. de Baptifino. docet , valere Baptifmum,

etiamfi. Minifter gerat in mente, non facere,

m u

at

quod facit Ecclefia, fic habet: " Non eft necef-

» fe, quod Minifter gerat in mente facere quod

i i

arium gereret in

j

» facit Ecclefia; imó fi contr

, mente, fcilicet, non facere , quod facit Eccle-

u

» fia, fed tamen facit, quia formam fervat , ni-

n É

df

, hilominus baptizatus eft, dummodo baptizare

j

» intendat.

ht äfüä

REsPONDEO ad . C. a. dift. c.

Ergo non

ydit!

malis, fi ea intentio pre-

rgquiritur intentio for

O 3

fumi

Wï

DISPUTATIO II

814

l mWW

fumt non potuerat etiam in Judeo, ferio, & füb

debita forma ac materia baptizante.c, fecus.n. fi

jl

enim Judeus erat alioquin vir honeftus ,. przfu-

u ïPm

mendum erat, eum habuiffe faltem intentionem,

j

'xdeüaa l

illosBulgaros, prius Gentiles, faltem initiandi

tali ritu, ut effent membra Ecclefiz Chriftiane,

qur p

que intentio ad hoc Sacramentum fufficit.

mmmæxl

d 2, . Idem Refp. prefuümendum enim erat,

m

Calviniftas faltem habuiffe intentionem confe-

[j

fnii

rendi baptizatis faltem hunc effe&um moralem,

g

aj

ut effent membra Ecclefize Ch

riftiane, quzinten-

i

tio fufficit,

st

zi

ld 3. dift. . Innocentius IV. docét, validumn

effe Baptifinum, fi Minifter pofitivé intendatnon

i

facere, quod facit Ecclefia, quoad effe&um in-

j en

ternum. tr. quod facit Ecclefia faltem quoad effe-

Mi a

düik

&um moralem.n. ad hoc, utMinifter conformet

fuam intentionem intentioni Ecclefiz, fuffcit,

st a

ut fe intentioni Ecclefize conformet quoad ali-

E

quem effe&um, nempe quoad effe&tum mora-

d

lem; fic enim adhuc verum eft, quod intendat

Libg

facere, quod facit Ecclefia etiam a&tu interno,

1 Ridib

quo fic initiatos recipit in Societatem Chriftia-

X n

nam. Hanc effe mentem Innocentii IV. patet

R.

ex Ejus textu integré infpe&to; fic enim fcribit;

ii

».Nota, quod ad hoc, quod aliquis baptizatus

DT

» fit, neceffarium eft,' quod baptizans intendat

AU d

» baptizare, non tantum balneare, vel carnes

W

» lavare. NNec tamen videtur neceffe, quan-

LT

» tum ad effe&um baptifmi, quod fciat , quidfit

tsl lt

» baptifmus,

fcilicet quod ibi infundatur gratia,

» Vel quod fit Sacrame

ntum ;. necetiam oportet,

ltl

».Quod hoc credat;

Viriei,

imo etfi contrarium credit,

'am'a,mw

»

DE MATER. ET FORMA $ACRAM. 2IS

"! » & totum reputet truffam (hoc eft- aliquid ridicu-

]

? lum &5 joculatoriam ceremoniam) & deceptionem,

l

»

tamen baptifmus habet fuum effectum. Item

lt

non eft neceffe, quod baptizans fciat, quid fit

p

»

Ecclefia, vel etiam ipfam non credat effe, vel

IN

»

aliquam poteftatem habere, nec quod gerat

»

in mente ( puta explicit? ac reflexà) facere, quod

nf

facit Ecclefia; imoó fi contrarium gereret in

j

Qu

mente (relatb ad effe&tum intermum) fed tamen

Bu

facit (quod facit Ecclefía) quia formam fervat,

A

nihilominus baptizatus eft, dummodo bapti-

Zare intendat. Unde fialiquis in cafu confti-

A vl

»

tutus neceffitatis, vel etiam fineneceffitate va-

t

»

datad Saracenum, & dicat: Daptiza me, &

[;

»

doceat eum formam, & ille etiam Saracenus

015

»

baptizaret, non credens per immerfionem ali-

Of

quid aliud fieri quàm madefa&tionem , & in-

5

4 fl

»

tendat eum baptizare vel madefacere fecun-

Qd d

»

dum intentionem petentis baptifimnum, id eft,

Qum m

p

ut baptifmus operetur, quidquid operari pot-

od at

»

eft, & ipfe baptizans tanquam Minifter confe-

( Ut

rat, quod alii baptizantes conferunt, licétnon

em (

credat, ipfum poffe aliquid operari, veré ba-

ii .

ptizatus eft. . Sed fi hoc non intenderet, non

ginc

» baptizaret; nece

ft neceffe, quod aliquis fciat,

yi

» quid in his intelligat Ecclefia, vel etiam quod

dam D

» íciat vel credat, Ecclefiam effe."

Hucusquce-

Innocentius IV.

$ v

Inno-.

d

Hinc poffet nEsPONDERI 2. dift.

X Gd

centius IV. docet, valere baptifmum ,-fi Mini-

fter intendat non facere,. quod facitEcclefia, in-

odf

v t

tentione fecundaria, explicita, ac particulari.c.

w !

primaria, implicita, ac generali.n. Intali enim

4

Caiu

316

DISPUTXATIO II

eafü Saáracénus haberet duas intentiones; unam

"

9? jj fl

primariam, qua vult operari juxta intentionem

petentis, quz intentio generalis implicité tendit

MM

«t

d. !

etiam ad effe&tus internos, faltem objectivé.

Altera intentio fecundaria eft, qua operatürjux-

U

(

uall,

ta prefentem fuam cognitionem, cui tamen non

vult alligare valorem fui actus.

Ethsecintentio

C

tiot

hi vt

eíft explicita ac particularis, qua potius irridet

,

hancczeremoniam. Hinccredo talem baptifimum

[

q

fore validum, fi Saracenus in prafato cafu dice-

ret; ego quidem obfecundabo tuz petitioni, &

-/b;rl

a

B

m

agam modo meliore, quo poffum , conferendo

tibi hanc ceremoniam juxta tuam petitionem, ut

zi

fias Chriftianus.

j

Valeat, quantum poteft, fi ali-

ij

quid valeat boni, nolim effe invitus; ego enim.

v vt

credo, totum eflé fuperttitiofum , nec ullum fe-

ag

cuturum effectum, nifi ut fis, & dici valeas Chri-

Wl q

ftianus.

pi

tf

OsnjrcrTUR 3. Authoritas S. Auguftini,

tatz, d

1. Tra&.s. in Joan. dicit, valere baptifmum

LOf

etiam ab ebriocollatum. — Itarefertur c. dedit. 46.

"m

C. T. g. 1. atqui ebrius non poteft habere intentio-

t'iigm

nem formalem faciendi,

quod facit Ecclefia.

m

2. [dem 1. 7. de Baptifmo. c. $3. docet, nihilin-

TT

&

tereffe, utrum DBaptifmus veraciter vel fallaciter

conferatur.

Md

Ergo etiam nihil intereft; etíi ba-

^

»-31]

ptizans vel nullam, vel etiam contrariam habeat

ii

intentionem. ^" Queri etiam folet, inquit, utrum

M

VN

» approbandum fit baptifma, quodab eo, qui

Ti

, non accepit, accipitur , fi forté curiofitateali-

L

» Qua didicit, quemadmodum dandum fit? Et

g

» utrum nihil interfit, quo animo accipiat ille,

AU

»cul

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 217

M

»

Ulfe]]!fm,.

cui datar? An jocans, ficut in mimo? An in

»

mimo cum fide, fi quisquam inter agendum

WhU'e lt

?)

?

repentina moveatur pietate? -

Sed nobis tu-

D

»

tum eft, in.ea non progredi aliqua temeritate

rj

?

?

fententie, que nullo plenario Concilio termi-

lz

»

nata fit, verumtamen fi quis forté me in eo

Ug

)

Q m

Concilio conftitutum , ubi talium rerum quz-

»

ftio verfaretur, urgeret, ut dicerem, quid ipfe

ïb&pü]m;

»

fentirem, fi eo modoaffe&us effem , quo eram,

) [l d

»

cum ifta di&arem ? Nequaquam dubitarem,

*

!titiouj, l

»

habere eos baptifmum, qui ubicunque, &

E

Qnferend

»

quibuscunque illum verbis Evangelicis confe-

n

»

cratum fine fua fimulatione & cum aliqua fide

d.

»

accepitfent."

3. Idem hoc ipfo in locis verbis

AE

proximé relatis immediaté fubjungit: "Ubi au-

V ulins

»

tem neque Societas effet ulla ita credentium,

v

»

neque ille, qui ibiacciperet, ita crederet, fed

»

tantum ludicré & mimicé & joculariter agere-

tur, utrum approbandus effet baptifinus, qui

ii

»

fic daretur, divinum judicium per alicujus re-

n

»

velationis oraculum implorandum effe cenfe-

»

TAU

» Tem,

.

In hoc textu D. Auguftinus non du-

X

bitat, Ethnicum veré effe baptizatum, qui in

ao

aCüone comica , ubi joculariter exhibetur bapti-

u

fmus tam à dante, quàm ab accipiente, fubitó

velit

convertatur, & ab alio ludicré agente baptize-

rl d

tur; in tali enim cafu vi prioris Refponfionis ve-

patit

16 effet baptizatus. ficut legitur in. Martyrolo-

n

gio de S. Genefio, ad cujus hiftoriam S. Augufti-

pdabd

nus videtur alludere: fed tantum dubitat, an fit

.urtó

veré baptizatus, fi tam baptizans, quam bapti-

Zatus tantum joculariter aeant. Itaque fiD. Au-

ii

gufünus dubitat de valore baptifmi etiam mimi-

" aCC

3

cé

218

DISPUTATIO Il

cé adminiftrati ex parte folius baptizantis, non

yeitti

m

debet rojici fententia tanquam certó falfa, que

nullam requirit intentionem formalem ex parte

TA

baptizantis, etiam cum intentione pofitivé con-

nl

traria.

*

m

us

REesPoNDEOo ad1.

D. Auguftinum ibi füb

3 evet

termino Ebrii tantum intelligere Ebriofum, ita

uina

ut precife afferat, vitia Miniftri, v.g. fifitebrio.

fus, homicida, adulter, non obeffe valori Sacra-

W inlen!ïaü?

$ 1

menti. Certé hic fenfus colligitur ex contextu,

ii

s

quifichabet: Sic ergo quos baptizavit ebrius, quos

baptizavit bomicida, quos baptizavit adulter, Chri-

ii t

ftus. baptizavit.

Imó etiam l. 4. contra Donat.

b

z ln

C.20., ubi manifefté fermo eft de ebriofis , non-

nulli terminum ebrij legunt.

qu,q

Qdl

"d 2. dift. . S. Auguftinus docet, nihilinter-

nda, t

effe, utrum baptifmus fallaciter conferatur fal-

v L

lacia fanctitatis & fidei interna. c. fallacia inten-

im i

tionis.n. Extextu enim nec poteft, nec debet

t

colligi, validum effe baptifmum, Íi baptizans

aliud intendat , quàm baptizare veré, prout fu-

&nrver

fcipiens baptifmum petit.

ZÁd 3. c. a. dift. c.

Ergo pro certo idftatuen-

lts

dum non eft, nifi jam a&ualiter infpiratione di-

C

vina fuerit revelatum Ecclefiz. c. fecus. n.

De-

DN

li

clarationes Eugenii IV. & Concilii Tridentini

W w

loco revelationis funt, quam S. Auguftinus opta-

r

bat.

»ffthü

"d.

Si vel folum Decretum Alexandri VIIT,

tempore D. Auguftini jam extitiffet, de bapti-

) W N

zante mimicé, D. Auguftinus non dubitaffet.

Ms

Osjgicirum 4.. Authoritas D. Thomz, &

"t

lorem

aliorum DD. Schola&icorum, q]ui ad va

Sacra-

uj (

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 2I9

m»VR

Sacramentorum dicunt fufficere intentionem ma-

N

terialem.

1. D. Thomas in 4. dift. 6. Q. r. a. 2.

Lf

qq.'r. ád 2. fcribit: " Alii dicunt, quod in ba-

tit 0

» ptifmo & inaliis Sacramentis, quz habent in

» forma actum exercitum, non requiritur men-

Dutifh

»

talis intentio , fed fufficit expreffio intentionis

hfa.

»

per verba ab Ecclefia inftituta.

Etideo fi for-

Áltij

»

ma fervatur, necexteriusaliquid dicitur, quod

j n

»

intentionem contrariam exprimat, baptizatus

»

eft.

2. ldem p. 3.

.64..8. c. ait: Quando

Q

, (

»

aliquid fe habet ad multa, oportet , quód per

i, (f

»

aliquid determinetur ad unum, fi illud effici

o

debeat. Ea vero, quz in Sacramentis agun-

il

»

tur poffunt diverfimodé agi: ficut ablutio

m

»

aque, quz-fit in baptifmo, poteft ordinari &

»

ad munditiam corporalem, & ad fanitatem cor-

lls

»

poralem, & ad ludum, & ad multa alia hujus-

fenty i

modi.

at Ia

»

Et ideo oportet, quod determinetur

d

»

ad unum, id eft, ad Sacramentalem effettum per

j

»

intentionem abluentis.

Et hecintentio expri-

à

!

)

p

»

mitur per verba, qu&in Sacramentis dicuntur.

Ex quo textu videtur colligi, aliam inten-

lu

tionem Ecclefie, qus per formam exprimitur.

.'piraüouev.

dunc fenfum S. Do&or manifeftat hoc loco ad

&OU D

&.ubi fic fibi objicit: "Si intentio Miniftri re-

ji Tn

» quiratur ad perfectionem Sacramenti , non pof-

dis

» fet homini ad Sacramentum accedenti effe no-

]i

» tum, quod Sacramentum fuccepiffet, & ita

(« d

Ad

» non poffet habere certitudinem Salutis."

1 dllbiwk

hanc objeGionem folvendam S. DoGor ita re-

n

fpondet: ,Dicendum, quod circa hoc eft duplex

quiri-

» Opinio. Quidæ.tm enim dicunt, quod re

Qi i 3*:

.Otur

p

220

DISPUTATIO: .IL

»

tur mentalis intentio in Miniftro ; quize fi defit,

RE«POR

g

»

non perficitur Sacramentum: .fed hunc defe

hi

»

éGtum (intentiónis in Miniftro)). füpplet Chriftus,

Mi

»

qui interius baptizat : in adultisautem, qui in-

um

»

tendunt Sacramentum fufcipere, fupplet illum

»

defec&tum ( Miniffri) fides & devotio (fu/cipien-

frumel

r i

»

tis.) " Sed hoc fatis poffet dici quantum ad ul-

»

timum effe&um, qui eft juftificatio à pecca-

Jewum

p pj

»"tis: fed quantum ad characterem non videtur,

»

quod per devotionem poflitfuppleri; quiacha-

HIOMM

mj

»

racter nunquam inprimitur, nifi per Sacra-

»

mentum. Et ideo alii melius dicunt,

quod

b

»

Minifter Sacramenti agit in perfona totius Ec-

gad

» Clefie, cujus eft Minifter, in verbis autem qu&

4 0i

» profert

exprimitur intentio Ecclefie, que

hn

nifi con-

QU 0T

» fuüfticit ad perfe&tionem Sacramenti

» trarium exprimatur exterius ex parte Miniftri,

]] R'IPW,

at

» Vel recipientis Sacramentum

3. Jdem l. c.

4.IO. &d 3. ait: ,Ex perverfa intentione Mini-

100 04

a s

ftri pervertitur id, quod agit in Sacramentis,.

»

in quantum eft opus ejus, non in quantum eft

ais

opusChrifti,cujus eft Mlnlfter

Et eft fimile, fi

sl

»

Miniftér alicujus hominis prava intentione de-

(itir

ferretpauperibus eleemofynam, quam dominus

T

recta intentione mandaret."

»

Ergo ficut juxta

o

S. Thomam inhoc textu non requiritur formalis

intentio fubveniendi pauperi, in famulo 'defe-

]

A hi

renté eleemofynam: ita non requiritur formalis

At

intentio in Miniftro Sacramenti.

4. Idem do-

At

N

cent Magifter Sent. l. 4. dift. 27. Paludanus, An-

?

gelus, Catharinus, Sylvefter, Salmeron, Eftius;

T Ui

Pasqualigus, & alii.

At

Du

REsPON-

DE MATER. ET FORMA SACRAM. '22I

Qtej

ij

REsPONDEO.

Inprimis opponendo autho-

Ia

i

llüf i

(

,Litatem ipfiusD.'Thome, qui 1. c. a. . ad 1. fibi

format hanc obje&tionem :

Videtur, quod in-

M

lt

.4: tentio Miniftri non requiratur ad perfectionem

lt

, 9Sacramenti.

Minifter enim in Sacramento in-

i Wi

!

» ftrumentaliter operatur. :Sed actio non perfi-

Dm d

e

, citur fecundum intentionem inftrumenti, fed

Dips

» fecundum intentionem principalis agentis.: . Er-

L Yil

» £0 interitio.Miniftri non requiritur ad perfe-

: QUid

3. éionem Sacramenti." .. . Ad hánc objeCtionem

kr fu.

fic refpondet: ,,Dicendum, quod inftrumentum

I qui

4 inanimatum. non: habet aliquam intentionem

TA

sorefpe&u effé&tus, fed loco intentionis eft mo-

ag

$ tus, quo movetur à;principali agente. -Sed

dt, q

?o

inftrumentum animatutm, ficut eft Minifter rion

j Ql

?

folum movetur , :fed etiam quodammodo mio-

t Mi

»

vet fe ipfum , in:quantum fua voluntate mo-

21

?»

vet membra ad operandum. -Et ideo requiri-

ote Mi

»

tur ejus intentio, .qua fe fübjiciat principali

muat

»

agenti, ut fcilicet intendat facere, quod facit

Chriftus & Ecclefia.

wanmmeü

9

Et l.c.. a. 10;/C. ait : Di-

sf

?

cendum; quod intentio Miniftri poteft perver-

entoneé

D)

ti dupliciter :: Uno modo refpe&u ipfius Sa-

PUl

»

cramenti; puta cum aliquis non inténdit Sa-

]

cramentum conferre, fed deriforié aliquid apc-

vt

l

l

dor uf

re. " Ettalis perverfitas tollit veritatem Sacra-

»

menti, precipué quando fuam intentionem

imih ?

í

exterius manifeftat. -

j fo;»

ZAd 1. dift. INon requiritur mentalis inten-

4 li

jues

tio per aCum reflexum fpecialem ac diftincttum

ab actu imperante actus externi. c. per actum di-

j

re&um inclufum in a&u imperante actus externi,

n.'- D. "Thomas ample&endo illam fen

tentiam

tantum

R j

m

2209

DISPUTATIO II

tantum vult dicere, non effe neceffarium, ut

ii

quis conetur formare fpecialem aé&tum interhurm,

g ü

m

quo quis fecum ftatuat: volo conferre Sacramentum ;

volo facere, quod facit Ecclefía ; hic enim a&usfo-

Pa

ret a&us reflexus.

Sufficit proin intentio dire-

iem

&a, qui habetur per hoc ipfum, quod quis li-

guee

bere ponat aCtum externum; ficut dum fcribo,

s

loquor, ambulo, comedo, oro &c. ad fingulos

iinto

Vurert

actus habeo intentionem direciam conformem ob-

je&o, licét reflexé non dicam: volo feribere, vola

uie, H

loqui., *volo ambulare, «olo comedere ;. *volo orare &c.

jenit

malatas

Ejusmodi enim intentiones mentales reflexc ne-

ceffarie non funt.. -Quod autem D.'Thomasnon

FD

faditr

excludat neceffitatem intentionis directe , quz

tintoog

per fe includitur in a&u interno imperante exter-

num, & eft conformis nature actus externi, pa«

At

tet ex hoc ipfo textu S. Doétoris; verbis enim

i

in Obje&ione relatis hec fubjungit: JNon enim

1

latir

fine. caufa. in. Sacramentis. nece[fitatis , / feilicet baptis-

i

mo, & quibusdam alüis, atus baptizantis tam . folli-

ln

cità expre[Jus efl ad intenzionis (puta. dire&tze, quam

gj

baptizans in a&u exercito per fe habet) expref-

Eur

fronem.

Rtyy

«dd 9.

dift. Opoïtet , quod determinetur ad

|

Sacramentalem effe&tum per intentionem forma:

lem.c. materialem. n.

DI

Ipfemet enim D. 'Thomas

Wt

docet, quod ritus externus poflit peragi ob va:

Wæ )

L.

rios fines.

Ergo ut ad determinatum finem S$a-

li

cramentalem determinetur per intentionem, ne-

VRi

ceffarium eft, ut illa intentio habeat aliud obje«

&um volitum, quàm folum ritum externum.

L

tf

d

Aliud autem aífignari non poteft, nifi relatio ad

?h

caufam inftituentem, & effe&tum faltem mora-

D

(2

T

DE MATER. ET FORMA SACRAM., 223

d

)

lem, ita ut v. g. baptizans velit ritüm externum

li.

ponere, qualiter ufürpatur ab Ecclefia in ordine

a,

p

ad initiandum hominem figno Chriftiani. Howc

autem intentio per fe ac exercité includitur in

D

n

a&u interno imperante externum, volente-uti-

ii

que agere conformiter ad naturam & circumftan-

L ügfrj

tias obje&i, nifi pofitivé formetur alia contraria

n

omei

intentio in mente. Hinc etiam verumeft, quod

a&tus externus non folum exprimat intentionem

frin,

bf

Ecclefie , fed etiam intentionem Miniftri, haud

dubie volentis agere conformiter ad naturam &

M

circumftantias objeGi, nifi ex fin

gulari malitia,

: TA

quz vix datur in ullo homine,

etiam aliasimpio,

muï

nifi in cafu rariffimo , qui vix intra centum an-

Nethe

nos in toto mundo vel femel occurrit.

j

Zld 3. & 4. dift. a. Ex intentione Miniftri

Tene

accidentaliter perverfa non corrumpitur Opus. c

e

? du

fubftantialiter perverfa.n. fubftantialiter inten-

düc t

tio perverfa eft quz tollit ipfam intentionem

fim j

ágendi minifterialiter nomine alieno & fine alie-

n

no. Hinc paritas à famulo miffo ad erogandam

ybe) at

eleemofynam retorquetur ; Si famulus miffus ad

erogandam pauperibus eleemofynam, commiffam

tefimmd

fibi pecuniam eroget operariis ad folvenda fua

gonenit

vel heri debita, vel detillis, quos fcit non effe

pauperes, non fatisfaciet intentioni conferentis

Lim DITQ«

p

pecuniam. ltaque neceffatia etiam eftin famulo

m lu

intentio direGta in a&u exercito dandi pecuniam

tenund!

veré pauperi juxtaintentionem domini fui.

Ca-

terum fi famulus daret quidem pauperi pecu-

jl aliwïäj

niam, fed interius diceret : Nolo dare

n d

pauperi pe-

r mf]ïw

cuniam; eaintentio effet contraria fact

0, àc nul.

la & irrita,

ficut fi quis Joguitur , ambulat , comedit,

p

& di-

DISPUTATIO II.

224.

atl EI?EN

& diceret: nolo loqui, molo ire, molo comedere; &

fenfus tantum effet : nolo fponte affectu proprio

"

Athero

& motu ultroneo dare hanc pecuniam.

Dics o«

& pauperiabunde fatisfit per folam erogationem

jf

eleemofyne, & fi famulus preter intentionem

ttgui

dire&tam dandi pecuniam titulo eleemofyne no-

gv

T

mine herifoveatin animo aliam contrariam in-

&i

tentionem , eam pecu.

m

dandi..

:

niam mo.t? proprio non

d

UwMOECES Ex hac refponiïöne fequeretur,

quod fi Minifter ponat materiam & formam ferio-

ETrrna

g, t

fe in circumftantiis , in quibus folet poni ab Ec-

clefia, intentio contraria non faciendi, quod

j eigo

tvl d

facit Ecclefia, effet eoipfo irrita, ac confequen-

ter Sacramentum effet validum.

Sed hoc non

y5, dii

n t J

poteft diei ob'propofitionem damnatam ab Ale-

a, nifed

?(andrq VIII.

a du

"RassoNDEo. n.Mg. & p;u-it.

Difpariias

nf

eft; quia in famulo non attenditur intentio in-

bl

terna nullo figno externo expreffa , qua eroga-

A0 1

tionem eleemofyne non vult dare nomine heri

titulo gratuito eleemofyns ,' fed titulo folvendi

lieugo

fua vel heri debitas. in converfatione ;namque

5 usl

civili infpicitur actus, & praifumitur animus aétui

üyden

externo conformis. .. Econtra Deus infpicit cor

ia

fui Miniftri, qui fi ritum Sacramentalem intus

Wa H

wmm& "

in animo ordinet ad alium finem , quàm fimulat,

7

& ordinarifolet à Chrifto vel Ecclefia, re ipía

r

[

illo fuo mendacio non fallit Deum, fed revera

Wl «

in :ftimatione divina non agit minifterialiter no-

Itl

mine.Dei, quod tamen requiritur, ut actio de

ffe-

K

Ti

K

le ad varios fines indifïereps determinetur ad e

um.

MM

l

DE MATER. ET FORMA, SACRAM. 925

!

&um feu finem Sacramentalem, prout D. Tho-

d

mas oftendit.

x

in d

Ti

Dices 2. Qui profert verba fignificativa

i

ex inftitutione hominum, eoipfo vult ipfa ver-

ba, & fignificationem eorum.

9. Qui expendit

bl

VOb

monetam valentem tres florenos, eoipfo pro ob-

je&o volito habet expenfionem monetze, & va-

I proo

Jorem illius.

3. Qui init contractum v. g. ven-

ditionis jure validum , eoipfo vult contractum,

: kqueref-

& effe&tum feu translationem domihii , & valo-

Qf

rem contràáctus.

4. Qui juffu Principis agit Le-

At d

gatum, vel preconem promulgando legem Prin-

Q u

cipis, eoipfo vult agere nomine Principis, &

Utl

vult valorem actorum, & valorem legis.

Hi

Nam

omnes, etfi habeant in animo intentionem con-

Thatn 4

tratiam, non propterea tollent fignificationem

vocum, valorem monete, valorem contra&us,

valorem a&orum aut valorem legum. Ergo

j Dit

etiamfi Minifter habeat in animo intentionem po-

hr inte

fitivé contrariam non àgendi, quod agit Eccle-

l, que

fia, ea intentio non obftabit valori Sacramenti.

if moni

REsPONDEO.C.a.n.C, & parit, Difparitas

|ttolo d

ftiote t

eft; quia respublica non infpicit animum, fed

eum przfumit conformem actui externo.

Econ-

jirinms

Jus ii

tra Deus infpicit cor, &fcit, quo fine & cujus

nomine agat.

Hine inverto argumentum. Si

m

homines fcirent, quod loquens nolit fignificare,

j ts

quod loquitur, & verba fonant; quod Magiftra-

jecelt!

tus nolit tribuere hunc valorem monete; quo

um E^

vendens nolit vendere; quod Legatus vel preco

ginlt

nolit agerenomine Principis; in ealuce cordium

TA

magis attenderetur ad animum operantis, quam

P

a

mmiüäwïj & D.zdmort Tract. de Sacram. in gen.

DISPUTATIO IL.

226

ad opus.

Ergo cum effe&tus Sacramentalis ha-

ütïip!ïäügl

beat fuam caufalitatem à Deo folo, & is infpi-

T

ciat intentiones cordium, revera non fequetur

gt

effectus Sacramentalis, fi Minifter indifferentiam

x] Vüh. Ed

a&us externi Sacramentalis tollat per intentio-

ia

nem internam, qua pofitivé renuat agere, quod

st

a

facit Ecclefia, ficque actionem externam ordi-

net totaliter ad alium finem, quam Sacramenta-

l

l

"

j 118j

]

5'2

lem.

: dt

Diczs.3.

Saltem graves Authores fuüpe-

s

rius relati docent, quod nulla requiratur inten-

soi

tio formalis Miniftri.

Ergo ea fententia efttuta.

i

j

frob. c. non eft prefumendum, quod Authores

1

lt :

j

tam graves vel fcripferint contra Dogmata Ec-

j

clefie , vel quod Concilia Florentinum & 'Tri-

ial

dentinum & Alexander VIIL. voluerint conde-

pind)

mnare fententiam tam gravium Do&torum.

A n

RzsPowDEo. dift. Docent, quod nulla

1 Hl

requiratur intentio formalis reflexa , fpecialis, ac

itit vt

per fe non inclufa in voluntate ponendi ritum

lérine

externum in circumftantiis, in quibus ab Eccle-

t fve

fia folet applicari: c. intentio directa in a&u ex-

ercito, & per fe inclufa in voluntate ponendi

d

t

hoc modo ritum externum.n. Aliud eft inten-

N

h

tio ponendi ritur., prout folet przefcribi à Chri-

al

D.

]

T

fto & Ecclefia, & aliud eft intentio caufandi effe-

mumh

j

&um internum, quem Minifter fcit intendi à

Ia

f

Chrifto & ab Ecclefia. In Catholico, qui habi-

Wt

E

tualiter credit talem effe&um , intentio ponendi

Kifg

ritum externum eft:eoipfo dire&ta intentio fal-

d

[lrm

i

tem implicita ponendi effeé&tum; fed non in Hz-

retico vel Ethnico.

Sicut enim ille, qui loqui-

Ud&f, 1'3

d

i

tur, & fcit, verba habere fignificationem, eoipfo

WO (iis

! vult

!

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 297

t

vult ipfam fignificationem, nifi in animo pofiti-

;&isä

vé eliciat intentionem contrariam; & ficut qui

g

MEIQQ&

expendit monetam , quam fcit valere tres flore-

nos, vult eoipfo valorem monete ; quod ipfum

K

etiam füuperius obfervatum eft de vendente, aut

AR

fungente officio Legati vel preconis; ita eoipfo

lm u

datur intentio dire&ta faciendi, quod facit Eccle-

As

fia, in eo, qui pohit ritum externum, quem fcit

in talibus circumftantiis ordinari à Chrifto &

lt h

Ecclefia ad finem Sacramentalem. Hanc effe

Tlur z

mentem illofum Authorum, patebit ex eorum

fl

textibus. PALLUDANUS in4. dift. 6. Q.2.

du

fic fcribit : " His non obftantibus poteft fuftine-

himn]

»

ri, quod fola expreflio verborum fufficiat;

ia tt

»

Ti

quia qüzedam Sacramenta funt , in quibus ho-

»

mo non eft principale agens, fed inftrumenta-

d0nm,

»

le, & tunc non requirituf ejus intentio inte-

Quod n

»

rior, fed fufficit extetior expreffio, per quam

fs z

»

falvatur virtus verbi, ficut in Baptifnmo, &

ned t

»

Confirmátione & Confecratione, five illud

ld

»

intendat, five non, cum dicit: Baptizo te5 &:

n

»

Hoc eft corpus meum. ''Sicut quando Domi-

3 €

hte u

»

nus per fervum rem fuam vendit, qui verba

j dtit

»

congrua profert, five intendat, five non,

deii

»

dümmodo domirius intendat, transfert domi-

y ul

»

nium rei; & firniliter de confeflione per inter-

[itité

»

pretem, licét interprés ludere interidat, fi ta-

»

men confitens confiteri intendat ; verum Sacra-

j,

reops

D)

mentum eft.

Et fimiliter fi quis per litterds

»

vel per nuntium Matrimoniüm contrahete in-

j u

pdat

»

tendat, verum Matrimonium eft, licet litera

»

nihil intendat, & nuntius contrarium intendat.

ile

ervüs

N

,

» Modo conferens Sacramentum eft ficut fi

P2

5 Val

[ Mm

$58

DISPUTATIO II

qud H

vel nuntius vel inftrumentum. . Ergo non re-

ämf? (l

quiritur ejus intentio, fed füfficit intentio prin-

cipalis agentis, quz neceffario requiritur, alias

p

nihil fieret. Item quando'quis applicat ignem

ad ftupam, comburitur ftupa, five illud in-

ii

gnm|

tendat, five non ;5 & medicina data vel rece-

m

,ï::,z

pta operatur, five illud intendat, five non.

, p

»

Sic & virtus, que eft in Sacramentis à Deo,

f a

»

agit effectum fuum, five Minifter intendat,

quiita

fivenon. Unde fi non effetaliquis in Mundo,

t

»

qui intenderet baptifmum recipere pro parvu-

as

..

»

lo, dum tamen quis intenderet eum veré ba-

m

h

iL

»

ptizare,veré effetbaptizatus. Sedprimaopinio

d& .

(quod requiratur interior intentio) tanquam

»

communior & tutior eft tenenda.

Ad primum

g i

1, itnd

»

dicendum, quod i dominus nollet rei vendite

dominium transferri, nifi per voluntatem fer-

d

ents

2

vi, tunc defe&us intentionis in fervo impedi-

»

ret translationem dominii.

Sic autem eft hic,

2jb f

820j

quia. voluntas Chrifti eft, fecundum intentio-

brrr

»

nem Miniftri Sacra operari."

Ita Paludanus,

Tïïf&mäxen

ex cujus verbis manifeftum eft, quod folum ne-

E

get internam intentionem explicitam, aut refle-

':.::.

b

n

xam, aut etiam formalem relaté ad effectum Sa-

st P

cramenti internum, non autem intentionem di-

rectam overé baptisandi, hoc eft, agendi ceremo-

Ffmx',,ä

nialiter, ac ponendi ritum Ecclefiafticum Eccle-

b t

fie Chriftianz, qualiter folet poni ab Ecclefia

d

Chriftiana.

Mij

o

CarHAnRINUS in Opufc. de intentione,

W

)*

qu

fic fcribit: "Non eft dubium apud Catholicos,

» requiri intentionem Miniftri ad verum Sacra-

if

R d

x

bv

» mentum conferendum; fed illud dubium eft,

j

» quanam

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

259

Efzow

quenam fit ifta Miniftri intentio, que requi-

ritur? Videtur enim, quod non requiratur in-

I"mmr,a

»

tentio Miniftri in hoc, ut intendat conferre Sa-

»

cramentum & effectum Sacramenti ; haereticus

D Lud

»

enim, qui non credit, baptifmum effe Sacramen-

ï&ïw

»

tum non poteft habere hanc intentionem confe-

l ]

»

rendi Sacramentum & effeétus ejus, & nihilomi-

0001

»

nusnemo negat,hujusmodi hereticos baptizare,

&T IDf

»

& conferre Sacramenta

Dicendum eft ergo,

fitMun

quod intentio Miniftri debet efle in hoc, utin-

WO pm

?

tendat facere, quod Chriftus & Ecclefia facit,

etiamfi ipfe nihil credat fieri

Etin hunc fen-

mvl

fj

»

fum debet intelligi id, quod dicitur, requiri

fcilicet

ut.Minifter intendat conferre Sacra-

IY

g

)»

mentum, ideft, utfaciendo, quod facit Eccle-

]i

fia, intendat eum effe&tum producere, qui ve-

[

»

ré producitur

Verum hic füboritur quaftio;

»

Ponamus Miniftrum omnia exterius facere,

p

»

quz jubet Ecclefia, intus autem aliud fervare

zil

i lh(&nï

»

in animo , ita ut intendat deriforié baptizare ?

»

varie circa hanc rem exorte funt opiniones.

i

cüm intentio Minilftri non

d h

»

Quidam dixerunt ,

»

adeft, fupplet in puerls Chriftus.

--

Altera

im, i

»

u

fententia eft, quam D. 'Thomas probat, nem-

»

pe hanc, f1t1s adeffe intentionem Miniftri ad

Vento

»

perfic1endum Sacramentum, quando fervat

gendl [

--

»

exterius ritum Ecclefiz.

Et hzc fententia

xf

»

eft vera abfoluté

-

Non enim alia intentio

Ti RbB-

»

Miniftri requiritur, nifi-ut intendat exterius fa-

cere, quod facit Ecclefia, quamvis ipfe neque

)

credat effe Ecclefiam, neque ullum fpiritua-

lf

u

»

lem baptifmi effe&um , fed fatis eft) quod in-

jv

)»

tendat facere, quod Écclefia jubet per Mini-

,ftros

y dl

(»

3

230

DISPUTATIO II.

y yll

» ftros fieri."

&oi

Ex his verbis Catharini patet,

quod revera requirat intentionem internam feu

formalem faciendi, quod jubet Ecclefia fieri, li-

uin

N

cét non requirat intentionem formalem caufandi

JUS

effe&um aliquem internum.

l& baþ

fqm*ïmï

g.

Eodem in fenfu loquitur P. SALME-

RON Soc. Jefu, qui Concilio Tridentino inter-

ull? 2 It

,a fi)

fuit tanquam Theologus Regis Hifpanie ; admit-

tit enim revera intentionem internam ponendi

CJHHM

ritum externum juxta ordinationem Ecclefiz,

LOT

[

LMWH

quatenus eft ordinatus ab Ecclefia , ita ut ordina-

tio Chrifti & Ecclefie non folum fit objectum

: l»lnuqu

aimit

cognitionis, fed etiam obje&um volitionis feu

paritionis.

In tomo 13. Operum. Comment.in

candm i

a Y

Epift. D. Pauli. part. 3. d. 2. fic fcribit: " Adver-

»

tendum, duplicem poni intentionem Miniftri

1U0ne f

»

t andi

conferenus Sacramentum; alteram quidem pu-

blicam & Ecclefie ipfius, cujus Minifterio per-

E^ lum

»

fungitur, quicunque ille fit, quiSacramentum

m

»

difpenfat

Hzc autem intentio fatis exprimi-

]

»

tur in ipfis Sacramentorum formis; üt: Ego te

iO

»

baptizo €gc. ha&c autem intentio 1nfepa1 abilis eft

lg

U

»

ab ipfis verbis, fi integré, üt debent, profe-

p

?»

rantur.

Altera vero intentio privata eft & par-

J

?

ticularis ipfius Miniftri, qui aut nihil credit

A

n

t

Au(

»

eorum, qua facit, aut deriforié facit, aut con-

h

trariam habet intentionem non conferendi Sa-

TRU

»

A

5

cramenta , aut ejus effectus, etfi Sacramentum

Vil

»

in forma Ecclefie confueta adminiftret.

Hec

z

1

»

intentio privata tam fortis aut efficax non eft,

ut vitiare Sacramentum poffit, // NB. alias ve-

A

jl

lit facere , quod facit Ecclefia, quod fic multis

p

rationibus oftendo. --

Otavo,

Si ad effen-

Ahï[,qu

»Xtiam

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 23I

i

ï-",

tiam Sacramenti facit Miniftri intentio, quo-

ln

modo aut hzreticus, aut Judzus, aut Paganus

»

iil

»

validum baptismi Sacramentum adminiftrare

ij

poteft? Nám illorum permulti autbaptismum,

»

»

aut baptismi effe&tum pernegant.

Non ergo

hh

»

requiritur alia intentio , ficut nec alia fides,

hn

»

quz intentionem dirigat, preterillam Ecclefice,

lp i

»

quz. facto ipfo & verbis forme pronuntiatis

4 po

»

continetur. -

Adminiftrans ig'tur materiam

1 Laj

& formam Sacramentum perficit, modo exte-

EOR

»

rius non proteftetur , fe nolle illud adminiftra-

LOpdur

»

re, vel aliquid addat, quod vitietformam ; ha-

o

»

bet enim intentionem, quz fufficit, id eft, ap-

m

)»

plicandi illud Sacramentum ad fufcipientem;

VRO

»

quia hoc non aliunde, fed ex propofito & in»

Y s

»

tentione operatur.

Et licét in corde fuo pu-

1j

)»

tet, non effe Sacramentum , vel animo inten-

nb

»

dat, nullum Sacramentum conferre , mentitur,

(TAmTeD

»

quia fa&to ipfo teftatur, fe dare rem, que eft

jv eprim

»

Sacramentum, quamvis intus aliter cogitet,

»

vel joco & non ferio fe conferre voluiffe affe-

i

qudil

»

rat

Nam qui grandem alapam in faciem alte-

»

rius impingeret, & ore proteftaretur, fe nolle

yent, p

ii

»

ei aliquam injuriam inferre, procul dubio mene

Lal C

»

tiretur, & plus fa&to effetftandum, quàm ver-

QUE

»

bo; quia ut Jurisperiti loquuntur, effet prote-

»

ftatio contraria facto.

Si etiam INotárius con-

t

r

»

ficiat inftruméntum cum omnibus requifitis

conditionibus & circumftantiis , corde tamen

iil

fuo deriforié intenderet tale inftrumentum per-

»

dius

»

ficere, revera tamen validum effet inftrumen-

j

u

»

tum. 1taqui conficit Sacramentum , & admi-

»

niftrat, materiam & formam adhibet, etfi poftea

]

"L

BRT

041 €-

»

/

235

DISPUTATIO

li,

j Wl

» afferat, fe nihil conferre voluiffe,, aut derifo-

j

Ad verba

gt

» rié egiffe, non effet audiendus.

» Concilii Florentini & Tridentini dicendum,

ds t

jfüOL b

» quod fi intentio illa faltem faciendi, quod fa-

jf du

» Cit Eeclefia, debet effe pars Sacramenti, non

» debet effe illa cordis interna & privata ipfius

gemorat

i

» Miniftri, fed publica, que verbis ipfis expri-

» mitur.

Hzc folutio defümpta eft ex verbis D.

It

» lhomzg. Accedit Bonaventura -- que omnia

m

» ille ab Alexandro Alenfi videtur accepiffe. At

(u d

» Veró hi tres, D. Bonaventura, & Alexander

df

i üjïfmaa

, Alenfis Principes Theologie Scholaftice exti-

gterunt.^

Hucusque Salmeron.

Ex cujus

ml

verbis fequitur, quod Minifter Sacramenti po-

g n

nens ritum externum in circumftantiis feriis , in

p

1

quibus ille ritus folet adhiberi ab Ecclefia, non

t2 od

poflit non habere intentionem internam facien-

f

di, quod facitEcclefia, nifi infigni malitia habe-

d m

ret intentionem contrariam fa&to, ficut fi quis

ia

loquendo, fcribendo, ambulando, comedendo &c.

tb p

fimuldiceret: non habeo intentionem loquendi,

Wa

fcribendi, ambulandi, comedendi &c. in quo ipfo

", am

cafu Salmeron exiftimat tali homini credendum

ia

non effe, quia re ipfa fequeretur ordinationem

T.

Ecclefie, & tamen proteftaretur, fe non velle

vlb

fequi ordinationem Ecclefie, quod eft incredi-

rgfmä] [

!

bile, imó impoffibile fine fingulari malitia, que

1b"5i5i*5*';

j

nec in heretico, Turca, aut Judeo vel Gentili,

dum vult ba

menda eft.

ptizando gratiügari rogatus, prefu-

Q

]

Itdg:

:

OBJICITUR 5

Quando Athanafius adhuc

f

" ii

puer folum per ludum baptizavit alios pueros

u r

eum

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

233

at

:

eum baptismum Alexander Epifcopus Alexan-

lly

drinus déclaravit effe validum. — Ergo valet ba-

i

ptifmus etiam joco collatus.

dnt. prob. ex So-

T

zomeno l, 2. hift. c. 16. ubi ficfcribit: "De.Atha-

MT

» nafio cüm nondum pubefceret, iftud eveniffe

Yif

f

» memorant.

Diem feftum popularem & valde

DI

» fplendidum maximo hominum catu quotannis$

d

» Alexandrini eo die, quo Petrus ipforum Epi-

'qi t

» fcopus Martyrio occubuit, adhucetiam agunt.

"onid

»,Quem diem cüm Alexander quoque eorum

Alv

» Antiftes una celebraret, jamqueSacra peregif-

(l ext

» fet myfteria, forté expe&avit convivas, qui

lo

» fecum pranderent.

Cüm folus effet, oculos-

vt y

» que ad mare convertiffet, vidit longé ab fe

tl

»

pueros in littore colludentes, & confuetudi-

d

nem quodammodo Epifcoporum & Ecclefic

um f

ritus imitatione exprimentes.

Ubi autem in

ia

)

illo imitationis genere nihil ineffe animadver-

if qi

»

tit periculi, lztatus eft fpe&taculo, ex rebus

»

At tandem

nl

in ludo geftis voluptatem cepit.

n

cüm arcana myfteria imitando adumbrare inci-

»

perent, animo conturbatus eft. . Atque accer-

du

j

» fitis quibusdam principibus ex Clero Virispue-

od

» rOs digito demonftrat: pueros comprehendi,

» & ad fe adduci jubet.

Percontatur ab illis de

i

x d

» genere ludi, quibus verbis, quibusve a&ioni-

» bus in eo ufi fint.

Illi primó metu perterriti

iil

At cüm quzrendo inftaret,

o vdi

» dicere no]uerunt.

» Alexander, indicarunt, Athanafium Epifcopum

Qu

» & Principem ludi fuiffe, puerosque quosdam

» nondum initiatos myfteriis, ab illo baptizatos

» effe: à quibus Alexander accuraté fcifcitatur,

dl

» quid Sacerdos & Epifcopus ludi ipfis dixerit,

j d

b

»fece

234

DISPUTATIO II

qyl

gl

», feceritve, & quid ipfi vel refpondiffent, vel

» ab eo didiciffent.

Poftremo, ubi Alexander

gt

» comperit, univerfum ordinem adritum Eccle-

)

g d

» fiafticum ab illis exquifité fervatum, confilio

ii

» Sacerdotum, quos circa fe habebat, approba-

gt

» Vit baptifmum & pueros femel in animorum

» fimplicitate divina gratia imbutos rebaptizan-

,qxxeidit

» dos non cenfuit, fed ceteris myfteriis, qua

: æïirem

» folis Sacerdotibus fas erat obire in illis ex-

J

,

f

» plevit.

2.

iNicEPHORUs.l.3

. c, ult. teftatur, fuo

j

tempore confimilem baptifmum à pueris colla-

l

AU

Dl

ARU

tum à Patriarcha Conftantinopolitano pro vali-

do habitum effe, fic habet: " /vo etiam noftro

)l

4

» idem fáctum novimus. Chriftianorum pueris

", at

» hebreus puerfamiliaris erat: & cüm eis ad ma-

z

» re colentibus natandi incefliffet cupiditas, con-

lii ]

» fecutus eft eos Judzus.

Hunc per ludum pue-

dre]

» ri nudum ad mare ftantem baptizarunt, princi-

d)

» pio ítatim non invitum: pofteaquam vero &

udi T

» tertiam divini Numinis appellationem nomina-

Ri -

» runt, & fimul tertiam merfionem peregerunt,

b

» extrema linee veftis textura difciffa, & qui

]

»

circa.hec frequentatur, imaginario amictu fa-

UFT

»

&o, in capite ejus arcanam myfticamque ga-

i

»

leam adumbrarunt: deinde pro cereo dextram

:

n

QUR :

» ligno tenui armantes, quz ejus Sacri & ritus

f&l

» funt, myfteria omnia abfolverunt: poftremo

(

m

d

» & circum vicinum templum pfallentes obam-

ii

f

» bularunt.

Ut vero etiam templum ingreffi

]i

li

» fünt, fan&um munus receperunt. Idem por-

d

» FO ex zquo, qui ita baptifmo initiatus erat,

D

D] fecit.

Quám rem per diligentem indquifitio-

L

t n

,nem

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 235

iln.

M

, nem cognitam, qui ibi Sacris prefuit, ad Ec-

jl

t

Tif

?

, clefiam Conftantinopolitanam renuntiavit. Eo

» puer etiam eft accitus: cüm quidem Judzi, ne

o

» 1d fieret, multa molirentur.

Atque ibi quo-

LU

m

» que Decretum, .ut etiam in illo,, quod deeffet,

L'ty

mn

, juxta Myfterii executionem compleretur: at-

ts

u

» que id ita eft fa&um... Qui puer ubi adjuftam

n

t Q

, &tatem pervenit, in Sacerdotii ordinem eft al-

i ilis

»le&us: & sdituus feu cuftos maximi templi

» fa&us, etiamnum ibi vivit.

ht

3.

S. GrzNEsIUS M.: per baptifmum mi-

trs o

micé collatum obtinuit remifhonem omnium

0yo Vi

peccatorum. Ergo valetBaptifmus etiam mimi-

Rn lr

cé collatus. 4mi. prob. ex - Ittis finceris SS. .Mar-

Iu

tyrum, quz edidit P. RurNART , ubi fic fcribi-

m d

tur: "D. Genefius, cüm effet in Urbe Roma

pl

» Magifter Mimithemele Artis, :quadam die,

Jufunpi

» cüm vellet Diocletiano Imperatori ludum ex-

us r

E

» hibere de Myfteriis Chriftiane Obfervantie,

as

» in medio "Theatri fe egrotum fimulans petiit

m t

» baptizari. -- Evocato Presbytero & Exorci-

» fta repenté Deo infpirante credidit.

Nam. illi.

d

jh, t

y juxta le&um ipfius cum refediffent, dicunt ei :

i ao

» quid ád nos mififti, filiole? Genefius jam non.

» fimulaté ac fidié, fed ex puro corderefpondit;.

Ti

oU

» Quia àccipere cupio gratiam Chrifti, per quam

» renatus liberer à ruina iniquitatum . mearum.

Tl

y: x

» Cumque Sacramentorum Myfíteria complef-.

» fent, &indutus veftibus albis effet5 veluti per.

ia

» ludum à militibus raptus, & ad fimilitudinem

apin

y, W

» San&orum Martyrum , de Chrifti difcutiendus

, nomine,. Imperatori fuiffet exhibitus , ftans.in

) iüti;'lï

» editiori loco, ita concionatus eft: Audi Im«

niet B*

»perator,

$36

DISPUTATIO II

E

» perator, & omnis Exercitus , Sapientes & po-

d

» puli hujus Urbis.

Ego quotiescunque Chri-

j

» ftianum vel nominatum audivi, exhorrui, &

j

»

in confeflione permanentibus infultavi. Ego

u

5

etiam parentes meos, & affines, cauía nomi-

ais

nis Chriftiani,execratus fum , & in tanta deri-

lum

»

fione habui Chriftianos, ut Myfteria eorum

IU

diligenti examinatione perquirerem, ut ex

eorum fan&ificatione ludum vobis exhibere

gt

»

1

vellem. At ubi me aqua nudum tetigit, & in-

g

»

terrogatus credere me refpondi, vidi fuper me

manum celitus venientem , & Angelos radian-

yniufee

»

z i

tes fuper me ftetiffe, qui omnia peccata, que

ab infantia feci, recitaverunt de libro: quae

gt

»

thonors

mox in ipfa aqua laverunt, in qua in confpe-

&u veftro perfufus fum, & mihi candidiorem

Dur

»

nive poftmodum oftenderunt,

Nunc igitur,

tídte

»

Inclite Imperator , & vos omnes populi, quide

r n

»

his Myfteriis rififtis; mecum credite verum

&S)

Dominum effe Chriftum, hunc effe lumen,

hunc effe veritatem, hunc effe pietatem, &

W iL

Eu

per ipfum vos ad indulgentiam poffe pertinge-

»

re,

AdhscImperator Diocletianus vehemen-

M

»

tiffimé indignatus, ftatim eum fuftibus crude-

ia (r

»

liffimé cefum Plautiano Prefe&o tradidit ad

Aaly

»

Sacrificia compellendum: à quo in equuleo

Ut

»

gt

fufpenfus, & ungularum dintiflimalaceratione

vexatus, lampadibus etiam inflammatus, cüm

Iüiæüïgn

»

As

|

in fide perfifteret dicens: Non eft Rex prater

2,9»

eum, quem vidi; &adoro, & colo eum; &

Miftim

»

N]

j

M

pro ejus cultura fi millies occidas , ipfius ero,

üt cepi. Chriftum mihi de ore, Chriftum mi-

T.

1 ybem« !

,)hj de corde auferre tormenta non poterunt;

» valde

& Q

ET

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 257

iemüli*;,

n (s

» valde enim peeniteo me erraffe, quod anteno-

*, men fan&tum in hominibus Sanctis exhorrui, &

m

i )

, fatis tardius ad adorandum verum Regem fu-

ET

» perbus Miles acceffi.

Martyrii coropnam ca-

» pitisobtruncatione p

b

Ruinart.

Y

romeruit.,' Ita narrat P.

i b

T dg

REsPoNDEO ad r.dift. Athanafius bapti-

I etis

zavit per ludum tanquam finem concomitántem.

3figit, l

tr. tanquam finem principalem. n.

Ex circum-

lp

ftantia enim hiftoriz colligitur, Athanafium fe-

Istodin

rio voluiffe conferre baptifmum ; recreatio au-

a, qu

tem erat finis concomitans & impulfivus, ficut

in.q

fi quis ex fine concomitante vel impulfivo lucri;

iaj

vel honoris &c.'adminiftret Sacramenta.

CT

Nuci

Dixi: tr. Quia meritó dubitari poteft de

veritate illius hiftorie , prout videri poteft in

nl i

Hiftoria Ecclefiaftica Baronii, Natalis, Fleurii,

[le Tefüt

Áf lg

Orfii, & SS. D. N. BExEDicTI XIV. qui in l.

de Synodo. l. 7. c.4. n. . fic fcribit: " Nec quem-

u t

» quam movere debet, quod Socrates l. 1. Hift,

j p

, Eccl c. 15. Sozomenus l 2. c.17. AUE

uvet

, ex Rufino fcribunt, de Alexandro Patriarcha

(tls t

n trit

, Alexandrino; ei nempe, aliisque Epifcopis ad

» Concilium congregatis, ratum fuiife ac vali-

pine

» dum baptifma ab Athapnafio , nondum ex pue-

hat

»

rili etate emerfo , cum Sociis ludente, colla-

mmit

»

tum; primó enim, uti Nos animadvertimus

disy

?

INotificat. 8. multi Authores factum illud non

« &

»

modo revocant in dubium , fed plané infician-

A

9?

tur: Quoniam fi Hieronymi Chronico fidem

"

)»

adhibeamus, Alexander ad Sedem Alexandri-

»

nam non eft eve&us ante annum 321. & Atha-

i P*;

» nafius,

p

238

DISPUTAITIO -II.

5 nafius, eodem Sozomeno referente, anno

g

länmfiim

» 325. Concilio Niceno , jam Diaconus inter-

pl

fuit, atque infequenti anno Alexandro vita

funéto fucceffit.

u

»

Quocirca explicari non pot-

um

eft, quomodo puer luferit, Eccléfiam Ale-

[j

xandrinam Regente Alexandro ; & quamvis

Qyi

)

Alexandrum anno 313. Epifcopum inaugura-

tum dicamus, uti tradunt Pagius ad ann. 311.

mute

2

z g

,,:

» D.25. & PP. Mauro-Benedi&ini in vit. Athana-

fii (tom. r. Oper. part. r. pag. 11.) tunctamen

ringe

$ t

»

Athanafium fus ctatis annum duodevigefi-

»

mum egiffe oportuit: quoniam annorum fal.

m

£gtp

R

.tem triginta, przdi&o anno 326. Alexandri-

ol

?» ;num

Epifcopum eundem renuntiatum, feré

»

communiter Eruditi confentiunt ; nunquam

(

1t)a

, enim ei ab Arianis obje&um legimus, quod

» junior Epifcopatum arripuiffet, ut de Paulino

rE T

Jf

, Hieronymi fratre narratur: /Etas veró duode-

» viginti annorum ab illis puerilibus nugis jam

fj f

h

LTH

» abhorret, quibus Socrates & Sozomenus Atha-

, nafium diftentum fcribunt."

,

Hucusque SS.

TP

D. N.

ts (

4d ». eodem modo Refp. conftat enim ex

i igel

circumftantiis hiftorie, quod pueri voluerint

o

Drpp)

ferib baptizare puerum Judeum, licét pro fine

concomitante, & pro motivo impulfivo habue-

[ S&'Ctä,o

rint recreationem.

s

"^ 3. dift. S. Genefius obtinuit remiffio-

Wæmü

nem peccatorum per baptifmum extrafacramen-

taliter. c. facramentaliter. n. cüm enim potentia

Bl

4*'1

divina non alligetur Sacramentis, poteft Deus

H [

g

conferre juftificationis gratiam etiam extra Sacra-

E

inentum, vel etiam dependenter à fola umbra

li

Sacra-

4 Omw

]

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 239

m! L:

Sacramentorum, ficut legitur AG.. s. v. 15. quod

AO

infirmi etiam folaumbraPetri obumbrante quem-

d

quam fanati fuerint ; Idque Deus fapientiffimé

j

M;onpg agere potuit ad confufionem Gentilium, atque

"j ad commendationem Sacramentorum Chriftia-

mj norum.

ts

OsgricrrUR 6. Siad valorem Sacramenti

ümy requireretur interna Miniftri intentio, fequere-

Ti A

tur, quod falus hominum, & valor Sacramen-

vt

torum impediri poffet ob folam malitiam Mini-

"

ftri.

Sed hoc non poteft dici.

iderip

ergo. AMin. prob.

mnj 1I. Quia non videtur conveniens, quod Deus

m finat quempiam perireob folam alterius malitiam.

&i 2.S. Chryfoftomus Hom. 85. in Joan. ait: Neque

vmy ngelus, neque zfrcbangelus quidquam in bis. (Sacra-

fts d

mentis) que à JDeo data [unt, ejfücere potefl; od

pubhy Pater, €? Pilius, €9 Spiritus Santtus omnia facit:

w)dg Sacerdos & linguam & manus prabet ; neque enim ju-

J UP J

wm efi, propter alterius malitiam ad Salutis noftre

awis Symbola fide accedentes offendi.

ESPONDEO. dift. Sequeretur, quod Sa-

g

lus hominum & valor Sacramentorum malitia

g Miniftri impediri poffet potentia abfoluta. tr.

r v

potentia morali.n. in noftra enim fententia vix

intra centum annos femel fiet, ut quis deftitua-

J

tur Sacramento przcife ex defe&tu intentionis;

li?

cüm enim juxta nos nori requiratur intentio cau-

fandi effectum internum , íed ad fummum inten-

hm d

exrit

tio caufandi effe&tum moralem, qui in fufcipietie

te refultat ex recté juxta morem & prefcriptum

gem

n

, Ecclefiz adminiftrato ritu Sacramentali, vix uri

mi

57* quam continget, non reperiri in Miniftro intene

! tionem formalem faciendi, quod facit Ecclefia.

2 0

»

240

DISPUTATIO Il

Ad 1. €?. 2. prob.

Eodem modo Refp. diít.

"T

3

'f'iüü']

non videtur conveniens, quod Deus ob alienam

dul [

malitiam quemquam finat perire potentia mora-

1 tau

li.tr. potentia abfoluta. n.

Dixr: tr. Quia etiam potentia morali fie-

g n

g

ri poteft, ut quis ob alienam malitiam pereat,

mj

quando videlicet Minifter negligit ipfam admini-

dnmt

ftrationem Sacramentorum, vel quando ex ma-

gpdo d

litia corrumpit formam Baptifmi aut Abfolu-

ii

tionis.

Ff

Dicres: Si in hoc fenfu explicetur inteniio

altenta

formalis , non videtur affignari poffe ullum difcri-

)d

men inter intentionem materialem , & intentionem for-

j i

malem. KErgo fruftrarecufamusaperté loquicum

g v

fententia oppofita.

"i, (

RESPONDEO. n. a.

Difcrimen inter znten-

Ts

tionem aterialem , feu externam, atque intentionem

g v

ln

formalem feu internam, in eo confiftit, quod in-

tentio materialis pro obje&to cognitionis & volitio-

& itm

nis tantum habeat titum externum fecundum fe;

bvf

Econtra intentio formalis pro obje&to cognitionis

& volitionis non habet tantum ritum externum,

liptro

t

fed etiam relationem inftitutionis, vel depen-

,

FLW 1

l

:

dentie, velordinationis, quam fitus ille habet

s

NQ! A

partim ad Chriftum, partim adEcclefiam , ita ut

Minifter non folum velit ritum externum , fed

j

TT

Al

eum velit fub modo illo relativo, ac reduplica-

tivo, quatenus eft inftitutus à Chrifto, vel ad-

ardis t

3[8& dj[, [

]

j

hiberi folitus ab Ecclefia, quamvis Minifter pri-

b

1

vato errore credat, eam inftitutionem vel mo-

t

rem non habere alium effe&um prster quemdam

M

effe&um moralem. Et hinc fi Minifter

ex fin-

H Süteyägï&

gulari

Vrj

L

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 24X

1

gulari quadam malitia, quze intra centum aut

usoba]ja-

mille annos vix femel contingét, quoadhoc effe

UT

relativum habeat intentionem pofitivé contra-

riam, ita ut intus in mente dicat: nolo baptiza-

fvf

re juxta morem Ecclefie, fed volo tantum ri-

ali.mm

tum externum ponere denominatio? ac materialiter

fumptum, Qu eft inftitutus à Chrifto, & Qur

as

njoag

eft in more Ecclefie; nolo autem illum ponere

E

modo relativo, ac reduplicativo , quatenus eft ordi-

natus à Chrifto & Ecclefia, re ipfa non ponetur

validum Sacramentum.

Hinc justa hanc no-

At i

U

ftram fententiam priefumendum erat, Parochum

illum Maffilienfem, de quo fuit dictum Concl. ».

ii

Prob. s. validé baptizaffe ; quia licét interius

p

omnia retrattaverat , hoc eft improbaverat , vel ir-

riferat, qus exterius faciebat, non eft tamen

9 T

prefümendum , quod adeo fuerit diabolicus, ut

Qu

ne quidem voluerit ritum illum ponere, quate-

mus eft Ceremonia Ecclefiaftica à Chriftianis ufur-

li, quii

mis&voüüg

pata, licét non crediderit, ullum fore finem ac

effe&tum , nifi moralem tantum.

Jf

d p

Si tequireretur intentio

O52]J1CITUR 7.

hm d

formalis, nemo poffet effe certus de valore Sa-

j, vt

cramenti v. g. Baptifmi , Kuchariftiz, Abfolutio-

s

nis.

Sed hoc non poteft dici.

Ergo. Min.prob.

j

fi homo non effet certus de valore Sacramenti,

yertemi

etiam non effet certus de valore Ordinationis

Q,T

Sacerdotum, & Epifcoporum.

Sed hoc non

(Coritty

poteftdici. ergo. Min. prob. fi effet incerta Or-

j

dinatio Sacerdotum & Epifcoporum, etiam in-

certa effet exiftentia Ecclefie; quia deficiente

od

] Iæteï'?,'

vero Sacerdote & Epifcopo etiam deficit Ecclefia.

leï D. 41nort Tra& deSacam.ingen. Q — 2.Ideo

42

DISPUTATIO ITI.

ji MEI

2 Ideo Deus ad valorem Sacramentorum

il gt

noluit requirere probitatem Miniftri, ne perhoc

m

periclitaretur falus animarum, & ne redderetur

gt

ia

.

effe&us Sacramentorum incertus, ergo etiam

noluit requirere intentionem formalem. c. frob.

ün i

g i

eadem incertitudo & idem periculum etiam 'ex

hoc requifito intentionis formalis exurgit. -

fs

)

3. Exhac fententia fequeretur , quod ctiam

invalidus effet Baptifmus ab Haretico, Judzo,

jj

vel Gentili collatus.

Sed hoc non poteft dici.

d

ergo.

Min. patet ex definitione Concilii Nicz-

qeigiat

ni I. & Arelatenfis I. relata in Conclufione 2.

d m

MMqj. prob. h&reticus non vult ritum applicare fub

spitt

modo relativo feu reduplicativo, quatenus cft ufur-

, peitd

patus ab Ecclefia Romana; Judeus autem &

$n ag

Gentilis, qui fümmo odio habent Chriftum , no-

fidrnt

lunt eum ritum applicare, quatenus eft inftitutus

tifiti; d

vel ordinatus à Chriito,

z

REsPOoNDEO d 1. dift. Nemo effet certus

vifoa

& n

certitudine phyfica feu abfoluta circa cafum par-

ticularem & circa perfonam in individuo deter-

w Ed

minatam.c. circa Écclefiam univerfalem. n. Imó

tvl

dico, quod de vera Ordinatione Summorum

!

Pontificum & Epifcoportm, quatenus funt con-

d

i

ftitutivum Ecclefie, detur certitudo plus quàm

du

phyfica, quia ea falfificata tolleretur veracitas

N

(5

& providentia Déi de perpetuitate Ecclefi. Cir-

MA (

ca perfonas autem alias tantum particulares fo-

T

il

]um datur certitudo moralis.

4

Es qhqcl

ld 2. dift. Ne per hoc periclitaretur falus,

i Ty

& incertus redderetur effe&us Sacramenti incer-

titudine

3

El

l

/

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 248

df

titudine morali.c. incertitudine folum phyfica

Y

vel abfoluta. n. fi enim Deus ad valorem Sacra-

Tl

mentorum requifiviffet probitatem Miniftri, va-

$d

lor Sacramentorum reddefetur nimium incertus,

me(

etiam incertitudine morali; quia defectus probi-

TM

&i

tatis in Miniftro non adeo rarus eft, ficut defe-

hmgm

&us intentionis formalis in fenfu à nobis expli-

Cato,

QUi

, f

d 3. n. Maj. ad prob. dift. Hereticus non

POWH Ü

IH

N

vult conferre Baptifmum fub modo illo relativo

feu reduplicativo, QUATENUS eft ordinatus ab

tfine

"

Ecclefia Romana intentione fecundaria, particu-

Mpl

jnud

lari, explicita, acimmediata. c. intentione prima-

At

ria, generali, implicita, ac mediata. n. Hsreti-

kl

D

cus enim intentione primaria, ac generali vult

Arilun;

aLl

conferre baptifmum eo modo, quo illum Chri-

ftus inftituit; cüm ergo re ipfa baptifmum infti-

tuerit eo modo, quo creditur in Ecclefia Roma-

pdieet

nà, eo ipfo implicité & mediaté fua intentione

primaria vult adminiftrare, QU A'TENUS credi-

« ln

i t

tur, & adminiftratur inEcclefia Catholica. Ita-

m

que ad valoret Sacramenti non requiritur in h-

retico intentio exp/iita, ac immediaa faciendi,

ye Oum

rens i

quod facit, Eccléfia Catholica Romana, fed fuffi-

cit intentio generalis faciendi, quod facit vera

nj pii

Chrifti Ecclefia, qualiscunque illa fit.

Quodfi

arear v

tamen hareticus éffet adeo malitiofus, üt expref-

Ed

fe in fuo animo diceret, fi EcclefiaRomana effet

| pa![iCUlz

vera Chrifti Ecclefia à Chrifto inftituta, nollem

facere, quod facit eaEcclefià ; eoipfo baptifinus

eífet invalidus. Quia tamen non eft prefumen-

d

itio-

dum, aliquem h&reticorum fore adeo mal

2

fum

Sacrwä;

244

DLSTUTATIO II

j

fum, prefumendum eft, eos validé baptizare

ob intentionem primariam ac generalem.

De

g

gj

Gentili autem, vel Turca, vel Judeo longé ali-

Ecum[.nv

ter ac inverfo modo retrogrado REsPONDEO

il M&Dïï

dift. Judeus vel Gentilis non habet. intentio-

nem fecundariam, explicitam, ac immediatam

g enio

faciendi quod Chriftus inftituit. c. primariam,

at

implicitam, ac mediatam. n.

Quamvis enim

Ài

Judeus vel Gentilis ob odium erga Chriftum

t

nollet habere hunc. modum tendendi explici-

tum, nempe faciendi,

quod Chriftus infti-

tuit; fi tamen vult ex benevolentia erga Cate-

35 20

chumenum hunc illi ritum applicare, quo utun-

;ex dvl

tur Chriftiani, quatenus in ufu eft apud Chri-

emmpt

ftianos, eoipfo implicité ac mediaté vult il-

n g

lum ritum applicare, quatenus eft inftitutus à

'eym )

Chrifto.

i t

Diczs r.

Saltem ob dubium de intentione

Eirnril

fufficiente deberent practicé rebaptizari omnes

ttdtnoi

ili, qui ab Ethnicis vel Judsis baptizati etfent.

t

"

Ergo cüm hec fententia non ferviat in praxi,

Kà, d |

]

fimpliciter afferendum , nullam à Chrifto requiri

al

d

"

inc

;

intentionez formalem. 44. prob. 1. ex Conci-

4

lio Carthagin. V. quod Can.6. fic habet: Placuit

[

de infantibus, quoties mon imveniumtur certiffmi te-

aj

fles, absque Jcrupulo eos e[fe baptisandos.

Idem

Á

prob. ». ex confuetudine variarum Dioecefium,

quz jubent rebaptizari infantes baptizatos ab

Ht

Oftetricibus Rufticanis , non juratis & bene ex-

LT

aminatis, in quibus non reperitur major incerti-

r

tudo circa effentialia forme quàm in Judso vel

lr

i

üdefe;ä. i

Gentili circa requifitum intentignis.

i

REsPON-

DE MATER. ET.FORMA SACRAM. 245

H

* REsPoNDEO. dift. Effent rebaptizandi, fi

li ]

concurrat fimul probabile dubium.circa applica-

lg [[

tionem legitime materie aut formz.c. fi non

ï*«ämm»;

concurrat. n.

Ratio fumitur ex Refcripto Nico-

Af

lai I. & fenfu Theologorum Veterum, à Theo-

ia

logis fequioribus nec per rationem nec per au-

f

thoritatem enervato.

X

; Cm

d r. prob. dift. Baptizandi funt, fi non

robetur talium infantium baptifmus certiffimis

ld ei

il l

teftibus faltem probabiliter. c. fi non probetur

convincenter. n

in eo.Canone fermo eft de in-

quas

fantibus abdactis in captivitátem à barbaris hinc

at

inde ex diverfis Provinciis, & denuo ex captivi-

ii

tate redemptis.

Cüm ergo prorfus ignoraretur,

d) w

gj

quo patre, qua matre, & ubi nati effent, fic ut

de eorum baptifmo nullius determinate perfonz

Concilium requifivit

haberetur teftimonium,

fl'DæHlfl'ODz

determinatarum, hoc eft certiffimarum perfona-

[ o

rum teftimonium de collato baptifmo ; neque

J d

enim Concilium voluit effe contentum fola fama

incerta,

aut prefumptione generali incerta.

u

Wrioreg

Hic fenfus Concilii patet ex contextu,.dum in

j at

eodem Canone additur ratio conftitutionis his

x h

verbis: Hünc enim Legati Maurorum fratres moftri

confuluerunt , quia multos tales à Barbaris redimunt.

y irif

u

4d 9. prob. Nego, parem effe. incertitudi-

p i

nem circa intentionem Miniftri, & circa Obfte-

b

trices.

Nam in obftetricibus & feminis ruftica-

du

nis reperitur frequens error circa applicationem

rj

debite materis & formes; circa intentionis au-

jj

tem defe&um, ita ut Minifter eliciat pofitive

»IliS.

intentionem contrariam non agendiid, quod fa-

Q 3

cit

!

246

DISPUTATIO II.

cit; Écclefia, forté intra centum annos non re-

æmäïu

T

peritur unicus cafus.

OsjJricriTUR $.

Chriftus fic inftituit Sa-

m

i M

cramenta, ut aGQiones Miniftri ponantur modo

j i

humano, quo alia negotia gravia expediuntur

in ordinata Republica.

Sed ad expeditionem

a M

» i

talium negotiorum non requiritur intentio Mi-

niftri.

ergo.

Min. prob. Judex validé profert

st

win i

fententiam, dummodo pro Tribunali fedens fe-

rio agat, nec obeft fententie, qualemcunque

igiirr

in animo eliciat intentionem.

TT

2

um

Famulus validé folvit debitum, vel dat

eleemofynam, etiamfi in animo nullam habeat

,!J'J. 1

intentionem folvendi , dandi eleemofynam &c.

nb

3. Pr&eco validé promulgat legem,

etft

i

etiam habeat in animo intentionem contrariam

Ts d

legi.

ergo idem dicendum circa Sacramenta.

f0jmut

4. Minifter eft tantum inftrumentum refpe-

asf

topliirt

&u Chrifti itanquam agentis Principalis. Atqui

in inftrumento non requiritur intentio v. g. fa-

5550

ciendi domum, quam Archite&tus ftruit.

ergo

ee

necin Miniftro.

Gu

REsPoNDEOo.tr. Maj.n. Min. ad prob n. a,

nm 1

Si enim nan oftenderet exterius, fe habere in-

l ]

W

tentionem agendi authoritate aliena, non ferret

z

(

fententiam valide.

Itaque requiritur in Judice

adïï!ïntu

J

intentio agendi authoritate aliena fui principalis.

t

Si autem non haberet eam intentionem , in foro

externo a&ta folum haberentur ideo pro validis;

n !

J tpe

quia in foro externo prefumitur ejusmodi inten-

B]l m

tio conformis aétui externo.

uod fi judex fo-

Yum pro inftru&ione fui filii vel'clientis exhibe-

t

l

ret talem actionem judicialem, nemo fomniaret,

&

actum

-

o

DE MATER. ET FORMA SACRAM.

47

DI

a&um effe validum in genere a&tus judicialis;

quia. licàt adfit intentio materialis, deeft tamen

hu

intentio formalis agendi nomine fui principalis;

t

d 9. n.a.

Famulus enim neceffario debet

m

habere intentionem erogandi pecuniam nomine

w

alieno, & quidem titulo eleemofynz, non titu-

i

lo folutionis debiti; alioquin non fatisfaceret

li x

mandato Domini.

Quódfi famulus habeat con-

]if

trariam intentionem ,. actus ille in foro externo

du

erit quidem validus, fed prefumptivé tantum,

quia intentio dantis przfumitur effe conformis

MU

a&uiexterno, &intentioni Domini precipientis.

ia h

Id5 n.a:

Nam etiam in Precone requiri-

uml

tur, ut habeat intentionem promulgandi legem

lgt í

nomine Principis.

Nifi enim hanc intentionem

n

fignis vel verbis exprimeret, nemo Obediret De-

Mi

creto promulgato nomine Principis. Imo fiho-

jj

mines fcirent, eum intus in animo habere inten-

]s 4ig

tionem pofitivé contrariam non agendi nomine

bvpi

Principis, non folum incurreret indignationem

Rm. q

Principis, fed etiam populus excufaretur ab ob-

fervatione legis, utpote non promulgate nomi-

ne Principis.

at

ifter eft inftrumentum ani-

f haba;

Z4d.4. dift. Min

matum liberum. c. inanimatum vel neceffarium.

NU

n. ad inftrumentum animatum liberum pertinet,

iforin

ut fe liberé conformet intentioni ac directioni

fipat

o

fui principalis, prout S. Thomas 1. fuperius in

Obje&. 4. citato obfervat.

o p*

OsjrcrTvR 9. Sacramenta fignificant, &

d

r

wiip

caufant

atiam independenter ab intentione Mi-

niftri.

t

rgo ea nonrequiritur. —nt. frob. figna

dbf

Publica , qu& habent fua

m fignificationem ex in-

al

4

ftitutio-

248

"D'ISPU"-I'ATIO II.

ii

ftitutione Reipublice, v.'g. hedera, voces, Scri-

pture &c. operantur fuum effe&tum independen-

g

ter ab intentione privati hominis.

;:; d jnt

ergo etiam

g

idem dicendum deSacramentis. c. p. Sacramenta

h quoï W

nem ex inftitutionc Chrifti.

funt figna fymbolica habentia fuam fignificatio-

ergo.

j i

2.

Sacramenta funt medicamenta.

Sed me-

at

jj

dicamenta caufant effe&um independenter ab

intentione applicantis.

Ergo etiam Sacramenta.

iefnsii

Maj. patet;; quia Sacramenta fanant, aut vivifi-

ii

J

at

cant animam.

3

Ad hoc, utconferatur effectus Sacramen-

h

m

ti, non requiritur in Miniftro formalis intentio

g

AUH

caufandi effe&um. . Ergo etiam ad hoc, utcon-

tüsmilo!

ficiaturSacramentum, non requiritur in Miniftro

EU

intentio formalis conficiendi Sacramentum. ant.

j

patet ex Concluf. ».

REsPONDEO. dift. a.

Significant, & cau-

(sptmt

Lowfr

fant effe&um in a&u primo independenter ab

intentione privati.c. in a&tu fecundo. n. fi enim

zl D v

1

: d

homines non füpponerent, quod exponens he-

deram, loquens, vel fcribens, habeat intentio-

ts

: ml

nem fe conformandi inftitutioni publicz, aut fi

fcirent ,. hederam exponi ex alia intentione, v. g.

Eu

B

jocandi aut homines fallendi, nihil operaretur

ejusmodi fignum in animis videntium velaudien-

Ws ]

tium.

Ergo etiam Sacramenta fine tali intentio-

at

L

ne nihil operantur apud Deum, eum determinan-

do ad caufandam gratiam, cüm Deus agnofcat

RI;

DI

intentiones cordium.

EU

-dd ?. dift. Sacramenta funt medicamenta

ia

moralia.c. phyfica.n. medicamenta moralianon

nv

habent virtutem phyficam caufandi , prout dice-

idfom»güi

ture

!

pE MATER. ET FORMA SACRAM. 249

A Y

tur in Difput. 3.

Imó fi etiam haberent virtu-

Umllldep

M.

tem phyficam caufandi gratiam , eam non habe-

merüw

rent ex fua natura antecedenter , fed tantum confe-

Mi

T

quenter ad applicationem humanam, factam mo-

j

do, quo, prout vidimus in aliis negotiis huma-

nis, non fit fine formali intentione fe confor-

Mf V

mandi intentioni agentis principalis.

ais

d 3..c.a. , c. & parit.

Difparitas eft; quia

D

fine formali intentione effectus fufficienter appli-

j a r

catur actio Sacramentalis modo humano ad in-

tentionem & virtutem agentis principalis. Econ

a

tra fi preter intentionem effectus infuper defit

ts t

intentio conficiendiSacramentum, actio Miniftri

Ü t

prorfus nullo modo humano fubjicitur, & appli-

r

catur ad intentionem & caufalitatem agentis prin-

£ilsiiH

cipalis.

Non poteft explicari,

ia d

OB]JICITUR Io.

quidnam in noftra fententia habens intentionem

padnte

formalem plus velit, quam habens intentionem

i. lr

precife materialem? ergo fi fufficit intentio illa

at

formalis, fufficit etiam intentio materialis.

at t

2

ui vult omnes partes Sacramenti , re-

ii t

vera vult Sacramentum. Sed habens intentio-

Ytenot.

nem prgcife materialem vultomnes partes Sacra-

ibl o

menti. Ergo. AMaj. patei; íic enim qui vult

mv

omnes partes totius , v. gr. domus, vult etiam

n li

totum.

um d

Habens enim intentio-

ais d

RESPONDEO. h. a.

nem formzlem vult praterritum externum etiam

j n8

dependentiam ab ordinatione Ecclefie vel infti-

tutione Chrifti, qux relatio dependentiz eft ali-

a

&um à folo ritu externo, &

Ij PN;

flujd formaliter diftin

Q3

Liabet

250

DISPUTATIO

II.

T

häbet fuum immediatum effe&um formalem, ut

: myeül d

;Mimæ

ritus externus poflit denominari pofitus juxta or-

dinationem , & dependenter ab ordinatione Ec-

quad

;jigenüæa

clefie, prout fufius explicatum eft Objedtione 6.

in Refp. ad DrcEs,

g

a, ]

Zdd92. dift. Qui vult omnes partes Sacra-

menti facramentaliter fumptas, ille vult confice-

e'ixxïomgiï!

Md

re Sacramentum.c. qui vult omnes partes Sacra-

menti non facramentaliter fumptas. n.

Cüm

u5 f

T

enim Sacramentum non fit aliquod totum phyfi-

&t

cum, fed aliquod totum morale, non ponitur

g n

totum fine voluntate inftituentis fumpta in a&tu

fecundo; illa autem voluntas inítituentis fum-

T

i

gitécy

pta in a&u fecundo non ponitur, nifi applice.

tur ad obje&um feu fubje&um particulare mo-

ia

Qyram

do humano; & modo humano non applicatur

v (antiT

fine intentione formali, prout oftenfum eft.

gn f

Diczs: Si intentio formalis pro fuo obje&to

habet dependentiam ritus externi ab Ordinatio-

s t

ne Ecclefie vel Chrifti, impoffibile eft, ut non

s

faltem implicité, mediat?, ac indire&é fic confti-

tutus velit ipfum effe&tum Sacramenti.

Sed hoc

& &

u Trde

non poteft dici.

ergo. Min. patet ex Concluf. ».

st ol

Maj. prob. juxta nos etiam hzreticus vel Genti-

les, qui execranter Chriftum vel Ecclefiam Ro-

1 hedi

intisbr

manàm, ideó implicité, mediaté, ac indire&té

volunt facere, quod Chriftus inftituit, & facit

ml

As

Romana Ecclefia; quia voluntaliquid connexum

cum obje&o à fe volito.

Ergo eodem modo

$]

difcurrendum cft de effe&u Sacramenti.

3' PU-*.&. djw

RzsPoNpEo. dift.

Impoffibile eft, ut fic

Eüih*ger

ln

conftitutus non velit effe&tum Sacramenti reali-

ter.

D

DE MATER. ET FORMA SACRAM, 251

l'majm

1

ier.c, ut velit effe&um illum formaliter.n. fic qui

TT

vult falubritatem medicinz, realiter etiam amat,

M

& vult amaritiem medicine: qui vult furari cau-

n

;

fa indigentiz, realiter etiam vult offenfam Dei;

quamvis nec ille formaliter velit amaritiem me-

s

dicine, fed potius eam deteítetur; &iíte non

Vil

velit formaliter offenfam Dcei, fed potius optet

LUR

non offendi Deum. In hoc ergo fenfu etiam ve-

rum erit, quod habens intentionem formalem

M

f

Af p

h

reáliter velit effe&um Sacramenti interni, quam-

vis eum explicité ac formaliter irrideat, aut de-

T o

At tl

teftetur. . Conclufio 2. tantum loquitur de inten-

ss hn

tione formali, hoc eft ea, qua aliquid formaliter

ac explicité cognofcitur, atque ut fic formaliter

p

i

cognitum habetur pro obje&to volito. .

ORBIICLTUR II.

Noneftverofimi

3

le, quod

? g

Patres Concilii Tridentini voluerint damnare fen-

àn df

tentiam Veterum Theologorum, imó fententiam

DI

Catharini & Salmeronis, qui ipfimetinterfuerunt

(s

Concilio Tridentino. .Ergo ex hoc Concilio ni-

, uN

hil probatur contra fufficientiam intentionis ma-

Micedd

j

terialis. — ZInt. patet ex generali axiomate , quod

Concilium Tridentinum non intenderit damnare

od

fententias Theologorum, fed hzreticorum.

y wl

2. Poteft dici ab Alexandro VIIL. propofi-

Qdl

tionem illam de intentione Miniftri tantum ideo

ii

efe damnatam ; quia non diftinguit, utrumillum

b

i[llity ;

ritum ponat graviter & cum. circumftantiis debi-

TOU

tis, requifitis ab Eccl

efia , vel tantum joculariter.

eodttt

3. Poteft dici,. hoc Decretum Alexandri

o

VIII. non ftringere per modum regule fidei. .er-

go faltem licebit fentire oppofitum. .. rob.

yle Eü!

JuEzN in Tr. de Sacrameniis. c. 2. axt. 3. $« E«

lCIWE;

a

252

DISPUTATIO II

T

1)1[2'

adXObje&. 4. Obfervat, hoc Decretum non fuiffe

emanatum immediaté ab ipfo Summo Pontifice,

wJMla(l

f

iem

fed tantum ab Inquifitione Romana coram. Summo

p al

Pontifie; fic enim ait: " Refpondent primo Ca-

»

nonifte Galli in Francia multisque aliis in Pro-

D

»

vinciis Chriftianis , non habere vim ullum De-

lj

Ana

»

cretum Transalpinum, nifi ab ipfo immediaté

hn n

»

emanaverit, unde Judicia ab Inquifitione lata

ul

»

per fe etiam quoad forum internum Gallosnon

obligare concludunt.

fii

4. Poteft dicij, quod propofitio illa pro-

il

pterea fuerit damnata; quia licét fupponat, à

& h

Miniftro ferió & graviter poni ritum externum,

V Aen

non tamen fupponit, quód ritus ille ponatur ab

m (

€o, quiperaliquam circumftantiam extrinfecam,

iuofa

v. g. per preces poftulantis baptifmum, determi-

deifi |

netur ad agendum nomine Ecclefiz, feu tanquam

ejus Minifter.

Ita P. Juenin denuo.

Fusri

35 r

REsPONDEO. tr.a. dift. c... Ergo nihil ex

"Tridentino evincitur contra hanc fententiam di-

:&;rsälhendz

recté.tr. indire&té, & per connexionem.n. cüm

* t quit

Concilium Generale quoad definitiones fidei fit

-L*;auedt

organum Spiritus Sancti, ficut fuerunt organum

U

Spiritus S. Apoftoli, & alii Scriptores Hagiogra-

"* ii fj

phi, non eft neceffe, ut ille, qui loquitur diétan-

1 qty

te Spiritu San&to, cognofcat, aut formaliter in-

3

tendat ommnes véritates, que ex propofitione

Vr

j

revelata per Conclufionem Theologicam & con-

D

i

nexionem meceffariam deduci feu erui poflint.

Et ea rátione contingit, quod dum Concilium

m'r-[&

Mi

dire&é agit contra hereticos, indire&é, ac per

CC) [

connexionem juxta vel etiam priter intentionem

"

feriat unum vel alterum Do&orem Catholicum.

d 2.

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 253

I

"4d 2. n.a. Quia fi ritus externus tantum po-

! hn

nereturjoculariter, eoipfo etiam manifeftaretur

L

intentio internanon faciendi, quod facit Ecclefia,

u

& fic exiretur extra limites propofitionis da-

l

mnate.

ij

h m::(

"Ad 3. ti. a.

Dicere, quod talia Decretanon

habeant vim ultra montes, eft temerarium & er-

Ui

Dd

roneum; quamvis enim non fe habeant per mo-

dum Definitionis ex Cathedra, pariunttamen ob-

VE

ligationem fe conformandi Decreto, quousque

:

fe extendit intentio fupremi Paftoris & Doctoris

AO

Ecclefiz.

