Gf954

Gf954 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Cl. D. Stattleri Theologia Christiana Theoretica Stattler, Benedikt —— VII l. Mph 0an §. 8N D CL. D. STATTLERI CHRISTIANA THEORETICA B REVISSIM AM EFPITYOMEN K E D A C7 A 4 P. BONAVENTUIRA BREM IMPERIALIS, ET EXEMTI COLLEGII MINORAUGIENSIS ORDINIS PRAEMONSTRATENSIS CANONICO CAPITULARI SS. THEOLOGIAE PROFESSORE “ ORDINARIO. NIINC PER SUB RATIONE SIMULTANEA POSTTIONUM THEO L OGICARUM DISCUISTTIONI LITERARIAE PUBLICAE AD DIEM V. MENSIS AUGUSTI MDCCLXXXVIII. EXPOSIT A- & 3 J 6 3 5 35 56 3 & 2 *& 3 &. 3 3 e E e e 3. Typis Georgli Fidelis Herkner, Ahdorfü ad Vineas- REVERENDISSTMO PERILLVIISTRI Ao0 AMPIISSIMO S. R. I. PRAELATO DOMINO DOMINO CAROLO IMPERIALIS AC EXxEMTFI COLLEGII MINORAUGIENSIS S. CAND. EF CAN. ORD. PRABMOMSTRAT A4 D P A T I VIGILANTISSIMU Sà. Se PATRI AC MAECENATI PLURIMUM GRATIOSO D. D. D. PRAESES CUM DEFENDENTIBUS EIUSDEM COLLECII CANONICIS R. R. E F. LEOPOLDO RIGGERMANN : IAGOBO LANG, & ISFRIDO WINKLER. 8 S. THEOLOGIAE CANDIDATIS. Ea⸗ quæ didiciſti ita doce, ut, cum di- cas nove, non dicas nova. VINCENTIUS LIRINENSIS natione Gallus, pro Catholicæ Fdei zmiiquitate, & veritate adverſus profanas omninm hbareſcon novationet. Cap. 27. k Lonſcripſi Epitomen- non ſimplices poſitio- nes . . Epitomen brevißimam - uſui tamen fu- turo Diſcipulorum meorum, ceun anico laboris mei fini, vere accomodatam, non Epiremen per- fecte completam . . . Epitomen brevißimam - Pau- cis his paginis contentam . . Epitom en Theologiæ = amplioris . . TYZveologiæ Chriſtianz noſtri præſer- tim ſeculi Theiſtis oppoſitæ . . . Tneologiæ - Tneo- reticæ - non practicæ, ſtudio ſeparatis pro ſer- vando ordine ab hoc opere iis, quæ pertinent ad Theologiam practicam, moralem, Jus cano- nicum, vel etiam fuſiorem Hiſtoriæ Eccleſiaſti- Cæ tractationem. . Tveologiæ.. Stattleriane. Ne offtendat, quæſo quemquam ratio conſilii mei in eligenda præ aliis Theologia Szattleriana. Præ. terea, quod viros clarifimos in diſciplinis Theo- logicis non parum verſatos easdem non ſine magno fructu præiviſſe, & nunc adhuc ire vias ſciam, ſolus veri amans, ſeiendique verum cupi- dus, & ab aſſentandi libidine Pythagorica pro- cul alienus animus hanc mihi viam præparabar. Quantum enimvero de Theologia Chriſtiana meéruerit autor clariſſimus, iis ſolum ignotum eſſe poteſt, qui opera Eiusdem Theologica paullo accuratius non evolverint, vel Metaphy- ſices cultioris principiis adhuc deſtituti, animo Ppræiudiciis non vacuo legerint. Si quid enu- cleatius in aliis libris e. g. de notione Keligionis- 3 De Ec- VI Eccleſis - Praædeſtinationis - Infeſtationis - Peccati originalis - gratiæ - Sacrifeci‚i - Satifactionis - Sacra⸗ menti &c. &c. invenerit Lector, quæſo, ne mihi occultet, recipiam gratus; - Si nihil: ergo hoc mihi dabit, ut, quod optimum ipſe iudicat, ip- ſe aſſumat, atque aliis ne eripiat. Scio equidem, in CI. Statilero, maiori qui- dem verborum exaggeratione, quam argumen- torum ſoliditate, methodi ſcientificæ ac purio- ris Metaphyſices in Theologia dogmatica uſum, occurrentesque explicandi dogma modos repre- hendi. Aiunt, I. Methodum mathematicam; i. e., ſcientiis propriam ex Theologia eliminan- dam, II. Nullum cultioris etiam Meraphyſicæ in foro Theologico uſum, autoritatem nullam eſſe, III. Nil niſi dogma Chriſtianum nude pro- ferendum, explicandi vero modos omnes tan- quam peſtem religionis fugiendos eſſe. Sed in- firma hæc eſſe aliquorum præiudicia ſatis ſuper- que oſtendit Cl. D. MICHAEL SAILER S. S. Theol. D. in ſua Theologi Chriſtiani Idea. Monachii 1781. CX) . „Ad I. Quod ſi quis methodum ſcientiis propriam cum diſciplina dogmatica componi poſſe inficias iverit, alterutrum ex duobus admittat neceſſe eſt, aut in rebus Theologicis ſéientiam loc-cum nen habere, aut ſcientiam ſine ordine ſcientiis proprio cogitaré poſe 5 quorum pefterius ſano indicio omnium Sapientum manifeſte repugnat: prius ero obvia animadverſione erroris arguitur. Lux enim illa non vulgaris, quæ ſuperiori iam ætate fſcientiis reli- quis, (*) kem in nexu Theologiæ Chriſtianæ cum Philoſo- pbiz. Ang. Find. 1779. & Fragment von der Reformations⸗ geſchichte der chriſtlichen Theologie. Ulm bey Wohler 1779. — VII quis, Philoſophiæ, Mathematicæ, Hiſtoriz oborta eſt. Theologiæ vero ſoli non affulſit, inſtar ineluctabilis ar- gumenti eſt, malorum ſedem atque vitiorum omnium fontem non in ipſis rebus, quæ pertracſtantur, nec in ra- tione humana, utique ſemper eadem, ſeu divina ſeu hu- mana ſcrutetur; ſed unice in methedo prorſus inutili at- que infœcunda quærendam eſſe. — Ceterum, cur hac de re alii alia ſentiant, inde profectum puto, quod methodi ſcientiis propriæz genuina ides non omnes fint imbuti. Si quis enim attenta mente ſecum perpenderet, aliquem cogitandi modum menti humanæ naturalem eſſe; regulas, quibus hic cogitandi modus abſolvitur, eſſe eeeFeriss: atque prorſus invariabiles; regulas has natura duce cog- noſci paſſim atque adhiberi in inquirendo vero; a Logi- ca vero cultiori non niſi diſtinctius exponi, atque e men- tis humanæ natura cum evidentia deduci; regularum ha- rum ſumma rectum cogitandi dicendique ordinem con- tneri; hæc, inquam, ſi quis attenta mente ſecum agi- taret, non poſſet non in eam mecum ſententiam ad- duci. & c. &c. „Ad II. Coniun dum cum recta cogitandi methode Purioris Metaphyſices ſtudium eſſe debere, non facile ne- gabit is, qui planiorem & enodatiorem veritatis cuius- cuuque explicationem dare ſe non poſſe agnoſcit, niſi il- lius claram atque diſtindam in mente habeat ideam: cla- ras vero atque diſtinctas rerum ideas non niſi purior pa- rit Metaphyſica, quæ notionibus barbaris latinas — ob- ſcuris claras — confuſis diſtindas — ſterilibus ſcœcundas ſubſtituit. Aut quomodo ſapientiam Chriſti in ferenda lege baptiſmi contra ſubtiliſſimas rationes ex fine & in- dole poteſtatis legislatricis artificioſe deductas defendes? Scire debes naturam Eccleſiz a Chriſto inſt tutæ; hanc non cognoſces, niſi prius Societatis uiusgue eſſentiam penitiſſime rimatus fueris: hanc vero non intelliges, diſi obligationis ac iuris prima Principia penitus perſpedla ha- beas; horum autem aotitiam fſine diſtincta iaris Jocialis notione, & hanc ſine Metaphyſices purioris ſtudio, reca- que cogitandi methodo nunquam tibi comparabis Idem de ratione Sacramenti. & c. &c. Sacrarum linguarum — Hiſtoriæ Eccleſiaſticæ notitia communioris & facilioris uſus faéta utuntur bene Theologi, cur ergo plenum hodernæ 6⸗ VIII eme Metaphyſices lumen reſpuant, qui ſterilibus Metaphyſicæz antiquioris notionibus defendere religionem nequeunt? Abutuntur equidem Metaphyſices ſacramento hodier- ni religionis reformatores ad impugnandam, ſicuti nos utimur ea ad defendendem, religionem. Sed non relin- quenda ratio, quig homines illa abutuntur? an non ideo potius iisdem, quibus in nos abutuntur religionis ho- ſtes, impetendi ſunt armis? . . . Sane veritatis ſiudium line cultiore cogitandi methode & puriore MWetathyſicas noſtra præſertim ætate, parum prodeſt defenſioni reli- gionis Chriſtianæ, ſicuti etiam cultior cogitandi methodus Iine veritatis ſtudio nimium obeſt plerumque — prodeſt nunquam. Quapropter, quod diving providentia coniundum voluit, vationis & revelationis iduſtre lamen humana ſeu infcitia ſeu ſuperbia ne ſeparet. Qui revelationis munus reſpuit, rationi nimium; qui rationis uſum abiicit, plas guo revelationi tridbuit, quaſi revelatione rationis uſunmg ſüſtuliſſer Optimum Numen, cum tamum eius infirmitati ſuccurrerit; quod Deus coniunxit, uterque ſeparat. Ex quo hoc magni momenti effatum intelligitur, Theologi Chriſtiani offieium poſtulare, at Dei optimi Waximi con- llium in docendo pro viribus imitetar, atque atraumque ſubſidium amice iungat, ne, ſi revelationem cum rationis contemtu celebret, autorem rationis contemnat; aut, ſ rationem cum revelationis detrimento prædicet, aatorem revelationis deſpiciat. „Ad III. Uogma, ais, ſine modo explicandi propo⸗ nendum; bene eſt; ſed dic mihi, quælo, qualem ſenſum Verbis tuis fubiiciam, quibus dogma proponis! banc, in- quis, ſenſam. Accipio. Igitur explicas dogma. Ergo modum quemdam explicandi ipſe admittis. En ut tua ſe ſententia evertat. Sed forſan aliquem ſenſum verbis, dog- ma Chriſtianum exprimentibus, ſubiici debere concedis;, ſed determinari hunc vetas? Si hoc velis, vide, quomodo offendas. Rudes, quid credant, neſcient: doctiores pro arbitrio verba accipient, ac ſenſum, qui placuerit, iis ſu⸗ biicient. Igitur dogma quodvis, aut hoc dogma non eſe cenſebitur; aut modam gaemdam explicandi, non vagum , ſed d ſü ruN gus e di ſi tem, Derudn Mos, Titttemn ſores, minata, id oſi Ohritti n ſe Gere Rena Cmnittam Uitais, hriſe em, reyjn m , li fen enti d ge KE nt diet⸗ nos relin⸗ 1 ideo ho⸗ diumm ⸗ „ reli⸗ odus odeſt dum ſen hunus Ilu⸗ MU. mitati Ex eolopi mi cun⸗ rumque natotis qut, 11 AutorR propo⸗ ſenlunn l, UI. Rig tua ſe doß⸗ cedis, otnod e5 ro iis fu⸗ N * ſec enehr NX ſed fizum ſecum afferre debebit. Quare maximam laba⸗ rum partem in hoc poſitam graviſſimus quique Theolo- gus exiſtimat, ut veritatibus Chriſtianis modum explicau- di ſimplicem, facilem, rationis lumini exadte reſponden- tem, atque cum ſubſtantia dogmatis paulo intimius con- nexum ihveniat, certus, veritatis imperium eo diffundi latius, atque corroborari magis indies, quo tum ideæ ve- ritatem exhibentes, diſtinctiores, planiores atque præci= ſiores, tum verba hanc ideam exprimentia magis deter- minata, atque perſpicua fuerint. Experientia quotidiana id ipſum plane confirmat. Sic dogma de Satisfactione Chriſti hisce verbis expreſſum, chriſtus innocens Pro no-= bis peccantibus vere punitus eſt, non poteſt non offen-⸗ dere eos, qui diſtin Rioribus cogitatibus delectantur. Pœna enim, ſtride dicta, non cadit niſi in reum. At omittamus phraſin ambiguam; teneamus ſubſtantiam ve- ritatis, adhibeamus expreſſionem accurratiorem, dicamus: Chriſtus eas omnes conditiones fſatis moleſtas accurrate im- plevit, quas divinzs Pater, percata noſirsæ minime gratis remitterez volens, ab eo exegit, ut nobis agentibus, gquan- tum in nobis eft, peccata ſapienter remittantar: quæſo. qui fieri poteſt, ut legens Evangelium hanc maximi mo- menti veritatem in ſingulis pœne paginis non inveniat? &c. &c. Pid. S. 51. — E. f. „ „» In conſcribenda præſenti hac Epitome or- dinem tractatuum & materiarum Autoris clariſ- ſimi (non infideli) inſecutus ſum pede; niſi quod ſpeciali titulo LOCOS THEOLOGICOS inſignire noluerim, eoquod illos ceu mera corol- laria Demonſtrationis Catholicæ, ſimul eidem adiungere, ac lectoris veritatum inde deducen- darum cupido oculo ſimul ſubiicere cogitarem. Plura, quam quæ in hoc opere continen- tur, utpote Epiteme breviſſina Theologiæ non arum amplæ, neque maiora deſiderabit Lector benevolus: qui laboris mei finem perpenderit, pri primasque, nondum experientia firmatas, veri tamen & boni amore actas ad hoc opus Theo- logicum me admoviſſe manus non ignoraverit. Nova quidem in hoc opere cum Cl. Autore di- cere videbor illis, quibus, qua neſcio ratione impeditis, Metaphyſicæ Stattleriane notiones familiares non ſunt; zove tamen me tantum lo- qui perſuadebunt ſibi illi; qui, ſublarto omni Veritatis inveniendæ tenendæque impedimento, eiusdem amoris prædominium reſtituere ſince- re cogitant . . Quibus denique opus præſens breve nimis, rationem Theam, quibus longam nimis videbitur, Epitomes faciem induiſſe ag- noſcant velim. * E KE e N 2 7* CONSPECTVS 0OPERIS P RO L E G O MENO N. Notio Theologiæ ſupernaturalis, & ordo Tra Ratuum. TRACTATUS PRAEVIVUS. UNIVERSALIS I. DEMONSTRNATIO EP ANGELICA. REBLI GIO REVELAT A. Religionis revelatæ necefftas moralis S. 1. & c. &c. — Poſ- Eibilitas S. 5. & in ſpecie Chriſtianæ, Eiusque zrtilitas ac dignitas F. cit. A. — Exifftentia F. 6. uſque ad fin. TRACTATDS PRAEVIUS UNIVERSALIS II. pEMO N 5 7 K A TIO CATROLICA. VERA CHRISTI BCCLESIA. Inſftitatio Eccleſiæ J. C. §. 12. &c. &c. — Foteſtas & A. tori⸗ „ gyrit. Pe Ch Uei A pilun nient qua Meche W Ze Piin- tui 2* ℳ. 40⸗ 49 15 toucn. 115 1. 2I. Nilt ad fin. 18 II. : & A tori⸗ XTI foritas Eiusdem §. 17. — Ipſius Supremi Eccleſiæ Ca- pitis S. 18. — Sola Eccleſia Romano ⸗-Catholica vera Chriſti Eccleſia F. J. 19; 20. TRACTATUS SPBEBCIALIS I. bP E nI Dei Exiſftentia S. 21. — Eentia §. 22. Inteleltus §. ½ zoluntas- antecedens S. 24. — conſequens — prædeſf- niens & prædeſtinans K. 25. atque reprobans §. 26. Re- liqua Artributa K. 26. (*). pag. 59. TRACTATUS SPECIALIS II. D E U 3 CREATOR ANGELORUM. Angelerum Exiſtentiæa S. 27. — Riſtoria de duplici eorum ſtatu §. 28. — Nexus cum præſente mundo.. bonorum per cuſtodiam S. 29 ‧ malorum per infeſtationem S. 30. TRACTATUS SPECIALIS III. D E U 2 CREATOR HOMINUM. Primorum Hominum Creatio, & dona huic creationis ſta- tui propria S. 31. — — Peccatzm, eiusque effectas §. 32. — — Peccati originalis exiſtentia & natura §. 33. TRRACTATUS SPEBCIALIS W. D E U GRATIARUM AUTOR. ET LARGITOR. Gratiæ notio & diviſio §. 34. — internæ ſupernaturalis actualis natara S. 35. Eiusdem explicandi modus §. cit. (*). — — sußicientis in ſtatu naturæ lapſæ exiſtentia F. 37. — Eficacis §. 38. — danctißicantis F. 39. TRAC- AH rrr TRACTATUS SPBEBCIALIS vV. D EIUI gS = O MO 2 IESUS CHRISTUS G EX EUS DIVINITATE RELUCENS PERSONARUM IN UNITATB NATURAE T & I N I T A 3. IEſa Chriſti Divinitas F. 40. — Unio cum natura humana . §§. 44. 45. 46. — Generatio ſecundum carnem §. 47. — Negotium humanæ ſalutis univerſum S. 48. &c. &c. — Status vVitæ tum mortalis, tum gliorioſæ §. 52. &c. &c. — — Unitas eſſentiæ divinæ §S. 40. 41. 42. — Divini- D 1 tas Patris, & Filii & Spiritus S. §C. cit. — Diverſitas horum Trium §§S. cit. & 43. — Commanio eiusdem di- ten vinæ Eſſentiæ &. 42. — Idioma Eccleſiæ Catholicæ S. 43. a. 2S Durt TRACTATUS SPECIALIS VI. =SèðM DEUSF ⸗= EH OO IESUS CHRISTUS “ SACRAMENTORUM N. L. INSTITUTOR. ie Notio Sacramenti generica. — Sacramentum zaptiſmi dun S. 55. — Conſirmationis S. 56. — Sacramentum & Sa- D 1 crificium Euchariſticum & 57. Rc. &c. — Sacramentum . Fænitentiæ S. 64. &c. &c. — Extremæ Unczionis F. 69. den — ordinis.GS. 70. — Matrimonii §. 71. &c. &c. — enc Ea, quæ omnibus Sacramentis ſunt commaænia« F. 76. r — Sacramenta Ecclefßaſtic« F. cit. not. ult. r TRA Y eN—ENeN QO 8 PROLEGOMENON. . . r. g. 3 Theologia Supernat uralis eſt Scientia, viribus raqatura alioribui, ſolaque Dei loquentis voce 4 e & revelatione acquiſita, eorum, quæ in Deo in- 48. ſunt, quæque finis noſtri altimi cauſſa ab illo facta ſunt, vel fieri poſſunt. Aphoriſmi Metaph. Theol. 4 nat. §. I. A. Sicut ergo Theologiæ naturalis argumentum pro- prium eſt, genuinos Dei conceptus, contra Atheorum in- fipientiam, evolvere, ita Theologiæ ſupernaturalis offi- cium primarium eſt, perfecdum Theiftam, Theologiæ na- iſni turalis limina egreſſum, & quiden non niſi ex principiis 8a⸗ in Theologia naturali ſtabilitis, efficere modo Chriftia- en num - Chriſtianum autem facere Catholicum -Catholicum 0 denique formare Zheologam. a Hinc Theologiæ naturali bene ordine primi ſuccédunt tractatus prævii univerſales 15. duo Demonſtratio Evangelica, & Catholica, quos ambos ſequuntur Theologiæ Chriſtianæ tractatus ſpeciales. „ TRACTATUS RREVIUS UNIVERSALIS I. ê DEMONSTRATIO EVANGELICA. RELIGIO REVELATA. §. I. Exidiit Deus- infinite perfectus- isque unicus⸗ 4 1* 2 Siberrimus autor, & gubernator huius univerſi- ſapientiſſimus æque ac ſumme providus; — Crea- vit is creaturas rationales liberrime ex ſolo, eo- que infinito amore benevolentiæ; — creavit eas liberas - immortales - & æternüm viéturas, - ad beatitudinem earundem reſpective ſummam, ita, ut eædem ipſæ bono libertatis uſu, triplicis nimirum officii executione, caritatis Dei, Proxi- mi, ſuique ipſius, eandem ſibi promererentur; ſufficientibus igitur mediis noſtram impellere li- bertatem debuit ad exequenda noſtra ofhicia vel Perfecta vel imperfecta; Media autem pbyßca, ceu noſtram libertatem tollentia, apta non ſunt: moralia ergo elegit; intimavit nempe nobis cer- titudinem æternæ beatitudinis, ceu prœmii, a conſtanter bene libertate utentibus obtinendæ, ſecus amittendæ, ac infelicitatis poſitivæ, ceu Gnæ conſtanter male utentibus libertate æter- num ſubeundæ, ſeu, quod idem eſt, commu- nicavit nobis certam conſiliorum ac legum eius cognitionem (obligationem). († §. 2. Quoniam vero confilia & leges divinæ non niſi ex conſenſu vel diſſenſu adtuum noſtrorum cum fine ultimo, per iudicium certum præ- vium cognito, cognoſcuntur, ac obſervantur, iudicia quædam certa & vera, quibus & intel- lectus (*) Eide bac tprincipia in meis Aphoriſmis Metaphyſicis. Theol nat. S. I. A. b. J. 2. = G. II. A. f. - B. - G. 6. D. . S. 7 A b . F. 2. f. L. 8. (. g. - O. 7. A. Cc.-- Pſych. K§. 12. Theol, nat. G. 10. B.-C. 7. A. d. e. f. -F. 10. B. C., d. -S. 8.⸗ibid. A. &c. &cc. — — ledr 148 ONI nOS ſtre MINS r0 dent; Winis & Tu notiti nia . Nont Necel⸗ al erlter — (4 otitn demt, nuy⸗ Hurte itan incer rem aut denm conſe Leid n: el t. von turn Per. , Ntel ſit ch⸗ 1, lectus noſter dirigatur ad agnoſcenda, & volun- tas noſtra impellatur ad actu perfecte explenda emnia officia perfecta & imperfecta erga Deum, nos ipſos & alios homines pro obtinendo no- ſtræ creationis fine, ſeu regulæ officiorum he- minis, quæ intellectum dirigunt (Spezzlative) „ & voluntatem movent (practicæ) exiſtere de- bent; atque ade Summa regularum omnium ho- minis officia & docentium & ad eadem exe- quenda impellentium, h. e., Religio aliqua (a.) & quidem vera exiſtit evidenter, cuius regula- rum ſaltem primarum & maxime præcipuarum notitia abſolute neceflaria eſt. Cum autem ſufſiciens nobis religionis nori- tia ſuppetere nequeat, niſi de primis veræ reli- gionis regulis ſaltem moraliter certi ſimus (d. ) , neceflario debent eſſe certæ veritatis illarum cognoſcendæ regulæ, ſeu fſufficientia veritatis eriteria. JJM (a.) Non bic confundendz eſt religionis notio cum ez particulari morali virtute, quaæa nomine quidem religionis venit, ſed non niſi modum colendi Deum explicat. (b.) Qazomodo enim de ſupremæ providentiæ, res hbuias mandi gubernantiz, ac bonis præmiæz, malis pæœnas alterizs vitæ intentantis exiſtentia, ſive de neſtra libertate, im- mortalitate, legis divinæ obligatione (§ 1.) graviter da- bitantem ſußicienter movebit incerta boni in altera eaque incerta vita extituri expectatio ad fugiendas boni appa- rentis illetebras, ad ineundam ardux virtutis ſemitam à: aut gquomodo ſußitiet ſiire verum bonzm, guod amtlecten- dum, & veraum malum, quod averſandum ſit (d'ſamen conſcientiæ primum?) aut ſeire eſſe voluntatem Pei, zt zid agamus vel omittamus (dictamen confcientiæ proxi- mum?), niſt inſaper certi emnino pmas, penes liberaa 4 — Inter omnia tamen veritatis certo cognoſ- cendæ criteria, quæ ſunt Senſus externus, inti- mus, Demonſtratio, Senſus communis naturæ, & au- toritas divina aut humana (Log. §. 20. B.), ſola jam autoritas divina (atteſtatio a Deo fatta) ad cognoſcenda æque ac implenda religionis natu- ralis dogmata ſufficiens criterium eſt. (a.) A.ꝛ Non tamen ideo omnitus & ſingulis hominibus a Deo debita eſt revelatio adctaalis: ſicuti enim nullum crea- re hominem, ita nulli conferre revelationem vi ſapremi dominii tenebatur, neque vi infinitæ bonitatis reſpeltivæ, niſi aliquibus ad obtinendum a ſe præſtitutum creationis finem; immo infinitæ eius Sapientiæ bonitati congruum erat, aliquibus negare revelationem, quos videlicet vel ea non ufuros, vel ad maiorem ſuam perniciem abuſuros, vel ad eam ſe non præparaturos prævidit, aut quia id maxima electorum Salus exigebat. Quomodo ergo D. ROUSSEAU in Emil. Deum tyranum, ſi non omnibus re- velatiovis lumen tribuit, tam proterve enuntiat, qui ta- men religionem naturalem, cuius autor idem Deus eſt, quæque inxta ipfum pluribus, ut perpetuo amentibus & in- arhitrium eſje id ipſum facere vel omittere?- aliam poſt bane ſupereſſe vitam, in qua olfcia talia implentibus præ- mia perennia, & negligentibus ſupplicia æterna rependat Deus? -- . (a.) Primæ ztique religionis regulæ, eum hſint magis abſtradtæ ac geherales, neque ſab ienſum externum, ne- ge intimum (excebta libertate yumana) cadunt; De- monſtrationis vero evidentia, cum eiusdem capiendæ cir- ca prima veræ religionis principia opectatis tantis, tam- que ingentibus demonſtrationutn metaphyſicarum difficul- tatibus, ac humanarum, qui vulgo eſt, conſiderato re- rum ſtatu, viæ milleſima humani generis pars capax ſit. uei & ſenſus communis naturæ, atpote per ſi iam ob- ſcurus, in præſente perverſionis doctrinæ, & corruptio- nis morum conditione, vel autoritas humana in tants opi⸗ l lti dute tam teſt enii⸗ her cree niſ 8.2 el⸗ ℳ, nis tum vel os, 3 4 V. te⸗ elt 5 in⸗ endaf „tgi . De⸗ be tir. , tann licien⸗ ſi⸗ ob⸗ hie⸗ 4o' 5 infantibus, deficit, ſolam ſaßicientem & neceſſjariam ag- noſcit? an divinæ bonitatis defectus, vel non potius hu- manæ libertatis abuſus cenſeri debet, ſi quis ad lumen re- velationis (maxime orationis adminiculo) ſe diſponere negligit? En! quam temere ſimul orationis neceſſitas ab hoc Philoſopho elidatur? B. Deus ergo vel generalem doctrinæz & morum corruptionem impedire, aut revelationis medium ſaltem reſpedu multorum applicare debuit, A.) quod & cuivis lumine naturali rite utenti vi benevolemiæ ſuæ certiſſime conferet. B.) jure itaque ab homine rationis compote diſpoſitionem ad revelationem exigere poteſt; C.) quare non tantum non reſpuere, ſed eam inquirere, agnitamque revereri debemus. C. Primus igitur ac præcipuus veritatis religionis chriſtianæ character erit, quod nobis religionis naturalis capita prima & præcipua quam diſtincto revelet modo. * At quomodo religio revelata (ez pars ſummæ re- galarum religionem componentium (S. 2. ), cuius notitiæ obtineri & executio fieri non niſi per vires natara altiores poteſt, quæque ad beatitudinem bumanæ nataræ indebi- tam & longe excellentiorem perducit) necefſaria dici po- teſt, ita reponet Theiſta, quæ nec poſſibilis eſt? tradit enim ea, quæ demonſtrari aut ratione percipi nequeunt: hæc autem nec a Deo revelari poſſunt, nec ab homine credi debent. Sed oſtendamus ei principii huius non mniſi a ſpurio ingeni acumine excogitati infirmitatem. A 3 §. 5. nionum varietate & contradiſione circa prima illa & maxime generalia religionis rudimenta tam vulgo quam dodtioribus etiam hominibus pro criterio religionis veræ im- mediato univerſe ſervire nequeunt: revelatio igitur Dei (ſeu notitia homini de veritate a Deo data, quin id fiat per vires & modos cognoſcendi vulgo in poteſtate hu- mana poſitos) moraliter neceſſaris eſt ad acquirendam ab bominibus univerſe, & quoad maximam faltem par- tem vera religienis netitiam Taßicientem. . 8. 