En terminos Decreti! "San&iffimus

AoNu

; D. N. Alexander VIIL pro paftorali cura

i

»

ovium (utique etiam ultra montes) à Chrifto

t

Domino fibi commiffa de earum falute folici-

Tun, d

»

)

tus decrévit, fupradictas propofitiones tan-

utag

)

»

quam temerarias, fcandalofas, maléfonantes,

»

erroneas, &hzreticas, refpectivé effe damnan-

"T

»

das & prohibendas, ficut eas damnat & prohi-

n

j d

»

bet, ita ut quicunque illas aut conjunctim aut

2

divifim docuerit, defenderit, ediderit, aut de

s f

»

eis etiam difputativé publicé aut privatim tra-

rint u

)

Gaverit, nifi forfan impugnando, ipfo fa&o

r g

incidat in excommunicationem.

Infuper di-

»

pqiltité

»

ftri&é in virtute S. Obedientie, & füb inter-

k

»

minatione divini judicii prohibet omnibus Chri-

Y pIOPOJ-Z

»

fti fidelibus (haud dubié etiam ultra montes)

jggat!

»

ne przdictas opiniones aut aliquam ipfarum ad

a eu»

» praxin deducant &c."^ Hic omnia oftendunt,

lm o

refponfionem , quam P. Juenin narrativ? quibus-

yir

dam Canoniftis Gallis tribuit, temerariam, &

yerité

erroneam effe.

)

4l

DISPUTATIO if

[ yy

254

a

Oiatra me

Si enim Miniftet à circum-

ftantia externa v. g. ex precibus poftulantis ba-

ia

g n f

ptifinum, determinari debet ad agendum momine

«t

Ecclefie, eoipfo in Miniftro requiritur intentio

agendi nomine Ecclefie ; non enim ea determina-

f], qu d

al i

tione opus eft, ut Minifter agat nomine Eccle-

fiz tantum ad fpeciem, & fümulatioe pro forma ex-

j j

terna, fed modo bumano , ubi animus concordat

m

fl

aGioni quod fübftantiam actus.

pl

stb

QU/ESTIO VI

stf Y

1

Zin valeat, aut liceat im Sacramentis. forma

jntenton

conditionala ?

das du

JOTANDUM I.

Aliud effe intentionem condi- xu

- tionatam conferendi Sacramentum; & aliud

Dionm

éffe formam conditionatam. i enim Sacerdos con-

(Indi

t d d

ferat Baptifmum, vel Abfolutionem perfonz,

de qua dubitat, utrum non jam baptizata ab alio,

turcal

vel à fe jam abfoluta fuerit, ac intus in animo

l

l

.'ïv,quodn

formet eam intentionem, ut cogitet: fi jam es

Ut

baptizata, velabfoluta, nolo te de novo bapti-

N0

zare, velabfolvere; fi autem non es baptizata,

UT

aut fi non pronuntiavi formam Abfolutionis,

tf i

volo.te de novo baptizare, velabfolvere; in

1 ïdndömnqx

hoc cafu intentio erit conditionata-

Econtra fi

ln

in ipfis verbis formz eam intentionem exprimat,

p

^

t

du

V. g. dicendo: fi nondum es baptizatus, ego te

i

À

baptizo in nomine Patris &c. etiam forma erit

conditionata,

a li

NOoTANDUM 9.

Ri

De intentione conditio-

Wg.

nata, anliceat, vix poffe effe dubium. Cfgm

enium

80 ffä*l.

f.

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 255

l]

Q

enim in plurimis citcumftantiis valde dubium fit,

AR

an repetendum, vel conferendum fit Sacramen-

n g

tum, neceffeeft, faltem intentionem debere effe

Tür n

conditionatam. Ita contingere poteft v. gr. in

duj

cafu, quo dubium eft, an fubjectum baptizan-

!

Ti

l

dum fit homo vel brutum? An puer confitens

! n erSL'

habeat jam discretionem fufficientem ad pecca-

od

tum? An poenitens habeat füfficientem materiam

confeffionis, vel fufficientem dolorem, velfuf-

ficiens propofitum? An forma Abfolutionis, vel

Confecrationis in Euchariftia jam fuerit validé

pronuntiata, vel non ? &c.

DICO-I

Licita eft reiteratio Sacramenti

hii j

fub intentione conditionata, quandocunque eft

prudens dubium de collatione valida przcedente

d

Sacramenti.

Wa

PaonATUR. Éx perpetuo Ecclefis fenfu

dcerdst

in Concluf. 4. referendo , ubi oftenditur, quod

in cafu dubio de valore Sacramenti fuerit. per-

« pf

x PA

ii

miífa nova applicatio Sacramenti fine formia con-

QO at

ditionata, quod non licuiffet fine intentione con-

ditionata.

p [ j

( vt

DICO IT

In Sacramentis univerfim , ubi

nb

agitur de fola iteratione formz in continenti, ea

, Abl

iteratio formz fub intentione conditionata licita

eft, quandocunque reperitur dubium etiam pre-

| ab(olv;

h

cife laté dictum, hoc eft, tenuis probabilitas de

one £

invaliditate prioris formz.

PROBATUR.

uod nullibi reperitur pro«

ptilüml :

« ib

hibitum, & à priori videtur longé conformius

pietati divine, ac intentioni Chrifti inftituentis,

Sed talis eft ifta

MTA

cenfendum eft, effe licitum.

reiteratio.

'ergo.

i dubitïf;

CoN-

z

D P;UZT-ACT DO eBfz6

J yi

256

CowsrriRMATUR ex Dominico SoTo, qui

h

i

in 4. Sent. dift. fic fcribit: "In Poenitentia minus

v

if

»

dubium, modo tamen fundatum, fufficit, ut

» füb conditione forma poffit iterari, v.g. fi Mi-

i. 6 P

a n

» nifter certus non eft,.an eám debité protulerit.

DICO IIlI.

Si tamen Minifter ex pravo fe-

i acd

anditondi

ftinationis habitu vel ex diftraéctione plené vo-

luntaria ac deliberata fe conjiciat in tale dubium,

nf

"E

peccabit quidem graviter non corrigendo habi-

tum, aut non avertendo diftractiones plené de-

[ üju

liberatas, ipfa tamen reiteratio forme fub inten-

ii (

tione conditionata non eft illicita.

ss Q

PnosaTUnm. Non videtur conforme pie-

d "Mn

tati divinge, ut reiteratio forme cum przjudicio

dietlag

fidelium fiat illicita, fi Minifter culpabiliter ex-

1 (Goi

titit hujus reiterationis neceffitas.

ergo. nt.

kidnnay

frob. per hoc quod Sacerdos malitiofe fe confti-

aob

tuerit in ftatu peccati mortalis, Sacramentorum

IT

adminiftratio ad poftulationem fidelium non fit

La';ü'üm, (

illicita; fed Sacerdos precife tenetur prius eli-

ï!älïri, T

cere contritionem , fi non poflit commodé prz-

ais

mittere gravis peccati confeffionem. Ergo et-

jam, quando fe gravi negligentia conftituit in

W ll

Filtt Q]

neceffitate reiterandi formam, non ipfa reitera-

tio fit illicita; fed Minifter przcife ante reitera-

NT

"n

mf

tionem forme juxta gravitatem vel levitatem

Q

JUS

culpz tenetur premittere attritionem vel contri-

Q

tionem.

:

Af

DICO IV. Forma conditionalis nunquam

Ti

i2 U lt

Wezm

fuit adhibita primis VII. Szculis.

PRosATURn dantur varia exempla primis

l]

Ti

Ug

VIL Szculis, ubi in cafü dubii de collatione vel

«Ju

valore

r

Ha(

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 357

Ym

TE

valore baptifmi & ordinationis jubetur de no-

vo conferri baptifmus vel ordo ,. quin tamen ul-

lii

libi fiat mentio de forma conditionali.

ergonon

Wg[w

dabatur. c. prob. ex Legibus contingentium , & ex

At

Arte Critica de argumento negativo; quia tot

inter occafiones faciendi mentionem de forma

"ii

d

M

conditionali non contingeret uniforme Scripto-

l

lt

J

rum filentium, fi ea forma extitiffet inufu. z4nt.

Sic

ob

prob. ab indu&ione.

n

?ll

]

L .S. Oyprianus interrogatus à Magno, an

J

baptifma Clinicis , hoc eft, periculofe in-le&o de-

cumbentibus, collatum valeat, in Epift. 76. re-

X )

fpondit: " Mea fententia hzc eft, ut Chriftianus

uysy

» judicetur Legitimus, quisquis fuerit in Eccle-

]pdiles

» fia ( Catholica per Baptifmum ) lege & jure

qn. i

» fidei divinam gratiam confecutus.

Aut fi ali-

fb t

» quis (ob contrariam fententiam) exiftimat, eos

El

, nihil confecutos, eoquod aqua falutari tantum

jum n f

» perfufi fint, ( fine immerfione ) fed inanes &

r d

» vacuifünt, non decipiantur, ut fi incommo-

nohy

» dum languoris evaferint, & convaluerint, ba-

-

» ptizentur.^ Hic à D. Cypriano nuila fit men-

eonlüt:

tio de forma conditionali.

p

I

Ín caufa Ceciliani Archiepifcopi Car-

dudd

vi ls

thaginenfis, cujus ordinatio impugnabatur tarr-

quam invalida, utpoté facta ab Excommunica-

p i

to, Ecclefis tamen Rotmianz, vel aliis Epifco-

pis nunquam incidit, ut in eà controverfia pre-

yni]

T

fcriberent novam ordinationem faltein fub forma

conditionali, prout patet ex AGtis apud Baro-

exenp.

vlj

nium ad annuin 314.

u

U.

D. "anort 7:ra€t. de Sacram. in gen. COR

l yrt

958 .

DISPUTATIO II.

IH.. In Concilio Carthaginenfi V. Can. 6.

mäwül

:dicitur: " Placuit de infantibus, quoties non in-

" S,mmä

» veniuntur certiffimi teftes , qui eos baptizatos

g, t

» effe fine dubitatione teftentur, absque ullo

44f C

» fcrupulo eoseffe baptizandos. Hinc enim Le-

», gati Maurorum confuluerunt, quia multos ta-

Iterum nulla eft

fioc o

.,1es à barbaris redimunt."

:g

mentio de forma conditionali.

Ü Queiä'a

u t

IV. S. Leo Epift. 37. fimiliter Ioquens de

redemptis ex captivitate barbarorum, de quibus

I16

E.

efciebatur, an effent baptizati, ait: " Compe-

ss

)

rimus, aliquos captivorum ad libertatem re-

iib

r

»

deuntes, remedium implorare baptifimi, fed

)»

utrum ejusmodi Myfterii ante Sacramenta per-

inpictr

D

ifortzm d

ceperint, infantie infcientia (in qua jam in

»

captivitatem venerant) non poffe fe reminifci.

Ija!w [

»

Cüm itaque tribuere talibus Sacramenta non

J WW

2

immeritó quorumdam Fratrum formido dubi-

»

taret, in Synodali ccetu formam hujuscemodi

LUIAM.

ub V]

»

confultationis accepimus.

Eadem ergo, qus

»

in fenfum noftrum divina infpiratione vene-

Atror

»

runt, frequens etiam Fratrum firmavit affen-

at d

»

fio.

Cüm itaque baptizatum fe nec ille recor-

T

»

detur, qui regenerationis eft cupidus, nec al-

:quæitemi]

-

ter atteftari de eo poffit, quod nefciat confe-

cratum, . non poteft in iterationis crimen de-

iiüä.mx ]

M C

»

venire, quod fa&um effe omnino nefcitur.

» Ideo quoties perfona talis inciderit, folicita

lt

ll

iT

» primum examinatione difcutite & longo tem-

» pore, nifi forté fupremus finis immineat, in-

UP

121 |

» Qàgate, utrum nemo fit penitus, quiteftimo-

» hio fuo juvare poffit ignorantiam nefcientis.

" WM*(

jEt

DE MATER. ET FORMA SACRAM. 259

T

lls

ls

, Et cüm conftiterit hunc, qui baptifmatis indi-

» get Sacramento, fola inaniter füfpicione pro-

Ils

» hiberi, accedat intrepidus ad confequendam

3 d

» gràtiam, cujus in fe nullum fcit effe v

*

VT

» gium.

lt

!

1 d

Hoc loco non folum fuiffet occafio , i;ed et-

iam obligatio loquendi de forma conditionali,

cüm Quzeftio in Synodo Romana fuerit exami-

n

nata, & forma preefcripta.

ly

,b

V. S. Gregorius M. in l. 12. Epift. 22. ad Fe-

m

licem in Sicilia Epifcopum deDaptifmi & Confir-

xttem!

CM

mationis dubia collatione fcribit, conferendum

effe fimpliciter Sacramentum fine ulla reftrictio-

At

1 ( t

nead formam conditionalem ;5 quiaà, utait: Non

f reni

mon[tratur, iteratum. quod non. certis ind

iciis. q/iendz'*

TAT

tur vit£ perattum.

mii) di

DICO V. Forma conditionä'ta in Ecclefia

i

uN

Latina Seculo VIIL introducta , Seculo XIH. &

XIII. communior fa&a, Seculo XIV. & XV. ad

ao v

fola Sacramenta characterem imprimentia adhi-

at

necilet

bita, ac tandem Seculo XVl. etiam ad Sacra-

menta, quz iterari poffunt, extenfa eft.

pis,!

| uefagtl

PRoBATUR t. quoad 1. membrum, ex CA-

ons d

PITULARIBUS CAROoLI M. Seculo VIII. &

J P

IX. fcriptis ubi 1.6. c. 181. fic habetur: De qui-

ilet,/

bus dubium efd $ utrum fint baptizati, an non? ommi-

T2

modis absque ullo fcrupulo baptizentur , bis tamen pra-

nj

müffis verbis, mon te rebaptizo; /fed , [i nondum bapti-

) q

E^

&atus es, baptizo ie C9c.

Ra

R2

2. Quoad

."2-60 DISPUT. II. DE MATERIA &c.

2.

uoad 9. membrum.

Probatur inprimis

ex Alexandri HI. Decreto; quo approbavit for-

Jj

:

mam baptifmi conditionatam anno r159.. Hoc

Decretum refertur à Gregorio IX. c. Extra. de Ba-

DIS

ptifmo his verbis: De quibus dubium eft , an bapti-

zati fuerint , baptisentur bis verbis premilfis : fi bapti-

gatus es, mon te baptizo , ed f nondum baptizatus es,

Quod autem hoc Decretum

ego te baptizo C9c.

ada

non ftatim habuerit univerfalem in Ecclefia ufum,

antequam in Libros Decretales à Gregorio IX.

relatum eft, colligitur ex Petro Cantore Pari-

fienfi, qui ficfcribit: In Confirmatione vvel Baptifino,

hk D

de quo dubitatur , an fit collatus , mon approbamus con-

IAHS

j

ditionem appofitam., fic : fi mon es baptizatus&zc. Hoc

e

loco Petrus Cantor videtur improbare conftitu-

tionem Odonis III. Epifcopi Parifienfis, qui in

us

|

fua Ecclefia Cathedrali juffit adhiberi eam ipfam

i

formam, que ab Alexandro IIIL. ejus Coataneo, .

^

prefcripta eft.

li

3

uoad 3. membrum. Probatur ex "Theo- i um

logis illorum temporum, qui illam formam fo- ;

1

]um ad Sacramenta characterem inprimentia

applicant, filendo de Sacramentis

cateris.

"

SWM

5027

C

ie

A

E p

C

Ui

Iw

£

y/

Ü

ln

um] lm

&t

&l

B

AU ]

j

A

DISPU.

Q

"m

& Co) ä&

261

AX23- ERE Hs ag d-

!

If

[

j

m'g)

1

DISPUTATIO III.

n

|

h

hii

De

(

xblud

Caufalitate & Effe&u Sacramem

|

Gregon'c

torum.

At ]

i

n hac Difputatione queritur :

arim

]

i.

I, An Sacramenta caufent gratiam phyfi-

V

cé vel moraliter ?

Til i

2. Quales gratie conferantur inSacramen-

b an;

tis? Et quomodo à gratiis non Sacra-

is(otay :

mentalibus differant ?

at

3. Quenam Sacramenta imprimant chara-

m m

ynyn

Cterem? Et quid fitille ch?ra&er?

t

QUJESTIO I.

ZIn Sacramenta pbyficà caufent. gratiam ?

oTANDUM I. Quzsftionem verfari in eo,

utrum in materja vel forma Sacramentorum

reperiatur aliqua füpernaturalis qualitas feu vir-

tus, ex fua natura produ&iva gratiz fan&tifican-

tisin anima. Hanc qualitatem feu virtütem ad-

'mjttunt communiter

Thomifte, quibus ex So-

cietate

y

262

DISPUTATIO

I1I.

N n

cietate Jefu accedunt Suarez, Bellarminus , Va-

Dicaftillo , Mau-

a

lentia, Tannerus, Granadus

H gTBUl

rus, & alii plures

Altera fententia oppofita

l

rotunde negat,

à Sacramentis phyficé caufari

M

s at

gratlam

.Hujus fententie Patroni docent, gra-

tiam in anima caufari phyficé à folo Deo , mora-

um Qu

gudin

litcr vero etiam caufari à Sacramentis, in quan-

tum aCtio Sacramentalis movet- Deum 1noraliter ad

quia,

TEU

caufandam phyficé gratiam

Hujus fententie

At

funt Scotiftzee complures, przfertim Maftrius, ex

Societate vero Vasquez, Molina, Leffius, Co-

vit fs

nink, Hurtadus, Lugo, Amicus, Arrlaga Hau-

dopd

no]dus Platehus, Gormaz &c.

Es

NOTANDUM 2,

yonit

Sententiam primam, quod

Sacramenta phyficé caufent gratiam, diverfimo-

d tcp

dé explicari à fuis Patronis.

Nam aliqui corum

DI

dicunt, quod Sacramenta tantum producant phy-

U Dd

—

ficé unionem inter animam & gratiam fanctifican-

tem. Aliiafferunt, quod eam caufalitatem phy-

hn

ficam tantum habeant illa Sacramenta, quz in-

OR

r

primunt characterem, & quod caufalitas phyfica

talium Sacramentorum fe tantum extendat ad

A f

producendum chara&erem. Nonnulli volunt

t

quod per Sacramenta producatur aliqua qualitas

MT

tüni g

intermedia, produ&tiva gratie fanctificantis in

anima, ficut fpecies vifuales caufate ab objecto

h

r

colorato producunt vifionem feu fpeciem vifi-

LI

l

m in oculo

Multi afferunt, quodSacramen- 1

dk]t'

ta immediaté influant in ipfam gratiam fan&ifi-

»Hll '1 (

cantem ope qualitatis Sacramento inherentis, ac

Q P'TQ

fuperaddite.

Sed juxta aliquos id fit per poten-

L Ew

tiam obedientialem, qua Sacramenta elevantur

WM

ad producendam graeiäm fanctificantem.

NOTAN-

llï W

-

j

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 263

lrllginmg:w

NoTANDUM 3. Nec etiam eos conveni-

(b

re omnimodeé inter fe in modo explicandi, qui

Mu

docent, gratiam à Sacramentis tantum caufari mo-

T aj

raliter.

Aliqui volunt, quod Sacramenta eate-

nus caufent moraliter. gratiam , in quantum per

Omaxüüï

modum Chirographi exhibiti movent Deum ad

fervandum fuum promiffum conferendi omnibus

»'mi.l,/ Lk

! hr

gratiam, qui fufceperint Sacramentum. . Com-

iU g

munior vero fententia docet, quod aétio Sacra-

Mfr

mentalis fit moraliter.actio Chrifti, ficut actio

Ls (

Legati folennis eft moraliter actio fui Principa-

n

lis, & quod füb hoc refpectu tanquam actio per-

fone infinities dignze moveat Deum ad conferen-

m

dam promifífam Sacramentalem gratiam.

Ipü-

i,

T

ftendo huic pofteriori explicationi

i d

DICO. Sacramenta N. T. caufant gratiam

J

tantum moraliter.

Ári

PROBATUR I.

Caufare gratiam moraliter

n

?*

:

hg

eft nihil aliud, quam movere Deum ad caufan-

gt

dam gratiam non folum per modum conditionis,

; to

fed etiam per modum motivi.

Sed Sacramenta

hoc modo movent Deum ad caufandam gratiam.

aol v

u

ergo. nt. prob. 1. A&io Sacramentalis poni-

tur nomine Chrifti.

ergo.

ad prob. id exprimi-

fiit

tur in forma baptifmi, dum dicitur : Ego te bapti-

itie

zxo in nomine Patris, & Fiiü, &9 Spiritus Samtti.

fen D

&

Imó id etiam exprimitur in plerisque aliis Sacra-

quod

mentis v. g. in Confirmatione: Ego te inungo in

g

nomine Patris &c.

j s

ii

Ego vos conjungo in nomine Pa-

irisCc. Epo te abfolvo in momine Patris éyc. . Per

)

1

iflam . facram un£tionem indulgeat tibi Deus ,' quidquid

vll

per fenfus. deliquifti in nomine Patris &c. — edecipe po-

ficatt

4

tefLaiem

gl

264

DISPUTATIO III.

s

teflatem offerre Sacrificium in nomine Patris &c. Idem

eontingit in Confecratione Euchariftize , ubi ver-

ym

n

ba Confecrationis proferuntur non folum reci-

pOm

tativé fed etiam authoritativé in perfona Chriftis

jl

ubi etiam principalis offerens eft ipfe Chriftus,

nf

l

t

juxta illud Pfalmi 169. 7 es Sacerdos in eternum

Jécundum: ordinem. .Melchifodecb. — Et ad Hebr. 7. v&

hw

24. Hic fempiternum babet Sacerdotium.

(

gt

PRoBATUR idem ant. ?. ex illo Apoftoli

( at

]:

2.Cor.2. v. ro. Ego quod donavi, fi quid donavi,

quit

(

propter vos, in perfona Cbrifti; ubi Apoftolus often-

f

0

dit, fe inceftuofo condonaffe longé aliter

, quam

donaffent Corinthii, rigorofam fatisfa&i

onem ;

fe enim partem rigorofz fatisfa&ionis ad Abfolu-

tionem Sacramentalem faltem in voto- re

quifitze

Onnu

condonaffe in perfona Chrifti.

n

s

PnosATUR $. ex fenfu SS. Patrum. Sic

q ia

enim S. Auguftinus 1. 7. de Baptifimo. c. $3. ait:

AT

Quos Laptizavit bemicida, quos baptizawit adulter ,

, Mi

Chriftus .efT, qui baptizat.. Eodem modo loquitur

hr

S. Chryfoftomus fcribens in Joan. Homil. 85. ubi

"

ait: Neque Zngelus , neque AArchangelus quidquam . in

—: ln

bis efücere poteft, fed Pater, &? Filius, & Spiritug

Santius omnia facit; Sacerdos & linguam && mnanus

: LTI'

prabet.

Itaque actio Miniftri eft actio Chrifti.

tl

aj

PRosATURA4. D.Paulus proteftatur, quod

4 lii

Baptifmus non conferatur fuo nomine, inquan-

g

tum eft actio Sacramentalis. 1. Cor. z. v. 11. Si-

LL

gnificatum. eft mibi, qüia contentiones funt inter vos,

Mi

Hoc autem dico , quod unusquisque se[lrumn dicit: Ego

li

quidem fum Pauli ; ego autem ;Apollo ; ego vero Cepba

li.

g'uz'd in

egq vero Chrifti. Divifus eft. Cbriftus? . Nun

qomine

ätena&ggp

!

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 265

H

nomine Pauli baptizati- eflis? gratias ago .Deo meo,

2l

quod meminem veftrum baptizoi , nifi Crifpum & Ca-

n

jum , me quis dicat , quod in nomine meo baptizati eftis.

;h

Y

Ex his omnibus deducitur, quodaéctio Sacramen-

Mi

talis non fit pura conditio per modum chirogra

ii

phi, fed quod fit moraliter actio ipfius Chrifti.

PRosnATUR CoNcr. 2.

Hoc modo opti-

ïvdLHebïq.v,

mé & magis uniformiter omnia explicantur, quz'

x

b r

circa caufalitatem Sacramentorum occurrunt ;

fildng

ergo hec fententia eft praeferenda. — Ant. pate-

)

lplusofm

!

i

I u

bit | gx SCOÓN

N

Solvuntur Objectiones.

d Mi

Ujrg

Onjgrerrun1.exScriptura. Nam r. Chri-

ftus Joan. 3. dicit: ANifi quis renatus fuerit ex aqua

&j Spiritu San&lo, mon poteft introire in regnum Dei.

Pinn.

Ergo ficut homo ex Spiritu San&o renafeitur

TAT

phyficé , ita etiam renafcitur ex aqua phyficé.

TU

2

Nafci exalio dicit caufalitatem phyficam.

o

ergo etiam renafci ex aqua dicit caufalitatem phy-

i dy/

ficam.

D. Paulus ad Titum. c. 3 v.5.8it: Salvos

l qu?aïqw.

3.

i, 63

xos fecit per lawacrum vegenerationis 9^ renovationis

TM

Spiritus San&ti.

Et ad Ephef. 5. v. 26.. Mundans

&t Qr

eam (Ecclefiam) lavacro aque àn verbo vite.

d.

S. Petrus 1. Epift. c. 3. v. 20. dicit: /n ar-

oteftatu':w

ca INoé ofto. anime faloe fatke funt per aquam ,. quad

xm'me, b

r V

€&? vos nunc fimilis forme falvos facit. baptifma.

REsPONDEO. c.a. dift.c.

Nifi fübje&a mas,

j j*

teria & Scriptura ipfa infinuet diverfitatem cau-

ejmunö-

;

Ij

:*;

falitátis inter aquam & fpiritum. c. fi fuübjecta

n

materia & Scriptura infinuet eam diverfitatem. n

nus? y l

3

fubs

266

yal

DISPUTATIO III.

fubje&a materia oftendit inprimis diverfitatem

5f

caufalitatis, quia Spiritus Sanctus eft connatu-

wmpm

rale principium gratie; aqua autem eft prorfus

a

improportionata ad caufandam phyficé gratiam.

vfoma

A.

Scriptura autem eam diverfitatem oftendit, quia

in omnibus aliis locis Scripturz, ubi de Regene-

ol

dfeus]

ratione fermo eft, ea tribuitur foli Spiritui S.

Sic Joan. r. dicitur: Qui ex Deo mati funt. . Et

i

um f

Joan.3. v.6. Quod natum eft ex carne, caro eft , &

quod natum eft ex Spiritu Spiritus eft. Idem modus

TT

loquendi, ex Deo nafci; repetitur fepties in Epi-

vll

ftola r. S. Joannis, quin ulla fiat mentio aquz.

wf

Hinc

viiobu

RrsPoNDEo 2. dift. a.

Nifi quis renatus

z yrtdy

fuerit ex aqua tanquam conftitutivo materiali

g divin;

Sacramenti, & Spiritu tanquam conftitutivo for-

LU

mali Sacramenti in effe operativo gratiz. c. ex

gt r

aqua tanquam conprincipio activo. n. quando

a p

totum producit effe&um v. g. ignis ignem, ma-

&t um

teria ignis non concurrit a&ivé ad producendum

ü, m

ignem, fed tantum paffivé recipiendo & conti-

m m

nendoó formam tanquam principium activum.

z

Sic etiam materia & forma Sacramentorum tan-

r

quam materiale conftitutivum Sacramenti qua

d atdn

talis, hoc eft, reduplicativé feu formaliter fum-

hi

ti in effe operativo egratie, tantum concurrit

u)

d producendam gratiam paffivé per modum re-

f

cipientis & continentis Spiritum San&um tan-

quam principium activum, qui invocatur fuper

q ii

" ii:«i; j

equam.

In quantum ergo virtus infinita Dei feu

T

T0U Qs

Spiritus San&ti omnipotentia aliquo modo appli-

i ph)jo[p

l

catur aque, & unitur per quamdam unionem

Al

m

?ntentionalem vel realem, de quo poffet difpu-

tari

Vi ii

]

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 267

fari juxta cujuslibet principia philofophica, in

M Q

Ti p

tantum poteft dici, quod Sacramentum per Spi-

ritum Sanctum producat gratiam, ficut materia

r

per formam producit effectum.

Oflellül[, a

u-

Z4d ». dift. . :Nifi fubjecta materia, & Script

i

ra oftendat, tantum fermonem effe de principio

l g

effectus materiali. c. fecus. n.

Sic enim Matth.

i a

19. ubi in latino textu habetur: Qui de Matris

nf

utero fic nati funt; in greco textu legitur: x

[em mj

X0iMac w»reo, ex ventre Matris: quamvis ven-

s

ter Matris fit tantum principium materiale, prz-

iT qu.

bens materiam & habitaculum partui dependen-

ter à duobus conprincipiis activis Patre & Matre:

T

quz principia activa in Sacramentis funt tres Per-

D) Qdl

fone divinz.

Tl

Zd 3. dift. Docent ifta de lavacro aquse

qusci

tanquam principio paflivo receptivo Spiritus S.

1 (ui

tanquam fpecialiter applicati fignis Sacramentali-

a, n

bus. c. tanquam principio activo. n. Ut enim

d

dixi, Sacramentum eft aliquod totum, cujus ma-

o t

teriale funt materia & forma ineffe naturali fpe-

m u

&ate; quie üt intentionaliter vel phyficé appli-

nOnum:

cate feu unitz Spiritui SanCto feu omnipotenticz

um

diving caufant quidem gratiam, fed tantum paf-

ol

fivé per modum materie, & folum per fuam for-

rum (

mam tanquam principium activum.

Operatur

a ml

enim Spiritus San&us in Sacrameritis ut fpeciali-

u

ter iisdem applicatus per quamdam relationem,

od

feu unionem, aut intentionalem aut realem,

iil

prout quisque voluerit fentire juxta fua princi-

) müd«'

pia philofophica.

Ego juxta mea principia phi-

lofophica deferido, quod ea applicatio omnipo-

i P

j

tentiz divinz vel Spiritus S. ad materiale Sácra-

o p

menti

n

268

DISPUTATIO III.

menti fit aliqua relatio realis, velintermino &

ii

u ,'äll l

quo, quando datur, velin termino ad quem,

]i

quando Sacramentum non amplius exiftit.

Z4d 4. dift.. Salvosfacit per aquam tanquam

1 quod

lo at

principium materiale feu paffivum , cui applica-

tur virtus Spiritus Sancti.c. per aquam tanquam

Ms

vmtitm.

principium activum.n. .In hujusmodi enim re-

bus obfcuris, quod minimum eft, & ad falvan-

det p

dam Scripturz proprietatem fufficit, afferendum

fentet

eft. . Suflicit autem ad falvandam proprietatem

T

Scripturz, fi dicatur, Sacramenta fe habere per

ïppu'*äa'a/äa

g, X

modum materie, cui unitur virtus ex alto, hoc

eft, ipfa omnipotentia Spiritus S. per.quamdam

iioanten

remento

applicationem intentionalem vel realem, ita ut

Sacramenta materialiter fpe&tata non operentur

Lügin

per virtutem füpernaturalem propriam, fed per

tirdpit

omnipotentiam

?

dl as

catam.

Spiritus S. flb'i fpecialiter appli—

Vif

Dricrs r Non poteftexplicari, quid fit

Onptir

illa fpecialis applicatio omnipotentiz divinz ad

Londim

Sacramenta, ita ut Sacramenta operari poffint

u g

per Spiritus S. omnipotentiam fpecialiter fib

&tj

licatarm.

ergo.

2

x

|

1 g

. REsPONDEOoO. n.a.

Dico enim, quod illa

LUV

A

applicatio feu unio fit velintentionalis, ita ut

t

actio divina, qua Spiritus Sanctus in homineba-

i

ia

ptizato producit gratiam ,; confideranda fit tan-

Ril i

quam pofita intuitu Sacramenti, & Deus velit

d

in.confideratione humana poni hunc refpectum;

hm

2X

vel quod fit realis, . prout ego exiftimo ;; ita ut

(

aGtio divina, qua Spiritus S. producit gratiam in

baptizato, revera habeat fecum identificatam

WE[[SQJ

Wt d

que

ha-gcurclativonem ad Sacramentum, : ubicun

illa

li

:

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 269

m

illa a&io fubje&etur phyfice, feu in termino 4

T

quo; feu in termino ad quem.

tl

Dict&s 2.

Ex hac refponfione potius fequl-

Wm]qu

tur, quod Sacramenta phyficé caufent Glatlam,

Vg

& non tantum moraliter.

ergo.

Uammw

- RESsPONDEO. n. a.

Caufare enim phyficé

M i

gratlam eft habere quamdam virtutem vel quali-

Wi

ii

tatem phyficé effectivam gratie, in mea autem

albrenis

fententia nihil tale reperitur in Sacramenti mate-

Qoretn

ria vel forma; fed in iis folum ponitur quedam

ht

applicatio feu unio ad caufam in fe & ratione fui

Tdin,hnt

acivam, nempe ad omnipotentiam divinam.

E DAW

Ratio autem, cur fiat hec applicatio feu unio

n d

Sacramentorum ad omnipotentiam divinam, non

üt gt

eft aliqua virtus fupernaturalis, fed tantum mo-

r

ralis dignitas actionis Sacramentalis, in quantum

Chriftus eas aCtiones Sacramentales Miniftri vult

diir g

à San&iffima Trinitate haberi pro fuis.

Authoritas .Conciliorum;

1, qui

OBjICITUR 2.

p ümeud

1. Concilium Trident. dicit: Quod Sacramenta

yuri ylt

contineant gratiam. . Eam autem continere noi

xitr i

poffunt, nifi habeant virtutem producendi gra-

tiam;

ergo.

Maj.prob. Seff. 7. can.6. dicit: Si

Sacramenta mon continere gratzam, quam

n, qii

quis dixerit

onds,

fignificant , aut. gratiam mon conferre, anatbema fit.

m ho

2. In eodem Concilio l. c. & in InftruCtione Eu-

m d

genii IV. ad Armenos. $. s. dicitur, quodSacra-

& D

menta conferant gratiam. . Conferre autem non

poffunt nifi per modum caufie,

3. Concilium

ncid

ytimo;/

Trident. 1. c. Can. 9. dicit

quod Sacramenta im-

primant characterem.

Et Seff. 23. Can. 4. dicit:

ld grv

i jj

Si quis dixerit ,. per facram ardmatzonem non dari Spi-

uh»

ritum. Santum aut per eam mon inprimi cbaratterem,

anathe-

270

DISPUTATIO III.

j

g

anatbema fit. |4. Idem Concilium Trident. Seff. 7.

gt [

Can. 2. de Confirinatione ait: Si quis dixerit, injurios

e[Je Spiritui Santto eos ,. qui facro Confirmationis Chris-

qid

J

mati virtutem aliquam. tribuunt , ^ anatbema fit.

5*

Concilium Mogunt. Sacramenta vocat effcacia

g am

Jigna.

6. Concilium Senonenfe dicit, Sacramen-

grini

ta habere vim gratie conferendsg. ..

grind

RESsPONDEO I.

Retorquendo in ipfo fan-

s nf

aferit

guine Chrifti, de quo inScriptura dicitur , quod

nos emundet, & lavet, quin hoc faciat per mo-

2 Ia i

dum caufz phyfice.

Sic 1. Joan. 1. v. 7. dicitur:

hr

gun tl

Sanguis S'Efu Chriffü emundat mos ab omni peccato.

Et Apocal. 1. v. 5. Chriffus lavit nos & peccatis mo-

r ürda

m g

flris in fanguine fuo. — t Apocal. s. v. 9. Redemifti

nos in fanguine tuo.

Et ad Hebr. 9. v. 12. Chri-

M

flus per proprium. fanguinem introyvit in Santta eter-

PT

tia vedemptione imoenta.

seefm

REsPONDEO 2. ad 1. dift. . Continent gra-

tüemetan

tininun 1

tiam per modum caufz materialis paffivé conti-

nentis virtutem Spiritus S. productivam gratize

um

Ípecialiter fibi applicatam. c. per modum caufe

1

formalis efficientis activé gratiam. n..fenfus pá-

RT

tet ex Refp. ad Ob. 1.

ApDO, etiam in chi-

f&(injurlos $

d

rographo juxta communem modum loquendi

a Vi

contineri hanc vel illam gratiam Principis &c.

t

licét non efficiat phyficé illam gratiam.

Sic et-

ï"meüjzu V

jam in volumine vifo. à Propheta Jeremia, & vi-

j ee'-;,qïmi

fo à S. Joanne juxta phrafin Scripture dicuntur

lii

contineri plage varie, licétliber illas plagas non

contineat effectivé, fed tantum fignificativé &

Witue

prenuntiative.

ü

m mum

-Ád 2. dift. Sacramenta conferunt gratiam

n

concretivé fpe&ata, prout involvunt gratiam ac

omni-

mULLl i

,

DE CAUSAL. RT EFFECT. SACRAM. 271

lu

omnipotentiam Spiritus S. fpecialiter fibi appli-

ii hy

catam. c. denominativé fpectat

N

a.n. fenfus patet

ln

"l

ex Refp. ad Ob. r.

nf

ld 3.

Quoad 1. textum id nego; Conci-

Nf

lium enim eo loco non dicit, quod Sacramenta

ht

imprimant characterem ; fed quod in Sacramentis

imprimatur chara&er; quo modo loquendi po-

lt

tius infinuat, caufam phyficé productivam cha-

ümæg

ra&teris non effe Sacramenta, fed Deum.

Quoad

TL r

2. textum. dift. per Ordinationem inprimitur

BU

character tanquam per caufam materialem rece-

It d

ptivam virtutis Spiritus Sancti effe&tive gratis.

tpttity

c. per ordinationem tanquam caufam phyficé

"

effectivam gratie. n. fenfus patet ex Refp. ad

Ob. r.

X

TT

Z4d 4.dift. Anathemafit, qui dixerit inju-

rios effe Spiritui Sancto, qui Chryfmati tribuunt

ninat n

virtutem etiam moralem.c. tantum phyficam. n,

ii cont

Tridentinum non tantum vult anathema dici,

yu gt

qui ad injuriam Spiritus S. referunt virtutem phy-

j a

ficam, fedetiam moralem Sacramentorum. Dein

aony

nos non dicimus, patronos oppofite fententiz,

du t

effe injurios Spiritui SanGto; imó veró eos in

fenfu magis rigorofo ac flricto fumere textus

m i

hrnogi

Scripture & Patrum.

Solum impugnamus eam

feontentiam , qua illa virtus fupernaturalis phyfi-

n s

u

cé effe&tiva gratie non füfficienter probatur.

hr t

d 5. & 6. dift. Concilia ifta Provincialia

dicunt, Sacramenta effe figna efficacia efficacid

T

p

morali.c. phyfica. n. fimiliter: Sacramenta habe-

re vim moralem conferendz gratiz. c. phyficam;

OBJICITUR 3.

Authoritas SS, Patturm.

«f

1, TERTULLIANUS in l. de Baptifino. c.2. dicit:

u

7

»^Q9nne

DISPUTATIO IIL;

TOU

272

n

, Nonne mirandum, lavacro dilui mortem? at-

»

que eo magis credendum, quia mirandum eft.

um

gtl

»

Qualia enim decet effe opera divina, nifi fu-

» petf omnem admirationem ? . £t c. 3. In pri-

; fpeci

4 4

»

mordio Spiritus Dei fuper aquas ferebatur;

»

primis aquis preceptum eft animas proferre,

" texm

ne mirum fit in baptifmo , fi aquz animare no-

P

»

m

»

verunt.

Et c. 4. Quoniam fubjecta queque

»

materia ejus, quz defuper imminet, qualita-

Pu Vr

tem rapiat, neceffe eft, ita de San&o (Spiritu)

iits i

»

fan&ificata natura aquarum & ipfa fanctificare

niintt

ii

»

concepit; igitur ita fanctificate vim fanctifi-

Jj dl

»

candi combibunt.

Igitur medicatis quodam

modo aquis anima diluitur.

Ei c. s. Proficien-

iif

?

»

te gratia Dei plus aque & Angelo conceflit.

thtl

»

Qui (in pifcina Bethfaida) vitia corporis re-

at

»

mediabant, nuncSpiritum medentur; qui tem-

r

poralem operabantur falutem, nunc cternam

ii f

»

reformant; qui unum femelin anno liberabant,

ld

»

nunc quotidie populos confervant deleta mor.

r

» te per ablutionem delictorum.

ytatpt

2

S. Cy a 111 vs Jerofol. Catechefi 3. n.5.

Tittg eyt

ia

ait: "Ne huic lavacro tanquam nudz aqus at-

»

tende; nam aqua fimplex invocationem Spiri-

iil

D

» tusSan&i, Filii & Patris percipiens vim fandi-

» ficationis aquirit.

ïmm*ïdn

LT

D. CunavsosTOoMus in Catechefi ï ad

;?ïiïügi.fæ]

illuminandos: " Cur, inquies, lavacrum regene-

Hl

» rationis vocatur? Quia non folum deli&a pur-

» gat, fed id preítat, ac fi denuo regenerati effe-

Wtv

» mus. Etenim nos denuo creat, & format,

tb lg

» non ex terra, fed ex aquarum natura creans.

REsPON-

va

"

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 273

imomem'u

REzsPONDEO ad r. dift. Tertullianus do-

Dd i

cet, lavacro dilui mortem tanquam principio ma-

TT

teriali & paffivo, receptivo virtutis ex applica-

TTR

tione fpeciali omnipotentiz divinse. c. tanquam

lb nb

'

principio aGivo.n. Similiter refpondeo ad 2.

I5

& 3. textum. dift. aqua fanctificare concepit per

lts

modum principii materialis ,. paffivi, ac receptivi

T

forme ex fua natura active. c. per modum prin-

Id qià

cipii activi.n. Item aque medentur, operantur

K i

falutem, reformant, abluunt &c. per modum

i fifes

principii materialis ac paffivi.c. per modum prin-

Va índi

cipii a&ivi.n. fenfüs patet ex Refp. ad Ob. r.

tià qui

44d 9. dift. Aqua percipit vim fan&tificatio-

t hus

nis indiftin&am ab omnipotentia Spiritus S. fpe-

g d

cialiter applicati applicatione extrinfeca ad mate-

à as

riam & formam Sacramentalem. c. vim creatam,

t qui

inherentem, & diftinéctam ab omnipotentia Spi-

NUX lat

ritus S. n. fenfus patet ex dictis.

pollerqlt

Zd 3. dift. Aqua"deli&a purgat, creat, &

z d

format per modum conprincipii materialis, paf-

fivi, & receptivi omnipotentie divine per mo-

dum formz extrinfece fpecialiter applicate ad

pidiy

Sacramentum.c. per modum principii activi, aut

ia

oponm

habentis formam creatam, inherentem, ex fua

natura activam. n.

Quod enim SS. Patres in Sa-

j ii

cramentis nullum agnofcant principium inharens

ex fua natura activum, fed folam aflfiftentiam

[i

Spiritus S. feu Dei, fpecialiter ad figna Sacra-

at

mentaliaapplicati, & eatenus cum iis conftituen-

jun db

tis unum totum Sacramentale activum, & pro-

gt

duétivum gratie , ita ut in hoc toto morali ma-

u v

teriale fit materia & forma Sacramenti, formale

per modum forme denominantis extrinfecz ipfà

atv

y

D. Znort "Irait. deSacram. in gen.

omgmi-

PprsPUüTATTIO

ITI.

gat

874.

omnipotentia Dei, & affiftentia Spiritus S. patet

j n

y, t

conftanter & uniformiter ex eorum textibus.

Sic

g d

gt

L TiRTULLIANUS l. de Baftifmo. c.4.

dicit: "Jam tunc (quando in creatione Mundi Spi-

g dyact

tum n

»

ritus ferebatur fuper aquas) prenotabatur, Dei

» Spiritum tin&os reformaturum.

Itaque aqu&

vlictis

Sacramentum fanttificationis

»

confequuntur,

vle )

i

»

invocato Deo; fupervenit enim ftatim Spiri-

r 'f

Tl

tus de codlis, & aquis fupereft, fanc&tificans

þJIf D

»

eas NB. de femetipfo , & ita fan&tificate vim

t

!

K

fan&tificandi combibunt.

Delicta ficut non in

wasinl

»

»

carne comparent, ita in Spiritu fordent.

Igi-

dionün

D

tur medicatis quodammodo aquis per Angeli

frat

»

interventum & Spiritus in aquis diluitur."

at

Inhoc textu fanctificatio animze manifefte adfcri-

n00:d

bitur foli Spiritui San&o, tanquam caufie phyfi-

d

ca.

Ilbidem c. 8. ait: "Quemadmodum poftaquas

Pinn

» diluvii, poft baptifmum ut ita dixerim Mundi,

irc t

»

pacem columba terris nuntiavit, eadem difpo-

i f

»

fitione carni noftre emergenti delàvacro poft

tl j

»

vetera deli&a columba S. Spiritus advolat, pa-

MW

cem Dei adferens.

D

B-

S. CHRYsosTOMUsSs

Catechefi 1. ad

Ytst

illuminandos: " Quemadmodum fi quis auream

I)

i

m

T

» Ítatuam rubigine fedatam denuó conflavit,

n

M N

sb

f

o fV

» eamque puriflimam ac fulgentem reftituit; fic

Y

Pal

» & naturam noftram Deus peccati rubigine foe-

» datam denuo conflavit, & in aquas ceu in con-

ïl]] L il

|

» flatorium injiciens & pro igne Spiritus gratiam

Al

ii

.» immittens renovatos educit.

Et Catecbefi 9.

lm

;, Ex lavacro Deus dedit & Spiritus gratiam &

]

Vlrgm-»

; » Juftitiam & fanctificationem. Non fic Mundus

W

i

» eft

Ü

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 275

j

»

eft clarus oriente radio folis, ut anima illuftra-

V r

»

tur, & fplendidior fit à Spiritu gratiam fufci-

piens.

Idem in 1. Epifl. ad Cor. bom. 40. Solus

n

»

Deus poteft peccata dimittere , quod operatur

ht )j

Ipfam enim ani-

O.

)

in lavacro regenerationis.

?»

mam tangit gratia, & illinc peccatum evellit

li

radicitus.

Propterea ejus, qui baptizatus eft,

?

u

»

videre licet animam ipfius Solis radiis purio-

t

»

rem. Fruitur enim fpiritu; qui eam ex omni

v d

»

parte inflammat.

Sicut aurum & argentum

Oif y

»

refundis, & novum facis, ita etiam Spiritus

t

)

Sanctus in baptifmo. tanquam in fornace pec-

lt '

»

cata confumens efficit, ut quovis auro purius

d

»

effulgeat.

ldem Sermon. 39. de Pentecofte.. Ubi

s

»

nunc eft Spiritus S. dicet aliquis? Oftendam,

VEUl

»

in nobis effe Spiritum Sanctum. . Nam fi non

n aufeg

effet in nobis Spiritus San&tus, quomodo ifti,

dmpolà

»

qui hac facra no&te baptizati funt, à peccatis

Berim Mu

»

liberari potuiffent? non enim absque Spiritus

Non

,elmdi

»

etficacia poffumus à peccátis liberari.

ilv

ex operibus juftitis, qua fecimus nos, fed

i5 aQ

» per lavacrum regenerationis & renovationis

» opiritus Sanci.

Cutedhd

Drcks 1. SS.Patrescomparant baptifmum

f gt

utero Virginali B. Virginis.

Ergo ficutille con-

currebat per modum caufe phyficz ad hoc, ut

U

m dl

effet Mater Chrifti, ita etiam' baptifmus concur-

rit ad hoc, ut fitcaufagratis.

Sic enim D. Lgo

at nj

quisté

Serm.4. de Nativit. dicit: "Omni homini rena-

, fceni baptifinus eft ad inftar Uteri Virginalis

ii

5b

, eodem Spiritu replente fontem, qui replevit

,& Virginem.

Et Serm. $. Mirtus Aluffimi,

r t

M j

» qua fecit, ut Maria pareret Salvatorem, facit,

1910

j5 ut

276

DISPUTATIO III.

TO

h

T.

, ut regeneret undacredentem . Et D. Cunv-

HDR[WS

sosTOMUS homil.25.in Joan. Quod ef? Matrix

Embrioni, boc €9 fideli aqua.

gt

vt

uiid

REsPONDEO. c.a. n. fuppofitum c. Quod

(iot

Uterus feu Matrix concurrat phyficé per modum

T

5

qo

principii a&ivi; dico enim, quod uterus feu ma-

trix, prout includit hic terminus annexa duo

j n

um QU

ovaria, tantum concurrat ad formandum feetum

o

paffivé feu receptivé , miniftrando videlicet ma-

'

teriam, cui uniturSpiritus feminis, hoceft, vir-

D

T

tus plaftica activa, ex patre fimul ac matre.

Ita-

at

que invertitur argumentum contra adverfarios

j quv

ex hoc ipfo textu D. Leonis.

Spiritus eft prin-

ao

cipium activum in formatione feetus, & in rege-

neratione baptizati.

Ergo aqua baptifmalis non

a

pedites

concurrit phyficé ad caufandam gratiam per mo-

dum principii aCtivi, fed tantum per modum

r n

fl

principii materialis, cui fe unit, feu applicat

omnipotentia Spiritus S. qui in hac regeneratio-

2 Qu

ne eft fimul loco patris & matris.

z f

20

In Nativitate Salvatoris omnipotentia Spiri-

RUtnm

tus Sancti fe conjunxit cum potentia generativa

td'utg

B. Virginis, tanquam conprincipio a&tivo, ut

conjun&is viribus in matrice & ex matrice tan-

t

Ri

quam principio materiali ac receptivo formare-

tur Corpus Chrifti; in baptifmo autem, quiaSpi-

3

.*ale

i

ritus Sanctus eft loco patris & matris, folus Spi-

E a

z

ritus Sanctus eft principium a&ctivum, quod ut

unitum unione extrinfeca feu applicatum mate-

r

DA l

ri& & formz Sacramentali tanquam conprincipio

nl j

materiali efficit gratiam fanctificantem, & hocto-

]fW(

tum, quod eft anima fanctificata.

pE

n

Hoc

t

I

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 277

D

Hoc elegánter explicat cYRILLUS ALE-

m

XANDRINUS 1. 2. in Joan. c. 42. his verbis:

» Regenerationem, quz per Spiritum San&um

És (

» fit, nafci defuper Dominuüs appellavit, ut ex

tEDE T

» hoc difceremus, idcirco nos Dei fieri partici-

hltems[

» pes, quoniam Spiritum, qui fubftantialiter ex

3 d

» Deo procedlt, per baptifnum aquirimus.

mndumf

» Nam cim non fimplex, fed compofitus ex

) Vil

corpore fenfibili & intellectuali anima homo

ld

fit, duplici quodam ad regenerationem indiget

r ]

»

modo , qui duplicitate fua fe ad utrumque ac-

t dretr

»

commodat: Spiritu enim Sanécto fpiritus homi-

ha dhy

»

nis, aqua vero corpus fancificatur.

Quem-

»

admodum enim viribus ignis intenfius aqua ca-

MT

botürds

lefactanonaliter quam ignis urit, ficSpiritus S.

» operatione aqu& 5 quibus corpus baptizati ab-

lm

Dj nt

» ftergitur, reformantur ad divinam virtutem."

f gyi

His verbis S. Cyrillus virtutem fanGificandi

animam, quam aqu: habent, tribuit formaliter

du

ac immediaté foli operat1on1$p1r1tus San&i, qua-

tenus cum aqua & forma baptifmi conftituit

gt

unum totum morale

In hoc toto morali mate-

ti at

riale eft materia & forma Sacramenti, formale

n i

vero ipfa operatio Spiritus S. ut applicata mate-

«t t

ri? per refpectum effentialem ac phyficum, qua

gvl

actio feu operatio SpiritusS. fimul refpicit & ma-

um C

teriale Sacramenti, & fimul effe&um, nempe

yrs, li

gratiam fanctificantem

Et eatenus operatio

m e

Spiritus Sancti, & calor aquz calefacte conve-

pl

niunt, licét non conveniant quoad modum in-

am u

exiftendi fuofubje&to, quod denominatur

€a-

Antd

lor enim eft forma phyficé inhgrens: operatio

"

autem Spiritus S. eft tantum forma extrinfeca

3

deno-

fi

DisSPUuU TX«TrIo

IIT.

78

g

denominans fuübjectum; ficut fi dico murus vi-

fl

fus, Petrus amatus, cecus direé&tus, civis adju-

TU

tus Minifter Regis potens.

j

DICES 2.

Sanctiffimi Patres admirantur mi-

rabilem aqu& baptifmalis vel chryfmatis virtu-

E

tem, tanquam inexplicabilem , & intellectu im-

(sjic

p T

perceptlbllem

Atqui ea virtus non effet adeo

al

mira & inexplicabilis, fi Sacramenta tantum ha-

udi

CA

(C8]

berent caufalitatem moralem vel per modum

chirographi, aut per modum actionis Minifteria-

lis pofite nomine Chrifti.

ergo. JMaj. prob. fic

Av

lf

enim D. Auguftinus Tra&. 8o. in Joan. dicit:

e((

Que eft tanta virtus aque , ut Carpus tangat , €&g^ cor

tl

abluat 2

Non effet

aT

REesPoNnDEo c.Msj. dift. Min.

mira fingularitate caufalitatis. c. üngulamtate

rl H

Jid m

unionis & effectus.n

SS. Patres non admiran

tur hoc, quod ac&tio humana pofita nomine D01

Ateda VT.

poflit producere effe&ium moralem, ficut eft po-

TAT

FULT

teftas excommunicandi, & poteftas jurisdictio-

nis, ac legalis

mirantur autem, quod virtus

üet; i

(

omnipotentiz divine in actu fecundo

feu ope-

L

i

IN

Jr

ratio Spiritus S. fefe uniat unione extrinfecatam

vilibus elementis,. atque cum iis tanquam per

modum unius totius velit operari effectum tam

xcellentem

ac eft gratia fanctificar

Hunc

El]

fenfum referunt illa verba, qus» Nicephorus 1. 7

hift. c. 33. exiftimat effe pronuntiata à S. Sylve-

ftro, dum baptizaret Conftantinum M. " Hec

t

» aqua, o Imperator, divina virtute per invo-

IERGLL «u

»

ationem Spiritus S. impregnata, ficut exte-

» HUs corpus hominis abluit,

1ta etiam 1nterius

»lmelïm,

, animam mundat, &fpleadldwrem radiis foJari-

Aitfug d

» bus

!

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 279

, bus efficit." . Ea divina virtus, de quainhoc

ETU

textu eft fermo, non eft qualitas phyfica, quz

utique divina non eft, fed ipfa omnipotentia

gb

Spiritus S. in actu fecundo, ut applicata Sacra-

l

!

!

IY

mentis.

il

OBJICITUR 4.

Authoritas S. Thomz.

ln s

1. D. THoMas expreffe negat, quod Sacramen-

I

ta habeant fe per modum purz. conditionis.

! hr

Hoc autem foret, fi fehaberent tantum per mo-

n Mil

dum caufze moralis.

ergo.

p

lii gj

Idem expreffe agnofcit caufalitatem in-

La d

ftrumentalem in Sacramentis.

Sed caufalitasin-

UM

ftrumentalis eftcaufalitas phyfica.. ergo. Utrum-

que probatur per fequentes duos textus. In 4.

li. Noi

dift. r. Q. 1. a.4. dicit: "Quidam dicunt, quod

t fnpis

»

Sacramenta non funt caufz quafi facientes ali-

5 0n d

»

quid in anima , fed caufz fine quibus non, quia

V

increata virtus, qua fola effe&us ad gratiam

s [atal

pertinentes in anima facit, Sacramentis affiftit

per quamdam Dei ordinationem, & quafi pa-

las r

j gt

»

cionems; ficenim ordinavit, & quafi pepigit

»

Deus, ut, qui Sacramenta accipiunt, fimul ab eo

yio, t

Ts

gratiam recipiant, non quafi Sacramenta faciant

aliquid ad hoc.

Et eft fimile de illo, qui acci-

js d

vi d

)

pit denarium plumbeum facta tali ordinatione,

ut qui habuerit unum de illis denariis, habeat

Qifcus

N

»

centum libras à Rege, qui quidem denarius non

j

»

dat illas centum libras, fedfolus Rex accipien-

niata d

W

imum Y

ti ipfum.

Sed hoc non videtur fufficeread fal-

vandum dicta Sanctorum.

Cauía enim fine

qittutt

;

»

j

qua non,. fi nihil omnino faciat ad inducen-

m

dum effe&um vel difponendo vel meliorando,

ha

j

»

quantum ad rationem caufandi, nihil habebit

orem a

$4

»Íupra

$8o

yul

"DISPUTATIO III.

gt

» fupra caufas per accidens, ficut album eftcau-

» fà domus, fi cedificator fit albus."

ZAlter tex-

n

j

ul

tus babetur . 3. in Summa. q.62. a. 4. c. , Dicen-

» dum, quodilli, qui ponunt, quodSacramenta

st

jis t

» non caufant gratiam nifi per quamdam conco-

(

» mitantiam , ponunt, quod in Sacramento non

gf

»

um

fit aliqua virtus, que operetur ad Sacramenti

»

effe&um, eft tamen virtus divina Sacramento

af

»

affiftens, qu: Sacramentalem effectum opera-

n

tur.

»

Sed ponendo, quodSacramentum eftin-

turid

»

ftrumentalis caufa gratie, neceffe eft fimul

t W

s us

ponere, quod in Sacramento fit quedam vir-

tus inftrumentalis ad inducendum Sacramenta-

jgretp

»

lem effectum.

"

g d

RrsPowDEo adr. c. Maj. n. Min. Juxta

g f

nos enim Sacramenta non fünt pura condi-

ii

tio, qua pofita fequatur effe&us; fed habent

T

fe per modum caufie materialis conftituentis cum

a

omnipotentia Dei fpecialiter applicata unum to-

T

tum a&ivum, feu productivum gratie, ita ta-

Whos, )

men, ut virtus aétiva non feteneat ex parte mate-

d m

rie per modum qualitatis feu formz inharentis,

Pdym

fed ex parte omnipotentie divine, tranfeunter

UT

ac fluenter per modum motionis extrinfecze ma-

Wt

teriam refpicientis feu ordinantis.

Hunc effe

TU

fenfum D. Thomz patebit ex fequentibus tex-

T

tibus.

TT

ld 2. dift.. D. Thomas in Sacramentis agno-

NH g

fcit caufalitatem inftrumentalem, ita tamen, ut

.PH it['»&('"

virtus activa non inhereat inftrumento per mo-

LO pDïfïäm

dum qualitatis phyfice inherentis.n. ita, ut vir-

o

tus aGiva fe tantum teneat ex parte moventis

inftrumentum, füa motione fimul & inftrumen-

o

Tà

tum

À

DE CAUSAL. ET EFFECT. $SACRAM. 201

'lbumeüü

tum ordinantis ac dirigentis, & fua virtute effe-

li

&um producentis. c.

D. Thomas docet, quod

uj

l

l

in caufis inftrumentalibus tota virtus aGiva fe

s

teneat ex parte moventis, feu inftrumentum di-

g 0

rigentis & ordinantis ad determinatum effectum.

C

Agnofcit etiam, effe magnum difcrimen inter in-

d otra

ftrumentum conjunttum principio. moventi ,

quale

/ Sam[[f

inftrumentum eft humanitas Chrifti in ordine ad

m r

aCiones miraculofas refpe&tu divinitatis unite;

Ventom d

& inter inftrumentum non conjunttum principio mo-

TT

venti.

In tali enim inftrumento non ipfà virtus

qidm v

matrix feu aCtiva, fed tantum motio tranfiens ac

Mu

fluens recipitur, idque vel phyfià , ut motio ar-

tificis in cultro vel ferra.

Vel moraliter, ut aQio

.

Regis in militibus, aut Decretis à fe ordinatis;

; pin t

quia in hoc pofteriore genere res dicuntur motze,

$ f

dire&e, ac ordinate tantum per denominatio-

Vtenti

nem extrinfecam. Senfus hujus & precedentis

Ua UEUT

Refponfionis colligitur ex fequentibus textibus

f i

D.Thomz. Namin 4. dift. 1.

.1.3.4. caufa-

litatem Sacramentorum contradiftinguit à natura

Tif

g ia

pure conditionis precife per hoc, quia conditio

prorfus nihil operatur, ne quidem difponendo

, tl

extrien

vel meliorando fubjectum, cui conjungitur vir»

y Bu

tus aCiva. , Hoc, inquit , non videtur füfficere;

i

» caufa enim fine qua non, fi nihil omnino fa-

» Ciat ad inducendum effectum vel difponendo

» vel melioranda, .nihil habebit fupra caufas

xcramenär

u

» per accidens."

Et in Summa p. 3. Q. 62.a. 1. c.

ait: , Dicendum, quod duplex eft caufa ageris,

ao

j f Jj

» principalis & inftrumentalis. Principalis qui-

» dem operatur per virtutem füse formw, cui

if

ii

» affimilatur effectus, ficut ignis fuo calore ca-

$

»Lefacit,

282

DISPUTATIO. EL

jl

lefacit.

g PhTf

»

Et hoc modo nihil poteft caufare gra-

» &am nifi Deus.

Caufa vero mfh'umentahs

) f

af

» nOD agit per virtutem forme, fed folum per

» motum, quo movetur à punmpah agente; &

«t

»

hoc modo Sacramenta nove legis gratiam cau-

j quaï

»

fant; adhibentur enim ex divina ordinatione

rl

»

homlmbus ad gratiam in eis caufandam.

Ft

al

ibidem . ad. 9

endam.

»,Dicendum, quod inítrumentum

» habet duas actiones

Unam inftrumentalem

niid, D

fecundum quam operatur non in virtute pro

od

»

pria, fed in virtute principalis agentis

Aliam

T.

»

autem habet actionem propriam , que compe-

f

»

tit fibi fecundum propriam forman

ficut fe-

p mem

»

curi competit fcindere ratione fux acuitatis

n r

»

Trumont

facere autem lectum, in quantum eft inftru-

»

mentum artis

iNon autem perficit inftrumen-

Tk d

»

talem actionem, nifi exercendo a&tionem pro-

[romenun

» priam; fcindendo enim facitle&tum. . Et fimi-

siequ

» liter Sacramenta corporalia per propriam actio-

WJ ii

» Dem, quam exercent circa corpus, quod tan-

b

»

gunt

efficiunt operationem inítrumentalem

Fü*evmhm

b

ex virtute divina circa animam; ficut aquaba-

TCR

»

ptifmi abluendo . corpus fecundum propriam

Estfv

»

virtutem , abluit animam, in quantum eft in-

EW.?,X'

»

ftrumentum virtutis divine, nam ex anima &

lt

» Corpore unum fit.

Ex hlS textibus patet,

TT

ficut motio fecuris eft a&io folius artificis phyfi-

RUs hll

cé, ita etiam actionem Sacramenti inftrumenta-

fim

lem eífe aCtionem folius Dei, ut ordinantis Sa-

Xm 1,10

cramentum ad gratiam , itatamen, ut actio agen-

D

tis principalis in inftrumento mechanico recipia-

fblEm»nn

tur in ipfo inftrumento phyficé; econtra actio

Md m

agentis principalis in inftrumento morali non re-

fl?!lfemgn

mplatur

!l

DE CAUSAL.ET EFFECT.SACRAM. 209

AC

cipiatur phyficé, fed tantum moraliter per mo-

! Wmne

dum forma denommantls extrinfece. . Hec di-

ii 10le 1

ftin&tio inter actionem inftrumentalem pyfic &

Wh 1&

u hLälh

moraliter receptam in inftrumento, colligitur ex

€eo; quia D. 'Thomas docet, quod non tantum

( Wm

Sacramenta, fed etiam Paftio Chrifti,

& Miniftri

lii

agant inftrumentaliter in ordine ad gratiam effi-

| Ti

c1endam, quin tamen ullus "Theologorum fo-

frigei

mniet, actionem principalis agentis recipi phy-

HUIHJP

ficé in paffione, aut in Miniftro tanquam inftru-

Ms du

mento

S. Doétor 3. p. in Summa Q.64. a. 3.c.

Q

: ,Paffio Chrifti caufa eft noftre juftificatio-

j "'mu

D

nis & meritorié & effectivé, non quidem per

Vrl

»

modum principalis agentis, fed per modum

Ti 00

»

inftrumenti, in quantum humanitas eftinftru-

OCRU

»

mentum divinitatis ejus; fed tamen quia eftin-

ii

»

ftrumentum conjunétum divinitati in perfona,

n f

»

habet quamdam principalitatem & caufalitatem

woyrana

»

refpe&tu inftrumentorum extrinfecorum ;. qui

funt Miniftri Ecclefiz.

Et ibidem a .4. €.

UW qüüü*a

»

ptsitid

»

Poteft inftrumentum conjunctum , quanto fue-

y t

»

rit fortius, tanto magis virtutem füam inftru-

iM QTOD

»

mento feparato tribuere, ficut manus baculo

anmm d

»

Et ibidem a. . c.. Miniftri Ecclefiz inftrumenta-

'am ü i

»

liter operantur in Sacramentis, eo quod quo-

s teyt]

)»

dammodo eadem ratio efít Miniftri & inftru-

menti.

T

»

Sicut autem dictum eft, inftrumen-

n u

»

tum non agit fecundum propriam formam aut

[/ orüa

»

virtutem , fed fecundum virtutem ejus, à quo

»

movetur

Et ad .. Dicendum, quod Mini-

n yal

"Cllaïll

»

ftri Ecclefiz& neque à peccatis mundant homi-

»

nes ad Sacramenta accedentes, neque gratiam

j; u

»

conferunt fua virtute, fed hoe facit Chriftus

lp more

»

fua

DISPUTATIO III.

j

284

u

» fua poteftate per eos, ficutper quaxdam inftru-

*J

, menta.

gf

Ex his textibus fequitur, quod, ficut Mini-

Juo

ftri fünt tantum inftrumentum morale, in quo

um

motio feu actio principalis agentis tantum reci-

mpahtf

pitur extrinfecé in ratione ordinantis & ordinati,

j em qllf

ita etiam Sacramenta, que moventur à Miniftro

aisfot

immediaté, à Chrifto mediaté, fint tantum in-

a

ftrumentum morale feparatum, in quo motio

ag

principalis agentis tantum recipiatur extrinfecé

d

mediante aQione Miniftri, quem Deus imme-

«

diaté movet tanquam füum Miniftrum, ita ta-

sgeti,

men, ut illa motio feu actio principalis agentis,

& aqu

qua refpicit Miniftrum extrinfecé immediaté, &

aifinem|

Sacramenta extrinfecé mediaté, effecum fuum

gt

ultimum, nempe gratiam, caufalitate phyfica

refpiciat & attingat immediaté. Quod non effe

gde, p

Tdnt,

impoffibile, patet ex dictis in Philofophia de cau-

H

falitate in diftans, & de motu Angelorum in di-

ftans.

hu

OsJrerTUR 5. InSacramento poenitentie

ii di;

Sacerdos non tantüm declarat , à Deo fieri re-

g.

vt

miffionem peccatorum per infufionem gratize fan-

Gificantis; fed etiam caufat abfolutionem. ergó

ia

phyficé eft caufa gratig. ant. pat.

Si tantüm de-

p

füüüh (tit

clararet, remiffionem peccatorum fieri à Deo,

non deberet dicere: Ego te abfolvo ; fed oftendo,

modm i

te abfolutum.

2. Quando Minifter in baptifmo

Mu

dicit, ego te baptizo, feu abluo, ad verificandam

RUT

hanc formam baptismi requiritur, ut phyficé ab-

Tuat corpus.

Ergo etiam quando Sacerdos in Sa-

i

MT

cramento poenitentie dicit: Ego abfolvo te à

peccatis ; ad verificandam hanc formam requiri-

duj

Lr

tur,

)

j

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 285

tb

tur, ut phyficé ponat remiffionem peccatorum

4

j

per infufionem gratiz.

M) [mlläh

RESPONDEO.

dift. Caufat abfolutionem

mes iü(

inftrumentaliter per modum caufz materialis. c.

i

ily lt

principaliter per modum caufz formalis. n. fen-

r

fus eft, quód Sacerdos commutando nomine Dei

fatisfactionem rigorofarn intemperatam ac huma-

li lt

'

1qu g

nam penitentem abfolvat judicialiter ab ulteriori

obligatione preftanda rigorofz fatisfa&tionis in

Vr m

ordine ad obtinendam peccatorum veniam. Ea

Deu m

veró actio, de fe tantüm jurisdictionalis, non fa-

hm t

cramentalis, fit Sacramentalis per ordinationem

Rol

dud

Dei, in quantum à Deo ordinatur extrinfecé ad

remiffionem peccatorum , & eatenüs eft actio in-

Ti

ftrumentalis relaté ad Deum tanquam agens prin-

Viv

cipale , proüt explicatum eft in Ref?. ad O B J.

u mti

precedentem , & in Tr. de PoENiTENTIA.

pfb

difp. 5.

p

Ad 2.

c. a. n.c. fi enim facienda eft paritas,

toptttt

dicendum erit; ficut ablutio externa corporis,

phyficé pofita à Miniftro , eft tantüm actio in-

ikoiti

gagi?

ftrumentalis feu materiale Sacramenti , ita etiam

illud, quod in Sacramento poenitentie à Miniftro

n

ponitur phyficé , nempe actio judicialis jurisdi-

, at

m f

é&ionis commutando fatisfactionem rigorofam in

moderatam , fit tantüm actio inftrumentalis &

h fed OF

ihriott

ipfum materiale Sacramenti , collativi gratie per

aCtionem moventis feu agentis principalis.

T

jv

!

l

l, Utph

»

OsnjrcrTUR 6. Sacramenta poffunt cau-

fare phyficé gratiam.

Ergo dicendum , quód

1

p od

l

—

p dl

j

J

a&tu eam phyficé caufent. $at.conf. prefumen-

dum eft, Scripturam & PP. quando Sacramentis

[cfortllszl

tribuunt

DTSPUCPATIOpTR

286

müm;* jf

tribuunt caufalitatem,loqui de caufalitate omnium

U

propriiffima & perfectiffima. Ergo fi Sacramenta

J] oidlnæ

phyficé caufare gratiam poffunt

dicendum eft

2. Humanitas

uód actu eam phyficé caufent

J & matm

Chrifti caufabat phyficé miracula, & conferebat

"r qu

phyficeé gratiam fanctificantem. .. Ergo etiam pre-

fumendum eft, quód ejusmodi virtutem contule-

ROU

ritSacramentis.

vmfcurf

3. Ignisinfernalis per virtutem

füpernaturalem elevatur à Deo adagendum phy-

i tit

ficé in animas damnatas

ealll

j

Ergo etiam Sacramen-

ta agunt phyficé in animas. c. . Non decet, mi-

wilia

noris effe virtutis inftrumenta mifericordie, quàm

4l

inftrumenta juftitie vindicativwe

4. Si Sacra-

('rít er

menta non influerent phyficé ad produ&tionem

fTU,

gratie, non aliter fe haberent , quàm figna ma-

i Iu ul

gica refpectu effe&uum mirabilium , quos ad il

10 010

lorum fignorum pofitionem ponit doeemon. . Sed

1w0 ULT qlu

hoc eft abfurdum

Ergo.

1 I]lu Isl

RESPONDEO ad 1.

e.4. mn-og. ad par dift.

sel b

Prefumendum eft, quód loquantur de caufali-

zitnmen

tate omnium propriiffima & perfectiffima forma-

iutid

liter tali. c

tantüm materialiter tali. n

illud

v

eft formaliter perfeähfïimum, quod modo con-

B I

gruentiore fervit ad fines à Deo intentos, &

quod magis fervit ad fimplicitatem ac uniformi-

NEAQA [bF

H mLf ' (

tatem operationum divinarum.

Sed caufalitas

phyfica Sacramentorum , cüm fit res hominibus

I z

A.u.lj

prorfus occulta, non fervit magis Deo ad finem,

1ili bj

FR

H

L

h

nempe ad gloriam Dei extrinfecam , nec magis

Tj

congruit natur& fübjecti, nec falvat uniformem

UI

r[e

n ( l

ac fimplicem modum caufandi gratiam in Sacra-

FUR

mentis.

Nam cum Sacramenta aliqua non tri-

'r' d Mu

buant novum effectum phyficum , fed tantum

4, ls

Ccon

M

DE CAUSAL. ET EFFE

- SACRAM. 287

ih

, confirment gratiam fanctificantem cum jure ad

T ts

lj

nk

gratias a&tuales fuo tempore conferendas, prout

jlniy

fitin ordinatione & matrimonio j ahqua etiam

EM

abfoluté poflint conferri in diftans v.gr. abfolu-

Ula, MUW

tio & matrimonium per procuratorem 5 ac deni-

It i

que aliqua Sacramenta tribuant effe&tum, quan-

HI'U'! At

do non amplius phyficé exiftunt, nempe ea, que

rv

revivifcunt

longé magis falvatur uniformitas

Üipedn:

operationis divine, & confequenter perfectio

um m

caufalitatis, per caufalitatem moralem feu miï:ru-

l

Nb

mentalem in fenfu explicato.

t d

"

Zld 2. c.a. n.c. difparitas eft; quia humani-

t LR

tas Chrifti erat inftrumentum conjunttum princi-

Mnm Y

pio moventi, ficut manus eft conjun&a artifici,

"

qani

A

IU Qd

illque in multis fervit pro inftrumento ; 1taque

U,Cm

etiam actio talis inftrumenti , & a&tio talis caufze

li

m

fed non ita contin-

eft actio utrique communi

jit in inftrumento feparato prefertim non vitali,

kädp.

It u

h

M

quale eft baculus vel Sacramentum ;

ejusmodi

Lj

enim inftrumenta non tam agunt, quäm aguntur,

N

l)

nifi concretivé fpectata, quatenüs dicunt totum,

t n

ex materia & forma activé compofitum.

um

D n

uddigo. £. a. 1).C.

Difparitas eft, quia doemo-

nes & aniinz feparate agnofcunt, fe cruciari à

4vl

TE w

«

vili elemento, quod eft ignis ; & ob hoc gra-

viüs cruciantur , quàm fi à Deo cruciarentur im-

5 t

mediaté.

Imo decentius eft, (j Deus non imme-

Dot

diaté agat tortorem, fed pro tortoribus immedia-

], n»

tis adhibeat vel elementa velalias creaturas:. fic-

,NW

ut non decet, ut Princeps vel Judex immediate

, fanam

per feipfum cruciet reo

m'ä (hlq

d 4. Retorqueo in Sacramentis, quando

[Cuma F

revl-

Z

288

DISPUTATIO

Iil

revivifcunt , vel quando tantüm conferunt jus .

5

[

]

j

morale ad gratias actuales.

mb

RESPONDEO 2,

n. Maj.

D'ifparitas eft;

L (hi

as 6

quia figna magica fe habent tantum per modum

conditionis purz , non veró per modum caufz

qumentak

amad C

inftrumentalis, ordinate ad effectum magicum,

nifi tantüm intrinfecé per voluntatem domo-

aon ol

num.

1 0l

Econtra Sacramenta fe habent per mo-

dum caufze inftrumentalis, ordinatze ad effectum

vombtg!

j

E

Sacramentalem per a&tionem divinam intrinfecé

refpe&tivam non folius effe&tus , fed etiam inftru-

um

Í CH

menti, eamque efficacem, ac inimpedibilem ab

effectu.

Hinc oritur fecunda differentia inter

, Diaml

1l ümd

figna magica, acfigna Sacramentalia ; quia ifta

roducunt effectum infallibiliter; ifta autem tan-

s eitemi t

tum fallibiliter, eoquod ordinentur ad effectum

2n d)

magicum folum per voluntatem deemonum defe

tiore

inefficacem, quz facilé poteft impediri precibus

&t

San&orum; at vero Sacramenta ordinantur phy-

ztr, ch

ficé ad fuum effe&tum per actionem omnipoten-

450 Dter

tie divine intrinfecé efficacem, fimul refpecti-

ltsorog

vam Sacramentorum & ipfius effeétus Sacramen-

li Diner

talis, quamvis illa actio divina non recipiatur in

t

Sacramentis, nifi tantum intentionaliter ac ex-

d m'erg

trinfecé , fed tantum in anima recipiente gratiam

4

fanctificantem.

&

Si Sacramenta caufarent

; uhtsl

OBJtfCITUR 7.

T g

gratiam tantum moraliter, id eatenusfieret, quod

u

i

aCtiones Sacramentales effent moraliter actiones

itig

AT

Chrifti.

Sed eatenus non caüfantgratiam. ergo.

h

HD

Min. prob.. f eatenus actiones Sacramentales cau-

! Sacngm';

farent gratiam , fequeretur, quod ifte actiones

moverent Deum fub ratione meritoria gratic.

tf

Talirt

[S

"nf

Il

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 2989

d

Sed hoc non poteft dici.

ergo. Min. prob. Chri-

ftus nihil meretur de novo.

ergo.

lt

D

Chriftus non amplius eft in ftatu orandi

n

pro nobis.

ergo non poteft dici, quod actiones

MT

Sacramentales tanquam a&tiones Chrifti moveant

TM

Deum ad conferendam gratiam. — prob. Eccle-

lbt i

fia non offert ullas preces ad Chriftum, ut oret

lizy

W

pro nobis; quia habet plenitudinem poteftatis

lf

in celo & in terra.

ergo.

T

3

Ex hoc fequeretur, quod verba forme

i deïammfr

in omnibus Sacramentis effent revera deprecato-

M'«

AT

Tla

Sed hoc non poteft dici.

ergo.

TO

4

Etiamfi Sacramenta effent moraliter a&tio

ii

J

Chrifti

tamen haberent fe folum per modum

1 liue

aCtus externi imperati, ficut opus externum im-

a d

(emtam

peratum ab a&u interno.

Ergo adhuc proprié

& ratione fui non effent collatlva vel meritoria

ag pl

grati;j. prob.c. opus externum ratione fui nihil

Ti

meretur

nechabet vim, nififolum denominati-

yt at

vé ex actu interno.

ergo.

y d

ResPoNDEO ad 1. tr. Maj. n. Min. ad prob.

du

n. Maj.

Dico enim, quod actiones Chrifti facra-

p

mentales non moveant Deum fub ratione meri-

AOAU d

toria ad conferendam phyficé pratiam, fed fub

s

ratione dignitatis infinite, quam reprafentant

ita ut füb hac ratione decenter poffint terminare

nau d

acionem omnipotentie diving, fimul refpe&i-

dU

vam effectus & Sacramenti tanquam inftrumenti

ordinati ad talem effectum.

gorat

(uto

4Ad2. tr. a. n. c. & fuppofitum, quod actio-

Stram

nes Sacramentales caufent gratiam fub ratione

TU

meritoria vel deprecativa; dico enim, quod gra-

tiam caufent fub ratione inftrumentali, & quod

j mem

D. zmort Tratt. de Sacram. in gen.

TE

ad

290

DISPUTATIO.rLLE

ad rationem inftrumentalem à Deo affümantur

st

ratione fuz dignitatis; quia ponuntur nomine

j

Chrifti, & eatenus in &ftimatione morali conti.

al

nent quamdam dignitatem excellentioris ordinis.

g

mf

Ad 3. n. Maj. .. Quiaa&iones Sacramentales,

in quantum movent Deum ad conferendam gra-

yiiai.

g,

tiam, non movent Deum fub ratione meritoria

vel deprecatoria, fed movent Deum ratione fuce

jitas a

& al mæz-'g:

dignitatis, quia funt a&iones Chrifti Filii Dei,

abftrahendo ab ullo merito vel deprecatione;

Bul

ob eam enim fuam dignitatem moralem affumun-

[

tur ad rationem inftrumentalem.

s

ZAd 4. n. Magj.

Aétus enim externus ratione

arome d

fui nihil habet zftimabilitatis; econtra actus po-

rl aionm

fitus nomine Chrifti contrahit quamdam dignita-

tem feu zftimabilitatem, ratione cujus moraliter

z pl

affumi debeat ad rationem ihftrumentalem in or-

a 6

dine ad producendam phyficé gratiam. A&us

tritutum

186 i

precife externus przecife dicit relationem effectus

adcaufam; econtraa&tus pofitus nomine alterius

Bbrd

irard,

infüper dicit interpofitionem authoritatis & po-

teftatis in ordinead obtinendum concurfum agen-

Ti CT

tittim q

tis principalis. !

lr

Qu

QUJESTIO II.

Waf D

DN m;

Quales gratie conferantur. in. Sacramentis ?

QT

:

Er quomodo à gratüs mom [acramentali-

bus differant ?

Utv

W U

lsj

No TANDUM I. Gratiam communiter dividi

: GUTII

in gratiam a&ualem. & babitualem.

GRATIA

il

ACcTUA-

d h?l&

1l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM.

291

ACTUALIS confiftit vel in quadam illuftratione

U hu

intelle&tus ad clarius agnofcendum verum , vel

in quadam motione divina voluntatis àd bonum.

hii

Id enim S. Auguftinus eleganter explicat, dum

Biteo

ait: Ut innotefcat , quod latebat , 5 fuave fiat , quod

"ii

non dele&tabat , gratia Dei ef] , que bominum adjwvat

o ne

ooluntates.

GRATIA HABITUALIS eft aliqua

E raü'u:zþ

qualitas mentis de fe ftabilis, divinitus infufa,

r n

qua aut intelle&tus difponitur ad agnofcendum

[5 517

verum, aut voluntas ad amplectendum bonum.

Dris

Gratia habitualis dividitur trifariam, nempe in

|

gratiam gratis datam, in gratiam virtutum , & in

t n

gratiam fan&tificantem.

GRATIA GRATIS DATA

vocatur omne donum divinitus collatum in or-

m

dine ad aliorum falutem promovendam, v. gr.

qunn d

Pj

donum prophetie, donum linguarum , donum

fapientie &c.

GRATIA VIRTUTUM VoOcatur

TE

habitus virtutum infufüs, v.g. habitus fidei, ha-

pün A

d

n

bitus fpei, habitus temperantie &c. quibus ho-

yineil

mo difponitur ad firmiter affentiendum vero, ad

n

.....

J

YV

Ooperandum ardua, adtemperandum à vitiis &c.

GRATIA SANCTIFICANS vocatur illa, qua

gOb

Id autem du-

reddit hominem acceptum Deo.

plici modo fieri poteft, nempe caufaliter & forma-

liter.

GRATIA CAUSALITER

SANCTLIFEI-

CANs vocatur omne donum divinitus infufum

ll

& ordinatum ad propriam recipientis fan&tifica.

j t

tionem, & tales gratie caufaliter fantificantes

fünt quzedam motiones, inclinationes , acdifpo-

;1

lii

]

fitiones potentiarum interne, quas Deus non-

nunquam homini confert ad facilius operandum

bonum.

GRATIA FORMALITER SANCTI-

1commW£j

mo de-

d

FICANS eft illa habitudq mentis, qua ho

2

nomi-

DISPUTATIO

III.

"

292

jj Ul

[

nominatur formaliter acceptus & gratus Deo in

ordine ad finem fupernaturalem. . Et de ifta gra-

fi

(f

hi

u

tia Theologi plerumque loquuntur, quando

utuntur fimpliciter fine addito nomine gratiz fan-

;;ï'.'zmtan?

&ificantis.

j gaim

NoTANDUM 2.

Gratiam etiam dividi in

gat

primam & [ecundam : item in. [acramentalem , & non

ylj?

Nony

Jacramentalemn. GRATYA SANCTIFICANS PRI-

MA vocatur, que confertur homini peccatori

m

vt

in peccato mortali vel originali conftituto, ita

ut in recipiente non praefupponat ftatum gratis.

eue fl

GRATIA SECUNDA VOCcatur, qus confertur

df

homini jufto jam conftituto in ftatu gratiw; ita

TOU

u

ut in recipiente jam prefupponat ftatum gratis.

Et tales grati& conferuntur in Sacramentis vivo-

Mp

rum, puta in Confirmatione, Euchariftia, Ex-

st (l

trema Unctione, Ordinatione, & Matrimonio.

at friri

Gratia namque prima confertur in Sacramentis

ii

mortuorum, puta in Sacramentis baptifmi & po-

iil

nitentie, quze duo Sacramenta primario ordi-

^

'qentd

nantur ad conferendam primam gratiam. GRA-

':

Xegnlge

TIA SACRAMENTALIS VOCEltUI', qua confer-

&52 t

turin Sacramentis; gratia NON SACRAMEN-

Üfrüpe

TALIS vocátur, quz confertur extra Sacramen-

g

ta, vel intuitu precum, ac bonorum operum,

Uil

vel ex fpeciali bonitate divina.

Atl

NoTANDUM 3.

Apud Theologos Recen-

Pt

tiores valde quidem receptum effe eum modum

Mp

loquendi, quod in omnibus Sacramentis confe-

?efl.läx

Ts

j

ratur gratia fanctificans , vel augmentum gratie

fan&tificantis; fed Concilium Tridentinum & pe-

htl

ïlt, T

ritiores Theologi merito ab ifto modo loquendi

abftinent.

Sic Bellarminus & Sylvius de Sacra-

IT

L:l mz) &(

tentis,

:Hl

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 293

li

mentis, ubi agunt de caufalitate & effectu Sacra-

dee

mentorum,. non inftituunt ftatum Quzftionis

Wülï, k

fub his terminis: z4m Sacramenta conferant gratiam

Dd

Jan&tificantem?. fed tantum fub his: 4n Sacramenta

caufent gratiam Sacramentalem ?. Abftrahendo an

i d

ea gratia fit gratia fan&tificans , vel tantum gratia

"i

attualis ?

Ti

NoTANDUM 4. . Satum

.Quæ&ionis nunc

!OUU'HJ' "

communiter inftitui fub his terminis: Quidnam

Em

gratia Sacramentalis fuperaddat füper gratiam ha-

Tin m

bitualem, feu fan&ificantem? Queftio hec pro-

qt at

cedit de Sacramentis non folum vivorum, fed

Mi

etiam de Sacramentis mortuorum, quando fu-

i d

fcipiuntur ab homine jam juftificato ante actua-

1 nani

lem fufceptionem baptifmi vel poenitentisz.

In

Dodirf

hac autem Queftione tefte Goneto eft quadruplex

AMem

autborum fenteniia.

PRIMA SENTENTIA, in-

TE

quit, hic difp. 3. art. 6. n. 197. eft D. Bonaven-

7

iij

ture, Richardi, & Gabrielis, qui afferunt, gra-

X Q

tiam Sacramentalem nihil addere fuper gratiam

(i

non Sacramentalem, nifi folum refpeétum ad Sa-

J

u u

cramentum, tanquam ad caufam ; dum econtra

a

l!

gratia non Sacramentalis fit collata à Deo indepen-

r

denter à Sacramento intuitu contritionis vel cha-

Verum ex hac fententia feque-

itorum oj

ritatis perfecte.