75. Si religio revelata (§. præc. *Jy nullam in ſe veram involvit contradictionem, poſlibilis eſt, ſed ecce! nulla ſe oſtendit vera contradickio ne- que ex parte Dei revelantis (a.), neque ex par-⸗ te hominum revelationi ſe adſtipulantium (b.), neque ex parte dogmatum, quæ tradit religio revelata (Cc.). A. Divina ergo religionis ebriſtianæ revelatio, cuius ortum ab ipſa huius mundi origine repetimus, quia nul- lam in ſe iovolvit contradicdionem, poſſibilis eſt. I. En! uam perfefcte ipſam religionem naturalem religio chri- Qiana explicat, chara Rere primario inſignita (C. præc. C.) (a.) omnipotentia enim & Scientia Dei ſive cum de- monſtratione veritatum ad religionem nzturalem pertinen- tium, atpote etiam ſolius ſæpe luminis naturalis acumine inventarum, ſive & potias absque demonſtratiane, quate- nus atteſtatio ipſius ſatis autoritatis habet ad aſſenſam fi- dei obtinendum, religienem naturalem revelare poteſt; & agomodocungque revelatio Eat, modo de ea certi ſimus, ipſius revelantis veracitati, quiz nibil rationi contrarium revelare poteſt, docti & ac. tenemur. (b.) omnis ſane contradictio non niſi apparens eſe pa- teſt: experientia enim quotidiana certam eſt, inteleltaum noſtrum, ſomper errori obnoxiam eſſe, gquamdiu plena evidentis non dirigitar, & ſabiectionis capacem, quoties de divino Teſtimonio ſaßicienter conſtat (Not. pPræac.). At gomodo plena evidentia dirigi poteft intelleltas, gqai ideæ completæ & adequataæz incapaz eſt? an non ides malta con- fundimus, quæ diverſiſima ſznt, vel contradidtoria dici- mis, quk hibi conveniunt? niſi ergo quis ultra Leneris umani vires ſapere ſibi arroget, dogmata ſußzcienter cçonteſtata reijcere ex eo nequit, esquod ea non capiat. (c.) 1. Sant enim multæ veritates tum neceſjariæ, tuna contingentes de Deo rebusque treatis naturæ viribus a nul- do homine demeonſtrabiles, ati de natars Dei, eſſentiis ger di aßenſum mentis grabere Ei ipl len es (at en 19 Al peradl u Jei inc is Chri e taten O NW aͤde tes dug ipſis eppor bilit⸗ inſen hena IIr. nanti oſten Deo 18 l⸗ n Deo revelari potuerit diſtin de enim evolvit offcisg erga Deum, hominem, ſe- iplum tam quoad gradum ſubſtantialem quam accidenta- lem perfectionis; offert motiva potentiſſima, quæ partim ex idea perfecdla Dei, partim hominis deducta ſunt; appli- cat media ad finem ultimum certa ac facilia; monſtrat eæx- empla perfectiſſima: & hæc omnia ita evolvit, ut nulla alia religio religioni chriſtianæ comparari poſſit. II. Ex- cellit præterea religio chriſtiana in iis, quæ naturali ſu, peraddit, tum ſuo principio, quod eſt gratia ſanſtificans- tum ſine, qui eſt beatitudo ſumma inſtar hæreditatis, tum mediis, quæ ſunt gratiæ ſupernaturales, Sacramenta & c C. » ita quoque motivis nobiliſſimis ex Incarnationis & Trinita- tis myſterio præcipue deſumtis, ipſoque Exemplo Jeſu Chriſti perfectiſſimo. III Atque in his omnibus digniſſi- ma eſt autore Deo ob Sablimitatem dogmatum, Sandti- tatem doctrinæ, Sapientiam conſiliorum. IV. Neque uni- cum dogma eſt, quod intrinſece poſſibile non ſit: omnes enim difficultates, quas Theiſtæ in chriſtianis quibusdam dogmatis fibi deprehendere videntur, non niſi adparen- tes pariunt contradictiones: vel enim hi veris notioni- bus metaphyſicis deſtituuntur, vel lites Scolaſticas cum ipſis dogmatis confundunt. - - Demonſtrari iam his illis opportune poterit inſa aliquorum dogmatum in ſpecie poſſi- bilitas v. g. Trinitatis, Incarnationis, Evchariſtiæz, lanis infernalis, Crucis Chriſti, Peccati originalis, æternitatit ænarum, Conſiliorum evangelicorum & c. & c.; cum igi- tur nullæ in illis difficultates metaphyſicæ, nullæ repug- nantiæ phyſicæ, nulla abſurda moralia cum evidentia oſtendi queunt, religio chriſtiana talis revera eſt, ut a B. Oſten- rum creata um; item de effeltilzs liberis ſive Dei ſive bominam. 2. inht veritates non modo ab ullo humano in- tellelta demonſtrandæ, ſed & rationi in ſpeciem contradi- cçentes ob ideas rerum confuſas ac incompletas, Sicut ergo in dogmatis ſupernaturalilbus vera contradidio impoſſibilis eſt (Not, a.), ita adparens neceſſaria eſſe poteſt, cuius ratio remota non niſi in ſinitadine facaltatis cognoſcentis, Proxima vero in ideis confuſis & incompletis ineſt (Net. Præt.). 3. Deo ergo, veritates etiam in ſpeciem contradi- centes revelanti, modo de revelatione moraliter certi himzes, Kadem bablere tenemur ſeu Philoſophi, ſez valgi homines. B. Oſftenſaâ iam revelationis divinæ in genere necefſi- tate, poſſibilitate, atque etiam utilitate & dignitate eius reſpectu religionis chriſtianæ in Specie, non niſi de ſola exiſtentia huius revelationis, quæ tota utique factis, lo- cutione & ſignis externe a Deo editis conſtare debet, quæſtio iam eſſe poteſt. -- Non ergo demonſtrationes geo- metricæ, quas contra ſanam Logicam volunt Theiſtæ, ſed partim phyſicæ partim morales proprie conveniunt revela- tioni comprobandæ, quod reipſa a Deo facta fuerit. — Eine Theiſta incredalitas eſt non niſt rationis eius imbe- cilitas, quæz ortum ſaum vel Ixperbiæ vel malitiæ debet. Vera miracula & Vaticinia, cum non niſi Deum autorem habere poſſint, ſi quæ pro Je- ſu Chriſti divinitate & doctrina afferuntur, ſunt certa divinæ revelationis ſigna: ergo, veraz» vereque edira ſunt, prout afferuntur, chriſtiana religio eſt divinitus revelata. §. 7. Ut tamen I. miracula, quorum pofſibilita- tem iam oſtendimus in Coſmol. §. 14. &c. &c. „ revera ſint characteres divinæ revelationis, de- bent poſſe diſcerni certitudine phyſica (iwtane mentis uniformi in uniformes ideas aiforminm ex- perientiarum) a prodigiis naturalibus & præſti- iis demonum: lam autem miracula, quæ pro C. divinitate &c. &c. afferuntur, ſunt talia ut nulli dubio ſint obnoxia (a.): veri itaque di- vinæ revelationis characteres ſunt. II. Ut vero Pro (a!) Queties pio aßjerenao aliqus dogmate retigionis tanqu am divinitus revelato ad invocationem Der prodi- gium conſequitar, quod iuxta omnes omnium locoraam &&* temroaem bomines probos ac dodlos leges naturg tranf- cendit, gcin allam frandis indicium, nimiram vel abſin- 1 ch a Ver Aht. s ce⸗ leris ile litas igi in W. , 44 Len u lſen. hate noxi tia ij hatra iſe excea ntt din Mo⸗ 32 mm ls la lo⸗ 10 nn le⸗ Ac., de tuits N⸗ elti⸗ N AMia N e di- vero 10 — jotonis , . ranſ⸗ blt⸗ Prophetiæ ſint veræ, vVerique locutionis divinæ characteres, neceſſe eſt, ut ſint prædictiones abſolutæz & præciſe eventus futari liberi cum aſſe- veratione, & adiunctorum quorumdam individn- antium enumeratione, ita, ut I. atteſtatio even- tus liberi 2. ipſi reſpondentis 3. congrue ante- cedat eventum: tales autem ſunt Prophetiæ Ve- teris & Novi teſtamenti (b.); atque adeo & ipſæ veri divinæ revelationis characteres ſunt. B A. S ditas doctrinæ, vel notzæ iam alias fraudes hominis pro⸗ digia patrantis, ant Præſentia inſigniorum miraculorum, qquibus fraus impofteris confunditur, aut occultarum ar- tium detectio, vei denique umiverſalis doctorum & probo- rum contemtus, quo einsmodi zizns ipſi ezplodunt, ſe pro- dat; immo ſi tali dogmati prudenti & honeſto ab integre gente ob miraculum ides præſtita fuerit, ipſeque prodigio- Juas Sanctitate vitæ emineat, evidens, per verum miracu- lum, loquentis Dei ſignum eſt., jJam vero miracula P. & N. T. præcipue Moyſis & Chriſti, ſi vere ita patrata ſunt, nataræ legibus altiora, nec zllis- dæmonum praſtigiis ob- noxia fuiße, phyſice certum eſt: quippe anifermi experien- tia natiræ legibus adverſatur, voce hbominum maria di- vidi, ſolem ſiſti & e. & c. mortuos ſuſcitari & c. & c. dein yatrata ſunt hæt prodigia in nomine Dei ad conteſtandam miſionem divinam & religionem (Exod. 3, 14.- 4, I. - 19:, 3, 4.— Matth. 4, 17,24.— 3: 16, 17.— 9:, 6.- 12, 39. Luc. 7, 19. Joann. 2, II.- I10, 24.- I1, 41. - 15, 24⸗) 3 ipſi porro miracula patrantes Moyſes & Chriſus eminenti excelluere morum danttitate; quibus accedit fides integræ nationis miraculis Moyſis, & totius pæne mundi miraca- lis Chriſti data. Omnes igitur notæ veri miracali cum ad- Eint, E. & N T miracala, ſi revera ita patrata ſunt, di- vina revelationis characteres non eſſe non polunt. (b.) Prophetiæ V. T., quas inter illæ Jacobi Gen. 49.⸗ Moyſis 5rod. 19, 3, 4: 5: 6.- 34: 24. Levit. 26, 3, ſeqq. = 32. Num. 14, 22. ſegg Deutron. 36, 18, 19., q ocaαα omnium, qus in ilis pradicuntar, execationem accaratam 0 — . 1. . 1e1 A. Si ergo, uti ferunt hodiernorum iudæorum axio- A mata, Scriptura hebræo canone contenta divinitus in ca- Vin lamum Sacris Scriptoribus eſt dictata, ſi omnis illa Scrip- tura, omnia miracula & vaticinia in illa relata, omnis re- rum ac factorum ſeries, in Meſſiam venturum judæorum dicd patribus divinitus promiſſum collimant, Meſſias, nimirum Gi⸗ Jeſus Chriſtus omnibus veri Meſſiæ characteribus inſigni- ſto; tus, ſecundum tenorem prophetiarum jacobi Gen 4, 10. ⁄6 6 cont Daniel. 9, 24. &c. &c. Deutron 18, 1I5, 18. &c. &c. iam 7 *4 zus. vadvenit; adeoque Judæi ipfſi, niſi univerſam ſuam religio- nem habeant pro præparatione religionis a Chriſto alla- tæ, Kr rii reipſa decurſus biftoriæ Ijraeliticæ aniverſus docet, item el, Propbetia loſue 6, 26., quæ in 3 keg. 16, 34 Hkub Rege Achab poſi annos 70oο. imtleta conſignatur & c. & c., Iſaiæ, Jeremiæx &c. &c, babent omnes, zati legentibus patebit. E veræ prophetiæ characteres; uti & ilæ jeſu Chriſti: præ- D Adirxit enim Chriſtus abſolutiſima & præciſa alervatione non -Adae ſolum ſummatim, ſed cum præciſis adiundtis Susz tormenta alat. 1 ac mortis Lents Matth. 20, 17. Marc. 10, 32. Luc. 18, 31„ ne “ sphius reſarr,dionem Matth. 16, 21. - T7, 9 , 22.-206, 32. n E‿ &σ. fortem futuram Apoſtolorum Luc. 21. & c. & c. excidium Solymæ cum omnibus adiunctis, cingendam eam — mura a Romanis & c. & c, diſperſionem gentis ivdaicæ & (li conſervationem perpetuam in medio duriſimæ ſervitatis &c. u W——., denique tenſervationem gentis ad Pidem Evangelii ſui, ren amplificationem Eccleſiæz ſjuæ ad omnes mundi terminos, &- 483 erpetuam durgtienem & c. & c., quorum omnium even- “ tum prophetiis reſpondentem tum in Evangeliis, tum in ne aliis Hiſtoricis, Buſebio Cæſar., leſepho ſudæo &c. &c. “ iegere qivis poteſt. lisdem denique elnite: characdteri- “ zas prophetias ilzs villemus, quæ revelationis ztriusquée i teſtamenti nexum ex chara’terilus Meſiæ venturi demon- “ ſtrant: quem enim 1. Deus prædixit Gen. 12, 2. - 18, 18. 4 = 22,.: 18. fälum Abhbrahami, & 2. Reg. 7, 16. Pfal. 2, 6. Dr Iſai. 9, 6. - II., I., item Jerem. 33, 14. Klium Davidis, 3 punc & Matthaæzs & Iucas Jeſum verum filiam David e& Abrahami oſtendunt; quem II. vetenis teſtamenti ſcrip- de⸗ turæ prænuntiant prophetam, legislatarem ſimilem Moyſi 22, Deut 18, 15 cπ 18., ferentem legem novam, omnibus 3.. gentilus cemmunem, legem gratis in cordibas ſcriptam 11 t fundamenta uæ gloriæ ſubruunt, ipſamque hodier- * r nam ſuam religionem, prout a jeſu Chriſto abhorret, di- 4 vina omnio carere origine convincuntur. i⸗ D 1e⸗ B. Multo minus religio Mabametana à Deo revelata rum dici poteſt: caret enim veris vaticinüis, miraculis, ſan- rum Gitate fundatoris, ipſoque nexu cum Moyſe & jeſu Chri- gni⸗ ſto; ſcatet dogmatis lumini naturali evidenter contrariis, 10, 2 contradictionibus innumeris, fabulis & mendaciis inani- mm bus. Apertum id eſt Alcoranum legentibus. io⸗ . la. C. Cum igitur miracula & vaticinia Moyſis & Chri⸗ ſti vera, ſicque veri divinæ revelationis characteres ſint, religio chriſtiana divinitus erit revelata, i etiam vere ita . — edita ſunt. en Ge * Vera miraculorum & prophetiarum exiſtentia, cum e, ſit merum putumque factum, & quidem iam pridem præ- lt, teritum, argumentis moralibas, quæ ſola id genus facstis e⸗ demonſtrandis propria funt, demonſtranda erit. Effe dum e en⸗N igitur id dabimus, ſi oſtenderimus exiſtentiam atteſtatio- ents nis, eiusque exiltentis andtoritatem, & ad nos uſque per- 3., e venientis integritatem. 32. B 2 §. 8. eumn . Iſai 2, 3. G'c. G'c. - 31„ 3I., eamque perpetuo duratu- G/. ram Iſai. 51, 4 quem IIl. Regem, ſervatorem & auto- ihi: rem ſalutis pro omnibus Gen. 12, 3. -40, 10. Pfſ. 2, 8. 7 Aggæ 2, 7. Zachar. 2, 9., qaem IW. liberatorem Jadæo- . rum & gentium a peccatis Gen. 3: 15. Iſai. 53, 5. ipſe even . . .* in vulneratus eſt &c. &c. Daniel. 3, 24. ſeptuaginta hebdo- mades abbreviatæ ſunt &c. &c. quem V. aut bominem in- Rrmum, ignominiis &) miſeriis plenum ad peccata noſtrs nadnt⸗ eluenda Pſ. 21, 7, 17:, 19. - 68, 21. Iſai. 52, 13. - 53, 3. Daniel. 9, 26. Jen 71Deum limul & Fomisem R 3 » em 7- - 44. 1I09. Iſai. 9, 6. - II, I. - 35. Jerem. 23, 36. 18, Daniel. 7, 13. - 9 , 24. Michæ. 5, 2. præſagiant; caius 1. 2,0,. EII. notas individuales nitæ, paſonis, mortis, reſurrectionis, ill aſcenhionig & miſſionis ſpiritus Sandti indigitant Pi 15, 10. - i, 22, 19.—63, 32. - 72, 10. Ilai. 7, I4.-II., 1O. - 35, K. - 442 ſ⸗ 3. — 50,; 6. - 53. -61.- Olee II, I. Michæ. 5, 2 Zachar. i II, 12, - 13, 0. - I2, 10. Malach. 3, I.; quem Elll. præ- , Pien dixere E. T. literæ venturum ante ablatum s Juda ſcept= . „ “ . . . „ „ 4 Docrina J. C., miracula & vaticinia, prout s in libris evangelicis & apoſtolicis continentur, ab Apoſtolis „ qui propriam eorum notitiam ex te- N imonio ſenſaum hauſere, quique pracipuas primitus . fundantes ecleſias, optimos iis diſcipulos cen Epiſco= pos præfecerunt (a.), tanquam teſtibus oculatis, & iſtorum primis diſcipulis tum ore fum ſerip- N to ſufficienter atteſtata ſunt, eaque ipſa atteſtatio ab omnibus primitivis eccleſis communi con- Al ſenſu (b.), ſumma cautela & criſi recepta, (Ma⸗ Un t non niſi ea Soripta ut authentica agnoſcerentur; nlol que ab epiſcopis primitivarvuns eecleſiarum, ſunzma attentione ac prudentia conſpicuis ut talia aſſumeban- lorh Ar» N zum, & IX. ante finem 70. hebdomadarum, quas com- Ale putandi initium fieri debet a decreto Cyri, durante altima ſoe vccidendum, cum diſepanda gente iudaica, evertenda Jero- ſolyma, & Judæoram raina integra conſecutura, ante R.- menz mundi non finienda Daniel. 9. 24. & c. & c, bune &- 7 ipſum Meſſiam vere jelſum Chriſtum eſſe annuntiant ſerip- 4 tzræ apoſtolicæz & evangelicæ. = TZantas ene⸗ tamquet mi- e rificus conſenſus atque nexus revelationis divinæ, ua de 1 zniverſæ religionis chriſtianæ dogmatis ab initio mandi arſque ad Chriſtum facta faißz ex miræculis & prophetiis comprobatur, an non & ipſe originis divinæ character 8 maxime illaſtris eſt? . — 4 (a.) Pid. Buſeb. Cæſar. Chron. = Joſeph. Iud. LZiber. 4 Antiqg. &c. &c. S. Clemens, Ignatius Martyr, Papias, 4 TIrenæus en Eyifft. & Script. hiſtor. &. Oâ. 5 (b.) Eecleſiæ primitive znanimi cenſenſu iam primo de- 1 alo Aerz chriſtianæ pro authenticis recepere I cEvangelia, 4 Peiſtolas S. Pazxlé, unam ad Romanos, ad Epheſios, Scatas: 7 Philippenſes, Colloſſenſes, ad TZitam & Philemonem, daas 7 ad Theſjalonicenſes & Zimothenm, ad Corinthios item duas, 1 primam s. FPetri & Josnnis, acagse Apoſtolorum: Ze⸗ 13 tar, reliqua ut apocrypha reiicerentur) (c.) atque à Paſtoribus earum fideliſſime cuſtodita, ad nos uſque incorrupta transmiſla eſt. Aut quomodo vitiari potuere ſcripta omnibus eccleſiis, per tres mundi partes diſperſis, communicata, verſa in omnes linguas, prælecta publice, cuſtodita & probata ab epiſcopis? &c. &οc. Vid. commentar. Alphonſi Salmeronis Tolet. D. 1. Tom. 1. Proleg. 35. A. Ea igitur, quæ in Scriptis Apoſtolorum & Evan- geliſtarum continemtur, antequam ſcriberemur, prædicata ſunt ab apoſtolis & credita ab eccleſiis: Scripta enim tam inſolita tam communi conſenſu ſane non fuiſſent recepta. B. Ob eandemque cauſſam Evangelia, Ada Apoſto- lorum, Epiſtolæ canonicæ eos habent autores, quorum nomina præſeferunt. * Oſtenſa iam Atteſtationis apoſtolicæ exiſtentia at⸗ que ad nos uſque pervenientis eiusdem integritate quid ſupereſt, niſi huius ipſius demonſtranda autoritas? B 3 S. 9. ſtantur id S. g. Papias, Iuſtinus M., Irenæus, Tertullianus, Clemens Alexandr. Origenes, Euſeb. Cæſ. Theodorus Lector Eecteſ. Conſtantinop. &c. O& c. (c.) Præter Euſebium Cæſar. (Qui, non niſi ea ſcrip- ta ab Rcecleſiis earumque recdoribus ut canonica & legitima recepta fuifſſe, retert, quorum doctrina cum traditione ore- tenus per Apoſtolos, primosque diſcipulos accepta con- cordaret, quorumque Autores certo cognoſcerentur) aliosque ſapra laudatos id teſtatur ipſa Evangeliftarum ex fene ſeribendi reiucens eautela, Apeſtoloramque de optimis Epiſtopis ordinandis cara. Accedit inſigne magni numeri aliorum teſtium ocalarium præcipue gaaaorum Jeroſolymis quotannis confluentium de miracalis J. C. in conſpecta to- tins Jadezz patratis teſtimoniam. Et quod magis authen- tiam dacrorum librorum commendat, eſt, quod tria prima Enangelia S. S. Matthæi, Marci & Lucæ viais adbac apo- Kolis S. S. Petro & Paulo, adeezae ante rainam erbis Je⸗ §. 9. Apoſtoli & Evangeliſtæ plenam perfectam- que de iis rebus, quæ de Chriſto atteſtati funt, notitiam habuere, ita, ut neque Apoſtoli, neque primi chriſtiani decepri fuerint (a.); fimul ve- ro ea ſinceritate ac fidelitate ferebant teſtimo- nium, 4 roſolymæ fzerint conſeripta & ab his probata, zti refert ronſtians ſeculi Il. traæditio. Qaod idem confrmat infenkiſ- Fimus etiam religienis chriſtianæ hoſtis Julianus Apoſtata in ſuo libro aTdverſus relig. Chriſt., anno 363. edito. Kem totam demonſtrat Examen criticum I. Evangeliorem. * gnuo loco & tempore, quave in lingua aut idiomate Evan- geliſiæ ſeripſerint, fuſius leges in Comentariis Alphonki Sal- meronis Toletani S. 7J. L. I. Tom. I. Prolegom. 34. O 35. (a) Aspeſtoli enim prædibtiones propriis auribzs bauſtas vulgarant inter qudaos, vulgatas dein Literis zo Mone: rant, eventam in plerisque reſpondentem in vivis adbuc conſpiciehtös, äiracala ipſis petentilus & videntibas pat- rata ſudt; faltarem in Evangelio ipſi non ſolum teſtes, ſed & inſingzenta faere, ſimil miracula patrandi virtute ad teſtimonium de Cbriſti divinitate faciendam accepta. — Neque tar rades, tam creduli fuere primi ebriſtiani, mul- to minus apoſtoli, ut decipi potuerint WMirabantar chri- Hianorum Sapientiam in moribus pagani, fortitadinem in tormentis Dyranni Aut rudes fue'e Nicodemus, Gama- liel, Marcus —2 Lucas & α. S. Dyonifius Areopag. Wπ⁰. &νσ. -= aut que acumine opus etlt ad plenam integri- tatem alicuins teſtimonii tota mente comtlectendam? E&c. C. non ergo tam rudes fuene, negue niminm creduli. En! Doctrina, quam tradiderunt, vel receterunt, spiritui & cçarni erat contraria, gadao novitate ſaa abſzrda, gentili dura., Aut giüomodo tam facile credidere chriſtiani Aipo- Kolis pauperibus, rudibus, a kiagiſtrata caſt? præſente tanto numere & axtoeritate adverſäariorum? vel quis dixe- rit, tam innumeros eſſe credalos, qui vitiis renzntiantes zerpetuo maxime arduarum zirtutam exercitio adaicti, gam vitæ & bonorum owmniam periculo intra breve tempas O& —— —— I⸗ 1 1 5⸗ 5 mium, ut extra omnem ſuſpicionem ſix, eos nos fallere voluiſſe (b.), aut potuiſſe (c.). A. Multo minus ergo ſeſus Chriſtus apoſtolos deci⸗ pere voluit, aut petuit, aut deceptus eſt. Quid enim commodi ſperare potuit, novam religionem judaicæ & idololatriæ ſubſtituendo, & quidem per media aptiſſima, facda nimirum legibus naturæ altiora eam fundando? -aut quomodo decigere voluit, qui ſumma ſimplicitate, ſimul vero altiſſima Sapientia, sanltitate, & conſtantia conſpi- cuus erat? - prodigia Chrifti innumers primi ordinis, pub- ica, in conſpecdu omnium doctorum & indoctorum pat- rata, vaticinia maxime præciſa omnem excludunt fraudis ſuſpicionem, quod decipere potzuerit, multo magis, quod deceptus fuerit. * Idem ſi oſtendimus de exiſtentia revelatienis di- vinæ pro religione hebraica V. T., corollarium neceſſari- um erit certitudo exiſtentiæ revelatz a Deo religionis. JD. IToO. Si Moyſes revera fuit autor Pentateuchi, ſummam hiſtoricam fidem meretur in omnibus, quæ narravit: non enim I. deceptus fuit, quia hi- o- fſummas eum certitzdine religionem ebriſtianam proftteban- tur, ipſamqie mortem ſine ualla ſpe lneni tempsratis obi- bant? idem magis intellige de Apoſtolis. (b.) Zanta ztiqut apoſtolorum nalla ſye lucri alforum intentionis zuritas, tanta verborum, gquibus ztebantar, Simplicitas, Sapientis doctrine, vitæ dSandtitas, cowfantis in morte evidenter pugnant cum idea impoſtoris. (c) sSi atteſtatio facti publici & recentis cæm mir a- culis & vaticiniis coniancta eſt, nulla mendacii &) frau- dis facaltas ſapereſt: teſtimonia autem apoſtoloram erant de factis publicis recentibus & ſingularibus, novis a ſe factis prodigiis inſignita, & per impleta J. C. vaticiniæ de interitz Solymæ & propagatione religionis chriſtianz cgomprobata. 16 — ſtoriam ſuam ex documentis antiquiſſimis certis ac claris, ſapientiaque eximia, ſive ſcribendi conſilium & finem, ſive ipſas leges conſciptas ſpectemus, contexuit. 2. Nec decipere volait: omnes enim ſinceritatis characteres in illis ſorip- tis elucent. Nec 3. decipere potuit: factis quip- pe tam Publicis & vaticiniis primis, quæ refert; fraus aut ſubeſſe non potuit, aut certiſſime de- tegi debuit. 4. Nec ullo pacto denique fieri deinceps potuit, ut Pentateuchus ſemel a Moyſe conſcriptus ullius impoſtoris interpolatione cor- rumperetur, quia Moyſes ſapiens & providus om- ni fraudis periculo proſpexit (a.) §S. Sed neque fieri potuit, ut Pentateuchus integer ullo un- quam tempore a qualicunque impoſtore finge- retur (b.): adeoque & Moyſes genuinus Pen- tateuchi autor eſt, & conſequenfer reliqui ca- nonici hebræorum antiquorum libri authentici ſunt; conveniunt enim illis omnes notæ, quæ Pentateucho: ſcripturæ igitur in hebraico ca- none (a.) Canftizwuitur 1. pecxliaris tribus Levi ad caſtodien- dam legem, quam popglns ab ills requirere tenebatar. 2. sal zltimo biacale aut quid addere aut detrahere legi prohibetur. 3. Eandem legem peryetuo legere, meditari, yræz manibas habere etiam paeri puellægue inubebantur. 4. zingalis PEl annis in feſto TZabernacalorum, Rngulisqae sabhatis publica eius fiebat leltio. 3 YTextas autographas depoſitus eras Deutron. 31, 26. in latere arcæ fæderis, ex quo Erxempla alis deſcripta, « Tevitis diligenter re- ledza, & cam originali collata ſant. 6. Denique ipß Re- es fatari de mnibus acerdetum id genus corredtam Eremplar accivere, & alidua lectione ſerutari obligabantur. (b.) Id enim fieri a tempore diviſi per geroboam regni mualationes Samaritanoraum &α zudæorum non permitte- bent: ergo Tentateschus ſingi debuiſſet s morte Mo)ſis le M, Hiſto lot 1 Dines Ktianz or ME lem nidinn Lertun oalt Mord Vela ſlum, duier Wod R 4 „e ne na ra, dit, , i⸗ 1 88 : P. 9⸗ . 2. egi ti . 