]

retuf, quod homo juftificatus nihil de novo con-

fequeretur per Sacramentum , quod profecto re-

g

d at

pugnat menti S. Bonaventurz.

Itaque faten-

dum eft, ab iftis Theologis in alio fenfu fuiffe

yrume

gmalt

inftitutum ftatum Quseftionis , ita ut folum quz-

rerent, quale fit difcrimen inter gratiam fanctifi-

niené

T

cantem , qu:& confertur in Sacramento Baptifmi

& Ponitentie, & eam, qux confertur extra Sa-

Aj

3

cramen-

D-FS:PUT:AT TO

III.

n

294.

lat

cramentum intuitu contritionis & charitatis per-

4ggntm.

fe&te ? hinc quia ifte ftatus Quzftionis non co-

incidit cum ifto moderno ftatu Queftionis

g

«j ingd

NoTANDUM $5

In hae Quzftione juxta

modernum ítatum Quzftionis tantum efle tres

jude, o

um eut!

potiffimum fententias

PnRrMA eft Paludani , &

o um

aliorum, qui docent, gratiamSacramentalem in

Sacramentis vivorum addere gratie gratum fa-

lïmdonþ

]püïä 'W

cienti alium particularem habitum realiter à gra-

tia fanctificante diftin&tum

]llum habitum in

mitatguh

pyh

"T

p

baptifmo vocant regenerativum, in Confirma-

tione corroborativum, in Euchariftia nutriti-

J æd

vrnetas

vum, & fic de aliis.

PALUDANUS in A. dift.9.

,Communis opinio eft, quod

as

Q9 leeribit

»

gratia, que eft in Sacramentis, & que eft in

i, qui

virtutibus & donis

funtidem. Sed Thomas

)

smpu

»

videtur velle, quod gratia Sacramentalis non

Jatrimno

?

folum differrat à gratia gratum faciente & vir-

&f a

»

tutibus aquifitis & infufis & donis, fed etiam

U - al

»

ab ipfo ornatü & chara&ere; quia dicit, quod

a m n

J

oratit Sacramentales fluunt à gratia, ficut &

2

um d

)»

»

virtutes; & fupponunt gratiam gratum facien-

ret m

»

tem, quam non facit character vel ornatus.

jj Hc4

»

Et pro ifta opinione eft, quod unumquodque

P

V,

......

»

Sacramentum eft introductum in fpeciale re-

fayi

jj

i

»

medium contra fpecialem defe&um, five fit

T (

»

culpa, five paena ex culpa derelicta, five quod-

VARTOC

cunque áliud. Unde cum effectus particularis

i

»

Tlme

»

reducatur in caufam particularem ,

non uni-

M

veríalem immediatam, cüm commune fit Sa-

(

ty

»

cramentis Nove Legjls, conferre gratiam &

.Um[) )

M

»

virtutes, fpeciale vero fit unicuique, fuppo-

üta gratla remedium prebere contra fpec1a1em

j atna:m ](

, defe-

D

l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 295

Qul

»

defe&um, videtur, quod unumquodque Sa-

IT

»

cramentum habet fpecialem aliquem effectum

L

»

contra fuum proprium defectum. |Ethoc pa-

CM

tet in fingulis.

Sicut contra omne peccatum

»

actuale, baptifmus contra originale, matrimo-

d

»

nium contra concupifcentiam, Confirmatio

Vs

contra timiditatem & verecündiam.

In Con-

»

d qus

firmatione igitur major audacia formaliter eft

d

»

per gratiam Sacramentalem , & non folum per

1 lts

virtutem fortitudinis.

Similiter in Euchariftia

»

it Confre

»

major temperantia infunditur quàm in Matri-

if n

monio.

»

Sed in Matrimonio fpecialis gratia

i ül

»

Sacramentalis datur, ut fciat unusquisque vas

E

»

fuum poflidere.. In Confirmatione eftaliquod

h get

D!

D

robur, quod eft gratia gratisdata, fupponens

. &T

J

»

tamen gratiam gratum facientem; & fimiliter

Tunenti

»

in Matrimonio.

In Ordine autem datur fpe-

finte

»

cialis gratia exequendi fuum Officium, & fic

i, ld d

»

de aliis -- ad rationes oppofitas refponden-

iinm

»

dum, quod in omni Sacramento datur reme-

»

dium contra diverfum defe&tum, cui non fub-

pia u

giuni

»

venitur per gratiam gratum facientem per fe &

: vel o

»

immediaté, nec per ejus augmentum, cum fe

|unumqy

»

compatiantur.

Sic licét per gratiam gratum

s

»

facientem tollatur culpa & macula mortalis, &

um

»

pona &terna, quia ifta non potfunt fimul fta-

»

re; tamen nec culpa venialis, nec paena tem-

TU

st

»

poralis, nec verecundia, nec concupifcentia,

nec multi alii defectus inclinantes ad peccatum,

TU

m

»

qui ftant cum ea etiam intenfa, per eam tol-

f P

»

luntur, vel remittuntur."

HucusqueP

kaluda-

nus Patriarcha Jerofolymitanus.

j

contt

T

SEcus-

DISOPUTUNT PO--TIT.

gul

296

Pt()'-lTW

SECUNDA SENTENTIA, prout Gonet l.c.

j

refert, docet, quod gratia Sacramentalis füper

stb f

gratiam gratum facientem non addat habitum di-

w GUL

ftin&tum, fed tantum modum aliquem, feu per-

mmenüa

fe&lonem aliquam intrinfecam modaliter ab ipfa

nþïo gï-"

gratia diftintam.

Pro hac fententia à Goneto

[

o

citantur Cabrera, Nugno, Cl 10quet Joannes à

gilt

n

I

i

S.Thoma , Serra, Martinez.

"

'TER I'IA SENTENTIA 1efertur a Goneto

ul

"

i

m r

ibidem his verbis :

Alii Thomiftee communiter

» docent, illud , quod gratia Sacramentalis fu.

m

» peraddit gratie gratum facienti, non efIe aliud

AXUS

» pr&ter auxilia fpecialia pro fpecialibus Sacra-

» mentorum effectibus neceffaria , feu jus mo-

pO

» rale ad illa

Huic fententie fubfcribit Mez-

Phopm

ger, Girken &c

11 f

DICOTI

Gratia Sacramentalis grati: fan-

L

a

) i

Gificanti jam praexiftenti in anima non precife

[

fuperaddit novum jus morale ad gratias actuales.

Lsl

PROBATUR I

'Textus Patrum & Conci-

T

liorum proximé referendi non dicunt, in Sacra-

qua

mentis conferri jus ad gratiam.

Sed conferri

FTT

ipfam gratiam.

Ergo debet affignari aliqua gra-

df

tia, qu& a&u conferatur in fufceptlone Sacra-

mentorum.

101

01

Atqui illa gratia non poteft effe

gratia fanctificansipfa, utpote, quzx jam habetur,

N

AU CO

ac in Sacramentis vivorum prezfuüpponitur, ergo

eft alia gratia realis

Min. patet

quia conferri

Dm A gn

non poteft, quod jam habetur, nec jure tolli

th. xan

ab invito. poteft, aut fi conferri poffet in confi-

MY

hu

ET

deratione phyfica, ea tamen nova collatio in

VE RE

eftimatione hominum pro nihilo zftimatur , nec

[ tcndw

opus haberet tanto appa1atuSacrament01um.

PRo-

À lg

'

1

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 297

QU

PROBATUR 2.

Si Sacramenta gratie fan-

mïïih i[l

&ificanti preexiftenti in anima tantum fuperad-

d li

derent jus moralead gratias actuales, fequeretur,

]Aumg EEu

eos, qui brevi morerentur poft fufceptionem

Vibei

Sacramenti, antequam occurreret cafus neceffi-

iO

tatis pro gratiis actualibus, revera nihil reale fu-

It JOL

fcepiffe per Sacramentum.

Sed hoc eíft abfur-

dum, & repugnatcommuni fenfui Ecclefiz&, quee

tUt 1 (f

credit, non ponentibus obicem infallibiliter con-

? COT

l

i

u

ferri gratiam; id enim in hac fententia non fie-

Oentals

ret; quia fallibile eft, utrum quis v. g. ordina-

mdedi

tus in Diaconum vel Subdiaconum non fit prius

moriturus ,

antequam fit füfcepturus gratias

.JagSzc

(

i

J

actuales pro reéta adminiftratione fui ordinis.

fi

Jirii

PRoBATUR 3

Apoftolus 2. Timoth. v. 6.

'Timotheo/à fe ordinato in Epifcopum ait: 44d-

1j miltà

moneo te, ut vefufcites gratiam Dei , que eft in te per

Hoc autem non

101 PI?:

impofitioneam manmuum mearum.

niios at

poteft convenienter explicari de refufcitatione

u n

folius juris moralis ad gratias actuales.

ergo.

t t

Min. patet ; quia jus morale ad collationem gra-

f« d

tiarum actualium apud Deum nunquam dormit,

n diqi

neque illud refufcitare poteft homo, fed Deus.

DICO 1l.

Gratia Sacramentalis confiftit

'ceptï.one-ï

1N

yn p

in habitu fpecie diverfo à gratia tantum formali-

um a

ter fan&ificante.

uppomm

Dixr: 2 gratia tantum formaliter. fanttificante.

qui

T

Nam facile conceflerim, quod gratia Sacramen-

K

w

talis fit gratia caufaliter. fanttificans , hoc eft, cau-

'i po(ïef

fans in potentiis inclinationem ad bonum, fic-

que tendens ad majorem fancificationem homi-

od

.

nis.

Imó concefferim, quod omnis gratiaSacra-

mmealüï

$

lmenu

2908

DISPUTATIO iII.

yu

l

At

mentalis fit realiter novum fignum, nova arrha,

h

yutt

& novum proteftativum amicitie divine erga

hominem, faltem ex primaria intentione & or-

Jf

NU

MU

dinatione Dei ac de prefenti, ficut annulus &

d

alie donationes conjugum funt fignum amoris

amiciti& pro eo tempore, quo dantur.. Porro

j

&b d

habitus ille grati: fanctificanti fuperadditus dicit

in baptifmo generalem quamdam potentiarum

f

infufam inclinationem ad opera vite Chriftians;

1";19'

in Confirmatione fpecialem potentiarum infufam

J a

ia

difpofitionem ad affequendam perfectionem fidei

& vite Chriftianz; in Euchariftia fpecialem po-

jartgi

tentiarum difpofitionem infufam ad confervan-

dam & reftaurandam vitam Chriftianam; in po-

m

nitentia fpecialem potentiarum difpofitionem in-

s r

fufam averfativam peccati; in extrema un&tione

n a

fpecialem potentiarum corroborationem infufam

tlis a

adverfus impugnationes doemonis in luGta extre-

ii

ma; in ordinatione fpecialem potentiarum difpo-

r

d

fitionem infufam ad recté obeunda munia Cleri

-'

M

calia; in Matrimonio fpecialem potentiarum di-

nii

fpofitionem infufam ad re&e fübeunda & obeun-

p

1

da onera ac munia Conjugalia.

Hinc patet,

J Wi

quantum interfit, ut bona intentione, &inftatu

i

jyie(

gratie , & cum fide ac fpe & devoté fufcipiantür

!

AU

Sacramenta, quiaalioquin non infunduntur re-

cipientibus ifti habitus.

;:U

PROBATUR I.

'Textus Patrum quando-

Bu

L.

cunque loquuntur de gratia Sacramentali, lo-

qui

quuntur de illa tanquam de effe&tu fubftantiali

LT

ï.

,

per modum habitus, & quidem diftin&o à gratia

d

M

A-l«

/

à

fanctificante.

Sed alius effe&us fubftantialis per

modum habitus diftin&i affignari non poteft. nifi

?*W mgge]

t äEgM

difpo-

l,

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 299

, UTR

"hmæ»

difpofitio quedam potentiarum ad fines cujusli-

bet Sacramenti congrua.

ergo.

MMaj. prob. ab

A li

inductione.

"U u

I

IngN xvus l.5. c.6. " Cum Spiritus Dei

I

anmr lt

)»

commixtus animz unitur plasmati propter effu-

»

fionem Spiritus

fpiritualis & perfectus homo

dl[u[

»

fa&tus eft, & hic eft, qui fecundum imaginem

| piats

»

& fimilitudinem factus eft Dei.

? (l

II

D. Basrrrvs L. de Spiritu Santto c. 26

ATU IDf

"Quemadmodum ars eft in eo, qui artem

VOT

»

affecutus eft, ita gratia Spiritus eft in eo, qui

( p

»

illam recepit, femper quidem prefens eft, at

Ll

»

non perpetuo operans.

Et n. 63. In rebus

mmm, [

»

ergo conditis ad hünc modum multifariam va-

Nam

frine:

»

riisque rationibus dicitur Spiritus ineffe

Tent U

»

gratià ab eo manans, qui in dignis inhabitat

DCR Oi

»

ac fuas operationes in iis exercet, recté dici-

TU et

»

tur ineffe iis, qui funtillius capaces.

Ubicon-

niarumd

naturalis atque infeparabilis communio eft

inina (

»

hec vox: Cum, (alio effe v. g. cum Patre &

ROURTU

Filio) fignificantior; ubi autem gratia ab ipfo

AT

proficifcens accedere, ac rurfus decedere pot-

Tn

»

eft, proprie & vere ineffe dicitur, etiamifi illius

me G

»

gratiainiis, quireceperunt, fæpenumcropro-

r lfon

»

pter affe&tus in bono perfeverantiam pelpetua

Proinde quoties propriam Spiri-

yundutt

»

permaneat.

»

tus dignitatem intelligimus, cum Patre & Filio

m g

cum contemplamur, ubi vero gratiam in eos,

m

»

qui illius funt participes, operantem reputa-

Qu fü

» mus, in nobis eífe Spiritum San&um dicimus."

frind

Ita S. Bafilius, manifefte per gratiam aliquid per-

(

manens intelligendo.

Quod vero non folum lo-

quatur de gratiis gratis datis, patet ex n.61. ubi

pl

fic

300

DISPUTATIO IIL

y at

N

fic fcribit: "Forma dicitur effe in materia, &

t t

» potentia in eo, qui ejus capax eft, & habitus

»

in eo, qui fecundum illum affe&us eft.

Ita-

ol

yilo

»

que quatenus Spiritus S. vim habet perficiendi

»

creaturam rationalem, perficiens ejus fubli-

jmelon

enerat

»

mem dignitatem,

forma rationem obtinet.

»

NNam qui jam non vivit fecundum carnem , fed

p

um d

»

Spiritu Dei agitur, ac Filius Dei nominatur,

»

& conformis imagini Filii Dei fa&tus eft, fpiri-

,R

tualis dicitur.

Kt ficut cernendi vis eftin ocu-

d

:

jrt

»

»

lo fano, ita operatio Spiritus in anima purga-

fnis ]

»

ta

al

Priterea , ficut in corporibus eft fanitas,

»

aut calor, aut alie quevis affectiones facilé

!

hii at

»

ET

mobiles, fic & in anima frequenter eft Spiritus

»

iniis, qui propter mentis inftabilitatem facilé

tprcunt

»

n veli

gratiam acceptam expellunt, nequaquam per-

manens."

Hec non verificantur de gratiis

IUDUT

zgratis datis ,

fed tantum de gratiis Sacramentali-

t Conf

bus ; ille enim per peccatum non expelluntur,

i d

fed ifte.

18l

IIIL.. D. AMsRosrvus 1.6. Hexam. c.8. di-

cit, hominem juftificatum effe quafi novam pittu-

hn

g

ram Dei; eam autem novam piCturam explicat

per conformationem inclinationum & cupidita-

tf

tum ad imaginem filii Dei.

» Requievit Deus,

ütjh

»

inquit, in motibus humanis (propenfionibus ) quos

m

fecit Deus ad imaginem fuam & fimilitudinem.

Ti n

»

Dicit itaque Deus ( bomini ) non tibi voluptates

u

»

dedi, non illecebras cupiditatum , non incen-

W

i*

»

tivaluxurie, non alieni decoris concupifcen-

ïæq

»

tiam &c."

D

memluï

IV. CrnrIrrvs

ALEXANDRINUS 1. 4.

mmlm

C.45. adillaverba: Nunquid aransarabit? fic fcri-

N iih()m

bit:

I"l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 530I

s

bit: ,,Transfo/rmati.& transfigurati fumus intel-

t

» ligibiliter in Chrifto.

Contigit autem hoc no-

T

]

, bis regeneratione per aquam & Spiritum in

MM

» Chrifto.

Ego, inquit Deus, reformare volo

"LT

lï

» ad meliora, & velut refingere ad potiora per

UIM

» generationem intelligibilem, eam fcilicet, que

ln tmr

, ht per aquam & Spiritum.

Sciendum Jere-

B

» miam in domum figuli miffum effe, ut illum

m) LA

» fabricantem videret.

Diffipato autemluto, &

DT

» in aliud vas reficto, dixit ei Deus: Nonne üt

lii h

» figulus hic potero vobis facere domus Ifrael?

Fkl.

iïzï,

)»

ecce üt lutum figuli eftis in manibus meis.

i

»

uód autem transformemur intelligibiliter ,

ii

»

declarat Paulus, Nos, inquiens, faciem Domi-

ht

»

ni fpeculantes ad eandem imaginem transfor-

ag

»

mamur velüt à Domini Spiritu.

d

Q Sunet

V. OPTATUS MILEVITANUS l.7. de Sa-

cramento Confirmationis loquens ait: , Oleum

j lum

» confe&um chrifma vocatur, in quo eft fuavi-

» as, que confcientiam emollit exclufa duritia

dan U

» peccatorum , que animum innovat lenem,

:;;*irsvm;?

» qu& Spiritui San&o fedem parat, ut afperitate

u

» fugata libenter inhabitare dignetur. **

um

Ex his & pluribus aliis ejusmodi textibus SS.

Is

i

:1e

a

yit[

PP. colligitur, per gratiam S. Spiritus , quz in

T

Sacramentis confertur , animam non folüm fan-

(miij

&ificari in ordine ad hunc effe&um formalem,

x:»eutibivoï;

ut fiat grata feu accepta Deo, fed etiam conferri

pn, Y

anime quamdam perfettionem, prims perfeCtioni,

aj CU

quam in ftatu naturz integre à Deo accepit, con-

formem, hoc eft, quamdam habitualem difpofi-

Qu

tionem ad bonum.

"

PRo-

DISPUTATIO 1II.

TU

302

gt

PnosATUR?. Authoritate D. THoMz,

qui P.IHI. qu.62. a.2 c. fic habet: , Dicendum,

:Mmsv :

g d

»

quoód gratia ((gratum faciens,) fecundüm fe con-

1l

1 r

»

fiderata perficit effentiam animse, in quantum

p

quu

»

participat quamdam fimilitudinem divini effe,

Dicend

Ql

»

Kt ficüt ab effentia anime fluunt ejus poten-

"»

imis d

»

tie, ita à gratia fluunt quedam perfectiones

yn a

»

ad potentias animz , qua& dicuntur virtutes &

via nl

»

dona, quibus potentiz perficiuntur in ordine

»

ad fuos actus.

Ordinantur autem Sacramen-

e t

t L

D

ta ad quosdam fpeciales effec&tus neceffarios in

»

vita Chriftiana , ficut baptismus ordinatur ad

Dixdün

r gaam

»

quamdam fpiritualem regenerationem , qua

»

homo moritur vitiis, & fit membrum Chrifti ;

"

aordni

»

qui quidem effectus eft aliquid fpeciale praeter

»

a&us potentiarum anime.

Et eadem ratio eft

r gui

in aliis Sacramentis.

Sicut igitur virtutes &

üuilil

»

»

dona addunt fuper gratiam communiter dictam

TRU DO

»

quamdam perfectionem . determinaté ordina-

a hts

»

tam ad proprios actus potentiarum , ita gratia

1'::.1.; 'fi tl

»

facramentalis addit füper gratiam communiter

& q

2

di&tam, & fuper virtutes & dona quoddam di-

j

»

vinum auxilium ad confequendum Sacramenti

ed

)

j

»

finem.

betl) ql

iO

i

|Et ad 1. , Dicendum, quód gratia virtutum

U a

»

& donorum fufficienter perficit effentiam &

Q g

»

potentias animz , quantum ad generalem or-

ia f

U

»

dinationem actuum anime , fed quantum ad

"T

»

quosdam effe&tus fpeciales, qui requiruntur in

T g

vita Chriftiana, requiritur gratia Sacramentalis.

um

ï

t ibidem ad3. , Dicendum , quód ratio facra-

li

xXQi

, Inentalis gratie fe habet ad gratiam communi-

ïd]ï[h

W

, ter di&am, ficutratio fpeciei ad genus, unde

Id !

»(ücut

üöe

ll

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 303

)u

» ficut non cquivocé dicitur animal communi-

» ter di&tum, & pro homine fümptum , ita non

A

» tquivocé dicitur gratia communiter fumpta &

u

» gratia Sacramentalis.

TP IH qui79. 2

T

At

adi. de e[fettu Sacramenti Confirmationis loquens füc

àii: ,Dicendum, quód gratie gratum facientis

q yit

» primus effectus eft remiffio culpz , habet ta-

T !

i

, men & alios effe&us.

Et ideo gratia gratum

itria

;i

» faciens non folüm datur ad remiffionem cul-

lm s

» p2 fed etiam ad augmentum & firmitatem ju-

Wetrfriyt

» ftitie, & fic confertur in hoc Sacramento.

Et

Md

i

ld

ad3. Dicendum, quód gratia Sacramentalis addit

» fuper gratiam gratum facientem communiter

m

AT

» fumptam aliquid effectivum fpecialis effectüs,

lt

» adquodordinaturSacramentum. Siergo con-

Lalend

» fideretur gratia in hoc Sacramento collata

» quantum ad id, quod eft commune, fi per hoc

r

uæmuuiterdiä.

»

Sacramentum non confertur aliqua alia gratia,

h

(fü1

»

quàm per baptismum , fed que priüs inerat,

Ü

augetur; fiautem confideretur, quantum ad

UI

»

illud fpeciale, quod fuperadditur, fic non. eft

)

jla

»

ejusdem fpeciei cum ipfa. **

Ex his textibus

j

manifeftum eft, quód D. Thomas agnofcat in

Sacramentis quoddam habituale donum , perfe-

mll

&ivum anime & ejus potentiarum fpecialiter ad

l güenï

finem cujuslibet Sacramenti, quod differt fpe-

cie à gratia fanctificante, communiter dicta,

g p

*

. hd qui

j

tanquam fpecies

de-

enere, ficut anima ratio-

nalis differt fpecie ab anima tantum formaliter

Ie

il

Qu

N

fenfitiva ; & anima fenfitiva differt fpecie ab

anima tantüm vegetativa; & fubftantia vege-

J

r

tativa differt fpecie à fubftantia tantum corpo-

gl m

rea.

Id veró ex textu D. Thome confe-

j T

:

*

quituf,

DIST'UTA4ATTO

III.

1CAU"L'H

304

,Mgnüæ-

quitur, quód in omni gratia Sacramentali per

f | «ae

per modum przdicati generici involvatur ratio

)

m n

gratie gratum facientis; quia nulli confertur,

emuotte

nifi fit gratus Deo, ita ut ipfa Sacramentalis gra-

d

1 e[fentl U

tia füb ratione fua generica fit aliquod novum

od 8

roteftativum amicitiz divine, feu novum fub-

TY

pet Q

arrhativum fuperaddita ratione fpecifica fanativa

potentiarum per modum difpofitionis ad faciliter

j d

grjtite

operandum , in potentiis fubjectis anims , quz

HM Müa j

juxta nos realiter identificantur cum anima.

PROBATUR 3.

Quotiescunque in ordine

yiirp at

gl t

naturz vel gratie datur nova feries conftans ef-

fectuum , debet dari nova caufa fecunda exigi-

j i Doa

tiva talium effectuum.

Sed in omnibus Sacra-

as

mentis datur nova feries conftans effectuum ,

vt p

VOAUR $.

nempe gratiarum actualium ad finem cujuslibet

Sacramenti congruentium, prout fatentur pleri-

g eru at

que ex Patronis oppofite fententize. ergo. JMaj.

wpritanl

patet ex generali axiomate, & obfervatione ; fic

asdar n

tsetto um

,enim ubicunque datur nova feries a&tuum, datur

nova potentia, vel novus habitus, v.gr. poten-

p

seadem f

tia vifiva, auditiva, intellectiva, volitiva, habitus

artium, vel habitus fcientiarum, vel habitus vir-

t Summen

tutum. Mim. patet ex communi fententia Theo-

ubnut. a.

logorum. Conclufio eft in forma.

]AM suB-

M.

SUMMO. Alia caufa fecunda exigitiva tam diver-

Val n

farum gratiarum actualium affignari non poteft,

n

nifi diverfa habitualis difpofitio potentiarum à

E

Deo per modum habitus infufa in ordine ad ope-

9 1 i

rationes fini quorumvis Sacramentorum con-

1 R pj

gruas.

T hii

PRosnATUR 4. Oratia fan&tificans in Chri-

wlmh, &Vet

ib

fto, in B. V. & in aliis Sanctis differunt fpecie.

m D

Ergo

Wk&m

^

lt

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 305

t

Ergo etiam gratie Sacramentales in Sacramentis

L

differunt fpecie.

Znt. patet ; quia gratie ille

LU

*

non tantüm intrinfecé. ordinantur ad diverfàas

d

fpecie operationes, fed etiam ad diverfos gradus

j ünly

glorie, effentialiter diverfos. c.prob. etiam gra-

L

ti& Sacramentales ordinantur non folum ad di-

Ptl

verías fpecie operationes cuilibet Sacramento

ïfioufi i

proprias, fed etiam ad diverfos gradus glo-

'Tm

rie correfpondentes vel ftatui diverfo. v. gr.

AU A

vel 'diverfis

Chriftiani, ordinati, conjugati:

t t

a&tionibus v. gr. ex chara&tere confirmati , militis

ex extrema lucta coronati, germine immortalitatis

Ws :

corporalis in Euchariftia /aginati, in fanguine

1

M

agni à peccatis actualibus dealbati , & nova ftola

f

i

à Patre ccelefti glorificati.

j nm

(

PROBATUR $5.

Non eft verofimile, quód

DW

juítificatus extraSacramentum baptifmi per con-

1 e

tritionem perfectam habeat eosdem habitus infu-

j l

fos, quales dantur in baptizato.

Imó etiam ju-

UT

i

ftificatus extra Sacramentum Ponitentiz per con-

tritionem perfectam habeat fimul cum gratia fan-

a.

"]

&ificante eosdem habitus infufos.

Ergo fan&i-

ii

ficans gratia Sacramentalis & non Sacramentalis,

p

Yrot

j

fpecie differunt. ant.pat. taliter juftificati non

M

poffunt dici veré regenerati ex aqua & Spiritu

San&to , neque ita funt dealbati in fanguine agni,

!

N

Iu

!

n

ï

H

ut fint liberi à reatu rigorofe fatisfactionis, ne-

H

g l

que habent ex Sacramento tantum robur adver-

j p

ífüs peccata. a. prob. non poteft fufficienter

jip od

probari, quod gentilis eliciens actum fidei vel

m

fpei ftatim habeat habitum infufum fidei velfpei.

Ergo etiam non eft verofimile, quod juftificatus

gil

extra Sacramentum Ponitentie vel Baptifmi per

U

actum

ms i

- D. dmort Tratt. de Sacram. ingen.

1

306

III.

DISPUTATIO

! c,qU!lL- |

a&um tranfeuntem charitatis ftatim habeat aut jj5!

virtutes infufas, aut

gt a

peculiarem habitum con-

gruum Sacramento.

FUTYUL

gütret

PRonATUR Ó. Virtutes cum gratia fanci-

ficante infufze in Sacramentis mortuorum confi-

mtjs, qii

d hr

ftunt in quadam difpofitione potentiarum gene-

rali ad omnes virtutes.

Ergo etiam in Sacra-

qenjo d

pl

mentis vivorum cum gratia fanctificante concur-

rit difpofitio particularis potentiarum ad finem

y, t

particularem Sacramenti.

Int.patet, exiis, quee

ff!a 4 ,ly

docet D- Thomas de virtutibus infufis p. 3. Q.

fgogeti

'

62. a.2. C. ubi dicit: Sicut ab e[fentia anime fiuunt

t qii

ejus potentie , ita à gratia

yrpetog

fiuunt quedam perfec"t'z'one;

ad potentias anime €c.

vim f

EACl

PROoBATUR 7

Non eft verofimile, fimul

itdie;

cum. gratia fanCtificante per. peccatum deftrui

*t, lfU

omnes gratias Sacramentales in fufceptione. Sa-

h, at

cramenti Confirmationis, Ordinis, & Matrimonii

E

à Deo. conceffas.

Ergo gratie Sacramentales

tb il

prater gratiam fanctificantem & generales habi-

85 0

tus virtutum confiftunt in fpeciali habitu. feu di-

Ípofitione potentiarum, qui poffit remanere in

M

rkhnj,

peccatore, ficut remanent habitus fidei & fpei.

a. prob. ex communi fenfu fidelium, qui non

"gt i

^il fad

putant fe perpetuo excludi per unum peccatum

mortale, à gratia Confirmationis, Ordinationis,

Wüntrem

aut Conjugii, prefertim cüm hz gratie non vi-

96 Der

deantur in füo formali conceptu & effentialiter

Mïä:&uaut

importare fan&tificationem & amicitiam Dei erga

i

EJIM

hominem; licét in prima fua collatione acciden-

,

taliter dentur in fignum &arrham , & charaéteri-

gMDïx :

s fidei

Eu

fticum amici-tiæ divjnæ s ücqt -etiam habitu.

"Nf

& fpei

Wb

i n

lll

DE CAUSAL.ET EFFECT. SACRAM. $307

;

-':'

d &

fj

j

concomitanter conferuntur.

pei ab initio homini juftificato in tale ïignuni

PROBATUR 8.

Si gratie Sacramentales

n

tantum dicerent novàm intenfionem gratie fan:

m

&ificantis, aut folam ejus extenfionem refpe&ti:

m

vam ad plures gratias actuales, velilla intenfio

ii

& extenfio dicit gradus homogeneos, aut mo-

- 'C!ntewg

dum fuperadditum ; vel dicit. gradus heteroge-

imy i

neos , & modum intrinfecum? .neutrum poteft

M ii

dici.

ergo.

Min. prob. fi illa intenfio dicit gra-

dus homogeneos , vel modum füperadditum, fe-

Wil]flllis pv.", |

[/

Ed

uitur, quod quis per a&us frequentatos virtu-

lïniwfä*:

tum poffit pertingere ad &que imó magis perfe-

&am gratiam fanctificantem, quàm quz confer-

tur per Sacramenta, quod repugnat communi

vt

fenfui Ecclefie ; femper enim per opera virtuofa

,

pefqnzq i

adderetur, novus gradus grati& in genere ami-

l

i

citis cam Deo, aut novus modus extenfionis ad

]

li

uberiores gratias.

Si vero dicatur, intenfionem

Atl

vel.extenfionem illam effe intrinfecam gratic

RI

j

fan&ificanti, eo ipfo fequitur, quod in fufce-

ptione cujuslibet Sacramenti debeat prior gratia

T

fan&tificans deftrui, & nova perfectior produci,

i

prout contingit in produ&ione intenfioris calo-

i, q

ris vel lucis &c.. fed hoc videtur abfurdum, cum

t p

Sacramenta priorem gratiam non deftruant, fed

M]þ,

(

(

confervent, & perficiant, utpote non confiften-

Jofieitidl

tem inaliquo a&u aut ente effentialiter tranfeunte,

( ag

Solvuntur Objectiones.

D. Thomas tantum docet,

giin)

O5]ICITUR I.

quod gratia Sacramentalis fuperaddat gratize fan-

]

vaUatioan

u

"2[[1,

&ificanti novas gratias a&tuales; non autem do-

du

cet, quod füperadd

at novam gratiam habitua-

2

lem.

yutl

308

DISPUTATIO III.

lem. Ergo dicendum, quod in Sacramentis vi-

,im

vorum tantum conferatur novum jus morale ad

ii

qpün !

gratias actuales, vel nova relatio feu modus re-

lativus ad gratias actuales. * a. prob. D. Thomas

j t

um df

p. 3- Q. 62. a. ?. C. tantum dicit, quod gratia

Sacramentalis gratie fanctificanti füperaddat divi-

íonminy

num- auxilium.

, B

Atqui dioimum auxilium efít gratia

a&tualis. Ergo. Min. prob. D. Thomas in aliis

121

locis per divinumauxilium intelligit gratias actua-

y pead

lii

les.

erBo; a.pi 1.2. Q.d01.:3: 7. Ciaits "Qrdi

» tia dupliciter poteft intelligi: uno modo divi-

D

, num auxilium, quo nos movet ad benevolen-

dilit, Y

» dum & agendum; alio modo habituale donum

fs cofat

jns orm

» nobis divinitus inditum. — Et 1.2. Q. 109. a.6.

» C. ait: Duplex eft preparatio humanz volun-

j df

» tatis ad bonum; una que prefupponitur ad

i. Thors

» bene operandum & Deo fruendum; & talis

guledot

» preparatio voluntatis non poteft fieri fine ha-

tpür d

» bituali gretie dono, quod fit principium ope-

* il

»

ris meritorii. Alio modo poteft intelligi pre-

ttinyredic

»

paratio humane voluntatis ad confequendum

a. i

»

ipfum gratie habitualis donum... Ad hoc au-

tem non oportet prefupponere aliud donum

lp

»

habituale in anima, fed auxilium gratuitum

Linl dj

»

" Dei interius animam moventis, feuinfpirantis

"ii

» bonum propofitum. . His enim duobus modis

&tl

» indigemus auxilio divino.. Quod autem indi-

It

» geamus hocauxilio, Dei moventis, eft mani-

NT

» feftum.

Et ad 4. Hominis eft preparare ani-

» mum , fed hoc non facit fine auxilio Dei mo-

WT

"i

» Ventis. Jtem 1.2. Q. 109. a. 10. C. ait: Quan-

» doque perfeverantia fignificat habitum mentis,

t

; Eufflïm*qg eti

» & fic perfeverantia fimul cum gratia infundi-

Ü

!IEI'LQ

V

4 Fur.

t

DE CAUSAL.ET EFFECT. SACRAM. 309

D)

i

tur

D

Alio modo dicitur perfeverantia conti-

MM

, nuatio boni usque ad finem; & ad talem per-

Wm

Jl

» feverantiàm homo in gratia conftitutus non

, indiget alia habituali gratia, fed divino auxi-

al

; lio ipfum dirigente, & protegente contra ten-

lj

Q TM

, tationum impulfus.

$

Etiam Cajetanus in fuis Commentariigad

Tij

Summam D. Thom:e putat hoc loco p. 3. Q. 62.-

ngïgranm.

4.2. per auxilium divinum tantum intelligi gra-

tias aCtuales.

00 ndd

5

D. Thomas p.3. Q. 72. a. 7. C. & ad r.

tl

expreffe docet, quod etiam in Sacramento Con-

Sü'ï&nkm

firmationis conferatur gratia gratum faciens, feu

la

fan&ificans formaliter. ergo non confertur ha-

Qomaen

bitus fpecie diftin&us à gratia fanctificante.

p

4. D. Thomasin textibus PRoB. 2. addu-

texdn, (

&is expreffe docet, quod gratia Sacramentalis à

Md n

gratia gratum faciente differat, ficut fpecies à

yuwn]

genere. ergo faltem quzlibet gratia Sacramen-

ag

talis ex fuo przdicato generico eftformaliter fan-

dutege

&ificans. c. prob. in omni fpecie includitur ratio

x A

generica.

s du

REsPONDEO ad 1. n. a. ad prob. tr. Maj.

3iun gt

n. Min. ad prob. dift. .S. Thomas füb hoc termi-

, tf

'4

no, divinum auxilium, interdum intelligit gratiam

a&tualem. c. femper. n.

Nam D. Thomas in mul-

jn d

m

tis locis füb hoc termino intelligit etiam gratiam

habitualem. — Sic 1.2. Q. 109. a. 6. C. poftquam

yto,

p

egerat de gratia aétuali, & de gratia habituali,

s ao

fubjungit : Hs duobus tmodis indigemus auxilio divi-

'

.

"»0; mani

fefté oftendens, fe fub hoc termino

us Cl

d

comprehendere etiam gratiam habitualem. Si-

militer 1.2. Q. rog. a. 7. C. docet, & maculam

fj 311"?'

3

pecca-

DISPUTATIO III.

$10 .

peccati, & reatum poeng eterne reparari per

4 müdüm

auxilium divinum, quod eodem loco vocat ha-

g !

du

bituale donum ; fic enim fcribit: , Dicendum,

» quod homo nullo modo poteftrefürgere à pec-

frlis m

aminos !

» cato per fe ipfum fine auxilio gratie. Refur-

» Bere enim à peccato eft reparari hominem ad

gt g

»

, quz& peccando amifit.

Incurrit autem ho-

g. (

» mo triplex detrimentum peccando, fcilicet ma-

&['[3 m

» culam, corruptionem naturalis boni, & rea-

eriii

Thas

» tüm pomne. Maculam incurrit, in quantum

» privatur decore grati: ex deformitate peccati.

t

» Manifeftum eft autem de fingulis horum trium,

n f

» quod non poflint reparari nifi per Deum.

i, ii

» Cum enim decor gratis proveniat ex illuftra-

lt u

» tione divini luminis, non poteft talis decor

tLdit 1.

» reparari, nifi divino denuo lumine illuftrante,

tsny qu

» Unde requiritur habituale donum, quod eft

dadfnti

» gratia luminis.

Similiter & reatus ponz eeter-

gtdtunt

» n& remitti non poteft, niià Deo, & ideore-

tyttas

» quiritur auxilium gratie ad hoc, quod homo

iàdinti

» à peccato refürgat, & quantum ad habituale

Aum (i

R

donum, & quantum ad interiorem Deimotio-

COUR

»

nem

lhidem a. 9. C. ait: Homo ad re&té vi-

»

P

lao df

vendum dupliciter indiget auxilio Dei; uno

RATUK

»

modo quantum ad aliquod donum habituale,

n

lh

ut per hoc natura humana corrupta fanetur,

iaf

f

)

& etiam fanata elevetur ad operanda opera

Q

b

meritoria vite seterne.

Alio modo indiget

zW

W

V

K

auxilio gratie, ut à Deo ad agendum movea-

u

»

tur.

Quantum igitur ad primum auxilii mo-

zi

* r

dum homo in gratia exiftens non indiget alio

) C.MT

, auxilio gratize tanquam alio aliquo habitu infu-

i æm] M'T

» 105 indiget tamen auxilio gratiz fecundum al-

»Xterum

j BOD W l

T

pE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. $11

L

Wüsoz

, terum modum, ut fcilicet à Deo moveatur ad

, re&e operandum."

Eodem modo loquitur

1DW

Q

uodlib. 1. Q. 4. a. 7. C.

fümügaee

w

Ex his manifeftum eft, quod D. Thomas fub

ng;R

hocterminos auxilium divinum , promifcué modo

V lg

intelligat gratiam habitualem, modo.gratiam

IUCUHIT 1

iLl

a&ualem. .Cüm ergo terminus fitindifferens, ex

W]dO, f[mæ

fübje&ta materia & ex intentione loquentis aliun-

nj t

de certa fenfus determinanduseft. Quodautem

l, 1 g

D. Thomas in hac materia, ubi eft fermo de gra-

r

tia Sacramentali, intelligat habitum in potentiis

mhommm

anime, non folum patet ex textibus PRO. 2.

n

addu&tis, fed etiam ex iis, quz docet in 4. Sen-

W e d

tent, & in Quodlibetis.

-

p st

In 4. dift. 1. Q. r. a

. 4. qq. 5. C. fic fcribit:

hr ilin

» Dicendum, quod gratia gratum faciens eft una,

t g.

» & eft in effentia animz, ficut in fubje&to , &

zij

» ab ipfa defluunt virtutes & dona ad perficien-

Do, i

, dum potentias anime, ficut etiam potentice

y, i

5 fluunt ab effentia; & diftinguuntur ifte virtu-

od o

» tes fecundum diverfos a&us , ad quos oportet

m D

» potentias anime perfici, Similiter etiam à gra-

Üimo at

» tia illa, que eft in effentia animz, effluit ali-

» quid ad repar

andum defe&us, qui ex peccato

aio

Et hoc diverfificatur fecundum

inn i

» inciderunt.

r j

» diverfitatem defe&uum. . Sed quia hujus

modi

a noti, ficut actus, ad

Lopeià

» defe&us non funt it

j !

» quos virtutes perficiu

nt; ideo hic effe&tus ad

, reparandum defectum non habet fpeciale no-

g

n fuz cau-

gun

» men, ficut virtus, fed retinet nome

» fie, & dicitur gratia Sacramentalis, ad quam

an d

jqn

» NB. diré&t& Sacramenta ordinantur, qua qui-

ii

effe fine gratia, que refpicit

[

5 dem non poteft

4

» elfen-

512

-"DISPUTATIO IIL.

ju

(u

gt

» effentiam animz, ficut nec virtutes.

Sed ta-

» men gratia, que eft in effentia anime, non

1 (jlwd gTa

»

ag

poteft effe fine virtutibus.

Et ideo virtutibus

(fecundum perfe&am rationem virtutis) ha-

( GU

»

bent in ea connexionem.

Poteft autem effe

TTR

»

fine gratia Sacramentali; & ideo gratiz Sacra-

d

»

g, u

(

mentales connexionem non habent. Etitapa-

tet, quod gratia, quam Sacramentum NB. d-

Ql u

»

ré&é continet, differt à gratia, quz eft in vir-

g d

tutibus & donis,quamvis etiamillam gratiam per

yijn d

»

quamdam connexinonem contineant.

Eit ad 1.

s

vilitmin

Dicendum , quod gratia gratum faciens, prout

eft in effentia animz, eft una, fed fecundum

ln us

st Y

quod fluitad defe&us potentiarum tollendos, &

potentias perficiendas, multiplicatur. Ktado.

m o

»

Dicendum , quod gratia virtutum opponitur

famentr

» peccato, fecundum quod peccatum continet

[

» inordinationem a&us; fed gratia Sacramenta-

mume ]i

» lis opponitur ei, fecundum quod vulnerat na-

t Dien

» turale bonum potentiarum. —Et ad. 3. Dicen-

z d

»

dum, quod receffus à peccato, proutopponi-

T

tur virtuti, eft acceffus ad perfe&tionem vir-

ao

tutis, pertinet ad eandem gratiam; nonautem

»

TT

receffus à peccato, fecundum quod vulnerat

i*äentatione

naturam; quia requirit fpecialem: medicinam,

»

Cüm

Er vjf

ficut in morbo corporali etiam patet."

"'"f" if

S. Thomas hoc loco ad fanandos defe&tus poten-

Rn h

tiarum requirat gratiam Sacramentalem, eamque

Tttto

referat ad virtutem fed innomina

iam. ac propter-

1

ea afferat ,

quod gratic Sacramentales intet fe

"mf

Vs

non habeant connexionem, & quod fluant à

g

gratia fanGtificante, ficut potentie ab effentia

Agn

tf

animz, & quod dire&e ille perfe&tiones poten-

tiarum

Sied.

"

l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 313

Ts &

tiarum refpiciantur à Sacramentis, manifeftum

u

u

l

eft, quod gratie Sacramentales realiter diftin-

b

guantur à gratia fan&tificante, & quod à Sacra-

M

mentis tantum refpiciatur indiretià, tanquam ali-

PM t

quod. connexum cum iftis effectibus Sacramentali-

l] hr

bus, nempe tanquam aliquod prefuppofitum &

ii

fons, undeeliciantur, & fluant, licét femelpro-

Eu

l

du&e& confervari poflint fine fuo principio , unde

, Qd

w

eliciuntur, & fluunt, ficut contingit in virtute

Loytig

fidei & fpei, quz ab initio pro fuo principio ha-

I i

bent charitatem & gratiam fan&üficantem, licet

d

fine illis conferventur in peccatore.

à

Wil

Eadem mens D. Thome, quod effectus Sa-

Yratinl

cramentorum INB. directé fit aliquis habitus per-

pl J

fe&ivus potentiarum animee colligitur etiam ex

Ut s

fineSacramentorum, quem affignat, utpote con-

Atum Qu

fiftente inhoc, ut fanentur, & perficiantur po-

t V

tentiz anima. In 4.dift. ?. Q. 1. a. 1. qq. 1. C.

Va

fic habet: , Dicendum, quod quandocunque ad

hst

d

» perfe&ionem alicujus rei oportet aliquid appo-

m

nere ultra id, quod requirit ordo illius naturz

ii

»

fecundum fe confiderate, hoc accidit ad fer-

d

»

viendum alicui defe&ui illiusrei; ficutquando

&d fuftentationem corporis non fufficit cibum

gqui t

ia

»

miniftrare, nifi addantur aliqua digeftiva, fi-

y

»

gnum eft defe&us in virtute digerente. Ex

mpatet

ordine autem humanz nature- nihil requiritur

"

d

»

gt

»

ad ejus perfectionem fpiritualem, nifi Deusin-

»

fluens, & gratia, & virtutes influxe. Unde

yim, tf

qatiei"

»

cum alique res corporales adhibentur ad homi-

nis fan&ificationem, ex quibus fecundum or-

,&quo..'v

ii t*

» dinem naturz fan&ificatio hominis non depen-

» det, fignum eft, quod hoc fit ad ferviendum

3

,alicui

314

DISPUOTATIO.TÉE

jun

, alicui defe&ui ipfius.

r

Et ideo, cümhocinve-

j

» hiatur in omnibus Sacramentis , omnia Sacra:

» menta in remedium alic

figdum,

ujus fpiritualis defg&us

d m

» inftituta funt.

apone

Et ad 2. ,Dicendum, quod defe&us'äïri-

ag

» tualis dupliciter contingit, ficut & corporalis:

Bu

» uno modo ex pofitione contrarii, ficut quan-

qoi a

» do corpus eft egrum, & quando in anima eft

vigiznt

» peccatum. — Alio modo ex fübtra&ione ejus,

» quod ad perfectionem neceffarium erat vel cor-

guia

tisin

» poris vel animz; ficut quando corpus eft de-

» bile, & quando fpiritus eft debilis ad exequen-

:

1; gmäfm )

n

» da fpiritualia. — Remedia ergo, quz dantur

ipi

» Contra primum defectum, aliquid realiter tol-

» lunt, & ideo purpationis rationem habent.

2,qep

trnant

» Remedia autem, quz fünt contra defectum fe-

zintadtol

» cundum, non tollunt aliquid fecundum rem,

ao d

» fed folum adjiciunt aliquid ad perfe&ionem;

&na of

» & ideo talia remedia non dicuntur purgare, fed

» perficere, Et heceadem fünt, que Magifter

ts hd

ttte u

» dicit, nos gratia & virtute fulcire, in quan-

» tum perfe&tiva fünt. -

"t qui

&pnm

Et qq. 3. C. , Dicendum, quod duþlex eft

» pona peccati.

Qusdam quz pro peccato in-

um

'tlibn ;

» fligitur, ficutpona inferni, & flagella, qui-

, bus à Deo temporaliter punimur.

Quazdám

etradtol

iif

» ex ipfo peccato confequens immediaté, & per

» confequens ad.peccatum ordinans, ficut eft

"ii

» debilitatio nature ad refiftendum peccato &

I

, hujusmodi.

Contra primam peenam non datur

Fal

» Sacramentum dire&té : fed contra fecundam pe-

"U

» nam datur dire&é aliquod Sacramentum.

n

ld

W

lm

Et

Ut i difp

D

DE CAUSAL.ET EFFECT. SACRAM. $15

! Uïmhocp

Et ad 1. ubi objicitur, quod gratia non op-

i'm&'

ponitur penz, fed culpz; S.'T'homasrefpondet:

Hsj

:

»

-Dicendum, quod penz, contra quas dictum

»

eft Sacramentum ordinari, etiam ad gratiam

DL

»

contrarietatem habent, quia ex fübtractione

(

&m "1

»

contingunt, & in contrarium gratiz ordinant.

mmg W 1

Et ad 2. ,Sicut eft in medicina corporali,

ia

»

quod curato morbo adhuc remanent aliquze

»

t

reliqui&e morbi ex morbo caufate, contra quas

Tufie

»

oportet fpecialia medicamenta dari; ita etiam

»

eft in medicina fpirituali, & propter hoc con-

"rdi

m

»

tra predi&tas peenas oportet efTe aliqua Sacra-

Y

u

j

&

)»

menta.

Et qq.4. ad 1. , Dicendum, quod illa Sacra-

gdvdte t

f b

»

menta, que& gratiam in fufcipientepraeexigunt,

r

»

non ordinantur directé contra culpam, quia

[bl

non funt ad tollendum contrarium, fedad füp-

»

plendum defectum.

,

ln

Hzc omnia oftendunt, quod juxta S. Tho

hum

Mu

mam defectus habitualis in potentiis animz de-

beat virtute Sacramentorum tolli per aliquid

Aiy, u

contrarium, quod haud dubié eft aliquid habi-

tuale; gratia enim tranfiens feu actualis non tollit

r i

defettum feu carentiam ac negationem habitualem.

" o pewt,

l

Idem ibidem a.2. qq. r. C. ait: , Sacramenta

, i

, Ordinantur ad tollendum contrarium, & ad fup-

anr. Vi

Secundum remedium

» plendum defectum. --

gmelit,

» prebent füupplendo, quod deficit, & ea que

inius, J

» perfe&ionis fünt effectiva (efficiendo). Eft

yun

» autem duplex perfectio.

Unaformead actum,

gpananus

» & hanc perfectionem facit ordo quantum ad

» executionem bonorum; quia reddit hominem

jlb

us

» idoneum ad difpenfationem Sacrorum; fed

»quan-

DISPUTATIO III.

316

dl

dici

» quantum ad perpeffionem difficilium, facit di-

» &am perfedionem confirmatio , que hominem

gun

jup

» fortem reddit."

Atqui fieri idoneum reddi for-

K

r

rigr t

iem, non dicit tantum affiftentiam gratic a&tua-

lis; quia per gratiam actualem etiam inidoneus

i fumlwü

p

& debilis poteft bene operari, fed dicit difpofi-

tionem habitualem potentiarum.

Áih

ZÁd 2. c.a. n.c. Oftenfum enim eft, Cajeta-

r

num erraffe, dum pratendit, per terminum au-

t

xilii divini tantüm intelligendam effe gratiam

i, m

actualem.

mui gt

A 3. dift, Docet, quód gratia fan&ificans

fegtn

in Sacramento Confirmationis conferatur per ac-

min p

cidens & indire&té. c.

per fe ac directé. n.

brpirr

REesPoNDEO 2. dift. Docet, quód gratia

dem g

caufaliter fanctificans , feu caufaliter gratum fa-

ia

ciens conferatur in Confirmatione. c.

formali-

d o

ter fan&ificans feu formaliter gratum faciens.

bey

fübd. indire&é, c.

directé. n.

indire&té datur

Yi

gratia fanCtificans ; quia dum directé intenditur

miny

virtus feu perfeGtio ftabilis , connaturaliter per

um ef

modum caufe ac medii debet poni vel actuari

gratia fanctificans ad ponendum talem effe&tum.

il

Vrmilt

NNam quod primam refponfionem attinet, docet

D. Thomas, quód Confirmatio in fübjecto ex-

fägenen'cum

iftente in peccato mortali, fi nefciat fe effe in

äzs.»oxnzo

peccato, & aliàs fit rité difpofitus, conferat et-

j

hu

?l

hY

in

iam primam gratiam.

Quoad alteram veró re-

d

fponfionem, fenfum hunc defummo ex ipfis ver-

"ii

bis S. Thome, dum hoc loco c. dicit: JDatio

Spiritis non eft nifi cum gratia gratum faciente.

Ergo

qu

TIà

i

-

juxta S.Thomam ífolüm confertur concomitan-

ter, & indire&té, ita ut hóc donó concomitante

"tg

fublató

xlüfm fW.ïm

I

DE CAUSAR, ET EFFECT. SACRAM. 8317

U]W, l

ul

htl

fublató adhuc in peccatore poffit manere effectus

Sacramenti primarius, per fe, ac directé intentus.

Ht v

Hinc l.c. ad 1. docet: Gratia gratum faciens non fo-

lian datur ad remijfionem culpe , fed etiam ad augmen-

t

tum €2 firmitatem juftitie.

Et fic confertur in boc Sa-

Higg

cramento.

Z4d 4. dift. . S. Thomas docet, quód gratia

t d (

Sacramentalis differat à gratia gratum faciente üt

Ti

fpecies àgenere fummendo nomen gratie gratum

D

facientis, prout abftrahit à gratia caufaliter vel

formaliter gratum faciente. c.

prout dicit for-

du

maliter gratum facientem. n.

Quód enim D.

tht

"Dhomas in gratia Sacramentali includat rationem

NY

genericam gratie gratum facientis, verum eft ;

( giln

quód autem gratia Sacramentalis quoad fuam ra-

r

tionem fpecificam dicat gratiam formaliter gra-

t C f

tum facientem, hoc non dicit. Imó potiüs dicit

[rud:

oppofitum, dum Sacramenti effe&tum direttum po-

Bd

nit perfectionem potentiarum, & tantüm indire-

pb od

&é per modum prarequifiti medii, ac caufz ad

d

fuum proprium effe&tum obtinendum dicit à gra-

r ü

tia Sacramentali poni gratiam gratum facientem,

11245

quale prerequifitum utique non conftituit pra-

st

dicatum genericum effectus, ad quem prarequi-

jb

ritur.

RESPONDEO 2.

Etiam transmiffo , quód

tgcat ibl

js, a

D. Thomas in füa Summa doceret, gratiam Sa-

du V

cramentalem perfectivam potentiarum ex fuo

n*

predicato generico pro priori figno rationis di-

cere gratiam formaliter fanctificantem, ea füppo-

fitio non tolleret veritatem noftre Conclufionis,

nj

quód gratia Sacramentalis fpectata quoad fuam:

rationem fpecificam ac fimpliciter dicat habitum

jj a*

diftin-

j

DISPUTATIO 1IIt.

yul

318

ï

&t

[

diftin&um à gratia tantüm formaliter fanctifican-

j!l

a

te, ficut anima rationalis diftinguitur ab anima

JaseoN

tantüm fenfitiva, vel ab anima tantüm vegetati-

ajir at

va. Inhoc foloautem differret forté à noftra re-

aecdom

fponfione füperius data, quód effe&tus Sacramenti

a jj

etiam perfeveret in peccatoribus, ficut perfeve-

rat habitus fidei & fpei, licét in fieri dependeant

& p

à gratia fanctificante.

guiJt,

Dixr: forte; quia D. Thomas forté refpon-

d d

deret, manere quidem in peccatoribus effectum

f

Sacramentalem direiié intentum , nempe ratio-

m t

nem perfecivam potentiarum , quamvis non

Hisii

tigisdr

maneat effectus Sacramentalis quoad rationem

iaf

gratum facientis formalem , ficut in remiffione

vl prodi

qualitatum v.gr. caloris, lucis &c. gradus füpe-

m o

rior perit, remanente gradu inferiore, quod fit

per fucceffionem graduum fpecie diftinctorum.

aqid.

ul Thomæ

Itaque forté diceret, ita fieri in effe&tu Sacramen-

dchbe

tali, ubi per peccatum mortale deftruitur ratio

dewmn

generica fuperior gratum facientis.

a (ne

"^Osgprcrrum 2. Omnis gratia Sacramenta-

r ]u

lis reddit hominem formaliter acceptum Deo.

2

At non redderet homniem formaliter acceptüm

" nj

Deo , fi confifteret in habitu perfectivo poten-

Tij

tiarum diftin&o à gratia formaliter fan&ificante.

LT

ergo.

Maj. patet ;; omnis gratia Sacramentalis

Pürqgy

eft quzdam collatio Spiritus S.

At omnis col-

l d

latio Spiritüs S. reddit hominem formaliter acce-

Qd

ptum Deo. ergo.

2. Fruftranei funt ifti ha-

nl

"

n

bitus perfe&tivi potentiarum. — Érgo effectus Sa-

Sitile

cramentorum confiftit in fola gratia fanCtificante.

[

i

d

Q

t

4ini. patet. — Sola gratia üt extenfa & ordinata

TT

per

Il

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 319

ümwz

per Sacramentum ad gratias actuales fufficienter

DM

dirigit ad fanctificanda opera humana. . ergo.

"t s

REsPONDEO ad 1. dift. Reddit hominem

'.Müü[bzf

formaliter acceptum Deo indirettt in fubje&to, in

fe&üsSammg

quo necdum reperitur gratia fanCtificans. tr. in

homine jam jufticato. fübd. redditacceptum Deo

! flïllïpem

"]

Kdogi

"

in actu primo. c.

in actu fecundo. n.

In actu

primo gratia Sacramentalis reddit hominem ac-

ceptum Deo, in quantum ad füum effe&um 4i-

M

hd

retié intentum non poteft pervenire, nifi detur,

vel producatur gratia fanctificans, utpote caufa

Wj n

t j

connaturalis talium effectuum Sacramentalium ;

ficut fi quis dire&té intendat calefactionem fui cu-

W

1 tl

biculi neceffarió, debet indirecté vel prefuppo-

nere vel producere ignem applicatione idonea

i. pb

applicandum in ordine ad producendum hunc ef-

i i

]ta re-

t dndon

fe&tum, qui eft calefactatio cubiculi.

fpondet S. 'Thomas in 4. dift. 7. qu.2. a.9.. qq. z,

fl

ad 1. ubi fic habet: Dicendum, quód Confirmatio or-

2"

j

früit n

;

dinatur contra penam , que e[t ex culpa caufata , -& ad

l

culpam inclinans (nempe contra debilitationem na;

r

turz, quz eft poena peccati originalis & actualis)

& ideo ex confequenti (indire&té) babet repugnantiam

ial

ad gratiam , & propter boc contra ipfam oportet , quód

vlttt

gratiagratum faciens detur.

Et ideo fi invenit aliquam

U

culpam , que fidtum mon. faciat , delet illam , quamvis

jer at

VINACU

non principaliter contra culpam ordinetur.

Z4d 2. r.a. ad par. dift. |Gratia fanctificans

, A

fic extenfa fufficit modo prsternaturali, & quafi

st

violento. c. connaturali modo. n.

Si enim in

g t

potentiis nulla darctur difpofitio feu. inclinatio.

lp

per Sacramenta caufata ad bona opera, ifta bona

gratiafaüüï

opera deberent obtineri per meras gratias contra

;ænfa *

incli-

DISPUTATIO

III.

"

320

g s

inclinationem potentiarum. Sed hic modus ope-

ais

randi eft preternaturalis, & quafi violentus, à

quo modo prima caufa abhorret tam in ordine

od

inrfo m

nature, quàm in ordine gratisz.

s üretia

Os]JrcerTUR 3. Textus PP. fufficienter fol-

vuntur, fi dicatur, Spiritum S. feu gratiam fan-

gantorun.

Gificantem per Sacramenta aquirere variam de-

fs t

terminationem ad augendas has vel illas virtutes

& efiur

infufas, ordinatas ad finem cujuslibet Sacramen-

li, nbl

ti. Ergo non eft neceffe, ut fingantur novi ha-

sdiauti

bitus perfectivi potentiarum.

luint

2

Gratia Sacramentàlis & gratia fanGtificans

fe mutuó intendunt. Ergo non differunt fpecie.

ï:perdifpoü

Zni. patet; quó májoreftin homine gratia fan&i-

has (

ficans,eo majorem gratiam facramentalemrecipit.

errtütet i

3.

Virtutes infufe in baptismo vel in Sa-

ün li

cramento poenitentiz fufficienter perficiunt po-

dpitet

tentias ad bene operandum. Ergo in Sacramen-

iif aj

tis non eft neceffe conferri habitum perfectivum

dlmumen

potentiarum fpecie diftinttum à gratia fan&ifi-

cante.

&il

tiaifo;

RESPONDEO. tr. a. d.c.

Si habitus per-

fe&ivi potentiarum funt diftin&i à virtutibus

tüprdte

i ilel

infufis ad finem ^ Sacramenti congruis , au-

Qis & radicatis. c.

fecus. n

Dico enim',

n hi

quóod virtutes infufe juxta me non folüm tri-

Bl i

dl

buant /mmpliciter pe[ffe ad operandum fupernatu-

raliter, fed quód etiam tribuant facil? po[fe in or-

(^r : ch "ade[

dine ad finem cujuslibet Sacramenti, ita tamen,

f

Ed

ut in diverfis Sacramentis longé major tribuatur

ejusmodi perfe&tio potentiarum. Hinc virtutes

m

infufe, licét quoad /ünpliciter poffe fint effe&tus

Wi (

gratiz fanctificantis neceffarius , non tamen funt

effe&tus

"g "

hi s

"

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 321

lhcmdm

effe&us neceffarius gratie fanctificantis quoad

Nith

formalitatem, qua tribuunt facilé po[Je , fed eate-

"t

nüs funt effectus Sacramentorum diretté intentus,

in diverfo tamen gradu, & in divería perfectione

) [llüüææ

juxta diverfitatem & efficaciam diverforum Sa-

Bo n

cramentorum.

It vj

4d2. tr.a. n.c. Quia etiam caufa &quivo-

Ti t

ca & effe&tus fe mutuó intendunt, v.gr. lux &

lm

color, videlicét quoad virtutem operativam , &

POf D

tamen differunt fpecie.

Sicquo eftlucidior dies,

eo eft calidior, & viciffim ; fit enim ea intenfio

tsf

indiretté per difpofitionem fubjecti, & caufi com-

lml

munis.

u

Zd 3. n.a. Quia inbaptifmo tangüm confe-

bt

pim w d

runtur virtutes infufe in gradu valde remiffo &

generaliter ; fed in Sacramentis fingulis. confe-

r efr

ii

runtur in gradu excellenti & particulariter in or-

dine ad finem cujusvis Sacramenti.

Itaque in

ha r

omnibus Sacramentis conferuntur quidam virtu-

uegmfmä

tes infufz, in baptismo generales & omnes, fed

ingradu remiffo ; in aliis Sacramentis determi-

db

vt

nate, &in gradu excellenti: & he virtutes in-

fufz funt ipfe ille habitus perfeCtivus potentia-

a

rum, de quo loquimur; ac confequenter ficut

; J

virtutes ejusmodi infufze differunt fpecie à gratia

gmli

tantüm formaliter fanéctificante , ita etiam diffe-

hn d

runt fpecie ab eadem gratia fanctificante ipfi ha-

aj

bitus & effectus Sacramentorum, perfe&divi po-

tentiarum.

52, D

d

Sr qQuxRas: An ille habitus Sacramentá-

g m

lis reperiatur in folis potentiis internis animz5

n

an veró etiam in potentiis organicis internis, v

X

"od

D.4mort Tra&t. deSacram. in gen.

gr'

922

'DIDS P UAX L'O LIL

j gitb

gr. in phantafia, vel in

poþentia irgfcibili ac con-

j

cupifcibili animali ? :

forxt

RESPONDEO.

Per fe effe&tum Sacramen-

gt r

talem tantüm pertinere ad potentiasinternas ani-

pl

m:; per accidens veró non raró eum effectum

ia

pertingere etiam ad potentias animales, in quan-

gnp

]

tum efficacia gratie interne reddit potentias in-

i n

ternas animz magis aCtivas ad regendos fpiritus

du d

vitales , quibus mediantibus regit potentias ani-

males & totum microcosmum humanum, ita ut

/f/k)ï(l, W

n

,

per eorundem fpirituum dire&tionem, fubtractio-

'(l

^

TAU

u

nem, vel auctionem, potentiz animales hebeten-

V:

;Tilb

l

(I.'mf

tur, vel gä)nfortentur , vel moderentur.

ipnd:

m a

QUJ/ESTIO . 1IE

AU

m gium

ucnam Sacramenta imprimant chara&terem ?

EUMUT

E quid fit ille cbara&ter ?

T

vca df

OTANDUM I.

Per nomen chara&teris anti-

TU

quis temporibus intellectum fuiffe frgnum mi-

zenee|

litare, quo milites Romani fignabantur eo fine,

trijnome

ut defertores poffent difcerni, ac retrahi, & viri

n

militares poffent difcerni à fraudulentis homini-

My

bus , qui fe fingebant milites Romanos , ficque

il f

varias preftationes extorquebant.

Signum illud

Agln, (

confiftebat aliquando in ftigmate manibus vel

brachiis inufto vel impreffo cum expreflione no-

Liü*waaquid

Ut

minis Imperatoris, cui ferviebant; aliquando ve-

ró in geftatione nummi plumbei collo appenfi,

l

A

cui erat impreffa effigies & nomen Imperatoris.

tius de

tl

De hoc genere characterum fcribit Vege

Wtl

fignan-

lil

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 323

Em

[

fignandis militibus c.8. & P. Ruinart ina&is fin-

ceris Martyrum.

NOoTANDUM 2.

n l

Ex ufu Ecclefiaftico pef

€[Kïäigrm

nomen chara&eris intelligi fignum quoddam fpi-

d

rituale & indelebile, in Sacramento baptismi,

ïmïül)&[

confirmauonis , & ordinis impreffum , unde ea

iterari non poflint.

Ita enim accipitur hoc no-

b

1 eg(?lïdüï [

men in Concilio Tridentino Seff. 7. can. 9. ubi

BO

dicitur: Si quis dixerit, in tribus Sacramentis, Baptis-

It j

to fcilicet , Confarmatione & Ordine , non imprimi cba-

M fllbm'n

vatterem in anima ,. boc ef? , fignum quoddam jpirituale

iil

&2 indelebile , unde ea iterari non po[Junt, anatbema fit.

N

Eugenius IV. in Armenorum inftru&ione afferit,

Nam $. quinto fic fcri-

hoc fignum effe in anima.

bit: Jnter Sacramenta tria funt, Baptismus, Confirma-

[l

tio & Ordo, que cbaratterem, id ef?, fpirituale quoddam

ia

fignum , & à ceteris diftinttivum imprimunt in anima

indelebile.

Unde in eadem per[ona non iterantur.

f

NoTANDUM 3. *De natura hujus characte-

ris varias effe fententias.

Prima eft Durandi, qui

"virtst]

in 4. dift. 4. qu. r. n. 11. docet, characterem fa-

;rcfui[ïe h

cramentalem effe tantüm relationem rationis, vel

W d

denominationem extrinfecam, qua aliquis ratione

LT

j

fufcepti Sacramenti dicitur deputatus ad certum

T

j

ftatum vel munus , humana poteftate inamifibile

& initerabile.

(loneno,

Scorus in 4. dift. 6. Qu. 10.

g.

fatetur quidem , chara&terem effe aliquid reale,

fed tantüm aliquid relativum , non autem aliquid

;.uate f

Jer-

n

abfolutum , nempe qualitatem abfolutam.

[

tia fententia communis Theologorum vult, cla-

du

ra&terem effe aliquid abfolutum , nempe qualita-

tem abfolutam. Sed hi ipfi authores non con-

gl

iab

veniunt inter fe circa proprietates hujus qualita-

2

tis.

324

DISPUTATIO IlIi.

tis.

g

;

Aliqui dicunt, quód ifta qualitas abfoluta

fit tantüm fignum, quo baptizatus difcernatur à

non baptizato , confirmatus à non confirmato,

sf eXt

ordinatus à non ordinato.

Alii veró attribuunt

huic qualitati etiam proprietates aGivas, ita ut

& g

gt

fit prinéipium produ&ivum gratie fanGificantis,

vel aliarum perfectionum & donorum.:.

Quarta

r adul.

fententia eft Philofophorum Neotericorum, qui,

yn g

cüm nullas admittunt qualitates abfolutas , do-

k

cent, characterem confiftere in certa modifica-

[ pü)fämw

tione animee.

wiindit

a, a

DICUO-.

Non eft de fide, characterem

i d

effe aliquid reale in anima, diftin&tum àrelatione

a babet

rationis.

& &t

PROBATUR. R/atione & authoritate Vas-

ipl, nl

quezii, qui fcribenis in Part. III. fummse D. Tho-

y fntent

sb r

mee difp. 134. qu.63. c. 2. fic fcribit: , Quamvis

» Scholaftici omnes cofitra h&reticos uno ore

Viair

» pronuntient, aliqua Sacramenta imprimere cha-

tf

»

racterem in anima, variant tamen in affignanda

iil (

»

illius natura.

Nonnulli exiftimant , characte-

a abf

»

rem non effe qualitatem aliquam realem anima&

hr (

»

impreffam, neque relationem fecundüm rem,

......

fed relationem folüm rationis ex inftitutione

TAR

»

"hf

»

divina, per quam homo defignatur ad facras

functiones.

v ]

»

Quemadmodüm in pecunia nulla

1 v

»

realis qualitas abfoluta , aut relatio ex natura

L

»

rci eft, per quam conftituatur in natura pretii,

1 F&c [

»

fed folüm eft relatio rationis ex inftitutione

»

regis.

'EXIUMhL [w

Ita ex profeffo docet Durandus , à qua

I g

]

»)

fententia non longé abeft Scotus in 4. dift. 6.

dl

]

» Q.10. ubi poftquam in $. contra illud, laté im-

d

&

» PUgna-

lll

DE CAUSAL. ET EF'FEFT. SACRAM, 325

M

i

» pugnavit fententiam, que affirmat, chara&te-

T

»

"m] Q

U

rem effe qualitatem: abfolutam, tandem con-

»

cludit; characterem tantum effe quemdam re-

d«

»

n

DN

fpe&tum extrinfecus advenientem ipfi animz,

)»

effe&tum proximé à. Deo in adminiftratione

d

Sacramenti.

Wg. |

»

Fateor, Scotum in z. dift. 45.

»

Q. 1. ad ult. argum. primo afpe&u tria relatio-

dl

»

num genera agnofcere, & reale intrinfecum,

"df

»

& reale extrinfecum, & rationis.

Verum be-

QUE 0j

»

nigne poffemus ipfum interpretari, ut relatio-

»

nem realem extrinfecam folum ef(Te dixerit fun-

h nin

»

damentum, feu formam realem, à qua intelle-

L vt

»

&us rem aliquam relatione denominat, cumin

»

fenihil habeat relationis, at veró ipfa denomi-

»

natio , &, üt ajunt, relatio actualis, nihil fit

du

»

infeipfa, nifi per rationem.

Scotus igitur in

[ ltge )

»

eadem fententia videtur cum Durando effe;

"ts Q

»

cüm de charactere loquitur, quatenus afferit,

r i

»

non.fatis efficaciter probari ,, characterem effe qua-

litatem abfolutam.

nipret

»

Nam poftea in ea Quz-

aendi

»

ftione $. ad Qwejlienem. defendit, etiam effe

fit,

iv

qualitatem abfolutam.

Convenire cum Du-

»

rando videtur Guilielmus Parifienfis in tr. de

at

a i

»

Baptifmo. c. 1. ubi characterem comparat con-

»

fecrationi Ecclefie , quam conftat effe relatio-

"Ls

]

guaïur [

»

nem rationis.

Mihi vero probatur opppfita

»

fententia, videlicet characterem effe qualita-

gb

;elrod

»

tem abfolutam in anima, & ab anima diftin-

»

&am.

Hanc opinionem tradiderunt ceteri

yin d

ja

»

Scholaftici.

Ita vero hanc opinionem Recen-

tiores 'Theologi ample&untur, ut exiftiment

juni

plane ab Ecclefia definitam , & fententiam Du-

gb

?

randi effe damnatam. Verum rationes (ho-

WWIW-

As

» um

$26

DISPUTATIO

I1I.

wm-umabi

»

rum Theologorum) me quidem judice non

mmaüf r

probant, opinionem Durandi damnatam effe.

gt

uocirca Dominicus Sotus in 4. dift. 4. a. 2

" Pm ab

n.9. bec, poftquam memoravit fententiam Du-

randi, non folum non damnat illam, fed in-

[ Iyvo

m

quit, eam fententiam non videri fibi multum

»

alienam à veritate adhibito quodam moderami- ;

n

nel

Quin imo eo adhibito eam probare vide-

us SWM

»

tur, eo quod non fint multiplicandz res fine ;

imporat,

neceffitate

Moderamen autem eft, ut con-

'HdIWMW

cedat chara&terem effé qualitatem fecund:e fpe-

Mnricus

ciei, non diftinctam ab effentia anim: fecun-

j d

dum rem, fed ratione folum

egt ob

Ex quibus non

obfcuré colligitur, Sotum exiftimaffe proba- :

Dcony

»

bilem fententiam Durandi, quatenus dicit, cha-

Q00, Q

»

racterem eíle rélationem rationis, quamvis

du

^ fimul etiam dicat, effe in fecunda fpecie quali-

Con

(oxdl

? tatis non diftin&a à fubftantia ipfa. --

p

? ftat igitur, leviter notari fententiam Durandi,

at

? &Scoti, temeritatis, quod dixerit, characte-

W

? rem effe relationem rationis feu extrinfecam.

? Exiftimo tamen probabiliorem fententiam po-

türdo i

? fteriorem

Ita Vasquez

Vrptr

ss T

DICO II

Probabilius eft, in Baptifmo,

m teini

Confirmatione, & Ordine, imprimi characterem

realem.

L),?

Àol

L

PRoBATUR

Probabilius eft

textus Pa-

LR

trum & SS. Pontificum , & Conciliorum non effe

Ti j!

PT

?

uniformiter intelligendos in fenfu tantum meta-

phorico, aut in fenfu valde improprio.

Ergo

W nïpl E[

etiam probabilius eft, imprimi characterem rea-

wwan

lem.

c.prob. textus PP. & SS. Pontificum, &

Con-

V g,

Il

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. $27

i jl

Conciliorum abfoluté:non poffunt verificari, nifi

F

aut fumantur in fenfu metaphorico uniformiter,

dl

aut nifi fumantur in fenfu valdé improprio.

er-

Vr

ht

go. a. prob. ab inductione textuum.

ln t

1

L IsNocEwTIUs IIL relatus in c. Majo-

tll

n

ves. de Baptifino. in Epift. ad Archiep. Arclat. feri-

bit: , Quaritur, utrum dormientibus & amenti-

um

lts

bus Sàcramenti faltem chara&ter in baptifmate

Irif

& f

»

»

imprimatur, ut excitati à fomno, vel ab :gri-

14 d

tudine liberati non fint denuo baptizandi? --

»

mfecundæi,

^"^'unc chara&erem Sacramentalis imprimit ope-

^üne n

ratio, cüm obicem voluntatis contrarie non

u

invenit obfiftentem.

ldv

IL Evcrxrivs IV. relatus NoT. 2. ex:

ii

preffe docet, characterem effe fignum j)iritualg

li, qe

indelebile in. anima. imprejjum.

relatum

ii

I

CoNciLIUM. TRIDENT.

n Dun

NoT.2. pariter docet, imprimi characterem in

anima, eumque effe fignum fpirituale ac indele-

i, d

fnert

bile; idque effe caufam, cur baptifmus, confirf

matio, & ordo iterari non poffit.:

vintelit

IV. . Scriptura charaéterem affignat tanquam

proprium opus Dei, quod non convenit

figno

& exinde refultantifigno rationis. ergo.

j ul

externo,

j Qu

a. prob. Apoftolus 2. Cori

nth. 1. dicit: Qui confrr-

mat mos vobiscum in Chrifto ,

& qui unxit nos Deus,

qui & fignavvit nos ,

& dedit pignus

Spiritus in. cordi-

vdi, u

bus nofiris.

Et ad Ephef. i.

ÍIn quo credentes. fignati

gcont

eflis Spiritu promi[Jonis .

antto, qui éft pignus bere-

if £t

ditatis noftra.

Et c. 4-

Nolite contriftare ! Spiritum

p

Santtum Dei , in quo fig

nati eftis in diem redemptionis.

j charzfï.f

V. CrmirLus JrRosor. Praefat. in Ca:

tecb.

MUU

X4

358

DISPUTATIO Itr.

tech. n. 16. dicit: " Magnum fane eft propofitum

ffd KW J

» hocbaptifma , captivitatis liberatio, peccato-

gn]l][[lt

»

9

rum remiffio, mors peccati, animce regenera-

?

)

tio, veftimentum candidum, fignaculum fan-

ijmeyos *

»

&um & indelebile.

Et Catech. 3. n. 2. Per fin-

fiferom

»

as

ceram fidem anime vafa ad fufceptionem S.

»

E-]

Spiritus preparate.

Et n. 3. Singulari cau.

fibusi

D

»

of |

tione ad illud opus (baptifmi) accedite, Spi-

»

ritus S. animas veftras obfignaturuseft. — Erm.4.

,l

Uti corpus aqua mundat, ita animam obfignat

p

»

Spiritus , ut cor afperfi per Spiritum acceda-

fajinit

»

mus ad Deum. -- Neque enim, fi quis etiam

sl v

»

virtutum operibus inftru&us fignaculum per

aol |

j atài

aquam non recipiat, ille coelorum regnum in-

greffurus eft. — Ez Catechefi . n. 3. Ut i, qui

mnur!

»

milites confcripturi funt, corpora explorant,

a m

»

ita Dominus dele&um faciens animarum vo-

a lg

luntates inquirit; & fi quis hypocrifin abditam

trprtri

»

gerit, hunc veluti ad veram militiam ineptum

Mu pee

»

rejicit. Si vero dignum deprehenderit, huic

iif

promptiffimé confertgratiam. Non datSancta

imuln

canibus, fed ubi probam confcientiam videt,

UI

»

ilic falutare & admirabile figillum confert,

A

»

quod contremifcunt demones, & agnofcunt

A n

Angeli His ergo, qui fpirituale illud & falu-

»

NLT

tare figillum fufcipiunt, opus eft, ut proprium

u

»

quoque ftudium adhibeant.

FEt Catech. 1. m.29.

»

Arrhabonem Spiritus San&ti aquirite per fidem;

Wus ii

»

agj

T

accedite ad myfticum fignaculum, ut ab Hero

Ril

» favorabiliter agnofci poffitis.

Et Catech. 16.

lUlIIUS. Wm

» ". 24. Spiritus Sané&us ad hodiernam usque

i

» diem in baptifmate animas obfignat. . Et Catecb.

» 3: ^ 12. Defcendis in aquam ferens peccata,

i

MSMD Ugü S]

»fed

lt

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 329

Ileeitp

M

fed gratiz invocatio animam obfignans non te

10] M

» permittit à dracone abforberi.

! WI&E&

VI.

S. BaAsrLivs in Orat. r3. qua Cate-

L

chumenos ad Baptifmum inftruit,

fic habet :

M Md

M

, lefferam Duces fuis militibus dant

ut amici

V

fac1fïus fe nofcentes exhortentur, &ü cum ho-

) ii

ihbus mifceantur, facilius difcerni ac feparari

I

5 pofï' int.

uod fi forté commilitonum fepara-

d.

»

tio fiat, nemo te noverit, quarumne partium,

Q )f

»

noftrarum an hoftilium fi

nifi myfticis fignis

PW

TT

»

familiaritatém praferas, nifi fignatum fitfuper

lQU r

te lumen vultus Domini

Nifi characterem in

! Wm

te agnofcat Angelus, quomodo pro te pugna-

LE

»

bit, aut ab inimicis vindicabit? nifi agnoverit

Mi

»

fignaculum ? Quomodo, inquam, dices, Dei

*Jp(]j" jpl n

»

fum, figna non oftendens? Anignoras, quem-

f at

admodum fignatas domos in /Egypto extermi-

Uf

»

natos praterierint? in non fignatis vero pri-

t

mogenita peremerit? thefaurusnonobfignatus

ieiet ]

»

furibus facilé patebit.

Ovis item absque nota

t

»

infidiis protinus eft obnoxia.

Yi amr

2205

S. AuaRosi1us l.1. de Spiritu S. c. 6.

fihn d

Si qua in aqua gratia eft, non ex natura aquz,

Nun-

, Uni

fed ex praefentia eft Spmtus San&us.

ualexlud&

»

quid in aqua fignamur , ficut in Spiritu? Ipfe

)»

eft enim pignus hzreditatis noftre, ficut &

d

/ (

Apoftolus ait :

In quo credentes f]gnatl eftis

»

Spiritu promiflionis San&o , qui eftpignus he-

T

reditatis noftre. San&to igitur Spiritu fignati

um

»

bb

»

fumus, non naturà, fed äDeo, quiafcriptum

eft: qui unxit nos Deus, & qui fignavit nos,

t

.

» & dedit pignus Spiritus in cordibus noftris.

fs

» Signati ergo Spiritu à Deo fumus; ficut enim

3

»In

-

330

DISPUTATIO

TII.

gate

»

in Chrifto morimur, utrenafcamur, ita etiam

p

p

»

Spiritu fignamur, üt fplendorem & imaginem

»

ejus & gratiam tenere poffimus, quod eft uti-

( ?CCC

que fpiritale fignaculum.

Nam etfi fpecie

[

gnamur

)»

fignemur in corpore, veritate tamen:

corde

j $

D)

fignamur , ut SpiritusS. exprimat in nobis ima-

iphd.

»

ginis cceleftis ethglem Quis igitur audeat di-

craxd

»

cere, difcretum à Deo Patre & Chrifto effe

,qelns

»

Spiritum San&tum, cüm per ipfum ad imagi-

Ifref j

»

nem & fimilitudinem Dei effe mereamur ? At-

m;M"Ifc

»

que ut fciamus, cordis noftri magishoc, quàm

L &

»

corporis effefignaculum, docetPropheta, qui

»

dicit: fignatum eft in nobis lumen vultus tui

301

Xum (

»

Domine, dedifti lztitiam in corde meo

IpEM in l. de initiandis. c. 7

,Accepifti in

gt

od

» baptifmo veftimenta candida, ut effet indicium,

Aisordind

»5

quod exueris involucrum peccatorum; indue-

»

ris innocentiz cafta velamina, de quibus dixit

tüga u

gtb r

»

Propheta

Lavabis me, & fuper nivem de-

albabor

Super nivem dealbatur, cui culpa

u

dimittitur

»

Unde Dominus invitatus pulchri-

LU. o

»

tudine gratie , quod ablutze nullis jam deli&is

t

»

forderent, dicit ad Ecclefam: pone me ut

hhïlxh(

»

fignaculum in corde tuo, ut fignaculum fuper

'&0 fCh fi

»

brachium tuum, quo opera tua luceant, &ima-

Eeüu

ginem Dei referant

Unde? repete;. quia ac-

Rs t

»

cepifti fignaculum fpiritale, Spiritum Sapien-

Uj n

»

ti& &intelle&tus , Spiritum confilii , atque vir-

lls

aol

tutis, Spiritum cognitionis atque pietatis, Spi-

ritum SanGi timoris, & ferva, quod accepifti.

ii

ln W n

NBGEUE

S. EPIPHANIUs hzrefi 8. affignans

difcrimenjnter circumcifionem & baptifmum ait:

püd J

!

ïmmæ f

Illic pr&fcripta corporis circumcifio eft, quz

» 1

Ptl

!

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 351

MIID 1]

in ufu tamdiu fuit, quoad ingens illa circum-

UER

»

cifio eft fubfecuta, baptifmus videlicet, quo

» nos à peccatis precidimur, & in Dei nomine

WM

ümw

fignamur

i'ülnobt

IX. S. CunvsosTowvs hom. ». in Epift

Igl[w J

ad Ephef. "Signati etiam fuerunt Ifraelite, fed

circumcifione ficut oves & bruta

LC

Nos quo-

TP

» que fumus fignati, fed ficut filii Spiritu

Qui

» Veré funt Spiritus participes, fciunt eum effe

r

hoc, n

» arrham hareditatis.

W»QWL

X. S. AvcusTINUSs loquens de cbam&ere

v

Ordinis. l. de bono conjugali. c. 24. ait:

" Quemad-

IOR

» modum fi fiat ordinatio Clerici ad plebem con-

i

» gregandam; etiamfi plebis congregatio ( ere-

üdtnir

» &io Parochie) non fubfequatur, manettamen

L00

» in illis ordinatis Sacramentum ordinationis; &

» fi aliqua culpaquispiam ab officio removeatur,

"m

» 9»acramentó Domini femel impofito non care-

qua

» bit, quamvis ad judicium permanente

BM

Et 1.2. contra Epift. Parmen. c. 13. ait: "Si

& Q

» quandoex parte Donatiftarum venientes, etiam

uT

Prepofiti (hoc eft Epifcopi

& Presbyteri )

T

»

correcto fchifmatis errore fufcepti funt, etfi

3l

»

vifum eft, ut eadem officia gererent, non fünt

[j st

»

rurfus ordinati, fed ficut baptifma in eis, ita

Spritum j

»

ordinatio manfit integre. --

Quod fi (talis

yili, d

»

fchifmaticus fuum errorem) non correxerit,

»

Aid ple*ï

manebit ad penam, quod datum eft, non ta-

quod

» men pro non dato habebitur; neque ullo mo-

» do perdevotum militem, quod à privatis ufur-

a?

Si

&bapüli

» patum eft, fignum regale violabitur. --

» Forté m1ht1æ characterem in corpore fuo miles

3

non

»

g n

33?

DISPUTATIO: LLr

jyitt

non militans pavidus exhorruerit ,

& ad gle-

d

»

mentiam Imperatoris confugerit, ac impetra-

»

ta venia jam militare coeperit; nunquid chara-

ajint

iil

»

&er ille repetitur, ac non potius cognitus ap-

sst

»

probatur? An forté minus herent Sacramenta

ïll'lmeüaE

»

Chriftiana, quàm corporalis hec nota, cüm

CypRuA

»

videamus, nec Apoftatas carere baptifmate,

quibus utique, per poenitentiam redeuntibus

h,

bt ]

»

nonreftituitur, & ideo amitti non poffe judi-

»

catur.

g

InEM l.r. de baftifino. c. 1. , Sicut redeuntes

mmn |

Cab bereft vel fchismate ) qui priusquam recede-

g nf

rent, ordinati funt, non utique rurfus ordinan-

od !

guems a

»

tur, fed Sacramentum ordinationis fuz gerunt,

»

& ideo eis manus inter laicos non imponitur.

mf

InEM Serm. de gefltis cum Emerito Donatifta-

2, a

rum Epifcopo.