4 mer erit, 11 1. n. i e. — HWð hone contentæ ſunt genuinæ, eo magis, cum libri utriusque teſtamenti, ipſæque res defſcrip- tæ tanto inter ſe devinciantur nexu, ut non niſi his præcedentibus illa ſequi, vel illis ſequenti- bus hæc præcedere debeant. Hic ipſe profecto nexus certus fidei authenticæ character univer- ſalis eſt. A. (Qoniazm S. Literæ a teſtibus ocælatis & ceazis conſcriptæ facta publica continent, nationum fide confir- mata, nunquam in dubium vocata; præterea quoque cum hiſtoria nationis etiam hiſtoriam religionis offerunt, quæ tot teſtes ſpeciales, quot hiſtoria nationis prudentes ho- mines, exhibet, hiſtoria antiqua & nova religionis chri- ſtianæ magis eſt conteſtata, quam quæcunque profaua hiſtoria. B. Atteſtationes pro miraculis & vaticiniis Moyſis & præcipue jeſu Chriſti editæ ob teſtium numerum & indo- lem ſummum moralis certitudinis gradum phyſicæ certi- tudini æquivalentem attingunt; atque adeo cum phyſice certum ſit, miracula & vaticinia in religionis chriſtianæ confirmationem edita vera eſſe (G. 7. cum not.), ſumme moraliter & æquivalenter phyſice certa eſt exiſtentia re- velationis divinæ de religione chriſtiana. C. Non eſt ſperanda ſalus æterna niſi per Jeſum Chri- ſtum, & religionis, quam ipſe docuit, exercitium; hinc quicunque vim demonſtrationis huius evangelicæ perci- piunt, quin ſe Chriſto dedant, non modo omni beatitu- dinis ſpe excidunt, ſed & pœnas damnationis incurrunt. Ob- uſqjue ad diviſionem regni intra annos circiter 700o* iam vero quomodo lex illa, antea incognita, & tam dara, novitate ſza ſatit ſuſpecta fidem invenire potuit in integræ natione? vel quomodo fingi in Pentateucho prodigia pote- rant, cum omnes crederent, nunquam illum fuißj'e deper- ditum, ipſamque ſemper aztograßbum cum iisdem brodi. giis, eui reliqua ſeripts senferebantur, conſervstam Juiſe? Oc. Gc. 18 a Obligatio ergo recipiendi religionem chriſtianam evidens perfecta & gravis eſt, remota quidem iis, quibus igno- ta, proxima vero his, quibus hæc divina voluntas & motivum pœnæ quocunque modo demonſtrata ſunt. D. Et quia felicitas civilis a notitia dogmatum reli- gionis naturalis, horum vero cognitio a revelatione pen- det (§. 4.-C.), Theiſtæ, religionem chriſtianam ore aut feripto publice contemnentes, atque adeo unicum me- dium cuſtodiæ legum civilium aggredientes, ipſa funda- menta ſiatus politici ſubruunt, nec magis, 7am Athei, tolerandi ſant. * Demonſtrata iam veritate religionis chriſtianæ a Deo revelstz, reliquum eſt demonſtrare, quanam in par- te Societatis chriſtianæ primævus ille inſtitutionis Spiri- tus adhuc illibate conſervetur? dabit hoc TRACTATUS RREVIUS UNIVERSALIS II. DEMONSTRATIO CATHOLICA. VERA CHRISTI ECCLESIA. §. II. In Societatis chriſtianæ pars primævum inſti- tutionis ſpiritum illibate conſervat (X Præc.) , quæ eadem adhuc cum illa Societatis chriſtia- næ parte eſt, quam ipſe Chriſtus, & prout il- lam primitus inſtituit; Societas vero chriſtiana Romano-Catholica, eaque ſola eſt eadem, ſeu ea ipſa a Chriſto Domino inſtituta: ergo hæc ſola primævum inſtitutionis ſpiritum adhuc illi- bate conſervat. En totius Demonſtrationis argu- mentum! * Veritatum fontes pro rite inſtituendo huius de- monſtrationis argumento erunt illa Evangeliorum verba- qua ad completam Eccleſiæ inſtitutionem pertinent: quæ- dque (piti ex Demonſtratione Evangelica de ntriee 6 Tecor uid amhe criß⸗ ponj— 4 ſerundn Precipu twarienl Otient, lais d Zinare nem obſcor⸗ ges gn Mrenn N N K ir⸗ tur, dap ie neſcin inch deſe ſer inſti goos d de fer fic . 19 Teſtamenti Scriptura, in qua plurima divinitus tum dica 4 tumn faca fide irrefragabili referuntur, liquet) ſummam authentiam hiſtoriæ ſaltem humanæ habent. pſa divinæ scripturæ origo & aatoritas ſine petitione principii ſape reli⸗ voni bic nequit. bre * * Licet Scriptura Evangelica & Apoſtolica, etiam ge⸗ ſecundum hodiernos Proteſtantium Doctores, (quos inter s. præcipue anglicanæ religiou's conſortes academici Can- tuarienſes, Cl. D. Joann. Chriſt. Frideric. Schulz Prof. Orient. & Græc. liter. Gieſſeuæ) non omnis nec ubique ſatis clara ſit ob reconditam antiquitatem, linguarum ori= ei⸗ 4 ginariarum imperfecſtam notitiam, ac myſteriorum altitudi- a⸗ nem & prophetiarum hinc inde occurrentium myſticam lii⸗. obſcuritatem, tamen concepta Chriſti verba, quibus le- ges quædam & media ſalutis neceſſaria præſcribuntur vel præſcribi videntur, aut quibus uni vel pluribus leges la- . tas authentice declarandi munus cum poteſtate legislatrice & iurisditionis, vel interpretis autoritate, aut præroga- niva eiusdem iuxta tenorem verborum collatum eſſe vide- tur, pro claris haberi debent, aut Chriſtus ſalvo eius Sapientiæz & pietatis conſilio interpretem fallere & falli neſcium nobis ſufficere debuit. . * De Chriſti Sapientia ſupponendum, quod in inſtituenda Eccleſia ſecundum omnes Sapientiæz regulas ſe ) geſſerit; itaque ſi voluit inſtituere inæqualem Societatem: ſie⸗ ſeu iurisdictionem, aut clare loqui debuit, aut, ſi noluit il. inſtituere, nalla obſevura voce dare occaſionem credendi, 1 quod inſtituerit. Unde omnia verba, quæ aliquam iuris- ſe dictionem exprimunt, aut exprimere videntur, in ſenſu N claro obvio accipienda ſunt. .ili⸗ . ** * * pſi denique Apoſtoli & Evangeliſtæ præro- gativam poteſtatis uni præ altero a Chriſto conceſſam re- G. ferentes, ceu teſtes contra ſe ipſos, ſummam merentur fidem. s * * * * * Cunékta pro Demonſtratione præſente iuris nt, Socialis naturalis principia iam prius rigore geometrico ut⸗ evoluta, eorumque notiones genuinas ſuppono, videlicer ugne de poteſtate morali & iure, obligatione & lege, poteſtate . 6 C 2 legis⸗ Izgislatrice & iurisdikzionis, eiusque ſubordinatione, de zene docietatis conceptu, de differentia Societatis vo- untariæ & legalis, denique Societatis æaalis & inaqaa- lis origine & natura &c. &c. Jam ad Demenſtrationem bſam. d. 12. Jeſus Chriſtus inter homines ſuæ autorita- tis conſcios inſtituit aliquam Societatem, ſeu nu- merum aliquem perſonarum communi perfecta obli⸗ gatione devinétarum adiungendas mutao vires pro Ffine aliquo com muni conſequendo: non enim ſolum dogmata fundamentalia de novo promulga- vit (a.), & legibus naturæ novam obligatio- nem adpoſuit, novas videlicet iis iungendo cum novis præmiis pœnas,ſed & proprias leges po- ſitivas ſancivit imponendo omnibus ſuæ autori- tatis conſciis perfectam obligationem ad leges ſuas ſervandas (b.), quas & ſufficienter Act. 2 22. promulgavit, & hæc omnia preæſtitit ad fi- j nem (a.) Miſſionem enim ſaam divinam miraculis comprobans (§ 6 7. 8. 9.) degmata in libris Mayſßis & Prophetarum atque Fſalmis contenta, legesque, naturc & religionis de novo authentice explicavit: Luc. 24:, 27 G 44. Matth. 5. 43. ibidem 22, 37. Joann. 13, 34. Marc. 10, 19, qu0 al- timo loco totum Moyſis decalogum exponit; confirmavit quoque dogma de reſurrectione mortuorum Matth. 22 . 29 &c. &c. Joann., 5, 28.- I. Cor. 15, 51. &c. &c. de futurto univerſali iudicio Matth. 25, 31 &c. &c. 2. Cor. 5: 10. de præthiis & Pcœiis alterius vitæ æternis. Matth. 25, 40 &c. & c. Marc. 9, 44 &c. &c. 2. Theſſal. I, 8 &c. &c. (b.) 1. Legem fidei, „euntes in mundum &c. &c. præ- dicate - omni Creaturæ &c. &c. qui crediderit &c. &c. 2 legem Profeſſionis externæ fidei de 56. Trinitate Matth. zlt. 19. de Chriſto Dei filio Lac. 12, 8. - 32. Zegem Bap- tiſmi joann. 3, 5.- 2g. EZegem manducandi Sacrcamentum eN aſſee obli com 4 ulln 2. M. ſünt, n niſm, Oenon in Darüct ex a noſcen & er ünoc⸗ e, Ailr Byck ſur herß nien tun ges — nem communem ultimum beatitudinis æternæ aſſecurandum (c.): ſed numerus perſonarum, obligatio communis;, finis communis, media communia ſocietatis eſſentialia conſtituunt A. Inſtituit ergo, Jeſus Chriſtus I. Societatem Spiri- tzaalem, cuius finis primarius beatitudo alterius vitæ eſt. 2. Saupernataralem, quatenus eiuns leges omnes poſitivæ ſunt, non naturales, 3. viſibilem ſignis legalibus, uti Bap- tiſino, Evchariſtia &'c. Qc., ab ipſo Chriſto Domino ad dignoſcendum tum exiſtentiam Societatis, tum eius So- cios inſtitutis, 4. novam, a Societate naturali, & iudaica particulari & mediis & numero perſonarum diverſam, 5. ex parte legalem, quatenus omnnes Chriſti autoritatem ag- noſcentes ad Societatem eius amplectendam obligantur. & ex parte volantariam, dum cuique voluntaria per bap- Glmum ad Societatem Chriſti manet afſſociatio. B. Cum igitur Eccleſia ſit Societas Spiritualis viſibi- lis, Chriſtus inſtituit Eccleſtam. C. Huius vero eccleſiæ Socius, ſeu Chrißienus (le- galis) ille omnis eſt, qui ad Societatem Jeſu Chriſti am- C 3 plecten- Evchariſtiz loann 6, 54. & Iuc. 22, 19. ſaneivit Chri- ſtus Dominus, oſtentans poteſtatem & voluntatem eſcacem perfecdte obligandi, ipſosque transgreſſores pœnis aternis Pat- niendi; quz omnia ipſam legis obhiectivæ eſſentiam conſti- tuunt; atque adeo, eum externa Kdei profelſo medium per ſe neceſſarium ad hoc ſit, ut Chriſti notitia ad futurorum ſeculorum homines perveniat, banc ipſam “ baptiſmum, Evchariſtiam cez media aptiſima fieri voluit. (c.) Finis enim adventus Chriſti Domini in mandum, omniumque legum ab ipſo præſcriptarum non niſi fuit re- paratio salutis omnium hominam, per eorundem peccata in periculum adductæ (Teg. Stattleri Reſponſa præciſiora F. 2. Euſtadii & Gü zburgli 1780 — J. M. Sailer Prakti⸗ ſche Logik ꝛc. ꝛc. J. II. Von der Menſchwerdung.); eias- demque maior aſſecaratio, ati patet ex Luc. 19, 10 venit ſilius hominis &c. &c. Joañ. 3, 16, ſic Deus dilexit &c. &c. 22 BB——— plectendam obligatur, volantarius non niſi per volunta- riam aſſociationem efficiendus: obligatio enim univerſe eſſentiam Societat's cuiuscunque conſtituit (Zeg. J. M. Sailer Praktiſche Logik fuͤr den Widerleger an den Verfaſ⸗ ſer der ſo genannten Reflexion wider die Demonſtratio Ca⸗ rsholica Muͤnchen 1780. F. âl. von der Kirche.) §. 13. Jeſus Chriſtus inſtituit Societatem inæqua= lem, ſeu iaurisditétionen, i: e. poteſtatem leges au- thentice declarandi, indicandi & inquirendi in attlio- nes legibus con - vel difformes, easque ipſas leges pœnis exequendi: cum enim multa dogmata ne- ceſſaria ſine relicto interprete nunquam intelli- genda, uti de ipſa ſua divinitate, & perſona divina in duabus naturis, de Ss. Trinitate, de Myſterio Evchariſtiæ, neceſſitate baptiſmi &c. &c. docuerit Chriſtus, neceſſario erat inſtituen- da iurisdictio. Quare & apoſtolis dono infalli- bilitatis (a.) ipſaque poteſtate refractarios pu- niendi pœna gravi ſpirituali a Chriſto Domino inſtructis (b.) mandavit, ut iſta dogmata edo- cerent (a.) Hiritaum veritatis joann. 14, 16. promiſum, qui doceret apaſtolos omnia, & ſuggereret eis omuia, quæ- cunque illis dixerat oann. 14, 26., miſit in apoſtolos Acz. 2, 4. repleti ſunt omnes Spiritu Sando, & cæperunt lo- qui &c. & c. hinec graviſymam de hboz infallibilitatis dene teſtimonium S. Paulus in ep. ad Epheſ. 4 refert, & ipſe de- dit quosdam &c. &c. ad conſummationem Sanctorum- ut iam non ſimus parvuli fluctuantes &c. &c. (b.) Haius poteſtatis inſtitationem legimus apaud Joann. 20, 21 & c. &c. item apud Matth. 18, 7 &Wσ 198. Poteſtas etenim moralis coactiva ſpiritaalis non niſi eſt poteſßtas mo- ralis perfelte obligandi libertatem bominis, & abligationi tali ſe ſubmittere detrectanti, ob calpam legis tranigreſio- Se sa:niſſam inferendi malam pœnæ ſpiritualis. ceter 2d² deltet lance EXen Prm inp omne doce tate, Mar⸗ Crec . . n, ge⸗ n e N. 6 cerent homines (c.), quos lege divina gravi ad audiendos apoſtolos ipſe obligavit ( d.). A. Acceperunt ergo apoſtoli a Chriſto Domino po- teſtatem iurisdictionis in Eccleſia, ſimulque poteſtatem legis- latricem ſpiritualem & ſupernaturalem, eatenus ſaltem ſe extendentem, ut legum divinarumm fidei & morum a ſe promulgatarum executionem ſpecialis pœnæ comminatione & impoſitione urgere poſſent. §. 14. Jeſus Chriſtus dedit immediate iurisdictio- nem & poteſtatem legislatricem ſolis apoſtolis (a.), nec toti (ut cum Luthero Profeſtantes volunt) chriſtianorum cætui aut Eccleſiæ com- munem, auf ſubordinatam (b.), ſed apoſtolis Prop- (c.) Matth. alt., I8. &c. &&c. Chriſtus ait: data eſt mihi omnis poteſtss in cœlo & in terra — euntes ergo docete omues genes, baßtizantes eos in nomine Patris &c. &c. docentes eos ſervare omnia, quæcunque mandavi vobis. (d.) Chriſtus aſcenſierus in cælum altimam ſuam volun- tatem obligandi omnes miſionis ſuæ conſcios manifeſtavit Marc. alt. 15. euntes in munduch univerſum — — qui crediderit — — qui vero non crediderit, condemnabitur. (a.) Poteſtatem enim Matth. I8. promiſſam ſolis apoſto- lis Jeroſolymæ in cænaczlo clauſo congregatis acu contulit. goli quoque Peétro Matth. 16, 16. promiſit claves regni cæ- lorum, poteſtatemque ligandi & ſolvendi, non ehriſtia- norum catui. (b.) Hiſtoria atique apoſtolica apertiſimam facit teſti monium, apoſtolos ſemper voteſtatem banc ſibi propriam ex- ereuiſſe cum nulla Eecleſiæ ſabordinatione in conſtituendis epiſeopis &) preſ yteris: Jeterminandave poteſtatis eorum extenſione & qualitate. Hine raulas apoſtolus Jeſa Chri- fi ep. 1. ad Tit. v. 5. huius rei gratia reliqui te cretæ &c⸗ &c. ſicut & ego diſpoſui tibi. propriam (c.), & ab iisdem ad eorum fſuccelſ- Iores transmittendam (d.) = §. 15. Chriſtus Dominus tamen ſubordinavit po- teſtatem apoſtolorum, ſeu Epiſcoporum, pote- ſtati & iurisdictioni S. Petri eiusque ſucceſſo- rum (a.), ita quidem „ ut autoritatem infallibi- lem (c.) Dixit namque Chriſtas Joanne 20. apoſtolis: ego mitto vos. Non: mea eccleſia mittet vos.- Accipite Spi⸗- ritum Sanctum & poteſtatem remittendi & c. & c. a. mhe& atique immediate, non: ab eccleſia mea delegatam. Paæ- riter Petre: ego tibi dabo claves &c. &c. non: mea ec- cleſia dabit tibi &c. & c. leg. ep. S. Pauli ad Gal. exor- dium, item c. I. II. & 2, 6. & . &c. Act. 20, 28. (d.) Chriſtus enim eccleſiam ſaam, qualem inſtituit, permanere in omne & umn Matth. 16, 16. & portæ inferi Sc. &c. prædixit; adeoque poteſtatem & iurisaiktionem apoſtoloram, quos tamen brevi moritares prauidit, in alios eorum ſucceſſores pro unitate fidei ſervandæ Ephel. 4, II. tranſire voluit; quod & ipfſi apoſtoli conſtituendo muneris ſui ſucceſſores aczu impleverunt. Act. 20, 28. Tit. I, 5. Timoth. 3 -5. (a.) Certum ſane eſt ex effatis Chriſti Matth. 16. ego dico tibi: quia tu es Petrus &c. &c. & Joann. 21. paſce agnos meos, paſce oves meas &c. &c. F: dar⸗ obvio ke- nore & ſioniftcatze verborum ( S. 1. * , † * * .) Cr to- tius contextus Chriſtum Petro aliquid ſpeciale illius inris- didionis, quam omnes cam illo apoſtoli oann. 20, 21. pa- yem qualitate & iubſtantia eandem acceverant, & pro- miſiſſe & contuliſſe, ſicque ceteros apoſtolos poteſtati morali §. Petri ſubiecilſe Aut ad quid illum nomine proprio no- o Petri cez individuo charaltere diſtingait? cir, promiſs apoſtolis ceteris clavium zſa, ſoli Petro ipſas promiſit cla- ves? cur, collata iam omnibus pari poteſtate, ſoli FPetro oeb publicam eius fedelitatis conteſtationem d'ixit:: paſce oves meas? — En! iſe fundstor eccleſiæ novam viſibilem inæ- dec cu niſt ni, lint C ſanlu — guala undan Won find Ali N ce, cribe gue ten yche, i⸗ , leſſer N A S d, in 12: fur Lae lita herit 1,5 e80 hiſce io e⸗ m j. pry. l , n: 25½ lem in ordine ad leges fidei & morum authentice declarandas vel etiam lege humana firmandas cum effectu obligationis divinæ & humanæ non niſi apoſtolorum (Epiſcoporum) non tamen om- nianm aut plurimorum, ſed aliquorum tantum, cum ſupremo capite & Chriſti in terris vicario, quem conſtituit immobile fundamentum Eccleſiæ ceu diſicii immobilis ſuper ipſum ædificati, con- ſenſus faciat (b.) . qualem a ſe inſtitatam ſocietatem firmo ædificio, Petram fundamento eizs comparat: contra Eccleſiam igiter (di- ficium) ſapra Petrum (fundamentum) nexz indiſſolubili fuandatav portæ inferb nanquam prævalebunt. - Pet- rus fundamentum: erge poteſtas ſolvendi ac ligandi Petri eft ad poteſtatem apeſtolorum, ſiczti eſt fundamentum ad ædiſicii partess iuwrisdidtio itaque apoſtoleraum (EBpiſcopo- rum) iurisdidtioni Petri (Romani Pontificis) eſt ſubordi- nata, ſicuti nexus partinva omnium zdificii in omni ſüua exiſtentia ab imo fundazmento conftanter deftendet. — Deni- que Chriſtus nunquam ceteris apoſtolis ſine Petro poteſta- tem ſolvendi & ligandi, ſed eandem, omnibus etiam aliis præſentibas, contalit Petro & quidem privative, qaam aliis dederat cumulative, cam boc nimirum diſerimine, at eam apoſtolis non niſi cum Petre coniunctis in chriſtianos Eiki ſubditos, non apoſtolo in apoſtolum, Petro autem con- ceſſerit in ipſos apoſtolos, qui etiam ceu ov paſcendi erant. Paice oves meas, qaas ego Ppavi. (b.) Chriſtus enim nullibi in S. Seriptaris effato publico ac ſolenni zni alicui apoſtolo ſingillatim, vel pluribus ſi- mul a Petro ſeivnetis, ſed non niſi cum Petro præſentibus denum infallibilitatis, & cum illo infallibilis autoritatis in iſtorum magiſterio abtasle & authenticum exercitiam cam effeltu obligationis din. & hum. conceſſerat. Petrus fundamentum: nalla ergo ſententia, nullum iudicium:, nulla iurisdictio, aut legis declaratio authentica infallibi- litatis charadtere inſignitur, niſi quz conſentit cam iudi- cia & volantate Petri (ſapremi Eccleſiæ capitis) Eeccleſis 26 A. Si ergo Petrus fundamentum ædificii, ſi ædifici- um (Eccleſia) Petro fundemento innixum immobile eſt. in his Chriſti verbis Matth. 16. ti es Petrus & c. O& . & Joan. 21. paſce agnos meos paſce oves meas -- aperte cominetur lex fundamentalis completa Eccleſiæ J. C.: le- ges enim fundamentales cuiuscunque ſocietatis eæ ſunt. quæ illius exiſtentiam & qualitatem ſeu formam & mo- dum regiminis determinant. lam vero Chriſtus ad au- diendos apoſtolos omnes obligando (GS. 3. d.), ſocietatis inæqualis exiſtentiam, iurisdicdionem apoſtolorum iuris- dictioni Petri ſubordinando, regiminis formam, ipſumque inrisdi ctionis exercitium authenticum ac infallibile non niſi in conſenſu cum ſupremo capite, nexuque ædificii cum fundamento, conſfituendo, modum regiminis plane deter- minavit. (S. II. * *) (ibid. * * *). . B. Hanc ipſam legem fundamentalem completam con- ſtanter agnovit tota Eccleſia, indeque a ſui initio Roma- nos Pontifices pro veris ſuccefſſoribus in omni iutisdi Rio- ne Petri habuit. Ita teſtantur S. S. clemens Rom., Ena- tizs M., Irenæzs, Cemens Alex., Tertult, origenes, Og- prianus, Euſeh. Cæſ. Orill. Hieroſ. Epiphanias, Baſilii M. Gregorius Nlj., Optatus Milev., Joannes chryſoſt, Am- broſus, Leo M. O& c. & . C. Fun- enim Chriſti non zdificium ſine fundamento, neque funda- mentum ſine zædificio eſt: iaxta promiſſzum ergo Chriſti: porta inferi & c. &c. Eccleſia nunquam Iine fandamento; neque fundamentum ine zdificio erit; atqiet adeo in Petro noſzris adhuc temporibus vera ſtat eadem Eccleſia, quæ pri- mum in ipſo ſteterat, ſicque iurisdidtio Petri in per ſona ipſizs ac ſueceljerum eins ad mandi nſgite kfinem perdurat: portæ inferi non prævalebunt adverſus eam. Petrus fun- damentum — Eccleſia ædificium — fundamento hoc iſixum immobile ædificium. Diszi effato publico ac ſolenni. Donum infallibilitatis ſyeciale ſingulis apoſtolis, primna vice Evangelium yrædican- tihus, « Chriſto conceſſum eſſe, uti communis eſt theologo- ram chriſtianoram ſententia, nallo tamen Eccleſiæ oracule adhuc definita, havt infcior, ſed non niſi ſolennem bzaius Aoni promulgationem abnuo: dons enim miracaloraum als-: ☛ — — — —, – ES à —☛ — ⸗ C. Fundamentum & ædificium nexu indiſſolubin iun- guntur invicem. Ad quid ergo trita illa & inanis quæſtio: an ſe ſolo Fontiferx eſt infallibilis? — fundamentum & & dificium unam faciunt Eecleſiam. pizxi non tamen omnium, aut plurimorum &e. &c. Ebriſius enim neque omnium neque plurimeram conſenſiam aperte requiſivit ad iarisdictionis ſaperioris exercitium: ſed tantam aliquorum: Si duo vel tres fuerint congrega- ti in nomine meo, in medio eorum ſum. Matth. 19, 20. Quid autem eſt congregari in nomine princibkis, niſi cum obedientia erga legem fundamentalem congregari? ergo ſe pauci etism ecum ſubordinatione capiti adhbæreant, Kcls- ſia in Petro ceu fandamento ſubſiſtit: sapet enim cum membris, fundamentam cum adificio Eccleſiam facinnt; ſi ergo & pauci inferiores Paſtores ſuperiori adhærent, iams erit Eccleſia, fundæmentam cam adificio, immobilitas, infallibilitas. §. 16. Chriſtus inſtituit in ſua eccleſia inæqualita- tem ordinis, i. e. diverſos gradus poteſtatis ſtabilis; non omnibus communis, fungendi miniſterio in cone fettione Sacram entorum oun poteſtate eam transmit= tendi: inſtituit enim epiſcopos & presbyteros;-» ordinavitque inſtitutionem diaconorum ad mini- ſterium Sacrorum ab apoſtolis factam. Jam ve- ro epiſcopi poteſtate ordinandi immediate a Chriſto accepta presbyteris ſemper fuerunt fu- periores ipſo ſuo conceptu, & non niſi apoſto- ſtoli primum utrumque ordinem ſeiunxere: quare & ordo presbyterorum Chriſti quidem inſtitutionis, non tamen eorum iurisdictio iuris divini eſt; ipfi quoque presbyteri diaconis, hi ſubdiaconis, Minoriſtis illi maiores ſunt. En! inæqualitatens ordinis! 2 A. Dif⸗ toritatem abunde apoſtolis conciliante perfeltus boc ipſo in dJoctrina conſenſas cum 5. Petro perdurabat. . A. Differunt ergo inter ſe miniſter ordinis & imis- diſtionis: illi enim phyſica, huic moralis poteſtas a prin- cipe Chriſto delegata ſeu precaria competit. Unde & jurisdicio & ordo epiſcopalis abſolute ſeparabiles ſunt. B. Epiſcoporum itaque eſt regere cum poteſtate propria, ordinaria, & immediata, intra propriæ tamen diæceſeos limites iam ab apoſtolorum temporibus reſtri- Ga, eccleſias particulares, ordinare presbyteros, iis in- dulgere iurisdictionem precariam. &c. &c. C. En?! iam habes totius Hierarchiæz eccleſiafticg, quæ ex epiſcopis, presbyteris, & diaconis &c. &c. con- ſtat, conſpectum. De Frimatibus, Exarchis, Patriarchis, Metropolitis, fuſiorem dicendi materiam igri canonico relinquo. * Ex Dis hisce iam præcedemibus certa hæc de- duco corollaria ſequentia D E POTESTATE & AUTORITATE I. Turisdictio Eccleſiæ, ſi ex praæſeripto legis fſan- damentalis §. I5. - exerceatur, ſe extendit ad leges divinas infallibili iudicio declarandas §. 13. . a., declaratione nimirum pablica ac interveniente cum ſupremo capite ſaltem aliquo epiſcoporum conſenſi H. I5. F†ů. Neque ſufficit infallibilitatem eccleſiæ præciſe ad articulos fidei fandamentales extendere: nam certa notitia omnium legum Poſitivarum eſt medium neceſſarium ad ſalutem communem maximam, quæ uti finis creatio- nis, ita etiam omnis divinæ legirlationis eſt. — Docentes eos ſervare omnia, qaæcunque dixi vobis. Matth. ult. A. Eccle- D ⸗ A 9. ſte⸗ N en alet uun ten ie⸗ , A. Bccleſia ergo habens poteſtatem declarandi leges divinas naturales & poſitivas, etiam declarare poteſt, in quocunque caſu Deus vota cChriſtianorum non acceptet: diſpenſare vero preprie in votis certo validis nequit. II. Jurisdictio Eccleſiæ ſe extendit ad ea- rundem legum executionem in ſuis membris Pœnis ſpiritualibus promovendam §. 13. - b., Ee. g. excomnnicatione, cuius Poteſtatis coactivæ antiquiſſimum uſum conteſtatur omnis Ppœniten- riæ publicæ diſciplina Seculis III. & IV. uſita- ta. Idem cum additis ſapientis tolerantiæ ac moderationis regulis confirmat S. AUGUSTINI L. III. contr. epiſt. Parmen. c. 2. autoritas. III. Quoniam Chriſtus Dominus iurisdi- tionem ac poteſtatem legislatricem §. 13. A. talem apoſtolis conceſſerat, qua præciperent ea omnia, quæ ad finem ultimum apta ſunt, fimul illis talem contulit poteſtatem legislatri- cem, qua ferre poſſent leges novas mere eccle- ſiaſticas, etiam in conſeientia (ob collatam apo- ſtolis alios obligandi poteſtatem), & circa actus immediate internos (quatenus per merita mora- lia actuum internorum finis ſocietatis chriſtia- næ, ſalus æterna obtineri debet) obligantes, quibus tum leges divinæ ratione temporis, lo- ci, modive indeterminatæ determinarentur, tum conſuetudines piæ generales obligatione per- fecta firmarentur, aut ſacræ ceremoniæ, vel certæ conditiones ad ſacrum miniſterium aſpi- rantibus, vel Sacramenta ſuſcipere volentibus Præſcriberentur. IV. Promiſit Chriſtus ſuæ eccleſiæ hanc D 3 Spi- .* 389 Spiritus S. affiſtentiam, ut nec erret ipſa unquam integra, vel errorem doceat in materia fidei divinæ, ſive docendo aliquid contrarium dog- matis divinitus acceptis, ſive proponendo ali- quod dogma ceu divinitus acceptum, quod tale non eſt §. 17. I.: infallibile ergo illud publicum univerſalis eccleſiæ iudicium eſt de divinitate S. Scripturæ; ſi enim eccleſia res omnes in ſcripturis narratas, immo vel unam aliquam ex eis proponeret ceu a Spiritu S. inſpiratam, aut ſua divina autoritate firmatam, ac proinde cre- dendam propter autoritatem Dei, quæ tamen talis non eſſet, erraret utique in materia fidei. A. Univerſam ergo Scripturam quoad res omnes in ea narratas non minus, quam quoad dogmata divinitus eſſe ſcriptam, certi & quidem non niſi ex concordi eccle- ſiæ iudicio ſumus: neque enim certo a: priori ex perfectio- nibus & neceſſitate divinæ originis, neque a paſßteriori ex notis intrinſecis ſcripturæ, neque ex avtoritate immediate divina, aut bamana, quibus probandi modis D. D. Pro- teſtantium doctores hac materia uti ſolent, fed ex auto- ritate divina ſimul & humana, i. e, iudicio publico⸗ eccleſiæ univerſali fallique neſcio ſcrigturæ integræ divi- nitas probatur. * Net offendit noſtram ſententiam catholicam peraca- tam illad viri eximis oannis Amadæi Töllner YTheol. & Philoſ. Dodtoris publici in academia Francofartenſi, ad Ode- ram in ſuo opere de divina inſpiratione S. Scripturæ a. 1772. edito argaementaum, quo zudieium illud publicum eccleſiæ nallinss aastoritaztis eſſe ex eo afßzrmat, quod vel non haheat vim teſtimonii authentici (ab apoſtolis enim, aut eoram. Sacceſſoribus, vel & S. Patribas zeſtimonium de di- vina inſniratione S. Scriptoribzes facta accepiſe eccleſtam nullo modo conſtat), vel quod iudiciam eccleſiæ rationi- bus, divinitatis Serikturæ veriſimilitudinem tantum in- nueotibus, zti opinione communi izdsorum, Chbriſti & apoſfolorum, primoraumque chriſtianorum & c. & c inzui- fiskar a: ,,o —— — + er = „ 4 31 gatur, & ſic Seriktaræ divinitas non niſßt veriſimüis erik. Sed licet ex certis probare non poſſimus dozuementis, merone iudicio ex datis rationilus concorditer lato, an vero certis ex atteſtationibzs S. ipſorum seriptorvm cencors iſte eccle- Rie totius chriſtianæ de scripturarum divinitate conſenſas eoertus ſit, de infallililitate tamen eiusdens in alſſerenda eadem (non ex rationibus, quibus forte iudiciam eccleſiæ formatum eſt, nec, ſ, indicium illad vim teſtimonii au- thentici habeat, ex fide teſtium merne bumana) ſed ex pro- miſſo Chriſti certi ſamus, atque ex eo item, quod eccle- lis innumeras res pro materiis fidei divinæ falſo propone- ret, ſ in illa de Scriptarsrum divinitate ſententia tam coencordi a vere aberaret. B. Cum itaque neque Chriſtus, neque Apoſtoli de integro aliquo canone Scripturarum diſtinde teſiati ſint., ſolius Eccleſiæ iudicio (TRIDENTINI videlicet Concilii Seſſ. 4., ciius indicium innititur eccleſarum particulari- cm, præſertim Romanæ iudicio, earumque a tempore Con- cilii PLORENTINI cenſenſa) univerſos libros canonis ca- tholici, ac in ſpecie authentiam Zelgatæ (vulgo italæ ve- teris) certo cogooſcimus, quam eandem ad probanda dogmata idem TRIDENTINUM declarat authenticam, in reliquis vero, ne quis temere eam quoviis prætextu reii=- Ciat, prohibet. Seſj. 4. Cc. 2. C. Scriptura ſacra, prout nunc etiam divinitus fcrip- ta extat, non eft ſè ſola« regula zniverſe ſufficiens reſpectu vulgi hominum ad cognoſcenda omnia dogmata religionis: absque certa enim intellectione Scripturarum ea cognofci nequeunt; ad certam vero earum intelle tionem conſe- quendam ſenſus externzs, intimus & commanis Ccriteria inepta, Demonſtratio autem ob imperitiam in linguis auto- graphis, & obſcuritatem Scripturarum inſitam G. II. * 2. atque ipſorum codicum autographorum, græcorum impri- mis, plurimas variationes & originalium egemplorum de- fectum, uti & autoritas mere baumana ob incertam peri- tiam & fidem Verſorum tum latinorum, tum vernaculo- rum, & ſummam eorundem inter ſe variationem, criteria diffi ciliora ac inſufficientia ſunt; Deus vero novam revela- tionem circa Scripturz ſenſum hominibus, revelationis beneficio iam adiutis, non applicat: Spiritus enim talis pri⸗ . Vätus 32 .-— vatus ſibi, non mihi, nec aliis, qui talem revelationis no- væ Spiritum non experimur, mentiri poteſt (a.); ſola ergo autoritas Eccleſiæ verum Scripturarum ſenſum infallibili- er nos edocet (b.). ⸗ V. Traditiones, ſi vere divinæ ſunt, imme- diata Dei locutione prolatæ, adeoque eiusdem cum Scripturis, utpote potifflimum mediats Dei locutionibus, autoritatis ſunt: cum igitur lo- cutio Dei immediata veritates divinas pro ob- jiecto habeat, ipſa vero Eccleſia omnes verita- tes revelatas infallibili declarare iudicio poſſir §. 17. I., æqueé certum de vera divinitate Tra- ditionum Eccleſiæ debet eſſe iudicium (a. Si VI. Si (a.) Qwaænzm igitar Acatholicis, in ſpecie D. Dis Pro- geſtantilus, Eccleſiæz etiam eniverſ insdiciis in argamente dei divinæ auteritatem falli neſciam, & certam Dei die: nedZionem abindicantibus ſuſßiciens ſupereſſe poteſt fdei res gula, quibus, ſi tamen, veriſimiles ſolumodo de divinita- te Scriptaræ integræ ſippbetunt conisiuaræa: (b.) L. Finis ergo Dei inſpirantis S. scriptores non fuit plena chriſtianoram de univuerſis dogmatis per ſolas derip- zaeras inſtruktio & inſtitutie: II. Licet igitur in 5. Literis malta contineantur ab' ipſo Deo immediate revelata, Dexs tamen at plurimum non ipſe immediate in S. Literis loqui- tur, ſed Scriptores loqui permittit. III. Immo Scriptoret plura narrant vel omnino non, vel ſaltem non ſab ipſa ſeriptione ſibi revelata; bine W. Deus Scripteoribus non de verbo ad verbam ſeribenda dictavit, ſed modum ſorip- tionis ingenio eorum reliquit ; at Zute E. exinde variæ adparentes (circa defectum conſilii communis alicuius Gyſtematis in proponenda univerſa doctrina, circa antilo- gias in relatione factorum & dogmatum, atque citatio- nes aliorum Scripturæ locorum valde incompletas) Scriy- tærarum imperfedtiones facile explicantir. (a.) Alteram, ſed zaqe non univerſe ſußicientem Fdes zegilam Traditiones divinæ conficiant. Exiſtentiam ilae kit vei ri⸗ ret Gip erge Pto C lar 1o ll⸗ le⸗ 61 ⸗ ur Pro⸗ As e“ ſun i⸗. kri i. oret N „en lriy- Naris cuius ntilo⸗ taio. N. S. VI. Si Eccleſia errare poſſet in aliqua ve- fitate virtualiter revelata, atpote, quæ cum alia formaliter revelata ita connettitur, ut hac ſine a vera eſſe nequeat, etiam quoad declarationem ve- ritatum formaliter revelatarum omnem amitte- ret & autoritatem & fidem; quod tamen cum divinæ Chriſti ſapientiæ conſilio pugnat: latæ ergo interpretationis illa aſſiſtentiæ Spiritus S. promiſſio eſſe debet; atque adeo Eccleſia I. non folum in declarandis veritatibus formaliter reve- latis §. 13. a. c. F. 15. b., ſed etiam in dogmatis E certo zum, ceu faktam, aperte demonſtrant I Hiſtoria tam ve- teris tum novi Teſtamenti: omnia enim dagmata fdei pri- mitus revelata ab Adamo aſque ad Moyſen viva voce pro- pagata ſant; in novo Teſtamento quoque Eccleſiam pri mam fundatam eſſe traditionibas divinis, non ſeripturis- biſtoria primitivæ Eccleſiæ teſtaturz; nullum ſane ante an- nos fere 12. a morte Chrifti de ſeriptione fadcta, aut ſcri- bendi præcepto doczmentum habemus. Il. Accedunt ipſa apoſtolorum de exiſtentia traditionum teſtimonia. 2. Joann. 12. plura habens vobis ſcribere, nolui per chartam — fpero enim — & os loqui ad os. 2. Theſal. 2, I14. te- nete traditiones, quas didiciſtis ſive per ſermonem, ſive per epiſtolam noſtram. 2. Timoth. 1, 13. — — quæ audiſti a me per multos teſtes &c. &c. III. Senſum de- nique publicum Eccleſiæ de divinis traditionibus referans 3. S. Patrum, zti S. Irenæi L. 3. n. 4. c. 3., Baſilii L. de Sir. S. c. 27., Epiphanii hæreſ. 61., Chryloſtomi bom. 4. in epiſt. 2. Theſſal. & c. &' c. oracula ananimia. Enim- vero autoritas S§. SJ. P. P., qui veritatam ſive ſeripturis, ſive traditionibus contentarum teſtes, depoſitarii & cu- ſtodes ſant, quatenus communi eorum, in dogmate aut ſcripturæ ſenſu, conſenſione fundatur, certiſimam verita- tis kdei argumentum eſt: ſenſus enim communis eorum ſenſum ipfius Eccleſiæ zniverſæ conftituit; ſi vero com- munis non ſit, vel licet communis, non tamen de dogma- se, aut veritate cum dogmate çonnexa, aastoritas 3. & tis infallibilis eſt (a.). 2. Vi eiusdem latæ Promiſſionis Eccleſia errare nequit iudicio, quo ſenſum alicuius libri cum dogmatis fidei vel con - vel diftormem enununtiat, vel, quod idem eſt, iudicio de orthodoxia ac beterodoxia contextuum æque ac ſimplicium propoſitionum. 3. Denique non rtantum in Præceptis morum di- vinis (§. 13. a. c.), ſed & mere eccleſiaſticis ad aniverſam Eccleſiam iuxta legem fundamentalem directis neque formaliter (alias ædificium ſuo fun- certo cum iſtis connexis ſeu virtualiter revela- P. P. tantam valet, quantum ratio aſertis eorum al ip- Es addita. Izx. unde & Concilium Trid ſeſſ. 4. decreto Jolenni eandem divinarum traditionum exiftentiam confir- mat. P. Denique Scripturæ interpretstionem multis in locis itz difi-zilem eſſe novimes, zt ea myfteria (8S. 8S. Tri⸗ nitatis, & proceffſionis S. Spiritus a Patre & Filio, Ss. Evchariſtiæ &c. &c.), quæz Cbriſtus cei a ſe tradita om- nes doceri volkgit, &d præcepta (de baptiſmo parvulis ne- ceſſario, neceſſitate Euchariſtiæ, non iteratione baptiſmi ab hæreticis collati &c. &c.), quæ ſervari item ab om- nibas volzit, inz eligi ſolis ex ſcripturis moraliter ſit im= poſſibile; novæ zutem revelationes diving porro non ſuppe- tunt 8 12 W. C.; niſ ergo Chbriſtus aßertinss viva vocg de laraſſet mentem ſuam & volantatem de bis, eas qite divinis traditiones apeſtoli itidem viva clariore goce & promulgatione tranſmiſiſſent ad poſteros, nequidem Eeccle- ſis baberet regulam myſteria legesve authentice declaran- di; Eicque contra Eccleſiem prævalerent portæ inferi. * Poſſihilitzs zraditionum apoſtolicarum & eccleſia- ſticarum ex lege fungamentali S. 17. (2⸗) - 15., ipſa ea- rum exiſtentia ex felzis, ia,ſtis ad diſcernendas traditio- nes adbibitis regitis palam ſit. (a) Hzc S. Spiritzs aßyſtentiæ in derlarandis veritati- bus ſolum virtualiter revelatis non gäidem formaliter re- Pelatz, ſimpliciter zamen certa ef. coli ägn in ( tent prec iner iiner e ctie eip, 1 t. it mi cle ide⸗ ſio fundamento innixum contra legem fundamenta- lem 9§. 15. b. corrueret), neque materialiter con- tra latam & legitimam divini promiſſi interpre- tationem errare poteſt (b.). A. Eccleſia ergo neque materialiter errare poteſt in inſtintione ac præcepto cultus religioſi cuiuscunque, quo- coli iunberet vel aliquod obiectum cuffu religioſo ind'g- dignum, vel cultu moraliter theologice inhoneſto: - ergo in Canonigatione San Gorum (ſeu iudicio ultimo, ac ſen- tentia definitiva de Sanctitate & Gloria defuncti, atque præcepto generali totam Eccleſiam obligante) eiusdem inerrautiæ dono gaudet Ecciefia; Canonizatio utique per- tinet iuxta dica ad Præceptum cuhus religioſi, hoc ad Pracepta morum, quatenus hic cultus actus moralis eſt; in præceptis vero morum Eccleſia eſt infallibilis: ergo- etiam in Canonizatione Sanctorum (*. VII. Sicuti in rectoribus Eccleſiæ, atpote nomine Chriſti veritatem nniverſcæ religionis a Chri- Ro traditæ ex certa direione piritus S. ab eodem ipſo promiſſa publice doçentibus, infallibilitas akftiva „ ita & in ſubditis fidelibus, propter efficacem diſpoſitionem providentiæ divinte iuxta Pro- miſſlum Chriſti, rectorum recte docentium ora- cula acceptantibus & aſlenſu Publico profiten- tibus, infallibilitas paſſiva eſt. A. Si Eceleſia inuxta legem fundamentalem ſemper ſuo fundamento inædificata manens, infallibilis eſt, - ſi E 2 Chii- (b.) Immanitas a formali errore dogmaticam, « ma- teriali certitadinem attingit moralem. (*) Eeccleham in Canoni zatione Sandforum neqae ma- terialiter errare poſſe non quidem dogmatice, attamen ſim- pliciter æac moraliter certum ℳ, quatenus nimirum bæc certitado in lata promiſionis chriffi interpretatione fan- S Chriſtus in Petro conſtituit immobile fundamentum, K perpetuam Eccleſiæ firmitatem ordinavit, ita, ut funda- mentum non exiſtat, quin fundet reliquum ædificium=- quin communi fundamento innitatur:- ergo ſemper exi⸗- ſiet verum Eccleſiæ caput: - ergo Eccleſia ſemper illud agnoſcet: - ergo, cum Eccleſia univerſa conſtet capite immobili, epiſcopis ſubordinatis §. 15, ceu totidem fir- miſſimis columnis, membris caput ſuum verum conſtanter agnoſcentibus, Eccleſia vi inſtitutionis nunquam deficiet- non fundamentum - non columnæ- non ædificium. Zid. S. 15. com corol. & notis. . D E POTESTATE & AUTORITATE I PSIUS SUPREMI ECCLESIE CAPITIS. §. 18. I. Ohriſtus Dominus poteſtatem epiſcoporum poteſtati R. Pontificis ſubordinavit §. 15. a. §. 14. d., idemque Eccleſiam ſuam, cen firmiſſimum contra inferi portas ædificium, eandem, quam ipſe inſtituit, nimirum cum eadem poteſtate leges a ſe latas authentice declarandi,; ac obligatione easdens ſervandi §. 13. a. - Cc - d., perdurare voluit ubi- vis locorum & in omne tempus ad finem uſque mundi §. 14. d.; eoque ipſo fine pro ſervanda inter fideles & epiſcopos fidei unitate inſtituit Epiſcopatum & Brimatum S. Perri, eiusdemque legitimi ſucceſſoris Romani Pontificis (a.), velut im- (a.) Romanæz Eccleſiæ epiſcéepes legitime electos veros eſſe, & inde a morte s. Petri ſemper fuiſſe iſtius ſucceſſores in Primatz inrisdidtionis omni tempore indicavit Eccleſta Chriſßi, bzinsque recbzores epiſcopi per omnem orbem di- 1 l⸗ d its ir⸗ er 37 immobilis Eccleſiæ ſuæ fundamenti ac paſtoris ovium, utique etiam epiſcoporum §. I5.: poteſtas igitur Primatis eſt Saperior in ceteros epiſcopos Kgulos ſeſe extendens, qaatenus neceſſaria eſt ad unitatem ſidai ſervandam. A. Pre unitate igitur Bccleſiæ conſervanda Primarti Competit I. poteſtas moralis ſeu confſirmandi (non tamen per ſe & extra caſum ſpecialis neceſſitatis eligendi), ſeu reſéindendi electionem spitoporum „ 2. novas dicœceſes 3 eri- Wyerſi idem ſemper ab initio Eccleſiæ profeſi ſuant G. 15. B. - Concilium Florentinum a. 1438. ſic ſtatuit in decreto ipſo profeſionis fidei: definimus, Sanctam apoſtolicam ſedem & Romanum Pontificem in univerlum orbem tenere pri- matum, & ipſum Pontificem Romanum ſucceſſorem eſſe beati Petri Principis apoſtolorum, & verum Chriſti vi- cariun, totiusque Eccleſiæ caput, & omnium Chriſtiano- rum Patrem ac Doctorem exiſtere; & ipfi, in beato Petro, paſcendi, regendi, & gubernandi univerſalem Eccleſiam a Domino noſtro Jein Chriſto plenam poteſta⸗ tem traditam eſſe, quemadmodum etiam in geſtis oecu- menicorum conciliorum, & in Sacris canonibus contine- tur. — Hoc ipſum confirmat Joſephi Archiepiſcopi CPklitani confeſio? -. beatiſſimum autem Patrem Patrum, ac ſum- mum Pontificem, Romæque veteris Papam, D N. j. C. Vicarium eſſe concedo &c. &c. CARRANZA (Schram) Samma Concilioram Tom IIl pag. 564. Edit Anguſt. Pindel. Reger 1778. Hancque ipſam dignitatis ac potefta- tis prærogativam K, Pontifices non acceperunt ab FEeccleſis Jen epiſéopis; quando enim, & quomodo id faczam eſt? ergo ias ſwaccedendi S. Petro in primata Eccleſiæ ( ſuphe- Sito etiam, licet falſo contra unanimia S. S. P. P. teſtimo-⸗ nia, ipſamque vocem vivam monumentorum ac ſepulchro- rum S. S. apoſtolorum Petri & Pauli Romæ omni retro prima ætate Eccleſiæ exiſtentium, ac eiusdem S. Petri Ro⸗ mæ commorationem -Evangelii prædicationem- muneris apoſtolici fun Riones, mortemque martyrii referentium, 4. Petrum aut nanquam, aut non ad mortem uſque pecu- liarem geſiſe Romæ epiſcopatam) acceperant immediate per erigendi vel priores dividendi, 3. transferendi vel de penendi epiſcopos cum moderamine imperii & tuga domi= natus (*), item poreſtas in ſecunda inſtantia iudicandi cauſſas fidelium quorumcunque. II. Po- S. Pekram, ſeu ixſue divino ebreſſo vel tacito idad defe- vehtem, Komanæ Eccleſiæ, ſeg pro ofcio Jao determinantem ſedem, in qua ſibi Iuccederetur: engo nec ſine præſcripts vel aſſenſa alicains R. Pontißcis immediate præcedentis extra caſum ſingulariſſimæ neceſſitatis in niuscangque Pon- tißcis nova eledtione Primatus ilte transferri in aliam & Romana ſede quacanque autoritate pozeſte⸗ imediate enim Joli Petro, & per hune Asmano epiſcopo & prædeceſſoers vicario Chrißi heæc poteſtatis Praærogativa transmiſſa in ma- nas a Chriſgo fuikt. - - EUtrum ſucceſio in Primata, 71t&ι faris divini eſt, ſedi braciſe Romanæ eodem iunre affvas JIit nec ne?ë diſputaænt Theolagi, certis interim nozis zerti- tudine & fde ecleſtaſtica de indicio Eccleſiæ, amnes buc- suse Komanos epiſeopes faißſe &- eſſe d. Fetri in primata Eecceſſores, nec proinde ſine illerum conſenſz extra caſunms Eingalarifſime neceßytatis translationem Primatus in aliam Keri poeſe ſedem abfferentis. * Mirum ſane, quod Aeatholici, noſtrique ſecali re=- Formatores eccleſiaſfticum regimen, regulis moderationis ab ipſo Chriſto Domino præicriptis temperatum, ventilent, reiiciantque. Nanqaia regimen Prin atis caritate, fuga Dominii & demiſſione animi temperatum omnem omnino excladit deſpotiſmam? Tale autem regimen Frimati con- taælit Chriftus Luc. 12. Reges gentium dominantur eo- m, vos autem non ſic; en fſzgam dominii! - Folnit chii⸗ Kus oves regi caritate, gaa redemit ipſe eas ſanguine ſuo; en caritatem! - ſed qui maior eſt inter vos, fiat ſicnt minor auſevltando conſelinm redtorum inferiorum, eis ob- Jecandando in relas iaßtis, etiam, l quando erret, cor- rectionem reverentem al eis cum animi modeſtiæ recipiendo; en demiſzonem animi enga nectones inferiores! - nanquid Preenl a qaacunque dominatns vecie regimen illud epiſ- *boru eſt, gaod propter ſalutis FKadinum, non ex ti- ore v&, ſed ex interiore diledzioni aßecta, non ex sbiditate lacri, ſed ad eemplam Gregis, non cam af. epiſ⸗ taſu lio dem ael da, ly Sumen, mitis ruinſ voluͤt in lee (Clor⸗ drice fupr⸗ ſudie exere ſi. Monitt dkor — * Titi, emhl lur rioriß II. Poteſtas Primatis ſimul eſt in univerſos epiſcopos ſeu per orbem diſperſos, ſeu (exira caſim tamen Sbitmatit aut bareſeos *½) in Conci- lio (conventu epiſcoporum in uno aliquo loco, ibhi- demque miniſterio ſuo in nomine J. C. in paſcendie Rdelibus doctrina ldei & mornm authentice declaran- da, aut legibus ad communem untilitatem ſpiritua- Iem Eccleſiæ ſanciendis fungentinm 9 Ccongregatos Saprema. Si enim Chriſtus Juperiorem hanc Pri- matis iurisdictionem (Præc. I. ) cœtui epiſcopo- rum ſive diſperſorum, ſive congregatorum ſubeſſe voluiſſet, pro ſapientia divinæ miſſionis ſuæ clare id in lege fundamentali exprimere debuifiet §. rI. * F. † *†-†,; — rradens ergo Petro claves regni cœlorum - oves Paſcendas omnes-monere de- buiſſet Petrum, ne clavium adminiſtrationem ſupremam, aut ovium curam aliter, quam cum ſubiectione erga univerſum cœtum apoſtolorum SNerceret; nuspiam autem in lege fundamentali §. 15. A. B., quam immutare temerarium foret, monitum hoc legimus. Certum ergo eſt, iuris- dictionem Petri ac RR. Pontificum ita eſſe ſupre- mam, eNtione maieſtatis, neque cam immodice ſeveræz legum cbrifi pœnzli evxerationé, ſed proprii petics virtute ex- empli, ad legzm obſerventiam hdeles invitante, ſuſcipi- zar? en! tales regiminis regulæ rekkoribzs Kecleſiæ infe- rioribus præſeribtz Jant T. PFetri 5. paſcite, qui in vobis eſt, gregem Dei, providentes non coacGe ſed ſpontanee ſecundum Deum, neque turpis lucri gratia, ſed volunta- rie, eque ut dominantes in cieris, forma faci gregis ex animo. (*) Diri extra caſum Schismatis duorum vel plurium ele torum Pontificum, aut hereſeog In hac enim zatro- gz“e caſa diaxta prom'um Chrifti Eccleſia per epiſeepos is 40 mam, ut ea ſuperior nulla exiſtat, non obſtan- tibus ullo modo geſtis Conciliorum Piſani, Conz ſtantienſis, ac Baſileenſis. A Sine concurſu, conſenſu, & confirmatione Ro-⸗ mani Pontificis, ceu fundamenti S. 15. a. nullum Concili= um generale infallibiliter de caufſis fidei aliquid decidere, aut legem eccleſiaſticam aniverſalem condere poteſt. Ec- cleſia ergo I. in Conciliis generalibus immo & particu⸗ laribus circa dogmata fidei & morum infallibile exercet judicium per vota epiſcoporum Romane Pontifici con- ſentientium vel ab eodem probata & confirmata, 2. extra Concilium generale per Romanum Pontificem pablice & ſolemniter ad zniverſam Eccleſiam loquentem, adſtipulante eidem ſemper aliquo quamklibet magno numero epiſcopo⸗ rum S. 15. b., ſeu in concilio particulari congregatorum: feu diſperſorum; 3. Conciliis itaque generalibus non in- tenſive, ſed extenſive tantum maior autoritas competit, quatenus publica Eccleſiæ congregatæ totius conſenſione facilius frangi poteſt hereticorum ſuperbia ac pertinacia. B. Sine interventu ſupremæ poteſtatis Romani Pon- tificis leges, univerſam Eccleſiam obligantes, ferri ne- queunt; poteſt tamen Pontifez pro ſuprema poteſtate ſua leges divinas cum obligatione (*) authentice decla- rare & promulgare, adſtipulante nmimirum quocunque paucorum epiſcoporum numero, non vero leges mere eccleſiaſticas, ad ſalutem non neceffarias absque conſenſu quodam generali epiſcoporum ſive expreſſo ſive tacito ferre, licet exequi eas, poteſt: hæc enim prærogativa poteſtatis ad unitatem fidei ſervandam nullo modo per- tinet; primatus vero iurisdictionis non niſi ad eiusdem unitatem ſervandam Petro & fſucceſſoribus eius a Chri- ſto collatus eſt J. 18. I. goncilium generale convocatos exercet iundicizm falli neſoè- zm in agneſcendo vero Capite §. 18. VII. A. - (*) ur tamen ſententiæ Romanoram Pontifcam s gazſis fidei ebligent, publice ad univerſam Eccleſiam auft tales fidei regulzæ dirigi debent, malzae conftare, Juod ci utre u W. 1 . 0 cili⸗ rer c⸗ l⸗ cet ⸗ G te po⸗ ⸗ iſ⸗ ein⸗ ſone Nl⸗ ne ⸗ goe dele enſi ito ra Rr⸗ de Chri- bo⸗ uſir , 44 ud C. Poteſiate coacliva ſpirituali Concilia generalia, Gmnesque ad ea epiicopos convocare, ac, utrum in quovis caſu neceſſaria ſint? iundicare, iisdemque præſidere, i. e, recdtum illorum ordinem poteſtate ſuperiore dirigere & gubernare iure divino ſolus poteſt Romanus Pontifex, ceu ſummus Primas Eccleſie uoiverſæ, relicta interim Prin- cipibus politicis ac Imperatoribus vi advocatiæ Eccleſicæ convocationem conciliorum generalium in caſu veræ pub- licæ neceſſtatis urgendi poteſtate. kgliquas iuris Fonti= Ecii ſpecies qus Canonicum enzmerat. III. Hæc tamen ſuprema Primatis pote- ſtas, immediata licet in epiſcopos, mediata tan- tum eſſe videtur in ipfos omnes omnium alio- rum epiſcoporum ſubditos. Neque enim ratio fundamenti, Clavium, & ſuprema ovium cura, neque finis Primatus, anitas fidei ſervanda, exi- git immediatam in omnes fideles poteſtatem, ſed Potius eidem obeſt, quia vel ſuffocat ſollertiam inferiorum rectorum, vel hos cum Primate non fine fidelium fcandalo collidit, vel certe invi- fum in tota Eccleſia Primatis dominatum red- dit. Accedit, quod immediata Primatis iuris- dictio pugnet cum evidente iuris ſocialis prin- cipio: omnis iurisdittio ſuperior eſt mediata reſ- pective ad iurisdittionis inferioris ſubditos, ſi quidem utraque ſit mere precaria, mere miniſterialits, utra- que ab uno ſupremo Principe delegata: atqui tam iurisdictio Primatis, quam epiſcoporum, tam ſuperior quam inferior eſt ab uno ſupremo Prin- ab aliquibus ſaltem epiſcopis pro talibus publice receptæ ac declarataæ fuerint. Non omnia itague reſcripta Komano- rzum Pontiftcum etiam ad quaſtiones dei, a particulari epiſcopo privatim illis propoſitas, multo minus alßſerts reſcriptis illis incidenter tantam, ac citra princeßs propo⸗ ſitum inſerta pro decretoriis oraculis haberi debent. 