»Invocatio nominis Dei fuper

, pbf

»

caput ipforum , quando ordinantur Epifcopi,

ï;;oïumus.

»

Dei eft, non Donati. -

In defertore milite

|

f065 te

l

crimen eft defertoris, character autem non eft

nf

defertoris, fed Imperatoris.

INon enim defer-

N

»

tor characterem fuum fixit.

Chriftus quzrit

[7

»

defertorem, delet erroris crimen, fed non ex-

&t

»

terminat fuum characterem. "

AMTNGI

DESACRAMENTO CONFIRMATIONIS,

:UJ;MOR

& ejus charactere habentur fequentes textus.

U y

I. D. cHRYsOSTOMUSs in Epift. D. Pauli ad

v lrh.

Hebr. exponens illa verba Apoftoli c. 6. , Non

"ls

9»

rurfus jacientes fundamentum baptismatum

Im-

Wt

do&rinz, impofitionis quoque manuum.

t

Wx t

»

poflibile eft enim , eos qui femel funt illumi-

MU

Js

) FHI

»

nati, guftaverunt etiam .donum colefte , &

3

»

participes fa&ti funt Spiritüs S. rurfus renovari

V

ad

o

»

Á

l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. $33

t

i

, ad pemnitentiam. — Sic fcribit: Non licét dicere,

»

fi diffoluté & negligenter vixerimus, rurfus ba-

"

]if MWL;

»

ptizabimur, rurfus accipiemus Spiritum S. & fi

»

à fide non exciderimus , rurfus baptizati pote-

m

rimus peccata abluere.

n

»

Erratis ; impoffibile

»

enim eft, eos qui femel funt illuminati &c

2.

T* tl

$. CYPRIANUS de Confirmatione Epift.77. loquens

D fl

ait: Sigillo Domini confummentur

3. Optatus Mi-

ht pf j

levit. 1. 7. contra Parmenianum Donatiftam ait :

Nunquid nos exterminamus oleum veftrum

"UFORU

»

Cebrismationem irritando )? Si à vobis ad nos ali-

n l

»

quis tranfitum fecerit, fic à nobis fervatur,

rv

»

quomodo à vobis dimittitur

Si nos exter-

minaremus à vobis confectum oleum, meritó

MOMWM;

»

Wi

, nos mufcas morituras appellare poffetis , fed

erio D

dum , quod à vobis unctum eft, tale ferva-

nips ]

»

mus, quale fufcipimus, mufce moriture effe

at D

»

non poffumus. **

Fratüftl

Hi omnes textus oftendunt , chara&erem in

uUb

baptifmo, confirmatione & ordine impreffum effe

Yaeint

aliquid reale

Namrelatio folarationisprim) non

rl g

imprimitur: /ecund) non eft fignum fpirituale in-

EJQM

delebile in anima

terti) non poteft effe caufa,

cur hzcSacramenta iterari non poflint ; imó po-

TVTWU

tiüs é converfo fequeretur, ideo banc relationem

rationis tolli non poffe ab anima, quia Deus

gl r

ADP

ita voluit

ut hec Sacramenta non iterentur:

quartó Relatio rationis foret effectus Sacramenti

tout6

p

ex voluntate divina initerabilis, nec deberet fpe-

cialiter adfcribi tanquam fpecialis effectus Spiri-

us

uintó Relatio ra-

iqil

tüs S. collati per Baptismum.

tionis non eflet aliquod obje&um fpecialis admi-

n us

radonis, gloriationis & fiducie, prout tamen

, r

Scri-

um

334

DISPUTATIO III.

git g

Scriptura illud proponit.

Sextó. Relationes ra-

tionis in aliis Sacramentis, v. gr. matrimonio,

g

Euchariftia, peenitentia, extrema unctione non

Jirs

vocantur /fignacula fanttas nec vocantur obfigmatio-

sfil. Di

T.es

Septimb Relationes rationis , quales in ho-

aisf

mine Chriftiano dantur plurimze , non vocantur

jpro!

Nam ens rationis

Jalutare. €9 admirabile figillum.

fs f

falutare effe non poteft. |O&tavó Non habetur

TO k

exemplum, quód Relationes Rationis, quales

btj

erant in figuris V.'T. unquam vocatefuerint my-

r at

ftica fignacula.

INon) Chara&ter militis, cum quó

sn, g

comparatur character Sacramenti, non confifte-

futin d

bat in fola relatione relationis , fed in ftigmate

erm atl

corpori impreffo , prout ex textu D. Auguftini

AEOTCUOTUIR

colligitur.

Idem colligitur ex actis Martyrii Ma-

tut, t

ximiliani Martyris apud P. Ruinard. cui cum Pro-

ml Qnem:

conful diceret : Milita, & accipe fignaculum, Maxi-

n

milianus refpondit : INon accipio fignaculum. — fam ba-

d

beo fignum Cbrifti Dei mei. P. Ruinart ex Mabillo-

nio in Notis addit: Puntta & fligmata in manibus,

, Bi

£a n

infcriptio. nominis Imperatoris , preterea amonile plum-

NV

fet

beum , te[Jere erant militis adfcripti.

pICO HI.

Chara&er probabiliüs confiftit

ATU

DT

in ordine a&ivo ftabili ad effectus Sacramenta-

les Sacramento proprios.

ls

Drixi z. n ordine attivo , qui confiftitin mea

"Q Dur

Philofophia in ente relativo, quo unum objedti-

L

vé formaliter ordinatur ad aliud ; & tale ens re-

Ill ïmp;eü

lativum funt omnes forme fubftantiales, & ac-

Vaj

cidentales aCtiv:e ; ordo enim exiftendi in univer-

Ri

fo eft ipfa activitas rerum in a&tu primo fpectata.

t EX;';;M

Drixzi 2.

In ordine flabili , videlicet usque ad

Pküama,

mortem; fi enim in &eternitate character manet,

Wm:diu

tantum

"l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 3535

!

M&ülouü à

,

W.

tantüm manet in aliquo fuo effe&u, nempe in re-

:

latione reali ad prateritum.

l llllmonï t

Dixr3. d effettus Sacramentales Sacramento

iil

proprios.

Dico enim , quód Spiritus S. in Sacra-

T

r

mentis fpeciali unione ad animam applicatus pri-

mo producat characterem , feu hunc ordinem ad

1 d

nl

effectus fini horum trium Sacramentorum con-

gruos, & dein mediante hoc ordine primüm pro-

i, q

ducat ipfos effectus Sacramentales , qui, ut que-

lf

ftione precedente oftenfum eft, in Sacramentis

li m

J od

vivorum , v. gr. confirmatione, ordine dire&é

confiftunt in difpofitione ftabili potentiarum in-

LU

ternarum ad finem Sacramenti, in Sacramentis au-

il n

tem mortuorum directé confiftunt in gratia fan-

&il

TR

&ificante , indire&é veró in difpofitione poten-

tiarum ad finem Sacramenti, in baptismo quidem

um

[labiliter ; in paenitentia autem deffruibiliter im-

g.

preffa.

gt

Dixr4. Hunc ordinem effe ftabilem usque

ul

b

ad mortem. Hinc licét per extraordinariam ma-

id

i

n b

litiam ille effectus Sacramentalis , nempe difpo-

fitio potentiarum prorfus deftruatur, manet ta-

Zäabiüüs [

z d

men ordo, ita ut fi baptizatus, confirmatus, or-

dinatus, per veram converfionem denuo redeat

d

v

ad Deum, in ordine ad bos effettus Sacramentum

revivifcat, ita ut character impreffus, nempe or-

p um

j (

do ftabilis impreffus remoto obice iterum pro-

Al

ducat priorem difpofitionem potentiarum in fu-

jinil

(

Conclu-

gt

fceptione Sacramenti à Deo infufam.

jli

fio fic explicata

i Pïm]o1

PROBATUR.

Ex una parte conftat, quód

ii

D

Deus tam in ordine grati?, quàm in ordine natu-

j GA

rge,

DISPI;TTATXIO IlI.

336

j

rz, rebus, quas ordinat ad aliquem finem, impri-

n

mat ordinem ad finem intentum ; ex altera parte

1 pfæmlü

hic ordo optimé explicat omnes proprietates ,

quas Scriptura & PP. chara&teri Sacramentali tri-

fage &

buunt. Ergo chara&er debet conftitui in hoc

ordine. Znt. quoad. 1. membrum patet ex eos quia

jitr d

sj

hic ordo connaturaliter eft immediatus effe&us

sini 0

Spiritüs S. ordinantis animam ad aliquem finem;

y df

hic ordo etiam eft in Spiritu Santto tanquam ordi-

Ài 14

nante, &per Spiritum Santtum tanquam effectus ;

dein eft verà impre[Jus , verà [piritualis , oere indelehi-

p, g

gi poæfl i

lis, cum utique ordo à Deo impreffus nec à con-

trario, nec à peccato , nec ex ceffatione fervoris

TE

at

deftrui poffit.

erfüc

ipt i

Solvuntur Objectiones.

3 rl

COBIICITUR F.

Sententia conftituentium

ipüüne

chara&erem in fola relatione rationis ne quidem

s

d quim

probabiliter folvit argumenta adducta pro fecun-

daConclufione. Ergo ea Conclufio non eft tan-

zil

tüm probabilior, fed de fide.

od

Conclufio fecunda deducitur ex una pro-

tf

2,

1ilt

pofitione per Concilium Tridentinum definita,

!;: fianüa )

& altera propofitione ad minimum moraliter

&U

certa. Ergo eft conclufio theologica moraliter

W njr

certa, cujus oppofitum ad minimum eft temera-

]mt'ïfä") fed

rium ac propinquum bereft, & periculofum infide.. dnt.

quoad 9. membrum patet ; moraliter certum eft, fo-

d

lam relationem rationis non poffe dici veré impref-

l q

Bs

]

fam in anima, & eam effe aliquid [pirituale , indele-

lile &c.

Q n

T.

Vg

j

VRESPON-

lág;

I

L

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 337

ïDBnem"ä.

REsPONDEO. tr,a. n.c. & füppofitum,

ï m]tm

omnem conclufionem theologicam , deductam

um

ex una premiffa revelata, & altera moraliter cer-

Rn

ta, effe de fide, prout oftenfum eft in Tratt. de Fi-

Qbisi

de. ltaque etiamfi illa fententia ne quidem pro-

hag

babiliter defendi poffet, fed conftaret morali

ts di

certitudine, eam repugnare menti Concilii Tri-

ialiqumüy

dentini, non tamen propterea fimpliciter loquen-

H

Jen um

do effet contra fidem.

Z4d2, n.a. Poteft enim dari dup

QU f

ïex expli-

t r

catio , quarum utraque poteft dici probabilis.

fl

Primó poteft dici per characterem impreffum in-

PU

telligi ipfum effe&um Sacramentalem , nempe

pratiam Sacramentalem , que re vera imprimi-

tur, & ex fua natura petit effe indelebilis, ita

"

ut, fi per peccatum contra fuam naturam deftrua,

tur phyficé, relinquat tarmen in anima jus morale

Ti

& obligationem ad functiones fini talium Sacra-

s 16

mentorum congruas.

In tali explicatione cha-

hs

!Jio'

raGter erit quidem phyficé animz impreffus; erit

Y

od

i

etiam aliquid fpirituale; eritetiam aliquod figna-

culum, utpote diftinctivum animz hoc genere

gratiarum fan&ificate ab anima non fic fanctifi-

prau

cata; indelebilitas autem hujus characteris confi-

g 0

ftet in exigentia perpetuitatis , ita ut deftruinon

g O

poffit, nifi per contrarium & per violentiam.

Itaque character erit indelebilis indelebilitate

mogïü IEO

smy «

etiam pby/ica , fed tantum exigitivé; moraliautem

Poltlfetetiam

Ws*

indelebilitate abfoluta & effentiali,

t

dici, quód talis character fit phyficé indelebilis

gqu

non in individuo , autfpecieinfima; fed tantum

ex fuo genere, eo quod fi effectus Sacramentalis

j/

per malitiam peccatoris , & pravos habitus de-

Y

ftrua«

D.zdmort draci. de Sacram, in gen.

938

DISPUTATIO

III.

ftruatur in individuo, ac fpecie infima, produ-

.Hf W [

tn

catur tamen in ejus defectum perpetuus ftiniulus

habitualis confcientia indelebilis relativus ad Sa-

g

cramentum, & ejus effe&um initerabilem.

al

Secunda explicatio poteft effe hec; quod

chara&er confiftat in eodem effectu Sacramentali

us

sl

interius in anima impreffo , ut fundante denomi-

nationem moralem Chriftiani, confirmati , ordi-

m* efeti

nati, ex Decréto divino inamiflibilem, & inite-

g n

rabilem, & poft fui amiffionem phyficam relin-

sftgma

gt

quente in anima maculam indelebilem, utpote

fubftantem Decreto divino non iterandi Sacra-

ddimur

ss hr

mentum, & non reftituendi gratiam femel perdi-

tam.

u

H explicationes POSSUNT CONFIRMARI

ia er C

ex eo, quia etiam Thomifte communiter gra-

sappad

tiam Sacramentalem in Sacramentis vivorum tan-

Qnfatato

tum explicant per relationem rationis feu per

F

extenfionem gratiz fanctificantisad gratias actua-

um

les, prout Qusftione precedente vidimus.

Si

as m

ergo gratia Sacramentalis in Sacramentis vivo-

miphyfi

i O eni

rum confiftit in folo jure morali ad gratias actua-

les, cur non poffit etiam character confiftere in

I,i."lf .-De dw

ejusmodi relatione morali.

&v

Certé phrafes Scri-

pture & Conciliorum & PP. que objiciuntur

ldb

contra rejationem rationis in charactere, poffunt

i of

etiam retorqueri in illo jure morali ad gratias

acuales, quod juxta Thomiftas confertur in Sa-

n

Atüy t

cramentis vivorum, quin conferatur nova enti-

W

du

tas phyfica, diftin&ta realiter

a

*

ïü

*

1

gratia fanctifi-

:

li

ts

[ |

cante prius habita.

Si enim totus effectus Sa-

T

cramentalis poteft confiftere in jure morali, cur

ii

non faltem indelebilitas fola chara&eris poflit con-

VR

fiftere

Y

ll

DE CAUSAL. ET EFFECT. $ACRAM. 339

: müm D

fiftere in jure imorali ad jura & obligationes Chri-

lyud

Ji

ftiani, confirmati, & ordinati, vel in macula

lt t

réli&ta? plus enim concedit hzc fententia, quàm

Uil

'Thomiftz, dum hi non concedunt fimpliciter

]*

novam entitatem, nempe effe&um Sacramenta-

R

lem in Sacramentis vivorum ; ifta fententia au-

AUs

':

tem concedit aliquam novam entitatem in anima,

Al

nempe effe&um Sacramentalem , in quo confti-

l

;

(

tuit charaCterem, ita, ut & impreffio & fpiritua-

1ylicam r

'f

ä

?

litas fit phyfica, & fola indelebilitas fit moralis.

ID 25

!H

Item fi virtus Sacramentorum caufativa gratie

Ll f

poteft effe moralis, cur impoffibile fit, indele-

itaihe

bilitatem chara&teris effe tantum moralem ?

ALIA CONFIRMATIO hujusSententiz pot-

T t

eft fummi ex Confecratione Écclefie, cui SS.

i

Patres equiparant naturam characteris.

Nam

T OR

licét Confecratio Ecclefie , nempe inunctio olei

fs

in parietibus Ecclefiz fit aliquid phyficum, per-

at

petuitas tamen Confecrationis in cafü, quo per

t n

fucceffivas mutationes partium Ecclefiz tollitur

totum effe phyficum Confecrationis, tantüm eft

t v

$

moralis. Sic enim D. Gregorius M. 1. 12. Epift.

ii

cohüü-c

3I. dicit:

..De dedicationum Ecclefiarum dubi-

tatione hoc vos rit

& tenere debetis, quod nos

i p

»

»

ab Antecefforibus noftris traditum accepimus,

qedy

m l

»

ideft, ut quoties tam de baptifmo aliquorum,

nj d

velconfirmatione, quàm de Ecclefiarum con-

»

fecratione dubitatio habetur , utrum baptizati,

; Cot

inür

»

vel conurmati, five Ecclefiz confecrate funt,

»

ut baptizentur tales, ac confirmentur ,' atque

TO

Ecclefi& canonicé dedicentur, ne talis dubita-

qx d

»

)»

tio ruina fidclibus fiat quoniam non monftra-

jrer

tur iteratum, quod non certis indiciis oftendi-

»

2

j tür

ïäftBIiSPQï

340

DISPUTATIO

III.

MMNM

, tur rité peractum."

Et S. Auguftinus Epift.

)

j

,

'Em, quo S

contra Parmen. c. 13.. Utrumque Sacramentum (ba-

qu i

ptifmus & ordinatio) quadam confécratione .bomini

gtone

datur , ideoque utrumque mon, licet. iterari.

Denique

j aun

in Apocalypfi fepties fit mentio de cbarattere be-

jgilt

jflie, quin tamen verofimile fit, per illum cha-

Ál o M

ra&terem aliud intelligi quàm maculam peccati in

hobetoi

anima contractam, que non eft nova entitas

j, ut

phyfica, fed tantum privatio nitoris, feu aliqua

relatio moralis.

p

Sic enim C. 14. v. rr1. dicitur:

n

Si quis acceperit cbaracterem meminis ejus , cim ta-

sen receptio momümis mon fü pbyfica.

Verum qui-

fl

n

dem eft, quod ibi etiam afferatur c. 14. 19. &

sdions (

20. characterem beftiz accipi in manu & fronte,

qo a

fed preter fignum vel ftigma externum datur

tlonins ]

etiam relatio moralis ex illo figno refultans, &

xünrer

animz deformitas ex relatione morali refultans.

m at

OBJICITUR 2.

Characteris realis in Scri-

&i

pturis non habetur fufficiensfundamentum. ergo

EU

non debet afferi.

Ita Kemnitius.:

"m e

2

Characteris phyfici primus Affertor fuit

Ro

Innocentius IIT. in c. Majores. relatus.

ergo eft

lioro

novitas Seculi XIII. ita idem.

Sacramenta Veteris Teftamenti non im-

&id; (

3

dbl

primebant characterem.

ergo nec Sacramenta

Novi Teftamenti.

w

n M

4

Ipfemet Chriftus non habuit characterem.

M n

ergo nec eum habent Chriftiani.

a. D

rob. id dq-

At

cet D. Thomas part. 3. Q. 63. a. 5. C.

Ut

REsPONDEO ad 1. n. a.

Ls

Signari enim Spi-

ritu San&o vel fignari in Spiritu San&to prout

'31 Vd ïmet

dinem

Scriptura l. cc. loquitur, dicitquemdam or

ii

ftabi-

ïmwm

lll

li

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 341

! de*

ftabilem, quo Spiritus Santus baptizatum , con-

M !

firmatum , & ordinatum ordinat ad functiones &

Ug

obligationes jure irretractabili.

Ordo autem ille

n) M-O

eft ipfe charactér, nec intereft, utrum ille ordo

[t) Wmum

fit aliquid reale, ut nos dicimus, five morale.

At

d 9. n. a.

Contrarium enim oftenfum eft

d

Ls

in Probationibus.

Ex quo patet, quàm impu-

i

T

denter, aut certé imperité loquantur hzretici.

LR

2d.9.,6. 8... C.

Difparitas eft; quia in V.

Tf

T. necdum acceperunt per Sacramenta Spiritum

. Va (

Sanctum,qui applicatus animz per quamdam unio-

nem accidentalem ordinat animam ordine ftabili

AU

ad funGiones & obligationes ftatus recepti.

la

|adimn t

Suppono enim ex dictis difp. 1. Q. 6. quod in

V. T. homines jufti acceperint gratiam fandifi-

m ia

fird d

cantem diverfe rationis ab ea, qua datur in N.

*

Ibi enim non dabatur actu adoptionis actua-

m

lis gratia.

4

i. «

Chrii'a/Js nullum accepit

ZÁ4d 4. xetorqueo.

U

Sacramentum.

ergo etiam Chriftiani nullum de-

u

berent accipere Sacramentum.

Ed

RESPONDEO 2. C. a, n. c, & paritatem.

Difparitas eft; quia unio hypoftatica erat loco

Eïmmenti y

omnium characterum ; per eam namque unionem

yec t

erat untfus in Sacerdotem, & Regem & San&um

San&orum. *Nec decet, ut effentialiter fanctus,

Bu r

& Sacerdos, & Imperator gerat tefferam ac cha-

ï

J

ra&terem militis fuperfluum.

15C

.a

u

OnjgrcrruR 3. NNon datur finis ejusmodi

characteris. Ergo non datur. a. prob. fi effet

p

finis, vel ferviret ad hoc, ut eo infigniti difcer-

«—3! nantur ab aliis non infignitis per Angelos, & Bea-

dici.

j zo;,/ vel per homines? Neutrum poteft

3

ergo.

(ai

DISPUTATIO. III.

342

j fifh ;

ergo.

Min. prob. homines non vident chara&e-

ao t

rem internum , ut poflint fcire, quis fit veré ba-

TY

ptizatus, confirmatus, vel ordinatus.

Angeli

vero id agnofcunt velin Verbo, velper experienp-

tiam, vel per revelationem Angeli Cuftodis , qui

(gjICr?

omnia obfervat

*?.b]ha !

RresPONDEO n. a. ad rob

Dico, quod

m ter I

/

ferviat- Angelis pro eorum directione ordinata

WV

anV

r ad

per caufas ordinarias fecundas, quin opus fit ex-

m

traordinario medio, nempe vifione in Verbo

, I

autrevelatione particulari de fingulis hominibus

gl

Cüm enim Deus pro effectu ftabili tam in Syfte-

n p

mate gratie quàm naturz ordinet caufas fecun-

g Trien

das proportíonatas, ut confervetur in omnibus

a&tivitas caufarum fecundarum, decet, ut etiam

at

AUA dC

pro directione Angelorum, qui prefunt Eccle-

fie, vel Regni

aut Provinciis, aut urbibus

g

.u.eXAJED

aut Ordinibus Religiofis,

vel Epifcopatibus,

conftituat quzdam figna direCtiva gubernationis,

j IUbj».L

ne opus habeant recurfu ad. notitias particulares

ltrmoy

extraordinarias

Hujus politie & ceconomie

M2 XODQS

divinge indicium prebet Scriptura, que Exodi

220

I2. V. 7: & 13. oftendit, Angelo Exterminatori,

ltoyon

qui occidit primogenita /Egypti, in fignum cha-

ra&terifticum conftitutum fuiffe /anguinem. 4gni

ia lrl

n

ilitum fuper poftes liminarium , ubi habitabant

jJudaei, ut illic tranfiret.

Sic etlam Ezechielis

n

C. 9. V. 4. Deus ad Angelum dicit

Tranfi per

T

mediam cioitatem, €g figna ibav fuper frontes Viro-

JH

il

ywn gementium. Dein alis Angelis dixit: Percu-

tite fenem , adolefcentulum €&g'c. omnem autem , fuper

[/

|h

M(Ln

quem -«ideritis ibav, me occidatis

Similiter Apoc.

MTM

J

i

lh

7. V.3. unus Angelus quatuor aliis Angelis dixit:

Wi lo

INolite

l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 343

TW

n

Nolite mocere, quousque. . fignemus . fervos. .Dei. moftri

j.müwm in frontibus eorum. |.Et c.9. v. 4. fubjungit: Pre-

h

ceptum- efl. illis, ,me lederent , mifi tantum bomines,

i

qui non. babent. fignum. .Dei. in.- frontibus. fuis.

Bs

Sacramenta poffunt effe

OBJIPICITUR 4

initerabilia per folum Decretum Dei.

Ergo

L Dis.

character non eft neceffarius ad hoc, ut Sacra-

i o

menta fint initerabilia; prout Concilium Triden-

p

num docet.

»

Qte n V

2

Etiam pofito, quod daretur character

Vs Jj

latbl

realis, non poffet effe caufa, cur Sacramenta

aisl

iterari non poflint.

Ergo propofitio caufalis

Concilii Tridentini non poteft effe vera relaté

(s

ii

ad chara&terem realem. — a. frob. character realis

offet amitti, ac deftrui; autfi eft indeftruibilis,

i ol

TEU

id habet ex folo libero Decreto divino; cüm fit

accidens ex füa nàtura, quod poteft abeffe, vel

du

adeffe fine fubje&ti corruptione.

?sag&be.

5

m

q'c;

Vi

3. Matrimonium eft initerabile faltem inter

,

TO

easdem perfonas, quin tamen ad hoc fit opus

charaétere tanquam caufa initerabilitatis."

u qui

hum

REsPONDEO c.a.&n. Suppofitum, quod

|

m

Concilium "Tridentinum exiftentiam charateris

.^

Mu

probét ex initerabilitate Sacramenti. lImó vero

WL

]

potius é co

ntrario ab exiftentia chara&eris aliun-

w

dub

de fufficienter ex

Scriptura & Traditione demon-

j üdt: d

ftrati obfervat, &infert, Sacramentum effe ini-

terabile.

o

in/f

; i

Ad 2. tr. a. n. c. & fuppofitum, quod juxta

m d

Concilium Tridentinum vel juxta nos character

j oU

. Nam

fit caufa initerabilitatis chrgmentorum,

3 SAPD

r

4

juxta

344

DISPUTATIO IIL

juxta Concilium & juxta nos exiftentia chárate-

P

: rg[ä[lltiOF

ris aliunde demonítrata, eft tantum indicium,

quod Deus voluerit, talia Sacramenta etfe inite-

D] quacun

rabilia.

Si enim Deus voluit imprimere ordi-

9

]

nem ftabilem ad fun&iones & obligationes bapti-

:

Zati, confirmati, vel ordinati, idnobis indicio,

& argumento eft, quod etiam voluerit, Sacra-

menta talia non iterari.

nrin dU

ii

ld 3. c. a. n. c. & fuppofitum, quod chara-

, lilt

&er fit caufa initerabilitatis.

eie n

Ideo poteft dari

aliqua initerabilitas, faltem limitata, quin detur

ii

chara&er.

Oftenfum enim eft, characterem,

ipn m

ubi aliunde & ex alio fine probatur illius exiften-

vzïcgnfendus

"|

tia, effé tantum indicium & argumentum inite-

L

l

rabilitatis, quamvis abfoluté ac phyficé cum ea

v Din

componipoffet. Caufa ergo charateris cft, quia

iaim

in his tribus Sacramentis baptifmo, confirmatio-

t d

ne, & ordinatione perdito omni alio effe&u Sa-

ais

cramentali, nempe difpofitione potentiarum ad

irnb, dei

a&us Sacramento congruos, voluit Deus relin-

t

quere faltem radicem ac femen revivifcentiz , &

fgdens

reftitutionis in integrum, quo connaturaliter

pOT

produceretur de novo prior gratia remoto obice

ltv

ex vi ac virtute ordinis femel impreffi à Deo,

puta gratia confiftens in bona difpofitione po-

Mrts dur

tentiarum. n Sacramento autem Matrimonii,

LU

cüm gratia illa Sacramentalis nec amittatur per

gt

peccatum mortale, utpote confiftens in re&ta di-

h m,?ï(etw

Ípofitione potentiarum Matrimonii, nec deftrua-

UPO

tur nifi per habitus vitiofos extraordinarios v. g

itin

adulterinam confüetudinem , non erat caufa ur-

Ut

gens concedendi ejusmodi pervertis hominibus

"g

femen

U

DE CAUSAL.ET EFFECT. SACRAM. 545

femen & radicem prioris matrimonialis gratie,

smm'

mmheür

ac reftitutionem in integrum in eorum conver-

fione quacunque remoto obice.

j lmpme

ii

Onjrerrum s. S. Auguftinus non agnofcit

1 il

chara&terem realem in anima impreffum. Ergo

H

non datur. a.frob. 1.in Sermone de gef?is cum

Kinerito docet, chara&terem exterius agnofci, &

L

agnitum approbari.

T i d

2. Ibidem docet; eum, qui baptizatur in

nomine Donati, recepturum characterem Dona-

tdi

"h b r

ti, qui utique in anima non potuiffet imprimere

d n

quidquam reale. Ergo de fimili charactere lo-

Mrburd

qui cenfendus eft, ubi loquitur de chara&ere

quasi

Chrifti.

Dd

3. Ibidem docet; chara&erem Chriftiani

a

effe ipfam invocationem San&iffime Trinitatis ;

p x

fic enim ait: attendo fidem in nomine Patris &

n d

Filii & Spiritus San&i. Ifte eft chara&ter Impe-

du

ratoris mei; de ifto chara&tere militibus fuis, vel

Ll

potius comitibus fuis, ut hunc imprimerent, eis

p

precepitdicens: Ite, baptizate gentes in nomine

« i

]

Patris & Filii & Spiritus San&i,

gæaremolg

]

REsPONDEO n.à. ad 1, dift. Docet, agno-

1

ial

fci exterius chara&erem Imperatoris. c. characte-

Ti

rem Chrifti. n. quod enim chara&erem Chrifti

g M

agnofcat non folum exterius ,

fed etiam interius

TT

conferri, patet ex ejus textibus Concl. 2. addu-

d

"

&is; ubi videtur manifeftam facere oppofitio-

3ui,

nem inter characterem Chrifti, & notam exter-

m

nam corporalem, in quaconfiftebat chkara&er Im-

gnutt

peratorum.

Ad 5.

)erverüshü

Y3

346

DISPUTATIO IIl

] CJM

AAd ». dift... Docet hoc S. 'A'ugu&in.u-s ironi-

gt

p

cé per oppofitionem. c. explicativé per sequipa-

rationem. n.

S. Auguftinus folum docet, quod,

g

D

ficut fi quis baptizaretur in nomine Donati , ni-

P

hil foret recepturus, preter folum fignu

xter-

j i

num, & inanem relationem rationis; it:

-con-

gl

trario baptizatus in nomine SS. Trinitatis acci-

(itiva Ph)

piat characterem Chrifti, tanto excellentiorem,

matcus]

quanto Chriftus Donato praftat.

n a

In quo autem

ifta preftantia characteris Chrifti confiftat, aliun-

ls o d

de notum vel explicandum fupponit.

gl

Z4d 3. dift. S. Auguftinus externam invoca-

i,

g Ro

tionem SS. Trinitatis vocat characterem caufa-

lem.c. caufatum. n.

Nam D. Auguftinus & alii

du

ánd a

SS. Patres agnofcunt duos characteres, unum

aun v

externum, quem voco cau/alem ; nempe ceremo-

igtate, Y

niam externam baptifmi; alterum vero cau/atum

Lidcn

feu intermum. . Id admittebant SS. Patres'ob ana-

ex n

logiam cum chara&tere militum, qui & ipfi habe-

bant duos characteres, nempe unum appenfum

lun

in collo, confiftentem in numifmate plumbeo,

.X'D'E

qui erat feparabalis ac delebilis. Alter confifte-

4:1].8&11

bat in ftigmate manibus vel brachio vel fronti

Ob

[

inufto vel incifo, & hic erat indelebilis.

?iizäünde,

allufionem ad hec duo genera chara&terum S.

s

Auguítinus & alii Patres modo loquuntur de

Sittrgi

1

chara&tere externo delebili, modo de chara&ere

interno indelebili.

Bellarminus aliter refpon-

"ürtri

st

det, D. Auguftinum hoc loco fumere caufam

pro effe&us fed infiftendum priori refponfioni. .

Vrl

'OnjyrcerTUR 6; Ex eo, quód' Concilium

Ahtln

Qd

Tridentinum Sefs. s. dicat : Peccatum originale in-

; e[fe

V d

lt

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 547

Mi

"n

e[fe unicuique proprium , tamen non fequitur , quód

epw

T

infit homini phyficé , aut quód fit entitas pofiti-

k

va phyficé recepta in anima.

Ergo etiam ex eo,

QïF:EDm:a

i

Itin

"

r

quód Concilium dicat, chara&terem effe fignum

quoddam in anima impreffüm , non fequitur,

iivl

quód imprimatur phyficé , aut quód fit entitas

1

2. Gratia

pofitiva phyficé recepta in anima.

exceHentio;

fanGificans poteft deftrui per peccatum.

Ergo

lus

etiam character, ac confequenter non eft indele-

Jilz i

bilis. c. pat. quia gratia fanctificans eft aliquid

ii

3,. Si character ef-

longé perfe&tius chara&ere.

Va

fet indelebilis, etiam foret intfelebilis poft hanc

"r

vitam; fed hoc non poteft dici. ergo. Min. fa-

Aintmi

i£f ; fi character maneret etiam poft mortem in

beatis vel damnatis, fequeretur, quód anima

ts t

IUl

1

beatorum validé poffent adminiftrare Sacramen-

ta, baptizare , conficere Euchariftiam , abfolvere

TT

&c. Sed hoc non poteft dici; quia id repugnat

Mirstht

*

communi fenfui Ecclefiz.

ufiüivühgb

qut

RrzsPONDEO ddI. C.a. n.C. & paritatem.

I

$t u

Difparita$ eft; quia aliunde conftat, peccatum

originale effe aliquid negativum, ficut nox, te-

d

nebre, czcitas &c.

Econtrà de charactere non

p

u

conftat aliunde, quód fit aliquid negativum vel

Qu

fW

mera relatio rationis. Accedit, quód negatio-

Jl

]

nes dicantur quidem ineffe & contrabi paffivé , non

ï

pi

if

veró dicuntur imprimi, quafi effent terminus ali-

d !

cujus a&tionis pofitivee, prout de chara&ere lo-

; fumet

quitur Tridentinum.

jf

j

Ad 2. c.a. n.c. & paritatem. Difparitas eft;

i

quia gratia fan&ificans tanquam forma amicitiz

vtf

divinge ad hominem effentialiter dependet à libe-

ro

Al

j

348

DISPUTATIO IIT.

g

qai

ro arbitrio humano, cüm amicitia invito obtrudi

gt 9 u

non poffit. Econtrà chara&ter potiüs dicit ordi-

n

Yi

nem ad fun&tiones & obligationes ftatus perpe-

4j

tui femel liberé fufcepti, qui ordo femel à Deo

gt x

impreffus manet etiam in invitis, utpote potiüs

^

Diees ?

dependens

à voluntate Dei conftanti , quàm à

verfatili arbitrio humano.

j D!

4ld 3. tr.Máj. n.Min. ad parit. dift. Seque-

ETU

il

Mul

retur, quód damnati & beati poffent adminiftra-

re Sacramenta, fi ille ordo impreffus pro fuo ob-

g Mäm

je&o tantüm haberet fun&iones fui ftatus & me-

Í ngs il

T

df

diaadillas. c. fi pro obje&o inadequato habet

etiam premia proportionata functionibus ftatus.

dfent

n. quando Spiritus S, fpecialiter applicatus ad

m

animam baptizati, confirmati , ordinati, eam or-

m n

dinat ad functiones fui ftatus , ille ordo impref-

zi d

füs habet pro obje&to ipfas fun&iones fui ftatus,

ygnitecd

ille ordo impreffus habet pro objecto ipfas fun-

u

&iones & media pro curriculo hujus vitz & pro-

uyit af

mia correfpondentia pro altera vita. Itaque ille

PT

ordo manet adhucinbeatis & damnatis; in beatis

quidem , quatenus eos conftituit intermino mo-

t p

18 rl

tus; in damnatis vero,'ut crucientur ex perpetua

tendentia ad terminum motus, à quo violenter

od

excluduntur,

L'-iviüqmïd i

x

Dzrcss.t. 'Dam"nati fpoliantur omnibus

lts

Bbv

donis füpernaturalibus.

Ergo in iis non manet

charaGer.

l] n

jl g

ltin s

REsPONDEO. dift. a.

Reflm

Spoliantur omnibus

donis fupernaturalibus przem

iativis vel exornati-

äs,q à

n

Vis.c. cruciativis feu affli&tivis faltem per acci-

"t

dens.

l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 349

dens.n. ut enim oftenfum eft, cháracter ex fuo

M üv[

genere non habet rationem premiativam vel

ln

exornativam, fed potius obligatoriam, & defi-

nj

l

ciente objecto obligationis ac premio, ad quod

3 t

ordinat, faltem per accidens cruciativam.

Dricrs 2.

3 lg

Character eft aliquid fupernatu-

rale. Ergo non agnofcitur à damnatis.

Lf &

R£zsPONDEO C.a. dift. . Ergo nonagno-

Id

fcitur in fe.tr. in effe&u. n. fic enim etiam glo-

[ 101]O

pj

riam fupernaturalem, & virtutem füpernatura-

4fi

ln

lem ignis infernalis demones & damnati agno-

n )

fcunt ex effe&u. Imó forté etiam agnofcitur

Ddl

in fe per effentiam ad majorem fui cruciatum.

It qit

OsjrciTUR 7. Confecratio Ecclefiarum,

rE

ibtbim

calicum &c. non imprimit characterem realem,

Xone

& tamen non eft iterabiliss Ergo etiam poteft

dici, quod nec confecratio baptizati, confirma-

a

'

j

w

l

ti, vel ordinati imprimat characterem realem, &

pl

tamen poflint efe initerabilia.

c. prob. ex textu

j lul

D. Gregorii M. & S. Auguftini fuperius adducto,

i mb"

ubi faciunt paritatem inter confecrationem ba-

j« ii

r

ptjfmi , & ordinis, & Ecclefiarum.

2

Non eft prefumendum, Ecclefiam vo-

g

luiffe aliquid definire, quod tantum poteft pro-

babiliter erui ex Scriptura, & pro quo non datur

uniformis traditio omnium Ecclefiarum & Pa-

r (6

j u

trum fed character realis tantum probabiliter

poteft erui ex Scriptura, & 'Traditio Patrum

non eft uniformis, fed tantum unius vel alterius

m

Patris, qui forté locutus eft theologicé, vel ex-

gt

Ergo. AMim.

pofitorié PFO fuo fenfu privato.

du

jrob.

j

959

fIDISPUTATIO IIl

Dgcil

prob. Gonet hic difp. 4. a. . $. . ait: Quamvis

j

j

cbaratter. ex Scriptura. evidenter probari mon po[ft,

tamen. probabiliter fuaderi potefl. — Sic etiam Scotus

ymalpi

hic dift. 6. Q.6. ait: Propter folam autboritatem

g, n

Ecclefie , quantum occurrià ad prefons, eff ponen-

' potcü

dum , cbaratterem. imprimi.

dnts 1

] X i

v

Dionyfius, quando loquitur de fignacu-

]i

lo baptifmi, loquitur de aliquo preambulo ad

baptifnum. — Ergo non agnofcit characterem im-

Vif

reffum in anima.

a. prob. Dionyfius dicit, quod

tbl

fidei tradite fignum fit fignificatio Hierarchiz

vftiis !

ante actualem ablutionem.

ergo.

amaltem

am a,

4. S. Damafcenus non dicit, quod per ba-

Q pra

ptifmum imprimatur figillum, fed quod ipía rege-

uDj

neratio fit nobis figillum.

Ergo non agnofcitalium

& diy

characterem prater gratiam fanctificantem.

siim f

3 Mi

5. - S. Auguftinus, quando loquitur de cha-

ractere ,. per characterem intelligit ipfum baptis-

ii

mum. Ergo non agnovit characterem in anima

dei tot

phyficéimpreffum.

a. prob. ibidicit: quod etiam

ïï»fäes 10

lupi lupis infigant characterem

L

REsPONDEO ad 1. C. a. n. c. & paritatem.

but

&ulrintn

Difparitas eft; quia Confecratio illa Ecclefiarum

& Calicum eft amiffibilis per execrationem feu

ttnef

profanationem ; ac denuo iterabilis.

Econtra

ïïä-*neg:

Confecratio Chriftiani, confirmati, & ordinati

Amn

non eft amiffibilis.

Hinc colligitur, ordinem in

t

his Sacramentis effe perpetuum , non illis Sacra-

"Cune

mentalibus.

Dein cum Sacramentalia fint opus

li 1,*"&

H

Af

inftitutum ab homine vel Ecclefia, que rebus à

P

»i;va ujþ;gd

]

fe ordinatis non poteft conferre ordinem phyfi-

Mi

l,

cum

l

DE CAUSAL. ET EFFECT. SACRAM. 3S1

[

I^

cum intrinfécum, neceffe eft, ut habeant tantum

n

ordinem extrinfecum , feu relationem rationis.

L

EcontraSpiritus Sanctus, qui in Sacramento ba-

v ,mm

ptifi, confirmationis, & ordinationis confer-

, m

tur, poteft rebus.à fe ad determinatum finem

ordinatis imprimere ordinem phyficum intrinfe-

It d

cum, ac de fe ipfo activum.

]

bUL

Ad traditionem enim Eccle-

d. n. Mg.

lr

fiafticam tion requiritur traditio pofitiva omnium

Id

m

Ecclefiarum , fed fufficit tráditio unius Ecclefize

Wirn

Apoftolice, hoc eft, fundate ab uno Apoftolo.

Talem autem traditionem v. g. Ecclefi& Jerofo-

w

limitang dari ,. oftendit textus Cyrilli Jerofolimi-

tani, qui prefuit Ecclefie Jerofolimitane fun-

PT

;d

u

date à D. Jacobo. Imo etiam Ecclefiz Medio-

TU

lanenfis, cui prefuit Ambrofius, & Romanz,

cujus fenfum- reprefentant Patres, Occidentalis

t

Ecclefis. Addo, fenfum tot Patrum, quos re-

tl g

tuli, fundare prefuümptionem, eum fuiffe uni-

d at

verfalem in tota Ecclefia.

Alioquin tot Patres

i qu

contingentes non conveniffent in unam fenten-

tiam.

-

4

AÁd 3. c.a. n.c. quia dantur duo chara&teres;

Qd

T

externus & internus. Ex eo, quod pro oppor-

tunitate & fine fcribentis, fiat fermo de externo,

st

3iit. J

non fequitur negari internum.

Ád 4. c.a. n.c. & fuppofitum, quod regene-

y, bt

ratio hominis confiftat in fola gratia fanctifican-

.

te. iNam regeneratio confiftit partialiter etiam

mb

müljl j

in virtutibus infufis, & in quadam renovatione

ac nova difpofition

e potentiarum ad finem cujus-

:[la qllf«

libet Sacramend. Hzc eft illa perfectio habi-

:

tualis

oxduï

352 DISPUT. II

DE CAUSAL. &c.

tualis potentiarum à Deo infufa, in qua confiftit

n

charaécter Sacramentorum, prout füperius often-

fum eft.

|

J

d $. dico, quod dentur duo chara&eres;

externus & internus. S. Auguftinus pro oppor-

tunitate Sermonis modo loquitur de uno, modo

de altero.

Hinc uno afferto non fequitur, ab

hil

iis non agnofci alterum.

Imó quandoque, in

eodem contextuloquuntur de utroque per Ana-

logiamac fimilitudinem non per &quiparationem,

13,;

Sic D. Bafilius hom. i» S. Baptifina. n. 4. fcribit:

r

» In acie Duces tefferam tribuunt fub fe militan-

» tibus ut & amici facilé fe. invicem inclament,

lt

» & fi in confli&u fuerint cum hoftibus commix-

» ti, queant citra confufionem fejungi.

Quo-

Til

» modo vindicabit te Angelus? Quomodo eri-

tl CODI

» piet ex hoftibus, nifi agnoverit fignaculum?

» Quomodo di&urus es, Dei fum, Íi notas ac

Mime

» infignia non exhibeas? An ignoras, Extermi-

»

natorem domos fignatas przteriiffe? In hís

D

?

vero, quz fignate non erant, primogenita

*e

)

occidiffe? , 'hefaurus non obfignatus diripi à

M

3

»

furibus facilé poteft: ovi figno carenti tutó

75

» ftruuntur infidie.

Cüm in hoc textu S. Bafi-

lius à figno externo manifefté fumat comparatio-

!

nem ad fignum internum, idem cenfendum eft

]UHNDW

fieri ab aliis Patribus, dum ex fignis externis fa-

lm

PT

ciunt illationem ad tignum initerabile, quod eft

folum internum.

hY

m

L7)7]

NT

IU

tnits

DISPU-

k

WU

& 0Co»5» $

353

|

Ut

l

ponmi

dR ROt SOre st Rn Ro

n

T

DISPUTATIO IV.

mlswou;

De

L2

l fin

UM

Authore Sacramentorum.

[u] k 1

TU

n hac Difputatione queruntur duo:

14 feii

]

Venifg

bv

1. An Chriftus omnia Sacramenta imme-

diaté inftituerit ?

ilistge

j (

2. An Chriftus potuerit Angelo vel homi-

at

t p

ni committere poteftatem inftituendi

1, (f

Sacramenta ?

i, Dron

M&? hi

a EE

T

QUJESTIO 1.

B f

zin Chriflus omnia Sacramenta. immediatà

y atj

in[Tituerit ?

tl

ul

z

; a

OTANDUM I. Certum efle, quod Chriítus

omnia Sacramenta IN. T. inftituerit.

Ita

mj at

enim definitum eft à Concilio Tridentino Seff. 7.

qiib, Q

can. r. de Sacramentis in genere. Si quis dixerit,

Sacramenta INove Legis non fuiffe omnia à Chrifto in-

flituta , anatbema fit.

Queftio proin folum relin-

quitur, an omnia Sacramenta fuerint immediaté

inftituta à Chrifto ?

j

D. dmort Tratt. deSacram. in gen.

Z

iNo-

!

354.

DISPUTKATIO-IV.

JINoOTANDUM.2.

In. hac Quaftion

qu

Sacramenta fintimmediaté inftituta à C

iMfto,

fg;"-; än

s i

diftinguendum effe inter id, quodinSacrá

f

entis

qu Un(

; M AR

eft materidle, & quod in eis eft formale.

gSimm

TERIALE in Sacramentis, quod elevatur ad ra-

g p

tionem Sacramentalem, eft ipfa materia & ver-

m t !

borum forma, quz in Sacramentis adhibentur :

yin Qu

tale materiale in baptifmo eft aqua, ablutio, &

]vcrbonlm

verba baptizantis Ego te baptizo &9c. cüm enim

- d

ejusmodi res elementares, & verba hominum

Hiind l

fecundum fe nullam habeart vim Sacramentalem,

at n

recifé per modum materiz: Sacramentalis fpe-

gugebo

&ari debent, ficut materia & forma ligni eft ma-

qy g

teria ftatuz , forma & imateria propofitionis vel

& m m

definitionis eft materia fyllogifii, materia &

d

* p

forma partialis offium , cordis &c. eft materia ho-

x

minis « FoRMALE autem inSacramentis eft ipfa

ïg;mt iufh'tu

virtus collativa gratic.

Bl f

^

NOoTANDUM 3. Reþuriri quidem aliquos

ss f

ex antiquis Theologis,. qui fimpliciter tine addi-

Ltynato

to docuerunt, aliquaSacramenta v. g. Confirma-

WU.

tionem, & Extremam Unctionem , non à Chri-

&;cmvs

fto, fed ab Apoftolis, vel ab Ecclefia inftituta

lLt f

V

fuiffe. Si autem exa&té infpiciantur, apparet,

tits d

eos tantum loqui de materiali Sacramentorum;

n

non de formali eorum ; nequeenim ullusillorum

& Ll

veterum "Theologorum docuit, Apoftolos vel

Ecclefiam fignis à fe inftitutis contuliffe vim col-

BIN

n

lativam gratie. Id patet ex eorum textibus.

Dinilin

PariMUSs eft ALEXANDER de ALES, qui

R lg

part.4. Q. 9. membr. 1. ficfcribit: "Sine przju-

Atl

uehocSa-

A

J dicio dicendum, quod I))-qg?inus neq

»Cramen-

MLUT

ly,

DE AUTHORE SACRAMENTOR.

955

Quf

J

»

cramentum (confirmationis) ut eft Sacramen-

Wi

lys

tum, inftituit, neque difpenfavit, neque Apo-

ID

»

ftoli.

Unde Apoftoli confirmati funt à Spiri-

Mi

tu S. immediaté fineMinifterio & Sacramento.

Es

»

lial

E

Sed. poftquam Apoftoli defecerunt, inftitu-

ä

d

,tum fuit hoc Sacramentum in

ftin&tu Spiritus

J

lii

» S. in Concilio (Meldenfi) quantum.ad formam

J

» Verborum, & materiam Sacramentalem, cui

^ Qf

h ln

» etiamSpiritusS. contulit virtutem fanctificandi.

AT

Et ibidam ad Obje&t. penultimam : " Decebat, ut

j

"

manfe

,

» Spiritus S. non in tanta daretur abundantia,

» quousque Dominus fuiffet glorificatus: Joan.

i Vud

» 7- propter quod iftud Sacramentum debuit in-

,» ftitui non immediaté à Legislatore,. fed me-

» diante Spiritu Sancto cooperante."

Et ad Ob-

Mi

T

hr

iib V

je&t. ultimam :« "Sacramenta Evangelica quedam

» fuerunt inftituta à Chrifto, quxdam à Mini-

» ftris Legis, fcilicet Apoftolis, & eorum Suc-

1j

»

cefforibus, fcilicet Pontificibus, fed inftin&u

» & cooperatione Authoris Legis, ficut hoc

dU

d.

, Sacramentum.

Qà

SECUNDUS EST $. BONAVENTURA, qui

J

in 4. Q. r. fic fcribit: ,,De inftitutione (confir-

» mationis) diverfificantur Doctores.

Quidam

, g

Scumeit

, enim dicunt, quod formam illam Chriftus in-

» fituit, & Apoftolis tradidit.

Aliter poteft

mmmlugi;

lil

» dici, & melius, ut credo, quod Chriftus illud

» Sacramentum nec difpenfavit, nec inftituit;

xl

» quia poft Afcenfionem decebat Apoftolos con-

m x

» firmari, & Spiritum eis ad robur dari. Unde

Lde u

» confirmati funt in die Pentecoftes à Spiritu S.

W

, immediaté fine Minifterio & Sacramento, &

» ideo ipfi alios confirmabant etiam fine verbo.

nusneqï

P

Z2

»Sed

$56

DISPUTATIO IV.

j n

, Sed poftquam Apoftoli defecerunt, inftituit

» Spiritus San&tus hujusSacramenti formam, cui

9 "st

etiam virtutem fanéctificandi dedit.

Et Q.2.

æ;emomä

»

jb

jj

»

Chriftus hoc Sacramentum non inftituit; quia

credentes poft ejus Afcenfionem erant confir-

j D

mandi.

Unde per materiam nec formam Apo-

ts

»

ftoli difpenfaverunt; fed rem hujusSacramen-

n dl

ti fine forma à Spiritu Sancto immediaté acce-

omn? i

»

perunt.

Nam immediaté ab ipfo confirmati

WUE l)

fuerunt, & quidem fine elemento vel materia ;

w D

quini

L

»

quia in donatione Spiritus San&i figna vifibilia

apparebant, & ideo non erat opus elemento.

3inin,

»

Sed poftea Succefforibus inftitutis dandus erat

gt

vi verborum & invifibiliter.

Ideo oportebat

»

Inftitutum eft

.

»

inftitui fenfibile elementum.

sHl d

»

ergo elementum Spiritu San&o diftante abipfis

Ecclefie Re&oribus; & quia Chriftus non in-

&Ob

»

itfi,

»

ftituerat, necvim ei dederat, fecundum quod

»

contaétu fux carnis dederat aquis, ideo Epifco-

ib

tl

D

»

pi non valentes fe ipfis materias confecrare,

1

j

Y

l

T

»

confecrari per benedictionem inftituerunt. Et

E r'l.

ideo materia hujus Sacramenti debet effe con-

u

rnre

» fecrata." ]Ita S. Bonaventura.

k

NorTrANDUM 4. 'heologos, qui fcripfe-

tic ( df

runt poft Tridentinum , communiter quidem de-

fendere, quod omnia Sacramenta fint immediaté

at

zi

inftituta à Chrifto, multostamen ex iis afferere,

M

hoc non effe de fide; imó juxta aliquos id tan-

ibf

Ita re ipfa docent Mori-

T. H

tum effe probabilius.

!Ca'te

mus, Eflius, Grandin , .Du Hamel, S'uenin, Tour-

H

nelius , Paulus à Lugdune , P. Canali , Piette & alii.

Á li

A

P

NT

'Textus eorum fic habent:

I Me-

K' st

-

I

DE AUTHORE SAC-RAMENTOR. 357

,

L Morinus in Tra&. de Confirmatione. in P£oé-

i [Umm

1n10

"Sacramenta juris funt pofitivi, utpote

J &þ

Ubj

ceremoniz à Chrifto immediaté, aut per Apo-

N

» ftolos & Ecclefiam inftitutz.

ltl

J

(fug)

JI. Du Hamel in 'Theologia Tom. 6. de Sa-

cramentis, Differt. 2. c. 2. "Non videtur illud

VU o

I

1

» ipfüum equé ad fidem pertinere, Sacramenta

o i

»

omnia fuiffe à Chrifto immediaté celebrata.

, Neque hoc Tridentina Synodus videtur decer-

OTelmi

l

[ru rj

, nere. Illud quidem üt certum ftatuendum eft,

o deron

», quadam Sacramenta à Chrifto immediaté effe

»

celebrata, & inftituta; alia veró celebranda

ltise

ln tut

» Apoftolis demandaffe.

lm

III. Suenin in Commentario Hiftorico-Do-

LT

matico. de Sacrament. differt. 1. Q. 3. c. 3. in

vl

Rc

fp. ad Obje&. fic fcribit: " Refpondeo 2. non

effe de fide, quod Chriftus immediaté omnia

um

»

ho i

» NOove

Legis Sacramenta inftituerit" Et dif-

1 nf

fert. 7. de Extrema Unttione. Q. 5. Conclufionem 2.

g, )

hanc ponit: "Sententia, quz affirmat, Chriftum

ä

D

!

d t

»

immediaté inftituiffe Extremam Unctionem,

, probabilior eft negativa.

IV. Paulus à Lugduno Capucinus in Theolo-

,ai

gia tom. 6. differt. 7. de Extrema Untiione. c. I.

j i

» Licét conftet hoc Sacramentum fuiffe inftitu-

u

, tum immediatà, licót iftud immediaté omnino

yarid

» de fide non fit.

diot

V. P.Canali Ordinis fervorum B. V. Dettri-

&i

«a Catbolica de Sacramentis , edita Venetiis 1734-

)

j

1.6. de Extrema Untiione. difp. 2. Q. 1. n. 14. fic

"W

habet: ? Non eft tamen de fide tenendum, omnia

» Sacramenta effe immediaté inftituta à Chrifto,

Z3

»quaim-

358

DISPUTATIO

IV.

Dr AUIH(

» quamvis fententia hoc afferens videatur magis

j

A

» conformis menti Tridentini.

VI. P. Piette Ord. Erem. S. Auguftini in

j qn

Theol. part. 6. de Extrema Unttione. ad Obje&. 3.

srundam

Extrema unCtio non eft à Chrifto inftituta &c.

gelitem.

fic refpondet: "Refp. fecundum opinionem Ma-

u 2

» giftri Sententiarum, S. Bonaventure, & Hu-

u -S-HI

» gonis à S. Vi&ore faltem mediaté à Chrifto

jetata

» fuiffe inftitutam ; ajunt enim Apoftolos ipfam

du

» inftituiffe inftin&tu Spiritus S. & poteftate fibi

wadii

» à Chrifto conceffa.

Cateri vero Theologi à

m -

» Chrifto immediaté inftitutam effe fuftinent,

u "r

» prout & ceteràSacramenta, cui magis favet

m med

» lridentinum."

Et part. s. de Confirmatione.

vl A

Q.2. in fine. " Non eft quidem à Tridentino de-

sümmia J

» finitum, omnia Sacramenta effe à Chrifto im-

^hie Q

» mediaté inftituta, cüm tamen non appareat,

zil prt

» per quos Chriftus Sacramentum Confirmatio-

Eu

» nis mediaté inftituerit, verofimilius dicendum

& Va

» Videtur, ipfum effe immediaté à Chrifto infti-

Edf

» tutum.

VII.

Grandin in 'Theologia de Sacramentis.

kï» $et

[

Hi4

art. ?. SeGt. 1. "Quidam veteres Theologi exifti-

» marunt, nonnulla Novze Legis Sacramenta ab

lii

z

» Apoftolis fuiffe inftituta, ac proinde non nifi

X t

» mediaté à Chrifto.

Sic Hugo Victorinus, Ma-

» gifter, Alenfis part. 4. Q. s9. membr.3. S. Bo-

Vaf

l B

» Dlaventura ad dift. 17. l. 4. art. r. Q. 3. cum qui-

» busdam aliis dicunt Sacramentum Poenitentize

u)

»

aQ

ftolis.

non fuiffe inftitutum à Chrifto, fed ab Apo-

ET

»

Item idem Alenfis exiftimat, Sacra-

»

mentum Confirmationis longe poft Apoftolo-

':mmm*e,

AE

»

£

rum tempora inftitutum fuifie in Concilio Mel-

"tb

]

,denfi,

. ln

)

Es

Vl

DE AUTHORE SACRAMENTOR.

359

[7iN h

» denfi; anno videlicet Chri(ti-845. qui quidem

» fententia ferri nullatenus debct; fed ea, quz

hintü

hi

, afferit, commitfam fuiffe Apoftolis à Chrifto

» quorundam .Saceramentorum inftituendorum

Df

Dto

» potettatem, cenfura nulla notari poteft.

VIIIL.

Touruelius in "Theologia de Confirma-

Tf (

ii

tione. Q. 3. art. 1. " Quamquam vera fit eorum

» fententia,. qui docent, Chriftum immediatum

mflolosi';;

pütelt

»

effe omnium Sacramentorum Authorem, non

, tamen eft de fide, etiam poft Concilium Tri-

Ti

Ec in 'Tra&. de Sacram. in genere.

E fs

» dentinum."

Q. 5..a. r. "Orthodoxi Theologi confentiunt,

lu L.

IN

» Chriftum mediaté faltem omnium Sacramento-

Trd

?

)

rum effe Authorem, difputant tamen, an Chri-

ftus omnia immediaté inftituerit, & an illud

hod

»

certa fide. Catholica fit definitum ?. .-

Ad

p

fidem id pertinere oppofitamque fententiam

V Conimd

»

velut erroneam traducere non verentur Bellar-

Ti

minus, Vasquez, Becanus, Ifambertus. Ali

ho at

]ta

iftud effe de fide pronuntiarenon audent.

»

Dominicus Soto in 4. dift. x. Q. 3. a. 2. Concl.

T

»

3. -Suarez in 3. part. Q. 64. a. 4. difp. 12. SeQt 1. ,

ag

»

Eftius in 4. dift. 1. $. 16... Conclufio.

Chri-

s

»

ftum omnia Sacramenta immediaté per feipfum

QO n

»

inftituiffe, certa quidem eft ac vera fententia,)

non tamen de fide.

$

Ts

»

g

IX.c;CEfus imaodifir. $2627 Cüm non fit

T

»

à (Tridentinz) Synodo de&nitumSacramenta

a 'e

Nov: Legis omnia immediate à Chrifto inftüi-

j f ebf

»

tuta effe, difputatur adhuc inter Catholicos,

sj

»

utrum omnia feptem Chriftus immediaté & per

quu

fc ipfum inftituerit, an vero quorumdam iufti-

(

tuendorum Minifterium Apoftolis vel Ecclefi

L4

,,comf

$6o

DISPUTATIO IV.

jf

» commiferit? Quz fententia (negans omnia à

gt

risfmtentia

» Chriíto fuiffe immediaté inftituta) ut aliquid

» probabilitatis habeat, majore tamen probabi-

u

» litate diverfz fententiz fuperatur.

j« G

yplem j

NOoTANDUM $.

In eandem fermé horum

Theologorum fententiam eunt, qui docent, à

g t

Chrifto non folum effe reli&iam Ecclefize pote-

g,

&udt

ftatem determinandi materiam & formam Sacra-

mentorum quoad fpeciem infimam, íed etiam

DI

quoad fpeciem fübalternam, ita ut Chriftus tan-

prnodut

tum requifierit aliquam materiam & formam in

genere, & non in fpecie.

De his Theologis lo-

hum

evim ol

quitur TounNELzrUs de Sacramentis in genere.

Q. 1. a. 4. ubi fic fcribit: " Hinc inter Theologos

sf

»

nata eft controverfia, an & quomodo Chriftus

ts

»

fingulorum Sacramentorum materiam & for-

jeniife

»

mam . determinaverit.

Obfervandum autem,

n d

»

res, & verba duobus modis à Chrifto determi-

tuorted

»

nari potuiffe, in genere fcilicet & in fpecie.

EEl

In genere quidem, fi tantum przfcripfit , affu-

n Ed

»

mendum effe fignum aliquod exterius aptum

n Tere.

»

& idoneum ad finem Sacramenti fignificandum;

Wetlem

»

Ecclefiz vero poteftatem fecerit, tale fignum

Mif v

»

eligendi & determinandi.

In fpecie vero, fi

t

»

ipfemet Chriftus fignum illud notaverit, & de-

ts d

terminaverit. Idem de verbis, que forme

at

»

rationem habent, dicendum. --

Qui affir-

1 gl

mant, Chriftum determinaffé in fpecie mate-

Bll

»

rian & formam, his ducuntur momentis. --

!

)

rl

Qui ex adverfo exiftimant, non in fpecie, fed

d

D)

in genere duntaxat Chriftum Sacramentorum

U ts

res & verba determinaffe, Ecclefi;e fuz data

::

Pa

libettate, ea fpeciatim affignandi, ii h

ac ma-

L

^^ . Xime

"

DE AUTHORE SACRAMENTOR. $361

ts

Admomenta prio-

L)y

:

, ximeratione moventur. --

» ris fententie reponunt. - En momenta, qui-

TR

, bus utraque fententia innititur, Utraquefuos

n

Q

» habet Catholicos defenfores; utramque pro-

, babilem judicamus."

Ita Tournelius, qui,

| Qlll dOtQ

dum affert Solutiones Argumentorum primce

ii

aj

fententie, videtur potius aquiefcere fententize

fecunds.

D, j

du

DICO: Certum eft, Chriftum omnia Sa-

Vg

cramenta immediaté inftituiffe.

j

PROBATUR.

InftituereSacramenta eft con-

lls

ferre vim collativam gratie dependenter ab ap-

It

plicatione fignorumidoneorum in ordine ad fines

T

determinatos.

Sed certum eft, Chriftumimme-

n

diaté contuliffe vim ejusmodi collativam gratie

TE

dependenter ab applicatione fignorum idoneo-

)rfo dt

rum in ordinead determinatos fines.

ergo. Min.

jaiei; ex perpetua & uniformi traditione omnium

af

Do&orum Écclefie proximé referenda. Magj.

ii d

PT

ob. inftituere Sacramenta eft tribuere fórmam

tiia

Sacramentalem miaterie aliunde prefuppofite.

,

Sed conferre vim collativam gratie dependen-

fl t

p

ter ab applicatione fignorum idoneorum in or-

dine ad fines determinatos eft tribuere formam

inouveri;

Sacramentalem materie aliunde prefuppofitz.

y, a

"

]

ergo. Maj. prob. Illud eft caufa reiphyfica, quod

"m

tribuit formam materie aliunde prafüppofitz,

v. g. ignis A. refpectu ignis B. produ&i ex ligno;

r m

ht

illud etiam eft caufa artificialie, quodtribuit for-

o

mam artificialem materie aliunde prefuppofite

v. g. Statuarius introducendo formam Mercurii

at

inlignum, Archite&us, Sutor &c. refpe&u do-

u) "

3

1nUS,

3625

DISPUTATIO:

IY.

N KUH(

j

mus, calcei &c.. omnes enim artes nihil-aliud

od2

faciunt, nifiut introducant formam in materiam

gt

gl

idoneam aliundeprzfuppofitam. Deniqueetiam

W

in moralibus illud eft caufa moralis; quod ponit

Puos,

formam toti compofito morali.

Sic Plato dici-

(T0R,

tur Author definitionis, Ariftoteles Syllogifmi;

at n

quia invenerunt formam definitionis, & formam

T

Syllogifmi; Sic illi dicuntur Fundatores alicujus

quiréd

Religiofi Ordinis,. Fundatores Inftituti, Funda-

a, du

tores Reipublice, qui tribuerunt determinatam

y, nzid

formam vivendi certo generi perfonarum aliun-

um a.

de Prefuppofito.

Ergo etiam ille dicendus eft

immediatus Inftitutor Sacramentorum ,. qui ma-

gv

i ia

terie aliunde prefüppofite tribuitformam Sacra:

mentalem.

iL fl

ipun, q

"PROoBATUR 2.

Illud eft certum , quodha:

betur ex conftanti & uniformi traditione omnium

at t

t |

Doétorum Catholicorum. ' Sed Chriftum imme-

diaté inftituiffe omnia Sacramenta, habetur ex

g ah'q

dl

conftanti & uniformi traditione omnium Do&o-

rum Catholicorum.

Ergo. Min. prob. immedia-

SEacil

té inftituere Sacramenta nihil aliud eft,. quàm

conferre vim collativam gratie dependenter ab

" Mk

W

ul

Q

applicatione fignorum idoneorum in ordine ad

finés determinatos.

Sed ejusmodi vim contu:

Itj

DW nm

" LUE

liffe Chriftum, habetur ex conftanti & uniformi

tradiione omnium Dod&orum Catholicorum.

Wt (

Ergo. - Min. prob.. etiam illi Catholici Do&tores,

-MLD eæmeï

qui aut fimpliciter afferunt, Chriftum non infti-

»m, Jmh[

tuiffe omnia Sacramenta, aut Chriftum non in:

Jm[l(lm LSME(

ftituifle omnia Sacramenta immediate ; fed me-

MT

diaté, eaminftitutionem aut immediationem tan-

Ev

tum ;*'cferunt ad materiale Sacramentorum, non

A

autem

!

'DE AUTHORE SACRAMENTOR.

363

"j "qutem ad formale feu vim collativam gratie de-

Q

pendentem ab applicatione fignorum idoneorum

]

"i

ad fines determinatos.

Ergo. a. prob. ab indu-

À Qj

!

j

j

G&ione.

:

tl

ParMUs, qui objici folet, eft Huco à s.

Hs f

VICTORE, Qqui parte decima quinta. cap. 2. fic

li i

fcribit: Sacramentum unGbionis infarmorum ab 4po-

Md

flolo inflitutum legitur.

Quod tamen Hugo folum

fl

loquatur de eo, quod eft materiale in hocSacra-

mj

mento, aut omninó tantum de in[litutione. obfer-

Irnum af

vaniie, manifeftum eft legenti ea, qu:s fcribit

"eyd parte mona. cap. 2. & 4. ubi claré docet, vim

a

fignificativam & collativam grati& univerfim in

OT

omnibus Sacramentis pertinere ad folum Chri-

ftum. c. r. fic habet: "Sacramentum eft Sacrze

fin, i

»reifignum, quemadmodum enim in homine

[tmetm

» duo funt, corpus & anima; & in Scriptura

» duo fimiliter, littera & fenfus; fic & in omni

Arlfm n

a, r

» »acramento aliud eft, quod vifibiliter tracta-

]

» tur foris; & aliud, quod invifibiliter creditur,

C

a

u

» & percipitur.

Quod foris eft vifibile & mate-

» riale, Sacramentum eft, quod intus eft invifi-

ad;«

» bile & fpirituale, res five virtus Sacramenti,

iependeme:

» femper tamen Sacramentum eft.

Sed. quia

m o

o vt

» non omne fignum rei Sacre Sacramentum dici

» poteft, fi quis perfe&tius Sacramentum defini-

us

Gu

» re voluerit, dicere poteft; Sacramentum eft

» materiale elementum, foris fenfibiliter propo-

i

» fitum , ex fimilitudine reprefentans, & ex in-

ilun u

» ftitutione fignificans , & ex fan&ificatione con-

jlunt

» tinens aliquam invifibilem & fpiritualem gra-

ged'lalä j j

, tiam.

In Sacramento inveniuntur tria ; re-

geliit

» prafentatio ex fimilitudine, fignificatio ex in-

mettité

» fitu-

D[ MH(

364

^DISPUTATIO

1V.

d B

» füitutione, virtus ex Sanificatione.

Ipfa

, ümilitudo ex creatione eft; fic v. g. omnis

mauilate.

M Mu K

» aqua ex naturali qualitate habet fimilitudinem

» quamdam cum gratiaSpiritusSanéti; quiaficut

g

» h&c abluit fordes corporum, ita illa mundat

gintos

ghoren.

» inquinamenta animarum.

Ex hac ingenita

» qualitate omnis aquafpiritualem gratiam repre-

ginem o

» fentare habuit, priusquam etiam illam ex fu-

[

o g

» peraddita inftitutione fignificavit.

Venit au-

» tem Salvator, & inftituit vifibilem aquam per

p

fa.

» ablutionem corporum ad fignificandam invi-

» fibilem per fpiritualem gratiam emundationem

iif

», animarum. Adhunc modum in ceteris quo-

g, u

sfolum

» que Sacramentis hzc tria confiderare oportet.

Dein c. 4. Hugo fic pergit : , Quod elementa Sa-

sj prin

»

cramenta fint, non natura facit, fed appofita

ntt, E

»

inftitutio & infufa gratia; que duo fi elementa

isgiob

» non accepiffent, Sacramenta proprié effe non

poffent.

Dedit primó natura Sacramentis hu-

qitet

r

militatem (elementarem) ut hoc effe poffent:

tin qe

»

quod factum per Creatorem.

Inftitutio addit

?i

» authoritatem. Ut hoc fierent, propofitum eft

» per Redemptorem. Superaddit tertio benedi-

ld

» &io fan&titatem.

Prima (Sacramentorum pro-

*is13

» prietas) facta eft per Creatorem; fecundapro-

an uj

» pofita eft per Salvatorem; tertia adminiftrata

Wmi;

» per difpenfatorem.

Primum Creator vafa

Poftea

i

» (gratie, nempe elementa) formavit.

P

» Salvator per inftitutionem eadem propofuit.

Attm

» Poftremó Difpenfator per benedictionem hzec

t

» ipfa mandavit, & gratia implevit.

Creavit pri-

iij

El

» mum Deus per fe & in fuo, hoc eft, folus & in

ii

* (

s Majeftate. Infütuit poftea Salvator per fe

MIM !

,quidem

Y

DE AUTHORE SACRAMENTOR.

365

fïüüüng

» quidem, fed in noftro, hoc eft, folus & in

CVg

» humanitate.

San&Gificat poftremo Sacerdos

» neque per fe, neque folus, quoniam Deus per

Xlrs

Qu

hominem fan&ificat.

Et c. 5. idem Hugo. ait:

!lm)amn

, Inftitutio Sacramentorum, quantum ad Deum

Ll g

T

, Authorem, difpenfationis eft, quantum ad ho-

D

, minem obedientem neceffitatis."

Ita Hugo ;

I ine

ex cujus verbisliquet, quód in omnibus Sacra-

j

bl

mentis agnofcat Chriftum pro Inftitutore, . &

Ifm äqumï

Deum pro Authore, ut proin in illo textu, ubi

m r

Apoftolum agnofcit pro Inftitutore Extreme Un-

df

Gionis, id folum intelligere potuerit de inftitu-

!mmm

tione ejus, quod eft materiale in hocSacramen-

to, vel folum de inftitutione obfervantie, itaut

lm r

9d gt

Apoftolus primus hoc Sacramentum obfervari

B H

mandaverit, & in praxin redegerit.

T

Alter, qui objicitur, eft AL ENsrIS; fed hic,

p d

Mil

prout patet ex ejus textu, eam inftitutionemfo-

lum reftringit ad formam verborum , & materiam

"T

elementarem , qu& folum conftituunt materiale Sa-

Mibid

trameniorum,

TM

'l'ertius eft s. BONAVENTURA, WVerüm üf

ijordt

iiptitld

bene do&us P. Bontempi obfervat ; ille exprefé

docet, quód Chriftus omnia Sacramenta inítitue-

a, lt

r u

rit quoad formale ; & quoad materiale, ea faltem in

genere INB. infinuaverit.

S. Bonaventura /fextá

g t

parte Breviloquii c. 4. fàc fcribit: ,De inftitutione

imut.'

al

» Sacramentorum hoc tenendum eft, quód fep-

» tem Sacramenta legis gratize Chriftus inftituit.

lii

, Inftituit autem predicta Sacramenta diverfi-

i v

TE

» modé.

Quzdam fcilicet ex eis approbando,

» confirmando, & in actu fecundo ponendo, ut

j SalW'Jï;

» Mattri-

y M»f

"DISPUTATIO IV,

366

14[412

, Matrimonium & Ponitentiam.

Quiedam au-

» tem infinuando, initiando , ut confirmationem

j 1l

, & extremam un&ionem. Quedam veró ini-

JME, h

» tiando & confummando , & in femetipfo fufci-

s 5

5 piendo, ut Sacramentum Baptifmi , Euchári-

jnter

» ftiz & ordinis. **

Idem habet 1. 6. Compend.

probabile |

"Theol. c.3.

Idem in 4. dift. 22. art.». qu. z.

Jtio g

fcribit: ,,In legenova inftituta fuit (penitentia Sa-

f Qu

» cramentalis) quantum ad formale, quod eft ab-

Ál

» folutio Sacerdotalis; & ligatio , & quantum ad

guijin

» materiale, quod eft quedam lucida & aperta

r

' confeffio non folüriin generali, fed etiam in

»

adis

fpeciali. Et primnum Dominus inftituit per fe,

ao p

» & promulgavit, fcilicet clavium poteftatem

t forma.

» Joàn. 20. poft refurrectionem.

Secundum

m

, veró inftitutum füit per Apoftolos, vel ut me-

s

» liüs dicam, promulgatum; quia Dominus Apo-

» ftolos docuit, & ipfi à Domino do&i, & au-

m

» thoritate ab ipfo accepta primó ejus authori-

Ed

, tate promulgarunt. "

Idem Do&tor Seraphi-

T

mhmi q

cus docet in 4. dift. 17. part. 2. q. 3. ubi fic fcri-

bit : , Cum Ecclefia fuit inftituta, & homines la-

*s qu

» bi coperunt, tunc remedium ,* ne defperarent

moa

ttylt i

»

vel contemnerent , publicari oportuit.

Et

5

]

ideo per Apoftolos confeflio- debet inftitui au-

2t| rf

mgt

D)

j]

thoritate fibi Domino in clavibus tradita, in

?

]

quibus poteftatem acceperunt fanandi. *«

snei

?

.Ne autem quis przefata verba S. Bonaventurz

n

W

ita exponeret, quafi tantüm admitteret nudam

r

ao

promulgationém forme & materie à Chrifto de-

hii

]

terminate in fpecie explicita , quin opus foret

W

aliqua determinatione Apoftolica quoad materia-

[ il

lii

le lSacramentorum, id ipfemet declarat in 4. dift.

Ri

23.

Y

DE AUTHORE SACRAMENTOR.

367

23. à. I. Q.2.:C. Ubiait: , Aliqui dicere. volue-

runt, omnia Sacramenta inftituta fuiffe à Chri-

tmmax)

2

tiaw

» fto ; fi autem Apoftoli dicuntur aliqua intti-

» tuiffe , hoc eft, quia inftitutionem promulga-

ln

Vver unt

li ] li

]

»

Sed tamen ,. cum in Evangelio fuffi-

j

i

600

D

)

cienter lex evangelica exprimatur , quomodo

Mm

»

probabile eft, ut omnes Evangeliftee fic füb fi-

lltf

» lentio tam. nobilia Sacramenta pertranfiüffent,

b n

ii

» fi Chriftus ea inftituiffet ? . Et ideo alii proba—

» bilius:dicunt ,

.& Magifter hoc aperté dicit,

dga

L

$ quód Spiritus 45 per Apoftolos hoc Sacramen-

?

7,

LA

f:

tum (extreme un&tionis) inftituit , ficut fupra:di-

MWW

2

&um eft de Sacramento Conürmatloms

Et

»

exemplo patet; quia Apoftoli, Spiritu.dictan-

ais

o

»

te, formam baptismi à Chrifto inftitutam &

f vdt

»

confirmatam ad tempus mutaverunt ;* quanto

?)

magis, quód Chriftus infinuavit, inftituere po-

i D

1044l

»

tuerunt? Et quoód ita fuerit congruum, ma-

)»

nifeftum eft ; quia hec duo Sacramenta, Con-

EE

LD(]» VL P

»

firmatio & extrema Unctio, fignificant gratiam.

)

d

»

in tali ftatu, que proprie competit legi novz,

»

fecundüm quam inungatur quis in pugdem, ut

z

ln

Md Gs

»

pro Chrifto audeat mori, & ut in regnum co-

»

lorum poffit introire.

Ideo hzac duo Sacra-

o

i

?

menta à Chrifto fueruntinfinuata, fed poft à

»

Spiritu fuerunt inftituta

Sic patet, quomo-

viis r

»

do congruentiffimé ftatuta & inftituta fint Ec-

« lii

clefiaftica Sacramenta

»

Concedendz igitur

$o

» fünt rationes probantes Spiritum S, per Apo-

d

Et ad t.

dl

» ftolos hoc Sacramentum inftituiffe.

» Dicendum,. quód Spiritus S. füpplevit hoc,

.,qmnü

» quod ipfe Dominus dimiferat in doCtrina. Un-

ia

» de ficut fupplevit ,

quod deerat de do&rina,

$t

; 1ta

DISPUTATIO

IV,

yi

568

» ita etiam de inftitutione - Nec funt duo le-

i 455 t

Et ad2.

» gislatores Chriftus & Spiritus S.

wmujpndc

, Deus immediaté loquebatur Moyfi , & poft

» Moyfes precipiebat populo, ficut nuntius Dei

Y

& Minifter.

Sic Spiritus S. Apoftolis, &ipfi üt

Unde Sacra-

miniftri populis exponebant.

(spit

mentorum inftitutionem non attribuimus nifi

apm

»

Deo, vel perFilium, vel per Spiritum S. Nec

pud

credendum eft, quemquam Apoftolorum hoc

yo U.

»

per fe inftituiffe, fed totum Collegium; . fed Ja-

v d

cobus promulgavit.

Et per hoc patet , ,.quia

geri o

inftitutio Sacramentorum refpicit Deu:

ut

eutr

authorem , & Apoftolos refpicit üt Miniftros

s afbu

in promulgando.

Etad3. Dicendum, quod

; 6Augif

ibi (quando Z4pofToli egros ungebant oleo ) non fuit

a ia

hoc Sacramentum inftitutum, fed infinuatum.

z pucii

Iptw ibidem g. 3. c. ait: Quoniam Chriftus per

t pelant

femetipfum inftituit baptismum , qui per fe-

int, t

metipfum potuit fanctificare baptifmum & Eu-

& to

ä,ï;ä

chariftiam; ideo non eft alia confecratio pre-

ET

»

parans neceffaria, fed folüm ad folennitatem

tl

facit.

»

Sed hoc Sacramentum ('extreme Unttio-

mradit

»

nis ) Spiritus S. inftituit per Apoftolos, qui non

iré

l-xh

poterant fanctificare, nifi per Deum , ideo ma-

»

teria non eft fimplex elementum , fed oleum

"1 9tls

N m

»

per verbum & invocationem Spiritus S. confe-

i

Jyi

»

cratum per verbum Épifcoporum, ut, ficut

u S(

Ro st

»

Spiritum S. inftituit per Apoftolos, fit etiam

nunc confecrata per Epifcopos. **

Hi omnes

VUyd

ï J

te

At tre

xtus B. Bonaventure oftendunt, quod folum

Minyro

Deum ac Chriftum agnofcat pro authore & in-

Tagy

» ftitutore Sacramentorum quoad vim collati-

» vàam gratiz, quamvis quoad materiale Deus ac

Ultry q

NT

» 9piri-

lánj

Ij

l,

DE AUTHORE SACRAMENTOR. 369

t

""

» Spiritus S. ea inftituerit precisé fequendo &

, promulgando inftin&um Spiritüs San&i.

Moyü, [

"u numm

Qd

Ti t

Solvuntur Objectiones.

Ui

aün'buimm;

O»]1 cITUR r. Patres non agnofcunt Chri-

ittn !

ftum pro immediato authore Sacramentorum,

Ergo non eft certum, ea fuiffe immediaté infti-

Wtl

tf

tuta à Chrifto. Z£nt. patet.

1. Dionyfius l. de

]

colefti Hierarch. c. r. ait:

Primi Sacerdotalis

D

muneris Duces vifibilibus fignis coleftia Sacra-

NT

i Oi

menta texuerunt, & partim fcriptis, partim non

fcriptis inftitutionibus nobis tradiderunt.

ii g

2. S. Auguftinus Epift. 178. c. r. comparans

&i

jugum Chrifti cum Moyfaico dicit: Sacramentis

p

numero pauciffimis, obfervatione facillimis, di-

^i

n g

gnitate preftantiffimis focietatem novi populi

colligavit, ficut eft baptifmus nomine Trinitatis

g li

confecratus, & communicatis fanguinis & corpo-

at

dl

ris ipfius, & fi quid aliud in Canonicis Scripturis

commendatur.

Et pauló poft. Illa, que non

m

fcripta, fed tradita cuftodimus, qu:e quidem toto

terrarum orbe obfervantur , dantur intelligi, vel

us

fam i

ab ipfis Apoftolis, vel à plenariis conciliis com-

g, i

mendata atque inftituta retineri.

e pedum ait

SpinmsS.ï

D. Cyprianus Serm. de Jlotion

jm,

Ipfe fummus Sacerdos fui Sacramenti inftitutor

& author eft.

In ceteris homines Spiritum S.

T

hio d

Á

" H

habuere DoG&orem.

Texüerunt

f qUU«:-

REsPONDEO. n.à. ad z. dift.

Sacramenta determinando materiam & formaim

qu

i

Sacramentorum quoad fpeciem infimam, & infti-

tuta divina cum accomodis ceremoniis Ecclefia-

materiüflj

D. Amort Tract. de Sacram. in gen.

Aa

ftici$

,DISPUTATIO IV.

y r

370

fticis contexendo. c. ;determinando materiam

D li ceï

& formam Sacramentorum quoad rationem pror-

g

fus genericam , aut conferendo vim collativam

gt

s n

gratim. n. Senfus patet ex dictis NoTANDO s.

4d». dift. Dicit hoc D. Auguftinus lo-

f i

j d

quendo fimul de Sacramentis & Sacramentalibus,

feu ceremoniis Ecclefiafticis. c.

loquendo fo-

tiam

Jüm de Sacramentis. n.

S. Auguftinus primo

a

loco loquitur de Sácramentis, tam iis, que in

nte, i

Scriptura exprimuntur, quàm dealiis, quz folim

vll

implicité infinuantur.

: frim

Sed in fecundo loco agit

de Sacramentalibus tantüm & caremoniis Eccle-

N LL

fiafticis, quz ab Ecclefia inftitutà funt.

TE

"d 3. dico, eum fermonem non effe S. Cy-

mmjf m

priani, prout Bellarminus & alii obfervant: cu-

T

juscunque authoris tamen fit. dift.

In ceteris

at

multis homines Spiritum S. habuere DoGtorem. c,

Pt

in ceteris omnibus. n.

Si enim ille author lo-

lo0y010.

ia li

queretur de omnibus aliis Sacramentis, fequere-

tur, quód nec baptismus, nec ponitentia, nec

b

Sacramentum ordinis haberet pro inftitutore

ia pot

Chriftum; quód non folum eft falfum, fed etiam

m in)a-

contra multos textus S. Cypriani.

Itaque dicen-

D dlfï

dum, quód Author illius fermonis tantüm faciat

vldtin

oppofitionem inter Euchariftiam , & alias cere-

3 uf

monias varias Ecclefiafticas, quse folüm fuerunt

fïaformle.

inftitutz ab Ecclefia, prefertim eas , quz conco-

mitantur Sacramentum Euchariftie, v.gr. Aga-

pe, lotio pedum, miffio panum benedictorum ex

ïiz.t.z di

LOT

Sacrificio MifTze &c.

OsgprciTUR 2. Etiam Magifter Sententia-

ienü.cg' "

M

rum, & Durandus, & Marfilius docuerunt, non

Uij

*anig Sacramenta fuiffe inftituta à Chrifto. er-

"AR

go

I,

DE AUTHORE SACRAMENTOR. 971

m]dü W'.f

UM

go non eft certum , omnia Sacramenta fuiffe in-

'

ftituta immediaté à Chrifto.

"nt. patet.

1. Ma-

o l

Momz

gifter Sententiarum l. 4. dift. 23. de Sacramento

extremze unc&ionis loquens ait: /Joc Sacramentum

.ïA Wïl:

ab Zpo[tolis infLitutum legitur.

2. Durandus in 4.

X

j

«

dift.26. dicit, quód matrimonium non conferat

d

gratiam fanctificantem. . Ergo cum inftituereSa-

Ugüfäüüig

cramenta juxta nos-fit conferre vim collativam

æmiis, T

H

gratie , hoc Sacramentum juxta Durandum non

poteft effe inftitutum à Chrifto.

Durandus fic

m

fcribit: Tértió arguitur füc:: Sacramentum autem. con-

ïmmüs lt

fert gratiam mon babenti, nifi ponat obicem, aut ff babet,

du

auget: eam.

Sed matrimonium mullum iftorum. facit.

Dd Y

Ergo non eft. unicoct Sacramentum , ficut. alia. Sacra-

Dl

qnenta novc. legis.

1

ü hs

U. 14. docet, qu*oci non

3. Marfilius in 4. q

btl

omnia Sacramenta fuerint inftituta à Chrifto.

t i

.REsPONDEO. n.a. ad 1. dift. Dicit, effe

inftitutum inftitutione obfervanticx ab Apoftolis.

ii f

c. inftitutione poteftatis. n.

Senfus eft, quód

qet, !

Ti

us contu-

Apoftoli eam poteftatem , quam Chrift

Vel Rz-

lit, primüm in actum redegerint.

N

huj

sPONDEO 2. dift. Eft inftitutum inftitutione

jly

T

ejus, quod eft in Sacramento materiale, faltem

I

in fpecie. tr. inftitutione ejus, quod eft in Sa-

yelt

ii

Cramento formale. n. fenfus patet ex fuperius

a

|ri

dictis.

ZAd ». tr. a. dift. c.

Si etiam juxta Duran-

TfUæ, s':

dum idem fit conferre gratiam & inftituere Sa-

(eelit

cramentà. c. fecüs. n. ^ Durandus eo loco ex-

preffé docet, quod Chriftus inftituerit Sacramen-

ylus

yatt

tum matrimonii; fed ad rationem Sacramenti

gratig fanctificantis vel

u

non 'requ.irit collationem

a 2

ejus

372

DISPUTATIO

IV.

ejus augmentum, fed tantüm ut fit fignum rei fa-

g etha

M.

crze. Ethinc negat, feptem Sacramenta conve-

, r

nire inter fe univocé, licét non neget, hoc Sa.

cramentum ex fua natura & ex inftitutione Chri-

ii

fti habere ordinem ad gratiam actualem, vel ad

j

aliam gratiam remiffivam culpes in a&tu conjugii,

sphyita

qui de fe foret inordinatus fine fpeciali permif-

a denud

fione & approbatione divina, qualis jam dabatur

elne^

Adamo.

Zd 3. nego ; eam quzftionem 14. effe Mar-

st t

fili. Inmeaenimeditione Argentinenfi de anno

d

ISgoI. habentur tantüm quzftiones. tredecim.

óa al

Ipfe autem Marfilius in 4. qu. s. a.9. fic fcribit:

: Inonat

Sacramentum Confirmationis eft à Chrifto inftitutum ori-

dronm

ginaliter ; at lictt à Chrifto fuerit oftenfus Apoflolis mo-

vineat

dus manuum inpofitione €2' forma expre[fione , non ta-

afiun t

smen, videtur eo Chriflus in opere ufus.

uia cum fit à

ais ia

Chriflo , & non quoad exercitium , nece[Je efl , ut fit ab

g, a

eo quoad ufus modum, puta, quia modum eis expre[Jt, &

ij

D

;

"

formam tradidit.

Ita Marfilius l. c. Concl. 3. & 4.

hm

OB]ICITUR 3.

Si effet certüm, omnia

ia

Sacramenta effe immediaté inftituta à Chrifto, id

At hon

etiam effet de fide.

Sed hoc non poteft dici.

Ui qud

ergo. JMa3j. prob. omnis Conclufio dedu&ta ex una

Phg

praemiffa revelata, & altera certa, eft de fide.

&il

€rgo.

ütden

2

Si hoc effet certum faltem fententia op-

"t ln

pofita mereretur cenfuram, quod fit temeraria,

periculofa in fide, propinqua hzrefi &c.

lii

UR

RrEsPONDEO n. Maj. ad prob. dift. . Omnis

MTH

Conclufio dedu&a ex una revelata & altera me-

ta. n.

mawïtüllü

tzïlphyüce certa, c, tantum moraliter cer

Vg

Sup-

N

DE AUTHORE SACRAMENTOR.

373

*RWR

Suppono ex Tra&. de Fide. Conclufionem Theo-

logicam dedu&tam ex una premiffa revelata, &

Ut

altera moraliter certa non effe de fide; quia ad-

üüllwm;

huc eft fallibilis.

i

'W&J

ld 2. dift. Maj. Si effet certa, certitudine

metaphyfica, vel certitudine morali per Eccle-

EfPWJJpq

fiam declarata.c. fi effet certa certitudine morali,

ujad

necdum per Ecclefiam declarata.n. ad incurren-

dam enim cenfuram Theologicam non fufficit

D1, d

certitudo fententiz oppofite , fed etiam requiri-

us

tur declaratio certitudinis facta per Ecclefiam,

Is tb

qualis in prafenti materia necdum datur. Cüm

vl

enim Innocentius Xl prohibuerit fententiis

j

Theologorum inurere aliquam cenfuram theolo-

fbj

icam fine authoritate Sedis Apoftolicz, licebit

g,

[|

quidem fuam fententiam vocare certam ex men-

& lu

te propria, fed non licebit ferre cenfuram Theo-

TT

logicam , nifi ea certitudo fit declarata à Sede

ii

Apoftolica.

UT

OsJrcrrUR 4. Si Chriftus immediaté in-

i

in, t

ftituiffet omniaSacramenta, vel eainftituiffetut

Qd

Deus, vel ut homo? neutrum poteftdici. ergo.

T

Min. prob. quoad 1. membr. quia Sacramentadi-

od

cuntur fluxiffe ex latere Chrifti.

Quoad 2.

g, di

membr. id probatur ex eo; quia Chriftus qua

homo non eft caufa effe&iva, fed tantum caufa

AUsl (

RIl

meritoria gratiz.

TM

RzsPONDEO.c. Maj. n. Min. & dico, Chri-

pl

ftum inftituiffe Sacramenta, quatenus erat Deus-

bomo, quia ad inftitutionem Sacramentorum re-

n i

au u

quiritur, ut confideretur tanquam fons gratia-

rum ; talis autem neceratuthomo , necut D

eus,

guid

Aa3

ed

374

DISPUTATIO

IVv.

fed ut Redemptor , feu ut bomo- Deus

f t

,& tanquanj.

jt qu

Fundator ac Sponfus INova Ecclefiz.

j g

sein. i

QUJESTIO II

g, 1

g d

44n Chriflus: bomini «oel. Zdngelo. potuerit. com«

pinftmeas

wmüttere poteflatem in[Tituendi Sacra-

gemiit

menta ?

D

D

anan

IWCO T. Chriftus nonpotuithomini vel An-

ii

gelo committere poteftatem inftituendi Sa-

cramenta ejusdem rationis cum noftris Sacramen-

g.

tis authoritate

fopAtUt

propria, feu poteftate Excel-

unitere p

lentiz.

terement

PnosaTUn. Nulla puraà creaturà poteft

s p

authoritate propria conferre gratiam fanctifican-

2 YOo, d

tem ejusdem rationis, qux in Sacramentis no-

t08 L

ftris confertur.

Ergo necpoteftauthoritate pro-

vintuo n

pria inftituere talia Sacramenta.

a. prob. gratia

d eredt

fanctificans, qualis in noftrisSacramentis confer-

tayyícic

tur , eft intrinfecé relativa ad caufam fatisfa&to-

r

riam de condigno pro peccatis, & ad opera de

1 w

condigno meritoria vitz eternze- confiftentis in

vifione intuitiva Dei per eflentiam. Sed talem

tüucte (üo

m tntvi

gratiam non poteft conferre pura creaturaautho-

ritate propria.

ergo. Min. prob. pura creatura

ao [

J q

'

per fe ipfam nec poteft de condigno fatisfacere

pro peccato mortali, nec poteft de condigno me-

li,

reri vifionem intuitivam Dei per effentiam. ergo.

DICO II

Potuit tamen Chriftus pure

Ea Gjü!wmp(

Asl

creatur? committere poteftatem inftituendi Sa-

?W»f il

qamenta nomine alieno, nempe fuo.

PRo-

l.

DE AUTHORE SA-.CR*AMENTOR. 575

At

-"PRosaTUR. Non poteft oftendiimplican-

b

tiain eo, quod Chriftus dicat homini: . dabo

omnibus gratiam fanctificantem , quicunque ap-

l

plicaverint fignum aliquod fymbolicum à te in-

ftituendum, ad quemcunque finem bonum à te

liberrimé determinandum tale fignum fymboli-

0WM

ln

cum inftitueris. Ergo potuit committere pote-

ftatem inftituendi Sacramenta fuo nomine.

DICO IlI.

Potuit Chriftus purz creature

Vnitvel

etiam conferre poteftatem inftituendi Sacramen-

wltd

ta fimul nomine proprio, & ümulynomine alie-

d

no, nempe fuo.

PROBATUR.

Potuit Chriftus pure creatu-

Vib Y

rz& committere poteftatem determinandi ceremo-

niam Sacramentalem ad:quodcunque opus pium

[oT.

libitum cum promiffione gratie, potuitque fimul

d lnb

r

dicere: volo, üt ea gratia fimul conferatur ex

merito meo tanquam pretio condigno, & fimul

adbcty

ex merito tuo tanquam pretio de congruo; imó

g

potuit tali creaturc fimul conferre donum mira-

d

culofum phyficé caufandi gratiam fanctificantem

aiz t

tam in vita quam poft mortem. —'Sed in tali cafu

t

conferret poteftatem

inftituendi - Sacramenta

T

fimul nomine fuo & alieno.

rgo. Maj. prob.

a x

inprimis negative ;

quia in hoc non poteft often-

Tretit

di implicantia.

Dein idem probatur Aut

horita-

Iu

. Q. 64. a. 4.C. fic fcribit:

te D. Thomz, qui p.3

nl jv

»

Dicendum, quod Chri

ftus in Sacramentis ha-

[

C

m. Unam Authorita-

» buit duplicem poteftate

fecundum quod Deus.

(

j

» tis, que competit ei,

, Et talis poteftas nulli creatur& potuit commu-

U

n

n pote-

g nl

» nicari, ficut nec divina effentia. Aliar

» ftatem habuit excellentie, que& comp

etit ei,

d W

34

»iecun-

" yt

576

DISPUTATIO IV.

» fecundum quod homo.

Et talem poteftatem

wwm

» potuit Miniítris communicare, dando fcilicet

apmemï

g

» €is tantam gratie plenitudinem, uteorum me-

ritum operaretur ad Sacramentorum effe&tus,

m

»

ut ad invocationem nominum ipforum fan&ifi-

;efdus!

à hd

carentur Sacramenta, & ut ipfi poffent Sacra-

»

menta inftituere, & fine ritu Sacramentorum

irine, Uf

I

wf

eife&um conferre folo imperio.

jet at

Solvuntur Obje&tiones.

Á Mi

lia

st

Os]jrciITUR r. contra x. Concl. r. pura

creatura poteft phyficé caufare gratiam fanétifi-

ii

cantem. Ergo etiam poteft inftituere Sacramen-

dbu. X

talem czremoniam, dependenter à qua velitcon-

d um

ferre eam gratiam.

OwpuE

2.

Gratia fan&tificans relativa intrinfecé ad

hm

caufam meritoriam de condigno , & ad vifionem

Ennei

Dei intuitivam per-effentiam non differt fpecie

& ls

ab alia gratia fanGificante non relativa intrinfecà

ad hos terminos.

1 anict

Ergo non obftante illa ratio-

daton

!

ne poterit creatura habere poteftatem conferen-

RR C

di gratiam fan&ificantem.

a.prob. Relatio illa

p

intrinfeca tantum pertinet ad gradum individua-

; Mltoen

lem gratic fanctificantis, no

n autem ad gradum

fpecificum.

ergo.

? l

Aj ij

lk

RzsPoNDEO ad r. c.a.dift. c.

Ergo poteft

inftituere ceremoniam , dependente

wm[

r à qua velit

m

conferre gratiam fallibiliter, &nom

inealieno. c,

h

ditygi

infallibiliter, & nomineíuo.n. In eaenim fup-

pofitione, quod creatura phyficé

H

caufet gratiatp,

Uttin

nihilominus fequeretur, quod co

nferret gratiam

nferens gratiam

'&me

nogpine alieno ; qua.m;ïgs- enim co

hoc

&igm;ü

U

DE AUTHORE SACRAMENTOR.

977

p

hoc nec exprimeret, nec intenderet, attamen

MSW&

lt

id exprimeret ipfa gratia, quod, ut dixi, habeat.

lm[mm !

relationem intrinfecam ad caufam meritoriam de

condigno , &fatisfactoriam de condigno. Dein

m1pf0mm

Dl

n

ille effe&us non fequeretur infallibiliter; tum,

quia illud donum caufandi gratiam poffet tolli ab

d

homine, tum etiam, quia ftante dono miraculofo

[

poffet emergere circumfítantia, in qua Deusnol-

let concurrere ad produ&tionem gratiz.

uæl

"Ad ?. n.a. ad prob. iterum n. a. quia ejusmo-

di relationes non precife determinant circum-

Wlpu

ftantiam exiftendi, fed etiam conferunt diver-

as

fum gradum, dignitatem, & operationem aliam

Bo

inentibus. Ac proin pertinent ad differentiam

ii

fpecificam unius gratie fanctificantis ad alteram

non relativam ad eosdem terminos.

m

OsjgrciTUR 2. contra 2. & 3. Concl. r.

9 drit

pura creatura non poteft conferreinfallibilitatem

M f

gratiz. Ergo nec poteft inftituere Sacramenta,

vt

9. Implicat Deum fieri caufam fecundam

d

quoad collationem gratie, fed hoc fieret, fi

ia

committeret creaturz poteftatem inftituendi Sa»

TR

cramenta.

p

3. Inftituere Sacramenta eft illa primo fta.

umdj

tuere. Sed hoc non poteft pura creatura. ergo.

Min. prob. implicat, ut creatura inftituat Sacra-

"TE

menta fine previo Decreto divino poteftatis col-

satrit

Jativo.

REsPONDEO ad 1. dift, Non poteft con-

lr

ferre infallibilitatem fine promiffo divino.c. cum

; hac

d

tali promiffo. n. poteft enim Deus promittere,

fe femper cooperatarum creature ad productio

o

!

jonietl

nem gratie fanéctificantis.

! di g,

mwnïemi;:j

Aas

DISPUTATIO IV.

378

Ad 9. dift

gii

Yal

Implicat, Deum fieri caufam fe-

cundam in collatione gratieintentionis. c. ordine

gu ml

executionis.n. Verum eft, quod creatura non

gan!

g

poflit habere intentionem efficacem conferendi

gratiam, quin prius Deus habeat intentionem,

Sl ud

deterfmnüï

ad gratiam producendam concurrendi, vel eam

phyficé caufandi.

In executione vero poteft

omülïunezr

finere fe determinari à caufa fecunda ,

Íficut facit

od

jn fuo concurfu ordinario. ad aöhones humanas

t at

liberas.

s m

(V

"Ad 3. dift.

Inftituere Sacramenta eft illa

primo ftatuere per modum füblativi indifferen-

z

ticv ultimi. c. per modum collativi omnium re-

iptooyDE

quifitorum. n. Ad inftitutionem Sacramento-

s t

rum concurrunt duo: unum conferens potefta-

axlat d

tem, & fübfidia neceffaria , attamen reli&ta liber-

d

tate, an accipiens poteftatem velit ea uti, & in

tl

quibus circumftantiis ea velit

Itaque, fi quis

i erdi

accepta tali poteftate determinet ufum & circum-

A LT

ftantias pro ufu, reveratalis tollet ultimam in-

bt

différentiam ad exiftentiam Sacramenti,, & primo

Jlatuet Sacramentum.

EuEvl

1 1'-1 DN

OnJicrTUR 3. Sacramentum definitur effe

* lr

fignum fenfibile divinitus inftitutüm.

Ergo im-

n md] ]

plicat illud effe inftitutum ab homine. c. fateis

quia tolleretur effentiale predicatum definitio-

At n

Utin

nis, adeoque tolleretur ratio & natura definiti.

2

ïug hmo n

Pure creature non poteft à Deo com-

o

mitti poteftas creandi alterum mundum. Ergo

non poteft ei committi poteftas inftituendi Sa-

le([ig l

Utf

!

cramenta. c. prob. inftitutio Sacramentorum eft

U d

majus opus, quam creatio Mundi,

ergo. a.prob.

infti-

*Würqo[

i

j

DE AUTHORE SACRAMENTOR,

379

u

inftitutio Sacramentorum eft collatio gratize ac

mlligw

juftificatio impii. Sed juftificatio impii juxta S.

)ümmm

"R uf

Auguftinum Tra&. 72. in Joan. eft majus opus,

quam creatio Mundi. ergo.

L nf

ET

3

Si ad inftitutionem Sacramentorum fuf-

ficit determinatio ceremonis Sacramentalis cum

RE

promiffione gratie, fequeretur, quod in Lege

i, ii

It u

Naturz vel in Lege Moyfaica actu fuerint infti-

tuta Sacramenta per hominem. Sed hoc non

poteft dici. ergo. Magj. prob. ibi à primis Patri-

vt dl

archis & à Moyfe fuerunt determinate varic ce-

N

remoniz habentes promiflionem gratiz.

x t

J

REsPONDEO dift. a.

Definitur effe fignum

T t

divinitus inftitutum, ita ut dicatur inftitutum à

Md

Deo mediaté, aut tanquam à caufa principali.

od

c. ita ut dicatur inftitutum à Deo tanquam à

gt

caufa immediata, aut tanquam à caufa totali. n.

li f

fenfus patet ex dictis.

Riv

irimi

ZAd 9,.tr:a. n. c. & parit. Difparitas eft;

quia in inftitutione Sacramentorum per creatu-

mi, t

ram tanquam caufam partialem & fecundariam,

& agentem nomine alieno adhuc concurrit actio

amii

caufte principalis, quod non fieret in creatione

j h

alterius Mundi; in noftra enim fententia Deus

i u

femper manet tanquam caufa phyficé vel mora-

n

liter productiva gratie, eoquod creatura tan-

um

tum agat alieno nomine. Dein circa produ&tio-

"

nem gratie dantur adhuc duo termini phyficé

| mundüü

proportionales, nempe caufa produ&tiva gratide

dono miraculofo przedita, & fubje&tum recepti-

s il

mmeuw.ü

vum gratisx.

Itaque inter hos duos terminos

poteft dari ordo feu confequentia exiftendi quoad

j Efiï

quali-

380

DISPUTATIO

IV.

y um

qualitatem füperadditam.

Econtra in creatione

i

j p

alterius Mundi non dantur duo termini pofitivi

u o

proportionales, fedtantum creatura & nihilum

g

j

TO

alterius Mundi, in quo deberet recipi aGtio crea-

tiva Mundi.

a hi

g o

Ad 3. dift. . Si fufficit determinatio ceremo-

&O

jl

niz cum promiffione gratiz etiam alieno nomine

faCta.c. fi tantum fuffhicit determinatio ceremo-

iue df

nie Sacramentalis cum promifífione grati& pro-

(yjt?i

prio nomine facta. n.

Ad inftitutionem enim

Domic

Sá

1-dL

(*

N

amenti requiritur, ut & promiffio & produ-

As

Cio phyfica vel moralis gratizw fiat, partialiter

vülh,

5

.

faltem, nomine proprio

7

quod nec in Mo

yfe?

fd. I

nec in Patriarchis antiquis contigit.

trítus J

i ,

OB3]J1CITUR 4.

Ex probatione primæ'

Concl. tantüm fequitur, quód creature non pof-

1 rf

yiradi,

fit committi poteftas inftituendi Sacramenta ejus-

dem rationis cum modernis Sacramentis.

Ergo

if n

faltem poteft creature committi poteftas infti-

g

b

tuendi Sacramenta ejusdem rationis cum moder-

nís Sacramentis.

Ergo faltem poteft creature

d

committi poteftas inftituendi Sacramenta diver-

Ldrtnet

fie rationis;. v, g. ubi conferretur gratia homini

Vr d

juíto ob merita inftituentis, vel ubi conferren-

UR m

tur tantum gratieactuales, vel ubi ipfe inftituens

tiettomn

fibimet ipfi ex opere óperato conferret augmen-

al

tum gratiz,

i

REsPONDEO tr. a. n.c. Quia ctiam in ejus-

n

modi inftitutione Sacramentorum effe&tus infal-

m

libilis femper fequeretur tacité alieno. nomine;

Ut

neque enim homo mereretur alteri de condigno

J ]&2

augmentum gratiz , neque etiam gratiasactuales;

nec

D

n

DE AUTHORE SACRAMENïon. :,;81

lt

nec fibi ipfi poffet hoc mereri de condigno, ut

k

ex opere operato poffit in pofterum in fe ipfo

zumhg

augere gratiam. . Condignitas enim & valor ope-

Md

rum de condigno dependet ex ordine intrinfeco,

quem habent ex fua natura. In hac autem pro-

ib

videntia opera meritoria non ordinantur intrin-

]lälim[)m:

fecé ex fua natura ad tales effe&tus hic in Obje-

It

&ione affignatos.

li g[zt]æ

OBJICITUR 5.

Si purz creature poffet

LU a

communicari poteftas inftituendi Sacramenta,

lg

probabilius Chriftus eam actu communicatfet

1 i

Sed hoc

Apoftolis, ac prefertim D, Virgini.

äqetm*a&oï!

nonfecit. Ergo nec potuit fieri.

Maj. prob.

:

1. Chriftus Joan. 20. ait: Sicut mifit me Pater &

hd

l

ego müto *0s.

9. Chriftus Joan. 14. v. 12. dicit: 4men,

r

rl

amen, dico cobis, qui credit in me, opera que& ego

"t L

l

facio, € ipfe faciet, , & majora borum faciet.

t

[!

E

aliquod axioma, quód Chriftus B.

u

Matri fuz tanta contulerit dona, quanta decentet

ylet

potuit conferre. ,

4«

Pertinet a

d gradus entiürn in ordine gra-

ö

d

me

hl

tig, ut detur aliqua creatura inftitutrix Sacra-

j a

mentorum.

ergo datur.

a. prob. in ordine na-

ture dantur omnia fuprema genera entium poffi-

Jthe

]i

a

bilium, idque pertinet ad perfe&tionem etTentia-

lem univerfi.

ergo idem d.icendur.p in ordine

À

gratiæ.

jin

Qu

j diu

ResPowxDEO n. Mg. ad

t. di&. Chriftus

[

id dicit, comparatione fa&ta delegationis ad dele-

?

gl

jj

b

gationem. c. fa&ta comparatione Authoritatis ad

Authoritatem.n. poteftas inftituendi Sacramenta

g

non

982 DISPUT. 1V. DE AUTHORE &c.

non pertinet ad delegationem, ex fua natura mi-

;!

nifterialem, ac delegatam, fed ad authoritatem.

d 2. dift. Majora faciet in genere miracu-

lorum.tr. in genere operationum & meritorum,

j

velinftitutionum. n. manifeftum eft, ibi fermo-

nem eífe de miraculis, quorum mirabiliora in

eftimatione hominum patrarunt SanGi,

Zd 3. dift. Eft axioma tantum quorumdam

Mu

addictorum Revelationibus non authenticis , nec

approbatis ab Ecclefia. c. "T'heologorum refpi-

;

cientium ad traditionem & rationem folidam. n.

l QULS f

Z4d 4. n. a. ad prob. c.a. n.c. & parit. Di-

fparitas eft; quiainordinenaturz pofitio omnium

:I

Umun

t

generum nullum poft fe trahit abfurdum, aut

malum nature; econtra in ordine gratie concef:

im f

fio illius poteftatis obfufcaret gratiam capitis, &

od

nimis divideret fiduciam hominum inter Deum

& creaturam, Eft autem generale principium;

T

nullum bonum naturz vel gratiz effe eligibile à

x

Deo, quodjuxta rationem melioris ponderatum

[]

V

eft connexum cum majori malo, quam

eft bonum, .quod' elige-

tDedt

retur.

vl"

ii i

& h

ia

i

l!

Z

—2

y

mlln

D

N T

U

it!

j

l

(

]

N

N

i

DA

gl

Ü

( f

UT

[

iil

jl

j

Itili-

T

|

|

j

k

fu.

Uitg

N

Ed

MO

383

$& Co) ää

Vs

U

]

d

*

*

*

*

*

hu

lt

Ul j

1 t

DISPU

FATIO-M

De

rgm

r

lUt

Migifcro Sacramentorum.

lr ;ï

[n hac Difputatione examinabitur

n

Vr ]

I.

Quis fit Minifter Sacramentorum ?

Utrum in Miniftro ad validam ac lici-

jl

2.

uY

tam adminiftrationem . Sacramento-

D o

rum requiratur intentio virtualis, vel

actualis, aut reflexa ?

iufitqh

1 Oj

3.

An in Sacramentis liceat uti intentio-

Ü

ne conditionata, vel indeterminata?

Mi (Jhi'm

4.

Qus intentio valeat, fi in Miniftro

[ "

habeantur du intentiones contrariz ?

S.

An in Miniftro requiratur probitas

Íeu ftatus gratie ad licitam aut vali-

dam collationem Sacramenti ?

QUASTIO L

Quis fit Minifler. Sacramentorum ?

OTANDUM 1. Quod Scotus in 4. dift. 6.

Q.1. affirmet, Angelos etiam de lege ordi-

naria poffe effe Miniftros Sacramentorum. Alii

)

docent,

394

DISPUTATIO V.

)

;U!NIS'

docent, Angelos poffe quidem effe Miniftros

jl

mrdmmaï

Sacramentorum de lege extraordinaria, non ta-

men ab iis poffeconficiSacramenta. Tertia fen-

" al

tentia communis Theologorum docet, ab An-

fjaopAT!

gelis de potentia abfoluta etiam poffe confici Sa-

wiiimpt

cramenta, folos tamen homines effe Miniftros

ho

ordinarios Sacramentorum.

, q*.ï]j

NorawNDuM ?2. Alia Queftio eft, an et-

o us

iam defun&i v. gr. Beati in coeelo, vel iterum re-

quti, 0

fufcitati poft mortem poflint conficere, &admi-

M

niftrare Sacramenta? pro fententia negativa ci-

uH

[

àg Angls

tantur Alenfis, Cabrera, Vasquez, Lugo, & alii.

Pro fententia affirmativa referuntur Soto, Syl-

PAINE

vefter, Suarez, & alii.

st

DICO L De Lege ordinaria foli homines

At Da

funt Miniftri Sacramentorum.

xdlignt,

PROBATUR I.

Ratione D. Tilomæ de-

pentadi

fumpta ex Epift. ad Hebr. 5. ubi Apoftolus fic

gileit la

habet: Ommis Pontifex ex bominibus a(fumptus pro

tl dn

bominibus con[ituitur in bis, que funt ad Deum.

Ergo quisquis non eft ex hominibus affumptus,

tris|

ficut non funt Angeli, non conftituitur in fun-

J

€tionibus Sacerdotalibus à Deo.

PRosATUR 2. Authoritate D. Chryfofto-

ARA

......

nÁ

mi, qui l.3. de Sacerdotio. fic fcribit: ,His qui

h

» terram incolunt, commiffum eft, ut ea, quee

lie

rF,

» in codis funt, difpenfent. lis datum eít, ut

» poteftatem habeant, quam Detus optimus ne-

JIN

» Que Angelis, neque Archangelis datam effe

l

» Voluit; neque enim ad illos dictum eft: quz-

at

» cünque ligaveritis fuper terram, erunt ligata

E

l

x.k

» & in celis, & quzcunque folveritis füper ter-

LUW

» Iàm, erunt foluta & in colis.

DICO

xn) M iR u E

ij

)

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

385

lüïe

DICO II Depotentia abfoluta & de Lege

)

4 T

extraordinaria poffunt etiam Angeli & Beati con-

ficere, & adminiftrare Sacramenta.

li

PROBA'TURUL.

Negativés quia non poteft

Mi

n

oftendi implicantia.

T25

PROBATUR 2.

Ratione & authoritate D.

d .

Thomz , qui:p. 3. Q. 64. a. 7. C. fic fcribit: ,Si-

iL

»

cut Deus virtutem fuam non alligavit Sacra-

lm

j

, mentis, quin poflit fine Sacramentis effe&um

6051'6, &L

, Sacramentorum conferre, ita etiam virtutem

Mi

, fuam non alligavit Ecclefie Miniftris, quin

AVT

»

etiam Angelis poffit virtutem tribuere mini-

n

i

, ftrandiinSacramentis."(*) Id explicatius jam.

prius fcripferat in 4. dift. 5. Q. 2. a. 3. qq.2. ubi

"PT.

ait: ,Sicut Deus potentiam fuam Sacramentis

, non alligavit, ita nec poteftatem confecrandi

JMT

)»

Sacramenta alligavit aliquibus Miniftris. . Un-

b

, de qui dedit hanc poteftatem hominibus, po-

Eu

, tuit dare & Angelis.

ib

PRoBANT ALII apud Gonetum hanc con-

od

"

t

"

clufionem variis hiftoriis, quibus refertur, quód

QTT

Angeli non folum Sacramenta ab aliis confecta

miniftraverint, fed etiam confecerint.

SIGL T.

3:]. 0

S. Onuphrium Anachoretam quavis die Domi-

iM

Ti

nica ab Angelo Euchariftiam accepiffe, idque à

-lu

T

u

fe ipfo vifüm effe, teftatur in vitis Patrum Ab-

jün:

bas Paphnutius.

2. S. Agnetem de Politiano

v

1

r-þ

Ord. Przd. fiepius ab Angelo Euchariftiam acce-

iffe, refertur in Buila Canonizationis fadta à

u

Clemente V IlI.

3. Idem contigifle S. Catharinz

jiune.

Senenfi refert S. Antoninus p. 3. Chron. tit. 23.

tl w

Bb

QiI4.

D. 4Amort "Irait. de Sacram. in gen.

?1x'erid$ Ü

(* NB. in mea Editione Lugd. lego:: attribuere mi-

»

f

niftrandi Sacramenta,

386

DISPUTATIO V.

€,14, . 8.

Id ipfum de S. Aloyfio narratur in

g, um

ejus vita.

4. Nicephorus l. 11. hift. c. 20.narrat,

gt

S. Amphilochium in deferto ab Angelis fuiffe

fiig

confecratum. in Epifcopum, ejusque confecra-

g ine

tionem ratam fuifle habitam à ceteris Epifcopis.

us m

?äwa

5. Legitur in hiftoriis, varia templa fuiffe con-

fecrata ab Angelis.

'Tale Templum eft in mon-

o

te Gargano confecratum à S. Michaele Archan-

ao

gelo.

Idem refertur de EcclefiaEinfidlenfi. De

3 d

[/

t

Ecclefia S. Dionyfii prope Parifios hzc refert

Gaquinus l. 3. c. 2. & 3. ,Epifcopi Fanum B.

at

tsfedi, d

» Dionyfii à Dagoberto Rege ftructum dedicare

» 6. Kal. Mart. ftatuerant. Pridie Kalendarum

diuhrm

jaftur q

» quidam lepra admodum deformis ab edituis

»

impetravit in £de pernoctare.

Ubi dum vigil

DICO I

3

in oratione perfeverat, videt perfpicué Chri-

vrdiatiac

)

»

ftum, comitantibus eum Petro & Paulo una

OTW

»

cum B. Martyribus Dionyfio, Ruftico, &

afinty

2

Eleutherio per feneftram in Bafilicam adven.

i m

»

tare.

Ergo candida vefte amictus dedicatio-

:.feiperaä

»

nis facrum munus abfolvit.

Deinde ad lepra

»

contaminatum progreffus Chriftus, tu, inquit,

«vg»ïmentla]

Ti

»

homo dicito Pontificibus, cüm craftina luce

tf

»

fe ad hanc &dem conferent, eam à me confe-

cratam.

hum

»

Cujus rei fidem fecit infirmi hominis

0. Tif

»

Cura; nam conta&a hominis facie lepram

Wt

omnem Chriftus auferens, eam proximo lapi-

At

diagglutinavit, quz ad hanc usque diem per

fummam admirationem vifitur.

Wt

a

Quo miracu-

!

i

» loattoniti Preefules à dedicatione abftinuerunt."

üfnni)bg&]'

He, inquam; Probationes adducuntur ab aliis,

fed ego ab his abftineo.

T

j

ROBA?;R

Nam 1. quod attinet acceptionem Euclari-

[

[

ítie,

!

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

387

J

r

ftie, ca non propri? poteft vocari adminiftratio

-.Ltzq

d

ll

Sacramenti, cüm opus fit fola translationelocali

Y

S. Hoftie alibi confecrata.

Addo nec iftis hi-

"ï

l

ftoriis fine tefte idoneo, & circumftantiis, in

quibus miraculum requirebat neceflitas faltem

laté dicta, fidem plenam adhiberi poffe.

2, Cir-

;Dium d i

ca confecrationem S. Amphilochii opus effet tefte

i

coevo & Synchrono, non fola relatione Nice-

hii

li

]

"

!]

phori, qui vixit mille annis poft eam hiftoriam.

)

ls

V

3. Circa Confecrationem Ecclefiarum, cüm ea

"ww

Ij f

þræcife confiftat in ceremonia Ecclefiaftica, ve-

rofimile eft, ob probabilitatem ejusmoditeftium

IN

particularium vel hiftoriarum ab Epifcopis fuiffe

Vs

difpenfatum quoad ritum Ecclefiafticum.

x

DICOHI

Nec Beati in colo poffunt de

lege ordinaria conficere Sacramenta.

dU

lu

DIRIOBAUDSULROT:

Beati, etfi appareant, non

"

M

1. i

tamen poffunt proferre formam Sacramentorum

jrturi

modo humano, per vocem articulatam huma-

nam, feupera&tionemvitalem. Ergo ill: a&tio-

nes Sacramentales, qucz exercerentur à Beatis,

Y

non fubftant inftitutioni. Chrifti, nec haberent

lt

QUi

Y

vim collativam gratie ex opere operato.

u

PROBATUR 2.

Si daretur ea pote

ftas in

Beatis, verofimile cft, eam poteftatem aliquan-

(

do exercendam fuitTe ab aliquo Beato.

Sednun-

fU

quam fuit exercita.

ergo. Min.prob. negativés

d

B

quia nulla exftat hujus exercitii hiftoria.

0

DICO IV. Refufcitati tamen poft mor-

y

tem funt Miniftri Ordinarii Sacramentorum, qua-

W

T

l

Jl

n

les ante mortem fuerant.

PROBATUR.

In Clericis refufcitatis nec

deeft character, aut ulla alia conditio requifita

Bb 2

4

j ï*

D4ESOPU-T A-TI1Q0:* V.

J

ynt

388

ad validam confectionem vel adminiftrationem

['2 j]p()ïtt

Sacramentorum: Uti nec deeft in Laicis refufci-

", TU

tatis ulla conditio quoad validam adminiftratio-

at

aonem M

nem baptifmi, vel pofitionem materiz in Sacra-

mento Matrimonii

minus qu

i urat

Solvuntur Obje&iones.

m nl

OsjgrcirUR 1. contra 2. Concl. etiamfi

s od

verba forme .ab Angelo prolate non haberent

D u

rationem actionis vitalis humanz, haberent ta-

Tefir

men rationem figni fenfibilis.

Ms di

crgo in taliSacra-

mento fufficienter falvaretur forma eflentialis

«Pnpr at

Sacramenti. c. prob. in Sacramentis figno fenfibili

sinei

tantum accidit, quod fit actio vitalis

prob. ant.

1 füord

verba forme non fuerunt affumpta à Chrifto ad

Prines

rationem Sacramentalem , quatenus funtactiones

0(

vitales, aut voces articulatz: humanz, fed qua-

Al

tenus funt figna ad placitum.

ergo.

i qiia

2

uldqu1d poteft inferior, poteft etiam

vt d

fuperior

Sed Angelus eft homine Superior.

Is n

Ergo fi homo poteft de lege ordinaria conficere

((

Sacramenta, id poterit etiam Angelus

u

R

Etiam demon de lege ordinaria poteft

conficere Sacramenta

A

Ergo & Angelus bonus.

T

a. prob. iin Energumeno doemon ita regeret ma-

EE

i ffm

nus &linguam, ut poneretur materia & forma

baptifmi, ille baptifmus effet validus.

Sed in hoc

i

Md

cafu conficeretur Sacramentum à doemone. ergo.

L!

À

RESPONDEO. tr.a. n. c. ad prob. n. a. ad

(v

rob.dift. WVerba forme non fuerunt affumpta

àChrifto, quatenus funt actiones vitales, itaut

particula 1cdup11c1t1va importet motivum affu-

—

mendi hanc mateuam. C. ita ut particula redupli-

cativa

Id )

',l

389

Mir

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

cativa importet adequationem feu extenfionem

objecti affumpti. n. quamvis ipfa vitalitas non

ïümim

fuerit motivum affumendi actionem humanam àd

o

rationem Sacramentalem ; fuit tamen vitalitas,

terminus quafi limitaneus, quousque extenfía eft

IN

ratio Sacramentalis feu vis collativa gratie; id

enim conítat ex eo, quia de extenfione ulterio-

(ti &

re non conftat, & etiam non apparet ratio aut

t ld

ib

neceffitas ulterioris extenfionis vi prefentium de-

cretorum.

O

]

4d . dift. Si a&tiones, de quibus agitur,

pertinent ad fubordinationem inferioris & fupe-

li

rioris in eodem genere. c. fecus. n. & retorque-

tur in fubordinatione Politica vel civili.

Sic

enim Princeps non poteft idem ,. quod poteft in-

ferior, v. g. conficere calceos, pangere verfus,

facere Syllogifmos , advocare in caufis forenfi-

bus &c. quia ars Sutoria, Poetica, Logica &c.

u

non pertinet ad fübordinationem unius ad alium

in eodem genere artis, vel nature, fed in di-

verfo genere, ubi diverfía genera habent fübor-

dinationem ad eundem quemdam finem genera-

liffimum.

d 3. n. a. ad. prob. dift. Effet validus ba-

ptifmus, fi fimul concurreret libera cooperatio

Energumeni, & intentio interna libera faciendi,

W

quod facit Ecclefia. c. fecus. n. quod enim doe-

Qm

mon non habeat poteftatem conficiendi Sacra-

Linl

5

menta, colligitur ex eo; quia alioquin fequere-

tur, veram effe doctrinam Lutheri, qui in l. de

Milfis privatis & de unttione Sacerdotum, fic fcribit:

» 3i diabolus ipfe veniret, & ego poftea refci-

» rem, diabolum fic irrepfiffe in officium Pafto-

pzüiüï?

Bbb53.

» Tis

DISPUTATIO V.

)

N

$90

1 m(h'llmm

ris Ecclefie in fpecie hominis vocatum ad pre

":

dicandum , & publicé in Ecclefia docuiffe, ce-

»

lebraffe Miffam, & abfolviffe à peccatis

&

p ïent

ld j ii

»

tali munere functum effe juxta inítitutionem

?

Chrifti, tunc cogeremur fateri, Sacramenta

UH

gunis quo

»

ideo non effeinefficacia, fed verum baptifmum,

verum Evangelium, veram abfolutionem, ve-

gnencep

»

» rum Sacramentum Cor poris & Sanguinis Chrlfh

afmuoneeï

xledi

D

)

nos accepiffe.

Idem confirmatur ex praxi Ep1fcoporum

Am!n d Juj

EU

Orientalium, rebaptizantium baptizatos ab ob-

feflis

Sic Firmilianus Cefarienfis in Cappado-

1f

jto, fedd

cia Epifcopus in Epiftola ad D. Cyprianum tefta-

tur, baptizatos à quadam Muliere Energumena

«ivu od

denuo baptizatos effe.

»Cüm baptizaret , inquit

(0, WUO

a Camen

» multos, ufitata & legitima verba interrogatio-

nis ufurpans, ut nihil difcrepare ab Ecclefia-

V GIAGLUS

Pl ïLrCIi*H]

»

ftica regula videretur , quid de hujusmodi ba-

» ptifmo dicemus, quo nequiflfimus deemon per

L VA'WL

»

mulierem baptizavit? Nunquid & hocStepha-

&O OFU

nus (Papa) & quiilli confentiunt, compro-

u

»

bant? maximé cui nec Symbolum Trinitatis,

MT

TU

, necinterrogatio legitima &Ecclefiaftica defuit."

LO

AOFU

Ex his Firmiliani verbis colligitur, baptifmum

WU

x

collatum à doemone etiam ex fenfu Romansg Ec-

" .,,

& LUO il

clefic fmffe judicatum invalidum.

OB]ICITUR 2. contra 3. Concl

Si aliquis

DT

mS

Beátus in colo vel Angelus de lege extraordi-

m r -TMIHH

naria conficeret Sacramentum, illud Sacramen-

t *El

tum non forct cjusdem rationis cum Sacramen-

H]

tis nove legis.

Ergo implicat, etiam de poten-

MU

tia extraordinaria ab iis confici Sacramentum.

RE:PGW

a. prob. illud Sacramentum non effet tale, quale

ul

e€

if

[

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

391

Rn

eft inftitutum à Chrifto. ergo. a. prob. Sacra-

m

menta novz legis, prout funt inftitutionis Chri-

"t

fti vi prefentis decreti, non funt inftituta relati-

vé ad minifterium Angelorum.

ergo.

VA

u

REsPoNDEO dift. a.

Non foret ejusdem

Jj

n

rationis quoad gradum differentialem in defini-

tione necexpreffum, nec attentione dignum. c. in

Mlgm[*

definitione expreffum, vel attentione dignum. n.

poffet effe quaftio, an illarelatio actionis Sacra-

Try

mentalis ad minifterium humanum mereatur in-

ATE

Ü

gredi conceptum objectivum Sacramenti à Chri-

i

fto inftituti; & fuppofito, quod non fit pura

j

conditio, fedetiam ingrediatur ipfum conceptum

Y UR

obje&ivum Sacramenti, adhuc fupereffet alia

m

queftio, utrum ille gradus metaphyficus intrin-

fecus Sacramento mereatur attendi in ordine ad

n

^v

[

fines & effe&us Sacramenti, ut proin, etiamfi

mutaret fpeciem infimam Sacramenti in confide-

ratione phyfica, eam tamen non mutet in confi-

N

deratione morali, in qua nos confideramus Sa-

,UI

cramenta,

OsnJrcrTUR 3. contra 4. Concl. Si qui-

dam Summorum Pontificum defun&orum refur-

geret à mortuis, non poffet validé uti poteftate

ROM o

Papali. Ergo nec poffet validé uti poteftate Sa-

cerdotali.

2.

(

j V

Si quis Sacerdos effet abreptus in infer-

T

num cum anima & corpore, non poffet ibi vali-

L

l

dé confecraze Euchariftiam, etiamfi illi appone-

retur panis & vinum. . Ergo nec ea poteftas da-

) Lum

p

n

retur in Sacerdote refufcitato.

n

Difpari-

M

N

REsPONDEO C. à. n. €. & parit.

taseít; quia poteftas Pontificia non imprimit

J

cha-

Bb 4

xlms

392

DISPUTATIO': V,

; qm

characterem , eaque nec ex intentione Chrifti,

nec ex intentione eligentium transfertur ab An-

;3!

atl

jj

h

J

teceffore in Succefforem , nifi limitaté usque ad

ejus obitum, aut certé usque ad novam ele&io-

L]

Qu

ly

nem Succefforis.

a, QU

l, l

Econtra poteftas Sacerdotalis

imprimit characterem, & baptizandi poteftas in-

)

mate X

heret ex inftitutione Chrifti cuilibet homini fine

i n

ulla limitatione ad differentiam ftatus vel te

IG s

Wb

m-

poris.

b ol

ld 2. c.a. n.c. & parit.

Difparitas eft ; quia

il

nfant

in damnato a&tio Sacramentalis non. poneretur

D.

f

»nnI

cum debita intentione, nec per actionem vita-

dcpo

lem liberam, cüm damnati non habeant ullam

i

diendo:

amplius libertatem ad ullam actionem bonam;

ieutem

nec etiam ea actio effet idonea ad hoc, ut eam

g

Chriftus poffit habere pro actione moraliter fua.

m

; Iknp

QUJESTIO

TL

H

l

D

zil

n

"

A

Utrum. in Muniflro ad. oalidam. & licitam ad.-

$1

inifirationem | Sacramentorum.| requiratur . in-

Tentio "oirtualis , vel aCtualis , aut

Il

d

reflexa ?

OTANDUM T.

Aliam effe intentionem di-

D

Q

Waf

n

re&tam, feu m aGw exercito, & aliam effe re-

"

Ea

-ï,q

u1

flexam , teu in a&u fignato.

ÍNTENTIO DIRE-

l

(

Dj M

€TA eft, qua homo liberé id vult apere, quod

i

|

agit.

INTENTIO REFLEXA eft, qua homo

icodlüïagere

!

W

explicité cognofcit & approbat fuam voluntatem

A

u

i

aliquid liberé agendi.

Utrumque explicatur in

df

variis exemplis.

Quando homo fcribit, loqui-

]

tur, difputat, vendit, emit, donat, legit,

comedit,

j

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

995

p

1

comedit, ambulat, falutat amicum, haud dubié

titrà

UE

habet voluntatem libermn, feu intentionem direttam

fcribendi, loquendi, difputandi, vendendi, emen-

di, donandi, legendi, comedendi, ambulandi , fa-

lutandi, quin tamen explicité cogitet de hac fua

jl

voluntate fcribendi, loquendi, difputandi, ven-

l

dendi &c. neque enim dicit in corde füo: Ego

N

nunc habeo voluntatem fcribendi; ego nunc ha-

beo voluntatem loquendi; ego nunc habeo vo-

UT

luntatem difputandi &c. ltaque ejusmodi vo-

Mu

luntas feu intentio erit direta; fi vero cogitaret

T

de hac ipfa fua voluntate feu intentione directa,

l]

v.g. dicendo intus in animo: ego nunc habeo

MT

voluntatem fcribendi, ego nunc habeo volunta-

tem loquendi, difputandi &c. approbando & re-

Vhiri

novando eam voluntatem haberet ntentionem re-

exam. Idem poteft exemplificari in fimili ; fiepé

li

J

enim contingit, quod.homo multa fciat, fednon

(cit fe fcire;. fepé contingit, quod homo . curio-

,"'.':'J üni

fe confideret homines in foro, vel cogitet de

varüs obje&tis illicitis, vanis, aut licitis, quin

: p

cogitet fe

cum; quid, & curhecconfideras? quid

cogitas e

quid agis? ea enim confideratio jam

foret reflexa.

Prior autem Íícientia, confidera-

li

tio, vel cogitatio foret direGta. Sic etiam circa

Sacramenta, quando Minifter liberé agit, qui

gU

folet agere Ecclefia in circumftantiis fimilibus,

n

haud dubié habet intentionem direéttam agendi id,

1d

i

quod folet

agereEcclefia. $i veró explicité co-

| u

itaret, ve

l diceret: ego nec intendo, ac volo

habereintentionem

faciendiid, quod facit Eccle-

fia, ea intentio foret reflexa.

Lo fcrihiïe !

)

u

Bb s

No-

D M])'m

394

DISPUTATIO V.

NoTANDUM 2.

Intentionem dividi in

m

INTEN TrIO

qiitt

actualem , virtualem , & babitualem.

ACTUALIS vocatur ea voluntas, quz actu eli-

d n

citur circa adionemliberam, v.g. dum quis li-

h etiam |

beré a&tu difputat, fcribit, loquitur, vendit &c.

s dC

vfüburt

impoflibile eft, ut non fingula verba fcribantur,

proferantur &c. cum actuali libertatis exercitio,

yyiat, d

feu cum actuali intentione hoc & non aliud ver-

hn

ÍINTENTIO

k HUZIEQQ"

bum fcribendi, proferendi &c.

VIRTUALIS vocatur ea voluntas, que prz&-

il

[

( dl

A UMA

l

1

ceffit, & perfeverat in aliqua fua virtute relicta,

feu effe&tu. Sic fi quis pergit Romam, finé du-

d.

dnem Qu

bio aliquando habuit actualem voluntatem feu

intentionem eundi Romam , nempe in initio iti-

s hd

neris.

Si veró in continuatione itineris. cogitet

d yel l

de fuis negotiis, vel colloquatur cum Socio iti-

n

neris, impoflibile eft, ut fimul a&u cogitet vel

alint,

de Urbe Roma, vel de fuo itinere, vel de via

& imt a

adhuc refidua prius intenta, verum tamen crit,

ttadaply

quod prior füa voluntas, intentio, feu determinatio,

z yl

quam initio itineris habuit, influat in omnes paf-

qrasiit

fus, eos potius dirigendo verfus hanc vel illam

& lilel

plagam, quin itinerans id actu advertat.

Idem

uf

contingit in aCtionibus artium, v.g. Sutoris, Pi-

üm

^

Y

frtv

(en

&oris, Statuarii &c. nam licet Sutor, Pi&tor, Sta-

Tl

tuarius &c. non femper cogitent actu de calceo,

TiTDU

aut Mercurio pingendo, vel fculpendo, dum ap-

n

A usj

parant corium, colores, lignum &c. veriffimum

1

tamen eft, quod intentio preterita conficiendi

Wt

caleeum vel Mercurium influat in omnes illas

d

aGtiones minifteriales, feu, ut ita dicam, viales

ulUUQO

ad finem intentum.

INTENTIO HABITUA-

l

N

il

LIS, prout hoc loco ab Authoribus fumitur,

l

nihil

J smh c

E

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

395

d5 d

t

nihil aliud eft, quàm intentio /feu voluntas preterita

: LT

non retractata.

Talis intentio habetur v. g. in

prefato itinerante Romam, vel in prefato Arti-

"

d

TU

fice, etiam dum dormit, vel aliis negotiis valde

difparatis ac toto genere diverfis nec coordinatis

N r

nec fubordinatis incumbit.

INam licet itinerans

jf

W

u

j

dormiat, adhuc durante fomno verum eft quod

lr

Ü

A

JI.

]

voluntas feu intentio actualis przterita necdum

li

fit retractata.

Vel dum Sutor, Pi&or, Statua-

, Q

rius &c. actu in duello confligit, vel in Senatu

my

" rg.'.*;

de negotiis publicis fui oppidi a&u difputat, ad-

[

NU

huc verum eft, quod nondum retractaverit.in-

Ita-

tentionem conficiendi calcei vel Mercurii.

M

que tunc habebit intentionem babitualem conficien-

ij

di calcei vel Mercurii.

OBSERVANDUM ta-

Y n

men , quód D. 'Thomas hunc terminum aliterin-

M (

terdum fumat, ita ut idem fit, ac intentio vir-

tualis ; fumit enim tó habituale pro habitualita-

vt teyn

te non metaphyfica ac intentionali, fed pro ha-

bitualitate phyfica, in quantum dicit habitum

hyficum reliétum & inchoatum ex przcedente

actu.

Et ifte habitus inchoatus phyficus eft illa

virtus feu effectus actus przcedentis, per quem

7 NU

aétus precedens influit in aétus fubfequentes.

n

Vide Refponf. ad Objett. x.

J

NOoTANDUM 3.

A

liam effe integtionem

10

formalem feu. explicitam, & aliam effe equipollentem

feu implicitam.

INTENTIO FORMALIS, feu

uv

d

,

0

EXPLICITA, prout hic fumitur objectivé, eft

ila voluntas, que fertur in obje&um üt cogni-

f 0r:

(

tum füb claro conceptu definitivo feu reprefen-

tativo rei quoad przdicata effentialia conftituti-

!

]i

1ü u

j

varei. Sicfi Clericus agnofcat naturam oratio-

j

nis

396

DISPUTATIO -;

mljf'ïm gi

nis precepte, velfi Sacerdos agnofcat naturam

a d

confecrationis transfubftantiative, & fub ifto

oj

claro conceptu feratur fua voluntate ad implen-

dum, quod fux cognitioni actu fübftat, ea in-

g il

| df

tentio formális feu explicita vocatur. "Econtra

m f

fi idem Clericus tantum füb generali conceptu

cogitet de implenda fua obligatione diurna, vel

; üngo

paudi

fi Sacerdos tantum pro fuz obje&to cognitionis

habeat impletionem illius, quod confuevit, vel

nin t

quod petitur, velfaciendum hora monet, vel fi

[il 54'1

velit nunc ire inSacriftiam ad legendum Sacrum,

PA

a

vel nunc fe induere pro Miffa , vel nunc legere

l .uga[m lm

Miffam, vel nunc legere Evangelium Miffze, vel

si, lt

Offertorium, vel Przfationem, vel Canonem,

vel facere folitaim memoriam & applicationem

igia

confuetam in Miffa &c. harum omnium intentio-

rayn

num quzlibet poteft vocari intentio implicita vel

at d

i5l YO

equipollens confecrandi panem & vinum ; implici-

taquidem, quia fub genere involvit contentum

m Iu

fub genere, nempe obligationem particularem

STd

o

recitandi Breviarium, vel confecrationem ; equi-

lr

(ced

pollens veró, quia in eftimatione morali, qui

vult unum actum perpetua concatenatione con-

EUSMI

nexum cum altero, eo ipfo cenfetur etiam velle

TU I

alterum connexum, fi ipfa connexio eorundem

A

a

hi

A0f

actuum eft ipfi faltem virtualiter volita.

Sic qui

ln

vult media ex fe ordinata ad finem, & cognita

relativé ad fubfequentia, co ipfo implicité ac

zquipollenter vult ipfum finem, quia inter ea

N

fubfequentia generice confiderata in tali particu-

f

lari genere, continetur ipfe finis, itaut intentio

ls

preterita per concatenationem fpecierum & habi-

A

tuum Ípecificet, ac determinet directivé tam

i COUFT;

",

k

cogni-

l

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

397

Rüïmm

EE&M

cognitionem generalem quàm volitionem gene-

ralem ad determinatum fpecieobje&tum. — Hujus

w?gd&

;|

virtualis influxus fignum eft, quod, ficut itine-

1

nerans quafitus, cur huc potius quàm illuc diri-

t

gat greffum, ftatim reddet pro ratione, inten-

QR t

tionem fuam tendendi adterminum, quzvirtua-

liter dirigit; ita etiam talis Sacerdos quefitus,

(

D

cur eat ad Sacriftiam? vel cur fe induat? &c.

r

ftatim reddet rationem, ut offerat Sacrificium

1NG Y

Miffze.

Ergo ea promptitudo motivi fignum eft

"

1*

fufficiens, quod a&io libere volitaj$nempe itio

adSacriftiam , induitio &c. quam vuitlibere actu,

non eligatur ratione fui, fed relative ad fubfe-

QW

quentia, licet tantum confufe, obfcure, ac ge-

nerice cognita.

-INNOTANDUM 4.

Intentionem ab Authori-

bus etiam dividi im direCtam & indirettam.

DriRE-

v L,'

CTA abillis vocatur, qu& fertur immediaté in

objectum.

IuDIRECTA autem vocatur, quze

fertur in aliquod previum, ex quo tanquam me-

dio vel caufa pravidetur effe fecuturus effectus.

Sic fi quis accedat ad chorum ,. & przevideat, fe

Ui

in eo per alternationem verfuum confuetam ni-

hil omiffurum in pronuntiatione, talis cenfetur

"i

od

habereintentionem indirectam proferendi omnes

verfus, etfi in actuali pronuntiatione diftraétus

«t Y

fit.

Sic fi Minifter fciat, hodie tempore fcroti-

n

no apportandum parvulum pro baptifno, &ipfe

interea fe inebriet, fciens, fe etiam in ebrietate

folere agere exacté, quz funt fui officii, talis di-

du

re&e volendo fe inebriare hàbet intentionem in-

dire&am conferendi Sacramentum, quia vult

(Uff

illud conferre per medium, ex quo fequitur illa

Jv

aQo

DE N!I. i

M

398

D'ESPAPTATTO V.

vjAT

actio Sacramentalis. Diftinguunt autem Autho.

hu

g

res in hac intentione indire&a duplicis generis

!

E

Mi

medium, nempe privans ufu rationis, &nnon pri-

m

vans ufu rationis.

Ebrietas v.g. in dato exem-

lo

plo eft medium privans ufu rationis , .utpote

quz non poteft ftatim omni momento refümi ab

wgf[/l C

dugs d

ebrio pro ejus arbitrio. Econtra in priori cafu

acceffus ad chorum non eft medium privans ufu

gnd

nyr u)

rationis; quia licét quis nullam fuüb recitatione

Breviarii habeat attentionem , nec materialem

w

nec formalem, poterit tamen pro libitu reaffu-

Ptj

mere attentionem quovis momento, quo volue-

fs

rit.

His prenotatis

DICO.L

In Miniftro nec ad validam nec

thEC q

"

ad licitam adminiftrationem Sacramentorum re-

W?aom[

quiritur intentio reflexa, fed futficit directa.

PROBATUR.

In nullo negotio humano v.

at

dtonen

gr.contrattu venditionis, emptionis, collocu-

tionis, difputationis &c. requiritur intentio re-

8

Aeli

flexa.

Ergo ea nec requiritur in Sacramentis.

li

c.prob. in Sacramentis fufficit, ut Minifter agat

V,

modo humano, quo modo agere folet homo in

aliis negotiis gravis momenti; nec

ATU

plus prqba-

tur ratione vel authoritate.

ergo.

Pa

PROBATUR 2.

Ad licitam & validam ad-

Qul r

miniftrationem Sacramentorum fufficit intentio

1001

"

virtualis, nec requiritur actualis.

Ergo multo

[

J

minus requiritur intentio reflexa, quz dicit plus

WY

quàm intentio actualis.

a. prob. ex fequenti

Pr( Ir

ü

Concl.

qu

DICO Il

iNec ad validam nec ad licitam

d

j

adminiftrationem Sacramentorum requiritur in-

L

tentio actualis.

Pno-

;

vl

DE MINISTRO SACRAQENTOR. 399

i

in)

PROBATUR I.

Authoritate Ritualis Ro-

1 thU

ATA

mani editi juffu Pauli V. ubi tit. ?. $. r2. fic ha-

h

lY

)&Fn

betur: AMinifler in ipía adminiflratione Sacramento-

t

vum attualem attentionem. babere fludeat, «el faltem

Il

J

virtualem cum inieniione faciendi, quod im eo facit

Cüm ergo in Rituali non requiratur

Fcclefia.

aCtualis attentio ad ea, qus aguntur, quze eft

tantum aótus intellectus;; multo minus requiri-

L

I

hf

tur intentio actualis, quxe eft aCctus voluntatis

Is

lr g'en

tendens in objectum, prout fubftat cognitioni.

It

D'RODAMSUR. D

Neceffitas illius intentio-

iMl

Tü

nis actualis nec probatur ex Authoritate Vete-

rum, nec ex ratione.

ezgo. frob.ant. ex Sol.

Object.

PnosATUR. Effet moraliter impoffibile,

in ipfa pofitione materiz & forme femper habe-

re intentionem actualem faciendi, quod facit

Ecclefia.

Ergo non eft prafumendum, eam à

Chrifto exigi.

ZInt. patet. ex volubilitate huma-

narum cogitationum, quz facilé abripiuntur ad

objecta diverfa.

*

PRosnATUR 4. Authoritate D. Thome, &

unanimi fenfü omnium Theologorum in proxi-

ia Concl. referenda.

DICO IlI.

Ad licitam & validam admini-

ftrationem Sacramentorum futficit, & requiritut

j

intentio virtualis.

'

J

p

PRosnATUR authoritate & ratione D.'Tho-

mz, qui P. III. qu. 64. a. 8. ad 3. format fibi hanc

objectionem : ,, Intentio hominis non poteft effe

T

Sed ali-

» ad id, circa quod non eft attentus.

g

» quando illi, qui inSacraments miniftrant, non

atten-

Til

DISPUTATIO V.

400

m

, attendunt ad ea, quz dicunt, vel faciunt, alia

ja u)

» Cogitantes.

Ergo fecundüm hoc (quod afferi-

ii n

» tur , requiri intentionem) non perüceretur Sacra-

5 mentum, propter intentionis defectum.

ZAd

a pto (

n ii

bané objettionem f $r refpondet :

, Dicendum, quód

» licét ille, qui aliud cogitat, non habeat actua-

g d

Icm intentionem, habct tamen habitualem (u-

yincid

ta babitualitate pbyfica) quae fufficit ad perfectio-

quiitu

Qu M |

»

nem Sacramenti; puta, cum Sacerdos acce-

dens ad baptizandum intendit facere circa ba-

pmrmt

ptizandum, quod facit Ecclefia

Unde fi po-

D

^mf 01

»

ítea in ipfo exercitio actus cogitatio ejus ad

»

alia rapiatur, ex virtute primz intentionis per

(A0BATU

»

ficitur Sacramentum. . Quamvis ftudiofé cu-

Ánpldt

»

rare debeatSacramenti minifter, ut etiam actua-

v fnt

lem intentionem adhibeat

Sed hoc non eft

W HCW

»

totaliter pofitum in hominis poteftate, quia

&if

h

preter intentionem , cüm homo vult multum

00 f

» intendere, incipit alia cogitare.

Ita S. Tho-

1na

vani n

per intentionem habitualem finé dubio in-

o

telligens intentionem virtualem, feu intentio-

«J)LMhï (

nem pr&teritam , perfeverantem in aliquo habi-

DOPRUN

tu, ex precedentibus a&ibus impreffo, quem

L'1

V

rl

vocat alibi virtutem feu gyeäum ex priori inten-

tione derelictam.

r th[P

&O n

Eam fuam mentem, quod per habitualem in-

tentionem intelligat eam, qu:x per aliquem habi-

*"mmatu

M'leü'

tum feu vim ex precedente propofito relic&tum

in effectum influit ,

declarat in 4. dift. 6. qu. z.

Qie ]

[

üo-qqsps ad 4 ub1 ad prefatam eandem obje-

Gionem fic refpondet :

, Quamvis Minifter Sa-

PROB t

, cramenti debeat niti ad cuftodiendum cor

IDI MW

» íuum , quantum poteft, ut maxime in verbis

Mepnoü S

Sacra-

j

h

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

401

Vi

Sacramentalis forme intentionem habeat actua-

OC(W

»

lem, quia tamen cogitatio eft valde labilis, et-

Ti

9»

iamfi tunc non adfit actualis intentio, quando

verba profert, dummodo priüs intenderit, &

contraria intentio nonintervenerit, Sacramen-

[2

)]

tum non inepeditur; quia tunc operatur in vi

.

» principalis intenti

onis 5

non enim oportet,

» quód in opere femper intentio conjungatur in

Morjy

» &&u , fed fufficit, quod opus ab intentione

m f

» procedat."

W

hj lj

D

DICO IV. Ad validam adminiftrationem

Sacramenti tion fufficit intentio babitualis.

PROBATUR I.

Per intentionem habitua-

lem, fimpliciter di&am , prout ab Authoribus

hoc loco fumitur, intelligitur intentio preterita

non retractata, etiamfi per nullum effectum à fe

j

relictum in effectum influat, aut determinet. Sed

talis.intentio non fufficit. ergo.

Min.prob. tum

l

ex unanimi fenfü omnium Theologorum : tum

ex natura Sacramenti; fic enim argumentor :

A&io Miniftri de fe indifferens ad varios fines,

ad hoc ut fiat Sacramentalis, debet determinari

fii

lil

ad finem Sacramentalem per intentionem Mini-

ftri, prout Difp. 2. qu. 4. & 5. oftenfum eft. . At-

qui ad hunc finem per intentionem przteritam

non determinatur, nifiilla intentio per aliquam

virtutem feu effec&tum à fe reli&tum in actionem

Sacramentalem influat, ad eamque determinet.

u

ergo.

.PRos2ATUR ?. ex dbfüurdo; fi enim fuffice-

ret intentio habitualis, fequeretur, quód fi quis

ii

in fufceptione Sacerdotii faceret hanc intentio-

ETU

Cc

D. dmori Da&. deSacrain. in gen.

nem;

yil

402

DISPUT-ATIO V.

nem: quoties durante toto vite tempore in-

ya V

g w

duam fácras veftes, volo, utilla indutio & accef-

"T

fio ad Altare fint ordinate ad confecrandam Eu-

vt

chariftiam, ea intentio fufficeret ad valorem con-

fecrationis pro toto vite tempore, etiamfi nun-

;ej'e&imlm

quam ampliüs per 5o. annos renovetur ea inten-

Jsp0)

gramentr

tio.

Sed hoc non poteft dici. ergo.

Min. prob.

ejusmodi intentiones generales fpeculativz ni-

iitudiute

lia

hil dirigunt in praxi. Ergo nec tollunt indiffe-

vtl

rentiam actionum Sacramentalium ad varios fines

etiam non Sacramentales.

ylii i

i 0a

DICO V. Ad valorem Sacramentorum

non fufficit intentio indirecta aut dire&ta per me-

c r

Sufficittamen inten-

dium privans ufu rationis.

yl, m

tio non folüm directa, fed etiam indire&ta per

anete d

gain f

medium non privans ufu rationis.

PROBATUR.

Intentio indire&a per me-

gn4 t

TU

dium privans ufu rationis eft illa, qua Minitter

v.g. vellet ebrietatem vel fomnum, previdens

&i dget

fe etiam ebrium vel dormitantem exacté obitu-

ais E

!

rum ceremonias prefcriptas.

Sed talis intentio

Bs

non füfficit. 'Ergo.

Min. prob. Princeps terre-

ifaudr

nus non vult actiones à fuo Legato in ebrietate

rglons

vel fomno pofitas haberi pro fuis.

Ergo nec

ATE

Chriftus vultactiones Sacramentales pofitas à fuo

tl d

Miniftro ebrio vel dormitante haberi pro fuis.

hd

c. prob. eft eadem utrinque ratio; quia nempe

BIMrr

non ponuntur modo humano confueto in con-

PTO

tractibus vel negotiis feriis.

ts

UM

Solvuntur Objectiones.

bt

O2]J1c1TUR r. contra 4. Concl. D. Tho-

& m

mas p. 3. Q. 64. a. g. ad 3. expreffe docet, ad va-

lorem

ïUIOöum Qauü

V.

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

493

p

lorem Sacramöntorum fufficere intentionem ha-

ttot.

bitualem. ergo fufhcit.

a. prob. textus fic ha-

i ll

fü[an

bet: Licet ille, qui aliud cogitat , mon. babeat attua-

i

lem intentionem , babet tamen babitualem , que fufficit

f nf

ad perfectionem Sacramenti.

Wt

RzsPoNDEo diít. Docet,

ad fvaiorem

9]

L

l

"

Sacramentorum fufficere intentionem habitualem

feriti

habitualitate phyfica. c. habitualem habitualitate

Aohat

metaphyfica. n.

D. Thomas ibi loquitur de in-

Pirim

tentione habituali preterita, quzs manet in ali-

quo fui effe&u, feu in vi, virtute, feu habitu

M

n

D

relicto.

Ut enim à me in Tra&. de Virtutibus

part. ?. de Spe & Charitate. difp. 3. Q. 6. often-

WW

fum eft, omne mentis propofitum relinquit poft

W mw".l

fe in mente aliquem habitum mentis inchoatum.

Y

Hanc enim fententiam,tefte P. Gaudentio Bon-

n

& p

tempi tom. 4. tra&. ». de habitibus difp. 1. Q. 6.

l

c.5. n. 71. docent Durandus, Scotus, Major,

t

Gabriel, Argentina, Angeftus, Almainus , Co-

18

nimbricenfes, Henricus, Suarez, Vasquez, A-

zor, Tannerus, Viguerius, D. Bonaventura,

& ipfe P. Gaudentius , citatis fingulorum horum

Authorumlocis, ubi ita docent.

Hoc ergo fup-

Jill E[

pofito, quod veriffimum cenfeo, facilé intelli-

gitur, quod detur intentio habitualis babitualitate

I

j

J

phyfica, hoc eft, intentio a&tualis preterita tran-

i

fiens v. g. occidendi, furandi, orandi, eleemo-

anlo

fynas dandi &c. qux animo imprimit quemdam

habitum inchoatum phyficum. — Sicut ergo habi-

tus phyfici artium & fcientiarum , utut adhuc

j

imperfe&ti ac primum inchoati , phyficé influunt

in a&us fübfequentes, ad eosque determinant

[

per modum cauf phyfice; ita etiam quelibet

du

Cc2

inten-

yim

404

DISPUTATIO . V.

intentio feu propofitum aliquid agendi imprimit

i

;D.

animo quemdam inchoatum habitum phyficum,

qui tanquam virtus ex precedente actu relicta

" gl

influit in actum. Íta acceptum fuiffe hunc ter-

s

dumm V

minum à S. Thoma juxta ufum illorum tempo-

rum, quibus nondum omnes termini Scholaftici

ufem i

1125

habebant ftabilem ac fixam & exa&tam notionem,

colligitur inprimis ex eo; quia in eadem Refpon-

yindit,

fione fermé iisdem terminis propofita in 4. dift.

'wcriim;

6. expreffe docet, quod intentio praterita de-

p

beat influere in aétionem Sacramentalem , & vi

g Dun (

Jua.

Deinid manifeftum eft ex eo, quiaS. Tho-

gl a

mas eandem intentionem , quam in unoloco vo-

g u

fs ordia

cat babitualem, in alio loco re ipfa declarat effe

virtualem, feu perfeverantem in aliqua virtute

ia l

relicta.

Nam 1. 2. Q. 88. a. r. ad 2. loquens de

quim

ordine, quem peccans venialiter in ipfo actu

qahan

peccati venialis fervat ad Deum, vocathuncor-

mutdea

dinem habitualem, quem inhocipfo textu often-

g, t

dit confiftere in aliqua virtute relicta, nempe in

um

charitate habituali, reli&a ex precedente actu

a adi

charitatis , prout ex Tra&. de Charitate fuppo-

tD m

no.

'Textus D. Thomz (*) fic habet: " Non

ETA

» peccat, qui non a&u refert in gloriam Dei,

byn

»

omne quod facit.

Sufficit ergo, quod aliquis

ERTUIN

»

hábitualiter referat fe & omnia fua in Deum

d tl

ad hoc, quod non femper mortaliter peccet,

Q3 t

cum aliquem actum non refert in gloriam Dei

* Ya

actualiter.

Veniale autem peccatum non ex-

» cludit habitualem ordinationem actus humani

Em

d

)»

in gloriam Dei, fed folüm actualem; quianon

D

ex-

i äm) q

od

() Paulo àliter in Edit. Lugd. quam habent PR.

DD. Bern. & Manfuetus.

E

l

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

405

T

»

excludit charitatem ,. qu: habitualiter ordinat

g

»

in Deum."

Idem fenfus D. Thome colligitur

L A

l

Jr

ex eo ; quia a

libi loquens de hac ipfa ordinatio-

ne a&uum humanorum in ultimum finem, quam

ll

in Summa vocat habitualem , & afferit effe fuffi-

u

cientem ad effe meritorium, in 2.Sent. dift. 4o.

MDUWL

A

Q. 1. a. s. ad 6. negat effe fufficientem , manife-

fto indicio , termino Pabitualis ab ipfo S. Do&ore

J

lia

diverfimodé accipi. , Dicendum, inquit, quod

preta

»

non fufficit omnino habitualis ordinatio actus

ii

in Deun; quia ex hoc, quod eft in habitu,

»

nullus meretur, fed ex hoc, quod a&tu opera-

»

tur; nec tamen oportet, quod intentio actua-

T

»

lis ordinans in finem ultimum fit femper con-

» jun

&a cuilibet a&ioni, quz dirigitur in ali-

d

»

quem finem proximum fed fufficit, quod ali-

j«f

J

»

quando aétualiter omnes illi fines in finem ulti-

VU

mum referantur, ficut fit, quando aliquis co-

»

gitat, fe totum ad Dei dile&ionem dirigere;

tunc enim quidquid ad fe ipfum ordinat, in

, Deum or

dinatum erit."

In hoc textu eviden-

ter D. Thomas inter ordinationem habitualem,

quam negat füfficere & inter ordinationem actua-

Q

lem,quam negat requiri, agnofcit ordinationem

Hanc ordi-

20

iil

mediam,qu:e & fufficit, & requiritur.

u

nationem mediam ita explicat, ut evidens fit,

tiit

eam ab ipfo intelligi, quam nos vocamus viriua-

lem. Nam ibidem ad 7. fic fcribit: ,Hoc quod

ngl'

atn ?

dicitar: omnia in gloriam Dei facite, fi intel-

»

ligatur affe&tivé, hoc poteít effe dupliciter,

at

(s

m, b

)

aut ita, quod a&ualis relatio in Deum fit con-

jun&a a&ioni noftre cuilibet, non quidem in

irtus

32

a&u, fed in virtute, fecundum quod v

i

u9

» pri'

yi

DISPUTATIO V.

406

gfqllfll fin?

» prime ordinationis manet in omnibus a&ioni-

s

» bus fübfequentibus, ficut & virtus finis ultimi

jj

, manetin omnibus finibus ad ipfum ordinatis,

gil f

»

& fic adhuc preceptum eft, & contingit omif-

m yu

fionem ejus effe venialem vel mortalem , ficut

innd

»

di&um eft. Velita, quod ordinatio a&tualis

güni i

»

in Deum fit a&tu conjun&a cuilibet, & fic eft

» confilium."

qu pWPf

In hoc textu, dum S. Thomas

(entiovml

afferit, aualem relationeim actus ad Deum effe de

precepto; fed a&tualem ordinationem a&tus ad Deum

us

gitratd.

non effe de precepto, manifeftum eft, quod

attualem relationem falvet in a€&u tantum virtuali-

sirinb

fenduft,

ter ordinato in Deum.

Drices: D. Thomasnon confundit intentio-

»inDeun

xeum n

nem habitualem cum intentione virtuali.

Ergo

i

cum aflerat expreffe in textu füperius citato, in-

r

tentionem habitualem in Sacramentis fufficere,

ypait

non poteft explicari de intentione virtuali. a. prob.

tyltrre

S. Thomas in QuefHonibus difputatis. de potentia

eu d

Dei, de malo, de virtutibus, & de vcritate, in

Tra&t. de Virtutibus. Qusft. de charitate. a. 11.ad

;r.ï;.'fub

i

2. fic fcribit: , Dicendum , quod omnia a&tu re-

» ferre in Deum, non eft poffibile in hac vita,

f0

Ti

» ficut ncn eft poffibile, quod femper de Deo

»

cogitetur; hoc enim pertinet ad perfectionem

at

Tüt

»

'Patrie; fed quod omnia virtute referantur in

E

»

Deum, hoc pertinet ad perfe&ionem charita-

insnf

»

tis, ad quam omnes tenentur.

Ad cujus evi-

suud

[

»

dentiam confiderandum eft, quod ficut in cau-

AXN

)

»

fis efficientibus virtus primz caufz manet in

OURU

»

omnibus caufis fequentibus, ita etiam intentio

l

1]

»

principalis finis virtute manet in omnibus fini-

W 1i)[mL J]

»

bus fecundis,

Unde quicunque a&u intendit

XdLrPaxam

» ali-

il

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

497

ET

aliquem finem fecundarium, virtute intendit

MY

»

finem principalem; ficut Medicus, dum colli-

I

?

itherbas actu, intendit conficere potionem,

nihil fortaffis de fanitate cogitans , virtualiter

| mmgilc

n i

»

tamen intendit fanitatem, propter quam po-

tionem dat. . Sic igitur, cüm aliquis fe ipfum

ii

D

| b?! &r

»

ordinat in Deum, ficut in finem, in omnibus,

ln NI

»

quz propter fe ipfum facit, manet virtute in-

Den

»

tentio ultimifinis, quiDeuseft: undeinomni-

usl

»

bus mereri poteft, fi charitatemhabeat. Hoc

igitur modo Apoftolus przcipi

t, quod omnia

LA

Et ibidem ad 9.

D

in gloriam Dei referantur.

Dicendum, quod aliud eft, habituáliter refer-

»

Habituali-

ii

?

re in Deum, & aliud, virtualiter.

ter enim refert in Deum, & qui nihil agit, nec

?»

aliquid a&ualiter intendit, ut dormiens; fed

virtualiter aliquid referre in Deum eft agentis

a i

T

TA

propter finem , ordinantis inDeum; undeé ha-

bitualiter referre in Deum, non caditfub pra-

11 o

»

»

cepto; fed virtualiter referre omnia in Deum

»

cadit fub przcepto charitatis.

RESsPONDEO dift. a.

D. Thomas non con-

p

i

l

:j

fundit intentionem habitualem cum virtuali, ubi

de hac materia tractat fufe & enucleatim, acpar-

lity

eï'

ticulatim. c. ubi de hac materia tractat tantum

ii

Quod enim

fummarié, prout fit in Summa. n.

jt refer;

D. Thomas in fuaSumma, ubibreviter agendum

Vi

"

erat, non enucleatim attingat omnes diftinétio-

Me

nes & fübdivifiones, quas prius attigerat in Li-

"

)U

M

bris Sententiarum , & in Quaftionibus difputa-

al

d

tis, & in Quodlibetis, & in l. contra Gentiles,

Q

II

que fcripferat junior, vegetior, & ab aliis ne-

u

i

gotiis difparatis liberior, facile patet diligenter

Vet-

p

e

DISPUTATIO V.

y !IN!

408

yiti

verfatis in D. Thoma. Idem obfervo contigiffe

D. Thomz etiam in his tribus terminis , « univo-

us

P

cum, analgum, €$ equicocum. Nam aliquando

hos terminos exacté diftinguit, aliquando veró

T

tantum facit divifionem in terminum univocum

Pa

& squivocum, in qua divifione minus exa&a ter-

frye m

minum analogi cum equivoco confundit.

i enpre

J

OB]JICITUR 9.

Intentio habitualis fufficit

r

ad valorem Sacramenti in recipiente Sacramen-

W

tum. Ergo etiam fufficit in Miniftro conferen-

(&:'quoäl

te Sacramentum.

a. prob, validé baptizatur ca-

a Ut

techumenus etiam dormiens.

ergo.

2

aponil

Intentio habitualis fufficit ad rationem

d

meriti.

Ergo etiam fuflicit in Miniftro intentio

habitualis ad rationem Sacramenti.

d

a. prob. in-

iftoveg

tentio matutina omnia fua opera diurna referen-

di in Deum, quamdiu non retraétatur , reddit

i

m

omnia opera meritoria, quzcunque aliunde ex

doftn

füo genere funt moraliter bona, & honefta atque

r

capacia meriti.

3. Intentio habitualis fufficit ad hoc, ut Mi-

p

!

nifter alteri validé applicet fru&tum Sacrificii

j

Miffz.

:vsga &

qu

Ergo etiam fufficit ad hoc, ut Minifter

1

alteri validé applicet fru&um Sacramenti,

bsuni

lteoy

RrsPoNDEO c.a.n.c. & parit, Difpari-

idatg

tas eft; quia in fufcipiente ad fructum Sacramen-

bt

tirecipiendum fufficitfola capacitas, qusinadul-

Ts

tis habetur fufficienter per voluntatem preteri-

ii

tam non retractatam. Écontra ad Sacramentum

Ro

validé conferendum requiritur, ut in a&ione

At

Sacramentali tollatur indifferentia ad fines varios :

RU

que indifferentia. non tollitur per folam volun-

w t

tatem

Es

(

DE MINISTRO SACRAMENTOR,

409

U

tatem ante 5o. annos pr&teritam necdum retra-

TO

Ó

&atam.

^

(

d 9. n.8.

Suppono enim ex di&isin Tra&,

Áj

1

de Zibus bumanis. & in 'TraCt. de Gratia. & in

It

Tra&. de Charitate.. quod nullus detur actus vitee

zternge meritorius, nifi faltem virtualiter proce-

I

dat ex precedente a&tu charitatis.

li

od d. npd.

Suppono enim ex dicendis in

"Tra&. de Euchariflia, quod applicatio Miffze non

Tj Ms

[ r

fit preecife nuda ceffo , vel donatio fru&us fpecia-

l

lis ; fed quod fit oblatio deprecatioa , feu deprecatio

A

oblativa Sacrificii iBcruenti pro alio.

Cüm ergo

fola promiflio deprecationis futur& nondum fit

DO

ipfà deprecatio, vel oblatio, ita non poteft fola

2 bf

intentio habitualis, quz confiftit in nudo pro-

pofito vel promiffo faciendz deprecationis obla-

K

ZT

tive, fufficere ad verificandam hanc propofitio-

pl

nems; nunc fü, vel nunc in Mi[fa fa&ta ef. depre-

catio Sacerdotalis oblativa pro alio.

Diczs: Attamen oppofita fententia eft val-

de probabilis; quia eam docuerunt Suarez, Lu-

P

Iw

L

go, Arriaga &c. ergo à pari etiam probabilis eft

fententia, quod in Miniftro Sacramenti fufficiat

]

Y

intentio habitualis.

$

Ariljii

Vl

RrsPOoNDEÉo dift. E

ft probabilis' extrin-

fecó ab authoritate. c. intrinfecé ex ratione. n.

n ]

n

quando autem fententie fünt tantüm probabiles

extrinfecé ab authoritate, ciüm Authores aliquan-

20

jf

do loquantur inconfequenter, nonlicet à proba-

bilitate unius fententiee argumentari ad probabi-

d

litatem alterius fententi&. INam fola natura ra»

, ii

tionum non patitur inconfequentiam doGtrine,

u

non veroó natura authoritatis humans.

per lia

c $

OsJt

PBISPUTATIO.:-V.

y

yN

410

In Sacramento Matrimo-

OBJICITUR 3

dqïfmdhi

nii fufficit intentio habitualis Miniftri.

Ergo et-

ab

jam futficit in aliis Sacramentis.

607

a. prob. in Sa-

cramento Matrimonii Miniftri funt contrahentes.

st

Sed horum intentio habitualis fufficit.

ergo.

st d

Min. prob. quando Princeps contrahit per Procu-

r d

ratorem, veré conficitur Sacramentum eo mo-

srelut

mento, quo Procurator nomine fui Principalis

;1owinfu$ n

matrimonium contrahit, licet Princeps ea ipfa

n

TU

hora dormiat.. Ergo in tali Principe eotempore

ad obtinendum fructum Sacramenti futficit in-

nf

tentio habitualis.

À

f

REzsPONDEO n. a. ad prob. n. Maj.

Sup-

a dem

pono enim ex dicendis de Matrimonio , folum

m 0

Sacerdotem feu Parochum efTe Minif.'crum hujus

arela

Sacramenti.

d od

OspciTUR 4. $i requireretur intentio

Fbirgi

virtualis, vel illa confifteret in qualitate phyfica

i

potentiis impreffa per modum impulfus ab inten-

gt a

tione a&uali praterita, prout vult Richardus in

, ndst

45 dift. 6.aT

.3. ad 2.? velin continuis acti-

st vrü

bus voluntatis & intellectus füper intentionem

lunypi

prateritam & objeétum reflexis, attamen fenfu

) od

inperceptibilibus, ut vult Lugo difp.8. Sect. 5. à

i

n. 78. Dicaftillo, Maurus, &alii? vel tandem

jn concatenatione fpecierum phanta(ie recurren-

Euf

m

dU

li

te eódem objecto ad confimiles actus appetitum

06 QU

inftigantium, prout quoad rem docere videntur

h[. ]

D.- Thomas, Scotus, Suarez, difp. 3. Se&. 3.

'l wL

Jt

Vasquez difp. 188. Arriaga, &alii? Neutrum

ergo non requiritur intentio virtua-

«t

hwc

ij

poteft dici.

t

Xv

1

lis.

Min. prob. quoad omnia membra.

Nam r.

D

,

t

fæp'e temanet virtualis intentio ad opera ardu

ad

U.dwus

/

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

41I

l

LP

ad que nulla fentitur impulfio vel inclinatio po-

tentiarum.

2. Illa continuatio actuum reflexo-

ii

rum eft merum figmentum, nec ratione, nec

MR

|

A

experientia fubnixum. Dein eft impoffibile, in-

Ilj

ter tot negotia, quibus homo per diem occupa-

i

TR «

tur, femper actu dari a&um intellectus & volun-

tis relexum, quo horo v. g. in intenfiffimo ftu-

i s

dio intus in animo diceret: ideo, C9 approbo, ac

(

Imo in hac explica-

confarmo priorem. intentionem.

ftltt

tione fequeretur, quod ad valorem Sacramento-

Vff

3.

rum femper requireretur a&ualis intentio.

Ipfie fpecies reprefentative prioris intentionis,

! uv

SUL

etiamfi de novo actuarentur recurrente fimili vel

connexo objecto cum priori intentione, fe folis

U

lu

ul

nihil preftant, nifinovam apprehenfionem, non

autem novam inftigationem ; &fuppofito etiam,

du

quod inftigarent obje&ivé per modum ipfius ob-

M

A

il

Mw

je&i primo-fuafivi, non tamen tribuerent po-

tentiis facilitatem feu promptitudinem ad operan-

dum, qualis tamen datur tefte experientia inin-

TLOURS

tentione virtuali.

RrsPONDEO. n. Maj.

Dico enim, quód in-

m

tentio virtualis confiftat in habitu inchoato.

Ceterüm in quo confiftant habitus aquifiti artium,

[ ]

fcientiarum & virtutum moralium, dependet ex

Cen-

£Uu

principiis Philofophicis traditis de Zfnima.

F

feo autem, quód ficut habitus confiftunt mate-

ï

rialiter partim in coordinatione fpecierum phan-

/

l

tafie velintelle&us, partim in difpofitione po-

j

ul

tentiarum facilé parendi imperio voluntatis, par-

ii

tim in inclinatione ipfius voluntatis potentie vo-

"if b[a

litivze impreffa3 formaliter veró in ordine fuper-

Dd

addito ad aétus imperatos , ità etiam habitus re-

licü

y

412

DISPUTATIO v.

lii ac imprefli ab intentione a&uali preeterita

.e[[lü]gwhjf

ponendi actiones Sacramentales in eadem conca-

tenatione ac coordinatione fpecierum, & in dis-

i pfopo

pofitione potentiarum, & in fuperaddito ordine

ia

adactiones Sacramentales conü[tunt,

Dicss

qdi a

Dicrs r. Intentio virtualis eft aliquid u-

num acfimplex. ergo non poteft dici, quód fi-

qmmet

p

mul in coordinatione fpecierum, & difpofitione

potentiarum, & ordine fuperaddito ad actus im-

D ;n;r«',

peratos confiftat,

lia

r

REsPoNDEO. dift. a.

Eft aliquid fimplex

quoad fuum effe formale. c.

dtenst

quoad fuum effe

materiale. n. . Sicut enim in plurimis piis rebus

lao

contingit, quz fimplices videntur, ita etiam

fünttenó

omnes habitus aquifiti habent aliquod effe mate-

; d

rial, nempe varias partes coordinatas , & ali-

eudin i

quod formale, nempe ipfum ordinem omnium fpe-

x il,

cierum, & potentiarum fuperadditum , & ai-

Buf d

vum, quo omnes partes coordinate ordinantur

nl

ad finem intentum.

d

ïmäwter i

Drczs ». -Non videtur poflibile, quódper

fingulas intentiones vel propofita quidquam ope-

]i

randi femper producatur novus habitus.

Ergo

Titimin

intentio virtualis non poteft explicari per ejus-

b

modi habitus inchoatos. a. prob.

Reperiuntur

stl

S L

in homine quotidie innumerz ejusmodi inten-

d

tiones feu propofita, quin tamen per hoc cen-

;

R

Ri

fendum fit, produci innumeros habitus.

T

!

i ]i

REsPONDEO. n.a. ad prob. c.a. quoad r.

A

membr.

Nego illud quoad 2. membr. ficut e-

nim in phantafia vel intelle&u fe invicem com-

"ii

W «

patiuntur innumérz fpecies complexe circa di-

J

K

verfis-

D

lj

DE MINISTRO SACRAMENTOR. 4.13

hi

verfiffima obje&a in genere agendorum, ita et-

Ul

ï*tma (

iam poffunt dari innumerz difpofitiones poten-

"

tiarum proportionate, & innumeri ordines dis-

h

l)

parati correfpondentes illis obje&tis agibilibus.

DYcrses

Habitus aquifitus ex intentione

j

P

a&uali preterita non poteft tendere in actiones

Sacramentales quà tales.