42 Principe Jeſu Chriſto immediate delegata, utra- que reſpectu huius mere precaria, mere miniſte- rialis, utraque cum excluſione Dominatus ad man- ſuetiſſimi regiminis normam exacta §. 18. I. una mediata ſuprema, altera mediata huic ſubordinata. Sicuti exemtiones Religioſorum, reſervationes pecca- torum, ac diſpenſationes officiorum eccleſiaſticorum Pon- tificie, rite examinatæ, nullam immediatam in omnes fi⸗ deles iurisdi dionum Pontificiam innuunt, ita nec Reli- gioſorum privilegia Epiſcoporum in ſuos fideles iuris⸗ dictionem immediatam elevant. §. 19. Ex omnibus iam hisce præmiſſis ſola illa Eccleſia primævum inſtitutionis ſpiritum conſer- vat illibate §. II., ſola illa vera Chriſti Eccleſia eſt, quæ dicitur Societas hominum in Chriſtum De- um hominem vere credentium S. 12. - b. (ſine hac enim fide aut non legalis, aut ſaltem non volun:- taria eſt ſocietas chriſtiana §. cit. A. 5. - C.) , & receptione baptiſmi, tanquam ſigno legali §. 12. D. - A. 3. ſe divina eius lege obligatos externe pro- fientium (Eccleſia enim deber eſſe viſibilis §. 12. A. 3. B.) ad communer æternam ſalutem §. cit. C.-A. I. ( Spiritualis) ,; mediis communibus, i. e.;, eiusdem legis, eiusdem fidei, eorundemque Sac- ramentorum communione (ſupernaturalis §. cit. A. 2.) ſub obedientia rectotum Eccleſiæ §. §. 13. 14. & ſupremi Chriſti vicarii §. H. 15. 17.⸗ 18. quæren- dam & promovendam. A. Non ſoli ergo praædeftinatés - non ſoli iaſti, ſed etiam peccatores Ec leſiæ Chriſti membra fiunt & manent, ſi recta fide colluſtrati baptiſinum receperint. Hæretici ver. publici & manifeſti, dchismatici, & Excommunicati ob veam contumsciam in recipienda ipſius Eccleſiæ cor- pectione legitima vera membra Eccleſiæ Chriſti ſunt. . Vera — — — —— — — ent, ui iutti co⸗ l. B. Vera igitur Chriſti Eccleſia I. debet eſſe Una uni- tate eſſentiali fidei, & totius religionis: Eccleſiam enim gandem ſemper ad finem uſque mundi perdurare voluit C. 14. d., & ad ſervandam hanc unitatem Primatum & BEpiſcopatum inſtituit §. 18. I. atque adeo ſerio & effica- citer voluit Chriſtus, unam eandemque doGſrinam ſuam immutabiliter in publica Eccleſiæ notitia ceu depoſitum inviolabile in perpetuum conſervari. II. Debet eſſe Sanci« ſanctitate eximiæ doctrinæ tum reſpedu autoris ſankiſſi- mi, tum regularum ad ſandiſſimas actiones liberas ho- mines practice moventium S. 5. A. II. III. III. Catholica, q. d., vi ſuæ inſtitutionis ad recipiendos inter ſua mem- bra omnium gentium, locorum, & temporum homines deſtinata & ordinata S. 12. b. F. 13. d.; hanc Chriſtus voluit, ac inſtituit, uti conſtat ex Zac. 24, 46. 41oniam ſic ſeriptum eft. .. & prædicare in nomine eius œniten- tiam & remiſionem pectatorum in omnes gentes; &— Matth. ult. 18. dafa eſt mihbi omnis poteſtas . . euntes ergo dorete omnes gentes, baptizantes eos: . . . O& ecte ego vobiseum ſam ofnnibus diebus uſque ad conſumma- tonem SECULI; ℳd. 1, 8. eritis mihi teſtes in Jeraſa- lem & in omni qudæxa, &- damaria & uſque ad ultimum terræ. IV. Et Apoſtolica, fidei doctrinam ab apoſtolis traditam nulla in parte variatam retinens, & recſtores ha- bens continua ſucceſſione legitima ab apoſtolis deſcendentes CF. 12. d. F. 15. B.: vera enim Chriſti Eccleſia non niſi ea eſt, quæ veram Chriſti doctrinam univerſam tenet, & rectores ex lege Cheiſti rite conſtitutos & Eccleſiam re- gentes habet S. 19. — Religio igitur huius Eccleſiæ non ſolum evidenter credibilis, ſed evidenter cum obligatione gravi perfecta credendæz. C. Si ergo Becleſia Remano- Catholica cum Eccleſia hic G. 19. deſcripta eadem, ſi notis his omnibus neceſſa- riis ſimul & adæquatis, quibus vera Chriſti Eccleſia ab omni alla non vera certiſſime internoſcitur, & quidem ſola gaudeat, KRomano- Catholita Eccleſia, & quidem ea ſola ſpiritum inſtitutionis conſervans, vera Chriſti Eccleſia ab omnibas obligatienis ſuæ conſcüis ingredienda) eſt: atqui F 2 6G. 20.. §. 20. Eccleſia, quæ dicitur Romano- Catholica, ea- dem eſt cum illa §. 19. deſcripta, iisdemque in- ſignita notis Unitate nimirum §. §. 17. 18., San- &titate §. 5. A. III., Catholicitate §. H. 8. - 15. b. & Apoſtolicitate, quam ſingularum Eccleſiarum Catalogi, continuam ex apoſtolis deſcendentium epiſcoporum ſeriem referentes, oſtendunt; his- ce vero notis, prout ſimul ſumtæ tantum Eccleſiæ veræ notæ ſunt, carent omnes reliquæ ab Eccle- ſia Catholica eccleſiæ diverſæ v. g. LUTHERI & CALVINI, uti veritatem cuique ſerio inqui- renti haut latere poteſt: Eccleſia ergo Romano- Catholica, eaque ſola primævum inſtitutionis ſpi- ritum illibate adhuc conſervat, conſervabitque ſque ad conſummationem ſeculi §. 14. d., atque adeo vera Chriſti Eccleſia eſt. TRACTATUS SPECIALIS I. D E US. §. 21. PErikere Deum evidens eſt ex demonſtratione & certum ex ſenſu communi naturæ; eumque non niſi Unum ratio ex principio indiſcernibi- lium directe cum evidentia oſtendit (a.). Idem palam loquuntur S. S. Literarum, S S. Patrum unanimiter conſentientium, Conciliorum, ac Symbolorum teſtimonia authentica (b.). A. Dixit (a.) Demenſir Fang. S. I. cum *. - Theol. nat. F. X. A. b. - S. 2 cam A. & &. (b.) 1. Omiſis aliis plarimis S. Scripturæ locis legimas ——— 1 — — –☛☛ — — — . - — ne ne de⸗ getn rumn 1. i s „ A. Dizxit ergo inſipiens in corde ſuo: non eſt Deus Pfſ. 13, I., inſaniuntque cum CYRENAICO, PROTAGO- RA, EPICURO, DIAGORA, ac LUCILIO quodam recen- tiori, Toloſæ combuſto, illi, qui Deum exiſtere negant, vel cum SOCINIANIS ac VORSTIO Calviniſta Deo per- fecdionum limites tribuunt, vel cum MANICHEIS, ac WOLZEGENIO quoad eſſentiam temporum locorumque terminos eidem affingunt, vel cum ANTROPOMORPHI- TIS (uti Sec. XIII., & XIV. ABAILARDUS, ALCMARIUS, & DAVID de DINANTO erant, quibus immerito 8. EPlIPHANIUS, uti forte & MELITO Sardenſis cum TER- TULLIANO adnumerantur) Deum corporeum faciunt, vel denique STOICORUM, EPICUREORUM ac SPINO- Z& de Deo Wyſtemata amplectentes, Dei rerumque fini- tarum naturam, vim, realemque earum diſtinctionem e medio tollunt. B. Deum æque cum Atheis negant bolythei, qui vel cum paganis rebus ſenſibilibus ( idolis) divinitatem, mun- dive hutus gubernationem adſcribunt, vel cum MWarcio- nitis ac Manichæis duo principia, bonum unum, alterum malum ſtatuunt, Deosque multiplicant. C. Cum facile fieri poſſit, ut aliqui hominum vel demonſtrationes exiſtentiæ Dei ex defectu Logices, de- moaſtrandique artis inſcitia non intelligant, vel ex acu⸗- minis defecta ſenſus communis naturæ infallibilitatem non agnoſcant, aut eundem, quatenus neceſſitatem aſſenius non imponit, pro libertate & malitia voluntatis repudient. idea autem Dei innata non ſit, ſed reflexione obtinea- tur Log. S. II., Veri aliquanto tempore dari poſſunt Athei, a fortior de Dei exiſtentia dubii. Atta nen fieri nequit, ut quis vel mediocri reflexione propoſitæ ſibi ſemel quæ- ſtioni de exiſtentia Dei intendat, nec tamen ſenſu com- muni natauræ eius exiſtentian vel ex ſolis Dei, & exiſten- tiæ notionibus edoceatur F 3 §. 22. Pſ. 99, 3. ſcitote, quoniam Dominus ipſe eſt Deus . . . I. cor. 8, 5. . . . nullus eſt Deus, niſi unus: nam etrſi ſint . .. nobis tamen unus eſt Deus. Deut. 32, 39. vi⸗ dete, quod ego ſim ſolus, & non ſit alius Deus præter §. 22. Dei Eſſentiam reponendam eſſe in vi perfelttiſſ⸗ wia agendi immanenter &e tranſeunter Ont. §. 22. A., ſeu cognitione perfettiſſima omnis veri a ſeé di- verſi, & omnipotentia; adeoque Deum in efſentia eſſe Spiritam infinite perfelctum, & infinite poten- tem, ſolida ſuadent genuinæ Metaphyſices prin- cipia (*). A. Rea- me. Pſ. 95: 10. Tu es Deus ſolus. 2. Deus, ſi unus non eſt, non eſt. — Er ſi Deus eſt, unicus ſit neceſſe eſt’, Tertull. E. I. cont. Marc. c. 3. & cont. Hermogenem c. 4. ⸗= neque, ſi plures mundo præeſſent, ordo ille mundi ſervari poſſet, ſed omnia confuſione plena eſſent. 8S. Athanaſ. cont. Gent. Tom. I. 3. Concilium Lateran. IV. c. Firmiter. Gmbola Nicænum & Copſtantinop. credo in unum Deum. Item Smbolum vulgo S. Athanaſii. (*) Non abs re erit, maiori hic demonſtrationis rigere evolvere eſſentiam Dei, cains clara notio claram affundit tractatui de S. S—ma Trinitate lucem. En demonſtratioms ordinem . . . Eſzentia eſt id, quod primum in ente conci- pitur, & ex quo ceu ratione ſußiciente intelligitar, cur reliqua omnia enti infint aut inelſe poſſint Log. §. §. A.: cognitio autem omnis veri a ſe diverſi & omnipotentia ſant rimum conceptibile & ratio & c. & c. paſſio enim, quæ 7. non cadit in Deum, nullo modo cez nota prima concipi pvoteſt; neque aclio tranſiens: caußa enim eßiciens id ip- ſum a priori eſſe debet, quod alterum eſſe agendo eſſcit; neque cognitio ſui ipfius: prias eſt enim cegnoſcibile, quam actu, cogneſti vel a ſe ipſo vel ab alio; aliqua ta-⸗ men actio immanens ad PDei eßentiam tertinet: Deus namque non mera facultas eſt agendi, ſed actus ipſe pu- riſimus; inter actiones immanentes eſt intelleltio, & vo- luntas: voluntas eſt poſterior cognitione, & attributum: ergo primum in Deo conceptibile eſt cognitio, non reflexa: ergo directa omnis veri a ſe d'verſi, «cai neceſztate ab- ſoluta accedit cognitio reflexa ſui, quam ſequitar com- lacentis in ſe iſo, iundts cum deſiderio gaudium bec 1 i⸗ Keid l, 4 1 Den . 7 * m! 4 r. . ℳ. bee. 47 A. Realitates itaque perfecſtionum, quas menti noſt- TE humanæ, utpote perfectiones totius mundi in ſe con- tinentis, ineſſe ſenſu intimo experimur, defœcatz ab om- ni defectu, Deo tribuendæ ſunt, h. e., Deus continet omnes perfectiones creaturarum ſuarum eminenter, non formaliter. B. Deus, ceu Spiritus infinite perfectus a quacun- que creatura incomprehenſibilis eſt; non tamen inde infertur, quod Deum ſecundum ſe, & eſſentiam ſuam intuitu immediato creatura per vires natura altiores in- tueri nequeat, ſed dogma chriſtianum eſt, probos ho- mines in futura vita Deum intuitu immediato - ſeu viſio- ne beatifica immediata & quidem pro inæqualitate meri- torum inæquali - æterna viſuros. Zeg. Stattter. Ethic. Chriſt. univ. Sect. I. a cap. V. - VI. §. 23. Deus ſcientia eſſentiali §. præc., ceu intui- tu immediato, ſimulque perpetuo & compre- hen- communicandi creaturis rationalibus. Sicque omnipoten- tia eſt perfectio, non in eſſentiali Dei intelleltione ceu no- ta prima rationem ſußicientem exiſtentiæ habens — pri- ma — eſſentialis; ex bis vero notis cez rationibus reliqus omnia, quæ in Deo inſunt & c. & c., ſequi, oſtendet to- kius buius trabtatus decurſus. Sed & en Demonſtratio- nis fontem! EDſentia Elementi ſimplicis conſiſtit in vi adtiva, h. e., vi mot- rice Coſm J. 3. 7.. . Animæ brutorum in vi motrice & vi confuſe cogi- tandi Pſych. S. 13. A — Animæ bumanz in eadem atraque vi, & motrice voluntaria, & vi diſtinidte cogitandi Pſych S. 1I. B, e. . . sabſtantiæ angelicæ in vi motrice validiore, & vi co- gitandi aucziore & 27 - A. bDei in vi perfectiſima agendi immanenter &Wα tranſe- unter, h e., Deus eſt ſpiritus infinite perfectus. & infinite potens. d . d 8 henſivo cognoſcit omne verum, eoque omni modo, quo cognoſcibile quodvis cognoſci poreſt. A. Cognoſcit ergo in rationibus ſufficientibus imme- diatis immediate, mediatis mediate, & quidem a. omnia poſſibilia, ſcientia ſimplicis intelligentiæz in eorundem non repugnantia intrinſeca, b. ſcientia viſtonis abſoluta & qui⸗- dem neceſfjaria ſeipſum ſuasque perfectiones in finitudine eſſentiæ; c. ſua vero decreta libera in iisdem ipfis ſcien- tia contingente hibi libera; d. obiecta natizralia abſolute futara ſcientia non ipſi ſoli libera in viribus eorundem activis, & ipfis ſuis decretis liberis, e: obie ta vero crea- zuris rationalibus liberz tum in ipſis harum volitionibus, sc decretis ſuis liberis, ceu rationibus exiſtentiæ ultimis, partialibus, tum in obiedlis naturalibus, ceu ratione qua⸗ dam acus libertatis; f. relætiones denique loci & temporis I. in decretis ſuis ceu ratione uitima, utpote primum compoſitionis modum determinans, 2. in viribus ipfis a Rivis, ceu ratione proxima; vel etiam 3, im actibus li⸗ beris creaturarum rationalium- B. Deus ergo cognoſcit etiam omnia conditionate fu- tura, quatenus & illa vere cognoſcibilia ſunt, & quidem 3. conditionate futura nataralia, ſcientia media naturali: in rationibus proximis & immediatis exiſtentiæ effe uum:, quas in ſuis viribus continerent ſubſtantiæ finitæ ſub con- ditione exiſtentis decreti divini; b. conditionate futura libera; ſcientia media direlta, in rationibus partialibus ulhtimis ſimul & immediatis exiſtentiæ ſuipſorum, quas acdus omnes liberi ſub quovis poſſibili actu primo proxi⸗ mo libero continerent in ſeipſis, ſi libero Dei decreto, ceu ratione ultima, & rationibus immediatis, viribus con- venientium cauſſarum ipſe actus primus proximus libert completus ad exiſtendum determinaretur: ſive enim ali⸗ quando abſolute exiſtant, vel non exiſtant actus liberi:, in ſeipſis ceu ratione proxima & uktima partiali, præſcin⸗ dendo ab omni decreto, funt cognoſcibiles. C. Immo ad ſalvandam Dei Sapientiam prælucere ipſi debuit ante decretum creationis mundi, præter ſcien- tiam ſimplicis inte ligentiæ, ſcientia conditionate futuræ exiſtentiex omnium aduum liberorum in hoc vVel alio quo- Vis . ne⸗ Nni dus, is, lld⸗ Nrit lun s 1 ſi dem li, c, cON⸗ futura⸗ libus ig⸗ NroX⸗ ded (We- s Ibet nin al⸗ libeti, preln⸗ Ylucete 1 ſier. ſunn o go⸗ Nis 49 s mundo, & quacunque in hyporheſi libertatis elicien⸗ dorum (*), ipfum vero ſequi decretum debuit ſcientia viſionis abſolutæ. a. Inerat ergo Deo ab æterno ſcientia Conditionste futurorum liberorum, eaque diverſa a ſcien⸗- tia fimplicis intelligentiæ, ea diverſitate, qua differunt hæ duæ propoſitiones: Adam ſul, hypetheh gratiæ verſa- eilis poteſt peccare, &, Adam ſab eadem bypotheſi pec- cabit. b. Hinc ſcientia ſive naturalium contingentium, ſive liberorum futurorum conditionatorum nullo modo ab kaſtratione intelleltus & voluptate vicdtrici CALVINI, LUTHERI, W1 [ANSENII, neque a decreto prædetermi- nante THO MISTARUM, vel condeterminante SCOTISTA- RUM, neque prædeſtinante AUGUSTINIANORUM apte repeti poſſe videtur (* *.. D. Ita (*) Homo & creaturæ rationales certo nobiliſſima buius mundi pars ſunt; felicitas autem omnis earum certiſime sl abtionibus liberis dependet; iam ſi Deus ante decretam sreationis mundi de adtisnibus liberis in hoz mundo condi- tionate fuaturis ſcientiam non babuit, ordinem naturæ cor- poreæ, ipſiusque natäræ hiemanz adtiones non liberas ex certa ſcientis ſic diſponere nequiverat, ut ſua ex diſpoſi- tione zeſum gquam optimum libertatis vniverſe ab hemini- bus, ceterisque creaturis rationalilas conſequeretur. - In- certus ergo eſſe debait, quem ſinem ſuzæ creationis, & per gu potins mediaz eſſet conſecuturus. - Immo, niſi univerſe omnem conditionate faturum aſum libertatis in quovis mando poſſibili plenilſime præviderit, non potuit ipſe cape- re conſilium plane certum, ſed ad ſummum probabile taum de ſine optimo reipſa per creationem obtinendo, tum de me- diis optimis ad eundem conſequendum a ſe ordinandis: - ergo ad ſalvandam & c. & c. (* *) vel enim ba illuſtrationes, prædeterminationes Junt connexæz cum actu libero primo, vel ſecundo. Si pri- mum: iam vel hbæ prædeterminationes &- & c cum altu rimo proximo libero ſunt ratio ſiefßiciens exiſtentiæ comple- ta ipfius abtus liberi ſecundi? &S tanc altas liber ſecun- dus neceſſitate antecedente ex alte primo proximo conſe- quitar, adeoque liber non eſt; vel non ſant ratio comple- ias ergo complets alzus ſecvndi liberi exiſtentia in ilis . 50 — D. Ita etiam Deus ſcientia reflexs in ſeipſum em- dem ſuam eſſentiam æque ac ſcientias tum neceſſarias. tum contingentes de accidentibus mere naturalibus, acti- bus liberis creaturarum rationalium, ipſisque decretis vo- lumatis ſuæ, etiam aliis in eo extituris ſub hypotheſi Aiterius ſcienti? directæ conditionatæz de futuris in quo- Vis mundo actibus liberis, perfectiſſime cognoſcit. E. Cum non cognoſcitur -- Qualitas vero illa prædererminationis. ſalza genuinæ libertatis notione, cum alta libero a priori vel ille cum iſta a poſteriori connelti nequit: ergo « con- cemitanti, ita, at neutrum ſit alterius fatio ſeſtien⸗ exi⸗ ſtentiæ, ſed utrumque communem babeat rationem ſußi- cientem Ont. §. 20. Jam vere baæc tertia communis ra- tio e., g decretum prædeterminans, ſicati reſpeltn determi- nationis a priori eſt ratio ſußiciens, ita etiam reſpelta a- Gas ipſius liberi, ut cum prædeterminatione in decreto cex ratione communi connexi, atque adeo libertas deſinit. Si ſcundum : vel adtus primus proximus liber per determina- tionem completus eſt ratio ſußiciens ſe ſolo completa, ita⸗ zt actus ſecundus ſit rationatum altius primi? vel eſt ratis inſußiciens, ita, ut zltima & proxima ratio ſußßciens ipfi alctai libero ſecundo inſit? ſi primum; ruit tota libertas; ſi ſecun- dum; ergo, cum omnis completa cognitio absque cognita ratione ſaßfciente ultima completa haberi non poſſit, non in dec- reto, at aiunt, prædeterminativo, ſed in ipſis altibus li- heris iidem « Deo cognoſcuntur. =- In ſententia Auguſti= manorum, Deo ſcientiam conditionate futarorum negan- zium, Deus ante decretum altuale nullum habuit conſfi- lium ſapiens de eligendo fine optimo && mediis optimis ad ereandum mundum: quid enim boni & mali eſſet eventæ- rum in ſtatu integro, vel quovis, vel alio mundo, ſi cres- turæ rationaæles uterentur libertate grattis mere indiſeren- tibus inſtructa, immuni tamen ab omnibus illis defelti- bas, quas mala concupiſcentia ceu impedimenta ſalutis æternæ opponit, ante decretam creationis autigue neſciebat Deus, ita, uft Deo æque tunc veriſmile eſſet, plus extitu- ram mali in ſtatu integræ, guam naturæ lapſæ (utrum- que enim erat poſſibile, von niſi unum ſub hypotheſi determinate extiturum); & tamen Deus cæco mode, ag velati horum incertus, bunc miſerrimum ſtatum præ ille elegilſet. - - Plgrikbus hic ſaperſedes argumentis. EEE èSJZDGU —11 E. Cum Ueus, cea ens infinitum, in ſua eſſentias Süfficientiſſimam rationem exiſtenti? omnium poſſibilium realitatum ac perfectionum ont. F. 13. -⸗ A. a, b. conti-⸗ neat; omnis vero ſcientia, quæ & qualis in Deo eſt, perfectio pura ſit, ipſa eſſentiæ divinæ infinitudo ratio- nem exiſtentiz ultimam cuiuscunque ſcientiæ in Deo com- plectitur. Quia tamen ſcientia Dei ſive abfoluta, ſive conditionata actuum liberorum non ratio efficiens horum acſuum ſit, aut a priori cum illis connectatur, ſed potius futura eorum exiſtentia ſit rato ſufficiens obiectiva, cur a Deo tales cognoſcantur, non eſt, quod ullo modo cum SOCINOC, CALVINO, OANNE HUS, WICLEFFO, & HOBBESIOC per illam tolli libertatem noſtram metua- mus, Theol, nat. J. 5.- A. 4. - d. F. Scientia igitur rerum omnium & veritatum infi⸗ nite perfecta gaudet Deus: adeoque amniſeius eſt. G. Deus, qui intelletu ſuo ommifcio omnia extra ſe pofſibilia, aut certis ſub conditionibus futura cognoſcit, etiam ceu ens infinitum gaudet vi completa eſſentiali pro beneplacito determinandi exiſtentiam abſolutam eorum ipſorum omnium, eoque modo, quo ea efle talia cog- noſcit, h. e, Omnipotens eſt . grac- . §. 24. Vi ipſius eſſentiæ divinæ ſumme intellecti- væ in Deo datur appetitus innatus, ſcientia ſim- plieis intelligentiæ, & conditionata accidentium mere naturalium directus, Voluntas antecedens⸗ benevola, univerſalis » ſeria, invariabilis„ quia infi- nite perfecta, efficiendi beatitatem maximam creaturarum rationalium reſpective ſummam „ per merita moralia acquirendam, ſimpliciter & affeltive „ non tamen intrinſece complete a priori » ceu merito morali repugnans, ficax. Loquun- tur hanc palam & ipfa S. Scripturæ, S. S. G 2 P. P. rum; P. P. rum, & Conciliorum teſtimonia verita- tem (*). A. Omnibus ergo & ſingulis creaturis rationalibus; nulla excepta, neceſſario voluntate antecedente, parique in omnes affectu ex parte ſui, non item ex parte obiecéti voliti Deus vult beatitudinem reſpedtive ſummam, con- tra CALVINUM & BEZAM. B. Hæc tamen voluntas antecedens benevola, quo minus ſimpliciter ſit effective efficax, impediri poteſt a propria cuiusvis creaturæ rationalis libertate. a. Hinc in omni etiam hypotheſi voluutatis conſequentis, cui varia- biles prælucent ſcientiæ«, etiam in hypotheſi Adami pec- cantis, poſterosque peccato originali involventis, & per- miſſi a Deo talis pe cati Deus vult ſeria afective effica- ci voluntate antecedente beatitatem omnium zternam, ita, ut cauſſa ruinæ hominum nec in voluntate antece- dente, nec conſequente, utpote antecedenti nunquam contraria, aut contradictoria, ſed in ipſo libertatis abuſu quærenda ſit. . C. Si itaque Deus mundum prævid'ſſet, in quo om- nes creaturæ raticuales per bonum libertatis ulum, vel merita (*) Ezech. 33, II. . ⸗ nolo mortem impii, ſed ut convertatur a via ſua, & vivat. S. Petrus in epifz 2. C. 3., 9. Dominus patienter agit . . nolens aliquos perire, ied omnes ad pœnitentiam reverti. Item r. Timoth. 2, I -7. S. Auguſtnus L. de ſpir. & lit. c. 33. vult Deus omnes homines ſalvos fieri, & in agnitionem veritatis ve- nire: non ſic tamen, ut eis adimat liberum arbitrium, quo vel bene vel male utentes iuſtiſſime iudicentur & c. &c. Præter Concilium Arelatenſe an. 475, CW Lugdunenſe an. 490, probans retractationem adverſæ ſententiæ a Lucido preshytero factam, item Moguntinum II. an. 848 damnans Corteſehalcum de eadem adverſs ſententia, Cariſiacum an. 849. capitulo Ill. ſic fatzit: Deus omnes homines ſine exteptione vult ſalvos fieri; licet non omnes falventur. Quod autem quidam ſalventur, ſalvantis eſt donum; quod autem quidam pereant, pereuntium eſt meritum. —— — . libus, rige bieti (on. quo ſt 4 d in varia⸗ pe⸗ er⸗ 4⸗ en, ece⸗ Gdann APuſn ſed ut 2. lb erire, 2, Deos bittiun, c Ec. nſe 20. Lucido Amndl m 41. es I elue merita mazxima poſſibilia beatitatem maximam eſſent con- ſecutureæ, vi benevolæ ſuæ voluntatis antecedentis non hunc præſentem, ſed talem præviſum condidiſſet mun- dum, deficiente nimirum hac in hypotheſi omni impedi- mento, ac motivo abſterrente ab huius mundi præviſi crea- tione. a. Quodſi ergo Deus adtu talem mundum non condidit, talem in omnibus poſſibilibus conditionate fu- turum non prævidit; & cum præſentem hunc condidit, omanium poſſibilium illum optimum conditionate futurum prævidit, b. ita tamen, ut nulla necefſitate abſoluta, ſed HBiberrima voluntate conſequente illum creaverit: habebat enim motiva tum impellentia, nimirum beatitudinem per bonum uſum libertatis conſequendam, tum abfterrentia, ruinam multorum æterne pereuntium per libertatis ab uſum, & quidem proportionata, quatenus benevolentia que refugit a ruina creaturarum, ſicut earum ſalutem de- ſiderat. Nec ullam ipſi impoſuit creandi neceſſitatem in- zellettes, qui bonum & malum æque prævidet, nec bo- nitas ipſius abſoluta: eſt enim ſibi ipſi fufficientiſſimus, nec reſpedtiva, quæ ſibi in præviſa ſalute complacet, & ruina præviſa diſplicet; neque omnipotentia, quæ non niſi ab intelledtu & voluntate dirigitur. Denique Deus ceu Tatio ultima electionis ſuæ gaudebat vi compyleta ad alte- rutrum ſe determinandi: atqui pugna motivorum mutua proportione gaudentium, immunitas a neceſſitate antece- dente, vis completa ſeipſum determinandi ſunt tria eſſen- tialia libertatis Pch §. 