Ergo intentio virtua-

Jj

lis non poteft confiftere in ejusmodi habitu re-

1042j

li&o. a. prob. nullum ens naturale tendit in ali-

quod intrinfecé fupernaturale, quale funt a&tio-

A

WW

lt

nes Sacramentales quà tales.

Sed habitus aqui-

p

]

fiti funt ens naturale. ergo.

RzsPoNDEoO. dift. Maj. Tales habitus non

n

poffunt tendere in actiones Sacramentales qua ta-

les, fecundüm fuum effe materiale fpe&ati, tr.

IM/J)C

fecundüm fuum effe formale fpe&tati. n.

Habi-

Q1

tus enim illi, prout oftenfum eft, fecundüm

jl

fuum formale confiftunt in quodam ordine a&i-

vo ad a&iones Sacramentales qua tales producto

dependenter à lumine & imperio fidei in Chri-

ftianis.

—

n

Drxr. tr.

Quia etiam fpecies naturales pof-

T

funt tendere in aliquid fupernaturale implicité &

at

confusé fpe&atum , ficut fi Gentili proponatur

M

Mytterium SS. Trinitatis, Incarnationis, Eucha-

g

riftie &c. habebit ille aliquid fupernaturale pro

Il

Mu

objecto cognitionis & volitionis etiam ante lu-

l

jl

men fidei.

Itaque etiam à Turca vel Gentili, fi

baptizet Catechumenum in cafu neceffitatis , po-

) CUo

geti

terit haberi intentio actualis ac confequenter et-

iam virtualis cum ordine ad a&tiones Sacramen-

b m

M

tales, prout fübftant intentioni Chrifti vel Eccle-

1e5

y

yn

414 .

DISPUTATIO V.

ïtlfl

X

fi»; ac proin ille ordo poterit etiam reperiri in

9

habitu relicto ex intentione preterita actuali.

n

7) Iten

ii

j[g;Vd L

QUJESTIO III.

gpforett

us

Z4n €? quando Minifler licite uti po[fit. intentione

jvalorem

conditionata «vel indeteriminata ?

if

NToTrTANDUM I. Intentionem conditionatam

ia

iparentt (l

vocari illam, qua Minifter non abfolute, fed

tantum conditionaté vult conferre Sacramen-

qrined d

retam

tum, v.gr. fi Sacerdos alicui, de quo dubitat, an

non jam fit baptizatus, conferat baptismum füb

TRU

t COU CO

hac intentione; fi nondum es baptizatus, ego te

baptizo ; fi veró jam es baptizatus, nolo habere

d mbl

intentionem te baptizandi.

t L

"I"NOTANDUM 2.

Conditiones, quz: apponi

ukt

offunt , effe varias.

Sunt enim alique de prete-

Jorusn

CONDI-

ag

rito, aliquee de prefenti , alive de futuro.

TIO DE PRETERITO effet, fi baptizans dice-

1ulim,

nf

"

ret

fi nondum es baptizatus antecedenter.

CONDITIO DE PRJESENTI foret, fi baptizans

ttire d

baptizando diceret: Si verum habes propofitum

linug

fervandi vitam chriftianam. — Vel fi monftro di-

Vinrovs

ceret: ff es veré bomo.

CONDITIO DE FUTU-

Lj

R 0 effet, fi baptizans baptizando diceret Judzo:

101

!

1

fi quamprimum reftitueris injufté per fraudem

Alia divifio conditionum valde notabi-

"rf

parta.

Ttggon

lis eft, qua conditio dividitur in intrinfecam & ex-

Utl

trinfacom. CONDITIO INTRINSECA feu IN-

ADHTUR

EXISTENS eft, qua perfe exigitur ad validam

"iritero

füfceptionem Sacramenti, v.gr. fi baptizans ba-

ET

ptizando diceret: Ego te baptizo, fi es veré ho-

mo ;

Vl

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

415

um

"d

;o; velfi non habes voluntatem pofitivé con-

trariam. ltem fi confeffarius poenitenti diceret:

Abfolvo te, fi ea, qu: confiteris, funt veré pec-

catas; vel fi habes ferium propofitum &c. ea con-

ditio foretintrinfeca.

Econtra CONDITIO EX-

l

fit

TRINSECA vocatur, que per fe non exigitur

l

?

ad valorem Sacramenti.

'Talis conditio extrin-

feca foret, fi quis diceret: Ego te baptizo , fi

[urnim

dederis mihi centum aureos; velego te baptizo,

JFUf

fi parentes tui confenferint; velego te abfolvo,

(ita

fi verüm eft, quód jam reftitueris. Denique di-

UIl

viditur etiam conditio in eam , de cujus purificatio-

ne modo bumano con[Lare potef? , v.gr. baptizo te, fi

pater tuus confenferit; & in eam, de cujus purifi-

catione wodo bumano con[lare mon poteft , v. gr. bapti-

zo te, fi ftellae funt pares, vel fi es pradeftina-

I n

tus &c.

NoTANDUM 3. Intentionem indetermina-

d

(

tam vocatiillam, qu& nullum habet determina-

ii

tum obje&um, v.gr. fi Sacerdos ex tribus ho-

"u

u

ftiis velitconfecrare unam, & non determinet fua

intentione individuum determinatum.

Vel fi

i

'Titius conjungatur matrimonio cum una ex dua-

fc at

bus fororibus adhuc non determinata à paren-

tibus.

Ytt0 21

J

n

DICO I. Intentio conditionata fub condi-

b

:

tione impoffibili, vel de cujus purificatione mo-

do humano conftare non poteft, non quicit' ad

m

valorem Sacramenti.

fisnd

PRosATUnI. lÍnMiniftro ad valorem re-

j

j

quiritur intentio efficax faciendi , quod facit Ec-

clefia.

Sed talis intentio non eft intentio effi-

E

J

cax faciendi, quod facitEcclefia. ergo... .Min. pa-

a

tei 5

DISPUTATIO '(Tf.

j

416

yetil

tet ; quia.talis non efficaciter intendit facere, quod

Ecclefia facit, qui ex riera malitia apponit con-

PT n

ditionem, de cujus verificatione nunquam con-

gl

ftare poteft in ordine ad hoc, ut poffit conftare,

qpn.

an egerit, quod agit Ecclefia ; neque etiam Ec-

sinltat

r D

clefia hoc facit, ut apponat talem conditionem.

PROBATUR 2.

]n aliis contractibus huma-

a?

nis Legislator non vult eos effe validos fub con-

aes ib

ditione.

nf (

Ergo nec Chriftus vult ejusmodi in-

tentionem Miniftri effe validam.

eiltnte d

DICO II.

Intentio conditionata fub con-

AE

ditione de preterito vel de prefenti fufficit ad

auon t

valorem Sacramenti, fijam fuerit impleta con-

ditio.

i

äïjiia']ibus f

"

PROBATUR.

Intentio conditionata fub

MXPIROBA'I

conditione jam purificata eft jam abfoluta. Sed

m

intentio abfoluta fufficit.

ergo. Maj. prob. con-

den ii

ditio purificata ipfum conditionatum ponitin effe

v p

abfoluto.

ergo. a. frob. purificatio cónditionis

"od

tollit obje&ivé obje&um conditionate tenden-

EUAT

tis.

Ergo ipfum conditionatum ponit in effe

abfoluto.

ttolc f

Bf

CONFIRMATUR.

Contra&us conditionati

lii ]i

eo momento tranfeunt in abfolutos, quo mo-

breqny

mento purificata eft conditio.

Ergo etiam in-

N

tentio Miniftri fic conditionata.

"DITICO- lEL

nl

Intentio Miniftri conditionata

ET

fub conditione de futuro in nullo Sacramento

fufficit ad valorem Sacramenti.

'Cfüfeü&ualen

Agy,

PROBATUR I.

Ex conftanti traditione &

praxi Ecclefie, quze nunquam adminiftravit, vel

m

u

adminiftrare permifit Sacramenta füb conditione

defuturo. Ergo prefumendum eft, Chriftum

Wt

Sacra-

Vi

nf

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

417

l

PT

Sacramenta fic inftituiffe.

a. prob. partirn mega-

AQPP )

Jf

)EMWF

l

tiv? ;; quia nullum afferri exemplum poteft admi-

niftrati ullius Sacramenti fub conditione dé fütu-

Dd

h

It ol

h

d

ro; partim pofitiv? ; quia fi Ecclefia agnoviffet

adminiftrari poffe Sacramenta fub conditione de

i iUIlUlL[Fr

futuro, fine dubio ea facultate ufa fuiffet in Sa-

j

i

RUOS

D

cramento Penitentie, v. gr. abfolvendo peni-

tentes fub cond1t1one., fi reftituerint, fi pcni-

T0

tentias canonicas expleverint ,

fi intra tempus

ponitentie conftitutum non fuerint relapfi &c.

t [i)t

Sed Ecclefia hac facultaté nunquam ufa eft,

ers

go eam non habuit à Chrifto

JMin. patet ex Pa-

mitentialibus antiquis, edendis in "EraGt. de Peni-

£eniia

n

PROBATUR 3.

Signa Sacramentalia non

funt idonea àd conferendum effectum Sacramen-

talem tempore fuüturo, fedad caufandam gratiam

j

de prafenti.

Ergo non recipiunt intentionem

w

conditionatam fub conditioné defüturo. a. prob.

1

formt& Sacramentales,. v.g. ego te baptizo, ego

D

nyi

tefigno &c. fimul cum materia Sacramentali, fi-

gnificant effe&um de prafenti.

ergo.

p

Dixi: Jm mullis Sacrainentis, ne quidem in

! 1

fU

Sactamento Matrimoitii.

Suppono enim, quod

hn

non contrahentes, fed Sácerdos vel Parochusfit

P

Minifter hujus Sac1amcnt1, qui utitut formà de

prefenti: Égo vos conjungo, velalia fimili ; füp:

p

j d

ponente actualem contractum civilem abfolutum

ro materia.

DICOJV.- Ád valorem Sacramentorum

g

ftegüiritur intentio Miniftri detetminata

yinil

PROBATUR

Ex conftanti traditione àad

praxi Ecclefie , in qua non reperitur exemplum

iüum d l'

D.zímort Tratt. de Sacram. in gen.

Dd

de

DISPUTATIO V.

j i

418

de coilatione Sacramenti füb materia indetermi-

ii

pata vel relaté ad perfonam recipientem indeter-

;f]jd(]i a

minatam. Ergo nec valida erit intentio inde-

1ormme

sfentm,

terminata. $reb.c. talis intentio non effet inten-

tio faciendi, quod facit Ecclefia.

dcyro

"CONFIRMATUR.

Specialiter deSacramen-

stentione

to Matrimonii. ' Si perfone contrahentes effent

gexi, d

indeterminatz, conjungerentur ut primum de-

eumett p

Pion

terminande v.g ex voluntate parentum. Sed

ejusmodi collatio Sacramenti non effet valida.

frtelo,

wat lib

Ergo. Min. prob. in tali cafu Sacramentum con-

ferretur fub conditione de futuro.

Sed. ejus-

j d

imodi collatio eft invalida.

ergo. JMin. patet ex

igobttu

Concl. 3.

(ait, d

b quiu,

DICO V. Nunquam licet habere aut ex-

müt: J

primere intentionem conditionatam fub condi-

tione extrinfeca Sacramento.

fit, n

PROBATUR.

Repugnat conftanti praxi

j P(M)'jäj

Ecclefie appofitio ejusmodi conditionum ex-

i

trinfecarum.

DIO0 Y

ergo non eftlicita.

a. prob. nega-

tivé; quia nullus Patrum aut Theologorum tam

fintdan

Winm

Veterum quàm Recentiorum, aut Librorum Ri-

tualium oftendi poteft, qui uspiam faciat men-

fü um

tionem de ufu licito talium conditionum.

Md

&i DICO-VI.

Nunquam licet habere vel ex-

m nt

TT

Ll

primere intentionem conditionatam füb condi-

] Ut

tione intrinfeca prefenti vel preterita, nifi ubi

Mmpæ[

foret prudens dubium faltem laté diéctum de ex-

C lls

[

iftentia talis conditionis.

Euj

Drixr: JDubium faltem laté dictum.

Etiamfi

Dequ

RCTI

enim fit probabilius, v.g. baptifmum jam fuiffe

n

collatum, ordinationem eífe validam , vel mon-

N

ftrum

D

!

PE MINISTRO SACRAMENTOR.

419

"n

ii

ftrum baptizándum effe hominem, vel conjun-

gendos carere impedimento , vel abfolvendum

oj

in Sacramento Penitentie habere fufficientem

Ug

materiam, autfufficiens propofitum &c. fitamen

adhuc probabile fit oppofitum, nil vetat, haberi

il öeSzm

intentionem conditionatam in collatione Sacra-

t

menti, dummodo czsteroquin in reiteratione Sá-

Ug

cramenti poffit vitari Scandalum.

AOT

PROBATUR.

Ex conftanti praxi & fenfu

Dft v

Ecclefie, que nunquam permifit conferri Sacra-

TAU

menta füb conditione, nifi haberetur prudens

X

dubium de exiftentia conditionis inexiftentis.

LT

Id probatur inprimis ex iis, quce dicta funt difp.

2. Q.ult. de forma conditionali, tum etiam ex

g

c. de quibus. de Baptifine. ubi Alexander IIL. ita

I

Wt

ftatuit: JDe quibus dubium efl, an baptizati fue-

vint, baptisentur bis premi[fis : Si baptizatus es, . mon

"

te baptizos [ed fi mondum baptizatus es: ego te ba-

(12:)0.

DICO VII.

In Sacramentis, quz nec im-

primunt characterem, nec requirunt novam ap-

t

plicationem materie, licet habere intentionem

D

J

il

conditionatam fub conditione intrinfeca, fi cer-

titudo de conditione illa convenienter haberi ve;l

XoDU.

"

fperari non poteft.

ht

DTxr-T.

Licet babere intentionem condi-

tionatam.

U

p i

Ut enim ea exprimatur verbis, in

t

Sacramento Poenitentie & Euchariftie, ubi agi-

tur de fola tranquillitate Miniftri, id neque ne-

j o

9. Drx1 id

ceffarium , neque confultum eft.

licitum effe in Sacramentis, que nec imprimunt

"

j

n

Pind

cbaratterem , mec requirunt movam applicationem ma-

terie, prout fit in Sacramentis, ubi folum du-

sjb

Dd 2

bium

420

DISPUTATIO V.

j

bium habetur de re&a pronuntiatione forme,

asl

j

que in continenti emendari poffit, prout fit in

reiteratione forme in Sacramento Euchariftie &

fspo?

Poenitentie , & Extreme UnGionis.

] [ah eont

Birxz.

Si certitudo de conditione requifita comvenienter babe-

5, eoi

vi. vel fperari non. pof[[it.

Id contingit, fi v.gr. à

aj f

puero feptenni, ruftico imperito, vel Senecio-

em taist

ne obliviofo materia confeflionis certa, autpro-

lum l,

abfohtm.

pofitum certum extundi non poteft.

PROBATUR.

Huic doétringe nec praxis Ec-

Ál di

ymodo

clefiz, nec ratio, nec authoritas, nec preefumpta

intentio Chrifti obftat,

ergo poteft tuto practi-

(irfs

Cari

tnlm o

a. prob. partim negativé; quia non poteft

oftendi contraria Ecclefi;& praxis, aut ratio, aut

smntads

authoritas, aut intentio Chrifti.

Imo hanc do-

i. r

Grinam expreflé traditSotus in 4. ubi fic fcribit:

Og

?

AModà. dubium fit fundatum , fufficit , ut fub. conditio-

rl m

ne forma iterari po[Jit.

Wi

TLl

vf

Solvuntur Objectiones.

Bteii

- OBgrcrTUR r. coritra 1. Concl, I.Matri';

monium contractum fub hac conditione: con-

ym'wfteüli

Itl

traho tecum, fi digito celum tetigeris , eft vali-

tf

dum. - Ergo valet intentio Miniftri fub condi-

1 rf

tione impoffibili.

a. prob. ex c. fin.' de conditioni-

Ti

bus appofitis. ubi dicitur, ejusmodi conditionesin

E

favorem Matrimonii pro non adje&tis haberi.

2

Etiamfi purificatio conditionis humano

RI

R f

modo fit incognofcibilis, datur tamen verifica-

:

tivum determinatum propofitionis, per quod

ïj NOI] Y

propofitio conditionata re ipía tranfeat in abfo-

i:'!J[iOlle ii

Jutam.

ergo adhuc ig tali eafu datur verificati-

)

vunm

"vt

lt

DE MINISTRO SACRAMENTOR.,

421

ütt f

vum formz Sacramentalis, ac confequenter etiam

p

Sacramentum.

n

REsPONDEO c.a. n.c. & fuppofitum, quod

(Dk

in tali contractu matrimoniali interveniat condi-

n

tio; eoipfo enim , quod Ecclefia, cujus difpofi-

tioni fubjacent ejusmodi contractus, appofitio-

Wa

nem talis conditionis annullet, & irritet, cenfen-

UMT

dum eft, contractum non effe conditionatum, fed

abfolutum.

* o

Aio. dift. Datur verificativum propofitio-

iij

nis modo humano incognofcile. c. cognofcibile.;

n

Chriftus,. ut in Probatione Conclufionis

oftenfum eft, requirit verificativum forme Sa-

cramentalis modo humano cognofcibile, alioquin

foret imprudens inftitutio.

OB]JrCITUR 2. contra 2. Concl.

r. Non

valent Sacramenta collata fub conditione inho-

nefta de prefenti vel praterito; etiamfi illa jam

fuerit impleta. Ergo hec conclufio non eftuni-

s

verfalitervera. a.prob. non valet Matrimonium

füb hac conditione: contraho tecum, fi fumpfifti

poculum fterilitatis ; vel contraho tecum , fi ha-

beas fincerum propofitum, lucrandi panem adul-

Z

terino quzftu.

n

2.

Chriftus non potuit prudenter habere

voluntatem conferendi valorem Sacramento , fi

"T

t

ipfemet Minifter apponat conditionem inhone-

:

j

ftam, v.gr. confero tibi baptifmum, fi habeas

ferium propofitum me juvandi adoccifionem Ti-

tu

u*

ergo.

3(

Non valet Sacramentum collatum fub

j F '

conditione impertinente.

ergo Conclufio non

hr

eft univerfaliter vera.

a. prob. non valet Sacra-

r d

Dd 3

mentunm

p

422

DISPUTATIO V.

mentum fuüb hac conditione collatum: Ego te

ht

j

baptizo, fi nunc canis excutiat pulices; vel fi

nunc Imperator Turcarum dormiat.

ergo. a.

dinn. (

aito

jrob. Chriftus noluit valere tale Sacramentum.

qio eit.

ergo. a.prob. Chriftus Miniftris tantum dedit po-

teftatem ad edificationem, & non ad defiru&tionem,

fbn

feu fcandalum, prout teftatur Apoftolus 2. Cor.

Qnis um

Xgév.To.

ergo.

O humu

mummi

ResroNpDEo ad 1. dift. Non valet hoc

Matrimonium ex defe&u materie. c. ex defe&u

i, atti

jur t

intentionis ex parte Miniftri. n.

Suppono, Mi-

niftrum Sacramenti Matrimonii effe Parochum.

Bs

dnsimy

Materia autem hujus Sacramenti eft contractus

&t M

civilis ad individuam vitw focietatem & genera-

à, pro

tionem prolis jure natureordinatus.

Cüm ergo

ejusmodi conditiones repugnent fübftantie con-

iprot f

T ay

tracus, ille contra&us erit jure naturali invali-

dus ac nullus, ac confequenter deficit materia

meeum

]

Sacramenti.

*

| DICZS D

d 2. tr.a. dift.c. Ergo Conclufio non eft

zi

univerfaliter vera in fuppofitione conditionis in-

valide.c. in fuppofitione conditionis validz. n.

lii

l

Mi

Suppono ex Tratt. de S'uflitia, omnes contra&us

ts od

turpes effe jure naturz invalidos.

Cüm ergo in

&bti

cafu pofito concurrant duo contra&us, unus

tl

Chrifti cum Ecclefia per promiffionem gratize ad

applicationem Sacramenti, alter Miniftri cum

Pt

x

recipiente Sacramentum, & hic pofterior con-

tra&tus conditionatus, tanquam turpis, fit jure

tinig

N

lp

naturg invalidus, eo ipfo intentio Miniftri con-

ditionata ob irritationem conditionis tranfit in

"t

abfolutam, & Sacramentum erit validum.

MU

E

d 3

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

425

U Eeg

Ad 3. tr.a. dift.c.

Ergo Conclufio non erit

E

univerfaliter vera univerfalitate conditionum in-

l q

validarum. c. validarum. n. videtur in tali cafüu

E

conditio effe turpis, & fic eo ipfo ejusmodi in-

Itj

tentio erit invalida.

Idem enim cenfendum eft

[

I

Chriftum voluiffe ftatuere circa valorem inten-

üq[

ily

tionis turpis deducte in pa&tum, quod Legisla-

tor humanus vel jus naturale ftatuit circà con-

r

tractum matrimonialem fub conditione impoüif

er

bili, aut turpi.

Duaxr:ctr.a

Poffet enim refponderi, tale

, )

h

AUL

Sacramentum non reddi invalidum ratione con-

MY

ditionis impertinentis, fed ex alia ratione, quia

videlicet Minifter non cenfetur agere ferio & gra-

(

viter, prout agitur in negotiis arduis humanis,

i

)

& prout facit Ecclefia, fed tantum joculatori£.

Aliunde autem conftat ex dictis difp. 2., quód

Sacramentum joculatorié collatum fi

li

t) inv a.li-

dum.

Drickes: Ante Tridentinum Matrimonium

W

clandeftinum contra&tum fub conditione turpi :

QU

fi dederis copiam tui corporis; erat validum, &

n

1

confequebatur fuum valorem per ipfam pofitio-

iv

2500

nem illius conditionis; imó hoc etiamnum pro-

A

cedit de tali Matrimonio contrac&to ab hzreticis,

r

velà Catholicis in loco, ubi Tridentinum non

g

eft promulgatum.

ergo non poteft refponderi,

f

Mi

quod ejusmodi Matrimonia füb conditione turpi

pofteritj

fint invalida.

REesPoNDEo dift. TaliaMatrimonia erant

?JTPiSaF'

du

valida accedente novo confenfu abfoluto , &fo-

]um in ratione contractus civilis. c. fine novo

j d

confenfu abfoluto, aut in rationeSacramenti. n.

ii |

Dd 4

Sup-

424

DISPUTEATIO-V.

y )UN

d

Suppono enim ex dicendis de Matrimohio, quod

Matrimonia clandeftina nunquam fuerint valida

L i

in ratione Sacramenti ;; imó fi erant contra&ta füb

y t

uf

conditione turpi, ne quidem erant valida in ra-

tione contra&us civilis, nifi poftmodum, accef-

int lo

gminum

fiffet novus confenfus abfolutus, faltem impli-

citus, ex libera voluntate contrahentium , velex

d er

difpofitione legis de novo pofitus.

teqizn

I. Valet

Tndent

O8]JICITUR 3. contra 3. Concl.

Sacramentum Matrimonii initum fub conditione

velt u)

de futuro.

Ergo etiam valent alia Sacramenta

wte ff

collata füb conditione de futuro.

a. prob. Sacra-

ii

1

mentum Matrimonii fe habet per modum contra-

aol

étus.

Sed contra&tus valent füb conditione de

ib t

futuro.

ergo etiam Matrimonium:

a, rl

2

Si Sacramenta collata fub conditione de

tamenion

futuro non effent valida, ratio effet; quiaforme

'0]1, qllïül

Sacramentorum fignificant effe&tum Sacramento-

u

rum de praefenti,

Sed hzc ratio nihil probat.

inltm,

ergo. . Min. prob. etiam in contra&u v. g. matri-

t etlure

monii, velvenditionis verba fignificant effe&um

emum

de prefenti, dum dicitur v. g. contraho tecum,

te d

fi numeraveris mille aureos, aut vendo tibi

equum, fi attuleris idoneum fidejufforem. pro

ll

folutione totius pretii &c. & tamen ejusmodi

t D

contra&tus funt conditionati füb conditione de

Mp

futuro. Ergo idem poteft contingere circa for-

g a

mas Sacramentorum.

REsPONDEO difft.a.

Valet in ratione con-

o

inir

tractus civilis. c. in ratione Sacramenti. n.

Ra-

MH

tio autem difparitatis eft; . quia contra&ui non

"

-'äefecipien.

repugnat, ut efrectus fufpendatur usque ad even-

Vi

tum conditionis, càüm nulla exinde fequantur ab-

furda;

r

[

DE MINISTRO SACRAMENTOR. : 428

müpie)

.i

furda; fed non decet, ut effe&tus Sacramento-

At

rum fufpendatur ad eventum conditionis incer-

mcm

te; fic enim Sacramentis non conveniret effica-

i d

cia caufandi gratiam ex opere operato per mate-

:

ümuim

riam & formam juxta eftimationem communem

P

hominum de prefenti, prout tamen illis conve-

tl

nit ex fenfu communi Patrum & fidelium, utpo-

te que non folum caufent, fed juxta Concilium.

N

"Tridentinum contineant gratiam. — Quod fi quis

l coudj:»'r

velit effe contentiofus , actueri, quod non ob-

r

ftante fufpenfione effe&us Sacramentalis usque

Wi n

[

ad purificationem conditionis Sacramenta nihilo-

n

minus poffent dici figna efficacia ex opere ope-

Ts

rato caufalitate morali collativa gratie, refpon-

deo, Chriftum ad commendandam dignitatem Sa-

Il

cramentorum voluiffe iis tribuere tantam effica-

5, quanta convenienter poteft tribui, & que

"tu facilior, ac dignior eft in apprehenfione

Simplicium; nempe efficaciam de prefenti, id-

dn

que conítare ex traditione ac fenfu Ecclefim,

quz nunquam ufa eft tali forma conditiqnata fub

at

conditione de futuro.

L

T

j

Z:9..c. Maj. n. Min. ad prob. c.a. n.c. & pa-

rit. Difparitas jam eft data; quia in contracti-

u

du

bus nullum eft inconveniens, fi effectus fufpen-

datur usque ad eventum conditionis. Econtra

p

ejusmodi füfpenfio effe&uum Sacramentalium

ujctia

non fervit Chrifto ad commendandam dignitatem

Sacramentorum , & majori certitudine ac folici-

rl

gt

tudine recipiendam gratiam Sacramentalem, ad

quam homines certius & folicitius fe preparant,

[ u(qm

fi fciant effe&um non poffe fu£pendi, fed ftatim

i

$

C()n;

DISPUTATIO V.

j

426

conferri in applicatione fignorum Sacramenta-

Wxabetfä&m

lium.

Dicrs r.

Poteft dari abfolutio à reatu

l MMS) :

cne fub conditione de futuro.

Ergo etiam

lib e

abfolutio à culpa poteft dari füb conditione de

qgle iO

futuro. a. prob. poteít Confeffarius, prefertim

mX

tempore Jubilei, peenitenti dicere: Ego te ab-

qm lg

folvo à reatu pone, fifatisfaétionem injun&tam,

andet

& opera in Jubileo prefcripta impleveris. ergo.

tntitti

REsPONDEO n. a. ad prob.dift. Poteft hoc

vpaltr:

Confeffarius relaté ad abfolutionem à reatu poe-

ventas

*

ne indulgentialem. c. relaté ad abfolutionem

a

segelex

reatu poene Sacramentalem. n.

In tali cafu, quo

af d

Confeffarius poenitenti fimul applicat Indulgen-

ayeite

tiam plenariam, concurrunt duz abfolutiones ;

merfona,

una Sacramentalis , quam Confeffarius confert

n

du p

nomine fuo; altera Indulgentialis, quam Co

&npeni r

farius confert non nomine fuo, fed nomine IE7'

[od

ia )

clefie. Pofteriorabfolutio, fa&ta nomine Eccle-

tülen f

fi& , cüm non fit Sacramentalis, poteft conferri

nisddude

fub conditione; quia Indulgentia fub conditio-

ne confertur ab Ecclefía.

Econtra abfolutio Sa-

1 d

n f

cramentalis à reatu poene non poteft conferri füb

ltl

conditione de futuro; quia abfolutio Sacramen-

t d

talis folum dire&té refertur ad culpam, ad pe-

[j

nam autem tantum indirecté, & quidem przcife

Phrwi

fub ratione fatisfa&toria fecundutn juftitiam com-

mutativam pro honore divino lzfo, non autem

&f

li

fub ratione vindicativa fecundum juftitiam vin-

dicativam, prout in Tra&t. de Penitentia. difp. s.

Wtj

& 6. pluribus explico. Ratio, cur Sacramenta-

ïïhlfef g[at]a

Ti

lis Abfolutio non patiatur talem conditionem,

Itaque injunétio Peenitentiz non

1 Itl

patet ex di&is.

habet

u MPOM

f.

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

427

X

habet effe&um fufpenfivum, nec fenfus verbo-

RUT

rum fic injungendo poenitentias eft conditionalis,

fed modalis , ita ut fenfus fit: abfolvo te fub mo-

T

do, ac füb ea obligatione, ut habeas de prafenti

a&tuale propofitum efficax adimplendi poniten-

n

TT

tiam injunCtam; autfi quis vocare velit eum mo-

dum loquendi conditionatum, dicendum. eft,

eum effe conditionatum fub conditione de pre-

A g

fenti intrinfeca, fi nempe peenitens actu habeat

T

propofitum efficax implendi injuncta, adeó, ut,

är;aru ]

fi peenitens fimul a&u haberet intentionem taci-

tam accedendi proxima vice alium Confeffarium,

quem fcit effe laxsum, & impetrandi relaxatio-

nem penitentie alioquin proportionate delicto

& perfonz, etiam prior abfolutio foret nulla ob.

defe&um propofiti exigiti nomine Dei in fatisfa-

&ionem à priore Confeffario.

Dicrs 2.

In Sacramentis vivorum: juxta

2

probabilem fententiam tantum confertur jus ad

gratias aCtuales füo tempore, ubi urget neceff-

tas, v.gr. ab ordinato, vel conjugato confe-

Ergo faltem in his non verificatur no-

quendas.

ftra Refponfio, quod Sacramenta non patiantur

il

Wt

conditionem de futuro; quia non poteft fufpen-

n

di effe&tus Sacramentorum, ac confequenter fàl-

tem in Sacramentis vivorum poteft apponi con-

ditio de futuro.

jf

), N0

RESPONDEO tr. a. n. C.

Quia juxta me

; jl

femper etiam in Sacramentis vivorum confertur

Ti

ii

a&ualiter gratia Sacramentalis, confiftens in di-

fpofitione aé&tuali vel melioratione potentiarum

at

i CGB(L'*

ad finem Sacramenti, fi fufcipiens Sacramentum

fe rité difponat.

Viderint autem Patroni oppo-

duio

fite

428

DAS4P UXT-A T bÓk ; V.

0

fite fententiv, qualem ipfi convenienter allegent

hr

gl

rationem, cur Chriftus non potuerit, vel non

T

voluerit:etiam in Sacramentis effe contentus in-

D

tentione conditionata fub conditione de futuro.

grjunS l

ll

Qratum

Drcss g. Abfolutio à cenfura poteft con-

ferri fub conditione de futuro.

onem

Ergo etiam ab-

um dij

folutio à culpa.

rE

RrzsroNDEO c.a.n.c. & parit. Difparita

Va

eft; quia dilatio Abfolutionis à cenfurainterdum

eoldi

eft utilis peenitenti ad majorem fui humiliatio-

ipodi

nem, & Ecclefie ad emendandum fcandalum.

ligo

Econtra füfpenfio effe&us Sacramentalis reci-

um

pienti aliunde rité difpofito foret ordinari& ma-

deeií

£is nociva quam utilis; aut certé ob proclivita-

um

tem licentiz generalis in varios abufüs ex parte

d) 20

Miniftrorum ea effet nociva Ecclefiz.

[

"f t

Dricrs 4.. Si folennitas nuptialis jam para-'

Fa

ta fit, & tam fponfus quàm fponíà cum invitatis

tectnt

jam a&u compareant in Ecclefia ad accipiendam

DINETT

benedictionem nuptialem, fi quis tunc inopina-

vatin

to accedat, ac detegat probabile impedimentum

E

dirimens v.gr. confanguinitatis poffet Parochus

d ate

M

benedicere nuptias füb obligatione à conjungen-

tiiz u

dis acceptata, quod velint petere difpenfatio-

n j

nem, &interea fe continere.

Ergo cüm juxta

Raf

noftram fententiam Minifter Sacramenti Matri-

Tote

monii fit Parochus, poffet faltem in hoc cafu fu-

Atf

Ícipi Sacramentum fub conditione de futuro.

Tln (l

Idem contingeret, fi contrahentes jam parata fo-

uj (]f i

lennitate mané vel pridie confiteantur Parocho,

Bbl

& in confeffione exprimant peccatum, cui anne-

"r

xum eft inpedimentum dirimens,

REsPON-

"ls

!

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

429

Rnl

RESPONDEO. tr. à.

n.c. &fuppofitum,

A,X

HUtes

quód iri tali cafumatrimonium fit.conditionatumi,

Dico, quód ficut in cafu neceffitatis Ecclefia fup-

DT

ün

plet jurisdi&tionem in Sacerdote habente titulum

li yu

coloratum, & publicé exiftimato habere jurisdi-

Q

&ionem fufficientem , ita Ecclefia fuppleat defe-

&um difpenfationis faltem ad effettum, nempe ad

effeétum Sacramentalem.

i Difp:

Trz i

Verüm quia hec refponfio vix eft tenuiter

probabilis, & in Sacramentis non licet uti fenten-

l lünj

Men

tia probabili, ubi agitur de valote Sacramenti.

RESPONDEO 2.

Sacerdotem, fi retectio

impedimenti fiat extra confeffionem, debere ab-

m w

ftrahere à folennitate nuptiali, & ad evitandum

fcandalum publicare caufam , quód nempe ino-

)

-

pinató motum fuerit dubium de impedimento,

Poffet tamen pergere in celebratione Miffz fo-

lennis votive, & dein obtenta difpenfatione con-

jungere contrahentes finé folennitate in foro ci-

vili.

Si autem impedimentum retectum fuerit

in confeffionali , illüdque publicari non pofhit,

nequidem in genere, fine prejudicio peeniten-

tium, aut fine fcandalo, cenfeo, tales contrahen-

p

tes faCta fponfione de poftulanda difpenfatione,

& fervanda interim continentia poffe conjungi,

a d

igu

& quidem füb forma & intentione abfoluta. Re:

fponfio mea eft, quia mihi probabilius eft, Ec*

atl

clefiam in cafu extremz neceffitatis eodem modo

3 hOïf

É

difpenfare circa Ecclefiaftici juris impedimenta,

faltem ad effettum, quomodo difpenfat circa alias

leges Ecclefiafticas.

Neque enim in ejusmodi

ül][mc

m

cafu difcrimen eft inter leges precipientes, pro-

hibegtes, & irritantes, cüm irritatio tanqu

H

am adf

2 E

jacens

430

DISPUTATIO v.

1

yul

me'o:ec

jacens fundetur inlege prohibente. Ergo ficef.

&w p

fat ratio prohibitionis, etiam ceffat ratio irrita-

tionis, quia pereunte fubftantia etiam perit ac-

iridà

cidens cohzerens.

if a

Accedit, quód etiam in Sacra-

D

mentis in cafu extreme neceffitatis, ubi materia

aut forma certa haberi non poteft, liceat uti ma-

jj a.

teria velforma dubia. Itaque illud eo magis erit

hU m

licitum , cüm in prefenti cafu concurrat aliud

t d

dubium , necdum certum, an verba Sacerdotis

conjungentis contrahentes fint forma Sacramen-

talis , vel ceremonialis.

Drxr tamen: ad effe&tum ,. nempe ad reci-

TE

piendam gratiam Sacramentalem , remanente ob-

I

ligatione difpenfationem petendi, féque interea

continendi, ut fi preter exfpectationem non ob-

Nom

tineretur difpenfatio, füb alio colore poflet dif-

Teti

folvi matrimonium.

Si autem retegeretur im- :

lii

pedimentum juris naturalis, id infinuandum fo-

vtl (

ret contrahentibus, ut ultro defiftant à contra-

Áfriat

hendo matrimonio fub aliquo honefto titulo.

tll

Quoód fi nollent defiftere , deberet Sacerdos iis

t lt

anminiftrare matrimonium in forma Ecclefiz con-

lm

fueta retenta intentione conficiendi Sacramen-

Üb

tum, fi non invenerit aliam viam evadendi fine

v Ài

fra&tione Sigilli.

d

Dackrs 3.

Validum eft mátrimonium fub

m

hac conditione : Si cras fol orietur ; vel fi ven-

dptis

turus eft Antichriftus.

Ergo valida fünt etiam

alia Sacramenta fub conditione de futuro.

m

MMY

REsPONDEO. tr.a. n.c. & parit.

Difpa-

Vi

ritas eft ; quia conditiones de futuro neceffario

d g

"

jam cenfentur in &ftimatione morali pofite, ut-

h] qull]h

pote jam habentes verificativum prefens in pre-

para-

ing,

V.

DE MINISTRO SACRAMENTOR. 4.3!

d

M

paratione caufarum ; hinc non füfpendunt effe-

à

T

&um contra&ctuum , nec referendze funt fimpli-

Qdöm k

citer in claffem conditionum de futuro , fed in

i

claffem conditionum de prafenti.

, Drxr: tr. quia talis conditio numeranda eft

jl

inter eas, quz habentur in eftimatione morali

Udfümag

pro non adjectis.

Itaque confenfus contrahen-

litrd;

tium eft abfolutus, & non conditionatus.

Ti

Ti

Á

QUESTIO IV.

ul

"n ad «alorem «oel licentiam adminiflrandi

;ïüm(

requiratur probitas Miniflri ?

lt

AT

OTANDUM I.

Quod ad valorem Sacra-

mentorum nonrequiratur fides aut probitas

n

[

Miniftri, jam fiepiüs ab Ecclefia fuit definitum:

I

h

videlicet contra D. Cyprianum & 70o. Epifcopos

Africanos; dein contra Donatiftas ; tertió con-

W

h

tra Albigenfes; quartó contra Wicleffum in Con-

W

cilio Conftantienfi Sefs. 8. ac demum contraLu-

TM

j

theranos & Huffitas in Concilio Trident. Seff. 7.

N

ubi de Sacramentis in genere can. 12. fic habe-

zi

L

tur: ,Si quis dixerit, Miniftrum in peccato mor-

»

tali exiftentem, modó omnia effentialia, que

ad Sacramentum conficiendum aut conferen-

jrnnt

»

dum pertinent fervaverit, non conficere, aut

qn

conferre Sacramentum, anathema fit.

i

»

14 U'UI

fint

NOoTANDUM 2.

Per probitatem Miniftri

hoc loco intelligi ftatum gratic.

Quzritur au-

i

tem, an etiam laicus in cafu neceflitatis bapti-

ho m

zans, vel quilibet Sacerdos vel Clericus admini-

gl

ftrans Sacramentum quodcunque in ftatu peccati

j

Tnor-

y MIN

432

DISPUTATIO ;

j

mortalis peccet mortaliter, nifi priüs fe vel per

: "m

confeffionem vel per contritionem perfectam

y g

conftituat in ftatum gratiz ?

Aliqui Authores

faciunt difcrimen inter Sacramenta continentia

j &

f

intrinfecam Sanctitatem , quale eft Sacramentum

Eucharifti; , & inter Sacramenta tantüm confe-

g,t

Inter

r f

rentia Sanctitatem ,. v. gr. Baptifmum.

diverfiffimas Authorum fententias fequor eam,

i

; efebgt

quz à Do&oribus San&tis & famá virtutis infigni-

u

bus uniformiter tradita eft, cüm h«c obligatio

dependeat ab zítimátione divina, que non nifi

T U

de Pa

ab ejusmodi Doctoribus cognofci potuit per in-

fpirationes internas & lumen divinum.

du

;lictbe

DICO L. Advalorem Sacramentorum non

yfupr

requiritur fides vel probitas Miniftri.

Mp

PaoBATUR. Ecclefia conftanter à tempo-

at, a

re Apoftolorum usque ad hze tempora cenfuit,

tf dj

validum effe baptismum aut ordinem ab hzreti-

(nd

co aut impio Miniftro collatum. — Ergo cenfuit

Ti

fidem aut probitatem Miniftri non requiri ad va-

uv

lorem Sacramentorum. aní. patet ab Inductione.

0 f

I

Stephanus Papa, tefte ipfomet D. Cypria-

mid,

ho, ejus in hac fententia Adverfario, in Epift.

lii

74. ad Pompejum, docuit, ex traditione Con-

agl

ftanti Romane Ecclefie , baptizatos ab hzreticis

É (nur

non effe rebaptizandos ; fic enim D. Cyprianus

lutqt "

fcribit: , Quia defiderafti in notitiam tuam per-

E

[

»

ferri, quee mihi Stephanus ( Papa) refcripferit,

lr

Inter cz-

5 mifi tibi Refcripti ejus exemplum.

df

, tera etiam illud adjunxit, ut diceret: Si quis

V.

3

)

ergo à quacunque berefi venerit ad nos , nibil innove:

Votn

»

tur , nifi quod traditum eft , ut wanus illi imponatur

N

»in

2

i

DE MINISTRO SACRAMENTOR. 433

lïh["x

»dü pænitentiam.

A quacunque hzrefi venien-

Kmvm

, tem baptizari in Ecclefia ( Dei) vetuit. " Ita

i

D. Cyprianus circa medium Szculi III.

H

iL

II.

Concilium Laodicenum anno 314. can.

[ Lm.

8. ftatuit: , De Afris, quód propria fualege u-

AD t

de

» tantur, ut rebaptizent, placuit, ut, fi aliquis

t i

» herefi venerit, interrogent eum Symbolum, &

gt

» fi perviderint, eum in Patre &Filio &Spiritus.

du

»

effe baptizatum , manus ei tantum imponatur,

iat Spiritum S. (boc eff. confirmationem. )

ht d

, Ut accip

QUE f0n

TII.

Concilium Nicenum anno 325. dum

folos Paulianiftas rebaptizari jubet , eoipfo ap-

W pti

ln

probavit definitionem Concilii Laodicenfis. Can.

19. fic habet : ,,De Paulianiftis, qui ad Ecclefiam

n

l

"

ii

»

confugerunt, ftatutum eft, ut ii omnino re-

» baptizentur."

Ratio autem hos excipiendi

Jurei

erat, quia non baptizabantur in nomine Patris,

n

& Filii, & Spiritus S. prout difp. 2. qu. 3. often-

fum eft.

n T.

Xat

Idem Concilium Niconum , ut oftendat, fe

g

agnofcere validum baptismum aliorum haretico-

r

rum, can. 8. fic habet: ,De his, qui fe catha-

o:'D

)

ros, id eft, puros, quandoque nominant , ad

um

Catholicam autem Ecclefiam accedunt, fanétze

j

[

magne Synodo vifum eft, ut impofitis eis ma-

»

nibus (in confirmationem vel panitentiam ) in clero

! *sabn

maneant. "

Hinc Hyerus in Dialogo adver-

"

»

füs Luciferianos teftatur :

»Nicenam Synodum

um us

»

omnes hareticos füfcepiffe, exceptis Pauli Sa-

i

, mofateni difcipulis.

IV. Concilium Laodicenum anno 364. can.

p

d

2. & Concilium Conftantinopolitanum Oecume-

j

nicum anno 381. can. 7. & SiriciusPapa, &Inno-

D. Amort Tratt. deSacram. in gen.

^ Ee

cen-

g

v

434

D'LISPUÜTATTO- .

J yx

centiusI. & Leo M. & Gregorius M. idemþ con-

i l:

firmant.

a

V. Id fuit renovatum à Concilio Conftan-

um

a d

tienfi, ubi inter articulos Wicleffi fequens , ordi-

ne4. his verbis damnatus eft: , Si Epifcopus,

j

» Vel Sacerdos eft in peccato mortali, non ordi-

quamdm

» Dat, non conficit, non confecrat, non bapti-

,f j

du

, l.

Ex his ergo patet, quód Concilium Triden-

n p

tinum definiendo valorem Sacramenti collati ab

C&l

impio non condiderit novumarticulum, fed quód

Pnoba

fecutum fuerit antiquam traditionem.

r pO

V"DICO.H.

Ad licitam adminiftrationem

Id

Sacramentorum in Miniftro requiritur ftatus gra-

ii ve

tie, quando ad id eft fpecialiter deputatus , id-

t ii

que adminiftrat folenniter.

D

PRosnATUR r. Ex univerfali fenfu omnium

ls opr

a

Theologorum. D. Thomas P.III. qu.64. a. 6.c.

ufüidt

fcribit : , Non eft dubium, quin mali exhibentes

» ífe Miniftros Dei & Ecclefiz in difpenfatione

t amt,

5$ Sacramentorum peccent; & quia hoc pecca-

trjnin

»

tum pertinet ad irreverentiam Dei & contami-

li

MT

»

nationem Sacramentorum, quantum eft ex

i

d

»

parte ipfius peccatoris, confequens eft, quód

»

tale peccatum ex genere fuo fit mortale.

d.

MTO Y

i

PRoBATUR 2.

Agere in occulto, quod

ü l n

in publico, fi fciretur

, haberetur pro gravi de-

df

ordinatione, eft peccatum mortale.

Sed idagit

, lii

Minifter adminiftrans Sacramenta in

ftatu pecca-

Em

ti mortalis.

(f

g0. Min. prob. homines, fi fcirent

bt

Miniftrum con

ftitutum in peccato mortali fan-

3 hn

&ificare aliqs

» quin per confeffionem vel contri:

M

tionem

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

435

r

.

tionem velit fan&tificare fe ipfum, sftimarent

j

hoc pro gravi deordinatione contra reverentiamr

Sacramento debitam, & contra obligationem

I]dem obfervat S. 'Thomas 1. c.

ftatus.

ergo.

ad r. "Sacramenta in fe ipfis fanctificationem

198

quamdam habent, & ideo preexigitur in Mi-

A

)

niftro fan&itas juftitie , ut congruat fuo Mini-

2

fterio.

Et ideo incongrue agit, & peccat, fi

lir

»

in peccato exiftens ad tale Minifterium ac-

if

»

cedat.

:

[,

AU

In eftimatione divina ha-

PROBATUR 3.

betur pro obje&o gravis indignationis diving,

fi conftitutus in peccato mortali operetur predi-

L

catione verbi divini ad aliorum converfionem.

Ergo etiam in efítimatione divina habetur pro

obje&o gravis indignationis divinz, fi Minifter

Jf

Dei operetur ad aliorum fanctificationem confti-

g

tutus in peccato mortali. «. prob. ex Pfal. 49.

[7

f

ii

v. 16. ubi dicitur: Peccatori autem dixit Deus : qua-

re tu. enarras juftitias meas , & a[Jumis. teflamentum

ineum per os tuum; tu vero odifti difciplinam?

PRosATUR 4. AGio Sacramentalis Mini-

J

ftri eft moraliter a&io Chrifti, prout oftenfum

d

eft difp. 3. Q. 1. ergo Minifter peccat mortaliter

adminiftrans Sacramentum in ftatu peccati mor-

D

j

talis. a. prob. fi Legatus Principis in folennifun-

o«

d

&ione, ubi inimici Principis reciperentur in gra-

'FfP h

tiam, haberet actuale

m confederationem vel

!

j

amicitiam cum hoftibus Principis,

ea circumftan-

t

rwmü

tia effet ratione fui digna gravi indignatione Prin-

3pus

i

cipis clementifüimi. Exgo idem eft circa actioe

v m

nem Sacramentalem.

n

il

Ee 2

Pa o-

DISPUTTATIO: fV.

yil

436

,PROBATUR $.

In adminiftrandis Sacra.

g

g

mentis prefigurativis Sacramentorum Chriftia-

norum requirebatur mundities externa prefigu-

hv

j

6U

rativa munditiei interna.

Ergo certum eft, pec

illas figuras fignificari fimul voluntatem divinam

i.1

f

feriam . & obligatoriam fub gravi asd munditiam

j

internam Miniftri in adminiftratione Sacramen-

d |

torum Chriftianorum.

a prob. Exodi r9. v. 22.

)

ii

(

dicitur: Sacerdotes, qui accedunt ad Dominum , [an-

, honl

&ificentur , ne percutiat eos.

Et Lev. 2 r.fcribitur:

.Ti

Dixit Dominus ad Moyfen: loquere ad Sacerdotes, &

»"!H pOHU

dices ad eos:. INe contaminetur Sacerdos in mhorte civium

n d

fr,'wrum. San&ti erunt Deo fuo ,. & mon polluent nomen

| permaw

ejus incenfum enim Domini & panes Dei fui offerunt,

Qum.

& ideo Santti erunt.

Scortum €2 vile proftibulum non

.Omysd

ducent in uxorem, mec eam , que repudiata eft à mari-

,

to5 quia confecrati funt Deo fuo, . & panes propofitionis

1028

offerunt.

Sint ergo Santli; quia &? Ego Santtus fum,

, d

Dominus , qui fanttifico eos.

Similiter Levit. 22.

i

fcribitur: .Locutus ef] Domimus ad Moyfén dicens :

| t

loquere ad. Zdaron &^ ad füios ejus, ut caveant ab bis,

li

que confecrata fant filiorum Ifrael, & non contaminent

i H fr

nomen (hoc eft, dignitatem) J/ancificatorum mübi,

! lj Ler

"

|

que ipfi offerunt.

Ego Dominus. .-.Dic ad eos, &

i n

ad pofleros eorum : omnis bomo, qui acce[Jerit de fTirpe

Mi

Ts]

vefiraad ea, qu& confecrata funt , & que obtulerunt

Nb

filii Ifrael Domino , in quo eft immunditia, peribit co-

dR

]

ram Domino.

Ego fum Dominus.

H expreffio-

icv

nes divine profectó oftendunt, quanta obliga-

Tl

tione exigat Deus munditiam internam in przefi-

r

gurato, cüm tam gravibus expreflionibus eam

requirat infigura.

lg,

Sic etiam in Ifaia c. 52. v. 11.

* m

dicitur:

LT

1

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

437

ïfü;uäs j

n (

dicitur :- Pollutum nolite tangere , exite de smedio ejus,

mmundamini , qui fertis vafa Domini.

m"ïl pü

PaROBATUR 6. Authoritate Patrum.

I.

0 ün Ü

S. AvcusTINUus l. 2. contra Epift. Parmeniani.

g i

c. Io. fcribit: ?Omnia Sacramenta cüm obfint

ET

!

(Ip SZL

»

indigné tra&antibus, profunt tamen per eos

» digné fumentibus.

Et c. 13. Conftat, fancti-

dU

J

)

, tatem Sacramentorum in perverfis & fceleratis

V

» hominibus ( Miniftris) impollutam atque in-

T

1

» violabilem permanere; & quia dicuntur mali

N

r

, eam polluere, quantum in ipfis eft, dicuntur,

, cüm illa impolluta permaneant, fed in bonis

» permane

nt ad premium, in malis ad fuppli-

cium.

ldem '"[raü.5. in 9oan. Ego dico, &

»

»

omnes dicimus, quia juftos effe oportet tanti

Et conc. 1. in Pfal. 103.

» Judicis Miniftros."

n. 9. de malis Miniflris loquens ait: , Videant, qua-

, lem rationem habituri fint cum Deo, qui San-

» &is non fancté utuntur.

.

.

2.

D. GaEGonrius M. l. r. Ep. 3. ait

?»

Neceffe eft, ut effe munda ftudeat manus, quz

, diluere fordescurat, netaéta queeque deterius

»

inquinet, fi fordida ipfa infequens lutum te-

E

, neat. Scriptum namque eft: mundamini, qui

?

» fertis vafa Domini.

3

S. BeERNARDUSs 1. de Converf. ad Clericos.

c.10. ,Ve Miniftris infidelibus, qui necdum

» reconciliati reconciliationis alienc negotia. ap-

j

» prehendunt.

PROBATUR

vt

Authoritate Summorum

p

Pontificum.

1. Nicoravusl in Refp. ad Con-

fülta. Bulgarorum. c. 7 1. fcribit : » Scifcitantibus

» VObis, fi à Sacerdote, qui five deprehenfus

Eé 3

»

1n

DISPÜTATIO Yv.

y

438

1

lf

, inadulterio, five de hoc fola fama refperfus

»

eft, debeatis communionem füfcipere, . nec

n i

QundUs.

ne? Refpondemus: Qualiscunque. Sacerdos

fit, qux fancta funt, coinquinare non poteft.

f a

s

?

Idcirco ab eo, usquequo judicio Epifcoporum

»

reprobetur, communio percipienda eft; quo-

n w

»

niam mali bona adminiftrando fe tantummodo

ul

»

ledunt; & cerea fax accenfa fibi quidem detri-

j Pal

mentum preftat, aliis vero lumen in tenebris

, Il l

adminiftrat, & unde aliis commodum exhibet,

Uif

inde fibi difpendium prebet.

um

2.

GnaEGORIUS IX. inl. 3. Decret. tit.2.

BUA

c. Io. ait: " Quiefitum eft de Clericis in fornica-

inpelin

» tionem prolapfis, fi . eorum officium, priüs

u u

quàm poenituerint, fit audiendum? V erüm etti

n

»

quemlibet pro mortali peccato quoad fe ipfum

Is

»

conftet effe fufpenfüm, non debet tamen in

,fris

»

officiis evitari, quia quantum ad alios etiam in.

, Uj

»

cafu propofito fufpenfus non eft, nifi pecca-

.H

R

tum hujusmodi fit notorium per fententiam,

Rof

» feu confeffionem fa&tam in Jure, aut per evi-

fingy

»

dentiam rei, quz tergiverfatione aliqua celari

t

b

non poffit.

(I.lf

)He.e

Ex Catechifmo Romano

PROBATUR B.

pro Parochis juffu Concilii Tridentini confcri-

(i M

f

at a

pto. part. 2, n. 24. fic habet; "Meminiffe fem-

b

per debent paftores, Sacramenta quamdam di-

d

vinam virtutem, quz illis ineff, nunquam

Ui

»

amittere.

At veró impuré ea miniftrantibus

vilremy

)

(

dusn

»

&ternam perniciem & mortem afferre.

San-

»

&a enim ían&e & religiofe tra&anda funt.

l fmmüls

Quodfi homini peccatis| cotaminato minus

»

licet de rebus divinis agere (juxta textum

Ài

, lfaie

m

vl

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

439

Utv

V

»

Ifaie c.52.) quantum ab eo fcelus concipi ex-

M

iftimandum erit, qui fibi multorum fcelerum

xülmue Q

»

»

confcius eft, nec tamen Sacra myfteria pollu-

Jf

ll n

(

»

to ore conficere, velin feedas manus fumere,

N

contre&are, atque aliis porrigere, & miniftra-

J d

re vereatür?

»

bt

It n

PaRosaTUuR 9. ExhRituali Romano, edito

juffu Pauli V. ubi tit. 2. $. 4. fichabetur: (*)"Mi-

"Iv

»

nifter Sacramentorum illud perpetuó curabit,

I

ut integré, cafté, pieque vitam agat; nam etfi

»

»

Sacramenta ab impuris coinquinari non pof-

üïeg aL

»

fint, neque à pravis Miniftris eorum effectus

M

»

impediri; impure tamen & indigne miniftran-

LU

tes sterne mortis reatum incurrunt.

Sa-

»

»

cerdos ergo, fifuerit peccati mortalis fibicon-

?

fcius , quod abfit, ad Sacramentorum admini-

ftrationem non audeat accedere, nifi prius

)

corde poeniteat.

Sed fi habeat copiam Con-

feffarii, & temporis locique ratio ferat, con-

»

»

venit confiteri.

DPROBA'/TUR-^PFO:

Speciatim de celebratio-

d UM

ne Miffie ex Concilio Trident. quod Sei. t3. fic

fcribit c. 7. de SS. Euchar. "Si non decet ad Sa-

)l

cras ullas functiones quempiam accedere, nifi

Ti

fan&e; certe quo magis fanctitas & divinitas

n

cosleftis hujus Sacramenti viro Chriftiano com-

zil

"

ta eft, eó diligentius cavere ille debet, ne

»

per

JB

f

»

absque magna reverentia

& fan&titate ad id per-

T

l

»

cipiendum accedat, prafertim cüm illa plena

j d

D)

formidinis verba apud Apoftolum legamus:

MU

Ee 4

»qui

yi

(*) NB. in mea edit. Antwerp, de An, 1669. hunc

d (]W

textum non invenl.

440

DTSPUTATTO Y.

p

E

g :

» qui manducat, & bibit indigné, judicium fibi

ia

»

manducat, & bibit, non dijudicans CorpusDo-

»

mini.

Quare communicare volenti revocan-

il

»

dum eft in memoriam ejus przeceptum: probet

Pyo?

»

fe ipfum homo.

Ecclefiaftica autem confue-

athonta

» tudo declarat; eam probationem neceffariam

sinis T

»

effe, utnullus fibi confcius mortalis peccati,

»

quantumvis fibi contritus videatur, absque

l u

iptür

»

premiffa Sacramentali Confeffione ad S. Eu-

cifin:

»

chariftiam accedere debeat; quod à Chriftia-

s

»

nis omnibus, etiam ab iis Sacerdotibus, qui-

»

bus ex Officio incubuerit celebrare, hzc San-

[ $

»

&a Synodus perpetuó fervandum effe decre-

:-m'pere'aï

»

vit, modó non defit illis copia Confefforis.

seofitat

Quodfi neceffitate urgente Sacerdos absque

Dd

» previa Confeffione celebraverit, quamprimum

mX

»

confiteatur.

Q.C3d

LIPPOOHT

Ad licitam Sacramenti admini-

, htl

p

ftrationem in Miniftro requiritur ftatus gratiz,

etiam tunc, quando illud non folenniter admi-

,l

niftrat.

Ut

PRoBATUR.

Textus pro Conclufioneprz-

m

j Eatg

cedente addu&ti urgent etiam in Miniftro nonfo-

li M,'v, i

lenniter adminiftrante, prout patet confideran-

t

ergo idem dicendum.

vt

a. prob. Patres, Con-

.']Ecacdpi,

cilia, "'heologi gravitatem peccati hic contro-

vetfi non fundant in folennitate, fed in ipfa in-

D

il |

trinfeca indignitate rei.

ergo.

t $,

DICO IV. A Miniftro conftituto in pec-

ET

cato mortali, per fententiam, aut evidentiam

Qs p

rci notorio, ne quidem faltem probabiliter per

ii

penitentiam retra&tato, non licet petere, vel

accipe-

*f y

4

lU

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

441

SLR! mdki"

accipere Sacramenta, nifi in cafü neceffitatis.

N

Si autem probabile fit, eum peccata retractaffe,

N

id licet.

u

" Fin

PaosnATUR. InhacQueftione concm*ruht

W

WUHE'L

ls

authoritates Conciliorum, Patrum, & primi no-

Dort H

minis Theologorum quoad fpeciem valde inter

fe contrarie , qux per hanc diftinctionem poffunt

»'dæ.m, 1

li j

j

àpotiori concordari. Ergo hec diftin&io Con-

!

clufionis eft admittenda.

a.prob. ab inductione

Wi s

RUT

ejusmodi textuum & authoritatum :

Ms

?

L-S. AvucvosTINUs docet, baptifmun:1

Qp d n

accipereab hzretico, velexcommunicato in cafu

J

Eogp

Ia

neceffitatis effe licitum ;

econtra extra cafum

W

extremz neceffitatis ne quidem accipere baptis-

M

L

mum,à Schismatico licitum putat. l.. de Baftis-

1)0. C. 2. ait: "Si quis, cum poffit in Ecclefia Ca-

»

tholica baptifmum accipere, per aliquam men-

tis perverfitatem eligit in fchifmate baptizaris

K

»

etiamfi poftea venire ad Catholicam Ecclefiam

»

cogitat, quia certus eft ibi prodeffe Sacramen-

»

tum, quod alibi accipi quidem poteft, pro-

TA

deffe autem non poteft, procul dubio perver-

»

»

füs eft, iniquus eft, & tantÓ perniciofius,

quantó fcientius. Ita enim non dubitat re&é

(!

illic accipi, ficut non dubitat, illic prodeffe,

In hoc textu D.

»

etiam quod alibi acceperit."

Auguftinus perverfitatem mentis videtur confti-

tuere in eo, quod communicet hzrefi vel fchis-

j

(j

mati per receptionem baptifmi fine neceflitate

3l iu[w

extrema. Ergo etiam videtur communicare cri-

mini & fcandalo Sacerdotis notorié criminofi, &

"

d

ne quidem probabiliter poenitentis, qui fine ne-

Eeé s5

ceffi-

DISPUTATIO..V.

y

442

ceffitate ab eo petit Sacramenta, cim ea facilà

j

poffit habere ab alio.

mgM(

g

IL. InEMw S. Pater tantum allegat cafum

extreme neceffitatis, ubiliceat ab hsretico vel

rE ca

fchifmatico recipere. Sacramenta.

fneil

Ergo idem

dicendum de notorié criminofo, feu fufpenfo in

Y

foro interno, nifi faltem probabiliter fit emen-

m

b

datus. l. r. de Baptifino. c. 9. fic fcribit: "Siquem

Bo

»

forté co&gerit extrema neceffitas , ubi Catholi-

geto

»

cum, perquem accipiat, noninvenerit, &in

m

»

animo pace Cafholica cuftodita per aliquem ex-

[

tra unitatem Catholicam pofitum acceperit,

, n

»

quod eràát in, unitate Catholica recepturus, fi

»

ftatim etiam de hac vita migraverit, non eum

anm

nifi Catholicum deputamus. Si autem fuerit

manet d

a qit

corporali morbo liberatus, cüm fe Catholicze

imyt

»

Congregationi etiam corporali prefentia reddi-

Jeentag

»

derit, unde nunquam corde difcefferat, non

trte

» folum non improbamus, quod fecit, fed etiam

» fecuriffime, verifiimeque laudamus."

In hoc

t m

textu videtur S. Auguftinus loqui de aliquo, qui

A

coram Miniftro heretico nec herefin, necfidem

n

Catholicam exterius profeffus eft; quia dicit:

, d

T

Jn animo fide Catbolica cuftodita , videlicet in cafü,

quo ex profeffione fidei externa timeret ob per-

! UOEPIFC(

verfitatem Miniftri excludi à Sacramento necef-

lus

fitatiss HecRefponfio & explicatio confirmatur

d

ex fequenti textu, ubi S. DoGtor 1. 6. de baptis-

L ^ pufüc

mo. c. 5. fic fcribit: "Poteft tradere ( baptifimum )

Ti

» feparatus ( ab Ecclefia ) ficut poteft habere fe-

du

» paratus:; fed quàm pernitiofe habere, tam per-

Emms l

» nitiofe tradere.

Ille autem, cui tradit, poteft

As

» falubriter accipere, fi ipfe non feparatus acci-

ü,'e

2

» piat,

J

xDE* MINISTRO SACRAMENTOR. 443

]

i

a

» piat, ficut plerisque accidit, ut Catholico ani-

, mo & corde ab unitate pacis non alienato. ali-

n

P

Q Ia

, qua neceflitate mortis urgentis in aliquem hz-

, reticum irruerent, & ab eo Chrifti baptifmum

i

"

|

, fine illius perverfitate perciperent, & five de-

&i N

, fun&i, five liberati nequaquam apud os re-

, manerent, adquos nunquam cordetranfierant."

Hic.iterum S. Auguftinus tantum meminit inter-

4 uäi Q

(

ne confervationis fidei, haud dubie ine externa

IYj

profeffione hzerefis.

Md

LT.

NicorAvs T. intextu fuperius addu-

ye

m

&o, dum tribuit licentiam accipiendi commu-

il

nionem à Sacerdote improbo ,' non loquitur de

;eo, qui eft notorié criminofus, & evidenter per-

Ms lv

m

4nanet in crimine absque omni etiam probabili

figno ponitentiz ; imó videtur ultimato fuam

licentiam reftringere tantüm ad cafüum, quo non

conftat evidenter de crimine aut de impoeniten-

tia; verba enim illius fic habent: ,Scifcitanti-

»

bus vobis, fi à Sacerdote, qui five deprehen-

fus in adulterio , five de hoc fola fama refper-

fus eft, debeatis communionem fufcipere , nec

»

ne? Refpondemus

Ab eo, usquequo judi-

Z

fs u

cio Epifcoporum reprobetur, communio per-

w

w

cipienda eít. - Sumite ergo intrepidi ab omni

C

MA

þ«]of

Ms

»

Sacerdote Chrifti myfteria, quiá omnia Chrifti

»

fide purgantur.

Sed dicente B. Hieronymo,

» priusquam audias (acufatum ) ne judicaveris

» quemquam , atque ante probationem accufa-

x*e )

HEW'

» tionis illate neminem à tua communione fu-

j

» fpendas, quia non ftatim, qui accufàtur , reus

« GU

»

eít, fed qui convincitur, criminofus.

e:(]ü [EW

IV. MAR-

y

444

DISPUTZATIO: v.

IV. ManrriNvs V.

in Conftitutione ad

c&üül:«"f )

evitanda f[candala , renovat Conftitutionem Grego-

Wmï—f

ri IX. füperiüs relatam in tantum , ut ubi Gre-

s at

goriusIX. dixerat, NE MINEM DEBERE vitare,

gb

nifi declaratum , vel notorietate fa&i crimino-

qum, D

fum , hic Pontifex explicans terminum equivo-

j cimi

us C

cum dieat, NEMINEM TENERTI ad vitandum,

nifi declaratum , vel notorietate faéti crimino-

qpino

*

fum. Verba hujus notabilis Conftitutionis ,

a

uj

Concilio Bafileenfi anno 1435. fefs. 20.'& anno

ion (

geuda

I512. in Concilio Lateranenfi fub Leone X. in-

novatr, funtifta: ,Nemo deinceps à commu-

daotüng

»

nione alicujus-in Sacramentorum participatio-

sj

»

yd

ne velreceptione, aut aliis quibuscunque di-

»

vinis prztextu cujuscunque fententic: aut cen-

1 m

)»

fürc Ecclefiaftice à jure vel ab homine gene-

m

»

raliter promulgatz teneatur abftinere, vel ali-

djene,

»

quem vitare, aut Interdictum Ecclefiafticum

lm

»

obfervare , nifi cenfura vel fententia hujusmo-

»

di fuerit fa&a in vel contra perfonam , Colle-

S

»

gium, Univerfitatem, Ecclefiam , Communita-

tem, vel locum certum à Judice publicata vel

(uner

»

denuntiata fpecialiter, aut expreffé , aut fi ali-

wj

quem ita notorié in Excommunicationis fen-

?5l

»

tentiam conftiterit incidiffe, ut nulla poffit

1 i

»

tergiverfatione celari, aut aliquo modo juris

1 il

»

fuffragio excufari. ?

Ex hoc textu fequitur,

n f À

quód nullus nece[Jarió debeat vitari ratione cenfu-

LT

r&, nifi perfonaliter denuntiatus, aut notorietate

fa& inexcufàbiliter inordinatus.

Vij

Ergo à pari,

& I

cüm fübtra&io Parochianorum , qua fe fübtra-

i Anm;,

hunt à Parocho, & à divinis, & à receptione Sa-

t

cramentorum, fit quzdam fpecies Excommuni-

:"'?fm, D7

cationis,

D

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

443

Mtw j

cationis, ac poenze Ecclefiaftice Medicinalis ,. à

lg

nonnullis Conciliis particularibus ftatuta ; pari

OT

ratione dicendum , neminem £eneri ad vitandum

D

fuum Parochum quoad receptionem Sacramen-

t fam ü

torum, nifi hec concurrant , nempe vel declara-

"m

tio criminis & cenfure per fententiam, vel noto-

IPUN

rietas criminis finé omni , ne quidem probabili

du

opinione peenitentige ; vel denique nifi aliunde

Mi

ad ejusmodi remedium extraordinarium devita-

j

NI

0q

tionis obliget lex charitatis, & amor falutis pro-

a

!

prie velalieng, prout in nonnullis cafibus po-

h,o

II

teft contingere ; licét enim in tali cafu Parochus

MN

MU

non nece[Jarió debeat vitari, nec parochianus ad hoc

ieneatur P ER SE, vialicujus legis dire&z , tene-

iil

tur tamen indirecté, & PER ACCIDENS ad eam

"* 1"'*':.13 ]

LOU

r

fegregationem per legem charitatis proprie vel

Ü

J

i

alieng , nempe ad precavendam ruinam fpiritua-

Nh'.v!

W

lem propriam vel alienam.

lkn

d y ïf..

Solvuntur Objectiones.

Os]ICITUR r. contra z. Concl,

I. Ín ca-

j ul

none Apoftolico 45. dicitur : Zpifcopum aut Pres-

byterum, qui bereticorum baptisma «el facrificium fufce-

d

perit ,. deponi precipimus.

T u

9. lIbidem can. 46. dicitur: Epiftopus, aut

j d

Presbyter ,. fi pollutum ab impiis non baptizaverit ,. de-

ponitor, ut qui non difcernat veros Sacerdotes à Sacerdo-

ji n

tibus impo[Zoribus.

In

3. Innocentius L Ép. 18. ad Alexandrum

dicit : Zfrianos, quia eorum laicos fub imagine poniten-

w

qui

?

tie ac S. Spiritus fanttificatione per manus impofitionem

m

füfcipimus , non oidetur. Clericos eorum. cum. Sacerdotii

p h

aut

446

DISPUTATIO V.

pl

yi, [üm

aut tinifterii cujuspiam füfcipi debere dignitate ; quo-

[j*

niam quibus folum baptifia vatum e[fe , permittimus,

nec Spiritum S. eos babere ex illo baptismate illisque

Pa

gata

myfleriis arbitramur , mec dare ejus plenitudinem. pof-

funt ,. que maxim? n Ordinationibus operatur.

g, w

d.

d

S.Leo Epift. 79. ad Nicetam dicit, nul-

]um hareticorum per Sacramenta conferre fan-

g

Gificationem.

Jli

dmdit

s. D. Gregorius M. 1. 11. Epift. 67. jubet

iterari baptifmum à Bonofianis collatum.

l

dl

6. PelagiuslI. apud Gratianum dicit, non

effe corpus Chrifti, quod Schismaticus conficit.

p

lls

7. Urbanusll. inEp. ad Lucium dicit: -

reticorum Sacramenta, quoniam extra Ecctefiam funt,

A Dom

formam quidem Sacramentorum , mon autem virtutis ef-

;00T0

feé&tum babere profitemur.

Af

RESPONDEO.

d x. Hereticos primi fz-

AIYUL I

culi fuiffe potius Philofophos Ethnicos, aut Ju-

M (f

deos, qui non fervabant materiam & formam

lfut

baptismi, üt patet ex Irenzo & Epiphanio de be-

i,

refibus.

Ideo non eft mirum, quód Ecclefia illud

ld

baptisma ratum non habuerit.

Alii cenfent, hos

m

canones confcriptos fuiffe & collectos ex variis

Fult]dl

Conciliis particularibus, inter quz erat Iconien-

t

fe, in quo ftatuebatur error rebaptizantium.

tiir

Ad 9.

Idem refpondetur.

T5 q

'

Z4d 3. dift.

Innocentius L. dicit, quód he-

fümqn

fetici in ordinationibus non poflint dare plenitu-

Xin

dinem Spiritüs intelligendo gratiam Sacramenta-

M

Jem. c. intelligendo characterem. n.

Hic Pon-

U

Tl

tifex folüm dicit, quod ordinati ab Epifcopis hz-

dtitg

reticis debeant manere perpetuo fufpenfi ab ex-

næmms (

ido ordinum. Ratio ipfius eft, quia fic ordi-

?ït

nati,

N

!

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

447

A

h,

nati, cüm prefumendum fit, eos vincibiliter

m

communicáffe herefi, non receperunt gratiam

[

Mi

Sacramentalem ob fui indifpofitionem; ac con-

d

fequenter, cüm tale Sacramentum non revivi-

ïïkffnmgl I

fcat, vel id admodum incertum fit, à taliter in

tinii

ftatu peccati mortalis ordinatis nihil poffe boni

D tn

fperari.

d 4. Idem refpondeo.

Nam S. Leo tan-

Dun

tüm dicit, ab iis, qui prefumptivé fchismati vel

;.coHaa;

herefi fcienter communicant, gratiam Sacramen-

MTC

T

talem fanctificantem non obtineri ob indifpofi-

tionem ex peccato mortali.

*LUGL*

Ad$. D. Gregorius.M. expreffé teftatur 1.

tj

c. à Bonofianis non fuiffe. collatum baptismum

N

MO J

s

in nomine SS. Trinitatis.

Ad6. dift. Non conficit corpus Chrifti ne-

gativum. n. UrbanusIL * fichabet: Unamenim,

que Cbrifti corpus eft, con[lat e[Je Ecclefiam , que in

duo 'vel plura dividi non potef? ; fanul enim , ac quis ab

ea rece[Jerit, defrftit e[Je Exclefia.

Ad 7. dico, quód UrbanusII. loquatur deha-

reticis formalibus, qui communicando in hzrefi

(r

cum fuis Paftoribus ob indifpofitionem fuam po-

rwïa'

QU

nunt obicem gratie. — Verofimile eft, quód hic

inis

Pontifex, & plures alii ejusmodi Scriptores Ve-

teres non agnoverint revivifcentiam Sacramen-

torum in ordine ad gratiam Sacramentalem, qua

d

ag

recepiffent, fi obicem non pofuiffent,

OnjrciruR 2. INon pauci ex antiquis Pa-

tribus docuerunt, effe reiterandum baptismum

y

ab hareticis collatum. — Ergo pro hac fententia

non

1

* - Pelagius Il.

448

DISPUTATIO V.

!

l

jü

non habetur uniformis traditio.

ZInt. prob,. 1.

De S. Dionyfio Alexandrino S.Hieronymus de

:

;

j

E&ie

|

--

Jl d

Script. Eccl. teftatur, eum in Cypriani & Afri-

canarum Synodorum dogma de rebaptizandis

pE

hzreticis confenfiffe.

jOgrdt

2. .S. Bafilius Epift. . ad Amphiloch. can.

Inec n

At

47. de Encratitis & Novatianis, aliísque hareti-

cis loquens ait : JNos una ratione eos rebaptisamus.

soatit d

fs

Si autem . probibita efl apud vos bec rebaptizatio , ficut

€&? à Romanis, alicujus Oeconomie gratia, nofira tamen

ptTot

vatio vires obtineat.

4

l

3.

S. Athanafius orat. 2. contra Arrianos,

1

l

yl

i

:

i ml

vacuum & inutilem effe cenfet baptifmum Arria-

norum.

lt nR

4. Optatus Milevitanus l. 1. contra Parme-

ia

nianum docet, hareticos habere fal/a baptismata ;

m t

& ne poffit dici, eum loqui de fola gratia baptis-

fert

mali, addit: Jobis verà Scbismaticis, quamuvis in Ca-

um J

ibolica Exclefia non fitis , bec negari non po[Junt ,. quia

LE

mobiscum communia C9. vera. Sacramenta traxiftis.

Eu

REzsPONDEO. dift. Docuerunt, reiteran-

ytatum

dum effe baptifnum circa herefes applicativas

l d

materie acforme dubige. c.

circa herefes ap-

ho

licativas materie & form: certe. n.

Dico e-

b dT

nim, quód diffenfio horum Patrum à praxi Ro-

Eu

mane Ecclefie folum fuerit circa quaeftionem

dequn.

fa&i; utrüm verba forme concomitante profef-

iif

fione Religionis heretice v. gr. Arrianz, INova-

Kütig

tiane &c. importent fenfum à Chrifto intentum,

velnon? Nam cüm verba ex circumftantia lo-

"t

Rn

quentis contrahant fenfum fecundarium obvium,

Ug

prout in arte critica demonftratur, aliqui judi-

ïümiw jllX

cabant, formam illam hareticorum n fenfa obvio

a

At

"nf T

)v

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

449

A li

D]

*Sva-

:

QU

ab illis intento falfam, ac confequenter nullam effe.

Sed Ecclefia Romauna fenfum illum erroneum

r

non ceffe verborum fed perfonarum tenuit, In bac

A Wm

ergo quzftione facti dogmatis:definitio fpectabat

u

ly

lil

I

ad Supremum controverfiarum Judicem , quzs

donec emanaffet, licitum erat fentire diverfa.

il

M

W bl

4Ad 1. Dico, Dionyfium tantüm con/enfr[Je cone

micentia & communicatione , non errore.

In aliis

DAT

locis fecundüm proprium judicium aliter fentit,

d

'rï-;ï

prout Tournelius ex Eufebio 1. 7. c. 9. oftendit.

A 2. dico, S. Bafilium manifefté tantüm lo-

I

QT

qui de baptismo hereticorum, qui circa Trini-

l

d

' V

pw

tatem erroneé fentiebant, quorum errorem cen-

febat in forma baptismi exprimi mom verbis, fed

1511

A

ex circuinflantiis perfonarum baptismum conferen-

i

dv

tium, & recipientium.

Ibidem enim dicit, quód

ii

Encratitz fint eermen Marcionitarum, exiftiman-

tium, Deum Patrem effe caufam malorum. iNo-

l

vatiani autem erant injuriofi in Spiritum $. quem

a

!

L

hegabant peccata poft baptismum remittere per

Docuegur

poenitentiam.

Ad3. dico , etiam

S. Athanafium eo ipfo

t

6 E

loco teftari, quód error Arrianorum videatur

114

influere in forinam baptismi , quia intelligunt Pa-

]

[

Pl

!t

trem non cónfübftantialem Filio, & Filium ex ni-

" (U

hilo creatum. Jtaque cum juxta Bafilium & A-

Ti M YP

thanafium fenfus forms videretur dubius, quod

Qd

A2

pertinet ad queftionem fa&i do&trinalem , ütpo-

te ver(intem circa fenfum verborum obvium ex

circumftantia perfonarum loquentium , practicé

um

QO

in hoc dubio poterat renovari baptismus, & non

j

j

renovari, juxta Oeconomiam feu leges prudebtiz.

Illi, qui in dubio practicaba

nt, aut practicati fine«

eufüfum',

D. Amort. Ira£t, de Sacram. in gen,

Ff

bant

450

DISPUTATIO V.

j

bant baptismum , pro motivo habuére collatio-

nanpazelt:

nem certam grati& baptismalis, utpote cujus col-

jj

latio, & revivifcentia Sacramenti erat dubia.

jgspt

Alii, qui non practicabant, nec à füis fübditis pra-

fgbapü'l.än

&icari finebant renovationem talis baptismi, pro

motivo habere poterant, quód gratia fanctificans

dipimt

i. G

in tali cafu dubio , ubi liceret uti fententia pro-

babiliori, obtineri poffet per fumptionem Eu-

iiloQ

ts

charifie , & quód chara&er poffet fuppleri in

Confirmatione , utpote quz eft füpplementum ba-

m tl

ptifmi.

nibiena

dl

d 4. dico, quód Optatus Milevitanus tan-

tüm afferat, quod Donatifte veram gratiam Sa-

uptran

Vr

cramenti ordinationis ab Ecclefía traxerint , & con-

fequenter ob eam gratiam permanentem etiam

R

arom f

in Schismaticis poffint poft converfionem denuó

um d

relinqui in fuo officio ordinis, non autem alii

t n

heretici, qui fufceperunt ordinem in ipfa herefi,

Ya

vel poft feparationem ab Ecclefia fa&tam , qui li-

cét acceperint characterem , tamen non recepe-

hd

runt gratiam Sacramentalem , ad bene obeunda

a t

officia ordinis neceffariam, nunquam recuperabi-

iiie, t

lem, eóquód revivifcentia hujus Sacramenti aut

übiths

nulia aut valde incerta fit.

Mf

"

OsjicrTUR 3. D. Cyprianus inSynodo 7.

lii

l

i

l

Epifcoporum declaravit, baptizatos ab hzereticis

effe rebaptizandos.

Ergo altera fententia non

poteft effe certa ex conftanti traditione.

uk"*ï Ü

2

D. Cyprianus expreffé negavit, dari tra-

[]

AES,M

ditionem pro oppofito, à Stephano Papa praten-

fam, prout patet ex ejus epiftola ad Pompejum.

T.

3

ünn t

I. Sculo non dabantur hzretici retinen-

tes veram materiam & formam baptismi.

Ergo

Üntir

non

* feni

Vu

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

j

j

J

451

um

non poteft allegari obfervantia veltraditio Apo-

ftolica contraria Cypriano.

Ut

l!

",

REsPONDEO,. ad 1. dift. Decrevit eos effe

AX

"

rebaptizandos definitione refpiciente praxin ac

at

difciplinam Ecclefie circa quzftionem dubiam

iüfmrenr;

facti. c. - definitione refpiciente dogmafidei. n.

l

m

NU

g

in illo Concilio Africano non fuit deinitum, ba.

lii

ptizatos ab hzreticis fub debita materia & for-

Daes

ma, & füb debita profeflione fidei circa SS. Tri-

nitatem effe rebaptizandos, fed tantüm definitum

eft fimpliciter , baptizatos ab hereticis illorum

atb

Cm'ms

m

temporum iterum effe baptizandos.

Ea defini-

[

tio refpicere poterat folam praxin, congruam ad

generales prefumptiones in quzftione fa&i,

nl

utrüm forma baptismi non contineat fenfum be«

i

veticum obvium ex circumítantia perfonze confe-

rentis? nam etiam Szculo IIL, adhuc plereque

herefes erant circa myfterium SS. Trinitatis.

fl

4d . dift, Negavit traditionem univerfa-

particularem Romana

lem & Apoftolicam. c.

WA

Ecclefie, eámque antiquam. n.

Ipfemet enim

in Epiftola ad Pompejum eam antiquam traditio:

nem Romanz Ecclefiz tacité fatetur his verbis :

N

Que ifla prefumptio ef? , bumanam traditienem. divine

i

dijbofitioni anteponere? -- —JNec confuetudo , qu& apud

quosdam obrepferat , impedire debet, quo münus verias

valeat, & vincat,

I

"d 3.tr.a. dift.e, Ergo non poteft allegari

h:

"Traditio Apoftolica circa baptifinum , directa. c.

hr

indirecta. n. nam poterat Romana Ecclefia faltem

j wv

o

habere traditionem indirectam ex traditis princi«

t

piis generalibus, vel ex obfervantia circà alia

Ff2

dCra-

p u

452

DISPUTATIO v.

g

Sacramenta v.g. circa Matrimonium, vel circa

jun

ordinationem, collatam ab hzreticis, itaut pof-

IU[ei 3

fet argumentari à pari ex valore uniusSacramen-

ti ad valorem alterius

j l

Caterüm quod D. Cy-

ia

prianum attinet, qui ante fuam converfionem

!

fuit Rhetor Gentilis, in rebus Chriftianis parum

1

ci n

verfatus, haud dubié potius eft credendum tefti-

i non

monio Cleri Romani & Stephani Pape , ubi da-

x

A

batur perpetua contefferatio teftium à tempori-

bus Petri, Cleti, Clementis &c. quàm teftimo-

qui t

allind.

nio Epifcoporum Africe, in qua nulla Ecclefia

, hi

erat Apoftolica, hoc eft fundata ab aliquo Apo-

ftolo

MTOC

T

Diczs:

Rationes D. Cypriani in Epift. ad

li

Pompejum attingunt etiam dogma fidei & non

ac Pofalt

folum difciplinam circa quzftionem fa&i dubiam

J

quoad fenfum verborum obvium in forma Ba-

: 4

ptifmi.

Ergo etiam foret ab eo definitum do-

gma fidei

a. prob. rationes ejus funt ita gene-

tb

rales, ut in proxima objectione videbimus, quz

f Jut

erm 1

oftendant Baptifmum effe invalidum, etiamfi fit

adhibita debita materia &forma, nec ullus inter-

(

hinse

veniat error expreffus in forma

ergo

REsPONDEO C.a.n.C

Quamvis enim fa-

&

fat$

tiones D. Cypriani fuerint generales, non tamen

definitio Concilii Africani verfabatur de dogma-

AU

te, fed de praxi & obfervantia pofthacretinenda

]ut

vel abjicienda

BU

OsjricrTUR 4. . RationesD. Cypriani con-

ts at

vincenter probant, Sacramenta ab hareticis col-

lm

lata eíffe invalida :

"& ill rationes equé pugnant

) du

de Miniftris conftitutis in peccato mortali. Ergo

,

etiam Sacramenta collata ab ejusmodi Miniftris

LY

;

funt

!

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

453

MJ Väï

funtinvalida. a. jrob. r. heretici & peccatores

æäu ht

nullum habent jus tracandi Sacramenta, ficut

Vi

Chore, Dathan, & Abiron non habuerunt jus

n

ufurpandi Minifterii Sacri.

Ergo ea invalidé

1 Oj

tractant.

p

x

]

3

:

2

Baptizati Chriftum induunt. Gal. 3. fed hee-

Icredeiïd

!u

fetici Chriftum non' induunt.

ergo veré bapti-

It d

zati non funt.

n lg

3

Non eft aliud, quod percipitur, quàm

Qqun if

quod creditur.

Sed quod in hzrefi creditur,

tl r

falfum eft. Ergo & quod percipitur, falfum eft.

4

In hzrefi non valet Confeffio Chrifti, aut

D

mors pro Chrifto tolerata.

Ergo nec valet Sa-

cramentum ab heretico perceptum.

s. Hareticus non habet Spiritum. Ergo

nec poteft dare SpiritumSan&um. Ergo forma

Ordinationis adminiftrata ab hzretico, qua dici-

J

QR

tur

"Accipite Spiritum Santtum &c. falfa eft, ac

&

confequenter nulla eft.

6. Juxta S. Joannem in 2. Epift. v. 10. .Nec

vecipiendus , mec ei ave dicendum eft , qui Do&rinam

Chrifti non habet.

Ergo nec admittendus eft

Baptifinus collatus ab hzretico.

Soli Ecclefie Catholice , Sponfze Chrifti,

7*

relidta funt Sacramenta. Ergo in religione hz-

r

retica non dantur vera Sacramenta.

8

Juxta Apoftolum Ephef. 4. Unus eft Deus,

una fides , unum baptifma. Ergo preter baptifma

Eccleüz Catholice aliud apud hgreticos baptis-

ma effe non poteft.

datur regeneratio ad

9. Apud hereticos non

vitam. Ergo nec baptifma.