9. B. a. Eandem ipfam liberta- ten paſſin tribuunt Deo S. S. Literæ: Deus altionum do- minus libere egit. Pſ. 93, I. &c. &c. D. Creavit itaque Deus hunc præ alis mundum ex motivo ſalutis maximæ, ſimul paratus vi ſuæ benevolzæ vVoluntatis innatæ omnibus & ſingulis dare media mora- liter ſufficientia, quæ & ſava communi maxima ſalute largiri poteſt, & ad ſingulorum beatitatem promoven- dam effective efficacia futura prævidet. a. Hinc pernicies plurimorum adultorum non eſt ex defedlu amoris Dei benevoli antecedentis vel conſequentis, ſed tum abuſus libertatis circa media, tum præviſio conditionata non uſus, vel abuſus mediorum ex parte hominum. b. Sic- que nec defetus ex parte Dei eſt, quod multi infantes, aut perpetuo amentes ſine applicatione mediorum mo- 3 raliter raliter ſufficientium moriamtur, ſed, quo minus Deus vel talibus hominibus utilia auxilia, mediaque ſine graviore boni communis præiudicio poſſit, aut quo minus, quæ poſſet ſine tali præiudicio applicare, utilia & efficacia fore prævideat, previſus varius humanæ libertatis abuſus- infinitam eius benevolentiam impedit. Coenfer. Zheos. Bat. 2. F§. 6. . 9. 5 §. 25.⸗ Deus voluntate conſequente, ob certam præ- viſionem infallibiliter eficaci, atque ex infinitudi- ne ſua immutabili, ſpeciali cum affectu benevolo voluit ab æterno eorum omnium fſalutem ac beatitatem æternam ( Prædeſtinatio), fimulqueé eorundem ipſorum actus morales theogice bo- nos ceu merita morahia, quicunque in hoc mun- di ſyſtemate reipſa, ad beatitudinem ſuam per viam meriti proprii perventuri ſunt C Erædefini- tio), inſuperhabita etiam per easdem ſeientias conditionatas præviſione de æterna quam pluri- morum in hoc munch ſyſtemate pernicie (*); ſicque elegit favere potius electis per decretum mundi creandi, quam favere libertate abuſuris per decretum non creandi mundi (X *). En corollarium §. præc. C. D. A. Rom. (*) frædixit chriſtus ipſe Matth 8, II. multorum, immo baminazm innumerorum beatitudinis iacturam &α6¾ infelicitatem poſitivum: dico autem vobis, quod multi ab oriente &c. &c. in regno cœlorum: filii autem regni eiicientur in tenebras exteriores. Experientia ipſa offen- dit nobis non infrequentem repentinam obitum plurium asd mortem aſque peſimam agenzium vitam, non- relicto gis p&nitentiæ toco & rempore. (**) kandem, inſam Prædeſtinationis electerum, eeram gemque meriterum Prædefinitionis veritstem aperte enan= gle orun luee ſalus die ſent tiant 4li ſea Oe to⸗ Tit, tio hit⸗ fui⸗ lier ⸗ 0 ie 0⸗ uc⸗ Ne ni⸗ liss r⸗ ur Ea A. NRem. 8, 30. Quss prædeſtinavit, hos & zocavik Sd ponendum meritum gloriæ requiſitum, & gquos Yoca-⸗ vit, hos & iuſtificavit per gratias externas & internas, Prædefiniendo merita, ſtatum filii adoptivi & hæredis cum perſeverantia finali: qaos aztem ixſtifecavit, illos ο glorificavit collatione beatitatis gradui illorum meri- torum commenſuratæ. U B. Quod ergo non omnes homines in præſentis mMundi fyſtemate ſim inter prædeſtinatos, non eſt defe- Gus benevolæ divinæ voluntatis, ſed præviſus per ſcien- tiam conditionatam liber eorum diſſenſus omnibus gra⸗ tiæ ſufficientis auxilis, quæ eisdem a Deo ſalvo bono communi maximo offerri poſſunt & vræc. B. D. a. Ruit ergo illud vulgare dilemma Calvini: vel ſum prædeflina- es, vel nen? ſi fuero? Huikiatd egero, ſalvabor; ſi non? gaidquid egero, damnabor. C. Deus equidem, ficuti voluntate antecedente re- ſpectu eorum, qui non ſalvantur, ita voluntate conſe- quente reſpectu electorum in hypotheſi inefficaciæ auxili- orum determinatorum paratus eſt dare auxilia gratiæ alia, guæcunque ſalvo bono communi maximo adhibere poteſt; ſalus tamen electorum hoc in ſenſu alligata eſt certis gra⸗ tiæ efficacis auxiliis, ut, niſi ilkhs conſenſuri a Deo fuiſ- ſent præviſi, inter prædeſtinatos ipſi non fuiſſent. D. Cum- ciant 4. 5. Literarum, & S. S5. P. P. teſtimonia. Omiſſis aliis plurihus S. Scriptaræ locis Apoſtolus I. Rom. 8, 28. ſegg. eandem commendat: ſcimus, quoniam diligentibus LDeum .. . iis, qui ſecundum propoſitum vocati ſunt ſan- Ri. Nam quos præſcivit, & (etiam) prædeſtinavit con- formes fieri. . quos autem prædeſtinavit, hos & voca- vit, & quos &c. &c. Ad Epheſ. I, 3. benedius Deu=s & Pater. . . ſicut elegit nos in ipſo ante mundi conſtitu- tionem; ut eſſemus ſanci & immaculati. . . en prædefi- itionem meritoram? - qui prædeſtinavit nos in adoptionem fii orum . . en prædeſtinationem ad ſtatum adeptionis ſe- liorum in hac vita! - . S. Auguſtinus L. de Done Ferſev. c. 19. Neco contra iſtam prædeſtinationem, quam ſecun- dum ſcripturas ſan as defendimus, niſi errando diſputare poteſt. D. Cumque Dei prædeſtinatio a ſcientia conditiona- ta a duum noſtrorum liberorum pendeat, nos vero igno- remus, quid Deus de illis præviderit, nunquam, quam- diu in vita ſumus, ſine ſpeciali revelatione de noſtra præ- deſtinatiope certi eſſe poſſumus: neſcit homo, autrum amo⸗ ze, an odio dignus ſit Eccleſtaſtis 9, I. 5 certus licet ac determinatus exiſtat Prædeſtinatorum numerus. E. Quoniam merita ſolum conditionate præviſa ve- ram rationem meriti moralis, ſeu cauſſæ moralis moventis ad prædeſtinationem non habeant (omnis enim cauſſa mon ralis movet bonitate morali ALIUNDE exiſtente, & non- dependente in exiftendo ab eo ipſo voluntatis decreto, ad- quod movet ), Prædeſtinatio ſecundum ſe eſt prorſus gra: zaita, nulla ex ratione morsli ex parte prædeſtinatorum ſe tenente, ſed a Deo libere prorſus concepta, manente- licet ipſius prædeſtinationis obiecdto (gloriæ«),„ quatenus nom niſi bene merituris, uſque ad finem perſeverantibus: tribuitur, onereſo. Merces veſtna copioſa eſt in cœlis &c. C&v. gloria dicitur Matth, 5, I2. denarius, 2. Zim. 4, 74½ gorona iuſtitiæ, a. Prædeſtinatio ergo, uti & prædefinitio- meritorum cum perſeverantia finali eſt gratuita; b. ſic quoque utraque eſt prior natura ſcientia viſionis abſolutæ meritorum æque ac gloriæ, ſeu prior meritis abſolute fu- turis: primo enim Dei arbitrium circa finem creationis ultimum, qui eſt gloria omnium ſimul ele torum per viam meriti acquiſita, ſimpliciter ſe reſolvit: iam vero hic finis & gloriam & meritum ſimuk ut conſtitutiva complectitur; adeoque ſecernere intentione Deus prædefinitionem meéri=- torum & prædeſtinationem gloriæ non potuit, ſed uno decreto in eodem ſigno rationis utramque decrevit. Ele- git nos ante mundi conſtitutionem non ipſi elegimus nos - vocavit nos . .. ſexuendum propoſitam ſauum.. . non vos me elegiſtis, ſed ego elegi vos. - Quos praſcivit & c.. cr. (*) §. 26 26. (*) Dogmata catholica ſunt Prædefinitio meritoram gratuita, & Prædeſtinatio ad gloriam ceun prœmium: bac enim duo expreſſe in SJ. Seriptaris continentur, & a con- giltiis Trid. ſeſſ 6. can. 16. & cap. 13. item can. 22. & 23. r atqae Arauſicano II. Can. 18. definita ſant.-⸗ genten- a ſan Inre Gem ſwor Dermn uſi olun⸗ te e⸗ lufri S May her ; ltos Deut ſian interi fuora la⸗ §. 26. Eadem voluntate conſequente Deus iaéctu- ram ſalutis (Reprobatio negativa), immo & ip- ſam infelicitatem poſitivam aliorum (Reprobatio poßitiva) ex Præviſo libertatis abuſu, ex neceſſi- tate motivi practice ſufficientis ad bonum eius- dem uſum promovendum, iuſtoque erga iuſtos favore ſumma ſapientia & bonitate voluntarie bermittit. ( * * A. Cauſſæ igitur reprobationis tam negativæ, quam poſitivæ ſunt 1. præviſus libertatis abuſus, benevolam Dei voluntatem, quo minus efficax ſit, impediens: perditio zua ex te Iſrael! oſe. 13, 4. 2. neceſſitas motivi practite ſußfcientis: permiſſionis nempe & intentationis conditio- nateæ ia ſuræ ſalutis & infelicitatis poſitivæ, utpote ab ipſo Deo ceu medii ad obtinendam ſalutem communem maximam electorum præviſi: vocavi, & renuiſtis, de- ſPpexiſtis omne conſilium, & increpationes meas neglexi- Kis; ego quoque in interitu & c. & c. Prov. 1, 14. 3. Juſtus erga iuſtos favor: homo, tu quis és .. . quodſi Deus volens offendere iram, & notam facere potentiam ſuam, ſuſtinuit in multa patientia vaſa iræ, apta in interitum, at oſtenderet divitias gloriæ ſaæ in vaſa miſe- ricordiæ, quæ præparavit in gloriam. &em. 19. Confer. H . §. 24 tiæ quidem certæ, ſed non dogmaticæ ſunt I. Pradeſtinatio eſt gratuita, 2. & fit ante merita abſolute præviſa. Un- de haæc duo poſtrema ex ſeripturis præciſe ratione inferun- tur, & ſcorſim ſolæ ratione oſtenduntur (**) Keprobatioe poſitiva haud aliud negativæ ſaper⸗ sddit, quam decretum conſervandi in perpetaum corpora & animas reproborum poſt moertem, & reſcwrrectionem: ſauppoſita enim eorundem libera &’ obſtinata perverſione in bac vita ex boc ipſo decreto infelicitas eorum poſitiva nltro conſequitar. Confer. Stattler Eth. Chriſt. Univ. §. 197. Nec tamen exinde indicabit guisquam, me negare idcirco dogma ignis corporei infererum, nao guiden S. 24. cum Coroll. - §. 25. - B. a. Cauſſa reprobationiĩs negativæ parvulorum baptiſmo excidentium, ſeu nega- tionis favoris indebiti eſt, quia illi, per quos Deus tales infantes, inſuperhabito etiam peccato originali, perducere ad baptiſmum ſeria voluntate antecedente benevola opta- bat, non cooperaturi prævidebantur gratiis, quas ſalvo bono communi maximo largiri poterat, & adu largie- batur, vel largiri ſaltem paratus eſſet, vel quia miracu- lum ad hoc patrare bonum commune maximum prohi- bebat; negat itaque Deus parvulis his favorem indebi- tum iuſtificatiomis etiam idcirco, quia Adamus illum ipfſis non meruit, ſed potius idcirco, quia ſine detrimento maioris boni comunis aliud medium appliçari eis non poteſt. b. Re- probatio igitur non oritur a defecntu benevolentiæ, ſed ab extrinſeco, ſicque c. Deus non reprabat ex ſolo arbitrio, ue Prædeſt natiani CALVINUS & ZWINGLIUS blasphemant, fed ex rationibus altiffimis boni comunis maximi, quas dicat ſapientia bonitatem ſancte attemperans. B. Neque peczxatam originale per ſe cauſſa aanen ſe . ſolo adbuc ſolenni Eccleſiæz Catholicæ oraculo firmatum, certam tamen, atpote ſacris Scriptaris crebro id affrmantibus maxime conforme: Id ſolum exiſtimo, Deum, qui vulge reprobos etiam infra cond goum paniturus creditur, non ſupernaturali, at alii volunt, virtzte petentiæz ſaz ati ad augendaæm poſitive æternam reproborum infelicitatem 5 maxime, cum id genus inerementum ponæ altra id, quod naturaliter ex propria libera eorum perverſitate conſequi- tur, ad rationem illius medii moralis neceſfari & pracétice ſufficientis, quo Deus hominem a ſuæ lihertatis abuſu ab- Kerrere tenetar §. 1, i., pertinere „aHo modo per ſe vide- tur: Deus vero ſine necefitate malum aliquod adeo poſi- tive ad bonam commune maximum ordinare, aut permit- tere, ſalva ſapientiæ« & bonitate non potett Hic præteres cogitandi modas ſalzis omnibus chriſtianorum theologoraum dosgmatis relictis ad perſaadenda hac ipſa dogmata Theiſtis noſtri temporis magis idenens mihi videtar, giam ſi pro- ponatur lis Deus, uſa botentiæz ſaæ ſupernaturali pondus iuſtite ſauæ zindicis zeltra ſammam ſaltem neceſitatem zogravans., . don ced Or voI cien Piin 5 1. ne poſiti IuIN ſicui repre dapti torit nibi⸗ ſe Tri⸗ er tun ſeſi infi i is R. ls lcere pte⸗ alro gie⸗ cu⸗ hi⸗ bi⸗ lss rs Be⸗ 4„ , , Gis en ſe l. — en ihuts dulge Nen i 44 em zu⸗ equi· ce ih wie⸗ jf. yernit. pter ge i mn⸗ 8 59 folo completa eſſe poteſt reprobationis ſen negativæ, ſeu poſitivæ adultorum, ſeu parvulorum ſine baptiſmo de- cedentium: peccatum enim originaie non impedit Dei omnipotentiam, qua poteſt, nec ſcientiam, qua ſcit, nec voluntatem, qua vult etiam reprobos remedio alio ſuffi⸗ ciente ſalvo bono communi maximo ad ſalutem iuvare. primum & ſecundum facile oſtenduntur. Si ergo Deus ob ſolum peccatum originale præciſe noluiſſet eos invare, tunc ex ſolo ſuo placito, & quidem quoad reprobationem poſitivam ex vera malevolentia poſitiva reprobaret, quo- rum utrumque Deum infinite benevolum dedecet. Dein, ſicuti peccatum originale omnibus eſt commune, ita & reprobatio in omnes caderet. Denique in adultis ſaltem baptizatis, ſalva S. Scripturæ & Eccleſiæ catholicæ au- toritate hæc cauſſa reprobationis nulle modo reperitur: nibil enim damnationis eſt in iis, qui ſant in chriſto ge- 2 Rom. 8, I., qui vere cenſepulti ſunt, uti exponit 8. Tridentinz Synodus ſeſt. V. de pecc. Orig., cum Cchriſto per baptiſma in mortem. . Hinc Deus in noſtro ſyſtemate æque amabilis eſt: tum ordinando electorum ſalutem, tum permittendo in- felicitatem reproborum: agit enim utrobique conformiter jnfinitis ſuis perfectionibus, ne partiali inordinato ſta- dio, & bonitatis defelta. (*) Ex omnibus hucuſque dictis patet, ceteris divi- næ eſſentiæ attributis adnumerandas eſſe, & ex ipſa eſ- ſentia F. 22. cum * definita ſequi reliquas Dei perfe ctio- nes, uti I. Sapientiam fines omnium, qui decent, & poſſibiles ſunt, optimos per media item aptiſſima con- fectandos evidentifſimo conſilio ſuggerentem, i. e., bo- num commune electorum maximum æternæ beatitatis per merita huius vitæ maxima. Sapientiæ eius non eſt nume- ras Pſ. 146, 5. II. Sanctitatem, ſeu abſolutifſimam recti- tudinem moralem omnium decretorum voluntatis ipfius, queis ſive ordinando bona ſive permittendo mala huius aut futuræ vitæ ſemper agit conformiter infinitæ ſapientiæ ſuæ conſiliis, & per media omnium aptiſſima finem op- timum coſectatur - vere magnificzæs in Sanétitate Exod. 15, II. III sonitatem Dei infinitam, ſeu promtitudinem infinitam, Deoque efſentialam tantum boni & felicitatis 2 0⸗ 60⁰ = omuibus creaturis rationalibus, univerſis æque ac fingulis procurandi, quantum ſalva ſapientia & ſanctitate potcſt. ſine ulla ex parte Dei invidia & malignitate, ita, ut nul- la ipſi culpa adſcribi poſſit, ſi non univerſi reipſa ſumam beatitudinem actu conſequantur. Diligis omnia, gquæ ſant, & nihil odiſti eorum, quæ feciſti &öc. & c. Sap. I1, 25. saluberrime igitur conftemur, guod rectifime credimus, Peum Dominumque rerum omnium, quia creavit omnia bona valde, & mala ex bonis oritura prævidit, & ſeivit, magis ad ſuam omnipotentiſimam bonitatem pertinere, etiam de malis bene facere, quam mala eſſe non ſinere. 5. Aaguſtinus L. de corrept. cC. 10. IV. Miſericordiam, ſeu infinitam promtitudinem amoliendi a creaturis ſuis ra- tionalibus per aptiſſima media omnia ea mala, tam quæ bono communi maximo revera obſtant, quam quorum permiſſio ad conſequendum illud bonum maximum ne- ceſſaria non eſt. Wiſericordia Domini ab æterno, & aſ ue in æternum ſuper timentes eum. Pſ. 102, 17. V. Ja- Nitiam, ſeu bonitatem ſecundum ſapientiæ conſiſum fan- Ge temperatam, qua bonum commune privato præferens, Alius cauſſa mala minora & privata præciſe ſine ullius in- juria permittit, quin ipſe ullius mali ſit autor. gueſtus es domine, & omnia iudicia tua iuſta ſent. Pſj. I10, 7⸗ VI. Dominiam Dei fupremum, ſeu ius proprium, ab om- ni iure alieno independens, libere diſponendi de ſubſtan- tia, & omni uſu ac fructibus creaturarum cum ſumma ſapientia, ſanctitate, bonitate & iuſtitia. Hoc ipſum Dei dominium S. Literæ obviis pœne ſingulis paginis teſtan- tur. VII. Providentiam, ſeu voluntatem ſapienter diſpo- nentem ordinem mediorum ad finem ultimum, ab æter- no ſibi propoſitum exequendum. Attingit a fine ad fi- nem, & diſponit omnia ſuaviter Sap. 8, I. Puſillum & magnum ipſe fecit, & zqualiter cura eſt illi de omnibus. kid. 6, 8. Nonne duo paſſeres alſe vœneunt, & anus ex WMis non cadet ſaper terram ſine Patre veſtro: veſtri au- tem &c. & c. MWatth 10, 29. VIII. Omnipræſentiam &- immenſitatem eius. In ipſo vivimus, movemur &ͤ , ſa- mus. Adt. 17, 27. Ogo ibo a dpirita tuo, & quo a fa- cie tus fugiam? ſi aſcendero O&6. &c. Pſ. 138, àa V. 7. uſque 14. Recol. Aphor. Metaph. Theel. Nat. K. II. A. f. g. h. k. l.⸗ B.-C. (**) Iu Ne, tit ra C0 mi⸗ con i E (**) In omnibus Dei benitatem, ſandtitatem, & ch, ſapientiam cognoſcimus, ſi Deum non ut Rectorem par⸗ Gll ticalarem, ſed zniverſalem gubernatorem — non niſi ex men rationibus æniverſalibus boni communis maximi agentem t, conſideremus. Unde ipſa Dei iaſtitia & ipfum eius do- 25. minium not. præc. n. V. &O— VI. non eſſe aliud poteſt, nec G, conſiderari aliter, niſi ſuæ Zoenitatis, ſapientiæ, & ſancti- nis atis infinita perfectio. it, re⸗ . 3. ſun TRACTATUS SPECIALIS II. N. D E U S u S CREATOR ANGELORUM. Wr⸗ ſe, T 6 N. ractatum alias de DEOD UNO ſequitur tractatus de n DEO TRINO. Sed quia myſterium Zrinitatis non niſi N02“ Pprincipiis & argumentis, dogmati divinæ Incarnationis on. ceu priori innixis, ſatis concinne & ſolide probari po- ſtaoan. teſt, rectæ potius methodi regulam ſecutus, ordini con- mme ſueto non modicum ſoliditatis doſtrinæ, & argumento- Dei rum claritatis emolumentum præferre haut dubitabam. r. Cumque Angeli non ſolum nobiliſſimum DEl creantis o⸗ opus ſint, ſed vel mazime illorum creatio, meritum, ac ler⸗ ſortis æternæ deciſio omnem vitæ humanæ ſtatum præ- Af. ceſſerit, non immerito tracſtatum de DEO ſequi debere 6 videtur tra datus de Angelis. Relidtis tamen quæſtioni- bus illis e. g. quando, abi, & guot angeli a DEO crea- nu 1 ti ſint? uti parum utilibus, ſic a fide remotiſſimis, nec “ niſi per conie turas definiendis, ſolum examinabuntur 1 7 I. Angelorum exiſftentia, eorumque attributa eſſentialiaæ, “ II. Hiſtoria divinitus revelata de duplici eorum ſtatz, 7,, viæ nimirum & termini, III. Nexus eorundem cum mun- t, do præſente. V H 3 §. 27. §. 27. Exiſtentia Angelorum, quos vocis etymon nuntios, uſus autem apud chriſtianos receptus ſubſtantias ſpirituales creatas, mente hominis perfectione eſſentiæ excellentiores ſignificat, ex ipſo S. Scripturæ teſtimonio palam fit. lbi enim illis tribuuntur actiones ſolis ſpiritibus fi- nitis propriæ, uti ſunt I. zantiare hominibus vo- luntatem DEI Gen. 22, II. - Luc. E. Matth. 2. II. dicuntur peccaſſe adverſus DEUM, & panitos fuiſſe 2. Petr. 2, 4. angelis peccantibus non pepercit DEIUS &c. &e. III. Videre DEUM: augeli eorum ſeme per vident faciem Patris mei & . & . IV. Adorare DE-⸗ UM: adorate eum omnes angeli eius; V. dicuntur naturali ſua perfectione ſuperiores mentibus hu- manis: angeli fortitudine & virtute cum ſint maio- reg . . . 2. Petr. 2, II. - Job. 1, 16, 19. - 41; 24. .4. Keg. 19, 35. - Act. 12, 7, 10. ( a.) „ A. Si augeli ſunt ſpiritus perfectiores humanis præe. V., angeli acumine intellectus maiore, quod princeps nota eſſentialis vis intelligendi eſt, hominibus antecellunt, uti & vi motrice voluntaria, quæ itidem ad eſſentiam ſpi- ritus pertinet Pch. F. 1II. &c. &c. a. Ergo angelis com- petit voluntas, ceu primum attributorum intelledus; b. capacitas modorum, utpote attributum, & quidem tantum 0662* (a.) Exiſtentiæ ſiritum a« mente humana diverſoram dogmna catholicum, atpote in concilie Lateran. IV. defini- tam: unum eſt univerſorum . . . qui . . condidit creatu- ram ſpiritualem & corporalem, angelicam videlicet & mundanam, deinde humanam quaſi communem ex ſpiritu & corpore conſtitutam. Siritauum vero exiſtentia ces natura hominis excellentiorum dogma ex ſcriptura ſal⸗ tem certum eſt. Sic angeles eſſe incorporees, à e, anione Phyſics, nexa immediate & conſtante 7soad notas varia- dee WH mos Ptls ninss e lbi ſi⸗ V0. . T mito erg, l⸗ D⸗ Grut SNe. un⸗ 144 . „ fru. eds Aunt, h⸗ egnitionis, volitionis, motionis altivæ & paßivæ; c. pri- morum cognitio princiviorum, quam folum tum ab actio- ne DEI, tum ab impreſſione aliorum ſpirituum, tum ab a Rione aliorum elementorum ſimplicium recipere poſſunt; d. gradus acaminis ſupplens defectum organorum; e. gJen- ſas intimĩgs, quo ſeipſos & vis motrix, qua alios cog- noſcunt, & ſibi colloqui poſſunt; f. capacitas ratiocinan- di; g. attentio in reflexione liberæ; h. Immortalitas, & incorruptibilitas; i. Erroris capacitas 3 k. Libertas ad ma- lum. kecol. Aphoriſm. Pſychol. Certa, quæ hiſtoria divinitus revelata cla- Te, ſine omni diſſimulatione, de Angelorum ſta- tu viæ & termini refert, ſunt, aliquos eorum Peccaſſe, e loco felicitatis depulſos, ignisque ſupplicio addictos A.); alios DEO fideles per- ſtitifſle, DElque viſionem beatam promeritos, ac ſtatim conſecutos fuiſſe B.). incerta vero unt biles corporibis non anitos eſſe Ont. S. 24., non quidem dogmatice, moraliter tamen certum eſt tam ex eo, gquod ſeriptura hanc angelis anionem neget, ess ce proprio ti- tulo non niſi ſpiritus vocans, carn'que ac ſanguini eosdem opponens: qui facit angelos ſuos ſpiritus Pſalm. 103. & c. & c. noo eſt nobis colluctatio adverſus carnem & ſanguinem: ſed adverſus Principes. .. contra ſpiritualia nequitiæ in cœleſtibus. Epheſ. 6, 12. ZTam ex communiſimo bodier- noram paſt Concil. Lateran. cit. Theolsgorum catholicorum conſenſa, argezmentorumve contrariorum ſolutione facili æ& zue, ac moraliter certa. A.) C. Præc. Il.- angelos, qui non ſervaverunt ſuum principatum, ſed dereliquerunt ſuum domicilium, in iu- dicium magni diei vinculis æternis ſub caligine reſervavit. Judæ v. 6. - diſcedite a me malediſti in ignem æternum, qui paratus eſt diabolo, & angelis eius. Matth 18, 10. B.) Secundum teſtimonium Judæ cit. aliqui non ſerza- unt: aliqui ergo ſervantes ſemper vident faciem Patris, 64 ſunt ſtatus creationis, ſpecies peccati, locusque proprius inferni C.). Angeli boni cum ſtatu mundi præſente con- nectuntur per cuſtodiam: deputatum quippe ali- quem angelum ad cuſtodiam eſſe omnibus fide- libus ex, ſcriptura certum a.), & ceteris quoque ho- . mn in coœlis eſt. Matth. 18, 10. - C.) 5. 5. enim litere e vel omnino diſimulant, vel certe obſeure admodam circa ea ſe explicant, exortis inde pluribus circa eadem gontroverſiis tam inter P. P., tum ipſos Theologos chriſtia- nos. De veritate ignis & æternitate pœnarum confer. Ethic. Univ. clr. Stattleri S. 247 — 254. item hic §. 26 *. a.) Videte, ne contemnatis. . angeli eorum ſemper vident &c. & c. Matth. I8, I0. ... miſit dominus ange- lum ſuum, & eripuit me. . Act. 12, II. angelus eius (Petri) eſt Eid. V. 15 vivit Dominus! quoniam cuſto- divit me angelus eius & hinc euntem . .. Judith 13, 20. Adeſt znicuique noſtrum etiam minimis, qui ſunt in Ec- eleſia DäI, angelus bonus, angelus domini, qui regat, qui moveat, gui gabernet & c & c. Origenes Homil 20. in Numer. anzsquisqiee fidelis habet angelum 8. Chryſo- ſtomus Hom. 2. in ey ad Coloſf. c. I. — Epſa angeloram miniſteria Ss. exprimunt literz, dum eos dicant l. aver- tere ab hominibzs corporis & animæ pericula Gen. 48, 16. Judith. 13, 20. Tob. 6. & 8 Plal 9o, II. Marth 18. II. in- Rtruere & illuminare Tob. 6, 16. III. ſolari in adverſis Luc. 22. 43. IV. orationes clientam DEo offerre, & ſua interceſione Julciri. Tob. 12. Apoc. 8. V. ſuſcipere animas iwſtoram e corpore egreſſas Luc. 16, 22. - Decet qaoque divinam Ma- ieſiatem & ſapientiam, at per cxſtodiam angelorum ab infediis malorum S. ſeq. defendantur bomines, & inter angelos bonos ac homines adhae in via ad beatitatem can- Kitutos, ceu futuros olim concives nexus quidam matakg amiicitiæ & commercii iam nunc incipiat. Aut quid de- regat divinæ omnipotentiæ cxſtodia angelorum, qui non nifßs . ſente enmet Gy leſi Nem e⸗ 6 Nro Mot du . V, horte forte boni ta Phir hominibus probabilius; ſingulis vero ſingulos ad cuſtodiam deputatos eſſe, incertum eſt b.) Novem denique angelorum ordines, ſeu choros in ſcripturis memoratos reperimus c.), 8. 30. Angeli mali connectuntur cum mundo præ- ſente per infeſtationem, ſeu applicationem liberam immediatam, & effsacem præpotentis acuminis ſäi » & vis motricis ſive organis extrinſecam (circum- ſeſſionem), ſive inttinſecam Organis (obſeſſio- nem dæmoniacam), ad evertenda hominis bo- na externa, uti bona fortunæ, ad peſſumdandam corporis ſalutem, vel circa organa vitalia- vel morrieia, vel ſenfitiva, vel emnia, ad impedien- dum bonum uſum facultatum mentis ſeu cognoſeen= zir, ſeu appetentis, ſeu atrinsque inferioris. I. Exempla infeſiationis dæmoniacæ extrinſecæ ante gortem Chriſti in Ss. Literis invenio ſequentia: a in bonis fortunæ ob. I, T2. - 16, Geraſenoram Matth. 8, 32. b. im Gonis corporis ulcus Jobi 2, 7. Angelus percxſſer Exod 12,23. geptem mariti Sara Ragzelis Tob. 6, 14. Malier alligata satang Luc. 13, II, I5. c. in facaltatibus mentis Saxl 3 ſpiritu nequam exagitatus I. Keg. 16, 1I4. Paulas cola- phizatus 2. Cor. 12, 7. rentatioriis denique imediate a Sa= tana cauſſe iſtrumentales, miniſtri, & divinæ voluntatis exe- cutores ſunt, quorum omne oßcium DEO ceu autori prin- cipali tribuitur?- b.) ſaltem 5s. id literæz aperte non te- Ktantur, licet 5s P. B. Zine reſtrictione loquentes ſmpliciter aſßſerant, anicazique homini cuſtodem Angelum a« DEO de- patatum eſ’e c.) I. Seraphim ai. 6.- 2. Cherubim Ezech. I. 3 Thronos, 4. Dominationes, 5. Principatus & 6. Poteſta- tes Coloſſ. 1. 16. 7. virtutes Eph. 1, 21. 8. Arehangels I. Theſſal. 4, 15. 9. Augelos Rom. 8: 38. tana profectæ & exempla clariſſima in Eva, Jobo, Jada Icar., ipſoque Chriſto & c. & e. & documenta maxime pathetica habemus. II. Exempla infeſtationis dæmoniacæ intrinſecæ, ſeu ebſeſionis ante mortem Chriſti obvia ſunt in III. Evangeli- Ktis Matthæo, Macco, & Luca, & quidem una omnibus circa hiſtoriam Energumeni Geraſeni convenientibus, item Matth. 4, 24. - 8. 16.-9. 32. Zuc. 4, 33. - - Zed mor- bos ſub nomine dæmoniorum intelligendos eſſe putant quidam hodierni, ut ſibi videntur, acuti Philoſophi. Afſt morbos alta voce loquentes- nomen ſuum edentes, re- ſponſa dantes, impetu in porcos irruentes, vires &80O maiores p æ& bentes Matth. 28. morbos ſalientes Act. 19: T3⸗ aut Chriſtum in Principe morborum morbos eie iſſe Matth. 9, 32., aut morbos ad imperium eius tacuiſſe- ho- minem ſine nocumento proieciſſe Zuc. 4, 33. nunquam legiſſe me memini. Mirum profecto, S. Matthæum c. 4. y. 24. diſtinguere male bhabentes ab babentibus dæmonia! III. Eiusdem infeſtationis intrinſecæ documenta paſt mortem & aſtenſionem Chriſti referuot 8s Literæ, Jig- na eas, qui crediderint . .. in nomine meo dæmonia eii- cient . ſaper æg'es mank! imponent &‿à &&à Marc. ult. y. 17 multi, eorum, gii babebant ſpiritus immandos, elamantes voce magna exibant Adct. 8, 7. 16, 16.-19:; 13. IV. Infeſtationem dæmoniacam etiam poſt aſcenſio- nem Chriſti contiouari ſontam defendunt TERTULLIANUS Apol. c. 22. S. CVYPRIANUS L. de van. idol. LACTAN- TIUS L. 2. inſtit. c. 15. in fin. S. AUGUSTINUS L. de di- vinat. dæmon. c. 5. item Enarrat. in Pſ. 130. & præcipue L. 22. de civ. c. 8. 88. ATHANASIUS & HIERONYNVS de vita S. Antonii Eremitæz — Eamque hodiedum adhuc fieri experimenta ac ſpecimina indubitata probant. Præter illud, quod COLLETIUS Pariſienſis Theologus in Tract de Relig contra Theiſtas ſua ætate comigiſſe refert, plura eiusdem ſpeciming prdidere vix non noviſſimæ opera- tiones GASSNERIANE, quas cum 3. CI Profeſſoribus Ezcademicis Ingolſtadienſibus;, PRUGGERO Juris, LEVE- LINGO Anatomiæ & medicinæ: GALLERO Phyfſicæ theoreticæ & experimemalis, Viris ſua quibusque in fa⸗ . cul- 7 Cultat Ratis gue 5* Alt zur mj ſeum itualis lero ili len & maitz t ſu N onis Iui i⸗ homini tamen iuen guin pobi Gα N 4 hiß tun der 40. Spr Tyan les, ui N pe ve i⸗ l ſen eli⸗ bis rigoroſæ ſabiicia cultate ſummis Cl. STATTLERUS Theologus 27. Aug. 1775. Ratisbonam aftingens, propriis oculis examinavit, ſenfis⸗ que ſuis ac argumentis graviſſimis probavit. Zid. M. S- * Poßibilitatem infeſtationis eiusmodi imrinſecam ne- gabit ille ſolus, qui poſſibilitatem actionis ſpiritus in cor- pus non sdmittit, naturam phantaſiæ non novit, leges aäaf- fe Znum ignorat, atque charadterem indolis nataralis, ha⸗ bitualis, & adtaalis perſpectaum non babet. Pxtrinſecam vera illias poſpbilitatem facile admittit is: gaem finis eius- dem & limes haut latent; finis, qui eſt Senam commune maius elebtorum, oriturum ex occaſione pugnæ, variarum- que virtatum, ati difſidentiæ in ſè inſo, frequentis Ora- tionis, fiduciæ in DEO, vigilantiæ, &α& prudentiæ; Limes:, gai infeſtantis vires ita continet, zt nihilo plus nocere bomini dæmon poſſit, quam praciſe permittit DEUs; gei tamen nullum permittere malum poteſt, niſi quod eſt me- dium per accidens neceſſarium boni «ommunis mazximi, quive de effcaciſimo infeſtationis fugandæ medio providit nobis, dum prater bonorum angelorum caſtodiam J. præc- & ipſe & Eeccleſia cum Ss. P. P. kfiducialem contra illas Ss. Nominis 7ESU invocationem commendent, inculcentque. * * Adygementa de exiſtentia reali Magiæ diabolicæ potiſimam beneficæ, tum ex Scripturis a prodigiis Mago- rum Exod. 7., ab ambra damuelis per pEythoniſſam in En- dor evocata I. Reg. 28., 8., a magia Simonis & Elymæ AG. S. - 13. Tum ex 5Ss5. P. P., Ritaalibus ab Eccleſa approbatis, factisqae (zti Junt divinationes Apollonii Tyanæi, narratio de uliano Apoſtata: proceſſus iudiria- les, & decreta Pontificum) sdduci ſolita, ſi criſi iaſtæ a ntar, vti certitudinem quidem exiſtentia Magiæ non prebant, ita tamen probabilitate ſaa non ca- vent. Probabilitatem ergo eius zniverſes non negare, neg vero ipſius exiſtentiam jacili credelitæte afirmare in quo- vis caſa ſingulari, donec argamentis omni exceptione ma- ioribus probetur, prudentis & moderati ingenii eſſe ar- bitror. 12 TRAC TRACTATUS SPECIALIS III. D E U S CREATORHO&MINUM. Deuu. qui ex Aphoriſimis Metaphyſicis Oat. 5. 23. ⸗„ A. a. §. 25. Coſmol. F. 13, A*, B * - §F. 14. Theol. nat. G. 8. B, h. &c. &c. J. 9. A. G. 10. ratio ultima, imme- diata & unica huius præſentis mundi, intellectu, volun- tate liberrima & potentia producti, totiusque naturæ ip- ſius & ordinis autor eſt, huius ipſius univerſi in tempore & quidem ſex dierum ſucceſſivorum intervallo creati autorem eſſe teſtatur ſume authenticus Demonfr. Evang. J. 10. Pen- tateuchi Scriptor Moyſes Cen 1 dicens: in principio crea⸗ vit DEUS &c. & c falctam eſt veſpere & mane dies anus⸗ dies ſecandas & c. & . item Exod 20, 9, 10 Jex diebus operaberiss ſex enim diebus fecit Dominas cœlum & ter⸗ ram, & mare & omnia, gieæ in eis ſant & c. ., CU geſtimonia Ss. P. P. ſuffragantur yalde gommunia. §. 31, DEUS creavit primos homines Adam & Evam cgeu Protoparentes ceterorum omnium ho- minum a.) ad imaginem ſuam b.), cum di- ſtin⸗ 2.) . . Ef creavit Deas hominem ad imaginem ſaam 3 , „maſeulum & feminam creavit eecs Gen. 1, 27. Deas, gqai fecit mundum, & omnia . . . cœli & terrz eum ſit dominus.. fecit ex zno omne genus bominum inhabitare ſaper univerſam faciem terræ AcGt. 17, 24, 26. b.) Tum naturalem, quatenus natura anima pumanæz intelleds ualis Dei eſſentiæz ſimilitædinem participat, ſaoqae Iwiipſius intuita, ac exinde orto perfelctionum ſiezram gavrdio reflexo aliquod, licet imperfectum, gs. Zrinitatis Rimulæcrum eſt; taem ſupernaturalem, quz in perderante conſiſtit gratia, caius influxa, abtiones liberas ad novam dignitatem elenante, nakisreleng DEl imaginem mire in Rebis perfcimas. V‧ W Ur Tit lin 10⸗ Am ent, Gien nttt e ℳ 16 ſtinécta notitia ſui ipſius, & rerum natura- lium, virilique agendi prudentia c.), cum no- titia ſupernaturali dogmatum fundamenta- lium d.), iuſtitia univerſali habituali e.) ac 13 im- c.) Teſtatur id Eccleſiaſticus c. 17. .. co ſilum, & linguam, & oculos, & aures, & cor dedit illis (primis bominibas) excogitandi, & diſciplina intelle us replevit 32uos. Creavit illis ſcientiam ſpiritus; ſenſu implevit cor eorum &c &c. Aut quomodo primus homo, qui dultag, gonvicta & alloquio alioram bominam deſtitutus erat, Ene indita reruam naturalium ſcientiæ, tam cito ad zſum ratio- nis & linguæ pervenire potait, ita, zet div. benedi ſionis percipiend« Gen. I, 28, ac div. Præcepti Gen. 2, 10., no⸗ minandique cuncdza animalia Gen. 2, 19 capax eſet? ⸗ Modum infuſæ multiplicis tam ſcientiæ, quam loquelæ fa- ecile explicat is, rai e'r Pſycholegia erigo idearum, natu- ga ſignorum, & leges phantaſiæ perſpecza ſank. d.) Finis enim ezreationis zltimes ſine merito morali H. 24. - D., meritam morale ne certa motivorum practice Jußicientium notitia, certa metivorum notitia ſine revela- fione veritatam aut dogmatum fundamentalium eſt im- Poſſibilis Dem. Evang. S. 4; Dgl vero bonitas infinita vo- dens ſinem non negat neceſſjarium ad illum medium. Id ibpſam patet ex Gen. 1, 28. item Gen. 2, 24. e.) DEUs fecit hominem rectum Eccleſ. 7, 30. recti= tudine, ztpote quæ ſolius Dei opus, pmulque per ſe per- manens erat, facaltatam mentis naturalium in adtihus zius nen liberis habituali phyſica; redtitaudo autem perina- nens eſt ipſa facultas moralis virtutes omnes recto ordine completo exercendi; hbæcque eſt ipſa iuſtitia univerſalis per- durans; bæc denique iuſtitia eſt gratia vere ſandificans: saſtitiz enim moralem in ſe involvit potentiam ad acziones omnes liberas cum ſanktitate peragendas; bæc vero poteſtas gonſtans ſapponit in Deo conſtantem benevolentiam, az & volantatem a pravis appetitionibaus, & intekeltam ab errore & ignorantia præſervet, autramque in relzitzdine conſervens; hæc demum perdurans benevolentia divina om- mipofentiæns ad conſervandam bominis reczitadinem appli- immortalitate totius compofiti humani f.) Ipfi vero Protoparentes noſtri;, in paradi- ſo voluptatis poſiti Gen. 2, 8. DEI præcep- tum a.) de non comedendo fructu ligni ſcien- tixæ cans, eſt vera gratia, eſt enim benevolentia eſicax, eſtque ſanctificans, ætpote homines illos a priori ſanctos eficiens, faciens illos conſortes divinæ naturæ 2. Petr. 1, 4., veros⸗ guae filios Dei sdoptivos & amicos, amovens omnem inor- dinationem (quæ in hoc ſtatu ſeu rebellionem carnis, ſeu infetioris appetitus præcipitantiam conficit) conianéts Eimal cum gratiis abtnalibus tam vivacibus, at attentkio Adami tam cito bonum veram apprehbenderet, ſicut noſtræ bonazm mere appharens appercipit: ſine hbis enim nec recti- tado phylica, nec gratia ſanctiſitans, nec immunitas rebellione carnis & appetitas inferioris cencipi anquum yoſſet. f.) DEuls mortem at pœnam percati primis bominibus intentat; in quocunque die . morte morieris Gen. 2, 17 per unum hominem peccatum intravit in mundum, & per peccatum mors Kam. 5, 12. Deus creavit hominem inex- terminabilem .. . invidia autem diaboli mors intoivit in orbem terrarum Sap. 2, 23. -= Concil. Trid. Neſ. P. can 1. - Quis igitur omnium hominum mors vel ex ipſa ma- ehinæ corporeæ deſtractiene, vel ex vi externa corpori etiam ſano illata, vel ex atroque ſimal conſequitur, DEIU5 par- tales facere potuit. a.) Præreptum hoc, commane Adæ & Evæ Gen. 3, 2, . non erat naturale (kfractus enim edi prohbibitus per ſèe malus non fait), ſed poſitivum, eogue Kne impoſitum, at promoveretur lex prima naturæ, baiusque pracepti ob- ſervatione primi homines debitam Deo religionis internæ zim ex ſingulari ſæa providentia extrinſecas arcente mor- tis cavſfas, partim ex fredta ligni vitæ internum corporis zemperamentum conſervante & rneparante bomines immor- & Aort cip Kir en huert ent 07962 Aterf üile di Vera d. ſen ex 5. do e Wecl 4 Felie Mory di⸗ hoe Fi, K ten di⸗ ep⸗ All- — ſue ens⸗ erli⸗ r- ſen Ncs entie efrs relli 4, 4 ₰ i us r Re nen⸗ (il ns- etim er⸗ te M/⸗ artmis inumor⸗ 31 1 ,1 en 8. Ni teiueg Ami⸗ — Gæ bomi & mali Gen. 2, 16. libere transgreſſi b.) dona omnia §. præc. enumerata amiſerunt, re- cipientes pœnam peccati, utpote amiffionem iu- ſtitiæ originalis c.), mortem corporis, ceteras- que niagm ſaper omnes affelzes externe oſzenderent, zat ſibi &- poſteris (Kquidem & iſti in tali obſequio perſeveraturi ehent) conſervationem ſKtatas primigenii promererentur:; & denique ut ſibi ſaltem bono libertatis uſu beatitatem aternam inſtar præmii acqjuirerent. Ridendus eſt ergo ille Theiſtarum riſus, quo divinum hoc, tamque excellens dignitate finis præceptum imperere ignoramtra fua ſeu era ſen affectata non erubeſcunt. b.) Priorem Evam, ſuadente diabolo ſub ſpecie viſibili ſerpentis, id DEl præceptum tran greſſam fuiſſe, ſuoque ewempto ad peccsnduw indaxiſe Adamum obvius teſtatur 56. gerintzræ textzs Gen. 3: 6. vidit igitur mulier, quod bonum eſſet lignum ad veicendum & pulcrum oculis, alpectuque delectabile, & tulit de fruRu ilkus, & co⸗ medit: deditque viro ſuo, qui comedit Et Jane: ex ſta- za primevæ felicitatis oriebatur facile aliqua in propria felicitate acquaieſcentia, ex hac inconſideratio, ex ifta a- mor inordinatus ſui ipſius, exinde occaſione tentationis diabelicæ, eritis ficut dii, appetitus divinæ excellentiæ, eN bec infidelitas, nequaquam morte moriemini, &M ex in- Flelitate demum inobedientia; & tulit de fructu illius. S& comedit. — Accedit ſuperbieæ in Adamo ſKudinm pla- cendi ſuæ coniazgi cex af'eltuas imperans. — Peccatudm fuiſſe liherum, oſtendit præſentia motivorum ex parte dæmonis impellentium, &W ex parte penarum graviſſimarzum 4 Deo Sam intentatarum abſterrentium, ſußßcienxe momento rela- zivo trabentium. - Qgis autem iam dubitat, primorum il- Jorvm hominzm peccaztum fuiſe graviſimaum tam ob ſpe- ctiem ſuperbiaæ & infidelitatis, tam ob fjnem præcepti di- vini, & contemtum intentatæ graviſſimæ indignatienis di- ving, atque etiam ob præviſam damnum inde in omnes po. Feros redundaturam; Riquidens de boc skis conſtabat, ati & verifimilius ex Dei revelatione id eos cognoviſſe patan- dam eſ’i? c.) Cam gratis enim Dei & ix itis pessatanm 72 que miſerias d.), cum reatu pœnæ æterne e.) „ non niſt redemtoris gratia per veram perniten-⸗ tiam tollendo; ipſamque demum malorum om-⸗ nium in poſteros ſuos transmiſfionem ignomi- nioſam f.) (*) Adamum de patrato crimine egiſſe pœnitentiam, æternamque ſalutem conſecutum fuiſſe teFalen cum S. deripe tura Sap. I0, 12. communiſämus S. S. P. P. conſenſas con- sræ Tatianum eizsque alſſeclas Encratitas: 1. Omnes ergo, qui ex Adamo naſeimur, deſtituti originali iuſtitia naſcimur: 2. naſcimur enim cum ignorantia dogmatum fundamentali- um moraliter invincibili, utpote cum defeétu criterii ad eadem cognoſcenda univerſe apii Dem. Evang. §. 4. 5 3. naſcimur ſimul cum faci- litate permanente prorumpendi in affectus ra- tio⸗ componi nequit 2„ Cor. 6, 14. item FJ. Joann. 3.: 9. &&α06 Concil. Trid. Seſſ. V. Can. I. defnit, Adam, cum mandatum Dei in paradiſo fuiſſet transgreſſus, ſan Rtitatem, & iuſti⸗ etiam, in qua conſtitutus fuerat, amiſiſſe, incurriſſeque iram & indignationem Dei. - - Pecceato gravi reſpondet Jœna ægternas pœna vero aterna eſz incompoſſibilis cum ami= citia Dei: ergo. d.) Gen. 3, 16. Deæs mulieri dixit: multiplicabo ærumnas tuas . . . in dolore paries filios &c. Sc. V. 17 - 20. Adæ dixit, maledicta terra in opere ztuo; in laboribus comedes . ſpinas & tribulos germina- bit tibi. in ſudore vultus tui e.) patet ex præac. C.). f.) Docet idipſum quetidiana experientiga. Chriſtus reſur- rexit a mortu's primitiæ dormientium; quonmiam quidem per hominem ( Adam) mors, & per hominem (Cbri⸗ Kam) reiurre dio mortuorum. Sicut in Adam omnes mo- riuntur, ita & omnes in Chriſto vivificabuntur 1. Cor. 15. 20. item Keom. 5: I9. . .„ ſicut per inobedientiam &c: &c.⸗ i ſin re qu tio rut lt ut, 1 ur. ⸗ in ſach- Atnun jlii⸗ ge atni⸗ : 0s Ne⸗ opere lmnink⸗ 4.c) reſ⸗ icer . o. r Ar tionis iudicium prævenientes, quæ iuncta eſt ſimul difficultati eosdem per rationis iudicium reprimendi, i. e., cum concapiſcentia habun tis id quod patet ex lentiſſimo infantiæ noſtræ ad ra- tionis uſum progreſſu, ex negatione ſtabili idea- rum diſtinétarum de bono vero, ex defectu po- tentiæ easdem acquirendi, & facilitate obtinendi non niſi ideas confuſas de bono apparente, easque conſervandi. 4. Jam ex ipſa vivacitate ſtimulo- rum, motivi contrarii experte, neceſſitate phyſica oritur affectus ipſe rationem præveniens (concupiſ- centia altualis) 5 5. ex hac voluntatis phyſice liberæ conſenſus moraluer neceſſarius; 6. hæc denique moralis neceſſitas conſentiendi ineptos nos facit ad finem ultimum creationis inſtar prœmii conſe- quendum. 7. Vi autem originis ab Adamo non ſuppetit nobis remedium adverſus hanc neceſſi- tatem moralem, & inſufficientiam: ſola enim gra- tia ſupernaturalis, bonum verum intelleétui vi- vaciter proponens, & voluntati efficaciter ſua- dens remedium ſufficiens eſt; hanc vero fideli obſequio non promeruit nobis Adam, quin im- mo ipfſe ſpoliari ea promeruit. A. Naſcimur ergo omnes in defectu medii a fine ul- timo 6, cum concupiſcentia habitua i 2. 3., ſine remedio huius inſufficientiæ 7., & quidem vi ſolius originis 1.: in defectu ergo originali, totius naturæ, permanente, h. e.„ in peccato originali. — Quis poteſt facere mandum de im- mundo conceptum ſemine? nonne tu, qui ſolus es? gob. I4 4. Ecce in iniquitatibus conceptus ſjam . . . Pfſal 50, 7. Per anum bominem peccatum in bunc mandum intravit; & per pveccatam mors. & ita in omnes bomines mors per- tranſiit, in quo omnes peccaverunt. Kem 5, 12. Niſi qais renatus faerit & c. & c. goan 3, 5.-⸗Concil. Trid. Seſſi. V. Can. 2. - contra Pelagianos. B. Omnes itaque poſteri Adami etiam infantes fide- lium & chriſtianorum concipiuntur infecti peccato origi- nali, niſi ſpeciali grat a ab eo eximantur *), & quidem vi Originis tamdiu nobis inhaente, quamdin per Dei gratiam ab eo non liberamur. concil. Trid seſj. V. Can. 4. contr. Calvinum & Zwinglium a. Parvuus igitur non comit- tit, ſed contrahit peccatum origina e C. Natura peccati orig'nalis conſiſtit in hoc, quod concipiamur cum concapiſéentia habituali- cum defecte gemedii, ſeu gratiæ ſandtificantis, & quidem vi originis ex Adamo: hunc enim conceptum ingerit ipfa Scriptura, peccatum originale dicens zitium conceptione iam inſitum FPſal. 50, 7. vitium naturæ, non perſonæ: eramus na- tura fili iræ Eyb 2, 3. ortum ex delido Adami Rom 5⸗ 19 = Bundem conceptum refert ipfa Eccleſia in Concilioe F id. congregata ef V de pecc. orig. docens, non ſolum mortem corp ris transfundi, ſed & yveccatum ceu mor- tem animæ (defectus autem gratiæ ſan ificantis certe eſt mors animæ); in renatis vero remanere concupiſcentiam:, & peccatum appellari, quia ex peccato eſt, & ad p cca- tum inclinat, toli contia per baptiſmum omne id, quod propriam peccati originalis naturam habet, i. e., defe- QRum medii-gratiæ ſanctificantis: non enim ola concu- p'ſcentia, ſed tantum ana cam defectu gratiæ ſanctifican- tis naturam facit ineptam ad finem uhkimum, coniuncta vero R) keatiſimam Pirginem MARI 3M, DkEl genitricem 4 tpeccato originali præſervatam, & ſine labe in hac pri- mo creationis animæ inſtanti conceptam fuiſſe mora iter certum eſte ægua entm moraliter certam eſt, Eccleſiam Ca- sholicam ne materialiter quidem errare poſſe in ſalenni & generali morum præcepto etiam mere eccteſiaſtico Dem. Tath §& 17 - A,: atqui moraliter item certum eſt ho- die, ccleſiem Catholicam zniverſam lege morum eteleha- Kica generaléi & in emnibus dia ehßilus ab epiſcopis re- sgerta Bull. Sixti IV. cum præcelia 1476, Aleandri VII. 1662 Clementis XI. 1708.) Feſti diei ſpecialis inftitats galtz colere à& F. M. contetionem, cen Sanczam & imma- aulatam: erge moraliter certum eſt, eam eſſe talem, nes KEecleßam errere in Sos éaiss errere mMateriali. i 1, un 14. ſo Ol⸗ : Cl· no ſe⸗ N. a. 4 jri · Wer ⸗ —,— rvero cum gratia ſanctificante (mi & reliquæ miſeriæ huius Vitæ & mors, nullam omnino habentes rationem pœnz peccati originalis) pot us medium aptiſſimum maioris bea- titudinis conſequendæ eſt. D. Conceptus itaque hic noſter peccati originalis, quia ſavat totum dogma, prout ſeu a Scripturis, ſeu ab Eccleſia proponitur, ipſosque Scripturæz & Eccleſiæ lo- quendi modos præc. C, Sapientiam, Bonitatem & Sancti- tatem Dei ab omni imperfectione vindicat, ipſum origi“ nale peccatum ab omni contradictionis ſpecie liberat, Theiſtarum irriſiones fatillime refutat, cum exactiſſimis genuinæ Metaphyſi æ principiis apprime conſentit, neque novus ſubſtantia, ſed tolum claritate hodieruus eſt, ceteris quibusque aliis explicandi modis præferri mihi videbatur; àa cum econtra ſyſtema alligationis voluntatum noſtrarum ad dogma non pertinens, neque in Scripturis aut Ss. PPbus fundatum, evidentem potius involvat contradictio- nem, & fKfcuti non necefſarium, ita ad fovendas magis adverſariorum religionis irriſiones pronum ſit. (*) Mirari oportet, & adorare Dei apientiam & bonitatem, gua ſtatum præmiſit naturæ integræ omnibus mediis abundantem S. 31., ſimulque peccatum Adami per- miſit F. 32., ut diſcamus, in ſtatu felicitatis interdum multo dißi ilius eſſe Deo fidelem permanere, quam in ſta- tu præſente, ubi infirmitas vigilantiam excitat, & gratiz zſum commendat; qua denique permiſit miſerias noſtre buic ſtatui proprias eo potiſimum ſine, at eſſent caaſſa ac- caſionalis boni libertatis aſies, & maximæ communis ſalu⸗= tis. An non ergo & ordinatio primævi ſtatzs, & murtatio eiun dem per peceatum Adami, & reparatio einsdem per myſterium Incarnationis, & permiſſi- maloram præſentè Ratui propriorum, divinæ Sapientiæ & bonitatis manifeſtum præbent ſperimen? Sed magis iam intueamur eum, qui pæparavit remedium, naturæ ſapptens inſaßizientiam, ſaam nohis communicans gratiam. Demoenſtrato tamen natura defectu prias illud ipſum huius defeltas remedium (gra- tia n) eplicare ordo & ſyftema exigant., srevi autem, æe arbitror, via, & cam pleniori certitadinis lace eſfe- Gum id daba, ſi ſocundem regulas methodi ſeientifca L. Gratiæ notionem genainam, II. Eigs naturam, III. ne= K 2 ð ceſſitatem, IV. ſufficientiam, V. efficaciam, VI. Aenique eiasdem ſanctiſicationem ℳendero. sit itaque TRACTATUS SPECIALIS IV. D E U S GRATIARUM AUTOR, ET LARGITOR. . §. 