Io. S. Petrus 1. Epift. 3. ait: Salvos facit ba-

j

u

f 3

ptifma.

DISPUTATIO V.

D

454.

puifina.

Sed baptifma hwreticorum falvos non

ia

facit,

ergo.

;

g

II.

Sacramentum fine. effectu nullum

'efï:.

£C

Sed Sacramentum hereticorum nullum habet

gt

effe&um.

ergo.

tlb

m d

REsPONDEO n.a. quoad r. membrum.

d 1. dift. Non habent jus ea licité tractandi. c.

nb

validé. n. quia ut obfervat S, Auguftinus 1. 3.

hu r

contra Donat. c. 10. ZAliud ef? , non babere aliquid,

]

aliud non jure babere, velillicité ufürpare,

JNon ita-

qii m

que ideo non funt Sacramenta Cbrifli & Ecclefie , quia

totdt

eis illicità utuntur mon. bervetici folum, fed etiam oimnes

p

iniqui & impii.

Sed tamen illi corrigendi aut puniendi

smenti

ia vero agnofcenda C vveneranda funt. lta Augu-

btolet

ftinus.

serito

d 2. dift, Baptizatï non ponentes obicem

abente

grativ Chriftum induunt. c. ponentes obicem. n.

teng

T2f2 00

REesPONDEO 2. dift. Chriftum induunt

charactere obligationis. c. invettitura fanGtifica-

Wt

t

tionis.n. ita quoad rem refpondet S. Auguftinus

l. 5. de Baptifmo. c.24. ubi docet; Chriftum in-

o

h

dui aliquando usque ad Sacramenti perceptio-

nem, aliquando autem usque ad vitz fanctifica-

Hvl

i |

tionem.

J

ZLd 9. dift.a.

Non eft aliud, quod percipi-

l

j

tur, & quod creditur à recipiente. tr. quod cre-

^ Id

jl

ditur à Miniftro.n. fi recipiens non credat, etle

DAT

Sacramentum, quod percipitur, verum eít, non

n (

percipi Sacramentum.

Sed.fi tantum Minifter

BA

non credat, effe Sacramentum non invalidatur

Sacramentum.

mj

Imó D. Auguífünus docet, vali-

H[& n

r

dum effe Sacramentum; 'etiamí nec recipiens

Sacra-

nf

J

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

455

FM

Sacramentum credat effe Sacramentum, fed tan-

tum caremoniam facram. Nam 1. 3. contraDo-

&U MHUE

L

nat. C.I4. dicit: Ciam de Sacramenti integritate. &

Jan&titate trakatur ,. quid credat , & quali fide imbutus

f ille, qui accipit Sacramentum , interef?. quidem plu-

m

vimum ad falutis viam, feéd ad Sacramenti queftionem

T g

nibil intereft ; fieri enim potef? , ut. bomo integrum ba-

lpl

beat Sacramentum, & perverfam fidem.

Ldm :

Zd 4« €. d. di(L. c.

Ergo necSacramenta ali-

A

quid valent in heretico ex opere operantis, &

in ordine ad fan&ificationem & falutem. c. ex

A

opere operato, & in ordine ad obligationem Sa-

cramenti.n. Confeflio Chrifti, & mors pro Chri-

hi

J

fto tolerata non habent ullum effectum, nifi ex

merito operantis.

Econtra Sacramenta etiam

W.

N

habent effectum ex opere operato, nempe cha-

raCterem cum obligatione ad operationes Sacra-

mento congruas.

Itaque eximprobitate Miniftri

vel recipientis non femper inficitur efficacia &

valorSacramenti.

Id explicatS. Auguftinus l.4.

contra Donat. c. 17. his verbis: Zliud ef? non ba-

bere, aliud non utiliter babere.

Qui non babet, eft ba-

tizandus , ut babeat.

Qui autem non utiliter babet,

ut utiliter babeat , corrigendus. — INec adultera eft aqua

li

X

in baptifino bereticorum , quia nec ipfa creatura, quam

JDeus condidit , mala eft.

gtdis/c.4. dift, :

Ergo nonpoteftSpiritum

Sanc&um dare per modum caufz principalis. c.

J

per modum caufie minifterialis. n. . Minifter dat

W

Spiritum S, non de fuo, fed de munere alieno,

m

)!

(

Óficut & famulus dat nomine fui heri centum au-

reos, dum forte ipfemet nec habet obolum.

jj K

PIA

Al

456

yi

DILS&PUT.AT.LO.-.V.

' "d 6.c.a.n.c. Aliud eft enim perfona hz-

"d

retici, & aliud eft thefaurus Ecclefim vel duca-

"

jus?

tus aureus ad Ecclefiam pertinens injufté ab hz-

retico, vel predatore facrilego poffeffus. ^ Sa-

PT

iC

cramenta femper fünt aliquod bonum ad Eccle-

fiam pertinens, quod harctici injufté poffident.

pfo qUO(

Itaque femper habent valorem fuum. - Idipfum

tentio f

retid 4

obfervat S. Auguftinus I. 7. contra Donat. c.45.

Heretici ad dottrinam. Chriflà comoertuntur , ut incor-

du

porentur Ecclefie, cujus Sacramentum . babebant; &

deie

!

ideo, quod ejus babebant ,

IOU

)D]

!

'

tumelia. fafcipitur.

agnofcitur , & fine ulla con-

Ál

/l

ld 7. c.a. dift.c.

t

Ergo extra Ecclefiam non

frtmet

habentur vera Sacramenta nifi ex ipfaEcclefia. c.

ex Ecclefia. n. heretici enim, niíi exiiffent ab

n &

PT

Ecclefia, & exinde poteftatem ordinandi, ab-

folvendi, confecrandi &c. accepiffent, non va-

ferio

dul

lidé conficerent Sacramentum. Quoad baptis-

mum vero, quem etiam Judai & Gentiles validé

filiü)

hm

conferunt, cum intentione faciendi, quod facit

ütin(

Ecclefia, licét nunquam ingrefli fuerint Eccle-

fiam, hec refponfio non futlicit.

nb

Ti

Hinc REsPONDEO 2. dift. Soli Ecclefie

firtc

conceffa funt Sacramenta jure utilitatis. c. jure

proprietatis.n. foli Ecclefi& ad capiendam utili-

;ja;riricam

tatem deftinata ac tradita funt.

ubl[)hem J |

Si veró violen-

l

V

ter per injuriam ab aliis ufürpentur, nullum ex-

inde in eos jus utilitatis derivatur.

4 lt

Id denuó

H

IPE

obfervat S. Auguftinusl.4. contraDonat, c. 15.

N

ubi refpondens ad Obje&ioaem hanc Cypriani:

Extra Ecclefiam falus non eft , ait: Quis megat? Et

efiam,,

NT

tdeo guæcunque ibfius Ecclefie babentur extra Eccle,

It

7071

&tl

U

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

457

Vmp

Rs

-! [æk

non valent ad falutems fed aliud eft, non babere s. aliud

x

non utiliter babere. (*)

! ïljïlü

ls

j

REsSPONDEO 3. C.a. dift.c

Ergo non va-

!

j

lent Sacramenta, nifi conferantur nomine Ec-

DP

i

clefiz.c. fi conferantur nomine Ecclefiz.n. Eo-

L

ipfo quod ad valorem Sacramenti requiratur in-

li

"W.

tentio faciendi, quod facit $

*cclefia, etiam hae-

o

]

retici ac gentiles conferentes Daptifimum vel

aliud Sacramentum , illud conferunt nomine Ec-

^

)r7y

clefize, faltem intentione primaria, & 1mphc1ca,

V/WH

prout Difp. 2. & 3. explicatum eft.

ld 8. c. a. n. c. & fuppofitum, quód Sacra-

M

menta à gentili vel heretico collata non fint Sa-

cramenta Ecclefiz; quia ab illis tantüm ufurpan-

Vl

tur, & nomine Ecclefie conferuntur

4ld 9. dift. Apudhereticos non datur rege-

IN

neratio per modum caufz principalis.c. per mo-

dum caufie minifterialis.n. vel/ubd. non datur in

fubje&o ponente obicem.c. in fubje&to rité di-

fpofito. n

$i enim Judzi, Turce, velGentiles

ad fidem Chriftianam convertantur

ficut ferme

fingulis annis multa Gentilium millia his tempo-

ribus convertuntur à Mofcoviti

tales converfi,

&

)

l

fi invincibiliter exiftiment, Religionem v. g. Mo-

fl

fcoviticam, vel aliam ejusmodi

effe veram re-

jl

AU

ligionem, etiam in Baptifmo confequentur gra-

m

tiam.

Zd 1o. dift. Salvos facitin a&u primo, &

de fe refpe&u non ponentium obicem.c. in a&u

fecundo etiam refpe&u ponentium obicem. n.

DO

20 ) C

H

$

S. Au-

.!h d

(9 In £dit. Lugdun. de A. 1664. textus habetur c. t7.

mutata interpun&ione, ícilicet poft Zabefíur.

,wm

Seníus tamen idem eft,

DISPUTATIO y.

DE M"

458

j

S. Auguftinus facit paritatem cum aqua Baptifmi,

j

& cum aqua diluvii.

Nam l. s. contra Donat.

g ii

c.28.ait: Sicut non alia aqua, fed eadem aqua in arca

grfos.

1

pofitos falvos fecit , & extra arcam pofitos interemit,

Jic mon alio fed eodem Baptifino & boni Catbolici faloi

Ogf

biman

fiunt ,. & mali, Catbolici vel beretici pereunt.

ld x1. tr. Maj. n. Min. Ponit enim chara&te-

9 mul

rem, & obligationem ad operationes Sacramento

p

congruas, etfi ob impedimentum non caufet

i, (

gratiam fanctificantem gratum facientem Deo.

11

OnJ1crTUR $.

In c. ZnafLafius. 9. dift. 19.

u ii

legitur, quod Anaftafius Secundus fuerit puni-

Af

tus, quia Sacramenta ab Acacio hzretico colla-

Jitom

ta habuit rata.

& J

2

In c. Daibertum. cauf. 1. q. 7. refertur,

n

)

^l

quod Innocentius Papa declaret, invalidam efe

m

ordinationem collatam ab heretico, addita ra-

hüu j

tione; quiamnibil dare potuit eà, cui manus imfofüuit,

itprás

qui ipfé nibil babuit.

liso

3

In c. Propter. 1. dift. 19. dicitur, quód

1 qd

Synodus Conftantinop. irritas decreverit Ordi-

Ts

nationes fattas à Maximo Epifcopo.

RESPONDEO ad I. n.a.

In illa enim hi-

Wzply

Dito:

ftoria folum habetur,. Anaftafium Clero Catho-

lico fuiffe exofüm, quia communicaverat cum

Eu

Photino, qui ob communicationem cum Acacio

1 tj

habitam à Deo punitus eft. Anaftafius autem

"tf

ordinationes ab Acacio fa&tas in gratiam Photini

Ttim

ratashabuit, hoceft, fufpenfionem ordinatorum

4 ]

folvit.

iC

ZAd 2. dico, eam Ordinationem fuiffe declara-

du

tam invalidam; quia hzretici non erant ufi debi-

y [

ta forma, üt Gloffa explicat.

tl

À

d 3.

l

DE MINISTRO SACXRAMENTOR. 459

WJABAF

/Ad 3. dico , iterum fermonem effe de irrita-

Bd

tione Ordinationis quoad effe&tum fufpenfivum,

MTM'

qua declaravit, illicité orfiinatos fore perpetuó

fufpenfos.

] &m' "

M

OnJrcrTvR 6. Ecclef 34. v.4. dicitur :

Lii

uf

Ab iwarundo quid mundabitur? ergo malus Sacerdos

Js

non mundat baptizando vel abtolvendo.

iri

2

Eccl.34. v.30. dicitur; Qui baptizatur à

Ug

jm

mortuo, quid proficit lavatio illius?

il

3

Pfal. 140. v.$. dicitur : Oleum peccatoris

non impinquet caput meum.

Ergo Sacramentum

If

li

Confirmationis & Extreme Unctionis ab impio

[j

QU

collatum nil juvat.

4. ]oan.9. v.31. dicitur: Seimus, quia pecca-

iores Deus non audit.

s. Matth. 7. v. 17. dicitur: zfrber bona bonos

i

frutius facit : arbor mala. malos fruttus facit, Exgo

improbus Sacerdos non caufat gratiam.'

REsPONDEO ad1. tr. a. n. c. & füppofi-

tum, quod Sacerdos interius animam lavet, aut

interius animam mundet ; Deus enim eft, qui

mundat phyficé.

i WL

D.

Dzixr: TR. quia textus tantum verificatur,

ii

quod nihil immundum in eodem genere caufali-

tatis munpdet alia ,

& mundatione immediata.

n

ia

Poteft autem aliquid moraliter immundum v. g.

chyrurgus mundare phyfice, & viciflim.

d 2.

u

Dico fenfum effe, quod lavatio ejus,

qui ex attactu cadaveris in Lege Moyfaica factus

i

erat immundus, nil profit, fi ftatim iterum tan-

? gat cadaver.

Hunc fenfum reddit contextus;

paue

quia additur explicatio his verbis: Sic bomo, qui

jejunat

DISPUTATIO:MY.

460

pl

jejunat in peccatis fuis , 69 iterum eadem faciens,

l

quid proficit bumiliando. [ ?

fs

j

j

ld 3. dift. Oleum morale adulatloms non

p

impinguet caput meum. c. oleum phyficum. n.

m

Senfus patet ex contextu , ubi per oppofitio-

d D

nem ad vitium adulationis dicitur

Corripiet me

necelT

juflus in mifericordia (hoc eft ex virtute miferi-

& n

cordie) & increpabit ime

RES]

d 4. dift. Peccatores Deus non audit in-

fimusd

tuitu meriti in deprecante.c. intuitu Sacramenti

dre n

& meritiin eo, cujus nomine deprecatio poni-

At

tur. n.

TIUSIOI

d s. c. a. dift. c. ergo improbus non caufat

probia

gratiam per modum caufze principalis & tanquam

g Ea

fructum ex arbore, & horto proprio. c. per mo-

a t n

dum caufe inftrumentalis ex arbore & horto

ais d

dominico. n

iiis &t

O3JICITUR 7

Ipfimet SS. Patres agno-

ts

fcunt, Sacramenta ab improbis Miniftris collata

Mi

nullum fructum conferre fufcipienti.

ergo nul-

u

lum conferunt.

a. prob.

I. S. Auguftinus l. 5.

A: 0

de Baptifmo. contra Donat. c.22. ait: , Confen-

) Ml p(

»

timus Cypriano, hereticos Remiffionem dare

u (

»

non poffe; Bïptlfmum autem dare poffe; qui

BG

quidem illis & dantibus & accipientibus valeat

duj

»

ad pernitiem , tanquam tanto munere Dei

i

male utentibus; ficut etiam maligni & invidi,

»

quos & ipfe intus effe teftatur ( m Ecclefía )

if

Dt, &

»

Remiffionem peccatorum dare non poflunt,

Mgg

D

cum eos baptifmum dare poffe, omnes fa-

u

5 teantur;"

Similia habet l. c. 1. 3. c. 18. & l. 6.

[T(mmu

C.4.

2. $. Ambrofius 1. de initiandis. c. 14. ait:

Piam

Baptifinum perfidorum non mundare, fed pol-

p tj

]uere.

vl

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

461

WMJ

luere.

3. S. Hieronymus in c. 3. Sophoniæ di-

r

cit: ,Sacerdotes, qui Euchariftie ferviunt, &

hr

» fanguinem Domini populis ejus dividunt, im-

'?Ul

u

!T

» pie agunt in legem Chrifti, putantes Evyapi-

» síav imprecantis facere verba, non vitam; &

V. Cm'!-g

Wt x

» neceffariam tantum effe folennem orationem,

, & non Sacerdotum merita.

$n a

RzsPoNDEO. n. a. ad r. dift. D. Augu-

ftinus dicit, improbos Remiffionem peccatorum

d

dare non pofle authoritate aut nómine proprio.

T

c. authoritate & nomine Ecclefiz. n.

S. Augu-

ftinus inomnibus hislocis tantum oftendit. quód

improbi non nomine proprio abfolvant, fed no-

i

mine Ecclefie, cujus funt immediati Miniftri,

ita ut fint Miniftri Chrifti tantum mediate.

Is

Ti

ä

ä

fenfüs elicitur partim ex contextu, partim ex

aliis textibus , ubi vehementer reprehendit Sa-

$

cerdotes, fiíe ja&ctent: Kgo dedi tibi Remiffonem

jeccatorum , .Ego te mundavi C9c.

Cum hoc tan-

tum egerint immediate nomine Ecclefie, & me-

T.

diate nomine Chrifti.

I3:T*6. corg. db s

» miffam peccatorum (amnprobi Miniftri) non da-

ii

» bant, qua per orationes San&torum, id eft,

Q

Et

» per Columbz ( Ecclefie) gemitum datur."

"

"

hoc ipfo inloco fuperius: ,Pax Ecclefiz dimit-

[rfs"m

»

tit peccata, & ab Ecclefie pace abalienatio

»

tenet peccata, non fecundum arbitrium homi-

jl

(i)

»

num, fed fecundum arbitrium Dei, & oratio-

u

Jui

»

nes San&torum fpiritalium.,

Pax autem hujus

»

unitatis in folis bonis eft."

Etl5.c.21. $5a-

ul

»

cramentum gratite dat Deus etiam per malos,

u

ssv

?

ipfam vero gratiam non nifi per fe ipfum, vel

»

per Sanctos fuos.

Et ideo remiffionem pec-

fl MEI

cato-

»

p

462

DiLS: UATIO VC

catorum vel per fe ipfum facit, vel per illius

(ij

»

a d

»

columbe membra, quibus ait: fi cui dimiferi-

» tis &c." Etl.4. c. 4. eundem fenfuüm manife-

m

Haini

fte tradit his verbis: , Cum mihi ('objiciendo) di-

N

»

citur: ergo hereticus dimittit peccata? & ego

E

» dico: ergo avarus , raptor, fonerator, invi-

?

, dus dimittit peccata? — Si per vim Sacramenti

aprox

hi

» Dei, ficut & ille, ita & ille.

Si per meritum

» füum, nec ille, nec ille..

n 1

NI

: ld 2. dift. afferit, perfidorum recipientium

u a

)

baptifmum polluere. c. perfidorum minifirantium

]

baptifmum. n.

Ex contextu manifeftum eft,

b

quod D. Ambrofius loquatur de recipientibus

üinun

baptifmum, qui haud dubié, cum in ftatu pec-

m et

cati mortalis fine debita converfione accipiunt

irbit:

Sacramentum, peccant mortaliter.

p

Z 3. dift. Afferit hoc D. Hieronymus 1o-

N]

quendo de Euchariftia in concreto , .& reduppli-

It

cative fumpta, feu quatali, prout involvit non

M

folum materiale fed etiam formale Sacramenti

dad

gratiarum - actorii. c. loquendo de Euchariftia

d

denominative & materialiter fumpta. n

Sacra-

lipo

1

mentum corporis & fanguinis Chrifti in Sacrifi-

1 d

cio Miffe poteft fpectari füb quadruplici confi-

n q

deratione, nempe tanquam Latrevticum, tan-

'-üüæ mifü

quam Eucharifticum , tanquam propitiatorium,

Atl

& tanquam impetratorium. Dicit ergo S. Hie-

&

ronymus , quod hoc Sacramentum non poffit

UT

dici Eucharifticum in actu fecundo, feu gratum

Ia æ[üm

Deo fub ratione Euchariftica per modum gratia-

at

rum acionis accepte Deo, nifi correfpondeat

etiam recipientis hoc Sacramentum vita,

m i

OÓnjr-

!

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

463

«Wlp

"

Os2jicITUR 8. contra ?. & 3. Concl. Pec-

t

cator exercendo opera charitatis non peccat,

h

Ergo nec peccat Minifter improbus conficiendo

'& adminiftrando Sacramenta.

.

?

t

.

2. Sipeccaret Minifter improbus adminiftran-

r

do Sacramenta, etiam peccaret Chriftianus ab

TL

improbo Miniftro petendo, vel recipiendo Sa-

Sl PEI lk

cramenta. Sed hocnon poteft dici. ergo. Maj.

prob. "Tales Chriftiani petendo vel recipiendo

Sacramentaab impio cooperantur fineneceflitate

D trjn

ad peccatum mortale.

if

ergo.

3. D. Thomas expreffe docet, quod Mini-

fter Sacramenti non folenniter adminiftrrans ba-

"

ptifmum non peccet.

Ergo faltem 3. Conclufio

j

non eft vera. a. frob. p. 3. q. 64. a.6. ad 3. fic

Ícribit: , Minifter in articulo neceffitatis non

J

»

peccaret baptizando, in cafu, in quo etiam

»

poffet Laicus baptizare; fic enim patet,. quod

»

non exhiberet fe Miniftrum Ecclefiz, fed füb-

2

veniret neceflitatem patienti.

Secus autem

»

eft in aliis Sacramentis, qua non funt tante

J V

»

neceflitatis.

REsPONDEO adi. c.a. n. c. & parit. dif-

patitas eft; quia opera charitatis non habent

aliquam confecrationem, tanquam inftrumenta

divine mifericordisx collativa gratie, ac eo ipfo

j

religione facra & veneranda ex officio perfonz

1

facra, ficut funt Sacramenta ; fed funt tantum

y

difpofitiones ad juftificationem.

Itaque in iis

il

juxta zftimationem tam divinam, quam huma-

l

N

nam Summorum Pontificum, & Patrum ac Do-

&orumilluminatorum exigitur ftatus gratize,non

autem in iflis.

"

Dv

Ita refpondet D. Thomas p. 3.

q. 64.

464

DISPUTATIO V.

yl

h w

q. 64. a 6. ad 1. certe ubi agitur de materia irre-

o

verentie, & de gravitate irreverentie, totum

ab zeftimatione hominum vel Dei dependet,

;gn[r;liOn

[ro

quorum eftimationi , qua refpeduve aut con-

dunt, aut determinaüt legem fecundum fe inde-

yytate

a.

terminatam, haud dubie ftandum eft.

JAdo. dift. Maj.

Peccaret Chriítianus fine

n

grds Y

neceífitate petendo vel recipiendo Sacramenta

à Miniftro exiftente in peccato mortali vel de-

nuens

fütt i

clarato , vel per evidentiam rei notorio, &

necdum faltem probabiliter penitente. c.

ex«

fs

iftente in peccato non evidenter notorio, aut

fiops

faltem probabiliter ponitente. n.

Si enim de-

fs a

li&um fit occultum, quod manifeftare aut pübli-

imüone

care non licet, & chriftianus non pofhit commo-

am, Q

de ab alio recipere Sacramenta, prefertim ne-

ob

N

ceffaria, aut valde utilia, licebit etiam ab im-

tontoy.

pio fümmere Sacramenta; quia in tali cafü non

[ritiad

cenfetür in &ftimatione morali effe cooperatio-

&mosit

nis ad peccatum, quod eft neceffitatis incvitabi-

telim

lis fine gravi detrimento.

ii

-Ad 3. dift. S.'Thomas docet, talem Mini-

b

ftrum non peccare in cafu neceffitatis repentine,

b

ubi non fupereft Miniftro tempus fe in animo

RORRU

recolligendi. c. in cafu neceflitatis non repenti-

w]

ne, ubi Miniftro datur tempus fe recolligendi.

'tétr fb

n

Quod,enim D. Thomas loquatur de cafuü

u

neceffitatis repentine , manifeftum eft ex eo,

quia loquitur de illo cafu, in quo liceret etiam

Wftnm

;3 Utf

Laico baptizare, cui haud dubie tantum licet

baptizare in cafu neceffitatis repentins, ubi pe-

b

il

riculum eft in riora, & non poteft vocari debi-

tus Minifter.

Itaque fi habeat Minifter tempus

Wt

fe

R

lg

vl

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

465

t mgtm

fe recolligendi v. g. in via, dum vocatur ad ba-

T

ptizandum, tenetur fub peccato mortah elicere

M W;rf

contritionem perfectam.

E

DrcEks m

Ex his fequeretur , quod etiam

[&

mortaliter peccaret r. Epifcopus confecrando S

m

Chrifma.

2. Concionator ex officio przdicans

4

verbum Dei.

bj

(f

3. Clericus adminiftrrans actus

ordinis v. g. Acolythatus.

4. Sacerdos diftri-

1

ln

Sed hzc

buens Euchariftiam prius confectam.

u)

funt nimis rigorofa.

MU (

RrsPONDEO. dift. Sequeretur,

quod

uO, [

Epifcopus, Concionator, vel Clericus fic mini-

ftrans peccarent mortaliter per accidens. c. per

fe ratione facrationis rei, quam tractant. n.

Hoc

h

enim, quod committatur peccatum mortale per

tantum

fe ob facrationem rei, qua tractatur,

contingit intractatione Euchariftiz, & i in admini-

ftrationeSacramentorum, ubi actio Mmlün fimul

eft moraliter a&ioChrifti ; idqueita fentiendum eft

b zftimationem Dei & Eccleüæ.

Quia autem

Confecratio Chrifmatis, & pradicatio Verbi divi-

ni.& Officium Clerici non funtactiones Sacramen-

tales, tantum per accidens contingit, ibi interveni-

lv.lk

repeccatum mortale; quia nempe peccator juxta

veriorem fententiam n Tratt. de Penit. tradendam

"m

Wi

tenetur füb peccato mortali ponere actum verz

converfionis ad Deum, quotiescunque occurrit

cogitatio practica, feu infpiratio divina de facien-

da converfione ad Deum. . Cüm ergo ipía actio

Confecrationis, ipfa pradicatio Verbi divini, ipfe

aCtus immediaté tendens ad cultum Latrevucum

moneant animum de converfione animi ad Deum,

"l

Jj

peccabunt tales Epifcopi ,

Concionatores, vel

D. Zmart Tiath. de Sacram, in gen.

Gg . Cle

A66

DISPUTATIO V.

l

Clerici per accidens, vel monitionem internam

)

ini

fupprimendo, vel ob negligentiam fupinam atten-

!

pith

tionis circa negotium fui officiiillamexcludendo

!

dip

feu arcendo.

Hanc veró do&trinam non effe ni-

diceit

mis rigorofam probatur ex fenfu Infignium Do-

-Dud

&orumEcclefie. Nam r. GregoriusIX. c.

u-

st

1

fitum. 17. de temp. Ordinar. generaliter de omnibus

t tf

Clericis loquens ait: ,Quazfitum eft deSacerdoti-

pl

» bus vel aliis Clericis , qui per reatum adulterii,

tem Ü

» perjurii, homicidii vel falfi teftimonii bonum

fitir

& d

»

confcientierecte perdiderunt. Refpondemus,

» quod fi propofita crimina ordine judiciario

at

comprobata, velalias notoria non fuerint, non

s?

»

»

debenthi (praeterreos homicidii) poft pcni-

ao &c.

» tentiam in jam fufceptis vel fufcipiendis ordi-

gipta

R

?

nibus impediri.

Qui fi non peenituerint, mo-

yitcpds

"

?

nendi funt, &füb interminatione divini judicii

av d

?

»

obteftandi, ut in teftimonium fuü: damnationis

tb

»

in fufceptis etiam ordinibus non miniftrent."

tijri

2. D. Thomas expreffe docet, quód etiam Con-

;afurever

cionator ex officio predicans verbum Dei pec-

d

cet mortaliter, fi fit in ftatu peccati mortalis. In

ilénj

4.. dift. 19. q. 2. a. 2. qq. 2. ad 4. fichabet: "Dicen-

tj

» dum, quód docereS. Scripturam dupliciter con-

2

Yil

» üngit; uno modo ex Officio prelationis , ficut

"

» qui predicat, & docet: alio modo ex Officio

o

» Magifterii, ficut Magiftri Theologie docent.

IT

» Dicunt ergo quidam, quód ille, qui primo mo-

m

» do docet, peccat mortaliter fi fit in peccato

Ka

» mortali notorio; non autem, qui fecundo mo-

» do docet ; fedhoc eftfalfum; quia eorum, qui

ü Sacmm h

VL

» docent Scripturam, eft idem finis, ac eorum,

» Qui Sacram Scripturam ediderunt. - Dicen-

*

Vj

» dum,

!

DE MINISTRO SACRAMENTOR.

467

h

luþm

» dum, quód ille, qui eft in peccato notorio,

» peccat, five fic five fic doceat. Sed ille, qui

i

»

eft in peccato occulto, peccat, fi primo modo

IH

» doceat, non autem, fi fecundo.

Qu

DricEs 2.

Hiec fententia, quód Minifter fic

m

peccet mortaliter baptizando etiam non folenni-

ter, exponit infantes periculo moriendi, fine Ba-

l

k

:

X

d 4

ptifmo, vel moribundos fine Abfolutione, & ex-

trema Unctione, vel etiam Parochianos confti-

Ioni

tuit in periculo, neParochi maliurgeantfrequen-

dnd

tem ufum Sacramentorum.

Ergo non videtur

du

talis lex rationabilis, vel intenta à Chrifto.

Mi

REsPONDEO dift. Exponit infantes peti-

culo &c. per accidens. c. per fe. n.

Illud dicitur

o

st V

fieri per accidens, quod fit prater intentionem

t

principalis caufze, nec habentis obligationem pre-

cavendi effe&tus contingentes malos in compa-

IOPM,M

I!

ratione boni per fe intenti ac preftabiliti, utpote

V Iu

majoris, quàm eft malum permiffum. .. In prefen-

ti cafu reverentia Sacramentis debita, & obtini-

bilis à potiori ex lege requirente ftatum gratize

j

rl

in Miniftro juxta eftimationem divinam eft emi-

j

O

nenter majus bonum, quàm eft malum ex perver-

fione Miniftri.

Itaque illud bonum eft obje&um

zi

ii

per ífe5; hoc veró malum eft tantüm objectum

per accidens, quod Supremus Provifor Univerfi

gt

I

p

non tenetur impedire.

i

OnjrceirTvR g. Contra 4. Concl. Dantur

iil

Leges Ecclefiz, prohibentes fine difcrimine, au-

1 LUW

dire Sacrum Miniftrorum improborum. Ergo.

Y

a. prob. 1. inter Decreta Nicolai I. tit. 11. de

i

Presb. habetur fequens Canon: JNullus Miffam

^ ml*]

audiat Presbyteri, quem cit , concubinam indübitanter

n

Gg 2

babere,

468 DISPUT. V. DE MINISTRO &c.

babere , aut fubintrodu&tam amulierem.

2. In Conci-

L

6'

T5

lio Pictavienfi celebrato anno 1078. füb Grego-

rio VIi. Can.9. dicitur: Ut nullus Diaconus, Pres-

J

byter , oet. Subdiaconus concubinam babeat; . [&d mec

aliam feminam , unde mala fufpicio babeatur , in una

domo fecum teneat, &2 quicunque bujusmodi Sacerdotis,

.feu per. pecuniam ordinati, JMiffam fienter audierint,

N

excoimnunicationi fubjacere debeant.

RzsrowpErodift. Dantur ejusmodi Leges

nl

Ecclefi& non audiendi Miffam Sacerdotis noto-

rié concubinarii, vel per fententiam declarati,

)Q

ubi nec probabilia habentur emendationis figna.

Ri

C. ubi per fententiam necdum eft declaratus, &

infuper habentur probabilia emendationis fignà.

n

H« leges partim loquuntur de Sacerdotibus

concubinariis excommunicatis, vel de notorié

T

concubinariis, qui ex retentione publica concu-

i

binze in fua domo oftendunt, íe necdum . effe

emendatos, vel de condemnatis per fententiam,

(

ac confequenter fufpenfis à celebratione Miffz.

Gregorius enim VIL. varias ejusmodi poenas ex-

h

communicationis, & fufpenfionis in concubina-

rios ftatuerat.

«

At veró poenis illis fublatis per

fubfequentes Canones, quibus non urgebantur,

n

fola remanfit obligatio juris naturalis, & divini,

per Decretum Gregorii IX. declarata, & ad cer-

tos terminos, in Conclufione 4. explicatos, re-

k n

du&a.

QUi

p

L

DISPU-

um

$ 0Co5 &

469

iïh

Ü

Er

4965 6309 6869 6900 « 6969 €909 6369 0969

Ll

DISJUAILO. VT

De

N

Sufcipientibus Sacramenta.

d

Vrl

n hac Difputatione quzritur :

lm ij

I

i. Qualis difpofitio in recipiente requi-

1f

ratur ad validam fufceptionem Sacra-

Ht

menti?

M

2.

Qualis difpofitio in recipiente requi-

ratur ad fructuofam .fufceptionem Sa-

cramenti ?

An Sacramenta inequaliter difpofitis

ex opere operato conférant e&qualem

gratiam ?

An & quenam Sacramenta remoto

1 eïp1 W

obice revivifcant? Et qualis in reci-

piente requiratur difpofitio ad revivi-

fcentiam Sacramentorum ?

l

Gg 3

QU &-

DISPUTATIO VL

n V

470

QUJESTIO T.

qua

ii

jolt

Qualis difpofitio requiratur. in vecipiente ad «ua-

LHC habE

lidam fufcebtionem Sacramenti ?

i

]JOTANDUM T.

n

Per difpofitionem in reci-

piente intelligi a&um voluntatis liberum ,

, paa

quo libere animum ad füfceptionem grative Sa-

[ f

cramentalis preparat, v.g. actum fidei, actum

; bupi

fpei, a&um attritionis, a&tum dile&ionis initia-

, (e

lis,. aut intentionis &c.

fs

alb

NOoTANDUM 2.

Non effe confundendam

difpofitionem cum conditione requifita.

Conditio enim

j r

st«

confiftit in requifito non dependente ab a&u li-

bero voluntatis.

Sic enim ad validam füfceptio-

Bo

nem Sacramenti in baptifmo requiritur negatio

temon

L0

baptifmi jam femel valide fufcepti; in aliis omni-

bus Sacramentis prerequiritur charaéter baptif-

, Q

malis; in Sacramento ordinis requiritur fexus

,l f

virilis; in Sacramento Penitentie a&uale pec-

pl

catum preteritum 3

in Sacramento Extremze

d

Und&ionis infrmitas ; in Matrimonio negatio

i,

impedimenti dirimentis.

Hoc loco folum agi-

li i,

tur de difpofitionibus , non de conditionibus

ytride

requifitis ex parte recipientium Sacramenta.

l

.DICO I.

Ad validam fufceptionem Ba-

! thllm

ptifmi in parvulis aut perpetuo amentibus nulla

d

requiritur pofitiva intentio, aut difpofitio.

v

PROBATUR r. ex Concilio Trident. quod

Lonfi

Seff.7. de Baptifmo Can. 3. definit, in parvulis

vt

non effe necefífariam fidem ad validum baptif-

Wi

mum.

Ergo etiam non requiritur ullus alius

l eü- ldd

aQus prefüpponens exercitium fidei.

Et cum

»WHU&, ä

per-

i

DE SUSCIPIENT. SACRAMENT A.

471

ll

perpetuo amentes quoad carentiam ufus rationis

"bt

parvulis eequiparandi fint, ob paritatem rationis

Concilium 1.

idem de utrisque dicendum erit.

Ia

c. fic habet: ,Si quis dixerit, parvulos, eoquod

, actum credendi non habent, fufcepto baptifmo

V g

, inter fideles computandos non effe, ac pro-

"T

» pterea cum ad annos difcretionis pervenerint,

I n

» eflerebaptizandos; aut praftare omitti eorum

il

"

, baptifma, quam eos non aétu proprio creden-

n

, tesbaptizari in fola fide Ecclefiz, anathema fit.

PROBATUR- ?.

Ecclefia femper agnovit

hn

h

validum baptifmum parvulorum, & aliunde phy-

fice. certum eft, in iis non poffe naturaliter re-

M

periri a&um voluntatis liberum circa obje&tum

lls

fibi incognitum. ergo non requiritur. a. frob.

i

l:

teftimonio Patrum ; fic

NU

ULL

I

OnrcENEs homil. 8. in Levit. dicit :

li

t

[

» Cum Baptifma in Remiffionem peccatorum de-

» tür, fecundum Ecclefie obfervantiam etiam

» parvulis baptifmum dari, fi nihil in parvulis

tii]

» e(fet, quod ad Remiffionem peccatorum per-

» tineret, gratia baptifini fuperflua videretur."

Idem hom.14. in Lucam ait: ,Parvuli baptizan-

cu

A

tadit

» tur in Remiffionem peccatorum.

LE

D. Cvpeniawus epift. s9. ad. .Fidum.

m

gt

» Quantum ad caufam Infantium pertinet, quos

, dixifti intra fecundum vel tertium diem , quo

J

amentïþjäï

u

j

» nati funt, conftitutos baptizari non oportere,

, & confiderandam effe legem circumcifionis an-

jï D

»

tiquz, ut intra octavum diem baptizandos non

putares, longe aliud in Concilio noftro vifum

j

»

efít. ldcirco hzec fuit in'Concilio noftro (eun-

a?

»

tentia, à Baptifmo atque à gratia Dei n

Mi

)

Gg 4

M

472

DISPUTATIO VI

!

, nem per nos debere prohiberi.

Quod cum

us

f

» circa univerfos obfervandum fit, magis circa

» infantes &recens natos obfervandum putamus.

gl

Idem S. Pater Serm. de lapfis docet, S. San-

qe

guinem etiam infantibus infundi confueviffe,

,lunas

quod non potuit fieri fine precedente baptifmo.

», ass

ILI.

D. AvcusTINvus fepiffiné ex ba-

,qu

ptifmo parvulorum ubivis confueto fummit ar-

, tl

gumentum pro pecceato originali v. g. in libris

, I

contra Julianum.

It

PRonBATUR 3. Siin parvulis requireretur

, dl

pofitiva difpofitio aut fides, tunc etiam require:

gds

retur cognitio & libertas liberé affentiendi my-

,l

fteriis fidei per fpecialem revelationem fibi pro-

,fticip

pofitis , fed hoc non poteft dici. ergo. Maj. pa-

Pyo

tet; quia difpofitio libera ad Sacramentum dari

n di

non poteft, fine cognitione myfterii, & fine li-

bertate.

pitop.

Min. prob.

Si in paryulis daretur co-

, Ui

gnitio myfteriorum & libertas, non eft verofi-

, p

mile, omnes parvulos uniformiter affenfuros

,a

myfteriis fibi propofitis, ficut nec omnes Angeli

r

uniformiter affenferunt gratiis fibi collatis. — Sed

, Ui

hoc non poteft dici. ergo. Min. prob. Si non

nll*, qul

omnes uniformiter affentirentur, fequeretur, ab

ydiin

Ecclefia ne quidem probabiliter fciri poffe, an

yMltit

hic vel ille parvulus fuerit. juftificatus per ba-

püfmum, vel non? Quodeft contra unanimem

vt

i W

fenfum Ecclefie , & contra omnem traditionem,

Yüm g

dum parvulis antiquitus etiam fuerit data com-

munio.

J

! Cbliüiäü

DICO IL. In recipiente Sacramenta, in-

;tün C(]]

primentia chara&erem , fufficit, & requiritur

D

intentio feu voluntas faltem permiffiva.

PRo-

j lr

j

DE SUSCIPIENT. SACRAMENT.

473

(hi

PROBATUR I.

Ex D. Thomain 4. dift. 6,

! Mlg],

yh

M

q.1.à.2. qq. 3. ubi ait: ,Sciendum, quod non

»

requiritur in adulto voluntas abfoluta fufci-

i

T'

lls

» piendi, quod Ecclefia confert, fed fufficit vo-

H

»

luntas conditionata , ficut eft in voluntariis

la

»

mixtis.

Etideo fi fit coa&io futficiens, ita,

Yi ü

»

quod principium fit ex toto extra nihil confe-

0 m

»

rente vim paíffo , ut cum aliquis reclamans

Tbl

»

immergitur violenter, tunc talis nec Sacra-

»

mentum füfcipit, nec rem Sacramenti.

Si

joll

autem fit coactio inducens , ficut minis vel

»

ln

flagellis , ita, quod baptizatus potius eligat

i

FLN

» baptifmum fuüfcipere, quam ta

lia pati , tunc

m

Isl

l

» fücipit Sacramentum, fed nonrem Sacramenti.

b

1

PRonBATUR 2. ex InnocentiolIIll. in'c. Ma-

A

h

al

jores. de Baptifino. ubi Summus Pontifex Archie-

j

(!

pifcopo Arelatenfi fic.refpondet: ,EftReligioni

» Chriftiane contranium, ut femper invitus &

» penitus contradicens ad recipiendam & fervan-

» dam Chriftianitatem aliquis compellatur pro-

» pter quod inter invitum & invitum, coa&um

, & coactum alii non abfurdé diftinguunt, quod

i

L

?

,is, qui terroribus atque fuppliciis violenter

T

, attrahitur, & ne detrimentum accipiat (T) , ba-

u

» ptifmi füfcipit Sacramentum; talis, ficut & is,

Ul Iu

» Qui fi&e accedit ad baptifmum, chara&erem

j

»

füfcipit chriftianitatis impreffum, & ipfe tan-

':

af

t

»

quam conditionaliter volens, licet abfolute

»

non velit, cogendus eft ad obfervantiam fidei

»

Chriftiane, in quo cafü debet intelligi decre.

tum Concilii Toletani , ubi dicitur , quod,

Mdl

,J"Mx

qui jam pridem ad Chriftianitatem coaci funt,

i

»ficut

x

(I) Detrimentum incurrit,

DISPUTATIO VI.

p

474

J

(

» ficutcontigit (*) temporibus ReligiofiffimiPrin-

»

cipisSifibuti; quiajam conftat, eos Sacramentis

as

»

divinis affociatos, & bapt1fm1 gratiam fufce-

r

ftoi

piffe, & chrifmate unGos effe, & corporis

9

Domini extitiffe participes: oportet etiam, ut

sl

igis,

»

fidem, quam neceffitate fufceperunt, tenere

cogantur. - -

Ille vero, qui nunquam con-

eordi

»

fentit, fed penitus contradicit, nec rem nec

Ti

W

P

characterem füfcipit Sacramenti; quia plus eft

»

expreffe contradicere, quam minime confen-

B

tire

Dormientes autem & amentes, fi prius-

a

»

»

quam amentiam incurrerent, aut dormirent

fitt,

2»

in contradictione perfifterent: quia in eis in-

t q

»

telligitur contradictionis propofitum perdura-

dny

»

re, &fific fuerint immerfi

characterem non

Tett

fufcipiunt Sacramenti

Secus autem fi prius

Puo

»

»

Catechumeni extitiffent, & habuiffent propo-

ts

»

fitum baptizandi.

Unde tales in neceffitatis

Bu

'Tunc

(l

?

articulo confuevit Ecclefia baptizare

»

ergo characterem Sacramentalis imprimit ope-

t r

»

ratio, cum obicem voluntatis contraric non

lii

invenit obfiftentem

ipeldn

DICO III

In Sacramento praefertim Pc-

ml

nitentie , Matrimonii, & Extreme UnGionis

dv

requiritur quidem intentio pofitiva ad valorem

d

Sacramenti, fed fufficit habitualis ex parte reci-

1 dj

ientis.

Cl

PROoBATUR ex Concilio Arauficano I. de

ts

Subito obmu-

anno 442. can. I2. ubi dicitur

"Ollan, l

s tefcens, prout ftatus ejus eft, baptizari aut

» ponitentiam accipere poteft, fi voluntatls prz-

s Werite teftimonium aliorum verbis habeat.

n

DICO

J

(*) Fa&um eft,

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA,

475

iomm

m

DICO IV. In Sacramentis imprimentibus

characterem ex parte recipientium Sacramenta

1

non requiritur fides interna.

evü.mr

PROBATUR 1. ex praxi Veteris Eccleüæ,

N

qu: ad Ecclefiam redeuntes ab Arrianis, Nefto-

TRU t

rianis, & Macedonianis, non rebaptlzavxt nec

g

reordinavit, licet prius in fua Secta non habue-

M

rint veram fidem.

] (

Qp

PRosATUR 2. ex S, Auguftino lib. 3. de

lUT (

Baptifmo. c.14..ubi fic fcribit: ,Non intereft,

W, 6 pl

, cum de Sacramenti integritate & fan&titatetra-

QU

&atur, quid credat, aut quali fide imbutus fit

Wt

111e , qui accipit Sacramentum

Intereft qui-

Vi

r..

dem plurimum ad falutis viam, fed ad Sacra-

U

ment1 quaftionem nihil intereft.

T

PROBATUR 3.

Etiam Atheus vel Gentilis

^U

coa&tus ad recipiendum baptifmum poteft habere

vjibool

intentionem internamrecipiendi hunc ritum chri-

]

d

ftianum externum non tantum materialiter, fed

etiam formaliter, prout eum à Chrifto recepit

Ecclefia, etiamfi credat, eum effe tantum ritum

fuperftitiofum.

Ergo non requiritur fides in-

l 'HHDL

terna ad valorem talis baptifmi.

a. prob.

"'Talis

u

Atheus vel Gentilis re ipfa habet intentionem

QU d

abfolutam fe conformandi etiam interius in ani-

mo obligationibus hujus Sacramenti ac ftatus

iÉ

Chriftiani, quamprimum agnoverit fidem Chri«

ftianam effe veram. Ergo poteft habere inten«

[

; i

tionem, hunc ritum recipiendi etiam formaliter,

i

. Solvuntur Objeähones.

| us

OnjrciTUR r. contra 2. Co

xe5e

1 mbh p

! olu

Ordmes Sacri collati funt ,

[

n*

üs ag

rCDUa

476

DLISPUTA TIO-YVI

p

repugnantibus.

Ergo non requiritur voluntas

,K

pofitiva permiffiva.

"Theodoretus in

r

d. prob.

Hift. c. 15. de Macedonii Eremite Ordinatione

aj

fequentia narrat : ,,Poftquam Magnus Flavianus

Diaco

»

magno Dei.Gregi (Zntiocbene Ecclefie ) Paftor

s

»

eft ordinatus , & Viri ( Macedonii) virtutem

vilde

cont

»

cognovit. - -

De montis illum vertice per

»

fpeciem obje&tze accufationis, abduxit, &fub

j g

»

myfticum Sacrificium Altari admovit, coopta-

)

&p

»

vitque in numerum Sacerdotum.

Cumque

J

»

peracta Liturgia hoc illi quidam indicaffent

, geam

D

b

(ignorabat enim prorfus, quid egiffett,) pri-

ni !t

»

mum quidem conviciis verbisque afperis pro-

,ante d

E

»

fcidit univerfos; deinde arrepto baculo, quo

j

»

innixus propterSenium incedebat, Pontificem

D

»

ipfum, & alios, qui aderant, infecutus eft,

, ha

»

ordinationem hanc ratus montis verticem fibi

,U

ia

»

optatamque habitationem erepturam.

Sed

N

»

tum quidem ficindignantem egre tandem amici

, lr

quidam fedaverunt.

Expleto autem hebdo-

$6

mad curriculo, cum rediiffet dies dominicus,

hc)

lj

»

iterum evocat illum magnus Flavianus, rogat-

D

AU

»

'Tum

que, ut celebritati cum ipfis interfit.

Qd

»

ile, ad eos, qui venerant, an vobis, ait,

40

»

non füfficiunt, quz jam acta fünt, fed iterum

m

k

me Presbyterum creare vultis ?

Et refpon-

15 ia

w

»]

dentibus illis, fieri non poffe, ut bis eadem

o

. fiat manuum impofitio, non acquievit." Hzc

Tigrir

"Theodoretus.

Secundum exemplum eft Pau-

lg

liani Fratris S. Hieronymi, quem, ait S. Epipha-

n M

nius in Epift. ad Joannem Hierofolymitanum

RLT

inter Hieronymianas, r10. alias 6o. »Ignoran-

Tl j

» tem & nullam penitus habentem fufpicionem,

»pet

3 Ata feno

L

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

477

ii

W

» per multos Diaconos apprehendi juffimus, &

EM

tr)' n

X

»

teneri os ejus, ne forte liberare fe cupiens,

»

adjuraret nos per nomen Chrifu: & primum

lgr,"xnai»

»

Diaconum ordinavimus, proponentes ei timo-

»

rem Dei, & compellentes , ut miniftraret;

XP

Il lemü

»

valde quippe obnitebatur, indignum fe effe

A

"

»

conteftans.

Vix ergo compulimus eum, &

u

f(

»

perfuadere potuimus teftimoniisScripturarum,

TOR t

»

& propofitione mandatorum Dei; & cum mi-

L (

»

niftraret in San&tis Sacrificiis, rurfus eum in-

i

»

genti difficultate, attento ore ejus, ordinavi-

'xmv) P

»

mus Presbyterum, & iisdem verbis, quibus

»

ante fuaferamus , impulimus , ut federet in

M

»

ordine Presbyterii."

Hec S. Epiphanius.

z

2.

S. Auguftinus Tra&.26. in Joan. ait:

, t

»

Intrare quisquam Ecclefiam poteft nolens, ac-

vt

»

cedere ad Altare poteft nolens, accipere Sa-

»

cramentum poteft nolens; credere non poteft

»

nifi volens.

r

3.

Gloffa in c. Solet. de Confecr. dift. 4. &

in c. Majores de baptifmo docet, effe validum

baptifmum ab eo fuüfceptum, qui cor

R

de diffentit,

modo dicat, fe ore confentire.

J

L|

4. ConciliumFlorentinumtantum dicit, tri-

is|

"j

bus perfici Sacramentum, nempe materia & for-

ma, & intentione Miniftri, nullam faciendo men-

tionem de intentione recipientis.

ergo hecnon

b

3

j

requiritur.

RzsPONDEO n.a. ad prob. Dico, ordina-

nl

l

ï

tionem Macedonii fuiffe invalidam, & verofi-

[j

mile eft, eum hac ordinatione nunquam fuiffe

;

ufum; quia ut ex hiftoria colligitur, ipfemet cre-

7

g

didit, fe nondum effe validé ordinatum in Pres-

byterum.

pl ]

478

DISPUTATIO VTI

eici

byterum. Pauliáni autem ordinatio erat valido ;

quia ut ex hiftoria apparet, tandem perfuafus

hu

eít , ut ordinationi acquiefceret.

Àl

aeäiäf

R

"d ». dift. S. Auguftinus hoc dicit loquens

äahd

vel de Sacramento Euchariftie , quam accipere

) aï?'lI?

poteft üefciens, effe confecratam ; vel de ba-

ptifmo parvulorum fepe reluctantium ceremo-

Epito

ï

h

nicz Sacramentali, vel denolente fecundum quid,

feu per metum ada&o. c. loquendo de nolente

queren

abfolute. n.

fium d

n

"4d 3. dift. Gloffa hoc dicit, loquendo de

$0

)f

diffeatiente diffenfu fpeculativo perinfidelitatem.

M S(

c. loquendo de diffenfü practico circa receptio-

sdepre

nem Sacramentalis ceremoniz. n Si aliter fen-

tuea)

tiret Gloffa, ejus authoritas tanta non eft, ut

lp

propterea authoritati aliorum Do&orum & fen-

fui communi Ecclefizx preponenda fit.

ifipp

timd

Z 4. dift. Concilium hoc docet loquendo

qua

de effentialibus requifitis Sacramentorum , re-

lt

Ípectivis ad quevis indifcriminatim individua. c.

Á

refpe&ivis etiam ad parvulos.n. Eugenius V,

Srent

tantum vult defignare requifita, quz univerfim

in omni ufüu Sacramentorum adhiberi debent.

Til

li

OsnjrciTUR 2. contra 3. Concl.

*

Mori-

itti

bundis folet dari Extrema Unctio, etiamfi eam

t

nunquam petierint. Ergo non requiritur, ulla

d h[

pofitiva intentio , ne quidem habitualis.

2

Cqy

Si fufficeret intentio habitualis, fequere-

LT

tur , quód Sacramentum Confirmationis conferri

poffet dormienti vel amenti.

Sed hoc eft con-

Ut

rcleüaexig

tra praxin Ecclefiz. - Ergo.

Maj. prob. nullus eft

as

C'ritanus, qui non eit ita comparatus, ut in

arti-

Eron

l

DE SUSCIPIENT. $ACRAMENT A.

479

Ut

articulo mortis, velalias velit provideri omni-

É

bus Sacramentis fibi utilibus, vel recipere omnia

media falutis non fpecialiter ardua.

.

Ht

Si fufficeret talis intentio habitualis, pof.

up

fet validé ordinari dormiens, qui prius aliquan-

l Wi

do afpiraffet, vel optaffet pinque beneficium vel

t a

Epifcopatum.

UUR

4 Siital

is intentio habitualis quiceret,k. fe-

jO de li

queretur, quàd tempore Pafchali comedens ho-

ftiam confecratam, quam putat non effe confe-

cratam, fatisfaceret praecepto annue communio-

E

nis ob intentionem habitualem.

I st

$. Sequeretur, quód etiam in articulo mor-

| r

tis deprehenfus fine ullo figno doloris poffit ab-

PO

foluté abfolvi.

Sed hoc non poteft dici.

ergo,

REsPONDEO C. 3. n.C.

Quia in moribun-

yinal

Jj

1

do füpponitur, quód aliquando habuerit volun-

tatem a&tualem recipiendi in morte Sacramenta,

quorum fuerit capax, feu moriendi chriftiane.

Ad ». n. Maj. Quia non poteft in Chriftia-

no fupponi voluntas peccandi, feu recipiendi

n

Sacramentum non neceffarium fine actuali vel

N

"m

virtuali praparatione.

ia

Ad 3. n. Maj.

Quia licet quis optaverit fieri

W

u

Sacerdos, non tamen potuit fine peccato optare

recipere Presbyteratum pro & in ea circumftan-

« eï

Mu

Yi

tia, in qua nullam premitteret preparationem

k

(

aéctualem vel virtualem.

j

J

Ad 4. n. Maj. Quia ad fatisfaciendum pre-

cepto requiritur intentio faltem virtualis. Dein

sfitit

Ecclefia exigit Communionem idoneam ad obti-

ul

r

nendam gratiam. T'alis autem Communio non

effet idonea ad obtinendam gratiam; adeoque

ag

noi

480

DISPUTATIO VLIL

prs

non fatisfieret intentioni Legis Ecclefiaftice,

i

jlii

nec poneretur Communio precepta àb Ecclefia.

-Ad s. n. Maj.

Quia in Sacramentis, in qui-

frso

bus pro materia ponuntur ipfi a&us recipientis,

gl

utfitinSacramentoMatrimonii &Ponitentiz ;ma-

st

teria debet effemoraliter prefens forme, quod

Hinc tale Sacra-

qea d

in hoc cafu non contingeret.

Tinc m

mentum effet invalidum ex defe&u materiz,

gerdia

nempe doloris figno expreffi & a&ualiter velvir-

satiimi

tualiter ordinati ad Sacramentum.

t

Idem dicendum, fi quis vellet altero die con-

[ rrih

fiteri, & in fomno vel phrenefi confiteretur Sa-

gt

cerdoti; talis enim non poffetabfolvi; quiama-

sorn

teria hujus Sacramenti eft confeffio modo huma-

1 mond

no fa&ta & a&tualiter vel virtualiter ordinata ad

ss

formam Sacramenti, quod in hoc cafu non con-

al

tingeret; cüm fomnus aut phrznefis non fitme-

r

dium idoneum à libero arbitrio ad Confeffionem

lat

peccatorum efficaciter ordinabile.

Dicrs: Si fufficeret intentio habitualis,

(iji

faltem fequeretur, quód Judzus vel Gentilis in

RUO

articulo mortis conftitutus poffit validé baptizari.

WA

Sed hoc eft contra fenfum & praxin Ecclefiz.

|

f hn

v. gr. in conflidibus cum exercitu Turcarum.

asl

Ergo. Maj. prob. poteft meritó fupponi, vel fal-

iri lgt

tem dubitari, quód Judzeus vel Turca moribun-

dus habuerit aliquando defiderium-ferium con-

N

thtät,

:

fequendi falutem eternam, & ample&tendi omnia

mediafalutis à Deo prefcripta ;. poteft etiam fup-

Q g

dl

poni vel faltem dubitari, quód habeat faltem

attritionem de fuis peccatis.

Ergo poffet bapti-

EM

zari faltem fub conditione.

Eodem modo feque-

v

retur, quód etiam hzreticus in articulo mortis

Is

jamque

i

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA. 481

i

jamque deftitutus ufu linguz & fenfuum poflet

hil

abfolvi.

M

Wï h

ResPoNpEo dift. Maj.

Sequeretur, hoc

*Pæm*

fieri poffe fpectata natura Sacramenti. tr. fpectata

At

intentione Chrifti & Ecclefiz. n.

Chriftus & Ec-

Üir

clefia enim omhia ad zdificationem fieri voluit ;

j

jl [

hine non vult exponere Sacramenta Écclefic ge-

T

nerali contemptui, irrifioni & profanationi, ob

rariffimum aliquem fructum, qui fequeretur ex

Cüm ergo malum longé frequentius

od

tali praxi.

ii

& eravius foret, quàm lucrum tenue , Ecclefia

nunquam ufaeft boc medio. "Utrum in cafu ex-

T

traordinario , ubi Sacerdoti perfpe&ta erat probi-

tas moralis talis perfonz, & mors eftindubitata,

M

ejusmodi praxis foret illicita, non affero. Ex-

emplum tamen nullum alicujus viri probitate ac

do&rina infignis ex hiftoriis fcio , qui ufus foret

Is

]i

ea fententia.

m

i

OsjtcrrUR 5. contra 4. Conc. In Con-

cilio Arelatenfi, celebrato Sxculo IV. jubentur

baptizandi interrogari de SS. Trinitate, quod

Mu

ipfum ftatuitur in Concilio Arelatenfi II. Can. 17.

il

ergo fides fufcipientis in adultis requiritur ad va-

j

j

lorem Baptifmi.

od

2

S. Auguftinus l.7. de Baptifmo. c. 53.

g

afferit, valere Baptifmum receptum fine fimula-

Jb

tione & cum aliqua fide. . ergo fupponit, quöd

j

ad valorem Sacramenti requiratur fides.

m

3. S, Optatus Milevitanus l. 5. sit: ,In Sa-

*

»

cramento bapti

fmatis celebrando tres efle fpe-

"

h

y,Cies

D. Amort TraGt, deSacram in gen.

i

482

DiSPU/XATJIOiVI.

p

»

cies conftat; prima fpecies eft in Trinitate:

qndi

!j

»

Secunda in credente: "Tertia in operante.

n

»

Duas video neceffarias.

Ui

5

Principalem locum

»

Arinitas poflidet, fine qua res ipfa non poteft

»

geri, hanc fequitur fides credentis.

"Trinitas

»

enim femper ipfa eft; fides in fingulis una eft,

»

vim fuam femper retinent ambz.

gwmyd

RESsPONDEO C.à. n.C.

li

Quia ex praxi Ec-

clefie , quód baptizatus teneatur edere profef-

fionem fidei, tantum fequitur, quód fides in

adultis requiratur ad licitam fufce

No TY

menti.

ptionem Sacra-

De.

i

-4d2. dift. Dicit hocS. Auguftinus loquen-

i, V.

do de Baptifmo joculariter adminiftrato, fed

(nctoni

cum fide recepto, idque per virtutem Sacra-

rideist

menti extraordinariam à Deo collatam. c. lo-

;h'genn'an

quendo de Baptifmo recepto per virtütem Sacra-

ii

22

menti ordinariam. n. D. Auguftinus ibi loqui-

1074

tur de Mimo, qualis erat S. Genefius, qui ab

hh n

initio joculariter, deininipfo a&u Baptifmi con-

verfus ferio recepit Baptifmum.

De hoc ergo

fentit, quód Deus Sacramento virtutem extra-

ordinariam contulerit, eamque aCtionem Sacra-

d

mentalem fuo nomine Deo Patri ad coónferen-

dam recipienti gratiam offerri ex fpeciali pietate

M

hii

Mu

voluerit. Ea expofitio videtur propterea con-

formis menti S. Auguftini; quia expreffe docet,

DiCQ

ad valorem Sacramenti non requiri fidem.reci-

P

pientis, prout Concl. 4. oftenfum eft,

U

4ld 3. dico, Optatum Milevitanum non re-

quirere fidem de natura & effectu Sacramento-

i

d (

rum;

"

rll

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA. 483

rum; eam 'enim nec nos requirimus. . Requiri-

)

mus tamen in tali Miniftro, faciendi, quod facit

Ecclefia, prout di&um eft.

QUZESTIO

IT.

lt

lis. difpofitio ex parte recipientis requiratur

Qua

ity

ad licitam €? . fru&tuofam fufceptionem

Sacramentorum ?

[5 ]

li JL

OTANDUM I.

Aliud effe Zcitam receptio-

nem Sacramenti, & aliud effe fructuofam fu-

fceptionem.

Poteft effe Sacramenti fufceptio

licita, v. gr. Euchariftie, Ordinis, Extreme

Unctionis, Matrimonii, quin fitfructuofa; tunc

videlicet, quando homo exiftimat, fe adhibere

yr met

diligentiam füfficientem , quin tamen ea ad fru-

&um in Sacramento obtinendum fufficiat.

NOoTANDUM 2.

Authores non convenire

inter fe, quidnam requiratur ad fru&tuofüm Sa-

cramentorumreceptionem? Aliqui enim tantum

Iu

requirunt fidem & fpem cum remotione obicis

pofitivi, nempe peccati: Alii veró infuper re-

quirunt a&us internos pofitivos fpecialiter ordi-

natos & proportionatos ad finem cujuslibet Sa-

cramenti.

LDUICO.L

Pro Baptifmo in parvulis & à

nativitate amentibus non requiritur pofitiva di-

fpofitio.

PROBATUR.

Ex praxi Ecclefi& ejusmodi

G

parvulos & amentes baptizantis, quin pruden-

Hh 2

ter

Ew

[

484

DILISrTUTATLIO VI.

f

ter in iis füpponi poffit aliqua pofïtiva difpo-

fitio.

iil

l

'

ü

dv

ü

|

DrICO-IL

Pro Baptifmo in adultis ad fru-

&uofam fufceptionem Sacramenti requiritur aCtus

D)

fidei, fpei, & dilectionis initialis, attritionis &

muver

propofiti fervandi mandata.

ho Ü

PRosATUR ex Concilio Tridentino quod

Sacran

SefT. 6. c. s. & 6. preparationem feu difpofitio-

Co)

nem ad juftificationem in Sacramentis impetran-

li vt

dam fic defcribit: ,Declarat S. Synodus, juftifi-

T

» cationis exordium in adultis à Dei per Chri-

Ti

» ftum preveniente gratia fumendum effe, utad

» juftificationem eidem gratiz libere affentiendo

1 fyti

pfinti

» & cooperando difponantur.

Difponuntur au-

, tem ad ipfam juftitiam , dum excitati divina

DiC

»

gratia & adjuti fidem ex auditu concipientes li-

foof

»

beré moventur in Deum, credentes vera effe,

ts g

quz divinitus revelata & promifla funt, atque

]ur

» illud inprimis, à Deo juftificari impium per

defed

» gratiam ejus, per redemptionem, que eft in

r«

» Chrifto Jefu, & dum peccatores fe effe intelli-

tl

» gentes à divine juítitie timore, quo utiliter

iif

» concutiuntur, ad confiderandam Dei miferi-

]u

» Cordiam fe convertendo in fpem eriguntur,

» fidentes, Deum fibi propitium fore, illumque

.'*;dire&u

» tanquam omnis juftitie fontem diligere inci-

"

m

» piunt, ac propterea moventur adverfus pec-

Vrf

» Cata per odium aliquod, & deteftinationem,

19l

» hoc eft, per eam peenitentiam, quam ante ba-

Trüscyt

» ptifmumagi oportet: denique dum proponunt

&f

» iufcipere Baptifmum, inchoare novam vitam,

PROBA

» & fervare divina mandata.

DICO

DN

vII

DE SUSCIPIENT. $ACRAMENTA. 485

du

DEGO-III.

ProSacramento Peenitentie ad

X

fru&uofam Sacramenti perceptionem requilfitur

eadem difpofitio, que in Baptifmo.

ii

U d

PROBATUR.

Concilium 'Tridentinum 1. c.

univerfim ad omnem juftificationem requirit pra-

Ti

fatam difpofitionem.

ergo etiam requiritur in

Sacramento Ponitentis.

-T

CONFIRMATUR.

Sacramentum Poeniten-

I a

m i

tie vocatur à Concilio Tridentino Seff. 14. c. 2.

& à SS. Patribus laboriofus quidam Baptifinus. ergo

linrt

ii g

ad minimum requirit easdem difpofitiones, que&

Plura de hoc videri

in Baptifmo requiruntur.

]

poffunt in Tra&t. de Penitentía. difp. 3.

W

DICO IV. Pro Sacramentis vivorum ad

V

fru&uofam eorum fufceptionem per fe requiritur

i

ftatus gratic.

Drxr: per fe.

Inferius de Sacramento Eu-

chariftize dicetur, quod conferat primam gratiam

per accidens , iis videlicet, qui premiifa attritio-

ne bona fide ad hoc Sacramentum accedunt, ex-

Tif

iftimando fe effe in ftatu gratix.

PROBATUR I.

Finis horum Sacramento-

rum dire&us non eft juftificatio peccatoris, feu

n

collatio primz gratie; fed potius augmentatio

Jlv

tf

& confortatio gratie , proutdifp. 2. oftenfum eft.

W

Ergo fufcipiens Sacramentum eo ipfo tenetur fe

Wi

t

prius conftituere in ftatu gratie , que poffit au-

geri & confortari.

PavOmADUR- 9.

Ex Concilio Tridentino,

u "

z.

quod de Sacramento Euchariftiz Seff. 13. c

fic

Hh 3

486

DISPUTATIO VI

n

DC

fic habet: " Cómmunicare volenti revocandum

»

eft in memoriam preceptum ( Zfpoftoli) probet

stj

»

fe ipfum homo.

Ecclefiaftica autem confue-

n

»

tudo declarat, eam probationem neceffariam

2 vitt

»

sente

effe, ut nullus fibi confcius mortalis peccati,

»

quantumvis fibi contritus videatur, absque prz-

u

»

miffa Sacramentali Confeflione ad Sacram Eu-

ffcant

»

chariftiam accedere debeat, quod à Chriftianis

squiit

»

omnibus hzec S. Synodus perpetuó fervandum

yione

»

effe decrevit: modo non defit illis copia Con-

adnotr

»

fefforis."

Similiter idem Concilium de con-

dtatd

trahentibus Matrimonium Seff. 24. c. r. fcribit:

anzad.

» 9. Synodus conjuges hortatur, ut, antequam

deprix

» Contrabant, velfaltem triduo ante Matrimo-

i CA

» hi confümmationem fua peccata diligenter

, Cündi

» Confiteantur, & ad SS. Euchariftizt Sacrame

«

n-

, DDitem

»

tum pié accedant.

, n

PROBATUR 3.

Exiftens in peccato mor-

, n

tali eft incapax gratie fanctificantis. Ergoetiam

i

eft incapax augmenti gratia fanctificantis, qua-

Dinii

lis eft omnis gratia Sacramentalis. prout difp. 3.

; 'u; ifon

Q. 2. oftenfüm eft; quamvis enim gratia Sacra-

&afm

mentalis confiftat dire&te in difpofitione poten-

m

tiarum ad fines cuilibet Sacramento proprios,

Vi

non tamen datur ea difpofitio nifi amicis, aut

dl

Hs, qui ipfo a&u fiunt amici.

Imó cüm gratize

nj

Sacramentales effentialiter tendant ad fubje&i

fan&üficationem introducendam vel augendam,

: fcmüllm,

E

eo ipfo foret indignus gratia, qui fua perfeve-

DaEUT

rantia in peccato gratiam fibi infufam Sacramen-

vt g

talem & habitualem fruftraret fine fuo intrinfeco ;

Tl

per hoc ipfum enim peccaret mortaliter.

DICO

Q ille] d]

|

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA. 487

Jotvi

DICO V.

In Sacramentis vivorum ex

parte adultorum Sacramenta recipientium ad fru-

dq

Qs

E

&uofam receptionem requiritur actuale vel fal-

tem virtuale propofitum ferium vivendi con-

gruenter ad finem Sacramenti fufcepti.

PROBATUR I.

In receptione gratice fan-

x

&ificantis juxta D. 'Thomam ex parte recipientis

u

ï

requiritur affenfus gratiz.

Ergo etiam in rece-

A ADYG

ptione gratie Sacramentalis requiritur affenfus

[ i

adnaturam gratiee.

Atqui ifte affenfus non pot-

IT

I

&

eft intelligi fine propofito ferio vivendi congru-

À IU

ln

enter ad finem Sacramenti.

Hoc Gene-

ergo.

rale principium ftatuit D. Thomas r. 2. Q. 11t3.

a.3. C. ubi fic habet: "Deus omnia movet fe-

»

cundum modum uniuscujusque.

Unde & ho-

»

minem ad juftitiam movet fecundum conditio-

»

nem nature humans.

Homo autem fecun-

w

"

»

dum propriam naturam habet, quód fit liberi

)

arbitrii.

Et ideo in eo à Deo. non fit motio

JAUM

»

ad juftiuam absque motu liberi arbitrii; fed

»

ita infundit donum gratiz juftificantis, quód

»

etiam fimul cum hoc moveat liberum arbitrium

?»

ad donum grati& acceptandum, in his, qui

»

funt motionis capaces.

Et ad 1. Si quis ali-

J EM

»

quando habuit ufum liberi arbitrii , & poftmo-

»

dum eo careat, velper infirmitatem, vel per

»

fomnum, non confequitur gratiam juftifican-

tem per Baptifmum exterius adliibitum, aut

»

per aliquod aliud Sacramentum , nifi prius ha-

jlv

»

buerit Sacramentum in propofito, quod fine

pn

TW

»

ufü liberi arbitrii non contingit. Et hoc mo-

-M][

»

do ille, de quo loquitur Auguftinus, renatus

Hh 4

zib

y!

488

DISPUTATIO VI.

» eft, quia & prius & poftca Baptifmum acce-

Bu

» ptavit."

[dem tradit 1. c. ad 9.

Ex his ergo

manifeftum e(t, quód etiam ad gratiam juftifi-

æpmwm

cantem in Sacramentis vivorum requiratur mo-

»gatia ?

tus liberi arbitrii acceptantis, feu fe conforman-

rf

Iw

tisgratie; quia ut D. 'T'homas ad 2. obfervat,

donum gratige juftificantis ordinat hominem ad

anivet

pem i

bonum, quod efl obje&tum. vvoluntatis.

PROBATUR 9.

püone

Indecens eft, à Deo con-

etiam

ferri fanctificantem gratiam relaté ad determina-

dorum

tos fines homini adulto, quin habeat intentio-

gmi«?.

nem,

congruenter cooperandi gratia.

Ergo

Deus gratiam Sacramentalem non confert fine

(01

tali propofito ferio faltem virtuali, vivendicon-

fyr, qi

gruenter ad finem Sacramenti.

t O0

dntur j

PRosATUR 3. DeusinScriptura fepé re-

C0

prehendit negle&tum gratis.

Ergo etiam aver-

fatur receptionem gratie fine ferio propofito

n

OURU

utendi gratia Sacramentali in ordine ad fines Sa-

cramenti. Atquifiaverfaturtalemreceptionem,

pün

d

verofimile eft, à Deo non conferri talem indi-

gnis gratia.

At

(io

PRonBATUR 4.. In Sacramento Euchariftie

p

nullam prorfus acquirunt gratiam. Sacramenta-

pp

(j

lem, qui illam fumunt fine devotione congrua

qj

ad fines Sacramenti, prout monftrabitur in Tract.

d

:

Ti

Ü

de Eucbariflia.

Ergo idem dicendum in aliis Sa-

cramentis vivorum.

PRoBATUR s. Juxta com;nunem "Thomi-

ftarum fententiam apud Gonetum Sacramenta

O

vivorum tribuunt jus ad gratias actuales fini Sa-

yd

crameti-

W

Il

DE SUSCIPIENT. SACRAMENT A.

489

cramentorum congruas.

Atqui hoc jus non tri-

li

buitur invito, fed acceptanti; quia jus non ac-

"j

ceptatum nullum habet effe&tum. KErgo neque

]

gratia Sacramentalis tribuitur, nifi acceptanti

LU

per ferium propofitum utendi hoc jure.

) 0)

PROBATUR Ó.

Concilium . Tridentinum

d

EU

univerfim dicit, juftificationem effe renovatio-

nem interioris hominis per voluntariam fufce-

a

ptionem gratie & donorum. Seff.6. c.7.

ergo

etiam in Sacramentis vivorum, ubi confertur

d

i

.....

donum habituale, requiritur affenfio ad ordinem

WL

gratiz.

CoROLLARIUM I.

Exhac doGtrina fequi-

tur, quód Parochi debeant admonere recipien-

tes Sacramenta de hac obligatione, ne defrau-

dentur fru&u Sacramenti.

CoROLLARIUM Il.

Sequitur etiam, ne-

gle&um hujus ferii propofiti in ordinatis, vel

conjugatis caufam effe, cur nullam receperint

gratiam Sacrameritalem ;; & hunc defectum per-

petuoó durare in eorum vita, prout lamentabili-

ter in multis obfervare licet.

CoROoLLARIUM [ll.

Sequitur etiam, quód

Ls

vallia

peccent graviter, qui fine ulla devotione feu

propofito faltem virtualiadSacramenta accedunt,

quia Sacramentum deftituunt fuo effe&u, & fe

privant gratia Sacramentali.

TL

Solvuntur Objectiones.

Id

OsjrcrrUR r. contra 2. Concluf. Non

poteft explicari, quid fit illa dile&tio initialis,

j imt

hs

quam

j

490

DISPUTATIO VI.

quam requirit Tridentinum in baptifmo adul-

m]',. UC(

torum , nifi propofitum fervandi mandata ex

D Wm

metu inferni.

Ergo nil fpeciale exigitur pre-

g ronf(l

ter propofitum vivendi Chriftiane.

j

2

conïlexu

Eft communis doctrina , quod in Sa-

cramento Peoenitentive füfficiat attritio ex metu

Qbicem

tals

inferni concepta.

Ergo non requiritur dileGtio

init-ialis.

qmy

u

RESPONDEO. n. à.

Confiftit enim in af-

tis d

fe&u amicitie feu propofito exhibendi DEO

uU

»

omnes actus effentiales reciprocos amicitiz,

oblate homini à Deo, idque ex motivo amo-

1

my

ris amicitie , nempe qua Deus non folum eft

Qontra

infinite bonus in fe, fed etiam qua bonum bea-

tificans hominem.

TU ul

fet

Zdd 2. dift. Eft communis doGrina priva-

tianin.

tofum, quod juftificet in Sacramento talis at-

la

tritio fine dilectione initiali. tr.

eft communis

do&rina Ecclefism. n.

Ecclefie doé&rina de-^

Df

M

fumi debet ex Traditione Patrum, & 'Theo-

logorum Veterum.

Sed neceffitatem dilectio-

,

ul

nis initialis femper à Patribus & 'Theologis us-

Áh

que ad Seculum XVI. affertam fuiffe, con-

Wpty

ftat ex Morino de Peonitentia ,

& ex SS. D.

N. Benedicto XIV. 1. de Synodo l. 7. & often-

Rtiug

n gj

detur in Tractatu de Poenitentia Difp. 3.

L Licet

IUt

OB]JICITUR 2. contra 4. Concl.

", i

Sacramenta mortuorum per fe ac dire&te fint or-

lg

dinata àd conferendam primam gratiam, tamen

L D

conftitutis in ftatu grati& conferunt gratiam fe-

UET

cundam.

Ergo etiam viciffim Sacramenta vivo-

il

(

"!

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

491

Wlüm i

j

v

rum, licet dire&té fint inftituta pro gratia fecun-

N(HL

d*- d DWD

da, poffunt tamen conftitutis in peccato mor-

tali conferre primam gratiam.

il

W

Q

9

Sacramenta vivorum juxta Tridentinum

IU

J

T

conferunt infallibiliter gratiam non ponentibus

obicem.

Atqui conftituti in ftatu peccati mor-

lt

ü

talis pofita attritione non amplius ponunt obi-

cem gratig. ergo.

-

Uf

Al d

REsPONDEO. C. a. D. C. & parit. difpari

a

tas eft; quia Sacramenta mortuorum fünt per

RU

(

fe & directe ordinata ad duos effectus , nem-

pe ad primam gratiam , & fimul ad difpofitio-

nem potentiarum congruam Sacramento.

194

T

contra non conftat, quod Sacramenta vivo-

i

rum fint fimul ordinata ad duos effe&us per

N

i

fe & dire&e , nempe ad difpofitionem poten-

tiarum habitualem Sacramento congruam , &

fimul ad primam gratiam.

Itaque, fi aliqua Sa-

cramentorum conferunt primam gratiam; . v.

g. Euchariftia, eam tantum conferunt per ac-

cidens , hoc eft preter effentialem finem Sa-

cramenti.

Ado. dift. Conferunt infallibiliter gratiam

j

non ponentibus obicem tam negativum, quam

j lt

"Y

Etiam

pofitivum. c.

tantum pofitivum. n.

"M

non baptizatus ,

vel:» femina ,

vel infans ,

"

Wi

MP j

non ponit obicem grati? ordinationis pofiti-

vum ,, & tamen non eft capax gratie ejusmo-

Wi l

M

H

di Sacramentalis ob defe&um alicujus requifi-

41

ü

Ergo idem debet dici de folo attrito ex

metu inferni fine dile&ione initiali , quia vi-

j

delicet contracturus amicitiam cum Deo non

ponit

DISPUTATIO VI.

»

492

a

ponit a&um effentialiter 1ncompoüïb11em cum

ftatu peccati mortalis.

d

/

On]jrcrTUR 3. contra 5. Concl

Si hec

um 1

Conclufio effet vera, tunc fequeretur, quod

M

in fufceptione Sacramenti vivorum peccans

ao

venialiter eo ipfo peccaret mortaliter

Sed

qmrat

hoc eft abfüurdum. ergo. JMaj. prob

Per pec-

fitni

catum veniale homo fe redderet indignum gra-

ld

tia. ergo,

2

Q

Hzc Conclufio ultimato probaret, quod

n d

gratia Sacramentalis daretur ex opere operan-

tis , & non precife ex opere operato

Sed

J

TO

hoc non poteft dici

ergo

s O

[2J

2

Decet

ut Deus ad confervandam in-

dttà

fallibilitatem gratie& Sacramentalis non requirat

füfin;

ejufmodi difpofitiones

ergo

4. Probationes tantum oftendunt neceffi-

hitümo

non au-

$ Dl

tatem affenfus ad gratiam actualem

tem habitualem. ergo

,

pata

RrEsPowNDEO. n. Magj

Poteft enim cum

quij

peccato veniali aGtuali v. g. diftraCüonis, vel

Q nlnnr

diffolutionis ftare propofitum ferium coope-

huá

randi grati9 Sacramentali alterius finis ;

vel

,Di f

etiam fuperandi ipfam infirmitatem prefentem

(*te

aCtualem virtute eratiz. Sacramentalis.

um

ld 2. n. .Maj

Aliud enim eft, quod ejus-

Tif y

modi difpofitio requiratur per modum meriti;

Qg

& aliud eft, quod prarequiratur per modum

conditionis

fs d

id patet ex requifitis in Sacra-

q

n?

?j

)

mento baptifmi, fide, fpe

dilectione initia-

Tt: n

li, attritione &c. qus omnia ibi non con-

ern

currunt

DE SUSCIPIENT. SACRAMENT A.

493

ll

currunt per modum meriti, fed per modum

conditionis , vel difpofitionis congruz.

N

4d 3. retorq. in Sacramento baptifmi, qui

fsl

MM

etiam ipfe infallibiliter confert gratiam.

I

ResPoNDEOo 2. dift. Decet hoc, ni

fi leX

ww

P

?

San&itatis , Sapientie , & juflitie divinz re-

[

j

lt

quirat acceptationem & affenfionem liberi ar-

/

fecus.

X

bitrii ad gratiam gratum facientem. c.

n. a.

Perfectiones divinge nunquam operantur

lt

folitarié, fed cum harmonia omnium perfe&io-

num divinarum.

t

Yn

" Sax

d 4. n. a.

Nam S. Thomas eam accepta-

tionem & affenfionem expreffe requirit in omni-

l

"m

vil

"

bus Sacramentis ;

imo etiam ad dona gratis

N

data, v. g. ad. donum Sapientig. Salomoni in-

3 11 Wi

fufum; quod ibidem AD 2. afferit, fuiffe col-

M

latum ob przcedens ejus defiderium Sapientiz,

l

j

S. Do&or l. c. fic fcribit: ,Dicendum , quod

»

etiam Salomon dormiendo non meruit Sa-

» pientiam , fed in fomno declaratum eft ei,

» quod propter precedens defiderium ei à Deo

, »apientia infunderetur.

"Unde ex ejus Per-

ii

»

Ífona dicitur Sapient. 7. optavi, & datus eft

*

(

, mihi fenfus.

'/

Certe ratio

D. Thomz eft generalis.in o&mi-

595

d

l

bus Sacramentis.

Nam cum gratia in Sacra-

mentis vivorum fit tantum extenfio gratiz fan-

T

m

(f

i*

&ificantis vel per novum ordinem ad novas

gratias a&uales, prout multi Thomifte defen-

u

"ll

dunt, vel per novam difpofitionem potentia-

rum: femper urget ratio D. 'Thomz 1. 2. q. 13.

ii

a. 3. ad 2. fic Ícribit : Sciendum eít, quod

jb

non

»

494

DISPUITATIO:VE

u

non eft eadem ratio de dono Sapientie , .&

Nam donum gra-

cud

de dono grativ juftificantis.

fl

tie juftificantis precipue ordinat hominem ad

!

bonum, quod eft obje&tum voluntatis, que

fili y

h

eft motus liberi arbitrii.

Sed fapientia perfi-

cit intelle&tum , qui precedit voluntatem.

EUS

in lg

Et ad 3. dicendum , quod in infufione gra-

Ainin

tia efít quedam tranfimutatio anime humane,

ut anima moveatur fecundum modum fuum.

f tb

Sed confervatio gratiw€ eft absque tranfmuta-

nüyt

tione.

Unde non requiritur aliquis motus gra-

p

li.

ti& (ficut in infufione) fed fola continuatio

influxus divini.

(j pit

ii $

M

QUJESTIO II

, d

ZdIn Sacramenta. inequaliter. difpofitis. conferant

, iUl

inqualem. gratiam ?

i

N

CO -T

Sacramenta equaliter difpofitis

n yi

DI

conferunt eéx opere operato equalem

MT

)

gratiam.

N

lt

PRosnATUR. Eadem caufa naturalis equa-

liter applicata in fubje&tis equaliter difpofitis

T

UET

operatur zquales effe&tus.

Ergo etiam Sacra-

imenta.

H

j

lg

DICO IL Sacramenta tam vivorum, quam

mortuorum inequaliter difpofitis conferunt ex

! qmï[[]w

d

opere operato inequalem gratiam.

;

PROBATUR I.

;llsde

Caufi naturales in agen-

r

'

do neceffarie in fubjeétis inequaliter difpotitis

caufant

ET

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA. 495

xl

düml[l

caufant inzqualem effe&um. Ergo etiam Sa.

cramenta, in quantum operantur ex opere ope-

N

rato, sque habent virtutem operandi unifor-

l

AWK

miter, ac caufe naturales neceffarie in agen-

do.

a. prob.

Duo ignes.caufànt diverfos ef-

U

fe&tus in fubjectis diverfimode difpofitis v. g

.

in ligno ficco & humido , in cera & luto.

l Ut

Anima rationalis operatur incqualem effectum

Q

AT

ín tibia re&a & curva , in brachio fano & pa-

lr

ralytico , in oculo claro. & turbido &c.

It

PRoBATUR 2. D. Thomas eam inzqua-

AOUR

litatem effe&us agnofcit in baptifmo.

Ergo

ob paritatem rationis idem. eft dicendum de re-

liquis Sacraments. a. prob. in p. 3. q. 69. a. 8.

C. fic fcribit: ,Dicendum , quod duplex eft

l

»

effe&us baptifmi; unus per fe & alius:per

Jl

»

accidens.

Per fe quidem effe&us baptifmi

»

eft id,

ad.quod baptifmus eft inftitutus,

»

fcilicet ad regenerandum homines in fpiritua-

»

lem vitam.

Et hunc effe&tum equaliter fa-

»

cit in omnibus, qui equaliter fe habent ad

baptifmum.

Unde, quia omnes pueri zqua-

»

liter fe habent ad baptifmum, omnes equa-

»

lem effectum percipiunt in baptifmo.

Ad-

)»

ulti vero , qui per propriam fidem ad ba-

»

ptifmum accedunt, non zqualiter fe habent

»

ad baptifmum ; quidam enim cum majori,

n

j

»

quidam cum minori devotione ad baptifmum

jut

»

accedunt, & ideo quidam plus, quidam mi-

»

nus de gratia novitatisaccipiunt. 'Sicut etiam

ab eodem igne accipit plus caloris , qui plus

»

»

ei appropinquat, licet ignis , quantum eft de

516

DISPUTATIO VI.

u

496

mani& |

fe, equaliter ad omnes calorem füum effun-

(

»

dat.

Effe&us autem baptifmi per accidens eft,

ad quem baptifmus non eft ordinatus, fed di-

Wdeli

»

gt

»

vina virtus hoc in baptifmo miraculofe ope-

»

'"ratur.

Et tales effectus non equaliter fufci-

mlitate

P«

»

piuntur ab omnibus baptizatis , etiamfi cum

»

equali devotione accedant.

de lu

PROBATUR 3.

Concilium "Tridentinum

prudem

docet, menfuram gratiarum commenfurari à

$ hum

Deo juxta cujusque difpofitionem.

Ergo inz-

füo gt

qualiter difpofiti recipiunt inxqualem gratiam.

g

a. prob.

Seff. 6. c. 7. fic habet: , Difpotitionem

, feu preparationem (im baptisando) juftificatio

ipfa confequitur. - -

Caufa (juftificationis ) eft

»

juftitia Dei, qua ab eo donati renovamur fpi-

0y

ritu mentis noftre , juftitiam in nobis reci-

qu d

»

)»

pientes unusquisque füam fecundum menfu-

aquiia

ram, quam Spiritus S. partitur fingulis, pro-

uj

»

ut vult, & fecundum propriam cujusque dif-

pedia

» pofitionem & cooperationem.

p

PRosBATUR 4. Authoritate S. Damafceni

totfert

L 4. deFide Orthodoxa c. 2o. ubi ait : ,Quamvis

N

» peccatorum remiffio omnibus zque per baptit

Ti

hii

, mum detur; Spiritus tamen grati& pro fidei

A

»

ac precedentis purgationis modulo ac ratione

Mil

»

comparatur.

Q

PROBATUR $.

Ratio Sapientie divinz

li It

poftulat, ut inzqualiter difpofitis conferatur in-

AUE

Ergo fic Chriftus inftituit.

a.

&qualis gratia.

^ Q]

prob. Perhocobtinentur plurima ingentia bona,

T

j

idque fine ullo ex hac lege redundante malo;

D

in hu-

& leges prudentie hulngnæ hoc poftulant

g,

manis.

láy

h

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA. 407

m

manis.

Ergo idem dicendum in Sacramentis.

ul

a. quoad r. membr. frob. quia fic acuitur indu-

j hi

ftriafidelium fe devotius preparandi ad receptio-

B

nem Sacramentorum ; nec tepidis per eam ina-

U.?ülü]jf[g

qualitatem infertur ullum damnum. ergo.

ïB, m"amï

PROBATUR ETIAM C. quia ratio pruden-

tie humane eft participata à divina, & leges

n Ts

prudentie univerfiri funt unifone feu univoce

uml

in humanis & divinis, cüm nulla perfe&io ex

L Iy:

fuo genere fimplex reperiri poffit, que non re-

d n

periatur in Deo.

Solvuntur Objectiones.

W

OsjrcrrUm r. contra r. Concl — [n cafü,

n

quo ad Sacramentum Baptifmi accedunt duo

imine

zqualiter difpofiti, ita tamen, ut unus apportet

pl

unum peccatum mortale aGuale, alter centum

peccata mortalia; hic pofterior obtinet majorem

aov

"

gratiam, Ergo Sacramenta wqualiter difpofitis

)

I

conferunt ingeequalem gratiam.

9. Accedentibus ad Sacramentum cum equa-

J

li difpofitioneconferuntur inzquales gratize actua-

"i

les. Ergo etiam iis confertur inequalis gratia

gt

hábitualis. a. prob. duobus parvulis baptizatis,

quando ad ufum rationis perveniunt, conferun-

tur inzquales gratie a&tuales, v.g. illuftratio-

wo'l

Qu

nes, vel motiones interne. Ergo. Confimili-

ter, quando abfolvuntur duo peenitentes zqua-

5

g

liter difpofiti in Sacramento Penitentie, fwpe

ddü"

obtinent à Deo diverfas illuftrationes & auxilia

atig.

apió

li

R£-

D..dmort Tratt. de Sacram. in gen.

498

»DISPUTATIO VI.

yi

RrzsPoNDEo dift Obtinent diverfam gra-

gr ]

QUi

tiam fecundum id, quod gratia attingit in obli-

l

quo de pr&terito. c. fecundum id, quod gratia

Í

ail

attingit in recto aut de fututo.n. peccata remit-

tenda funt totum objectum gratic, & quidem

fs t

obje&um de preterito. Ifta ergo objecta gratiz

notem

remiflivz in obliquo importata non funt ipíà gra-

nor d

tia; requiritur entitativé fortior aut perfectior

i

gratia ad remittendum mille peccata, quàm ad

q

Q

unum peccatum mortale.

li

ld ?. dift. Conferuntur inzquales gratiz;

Yaj

vel ex libera predeftinatione divina fine intuitu

deermi

ullius meriti; vel intuitu meritorum praeceden-

enm,

tium ex parte parentum, vel poenitentis. c. in-

frat

tuitü Sacramenti. n. nam gratie a&uales non

commenfurantur Sacramentis, fed partim Sacra:

quii

detert

mentis, partim meritis perfonalibus preceden-

tibus, partim orationibus piorum, v. g. paren-

ii

ho

tum, avorum &c. partim interceffionibus San-

T

&orum, partim libere voluntati divine. Ad

gratias enim actuales pertinet, quod fcribitur ad

hp

itdo

Hebr.6. v. ro. ANon enim injuftus efl Deus, ut ob-

livifcatur operis veftri 9 dilettionis , quam ofzendiflis

T&j

in nomine ipfius.

mf

Lpi

OnJ1CITUR 2. contra 2. Concl.

Sacra-

qoiay

menta tantum conferunt gratiam, quam fignifi-

&hy,

cant. Sed tantum fignificant gratiam zqualem.

T

Ergo.

Min. prob. non fignificant gratiam in-

lil

&qualem. . Ergo tantum fignificant sequalem.

2

&ib

Sacramenta tantum operantur, quantum

ltte.

P(piïunt o.p-erari.

Sed poffunt operari zqualem

f

gratiam

l

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

499

| dmf "

gratiam in fübjecto etiam inzqualiter difpofito.

lülm

T

Ergo. Min.prob. etiam in fübje&o minus difpo-

fito nullus datur obex gratic.

ergo.

N

i i

Sacramenta fuum effectum habent ex án-

finitis meritis Chrifti, Ergo ad majorem vel mi-

j

norem eorum effe&um nihil facit major vel mi-

i

[

nor difpofitio fubje&i. «c. prob. virtus infinita

D

in operando non limitatur à difpofitione objeéti.

g) W

ergo.

u

RrsPowDEO tr. Maj. n.Min. ad prob. dift. a.

VY

Non fignificant gratiam inzqualem fignificatione

LU

Il

n W

AR

determinata.c. fignificatione disjunctiva.n. dico

enim, quódSacramenta determinaté neque figni-

ficent gratiam equalem, neque inzqualem, fe

m

dgtaty

quoód abftrahant à menfura gratié ; quiahecnon

determinatur à Sacramento, fed à Deo juxtà

&bvarth*

"

Í

difpofitionem fübje&torum. taque Sacramenta

non operantur plus, quàrm fignificant.

ZAd ». dift. Maj.

"Tantum operantur , quan-

n

tum poffunt operari potentia ordinata congruen-

ter ad ordinem Sapientim divitw ac difpofitio-

] 'HDfH

!

nem fübje&i. c. quantum poffunt operari poten-

tia non fubordinata ad ordine

m fapientis divinge

Sic etiam in Jure,

& difpofitionem fubjei. n.

fieri non poffe

nl !

quod convenienter fieri nequit,

dicitur.

j CAW

Habent fuum valorem ex in-

n*

Ad 5. dift. a.

finitis meritis Chrifti, applicatis tamen

modo

zp

finito cum fubordinatione ad ordinem Sapientice

"d

divinzs.c. applicatis modo infinito, & fine tali

.ï."lnwrg $

fubotdinatione, n.

1

2

Os]t-

qu ï"rl

$00

DISPUTATI!IO VTLl

y!

Osjrcrrum 3. Etiamfi inzqualiter difpo-

u f

fitis conferatur ingqualis gratia, poteft tamen

p

dici, quód exceffus majoris gratie non veniatex

59l

opere operato Sacramenti, fed ex opere ope-

us

rantis.

d

ergo.

a.prob. major difpofitio füfficien-

50l

ter premiatur per augmentum gratiz extrafacra-

iv

mentalis, quz debetur tali difpofitioni etiam

tanda

&iva

extra Sacramentum pofite.

ergo.

2

d U

Plura peccata füfcipientis Baptifmum red-

dunt illum indignum gratia equali, quam recipit

4

alius cum minoribus

li devotione.

peccatis pofita tamen cqua-

graüæ

TU

Ql

j« Qui habet majores gradus gratie, red-

df (

dit per hoc equalem difpofitionem majoris va-

loris, quàm eít difpofitio alterius non habentis

p

Fl

tot gradus gratiz.

Jam vel tali confertur in-

Wrtürr

zqualis gratia velnon? Si dicatur, quód illi con-

feraturzqualis gratia, fequitur, quoód inzquali-

lm

m

ter difpofitis non conferatur inzqualis gratia.

Si veró dicatur, quód illi conferatur inzqualis

l,

gratia, fequitur, quód habentibus zqualem de-

Vinsi

votionem actualem poffit conferri inzqualis gra-

Miv

tia ob inzqualem difpofitionem actualem.

li

RESPONDEO n.a. ad prob. c.a. dift.c, . Er-

La

lm

go poteft dici, quód exceffus ille gratiz veniat

ii

ex opere operantis, fi difpofitio major confide-

retur in ratione meriti. c. fi confideretur in ra-

o u

dj

W

:tione conditionis vel difpofitionis congrua. n.

« Eadem devotio fufcipientis Sacramentum poteft

UT

conüderayi füb duplici ratione; nempe per mo-

dum

QU

So1

DE SUSCIPIENT. SACRAMENT A.

Qs

mb

dum a&ionis meritorie, & fic illi correfpondet

premium vite eterne; & per modum conditio-

i

q D

nis applicative, .qua fübje&um perficiendum

propius applicatur ad caufam, aut per modum

(l

difpofitionis perfectiv:e fui fubje&ti in ordine ad

lbt

ii

a&ivitatem caufz de fe ampliffimam minus limi-

tandam. Sub hacratione applicativa vel perfe-

&iva fübje&i non correfpondet illi premium,

n

fed tantum illimitatior activitas caufz.

Thilra

d 2. n. a.

uia, fi Deus in admenfione

Q] [

gratie Sacramentalis voluiffet attendere ad nu-

merum & gravitatem peccatorum przcedentium,

collatio minoris gratie in equaliter difpofitis

j gW

D

1 tU

effet quedam tacita exprobratio peccatorum

precedentium; quod non convenit perfecte

Ws

Ts

amicitiz divine, qu:x contrahitur in Sacramentis

mortuorum. Decet autem Deum, ut inadmen-

fione gratiarum attendat

Ws

37d prefentem cujusque

a

difpofitionem.

4d 3. dift. Reddit difpofitionem majoris

valoris in ratione meriti. c. in ratione conditio-

Y

nis vel difpofitionis ad gratiam Sacramentalem. n.

j

Dico proin, quód talibus habentibus diverfa

4

l

merita precedentia, attamen habentibus &qua-

lem devotionem in füfceptione Sacramenti con-

!gmb

feratur zqualis gratia Sacramentali; quia hzc

gj

non commenfuratur meritis przcedentibus, fed

l

W

difpofitioni prefenti.

-

j o

OsjrcrruR 4. Deus in Sacramentis fre-

u

sl

l

quenter folet fufcipientibus zqualiter difpofitis

13

in-

505

DISPUTATIO VL

*

D

inæquales gratias conferre. Ergo non eft prz-

-Aii

füumendum, quód ordinarié attendat ad diver-

ye

fam difpofitionem recipientis.

a. prob. Deus

o

!

frequenter in Sacramentis confert incquales gra-

g

gmto

tias ex fpeciali fine fuz vocationis, aut prede-

ftinationis gratuite; vel ob preces Sanétorum,

s

& aliorum propinquorum, vel ob interceffio-

UT

contta

nem S. Angeli Cuftodis,

(init

2

Deus multis contulit in Sacramento Ba-

qui)

ptifmi fpeciales gratias corporales, v. g. fanita-

fs

tem, üt refertur de Conftantino M., vel fpecia-

D

lem fanationem paffionum & nature, üt conti-

s

git in D. Cypriano, qui id de fe ipfo teftatur;

j n

vel expulfionem demonum, prout etiamnum

hi d

fit in India, vel fpecialem pulchritudinem &c.

flnc

ergo idem obfervat Deus circa largienda inequa-

lt

lia dona animz,

n

3.

Infantes poft Baptifmum decedentes or-

i, t

dinantur ad replendas diverfas Sedes, feu gra-

ii

dus glori& diverfos, quos prius occupabant Án-

ts imt

&

geli mali antelapfum. Ergo etiam accipiunt in-

JM, f

vqualem gradum gratie Sacramentalis, relativae

qrali

ad gloriam.

a. prob. ex D. Auguftino l. 22. de

(f

Civit. Dei,

Eu

4. Fidéles fe exiftimant feliciores, fi reci-

Ui

4

piant Sacramenta à Miniftris fan&ioribus; idque

effe optandum docet Scotus in 4. dift. 4. Q. 7.

p

& D. Thomas

itt d

P- 3. Q. 64. a. 1. ad 2. idem con-

Bo

ürmftt.

o

-RESPON-

DE SUSCIPIENT. SACRAMENT A.

5903

u

"-RESPONDEO C. à. dift. c.

Ergo non eft

t

j

praefumendum, quod in difpenfandis gratiis Sa-

l þïq,

cramento accidentalibus attendat ad difpofitio-

I

nem recipientis.c. in difpenfandis gratiis Sacra-

m

mento effentialibus.n. gratize Sacramento effen-

L:

tiales funt, quz debentur ex pacto, & confe-

|

Dr

runtur ex opere operato, quz cum fint effectus

conftantes acregulati, decet, ut conferantur or-

A0

dinaté ac congruenter ad difpofitiones previas;

quia Deus in ordine gratie quoad operationes

LR

U

(

ftabiles fequitur ordinem confuetum in natura,

ut omnia operetur, quoad fieri poteft, in nu-

AC

d

mero, pondere, & menfura, & fervetur analo-

gia caufarum naturalium & fupernaturalium re-

late ad fuos effe&us & modum operandi.

Hinc

VOU

Adx. c.a.n.c. & parit. Difparitaseft; quia

illi effe&us funt prater ordinem , feu extraordi-

narii, nee confequenter petunt conftantem or-

Econtra gratie Sacrimen-

i

dinem in cperando.

i

tales funt effe&us conftans ac effentialis Sacra-

wwl

24

T

mento; que proin petunt ordinem conftantem

MA

operandi, conformem ftatis legibus Sapientie

divine, nempe ut omnia fiant juxta prieceden-

tes difpofitiones fubje&i in numero, pondere,

& menfura.

Q5

Difparitas patet

d. 2,.€.,3,, .. C, , & parit.

d)

U

ex priori Refponfione; quia etiam hi éffectus

^

M

funt effe&us irregulares, feu extraordinarii, fcu

än

V

preter ordinem , & ideo non requirunt conítan-

tem ordinem caufandi.

l./llä 3

"

Ii4

594

DISPUTATIO VL

y

ld 3. dift. Infantes ordinàntur ad replen-

h

das Sedes Angelorum inferiorum xqualis fpeciei

«

ac meriti, c. ad replendas Sedes Angelorum

(icr

4q

ftinus non docet.

equalis nature ac meriti.n. Id enim D. Augu-

peccaü

ld 4. dift. — Exiftimant fe feliciores fpe obti-

Uup

meu

nendi majorem fruéótum ex opere operantis,

tinul

nempe ex deprecatione Miniftri. c. fpe obtinen-

di majorem fru&um ex opere operato Sacramen-

ti.n. id non obfcuré indicat D. Thomas p. 3.

[ont

Q. 64. a. 1. ad 2. ubi ait: " Effettus Sacramenti

l

» Don datur melior per meliorem Miniftrum.

vinica

» Aliquid tamen annexum impetrari poteff re-

14.ü

» Cipienti. Sacramentum per devotionem Mini-

» firi

Nec tamen Minifter illud o

peratur, fed

" impetrat oper"andum à Deo,

41

&i

Qd

QUASTIO IV.

I

r

NAVIEM

4f Sacramenta revivifiant ?. &? qualis vequira-

b

zur difpofitio ad. revioifcentiam Sacra-

u ?

mentorum ?

Vittn

il

OTANDUM I.

Quzítionem füb variis lo-

58

quendi formulis proponi. Namaliqui Que-

E

ftionem hoc modo inftituunt : An Sacramenta

(

validé quidem fed infru&uofe fufcepta remoto

obice revivifcant? Aliiquerunt: An Sacramen-

11!32 j

ta fi&é fufcepta recedente fi&lione revivifcant?

N

ll

Alii denique fic quzrunt: an Sacramentum in-

«(

forme revivifcat? Omnium harum phrafium fen-

LIT

fus

DE SUSCIPIENT, SACRAMENTA,

5os

Em

fuseft: An in cafu, quo quis conftitutus in pec-

H

cato mortali fufcepit Sacramentum Baptifmi,

:

Confirmationis, Ordinis, Matrimonii &c. poft-

lp

ea, quando v. gr. poft viginti annos deteftatur

peccatum per contritionem, vel per confeffio-

Mi

nem, rurfus eonfequatur gratiam etiam Sacra-

UR

mentalem, quam in fufceptione Sacramenti ob-

tinuiffet ?

t

A

NOoTANDUM 2.

(j l

tentias.

Varias effe in hac rg fen-

TTR

litu

1t, Sorvus fimpliciter hoc privilegium re-

vivifcentie concedit foli baptifmo.

Ita docet

w

in 4. dift. 6. q. 1. a. 8.

wl

2

x

D. Tnowas in 4. dift. 4. q. 3. a. 2.

qq. 3. ad 3. revivifcentiam Sacramentorum agno-

Ícit in folis tribus Sacramentis imprimentibus

characterem , nempe in baptifmo , Confirmatio-

ne & Ordine.

Ejusdem fententie fünt p. B0-

NAVENTURA in 4. dift. 12. part. 2. q. 2. ad ult.

n

ScoTvs 1. dift. .

i

Et dift, 3. past. 1.3,2. q. 3.

17

q.5.

PALUDANUS in 4. dift.4. q.5.

Svr-

VESTER V. baptifmus. n. 4. & alii.

DuRANDUS in 4. dift. 4. q. 4. & dift. 17.

D

3

Viyri

u

23. cenfet, etiam revivifcere Sacramentum

pj

cenitentiz valide fed infrué&tuofe fufceptum.

1

(

4. TawNwERUus hic difp. 3. q. 3. dub. 4.

n.I32. putat, ommnia Sacramenta, quz valide

us

recipi poffunt fine fru&u, revivifcere, excepto

h

folo Sacramento Euchariftiz.

«

n

s. CagzTANUus opufc. s. q. 3. Peirus Sotus

.

Henriquez. Dsana. Franc.

1]

Je&. 4- de baptifmo

li 5

Lugo,

DISPUTATIO Vr.

p

$06

Y

Lugo. & alii plurimi eam revivifcentiam conce-

dunt omnibus Sacramentis

pote

/i

j : quz valide cum pec-'

cato recipi poffunt.

IN

NoTANDUM 3. Quamvis fát mülte fint

depnom

TW

Do&orum fententie circa revivifcentiam Sacra-

mentorum, longetamen plures effe circa modum

pfob. *

revivifcentia.

tals

Nam Gloffa Joan. Andrez in

tim,

Can. tunc valere. de Confecr. dift. 4. & alii Juris-

periti, cum quibus fentit Joannes Medina de

Ra Ü

a

Confeffone qui, ubi loquuntur de iteranda ficta

feia

Conteffione, docent, recedente fi&ione fie-

D.

ri remiffionem peccatorum non virtute baptif-

mi, fed folius contritionis.

Alii diftinguunt

Ri w

inter fitionem fofitivam & negativam.

Ficrro

Mi

frend

POSITIVA eft, qua aliquis fcienter cum pec-

cato mortali accedit ad Sacramentum. FrcTro

vt

autem NEGATIVA eft, qua aliquis conftitutus

at

quidem eft in peccato mortali, ita tamen, ut

pl

non advertat, aut non credat, fe effe conftitu-

D.

U

j

tum in peccato mortali.

Illam fi&ionem pofi-

&

stf

tivam dicunt non tolli fine contritione perfe&ta;

toli veró per attritionem alteram fictionem.

i

li

Sunt, qui per revivifcentiam baptifmi tolli fo-

Ia

lum peccatum originale , reliqua veró peccata

d

aGualia tolli per contritionem perfe&tam exifti-

(

li

ment.

Sed D. Thomas docet, quod Sacramen-

tum baptifmi revivifcat non folum ad delendum

bf

if

Ü ohhs

^

peccatum originale, fed etiam ad delenda omnia

A

peccata a&tualia ante baptifimnum commiffa, cum

D g

omni reatu pone illorum peccatorum.

BI

fona

"n

DICO

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

507

m

DICO I.

Fi&io, faltem pofitiva, non

) m

poteft tolli nifi per contritionem perfe&tam.

PRosATUR,. Omnes antiqui Theologi con-

tj

veniunt inter fe, quod fi&io pofitiva non tolla-

]

tur, nifi per contritionem perfedam. ergo. a.

Q

rob. Omnes antiqui Theologi dicunt ,, quod

i

m

il

talis fi&io non deleatur direGté nifi per poeniten-

L

tiam, vel per Confeffionem; aut dicunt expref-

li

íf$, quod non deleatur per baptifnum. Ergo

r

necefífario delenda eft per contritonem per-

wf

fectam,

D. Tnowas p. 3. q. 69. a. Io. ad 2. ait;

| &LW

Fittio mon vemovetur per. baptifmum , ed per pami-

L dun

tentiam con[equentem, — Alii 'Theologi proximé re-

t

ferendi aperte remiffionem fictionis adfcribunt

t T

contritioni; autillam fi&ionem numerant inter

l

ea peccata, quz funt materia Confeffionis. Cum

ergo fi&tio pofitiva fit peccatum actuale mortale,

j

clarum eft, quod ex mente horum Doctorum

r

deleri non poffit, nifi per contritionem perfe-

Gam.

Dixri autem: SALTEM POSITIVA, fictio-

i

ném enim negativam , cum non fit peccatum

)

L

&il

.

o retra&tationis fuffi-

a&uale fed tantum negati

vt d

cientis circa peccata preterita, vel negatio pro-

w

pofiti fufficientis , quin tamen a&tu advertatur

j

ad obligationem , defe&um , vel malitiam, Pa-

i

M

]udanus exiftimat delegi per attritionem.

a

Mu

DICO II. Baptifmus recedente fi&ione

revivifcit non folum in ordine àd remiffionem

quoad

508

DISPUTATÍO VI

)

quoad reatum culpz, fed etiam quoad reatum

M.

,W;,Gnh

ponz peccatorum baptifmum pracedentium.

[

PROosATUR tam ex Scriptura, quàm ex

Patribus, & traditione veterum " Theologo-

ff lX

rum.

gtb

fj O

L ScnarPTURA omnibus diligentibus Deum

cam eo

promittit remiffionem omnium peccatorum &

el,

poenarum ope baptifini certam fine ulla exceptio-

tr,

ne. Atqui hec promiffio non effet univerfalis

D]

VU

& fine exceptione, fi recedente fi&ione adhuc

NT

remanerent posmne prioribus peccatis debite;

f

1l

imo pro illis peenis adhuc deberetur preftari ri-

hp

gorofa fatisfaélios eadem peccata adhuc per ac-

l

Ü

RI

cidens utiliter pro expungendo reatu pone ex-

ponerentur in Confeffione; vel pro iis deberent

It

Aleyy

poífe applicari indulgentie ; quod totum eft

,

contra praxin & fenfum Ecclefis. a.prob. Apo-

,io)

ftolus, poftquam ad Rom.6. v.3. dixerat: Qui-

,l

cunque baptizati fumus im Cbriflo S"Efu, im morte

Jpfius baptizati fumus ; confepulti enim fumnus cum

ln

,U

$lo per baptifmum in moriem, ut, quomodo Chriftus

, &in]

Jurrexit à mortuis, ita €9 nos in novitate vite am-

bulemus, dein c.8. v. 1. quafi recapitulando füb-

udü

n[ubQ'

u

jungit; JNibil ergo nunc damnationis efl iis , qui

du

Junt in Chriflo JESU , qui non fecundum carnem

ambulant,

Et ad Galat,3. v.27. Quicunque in

jl

u

Omnes

NU

Chriflo baptigati eflis , Chriftum induiflis.

u

enim 0s unum eftis in. Chrifto.

$i autem. vos Chri-

PWI,H

JH, ergo fanen Abrabe efhis , fecundum promii[fo-

nem beredes.

l |

Sic etiam D. Petrus 1. Epift. c. 3.

lt

WA

V. 21.

Omnibus ferio ad perfe&ionem vite

R v

Chri-

!

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA. 509

vl N

Chriftiane contendentibus dicit :

uod & «os

i

nunc funilis forme faloos facit baptifina.

m

IL. D. AvcusTINUS l. 1. c. 12. de baptif-

1]

mo, loquens de eo, qui baptizatus eft ab he-

reticis aut Schifmaticis adhuc in hzrefi vel fchif-

mate conftitutus, & dein ad Ecclefiam Catholi-

ii

N

cam convertitur, ait: ,INon iterum baptizandus

u d

»

eít, quia ipfa reconciliatione ac pace pracfta-

L

»

tur, ut ad remiffionem peccatorum ejus in

(fb 4

»

unitate jam prodeffe incipiat Sacramentum ,

»

quod acceptum in fchifmate prodeffe non pot-

à i

erat.

J

»

Et l.3. . 13.. 'Tunc incipit valere idem

»

baptifmus ad dimittenda peccata, cum ad Ec-

CUW

clefie pacem venerint, non ut jam dimiffa

lp

»

Qdg

»

non retineantur, neque ut ille baptifmus quafi

»

alienus aut alius improbetur, aut alter trada-

N M

It

T

»

tur, fed ut idem ipfe, qui propter difcordiam

»

foris operabatur mortem , propter pacem in-

»

tus operétur falutem.

Et 1.6. c. 5. 1deo, fi ab

hw

»

ilaa perverfitate corre&us , & à feparatione

gu

»

converfus venerit ad Catholicam pacem, fub

du (

»

eodem baptifmate, quod acceperat, ejus pec-

i

cata dimittuntur propter vinculum charitatis,

»

fub quo baptifmate peccata ejus tenebantur

» propter facrilegium divifionis ; quia illud & in

n

, homine jufto , & in homine injufto femper

A

, fan&um eft, quod neque equitate alicujus au-

h

"

» getur, neque alicujus iniquitate minuitur.

um

u

II. AvuTHOR Sermonis de Paffione Domi;

nica, qui, cum fcribat contra Novatianos, often-

M

u

ditur vixiffe Szeculo IV. vel V. ac continetur

inteï

y

$10

DISPUTATIO VI.

inter opera D. Cypriani. n. 1o. fic fcribit: ,Qui-

quaüd

,:

d

»

cunque fint Sacramentorum Miniftri ; quales-

»

cunque fint manus, quae vel mergunt acce-

g

,

»

dentes ad baptifmum, vel ungunt, operatio-

p

»

nis authoritas omnibus Sacramentis largitur

effe&um , & cunGa peragit nomen à Sacra-

,pe

»

Et licet in-

,Rl

»

mentorum Vicariis invocatum.

$u

»

digni fint, qui accipiunt, Sacramentorum ta-

men reverentia & propinquiorem ad Deum

21

»

ort

»

parat acceffüm (nempe per Sacramentum Con-

jf

»

feffionis, in quo poteft deleri peccatum fi&tio-

ln

du

»

nis, quin requiratur contritio perfecta) &ubi

»

redierint ad Cor, conftat ablutionis donum,

mento

& redit effe&us munerum; necalias qusri aut

P

»

rexili

repeti neceffe eft falutiferum Sacramentum."

I

1

hoc textu Notandum, quod licet Author ab

bt

initio etiam mentionem faciat de Un&tione Con-

m

firmationis, ubi oftendit, non nocere malitiam

fl

Miniftriy tamen in fine, ubi eft fermo de revi-

b

vifcentia, folum faciat mentionem ablutionis

m

baptifmalis.

hf

Qd

IV. MacrsTER Sententiarum 1. 4. dift. 4.

Tdigi

fic habet: ,Si queritur, cujus rei baptifmus fit

Qp

Dici-

»

Sacramentum , qui datur jam jufto ?

Til

»

mus, Sacramentum effe & rei, quz preceffit,

rationis,

»

id eft, remiffionis ante per fidem date, & re-

'miffionis temporalis poene , feu peccati, fi

l

»

quod habetur, quod interim committitur,. &

memE.;,

»

novitatis ac omnis grati& ibi preftite. Nec

tl

»

mireris, rem (nempe gratiam fan&tificantem )

, t

aliquando pr&cedere Sacramentum, cum ali-

, t

» uan'

J

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

S1II

d

l.

» quando etiam longé poft fequatur, ut in illis,

,

Á

» qui fide accedunt (in ftatu peccati mortalis)

N1

» quibus, cum poíft penituerint, incipiat baptif-

E

d

, mus prodeffe, in quibus fuit baptifmus Sacra-

» mentum hujus (future) fan&ificationis, quam

I7]

» ponitendo habent.

Sed fi nunquam ponite-

| d

» rent, nec à figmento recederent, cujus rei

m

» Sacramentum (feu fignum) effet baptifinus

4

» ab illis füfceptus? Poteft dici, rei, que ibi

T

» foret, fi eorum enormitas non impediret."

At

D

In hoc textu Notandum, quod Magifter Sen-

(

tentiarum in collatione baptifmi in jufto faciat

Q

mentionem quinque effe&tuum , nempe gratic

üt

fan&ificantis, remiffionis quoad reatum pone,

remiffionis quoad peccata actualia precedentia

baptifmum, novitatis feu regenerationis, & vir-

MUA

ww

tutum infufarum.

j

Sed ubi loquitur de revivi-

m

fcentia baptifmi, loquitur de fola fanGificatione,

tanquam effe&u , quam penitendo babent ; cum

m

l

ergo ponitendo per contritionem perfectam tan-

tum habeatur fanctificatio per gratiam fanctifi-

cantem , incertum eft , an Petrus Lotbardus

il

voluerit, talem baptifmum etiam prodeffe in

ordine ad tres illos effectus , nempe quoad re-

miffionem pene, & quoad novitatem regene-

g

rationis, & quoad habjtus infufos.

2U,

V. ALEXANDER DE ALES part. 4. q. 8.

ag

memb. 7. a. 2. $. 2. qq. 8. utrum recedente fictio-

Ym

gfæïhï

ne baptifma habeat effhicaciam ? fic refpondet:

in

» Dicendum, quod baptifmus habeat illam effi-

» Ccaciam recedente fictione, quam ante habuif-

j l

» let,

y

512

DISPUTATIO VI.

» fet, fi fine fiione füfceptus fuiffet. .Et ad3.

ii

» Recedente fictione character baptifmalis facit,

t

l

» quod feciffet baptifmus , fi non preceffiffet

» fictio.

Et ad 5. Recedente ficione virtute

jl

» baptifmi dimittitur omnis poena peccati prz-

E

zbuit,

cedentis baptifmum, fed non omnis pcena pec-

»

cati confequentis peccatum. — £t ad 6. Baptit-

Paf

»

mus tollit gemitum & plan&tum, fi adfit fides

]m r

»

& contritio, quantum ad peccata precedentia

feqiti

baptifmum, non autem quantum ad peccata

m ]

»

confequentia, licet illa precedant contritio-

il

nem de fictione.

Et ad 7. Dicendum, quod

f

fufficiat baptifmus ad delendum originale pec-

fl

catum in parvulo & veniale, fi quod contra-

,

xit in pueritia; non fic autem eftin adulto,

, Qu

»

ubi exigitur contritio propter a&tualia peccata

d

,[mm

»

(mortalia) que füperaddita fünt, poftquam

ratio capax erat precepti; quia fictio requirit

n

contritionem.

Et q4.9. ApnHUC QUERI-

la

?

TUR; anrecedente fiCtione baptifmus habeat

ii

effe&um fuum ad tollendam poenam pro pec-

,Tf

catis precedentibus baptifmnum ? & ex qua

! l QUO

caufa id fiat ? 1i dicatur; quod contritio fit

T

caufa.

CoNTRA EST; quia contritio non

» Q

ä

eft caufà deletionis omnis pone, fifi fit valde

LU

»

magna.

DricENDUM, quod caufà fürgit ex

yillt Bäï

virtute baptifmi, quam habet à paffione, &

y Qnj

ex ipfo charaCctere, & ex gratia infufa, ut gra-

u

»

tia infufa deleat culpam, baptifimus vero ma-

D

nens in chara&tere ratione virtutis, quam ha-

t

bet à paffione, deleat omnem poenam."

In

E

V

hoc notabili textu

duo notari merentur, primo,

Dors

quo

dj

l

j

DE SUSCIPIENT, SACRAMENTA. 513

i

quod ad tollendam ficionem requiratur contri-

Nit

tio perfecta juftificativas quia remiffionem cul-

u

pe non adícribit Bapti(mo, fed Gratie infufw;

à.

i

i

facund) , quód character non fit caufa phyfica re-

vivifcentie, fed moralis, qua characteri folum

v

r

tribuit, quod intuitu precedentis Baptifimi ex

Paffione Chrifti tollat tantum reatum poenz.

fü

Imó videtur dubitari poffe, utrum Alenfis non

l

fequirat .contritionem perfectam juftificativam

etiam in eo, quiconfiteturfictionem ; quia l. cc.

t

ad 3. dicit: eam peenitentiam, per quam tolli-

RTU

tur fictio, debere effe non Sa cRAMENTALE M.

Y

» Recedente fictione, inquit, character baptis-

i

hu

malis, peenitentia exiftente de fictione, facit,

eüim

quod feciffet Baptifmus, fi non preceffiffet

i

N

»

fictio; Peenitentia, dico, quseeft actus volun-

j

p

tarius recedens à malo volito, non facramen-

&

Ui

T

»

tali.

DEUT

VL ÁrszrnTUs M. in4. dift. 3. a. ». fic

La Jä

j

fcribit: ,Fictio primó modo tunc eft, fi quis de-

um

»

ridet ritura Ecclefie, & tamen intendit accipe-

] b

»

re, quod facit Ecclefia, licet derideat. - Ille

j wml

»

enim percipitSacramentum. . Secunda fi&tio eft,

Et

jnt)

»

quando quis eft in ftatu peccati mortalis.

Ti

u

»

art. 4. Obje&t. fic [cribit: Ponamus , quód fiéctus

n

2

inter Baptifmum & ante poeenitentiam multa

J

»

committat peccata, & poftea poeniteat de fictio-

,

)

»

ne, aut illa peccata remittuntur fine gemitu

2

exteriori & plan&tu, vel non?: Sific? Ergo

fb ^

"

?»

peccatum actuale commiffum poft Baptifmum

»

remittitur fine exteriore fatisfa&tione; quod

p

non dicitur à Do&oribus.

Si nonremittitur ?

AR

»

D.zmnort. Tratt, de Sacram.in gen.

Kk

PO

DISPUTATIO VI.

y

T.

t

, Ergo gratia Baptifmi non delet, quidquid in-

)

M

, venit^. Ad hancobje&tionem B. ArpenTUs

fic refpondet: , Dicendum , quód virtute baptis-

[

i

»

matis non delentur iniftoó, nifi quce usque ad

r

» horam Baptifmi commiferit, fed virtute poeni-

10n

Qt,

, tenti: delentur fequentia, & ideó pro iftis, de-

)

, bet recipere poenitentiam exteriorem; &quod

Q

»

dicitur, quod Baptifmus delet, quidquid inve-

»

füm

»

nit, bené exponitur ab Auguftino; quia dele-

(

»

tur ibi hefternus dies, & hora ipfa ante Baptis-

D]

r

(if

»

mum, fed non ea, que fiunt poft; fed potius

)

»

virtute contritionis & poenitentics."

ÍIn hoc

(di5|

textu B. Zllbertus videtur omnia peccata commit-

Ti

fa poft hefternum diem, & poft horam previam

1

f

Baptifmo referre ad peccata, que autcontritione,

hi

TRGQn

utique juftificativa, aut poenitentia externa Sa-

cramentali delenda funt.

Si enim illam particu-

T

lam relativam temporis, $o//, referret ad ipfum

(.

Baptifmum, & non ad dies, horas, ac momen-

d

!

3

ta precedentia Baptifmum , fequeretur, quód

M

in fua divifione omififfet peccatum commiffum

lt

in ipfo a&tuali Baptifmo, utpote tantum loquen-

xl

do de peccatis ante & poft Baptifmum commiflis,

,,füïl |

1

quod non eft fupponendum de tam exacto Do-

Og

Y

Oore.

p LUg

VII. S. BoNAvENTURA in 4. dift. p. 1

d.

a. 2. q. 3. C. ait: ,Sacramentum Baptifmi impri-

» I

Pa

»

mit characterem , & ille habet omnem effi-

t

)j

»

caciam recedente fi&ione, quam habuiffet

Lt

»

ante.

Undé peccata illa remittit quantum

b«n]

»

ad peenam & culpam, quzprecefferunt. Que

d dj

»

remit-

l

M

autem poft cmmiüt, virtute poenitentig

j tun-

DE SUSCIPIENT. SACRAMENT A.

515

i M

»

tuntur, & pro illis eft poenitentia injungenda.

»

Et ad ?. Chara&er efficit, quod faceret gratia

fictionerecedente.

Hw

»

E ad 3. Si aliquis indigné

»

recipit Corpus Domini, recedente indignitate

»

non propter hoc (Sacramentum) aliquid effi-

n

»

cit, tum quia tranfit, & nihil relinquit gratis

»

datum difponens ad gratiam gratum facientem,

fs

tum etiam, quia eft intolerabile &c.

Et ad 4.

10

»

»

Qui medio tempore peccavit (inter Baptifmum

[j

1l

»

& remotionem obicis) non reportat commo-

I

jþ

»

dum, quoniam tam de fictione, quam de pec-

hl

»

catis poft perpetratis eft ei peenitentia impo-

v

nenda."

Ex his D. Bonaventure verbis de-

ïmö fequitur, quód ipfa fi&io non poffit deleri,

nifi per contritionem juftificativam, & per Sacra-

mentum Poenitentiz.

VIII.

D. THoMAS in 4. dift. 4. q. 3.

ka. 2.

qq. 3. C. ait: ,,In Baptifmo imprimitur chara&er,

» qui eft immediata cau/à difponens ad grátiam.

, Ét ideo cum fi&io r-n auferat characterem,

, Fecedente ficione, que effe&tum characteris

ü

, impediebat, chara&er incipit habere effe&tum

lu E

» füum, & ita recedente fi&tione effe&tum fuum

2

» confequitur.

Et ad 9. Baptifmus recedente

» fi&ione habet illum effe&um, quem prius ha-

d

» buiffet, fi fictio non fuiffet. " Et ideo peccata

h

hr

MUU

» precedentia Baptifmum remittit & quoad cul-

» pam & quoad poeenam, fed nonquantum ad p

u

Ex hoc textu D. Thome ma-

m*

» nam totaliter."

il

i

nifeftum eft, quod fi&ionem referat ad fecun-

dum divifionis membrum, dum peccata dividit

j

viti!

in peccata precedentia Baptifinum, & ad peccata

Kk2

fub-

516

DISPUTATIO VL

n

fubfequentia, nempe ad ea peccata, que per con-

f

tritionem delenda funt quoad culpam, & ex hoc

) æm'

fequitur, quód fidio removeri non poffit, nifi

»W'

per contritionem juftificativam. INon enim di-

A

cit D. Thomas, quod Zaptifinus preecedens pofita

J

]

attritione amoveat fiüWionem quoad culpam,

fed

,

quód contritio amoveat contritionem quoad cul-

,

pam.

Iden in fumma p. 3. q.69. a. 1o. C. dicit:

, a

» Baptifmus eft quedam fpiritualis regeneratio.

D

, Cüm autem aliquid generatur, fimul cum for-

, M

)

ma recipit effectum formz , nifi fit aliquod im-

) m*v h

» pediens, quo remoto forma rci generate per-

fert

» ficit füum effe&um; ficut fimul, cüm corpus

yims

» grave generatur, movetur deorfum, nififit

Qul

?»

.aliquod prohibens, quo remoto ftatim incipit

IT

»

moveri deorfum. Similiter quando aliquis ba-

d

»

ptizatur, accipit characterem quafi formam,

extrti

»

& confequitur proprium effectum, qui eftgra-

T

»

tia remittens omnia peccata,

Impeditur au-

f

»

tem quandoque per fictionem. . Unde opor-

(rtoner

»

tet, quód remota ea per penitentiam DBaptis-

Jaf

N

mus ftatim confequatur fuum effectum.

KEit

:

»

ad2. Dicendum, quód fi&tio non removetur

iaf

Vr

»

per Baptifmum, fed per penitentiam fubfe-

il

»

quentem; qua remota aufert culpam & rea-

CO

»

tum omnium peccatorum przecedentium Ba-

fu f

ptifnum, & etiam fimul exiftentium cum Ba-

Unde Auguftinus docet l. r. de Ba-

QO

»

ptifmo.

m

ptifmo. c. 12; in fine.

Solvitur hefternus dies,

& quidquid fupereft, folvitur, & ipfahora, mo-

t

lia

»

mentumque ante Baptifmum, & in Baptifmo ;

»

deinceps autem continuo reus effe incipit. Et

n

fic

Wa

»

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

517

^M

» fic ad Baptifmi effectum confequendum con-

»

currit Baptifmus & Penitentia, fed Baptifmus

»

ficut caufa per fe agens, Pcnitentia ficut cau-

»

fa per accidens, id eft, removens prohibens.

»

Et ad 3. Dicendum quöd effectus Baptifmi

»

non eft tollere peccata futura, fed prefentia,

»

vel practerita

[

Et ideo recedente fictione pec-

í

»

cata fubfequentia remittuntur quidem fed per

poenitentiam, non per baptifmum.

Unde non

]

q

»

»

remittuntur quoad culpz reatum , ficut pecca-

AUX

In his duobus

, ta precedentia baptifimum. **

textibus D. Thomas agnofcit quidem ; quód ba-

n

W

ptifmus etiam revivifcens auferat peccata con-

comitantia baptifmum , inter quz eft ipía fictio,

& quidem quoad culpam , cüm priüs in 4. fent

docuerit, fictionem quoad culpam removeri per

U

contritionem ; fed fi bené confideretur mens D

'Thomz, non contradicit fibi ipfi, fed tam in

iM

Summa, quàm in Quartum fentent. requirit con-

tritionem de fe jufuficatlmm , quia univerfum

docet, quod omnis contritio juftificativa tantüm

fit caufa gratie per accidens, in quantum remo-

vet prohibens gratiam, & in quantum difponit

il

fubjectum ad gratiam

Utrüm veró illa gratia

d

"n

u

conferatur PER sE intuitu Sacramenti, vel in-

s

tuitu folüm difpofitionis

non mutat naturam

contritionis

n

Et hinc S. 'Thomas docet, quód

e[LI

in tali revivifcentia ad effe&tum Baptifmi confe-

i

quendum fimul concurrat Sacramentum, & poe-

upfa N

nitentia feu contritio ; & quidem etiam quoad

m

culpam, itatamen, utSacramentum fpectetur tan-

KQ p

quam caufaPER sE culpe: contritio autem tan-

^

KEk'5

quam

,

518

DISPUTATIO VI.

quam caufa per accidens vemi[[rva culpe , prout fem-

per eft tantüm remiffiva culpe, feu juftificativa

gil

[j

per accidens. . Hinc folüm peccatum fictionis inter

(5

omnia peccata hoc habet fpeciale , quód folüm

agnofcat duo principia juftificativa , nempe Sa-

hhoc

[

fi

cramentum & contritionem juftificativam , illam

t

üt caufam per fe , hanc ut caufam per accidens , quod

qua

nüy

nonrepugnat; poffuntenim ad eundem effe£tum

li

concurrere duz caufz, ficut aftra feu caufze uni-

verfales tanquàm cau/a per fe refpe&tu fubftantize,

E

) gqun

v.gr. ignis & accidentia, que & ipfa difponendo

materiam tanquam cau/a per accidens juxta D. 'Tho-

J

nj

mam producunt fübftantiam, üt oftendi in Phy-

g

, at

fica Phil. Polling.

.IX. Scorvus in 4. dift. 4. q. s. fic fcribit:

p

,

At

» Fi&us dicitur, qui aliud pratendit exterius,

i

»

aliud habet interius.

Poteft ergó aliquis in

fufcipiendo baptifmum effe fi&tus dupliciter.

u

5

N

?»

Uno modo, quo oftendat, fe velle recipere il-

, lam ablutionem eo modo, quo intendit Ecclefia

,ai

J

»

earri conferre, &tamen oppofitum habet in ani-

, t

»

mo, EtillenonrecipitSacramentum. Alio mo-

»

do poteft aliquis effefictus, vel quia non habet

nl

VRR

»

rectam fidem, vel quia habet aliquod peccatum

) LQ.L m:.

mortale.

Et ifto fecundo modo loquuntur

»

y Q

communiter DoG&ores de ficté baptizato.

) df'"if i

DICO; tunc ifte nullo modo recipit gra-

y li r

5

tiam. Etfi Objicitur ; ergó ifte tunc videtur

Vtlg

effe perplexus ; quia non patet fibi via falutis,

Yb

»

cüm non poffit iterura baptizari, & fine gratia

y g

» baptismali falvari non poteft.

D

Rz-

j

DE SUSCIPIENT. SACRAM-EI*'I'TA. (SIQ

le

,RzspPowpzo, DEUS infütuit aliquod

, aliud remedium , fcilicet Sacramentum pdni-

»

tentie; &tunc dico, quód ifti patet via falu-

» tis per veram poenitentiam de ifta fiGione. "

J

In hoc textu Scotus manifefté peccatum fictio-

m

nis fubjicit Sacramento poenitentie ; & confe-

Li.

quenter extra Sacramentum non poteft deleri,

nifi per contritionem juftificativam.

Idem confirmatur ex fequenti textu Sco 1

l

j

T

n.4. ,Si objicitur, inquit, quomodo habebit ifte

» gratiam baptismalem , vel effe&tum aliquem

üäm

iT

» baptifmi ?

Uno modo poteft dici , quód

li

»

illa fidio non dimittitur nifi per veram

» ponitentiam; fed eà fidione dimiffà habet ba-

»

ptismus effectum fuum refpectu omnium pec-

catorum precedentium baptifmum.

Sed con-

»

tra iftud arguitur: quia per veram poeniten-

»

tiam deletur ifta fictio per fe.

iNon autem po-

)

teft deleri unum peccatum mortale, quin de-

»

leantur omnia; ergo per illam delentur omnia

Si

alia peccata (etiam pracedentia baptisimum ) .

?

dicatur; quód poenitentia, quantum eft de fe,

» poteft delere omnia peccata, tamen quan

doó

M[l

» prevenitur ab aliqua caufa potentiori, non de-

5 letalia;

Sed hic caufa eft gratia baptismalis,

"u

j

» qu& prevenit peenitentiam (quoad peccata pr&ce«

"

» dentia baptismun). . Hoc non videtur rationa-

hii

ij

» bile: quia priüs naturaliter tollitur fi&io, quàm

» t

» per baptismum aliquid caufetur. -

Poteft er-

» goaliter dici, quod penitentia vera perfe&té

i

Wt

, reconciliat Deo , & per confequens nullum

1&(51

,» peccatum ( etiam aniecedens baptifinum ) xelinquat

e€

4

»

$20

DISPUTATIO VI.

yi

ii

» fed tantüm non omne (eatum) PER s cu-

»

rat; non enim per virtutem poenitentiz dimit-

agnoü

»

fitj

tuntur hic omnia peccata, fed in penitentia

yan

»

dimittuntur partim per peritentiam ,. partim

»

per aliam caufam, (mempe per baptifinumn ) 1ed to-

Stot

2

ta à Deo.

mm

Aliter poteft dici , quoód quando

b

veré aliquem ponitet de fictione illa, gratia

i

»

fibi infunditur perfe&tior, quàm effet illa, que

tf

Vide

3

H

fibi precifé virtute peenitentiz infunditur. Ter-

"

»

tio modo principaliter poteft dici, quod ille po-

u

»

deni

nitens de fictione tantüm recipit gratiam virtu-

3

?

te poenitentiz, & itanon majorem, quàm fifuif-

Piá

»

fet fié&tus in baptifmo, & poftbaptismum cadens

diti

QU

refurgeret per peenitentiam. Non eftenim ve-

rofimilé, quod zqué penitenti & dezequali pec-

&t

fl

cato vel minori non detur equalis gratia. Ille

»

autem lapfus poft baptismum, licét quantum ad

&ya

D

aliquid graviüis peccaverit, quàm fictus ; tamen

"m

3

fttüm

fi&us quantum ad aliquid graviüs peccavit, quia

Sacramento irreverentiam fecit.

Et tunc illa

t

verba ( S. Zugufiini ) quze dicuntur de effectu ba-

hd)

ptifmi, quem fortitur penitens de fiCtione in-

»

telligenda funt, non quód in ponitentia illa re-

bir:)iEl

h

cipiat gratiam aliquam virtute baptifini, quia

;

i

»

fufceptio ejus mortua fuit, & mortuus revivi-

T

2

fcere non poteft, fed abfolutus eft à precepto

av

b

de baptiímo fufcipiendo, quiaillud implevit: il-

»ne

» la autem impletio nihil fibi valuit ad falutem

»

ante iftam ponitentiam.

1 U'am,

Recipit ergó effe-

1 t

)

&um baptismi, quandoó penitet , quia eft filius

lts

»

regni, & non obligatur ad fufcipiendum Baptit

Ti di

»

ma, utfitfiliusregni." Ita Scotus, Exhocno-

» tf

tabili

D ïliq*dü

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

521

!t

tabili textu habetur PR1MÓ, quód Scotus non

agnofcat, fictionem deleri, nifi vel per Sacramen-

tum penitentie, vel per contritionem juftificati-

vam extra Sacramentum

SECUNDO, quoód

i

Scotus non agnofcat ullam revivifcentiam baptit-

E

mi in ordine ad gratiam , fed tantüm ad hoc, ut

impletio przcepti de fufcipiendo baptifmo per gra-

tiam fan&Gtificantem poflit effe proficua ad falutem.

Videtur tamen, quoód intalirevivifcente baptifmo

yi

agnofcatremiflionem omnium peccatorum prace-

7uj

dentium baptifmum quoad reatum ponze, quia, üt

vf

Paludanus obfervat hujus fententiz Patroni non

du

diftinguunt reatum pcenz & culpa.

Si ergó pec-

catum originale remittitur quoad reatum culpe,

etiam remittitur quoad reatuni pens.

Hic ejus

fenfus colligitur ex eo, quia inter quatuor modos

explicandi effeétum baptifmalem, primum pofiti-

od

vé impugnat, fecundum tolerat üt probabilem,

tertium ipfo facto relinquit ac rejicit, dum folum

quartum modum affumit tanquam principalem, &

huic foli fine ulla obje&tione aquiefcit.

X. DunaANDvus in 4. dift.4. q.4. fic fcri-

Una, quod recedente

bit: ,Eft duplex opinio

»

ficione baptifmus in ifto habet tantum fuum

)»

effe&tum

cujus ratio affignatur ; quia fictus

li

»

recipit characterem

character autem , quan-

du

:

»

tum eft de fe, eft difpofitio neceffitatis ad gra-

T

j

?

tiam, nifi fübveniat impedimentum prohibens

»

eam

Sed iftud non valet; quia difpofitio

piï d

2

neceflitatis poteft accipi dupliciter.

Uno mo:-

qi

ä

ii

»

do dicitur difpofitio neceffitatis omnis illa, quae

»

neceffario przexigitur in fubjecto ad hoc, ut

»

aliqua forma introducatur, ficut diaphaneitas,

Kk 5

)Qu

DISPUTATIO VI

W

522

» que eft in a&re, eft difpofitio neceffitatis ad

u

Alio modo dicitur dif-

»

recipiendum lumen.

hi

)

pofitio neceffitatis, ad quam neceffario fequi-

[

if

tur forma.

Sed chara&ter nullo predi&torum

uno

»

Y

»

modorum eft difpofitio neceflitatis ad gratiam ;

»

quia fine chara&ere poteft recipi gratia in ani-

í bt

t

?

ma, & chara&ter ftat cum oppofito gratie

D]

»

(nempe cum pecato.)- Alia opinio eft, quod

)

m

»

recedente fictione fequatur remiflio peccato-

,T

»

rum non virtute baptifmi precedentis , fed

»

propter cordis contritionem. Sed fi talis re-

!

ld

miffio fieret folum ratione contritionis, pec-

"

cata commiffa ante baptifmum non delerentur

A

»

totaliter quoad penam ,

cujus contrarium

,

»

communiter docet Ecclefia.

Poteft ergo alio

,Di

»

modo dici, quod, fi in Sacramentis non fit

, lk

»

aliqua virtus inherens, fed fola virtus per mo-

,O

»

dum pactionis feu ordinationis, poteft proba-

,Kl

»

biliter fuftineri, quod recedente fidione ba-

,U

»

ptifmus prius receptus habeat fuum effectum.

E

Ad obje&ionem, quód poft baptifmum fi&te

)N

»

fufceptum contingat committi multa peccata

H

»

mortalia, dicendum , quod peccatum poft

, t

»

baptifmum commiffum deletur fimul cum aliis

E

,ü

prius commiffis, non tamen virtute baptifmi

D

»

precedentis, fed virtute contritionis fictionem

üd

)

?»

amoventis; & quia contritio non tollit totam

j K

ponam, ut baptifmus , ideo peccatum illud

mUn

»

poft baptifmum commiffum non expiatur to-

nteml

»

taliter quoad poenam ; tenetur etiam homo de

l

»

ee confiteri; non fic autem de- commiflis

Inhoctextu pvRANDUS duo often-

D leln:

p prius."

) blh[fl

dit; PnRiMo, quod fi&io non tollatur nifi per

'con-

us

DE $USCIPIENT. SACRAMENT A.

523

bj

contritionem juftificativam; SEcUuNDo, quod

a

baptifmus revivifcens tollat totam poenam pec-

l

i

catorum przecedentium baptifnum, & quidem

Y

u

ex communi fenfu Ecclefie.

XI.

PALUDANUS in 4. dift. 4. q. 5. fic ha-

» bet: ,Omnes dicunt, quod baptifmus habeat

Sed de

,Ífuum effe&um ficione recedente.

?

modo fünt tres opiniones.

Prima Thome,

J

»

qui dicit, quod fi&ione recedente baptifmus

ïuu's?;'

»

tantum habet fuum effe&um; quia fictus ha*

tlj

bet characterem. —Chara&er autem, quantum

2»

$]

»

eft de fe, eft difpofitio neceffaria ad gratiam.

AL

»

Alia opinio eft, quod recedente fictione fe-

»

quatur remiflio peccatorum non virtute ba-

»

ptifmi praecedentis, fed propter cordis contri-

i

»

tionem. — Sed ifta opinio non concordat ei,

(4

j

)

»

quam tenet Ecclefia de remiffione peccatorum

»

per baptifnum ; quia per baptifinum tollitur

Si igi-

i!

»

omnis culpa mortalis & omnis pena.

tur fiat remiffio folum ratione contritionis,

»

peccata commiífa ante baptifmum non dele-

»

rentur quoad poenam, cujus contrarium com-

n

T

»

muniter docet Ecclefia.

Tertia opinio eft

fíi

!u

I

»

quorundam modernorum dicentium, quod, fi

jui

»

inSacramentis eft aliqua virtus fpiritualis agens

yy

n

iW

»

ad effe&tum Sacramenti, non apparet qualiter

J

»

fi&ione recedente baptifmus prius receptus

»

de novo poffit habere fuum effectum.

Si au-

u

tem in Sacramentis non fit virtus inhzrens,

na

A9l D

, fed folum virtus divina affiftens per modum

, divine pa&ionis feu ordinationis poteft proba-

.de

ULSdWL

, biliter fuftineri, quod recedente fi&ione ba-

» ptifius prius receptus habeat fuum effe&tum.

)u

m«

n

524

DISPUTATIO Vrt.

»

Ex his tribus opinionibus teneo primam fra-

»

n

3

)

Il

tris Thome tanquam veriorem, addendo ,

t

»

quod in Sacramentis imprimentibus characte-

»

a

J

rem eft fpecialis neceffitas , quod fortiatur ef-

tüt1

»

fe&tum füum recedente fictione, quia alias non

»

poffet eorum effe&us haberi, quia non poffunt

n0n

d

iterari; ad primam obje&tionem dicendum,

)

»

quod chara&ter eft difpofitio neceflitatis fup-

)

f

»

)

H

1u

pofita ordinatione divina, ficut difpofitio fc-

»

tus eft difpofitio neceflitans ad infufionem ani-

y

RU

»

mz, nifi fit indifpofitio ex ordinatione divina.

)

fü

ll

MfCh

»

Sic igitur, cum fi&io removeatur per folam

attritionem fine contritione, fi baptifmus re-

Q

»

mota fictione debet habere füum effe&tum, ha-

m

»

bebit (effectum) fine contritione.

Quod au-

m

»

tem per folam attritionem fictio tollatur, ap-

, (

paret; quia unumquodque tollitur per pofi-

, n

»

tionem fui contrarii.

Unde cum fictio nonfit

g

aliquid quam non poenitere de peccatis, vel

f

»

indevoté accedere vel hujusmodi; que omnia

j

»

contrariantur ei, quod eft difplicere ifta,

qii

»

quod tamen poteft effe per. dolorem imperfe-

Ny

»

i

&um , que non eft contritio, ideo &c. &c.

»

Sed fi hujusmodi fi&tio foret mortale ( pecca-

m

3

catum,) tunc dicunt quidam, quod peccata

i

»

preterita tollantur per baptifmum; fequentia

p

|

»

vero per contritionem. . Sed hoc non videtur

lotm

»

valere, quia impoflibile eft, duod unum pec-

f

»

catum remittatur fine altero quoad culpam.

lt fj

»

Ergo per quodcunque remittitur culpa unius

n

peccati mortalis, remittitur &[alia (culpa al-

Tij

»

t

terius peccati mortalis) fed ipfi per hoc dicunt

t

unuim remitti fine altero, quia credunt, quod

Ti

):

»pec-

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

523

T

» peccatum remitti aliud non fit, quam ad po-

nam non imputati.

»

Sic poffet dici, quod at-

»

tritio quïmt (in quantum poena peccato poft

»

baptifmum commiffo debita de &terna muta-

»

tur in temporalem virtute baptifmi) licet alias

»

non remitteretur fine contritione

Sed hoc

»

eft per acciden

Vel (fi quis non teneat

»

hanc fententiam, quod remitti peccatum nihil

»

aliud fit, quam poeenam dimitti:) poteft dici

lii

»

econtrario, quod licet alias attritio fufficeret,

»

tunc tamen mortale adjunctum impedit, ne

»

fufficiat, & tunc propter utrumque Sacramen-

»

tum & preteritum & futurum, remittuntur

»

omnia peccata mortalia , fed differentialiter;

2

quia per baptifmum przecedentia directe, fe-

»

quentia vero ex notabili concomltantla, econ.

N

, trario vero per poenitentiam in voto."

In

hoc textu Paludanus fatis clare oftendit, quód

ficiio pofitiva tantum tollatur per contritionem

perfectam & Sacramentum Poenitentie in voto ;

quia ipfe non tenet fententiam Scoti, quod rea-

tus culpe & peene non diftinquantur

XLI.

INNOCENTIUS V. & RICHARDUS

à MEDIA VILLA in 4. dift. 4. pariter-afferunt,

quod chara&ter tanquam dlfpoütlo proxima ad

gratiam baptifimnalem remota fiétione caufet remif-

fionem peccatorum baptlfmum præcedenmum,

jU)

ficut organizatio corporis caufat infufionem ani-

L—

me rationalis.

Utrum vero tollatur fidio per

i

attritionem vel contritionem altum filent.

ï

XIII

GABRIEL BIEL in 4. dift. 4. q. r.

i

fic fcribit

Eft alia opinio Doctorum commu-

» hiter, Alexandri, Thome, Richardi, quam

2

»ipfe

DISPUTATIO VI.

D

526

í pote

»

ipfe approbat, & dicit, Ecclefiam tenere,

»

quod per baptifmum recedente fiGione tolli-

I

»

tur omnis culpa & pomna peccatorum ante ba-

Ti

»

ptifina commifforum, non tamen ipfius fictio-

»

nis, nec eorum precedentium , quz& erant

pl

) OPII

»

caufa fi&ionis in baptifino. Etid declarat Sco-

»

tus hoc modo v. g. aliquis ante baptifmum

)

n6f

, Q

commifit feptem peccata mortalia, & veniens

»

ad baptifmum de fe atteritur; feptimum actu

st

placet, vel de eo nullo modo atteritur. l-

, i

)

3

lud feptimum eft folum caufà fi&tionis in ba-

ptifmo.

Oportet ergo, quod veré peniteat

)

[

,J

»

de illo feptimo & in fe, & in quantum fuit

?

caufa ficionis ejus in baptifmo , quod pro

D

»

tanto dico, quia forte peccavit uno alio pec-

1 p

cato mortali faciens irreverentiam Sacramento,

»

, r

»

fufcipiens baptifmum in tali fidione. Sedre-

/|

ts

cedente illa fi&ione per veram poenitentiam &

,

d

»

(

contritionem, quia aliter fi&io illa, & pecca-

)

»

tum hoc feptimum non dimittitur, Deus con-

;l

»

fert gratiam baptifmalem contra alia fex pec-

y E«.CHI

»

cata; & ideo talem de illis fex non oportet

, ünr

habere veram penitentiam, nec forte novam

jl

&

»

attritiónem przter illam, qua labita eft ante

Itf

baptifmum.

Nec valet, fi diceretur, quod

FR

if

»

ponitentia, quantum eft de fe, deleret omnia

"a

»

peccata, fi non preveniretur per baptifma,

PIu) )

quia prius naturaliter tollitur ficio , quam

) ü[d

i

per baptifmum aliquid caufetur, & in illo prio-

VU

j

re oportet habere veram poenitentiam ; quia

j

T

, fi&io non tollitur nifi per veram peenitentiam.

D

» Vera autem poenitentia plene reconciliat Deo

t

Ergo baptifmus non

n

» quantum ad omnia.

,poteft

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

527

d

» poteft prevenire effectum peenitentie , quan-

tl

9»

tum ad illorum fex deletionem ; imo przve-

»

nit poenitentia delendo omnia. - -

Videtur

mihi, quod illa difficultas facilius expediri

ul

Vil

poffet, tenendo quafi mediam inter illas duas

opiniones, fcilicet dicendo , quod baptifmus

non alium effectum habet nunc recedente fi-

»

?»

&ione, quam habuiffet, fi fi&tio non fuiffet.

int

»

Si enim fictio non fuiffet, & peccata ante ba.

Ti

»

ptifimum commiffa per previam contritionem

1

»

fuiffent dimiffa, baptifmus illa non dimitteret,

1

»

non ex fua impotentia, fed quia non inveni-

TM

]

b

ret peccata, qua dimitteret.

Potens eft ta-

D

men dimittere, quicunque invenit; & ideo

»

fi pena non eft dimiffa virtute contritionis

Sic etiam cef-

»

previz, illam integre dimittit.

»

fante fictione per poenitentiam, quzs non pot-

»

eft effe defola fidione, fed de omnibus pec-

»

catis formaliter, fi occurrerent, vel virtuali-

»

ter, fi non occurrerent, dimittuntur omnia

b

peccataante baptifmum, in baptifmo, & poftea

N

D

2»

commiffa, quoad culpam; per baptifmum au-

jjv

a

»

tem omnia ante baptifnum commiífa, que

D

non fuere caufa fictionis , remittuntur quan-

tum ad omnem poenam, quam penitentia non

Q

»

us

L

»

abftulit.

Unde fic manifefte docet, quod fi-

»

&io pofitiva concomitans baptifinum non pof-

x

j

»

fit deleri, nifi per contritionem, & quod poe-

lil

, na huic peccato debita non remittatur per ba«

]i

i

» ptifinum.

DICO IIL Probabile eft, etiam revivi-

| Pæmh |

Ícere Sacramentum Confirmationis & Ordina-

o

tionis.

d

PRO!

DISPUTATEIO VL

528

t

PROBATUR:I.

DoPaupUdso. Pim..

pu

v.6. in perfona Timothei videtur omnes Ordi-

s

nátos alloqui & Ecclefia his ipfis verbis folet ad-

g

hortari Ordinatos his verbis: z/dmoneo te, ut ve-

pf

füfcites gratiam Dei , que eft in te per. impofitionem

s

manuwum mearum, quamcis verofimile fit, in tanta mul-

1 qu

ümT

tütudine ordinatorum e[Je aliquos ,. qui in. [Latu peccati

snorialis veceperunt Sacramentum.

Ergo Écclefia

4l

fupponit, refufcitari poffe characterem ad vitam

Gpiat i

gratic.

at

PROBATUR 2.

D. Tnowas & alii ve-

tifit

teres "Theologi, quando in folutione obje&io-

ii

numredduntcaufam, cur Sacramentum Euchari-

j m

(

ftie indigne fufceptum non revivifcat , reddunt

hanc rationem , quia eft iterabile; nec imprimit

MC

chara&erem. Ergo videntur fupponere, quod

Qrige

Sacramentaimprimentia characterem revivifcant.

titntie

PROBATUR 3. a paritate rationis.

Ideo

Ttne

juxta D. Tbomam, D. Bonaventuram , Jnnocentium

Qu

F., Ricbardum, Paludanum , & alios veteres Theo-

Mi |

logospotiores, Sacramentum baptifini revivifcit,

m

quia charaéter eft proxima difpofitio ad gratiam,

DC

ficut organizatio ad infufionem anime, faltem

trere )

relatéad illam gratiam Sacramentalem, ad quam

!

ille cHara&er eft intrinfece ordinatus à Deo.

Sed

biioar

hzec ratio urget etiam in Sacramento Confirma-

fenfa i

tionis & Ordinationis.

j

df

DICO IV. Sacramentum Euchariftie cer-

J?Vem h

to non revivifcit.

PaopATUR. Veteres Theologi unanimi-

i rd j

Vl

ter fatentur, illud non revivifcere 5 & aliunde

Vfl g

ex fcriptura vel traditione non habetur ullum hu-

0tdt of

jus revivifcentize argumentum ; imo ex fcriptura

N

potius

L n

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA. 529

lt

potius habetur fundamentum, quod univerfim

i(

h

inanducetur ad judicium & condemnationem ab

lis, qui indigne manducant ; ergo. c. patet. Quia

l

non manducaretur in judicium, fi remoto obice

revivifceret. "TIodet de re adeo liquida litigare,

2

ü

a. quoad 1. memb.' probatur ex infpe&tione illo-

rum Theologorum veterum. Sic n. THOoMAS

in 4. l. cc. ad 3. ubi objicitur, quod ille non per-

Rlul.g

cipiat recedente fictione effectum, qui prius fictus

accefferat, ficrefpondet: JDicendum, quod in Eucba-

E

riftia non imprimatur cbaratter, cujus voirtute po[Jet ali-

quis virtutem Sacramenti percipere fitione vecedente; &

al

ideo non eft fimile.

CONFIRMATUR,

Si Euchariftia revivifce-

J

ret, fequeretur, quod, fi quis per 56. annos fa-

crilege communicaffet, ac dein inSacramento poe-

nitenticx eliceret attritionem, tantum gratiarum

[

in momento perciperet, quantum accepiffet per

T

quotidianas communiones facrilegas in facrificio

Miffz.

Sed hoc eft abfürdum, & repugnat com-

muni fenfüi Ecclefie; ergo &c.

DICO V. Sacramentum Peenitentize, Éx-

treme Unctionis, & matrimonii nonrevivifcunt.

PROBATUR.

INon datur ulla pofitiva pro-

batio ex Scriptura vel traditione de hac revivi-

j COL

fcentia; Ergo non eft adftruenda. c. patet. quia

effe&us tam notabiles non funt gratis fingendi ob

r

levem ratiunculam defumptam ex convenien-

tia vel paritate. a. prob.

Nullus PP. & nullus

It WE*

T T. veterum afferuit hanc revivifcentiams ergo.

[

a. prob. negativé , quia nullus ejusmodi DD.

gu

g

poteft oftendi.

;

)d

. CONFIRMATU

g. Ex teftimoniö DOMINI-

D.Amort Tratt. de Sacram, in gen,

L1

Ci

530

DISPUTATIO VI.

»r'

cr de so'ro, qui revivifcentiam in folo baptif-

g

100 admifit.

Is in 4. dift.6. q. r. a. 8. fic fcribit:

?

D. Tbomas.in 4. à [cipfo variare videtur ; nam dift. 4.

cunn

q- 3. a. 2. qQ. 3. ad 3.affirmare videtur , omnia [olaque

(irmo

Sacramenta , que charatterem imprimunt ,. licet fitte re-

ahfurgïï

cipiantur , po[lea revivifcere ; & banc fententiam. fe-

evivi

quuntur Paludanus &? Syloefler. . /ft vero. difi. 17.

fino5

q- 3. a. 4. idem ait.de Sacramento penitentie. — Ettunc,

foteft

enquit, quando confe[Jo fit integra, recedente fittione per-

Qrdine

dipiet fitkus abfolutionis fruttum., ficut , inquit etiam in

depïæl

alüs Sacramentis.

Ubi videtur , boc generaliter boc

emnibus tribuere.

INibilominus, ut meam fatear infci-

(

fati

tiam , fi meo arbitratu res definienda e[Jet , mallem pre-

tempo

rogatioam banc baptifmo foli. adfcribere, ut nulli alii con-

veniat Sacramento.

Ita Sotus.

i, q

fa.

nem d

Solvuntur Objectiones.

ipote

pf

OB]JICITUR r.

Sacramentum baptifmi eo

Bu

tempore, quo removetur obex, non ámplius ex-

9. Sacra-

f

iftit ergonon poteft caufare gratiam.

us

menta non fignificant gratiam conferendam de fu-

turo, fed ut conferendam de prefenti; ergo non

At

phgüce.;

caufant, nifi de prefenti.

3. TridentinumSeff.7.

Can. 6. tantum definit, quod Sacramenta non po-

Uib

nentibus obicem conferant gratiam ; ergo infi-

kmi

i

4

nuat, 4 Sacramentis nullam conferri gratiam po-

nentibusobicem. 4. Opusmortuum feu factum

n

df

(;

in ftatu peccati mortalis nunquam revivifcit; fed

Sacrámentumin ftatu peccati füfceptum eft opus

& d

n

mortuum; ergononrevivifcit. 5. Opusbonum

v.g. eleemofyna, factumin ftatu peccati mortalis,

Tt tf

nunquam caufat gratiam ex opere operantis

; ergo

nf

etiam

tintf

DE SUSCIPIENT. SAanüt*f&TA. $31

fb,P

i

etiam Sacramentum in tali ftatu fufceptum nun-

quam caufat

gratiam ex opere operato. 6. SiSa-

*

u

cramenta revi

vifcerent, fequeretur quód aliquis

commodum referat ex fua iniquitate; fed hoc eft

abfurdum; ergo.

7. Si probaretur baptifmum

revivifcere, id pro

baretur potiffimum ex $. Augu-

u

ftino; fedexhocnihil probatur; ergo. Mim. prob.

T

al

Poteft cum Scoto dici, quod tantum revivifcat in

ordineadhoc, uthomo cenfeatur fatisfeciffe vali-

lrJ

J»-n»

de przccepto füfcipi

endibaptifmum ; vel poteft di-

homine

midoneum ad fufcipiendum

l)

ci, quodfaciat

Ponitentiz, ubi per folam attritio-

hb

Sacramenttum

L

nem poteft obtinere grat

am; vel denique poteft

As

mittatur peccatum ori-

dici, quod illius intuitu re

ginale,

feuincapacitas ad b

eatitudinem fupernatu-

ralem &

ad omnes gratias ordinis füpernaturalis,

utpote quz etiam

per contritionem & charitatem

perfe&iffimam or

dinis naturalis deleri non poffet,

itorum Chrifti per$a-

nifiex communicatione mer

cramentum baptifmi in re & voto fufcepti.

REsSPONDEO.

Ad1.dift. Sacramentum non ex

ftat amplius

fice.c. mortaliter.n. Supponoenim ex di&tis

m

UW*

phy

Difp. 3. quod Sa

cramenta tantum moraliter càu-

fent gratiam.

. Tantum fignificant gratiam con

Ad 9. dift

g"ti

|

ferendam de prafenti fignific

atione obje&tivé con-

bjectiveabfolu-

jj

|

ditionata. c. fignificatione etiam o

m de

ta. n.

Sacramenta

fignificant gratiam ftati

Tl

dam füb hac conditione objetti-

prafenti conferen

od

va, nifi Sacramen

tum reperiat obicem. Poffet

1

etiam fimpliciter ne

gari antecedens ; quia Sacra-

qu

liationem gratiz ampliative,

menta fignificant co

l2

10C

$32

DISPBT.A-TIO vi.

p

hoceft, pro omnitempore, quocunque primo re-

auditï

pererit fubjectum non impeditum obice.

T

Z1d3. dift. "Tridentinum hoc docet in fenfu

f

ampliativo. c. in fenfu reftrictivo. n.

Contra-

o

rium enim patet ex mente Do&orum,

& Patrum,

(

qui interfuerunt Tridentino.

Tam

44d4. c.a. n. conf. & par. . Difparitas eft,

p

quia Sacramentum non eft opus mortuum, fed opus

fefio

vivificum. . Eft enim opus Dei , femper de fe ju-

Quus

füificativum, non opus hominis. Et ita D. Tho-

fifi

mas refpondet l. cc. ad r.

fült

4d5. c.a.n. conf. & par. Difparitas eft, quia

fuidi

d

Sacramentum non eft opus hominis fpiritualiter

mortui, fed eft opusDei vivi, & vivificantis omnia

tn?

idonea fubje&ta ad vitam, fi forent difpofita con-

[

gruenter ad füam preordinationem.

p

Ad6. dift. Maj.

Reportaret commodum, fi

dul

Deus eam gratiam conferret intuitu iniquitatis

Yi

humanz. c. fi tantum eam conferát. intuitu fuz

p

mifericordie &amoris erga Ecclefiam, aut intuitu

p

bonorum ex hacgratiaingloriam divinam redun-

of

dantium. n. videtur enim Deus, Ecclefiam fuam

di

reddi poffe fan&iorem, fi gratia baptifmali nul-

EU

lus defraudetur, quicunque refipuerit.

Eun]

d 7. c. Maj. n. Min. ad probationem n. a.

)

Namimprimis omnes hz explicationes relinquunt

in baptizato refipifcente adhuc reatum ponze,

n

quod repugnat Apoftolo, afferenti, nihil fuper-

juty

bati

efle damnationis univerfim omnibus iis :

qui ba-

ptizati funt.

Dein homines tenerentur adhuc fe-

14

f

curitatis caufa perpetuo fatisfacere pro peccatis

ante baptifmum commiffis; & fi vellent ea fub-

Jüt; ;

d

iicere clavibus Ecclefiz centies, femper deberent

audiri,

DE SUSCIPIEÉNT. SACRAMENTA.

533

j

audiri, quia femper obtinerent aliquam remiffio-

|

nemeorum peccatorum ante baptifmum commif-

forumquoadreatumpoeng. — Specialiter vero, ut

refpondeam ad fingula; PRIMUM non poteft

dici, quia preceptis divinis v. g. dandi eleemofy-

nam, reftituendi aliena &c. fatisfit etiam in ftatu

4

]

peccati mortalis, excepta S. Communione & Con-

feflione. Igiturinordineadhunceffe&tum non eft

opus revivifcentia baptifmi, cum huic precepto

fufcipiendi baptifmum jam fuerit fatisfa&um per

fufceptionem baptifmi facrilegam. — Nec poteft

$i

dici s&CUNDUM; quiaD. Auguftinus non dicit;

adhoc valere ejusmodi baptifmum, ut Sacramen-

tum Ponitentic poffit prodeffe ad dimittenda pec-

cata, fed quod ipfe baptifmus profitad dimittenda

peccata. ,Docet enim, ib eodem baptifinate peccata

diittunt, & quod idem baptifimus operetur falutem.

Neque etiam poteft dici TER T1U M, quia D. Au-

guftinus non dicit, quod talis baptifmus operetur

capacitatem. feu idoneitatem ad. beatitudinem, & ad

dona füpernaturalia, fed quod operetur falutem, hoc

eft, ipfam gratiam fanificantem , remiffivam

omnium peccatorum, non tantum originalis, fed

etiam accidentalium.

i

TAU

Drcrs. Sifi&dio non poffet tolli, nifi per

contritionem perfe&tam, fequeretur, quod etiam

juxta nos pro priori ad caufalitatem baptifmi de-

]

beat infundi gratia fan&ificans deftru&tiva fictio-

.

nis, ac confequenter deftru&tiva etiam reliquo-

m

fs

rum peccatorum. quoad culpam.

Ergo etiam

p[C v

du

juxta nos nihil relinquitur caufalitati baptifmi

circa remiffionem peccatorum.

u

Ll5

REsPON-

pl

DISPUTATIO VI.

534

i

RzsproNpDEo dift. Sequeretur, quod debeat

tunt

pro priori ad caufalitatem baptifmi phyficam in-

p5

fundi gratia fanctificans. c. pro priori ad caufalita-

[2

tem moralem baptifmi.n

Dico enim, quod nec

1 n

trtlor

ipfa contritio ex fuo genere materialiter perfe-

é&iffima de condigno mereatur aut obtineat gra-

frida

tiam fanctificantem , nifi intuitu baptifmi actu fu-

Ms

fcepti, vel ex voto fufcipiendi

Itaque contritio,

ürí

ut refpectiva baptifmi precedentis id obtinet, ut

g

informetur gratia fanctificante, in primo flgno ra-

idm

tionis expulfiva fi&tionis, in fecundo figno expul-

n

fiva peccatorum baptifmum precedentium cum

(

poena, & in tertio figno rationis expulfiva pecca-

lsv

torum baptifmum fubfeduentium fine deftructio-

Titl

f

nereatus pene. Hec enim tria objecta refpici-

LOU

untur.à gratia fanctificante juxta ordinem rationis

Qu

exiftentem in conferente & ordinante gratiam.

df

Itaque in hoc fenfu verificatur, quod fi&tio fimul

Ti

l)

tollatur per contritionem tanquam caufam difpo-

j

0f

fitivam, & fimul per baptifmum tanquam caufam

lr

perfe, prout docet D. Thomas, dumafferit, etiam

que

fictionem & alia peccata baptifmum concomitan-

h

tia tolli per baptifmnum, nempe tanquam caufam

T

materialem per fe, pr&fuppofita contritione in

t

fuo effe materiali, feu in effe difpofitivo perfecta,

p«

ita ut reddatur primum formaliter perfecta per

futy|

gratiam accedente caufalite materiali baptifmi.

podt.

oj

Drcxes

Si caufalitas baptismi debet concur-

B

rcre ad hoc, uttollatur fictio, non eft verum dice-

Qf

re, quód fublato obice fictionis Sacramentum re-

li

vivifcat & operetur; quia deberet operari ad tol-

dO I

Icndam ipfam fictionem.

li

jl

REsPONDEO., dift, Non eft verum , quód

fub-

DE SUSCIPIENT. SACRAMENTA.

535

fublato prius obice fiCtionis formaliter Sacramen-

1

tumrevivifcat. c. fublato prius obice materialiter.

n. Seníus enim illius propofitionis, quód Sacra-

mentum Baptifmi remoto obicerevivifcat,eftifte;

quia fi&tione quoad füum effe materiale per con-

tritionem in fuo effe materiali confideratam de-

ftru&ta,in quantum videlicet fi&io &contritio funt

a&us voluntatis inter fe contrariantes, Baptifmus

f

in re fufceptus reddat hoc materiale contritionis

dignum,ut mereatur informari gratia fantificante,

deftru&iva formaliter tam fictionis,quam peccato-

tj

|

rum Baptifmum precedentium & fubfequentium.

OnJ1crTUR 2. contra 4. Concluf. . Caufa ha-

bens virtutem operandi de fe perfe&am exigit ope-

rari femper remoto obice; fed tales caufze fünt

;dril

omnia aliaSacramenta; ergo.

2. Juxta Triden-

tinum Seff. 7. c. . Deus in Sacramento Eucbariftie

divitias fui amoris veluti effundit. — Ergo huic Sacra-

mento contulit etiam virtutem revivifcentiz.

3. Non eft verofimile, quod Deus Sacramentum

matrimonii volueritin conjugibus perpetuo relin-

quere fine gratiaSacramentali, fi forté ex infirmi-

tate humana vel inconfideratione in ftatu peccati

mortalis contraxerunt matrimonium. 4. Simili-

ter non eft verofimile, quod fi quis conftitutus in

peccato mortali & ufu rationis ac fenfuum defti-

tutus inungatur extrema un&tione, nullum dein

r

poffit durante eodem morbo percipere hujus Sa-

cramenti effectum, fiad fe rediens confiteatur vel

conteratur de fuo malo ftatu.

xe*lïïf

RzsPoNwDEo dift. Caufa neceffaria in agen-

As

La

do fic exigit operari & operatur femper.c. caufa

libera. n

Cauíà enim libera movetur ad deter-

mina-

u

536 DISPUT. VL DE sUSCIP. &c.

minatum finem relativé ad determinatää circum-

ftantias, ultra quas nec agit

d 9.dift. Deuseffun

, Dec petit agere.

dit divitias fui amoris

effufione regulata per leges prudentiz ac fapien-

tie divinz. c. nonfic regulata. n. Deus enim,

qui non poteft agere imprudenter, fi vellet revi-

vifcere Sacramentum Kuchariftiz eti

am in negli-

gentibus, non videtur

agere prudenter in ordine

ad promovendam fuam majorem gloriam.

d 3. dift, Nonefthoc verofimile, nifi hujus

generis gratiz Sacramentales, nempe idonez ad

4lecentiam fpiritualem ftatus ,

poffint compenfari

fervore charitatis. c. fi poffintc

ompenfari. n. Nam

tales gratie poffunt obtineri

per fervidas preces,

& alia pia opera.

Hinc dene

gando gratiam Sa-

cramentalem ejusmodi cor

)jugibus imprimis cor-

rigitur focordi

à contrahentium, ne contrahantin

ftatu peccati mortalis; dein vero incitantur ad

uüberiora pia opera, quibus mereantur

nantes & excitantes.

gratias fa-

Certein variis ftatibus squé

difficilibus,

Sacrament

v.g. militis, aulici, religiofi etiam fine

o comparari poffun

t & debent grati

neceffariz pro recté fervando

fuo ftatu.

- 4dd 4. Idem refpondeo.

Hinc, nifi urgeat

extrema neceffitas,

utile eft exfpe&are tempus,

donec redeant ad fe

, utSacramentu

m accipiant

ejusmodi egri cum certiori

&ma-

jori fructu.

9

-

1

4

EU

!

hm

Deu& &

]i

Vs

u

$

Is

Vr

li

4

dim

d d

*Wel]/än'

Qd

À

)

!oäacm

J

I t

Til

fotat d

pl

Vinter

güdani

at p

J

j p

yire p

qnucopad

j

-

axe

a m Á ERN ÀÓ

EL l MMl li —— m —

28

P.

d

"

*

)

RE

d«

R

Ms

A

"

*y

»

D

&

"^

rA

h

D

x

-

il

iw

ä

X

i

e

I

p

*

de

x

"3

3

',

s

*

s

;!'

quiu

"

*

j

»*

s

x

*

?. -

3

d

1

&

RE

i

*

a

A.

*

iT

:'-;-l

f

—— NÓ

As

l

EM

s*

:

ä

x

hu

&

;

at

d

X

N

EN

r

j

P

x

3

r

-

3

ï-—

uf

ts

^

E d.

k

us

X

Ts

a

;

*

K

A

E.

A

E

N

E

O

^Y

Es

w

w3

D

*

»

H

m

T

Dd

hs

o

—

r

u

»e

m

»

»

a

W

2

o

*

-

p

:

M.

X UD

m

*

WY

-

a

s

H

i

x

^

fs

Méthdt um n UMRT NUA B o r A2 2 m t

2!

x

^s

s

M

LE

x UE

EO

.

"

N

r

d

x 4

AA

ss

Euwe

2

A n

EM

£

A a

m

N

i

d

i

2.5

x

3:'5

o

N

-

r

RE

A

a

"

3

N

m

"

**

i

x

d

k

.

m

x ä-

A

:

»

Yy

$A

iäï

2

E

as

s

E

p

j

x

35 .

».

x

5

W

v

i

o

D*

TV

u

ä

F. t

-a

ScE

x

N

[

R

x

d

-

s

A

;

$

d

*

:

E.

-

u

A&

AE

A

?«

d

x

Ed

x

ao

Ts d

^

s

A.

m

s

*

**

B

E

*

: o

^

T

:

A

fs

«s

F

A

Es

d

x

p

)9

$

E

d

ais

L

3

s

-

"

n

xj

d

aE I

&

ï

x

L.

i«

x

i iis

X

*

P.

i

i

"

35

z

Vr

*

[

-

A

L

x

o

n

M

m

T

g

a

- ao

'a*ää

Ya

*

[:

v

5

4

x

EC

z

Em

AC

w

NU

s

4

I*

-

ii

3

&

AX

p

AX

*

R

:

EN

A

-—1 2

o

g

[

A.

[3

d

P

AX

WR

Ts

EE

z

EU

a

(s

i ER

n

H

P

ï

X

d

Ti

E

ï

is

**

i5j

E

ol

ES

:,

3.

E

x

&

F3

*

ice

X

E

ub

:

l20 a

rA

Y

?;2

eo

—

r

o

R. D. EUSEBII A4MOR T,

III/HlIH

16

c2

Can. Regul Laterah. Polling. Eminentiffimi Cardinalis. , E R C.4 R , nec:

E

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

Seremfïiml ac Reverendiffimi DD. J O $E P H 1, Epifcopi Auguüam,

S. R.L PrmmplsDurmfhdmm Landgravii Hafhæ &c.&c.

heologi,

15

us

14

O Balance Q

o

THEOLOGIA

-

EEHERH

EHHEH

ECLECTICA

13

HH

Focus

10

MORALIS zr SCHOLASTIC

IHIWIHIIIWIIHW

N

Bl

12

Sub ztufpiciis

eo

SS.D.N.Benedidi XIV

11

ad mentem

,?

N

10

3S.Patrum & TheologoruminfigniuE-

-

9

prefertim veterum confcripta.

—

'Tomulus IX

8

DrzINCARNATIONE.

7

Cum Zpprobationibus.

| B

N

6

RR

E NSS

-

h.

?x

8

(2

$Y c

258

LE AS

A

4

x

N

1

5

:

N

N

find

23

4

B-

—— ——

p

—

3

Zugufte Vind. €? Wirceburgi,

IIIHIH lllllHHUIIHHIWIIIIIHU IIIIIHWHIIIIWIIIIIIWTWIWHHIIIII!HHIHIIM

Sumptibus M. A.RELLNT. V EITIL, JAübE.

,

d. Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com

Hll)l

llHWH.HHlHll'HHlHH'HHIIW'HHHIH'IIHHlll'lhVIHIlwIIIHHWIIWIIWIIHII l

1

11

2

3

A

ub