34. GhRATIA in genere eſt vera benevolentia, per ſe efficax, unius perſonæ erga alteram, quin hæc merito morali, ſaltem ſufficiente, polleat (*) A. Gratiæ igitur conceptus innuit bonum verum al- teri (*) Genericam hane gratiæ definitionem ipſa einsdens commendat diviſio. Ei enim originis ſuæz vel eſt naturalis, vel upernatu a is, & qaidem vel immediate, ſe princi- yium eßitiens ſapernaturale ſit immed'atum, vel mediate IJupernataralis, ſi mediatum fuerit KRatione vere ſubiedi, cui vel omnino extranea eſt, externa, vel in quo ipſa aut eius effedtus inſtar mod, anione phyſica recipitar, ihterna eſt; hæcque, ſi fuerit tranſiens, & non niſi ad anam altio- nem moralem promovendam tendat, vel moraliter malam impediendam dirigatur, erit actua is, ſin vero ſit perdu- rans, ſtabilis nimirum ſupernaturalis praſentia Dei ſum- me benevoli, vi ceins creztura rationalis fit ſtabiliter ac complete expedita in ratione medii ad finem beatitudinis IJupernaturalis, gratiæ habitualis audit. omnis autem gratia ſapernaturalis, cuius finis proprius per ſe, & vi nataræ ac viriztis ſak« eſt promovere creaturam rationalem sd beatitadinem æternam ſupernataralem, eſt eadem ipſa, de qua impræſentiarum trabtamas, & nomine gratiæ Theologice talis venit. Ulterius alia dicitur Sgratia Dei, ſaciens- Sratis data &c. &c, ſez ſan Gitatis, aliæ Chriſti, ſez medicinalis. - ⸗ Gratum glis, inci⸗ ae ebi 4 44 er Sir. ien t⸗ ſor⸗ et lini ℳen 61 zule N, u teri volitum, & quidem ex benevolentis, ceu ſolo voli- tionis motivo, ita, ut hæc non imperetur 4 merito moe- rali ſußiciente. Sdi gratia; iam non ex operibus: alioquin gratia non eſt. Rom. 11, 6. a. Excludit itaque conceptus hic a ſe omnem rationem debiti ſive Sricte, ſive minus ſtridte talis; b. atque adeo omnis neceſſitas, & quidens non niſi talis, quæ oritur ex ratione ſufficiente morali. ſe tenente ex parte perſonæ, cui gratia iſta exhibetur, opponitur veræ gratiæ. c. Gratia DEl eſt vera benevo- lentia eius &c. &c. erga creaturam rationalem, quin heæc &c. &c. B. Spurius itaque eſt MICHAELIS BAll de gratis conceptus, dum illa naturæ dona, §. 31. deſcripta, ho- minibus debita aſſerit, & non niſi ea munera ſub nomine gratiæ agnoſcit, quæ male merentilus, & indignis con- feruntur. §. 35. Gratia quæcunque interna, ſupernaturalis, Actualis, ſecundum ſuam naturam ſpectata, eſt non niſi idea adventitia, orta vel ex perceptio- ne facti ſupernaturalis, vel ex immediata Dei, il- lam in mente ſeu effcientis, ſeu novo ſaltem lu- mine colluſtrantis, actione, quæ ſua vivacitate cognitiones & apperitiones veri boni, & aver- ſationes veri mali determinat, utrasque indeli- beratas (*). . K 3 A. Na- (*) Modus explicandi naturam gratiæ internæ altnalis Mediate Supernaturalis Immediate Fadza utique, æti ſunt reve, Deus atique, ſicuti obieda latio externa, miracula, pro- externa vi ſua motrice pro- phetiæ & c. & c, incurrant pria, ita & ipſe actione ſas in ſonſus per ideas ſenſua- immediata, ad modum ideæ les — Ex his ideis ſenſuali- ſenſaalis, ideas veri bani & buas vivasibas natarali neceſ- mali ſive de novo eficit, ſve A. Natura ergo gratiæ actualis internæ ſupernstura- 's non conſiſtit in ipſo conſenſu deliberato, uti volebat ARNALDUS janſeniſtarum Prior, aut in ipia omnipotente Dei iubentis voluntate, uti PASCHASIUS QUESNELLUS. Arnaldi ſucceſſor, tenebat. B. Qao maius igitur bonum vel malum, & quo plu- es einsdem notas, & quo v vacius ſingulas idea hæc ad- ventitia exhibet, eo maior eſt gratia. C. Ut ſtate oriantur novæ cogni- tiones intellectus de natura fatorum & dogmatum per fabta conteſtatorum. — Ex gognitionibus vivacibus ori- zæntur appetitiones, ſez aver- ſationes indeliberatæ Immediate ergo iſtæ ideæ oriunturn ex aliione ſenſaum c wwternorum (ideæ ſenſuales Tog. S. 12. Pſych. S. 3. A. 4. &c. & c.), mediate ev factis ſenſibilibus ſupernaturalibaus; — Ex ideis cognitianes, & ex his attus appetitus. Jam vero iſtiæ ideæ ſunt veræ gratiæ & præc. internæ S. cit. *, & quidem tantum mediate ſupernaturales l c.- gratiæ erge internæ mediaté ſapernaturales conſiſtunt im- mediate in ideis ſenſualibus, gas menz patiendo recipit eæ impreſione ſenſaum. iis præſentibus lumen affun- dit. — Ex hbis ideis vivaci- bus oriuntur cognitiones vi- vaces veri boni, & veri ma- li; Ex his appetitiones, ſes averſiones indeliberatæ. Immediate ergo iſte idez orivntur ex immediata Dei illas vel de novo eßicientis, vel novo ſaltem lumine col- laſtrantis actione. — Ex ideis bisce cognitiones, & ex his asctas appetitas. Jam vero iſæ ideæ ſunt veræ graiæ & præc internæ §. cit. *. & quidem mmediate ſupernaturales l. c. - gratiæ ergo internæ mmediate ſa- pernaturales conſiſtunt imme- diate in ideis immediata Dei actione prodabtis, quas mens patiendo reripit ad modum idearum ſenſualium. Origo autem idearzm, apherceptionam, & appetit: onum srum menti nullatenas libera eſt um erge Fae i. æ, appetitio ſint adtiones mentis immanentes, efoedtus ſa- pernaturalis, qui in mente prodacitar, non niſi idea eſſe Poreſt. Hinc etiam scriptura gratism vocat locutionem ſee 2, 14., Pulſum sd cor Apor. 3, 20. lucernam Eſalm. „ 02 . . ei ſi, 8. i5 79 CL. Ut tamen gratia vi ſufficiente polleat, ſimul vero libertatem indifferentiæ non evertat, fed plenam reſtituat. gratia cum ſtimulis concupiſcenti?g, & illi cum motivis. a gratia propoſitis, proportionem habere debent. Id fiet. ſi pri nus quidem impulſus gratiæ virium ſuarum exceſſu rapiat mentem ad eus intuitum, mox tamen ſe iterum intra eum intenſionis virium exertarum gradum contineat. ut in mente relinquat facultatem, denuo attentionem a motivis ad ſtimulos transferendi. D Mea (gratia) itaque influit in actum liberum ho- minis ut ratio poſſibilitatis per realem ſuam exiſtentiam — obietum ut cauſſa moralis bonitate vel malitia ſua cegni- ta movens — Deus, ceu principium efficiens ideæ, ut au- tor principalis, moralis & c. & c. — Anima, gratiæ im- pulſum ſequens vel non ſequens, ut cauſa inſtrumentalis. E. Natura & influxus gratiæ in adus liberos deter- minant novam gratiæ divſionem in excitantem ſeu præze- nientem, qua Deus determinando apperceptiones &c. &c. indeliberatas ciet & impellit voluptatem ad deliberatas. adiuvantem ſeu concomitantem, qua una cum creatura conſfentiente actum voluntatis moraliter bonum determi- nat, & execatricem ſeu ſubſequentem, qua pergit influere in actus ſequentes a primo bono voluntatis adtu impera- tos, quibus opere propoſitum illud perficitur;- item in vere ſuſficientem, quæ creaturæ rationali tribnit facultatem mora em completam liberam bene moraliter agendi, & non iſi gratia relative ſußiciens eſt; in pure ſußicientem. quæ vere ſufficiens eſt, ſed cum præviſione non coniun- Sendi a creitura cum ea conſenſus in actum moraiſiter bonum confertur; & eßcacem, quæ vere ſufficiens eſt. & a Deo confertur cum præicientia & voluntate ſimpli- citer II8; quæ tamen ſimilitado non ſervaretur, aiſi gratia in- terna 4alâ ſiupernataralis reponeret er in dea adv nti- tia, & zaidem mel'ate ſuperaatu alis in ides ſenſuaß, immediat: ſiuzernaturalis, in adventitia, ſimili ideæ ſenſas- i. aim vox, pulſus, imen pver erganz in mente eſſcis. Erso grasis quacanqae interne &. Q6. . citer efficaci S. 24. conſenſus creaturæ, cuiusque effecius non potentia, ſed ipſe acεα liber bonus eſt. PF. En! quomodo durum adeo alias hunc de gratiæz & libertatis nexu conceptum notiones metaphyſicæ tam ſacilem reddant? §. 36. Gratia hæc interna, actualis, & quidem im- mediate ſupernaturalis (a.), moraliter neceſſaria eſt ad ſalutaris (b.) fidei initium (c.), & ad- quod- (a.) Gratiæ ſupernaturalis externæ, atpote revelationis ſaltem externæ, neceſitatem oſtendi iam in Dem. Evar gel. 2 §. 1 -5; internæ vero mediate tantum ſupernaturalis neceſitas ex natara gratiæ S. præac - *. ultro conſequi- tur, de ſola ergo gratiæ internz immediate ſupernatura- lis neceſſitate morali argumentum bic inſtituitar. (b.) Actus ſalutaris eſt altas liber, theolegice bonus. tanta voluntatis eficacia imperatas, at bominem ad ſala- tem ſive remote, ſive proxime diſponat. Sic fidei firmas ahenſus, debita volantatis eficacia elicitus eſt alctus ialu- taris remote diſponens- Spes firma . hdem a priori ſap- onens - -= actus an oris Dei concupiſcentiz & caritatis; alctz imperans obſervationem omnium mandatorum Dei ℳ actus ſalutaris proxime d'iſponens ad ſalutem. a. PValde ergo deficit hæc aliorum definitio: aétus ialutaris eſt aGcus Iapernaturalis, a Deo præceptas, & ad vitam æternam diſponens; præcipi quidem altaum ſaiutarem a Deo veriſ- JBimam, ſed ſupernatura em præcipi falſiinum eſt: ſuper- naturalitas enim actus a concurſaz Dei, efficacia a contur- ſu animæ bamanæ pendet; ilum promitt, banc exigit Deus. Utram vero adqzus ſatztaris debeat eſe iupernatu- ralis, adbue in quæſtione, sdeoque non in notione ipſa præſupponendum eſt. (c.) gi initium fidei ſalutaris eſt donam Dei, ed idad gτatia Hei .. & ſ, eſt denam Dei mmediste ſapernata: rale, ad idad gratia immediate ſapernaturalis requiritar? . Gud ſici Gl. le dne⸗ Hint cre ſerico⸗ d here , 49 ſe in 44 Pra. the Ei. eße aro. .. ftere Le. ori⸗ . 1 5. D tenſ m. 4 5 ci⸗ atie 1an 1 nis el. ralit gui⸗ Ira⸗ e 4). tis; e Gs we Driſ⸗ ſopel⸗ on erbt ervall e , 1 10 : quodlibet opus ſalutare rite concipiendum, per- ficiendumque (d.). Contra errores PELA- GIANORUM, acC SEMIPELAGIANORUMI (e.). dogma autem lI. practicum eft, eſſe donum Dei, Enun- tiant illud JS. S. Eiterz Jeann 6, 29. Hoc eſt opus Dei, ut credatis in eum, quem miſit ille.- 1. Cor. 7, 25 Mi-= ſericordiam conſecutus ſum, ut fim fidelis. - = atrumque eſtendit apoſtolus Dei donum; nec ait, at plenius atqae perfectius credatis in eum, ſed, ut credatis in eum. Nee ſeipſum miſericordiam cenſecatuim dixit, quia fidelis erat *, aat zet ſit ſidelior, ſed ut fidelis eſſet: quia ſciebat, noss ſe initium ſidei ſuæ prierem dediſe Deo, & retributam — libi ab illo eias augmentum, ſed ab eo ſe factam ſidelem, 4 quo & apoſtolas factuas eſt. S. ADGUSTINUS Z. r. de Predeſt. Sandt. cap. 2. - * idem eodem libro c. Z. II. dogma theoreticum eft, eſfe donum Dei immediate ſupernaturale. Fidem Petri non ex ſolos auditz externa Evangelii failſe teſtatur ipſe Chriſtus Matth. 16, 17. Beatus es. quia caro. non revelavit fibi, ſed Pater meus, qui eſt in cœ- lis.- Pialmiſta externam legis prædicationem ſibi non ſaf- fcere faſſus erat? Revels oculos meos, & conſiderabo &c. Kc. 1I8, 18 Rc. &c. - Bphefſ. 1, 16. ſecæandum textun eriginalem græacam: Det vobis ſpiritum revelantem my- ſteria, ut ipſum cognofſcatis.-⸗ AGct. 16, 14. - Theſſal. I, 5.- I. Cor. 3, 7. & c. & c. - Accedit prater znanimem, in dogmate hboc ſaltem practico clarum. 3. 3. Patraumy conſenſum aztoritas Eccleſiæ in CONCILIO ARAUSICA- NO II. Ccan 3. 5. 7. 25. GO TRIDENTIINO se/. VI. Cam. 3. dogma bocce catholicam definientis - Denique confir- mat idipſam ratio. Fides enim, at ſit ſalutaris, Srmas eſe debet & zaniverſalis mentis aſſenſas omnibus dogmatis ₰ Deo per Chriſtum revelatis, qui a ſua virtaute & eßica⸗ cia ſußicit ad imperandum ſalutis deſiderium efßßcax, aé propeſitum generale & firmam ſervandi omnes leges di- vinas ſaltem graves, atcunque arduas, ſtimulisve carnis adverſas: iam vero hæc appetitus inferioris rebellio, ces legibus divinis adverſa, a tali aſſenſa ſidei abhorret- af- tentionem & mokivis credibilitatis avocat -⸗ & ad appa- renles 82 rentes myſterioram revelatorum, ipſiusque revelationis re- pagnantias trangfert, atque ſic vim motivorum illorum, niſi gratia Dei interne illuſtrante fulciatur, elidit. (d.) Inflaxum Dei ſupernaturalem per gratiam excitan- tem & præc E. in emnes actus ſaintares oſtendunt ss. Li- teræ Joann. 15. 4. Sicut palmes non poteſt ferre fructum 2 ſemetipſo, niſi manſerit in vite: ſic nec vos, niſi in me manſeritis. Ego ſum vitis, vos palmites, qui manet in me, & ego in eo, hic fert frucdum multum: QIA SINE ME NIHIL POTESTIS FACERE - I. Cor. 12, 3. Nemo poteſt dicere Dominus jeſus, niſi in ſpiritu ſan Go.- JZoañ. 6,.44. Nemo poteſt venire ad me, niſi Pater, qui mi⸗- ſit me, traxerit ipſum -- Non ſolum ipſam poſſibilitatem voluntatis, & boni operis, ſed & ipſum omne opzi ſa⸗ latare eſſe Pei ceu cauſſæ principalis effeczam &j donum, gontra Felagianos certiſſime evincunt ezdem Ss Literæ 2. Cor. 3, 5 Non ſufficientes ſumus & c. &c. Philipp. I, 6. Qui cæpit in vobis opus bonum, perficiet uſque in diem Jeſu Chriſti. lbid c. 2. V. 13. Deus eſt, qui ope- ratur in nobis & velle, & perficere &c. &c. - ⸗ Quid habes, quod non sccepiſti &c &c.? ⸗ gine ido (Deo) vel operante, ut velimus, vel cooperante, cum volumus, ad bona pietatis opera nihil valemaæs. S. AUGUSTINUS L. de gratia & lib. arbitr c 17. n. 3. — Non lege atque doctri- na inſonante forinſecus, ſed interna atque occulta, mira- bili atque ineffabili poteſtate operatur in cordibus bomi- num non ſolum veras evelationes, ſed etiam bonas volun- tates. Idem L. de grat Chriſti c. 24. — Hanc Eccleſiæ do trinam referunt Concilia DlIOSPOLITANUM damnans Jep imam Pelagit articulum; CARTHAGINENSE III. Cap- 5. ARAUSICANUM II. Can. 7, TRIDENTINUM sc/. VI. not prac. cit. — Et profedto (in præſente tum attentionis vagæ«, tum pugnæ & debilitatis circa appetitum inferio- rem, tum neceſitatis moralis bonum & malum apparens piæ vero & cognoſcendi & eligendi vel averſandi ſtatn, sc inſuper præſente inſußicientia ſolius rationis naturalis, aut ſolius prædicationis externæ Evangelii) novis identi- dem internæ divinæ vocis admonitionibus &ͤ lIucis ſupernæ Eplendore, mentie vel invitæ ad veri boni conſiderationem ſeriam, eſßzcacemque abbetitam rapientis, opus eſt; præſer- sim, cum in ipfis sdiunäétis individuis acta obligantinm . man- ane prin tia te tem gl! Mme. ula, Sriti⸗ (onten teran tioyi 44 f bruti, lelen Biani te! ben ini dia len, gu Alni enunm Hih. Din iri N ds li⸗ 4 e⸗ fun, ital⸗ Aum me in NE n0 aſi. ⸗ 4ten n., 4 2 1, n ope⸗ Qid al „ℳ de Kri⸗ pird⸗ homi⸗ len⸗ ℳ. ⸗ W dos ſeno⸗ Nen ſtann tulals, i mi ic ſ⸗ mandatorum Dei ipſæ dißicaltates & repugnantiæ carnis primum vivaciore ſtimalo ſeſe ifforum ſalutari obſervan: tiæ opponant. (e) Secundzæm Teſtimonium S. AlGUSTINI, hac in par te certo maxime authenticam, contra præſentem verita- tem Catholicam Pelagius erravit in es, quod I, quamcan-⸗ gque etiam ſpeciem gratiæ admiſerit, eam tamen gratiæ vere adiuvantis rationem habere ſemper negaverit; quod II. nullam aliam gratiam neceſſariam eſſe affrmaverit, niſßs gratiam poſſibilitatis, quam ſolam liberum arbitrium eſe contendebat; & quod admittens etiam poſtea gratiam ex- ternam Evangelii & exempli Chrifti, & internpam iduſtra- gionis, conſtanter addiderit, eas nen eſſe neceſſarias, ſed ad facilius operandam dari; &f denique III. quod omnes ratias libero arbitrio ſaperadditas non niſi ob merita præ- cedentia liberi arbitrii naturalis dari voluerit. Semipela- giani vero, quibuscum pugna S Auguſtino in altima æta- re fuit, homines non minus pertinaces quam ſubtiles a Pelagio differebant in esg, quod conteſios peccato originali initium fidei ab opere falutari diſcernerent, & quaſi me- dia inter AUGUSTINUM & PELAGIUM via incedere vel= lent; Ex quo capite, gratiam internam ſupernaturalem ad opzs ſalutäre, non item ad initium ſidei neceſſariam eſſe admiſere.- In cauſſa Pelagianorum 24. ſynodos celebratas enumerat Garnerius; celebriores recenſet Berti in Ereviar. Hiſtor. dec. V. cap. 2. A. Deus ergo principalis cauſſa, & moralis autor om- nium operum ſalutarium, & ipfius fidei eſt, ſuadens ni- mirum ea vel præcipiens nobis, ac ſfimul, ſub hypotheſi noſtræ cooperationis, etiam in ea inffuens, eademque no- biscum efficiens; binc homo cauſſa tautum inſtrumenta- lis, ſed libera, non quidem ad impulſum gratiæ recipien⸗ dum, ſed tamen ei vel cooperandum, vel reſiſtendum. B. Gratia interna actualis &c. &c. etiam iuſtis & probis neceſſaria eſt: nam, ſicut o?alus corporis etiam ple- niſime ſanzs, nili candore lucis adiutus, non poteſt cerne- re: ſic homo etiam perfectißime iuſtificatas, niſi zæterna luce iuſtitiæ divinæ adiuvetur, redte vivere non poteß. S. AUGUSIINUS L. de Natura & Grat. C. 26. L s C. Gra- 84 — C. Gratia ſupernaturali (Kdei & ſandificante) opus eſt ad omnia dogmata fundamentalia cum certitadine cog- noſcenda — ad amorem concupiſcenti?, & amorem pu- rum caruatis ſubſtantialiter perfectum — ad totam legem naturæ diu ſervandam — & quidem ad diz vitanda pec- cata levia, ſemipleno conſenſu patrari ſolita, gratia ſuper⸗ naturali ſpeciali (*): d'fficillimum enim eſt, etiam cum Viribus gratiæ ordinariæ, conſtanter applicare attentionens ad bonum veraum ab apparente diſcernendum, ad motiva præ ſtimulis penitus cognoſcenda, volantatem ad reſiſten- dum ommbus Simulis, ad bonum veram amplectendum., quin aliqua ſeu inconſiderantia in actibus intellectus, ſeu incuria in afſtibus Voluntatis, per dongizs ſaltem tempus. interveniat. . D Heæc tamen gratia interna &c. &c. ad aliqzas ve- ritates relgionis certo cognoſcendas — ad adum phyſice maoraliter bonum, & fheologice formaliter indifferentem. ſive gentili, ſive chriſtiano peccatori neceſſaria non eſt: jmmo etiam homo gentilis, ſine fide ſupernaturali, aut peccator ſine gratia aduali ſupernaturali, per ſolas vires naturæ poteſt ponere opus aliquod morale formaliter Theo- logice bonum, facile tamen, ſed nondum Jalntare, niſi sccedente in Ethoico gratia ſanctiſicante — in Chriſtia⸗ no acznali interna ſupernatarali. . (*) Gratiam banc ſpecialem ſoli B. V. M. competiiſe geſiatar cum Ss. Auguſtino &W Bernardo Concilium Tri- dentinum seſ. VI. Ccan 23. ſi quis hominem ſemel iuſtifi- catum dixerit . . . poſſe in tota vita omnia etiam venia- lia vitare, niſi ex ſpeciali Dei privilegio, quemadmodum de B. ma Virgine tenet Eccieſia, anathema ſit. §. 37. Gratiam prævenientem internam vere, ve- Ltive, & tamen pure ſufficientem §. 35 E. dari etiam in ftiatu naturz lapſæ, fidei catholicæ dog- ma eſt (a.) ; (Hæc propoſitio diretie opponnur 6 doctri- (a.) ai., 5, 3. its sonqzeritar Dess: Qpid eſt, quod ,—G— pos We⸗ N. egen ber⸗ iper⸗ (N it ell⸗ N.⸗ e sr⸗ e⸗ ſee M⸗ Fres er niſi ſtia⸗ iſe In. Uſtifi⸗ fl⸗ . Aart ⸗ one . gol —= S85 dodctrine Cornelii Janſeni) (b.) Et quidem A. IUSTIS I. ad ſervanda mandata Dei adu obligan- tia. Qzis permanſit in mandatis eius, & derelidtus eſt? sgaut quis invocavit eum, & deſpectas eſt? Eccleſiaſtici 2. I2, 59. II. Ad perſeverandum in iuſtitia iam accepta, I. Cor. 10, 13. Kdelis Deus, qui non patietur vos ten- L S ktari ultia debui facere vineæ mex, & non feci? atqai hag gerbha exprimunt, Deum jadæis potentiam completam li- beram dediſſe; ſecus quilibet qadaæus Domino interrogan- ci reſpondere potuiſſet: eſt aliquid, quod debuiſſes facere Vineæ tuæ; nempe potentiam illius complere: ſine com- pleta enim potentia prudenter utique frudus expecare nequis. Jed pergit Dominas: expectavi, ut faceret uvas, & fecit labruſcas. Ecce dedit Deus potentiam completam ad bonum, quam gamen ivdæi non applicabant, — dedit é6is gratiam vere ſußicientem, præſtans ca emnia, guaæz pe- mes ipſam erant, attamen, quia data potentia effeltas ſe- cutas nen eſt, pure ſaßicientem. — dic Chriſtus Matth. 23. 37 ad Sadzos: Quones volui congregare filios tuos, en potentiam liberam completam! & noluiſti? en illam ſine SPcaius ipfius gedto zſa! — ta quoqice Oſee 13, 9. Perdi- tio TUA, ex te Iſrael, en homini: malitiam! tantummodo in ME auxilium tuum: en Dei kenevolentiam! — S. AU- GUSTINUS Z. 83. Quaſt. 68 in Matth. 22, 14. ad illam, ait, cœnam magnam præparatam nec omnes, qui vocati ſunt, venire voluerunt, neque illi, qui venerunt, venire poſſent, niſi vocarentur Itaque nec illi, qui noluerunt vVenire, debent alteri tribuere, ſed SIBI; quoniam, ut ve- nirent vocati, erat in Rbera poteſtate. — Confirmatur ex Copcilio ARAUSICANO II. Can. 25, SENONENSI con- gra Lutheranos Pariſiis 1528. celebrato pPart. I in Decre- cis ſidei Cap. I5., & TRIDENTINO sey. VI. Can 18 & c. &, guibus accedit ratio Theologica I. Homo iaſtus obligatur ſab pœnæ aternæ interminstione ad mandsta Déi lervanda in quibusvis adiunttis, pradominium amoris di- vini ſupra omnia impedimenta finis zitimi exigentibus; ſine tali enim obligatione mediis ſufficientibus finis ultimus non promoveretur: atqui obligatio perfecta ad id imponi ne- gait ad quod completa potentia ibera non ſappetit; hac ero ſappenis praſentiam gratiæ veræ iufhcientis §. 35. E. tari ſupra id, quod poteſtis, ſed faciet cum tentatione pre ventum, at polßtis ſuſtinere, datur gratia vere, & quidem ſive proxime, nimirum potentia completa ad ipſam altam mandato Dei præceptum, ſive remote ſufficiens, ſeu ad slium adum vere ſalutarem, quo poſito datur Potentig completa ad ipfum actam præceptum, utt Sgratia oratio⸗ . . nis. cen neteſſariæ ad omnem altum ſalutarem G. praæt.: Deas ergo dat gratiam vere ſußicientem, guaz tamen, gqcaia bomo inſtus, completa etiam potentiz inſftrudtus, legem ſæpe non exequitur, (novi enim alias yeccati incapax, &W☚ ſemper inſtus eſſe cenſeri deberet) pure ſußiciens eſt. M. Deus uatigue benevolentia antecedente Paratgs eſt dare om- nibus mediaz ſußicientia & 24. D, & conſequente c Ast gratias ſißßcientes, at ſimzl paratus eſfet dare laco ez- rum, quas ineßicaces pravidet, quasuis alias, ſi gltas Citræ oni commanis præindicium efficaces fore prævideret S. 25⸗ C.: ergo gratia pure ſußßciens eſt veræ gratia §. 34, gra- zia potentiam liberam completam determinans S. 35. B. — Immo nite Deus daret gratias pure ſaßcientes, peccata Sravia ex neceffitate morali admitterentar; ob, peccatz vero taliter commiſja nemo a« Deo infenite bono damnari poſſet; iam vero ceſante generali damnationis periculo tol- leretur poc ipſo præcipuam motivum pracice ſußfciens ad excitandam eleészeram vigilantiam: atque adeo raeret ip- Jæm commune bonum §. §. 26. 25. 24. -D. (b.) Ex prineipiis dodétrinæ Janſenii nallæ gratia in præ⸗ Jente fata efßt vere & relative, ac ſimul pure ſußfciens, etſi gratia parva ſit abſolute ſaæßiciens — Nee datur liber- tas indifferentiæ, nec ad meritum requiritur; etſi home etiam nunc liber ſit a neceſſitate inflexibili, non item 4 necefieste relativa in bis adiundtis. Sed ecce! gratia ab⸗ ſolute tantam ſafzciens eſt vere inſaßciens K. 35. E., & immunitas a neceſſitate inflexibili pro aliis adivnéyis eft in his adiuncdtis vera necefſitas antecedens. — Præter bas aſſertiones hæreticas aliæ plures in ſpftemate Janſenii occar- rant falſæ. dic falſum eſt I., omnem Chriſti gratiam eſſe de leclstionem: timor enim ſalntaris etiam gratia eſt, li- get minime delectetur. 2. Inter duas deleéiationes con- tra ias unam præ altera eligi libere non poſſe. 3. DVeni- 7* vi ſai Eiſtematis nee Adamus nee Angeli, stpote delez — — —. 1 N. 87 wiz. — Dezs ſwa gratia ſemel inſtifßiratos non deſerit, niſi ab eis prius deſeratur. — Non igitar Deus impoſßibilia in- bet, ſed inbendo admonet & facere, quod poſfs, & pe- tere, quod non poſis. S. AUGUSTINUS L. de Nat. & Grat. Cap. 36. — 43. Ita Concilia in huius Ki nota (a.) Citata. B. Item INFIDELIBUS sdaltis, & eousque in zſe ra- tgionis provectis, ut peccati gravis capaces ſint, & ſorte arvulorum lecernantur, datur gratia ſive remote, ſive proxime ſufficiens ad ſirmam ſaltem notitiam de dogmetis fundamentalibus ſcitu abſolute neceſſariis. Eiusmodi enim infideles . . a ſorte parvulorum ſecernendi vel proprio merito morali beatitatem, vel demerito morali infelici- tatem æternam conſequentur; ſi hoc: ergo prœmio & ſupplicio æterno ipſis propoſito ad mandata Dei ſervan- da obligabuntur lege perfecta & gravi: atqui id fieri ne- quit, niſi potentiam morglem habeant, tum dogmata fun- damentalia cognoſcendi, tum mandata ſervandi, hæc vero utraque potentia ſine gratia vere ſufficiente eſt impoſſibi- lis K. r. 5 §. 36. -C. Achertio bæc non quidem dog- matica, attamen certa eft. . C. Etiam PECCATORIBUS emnibas paratus eſt Deus dare ſemper gratias ſufficientes, easque actu larg tur tunc, cum citra præiudicium boni communis aliquam ex- inde in peccatore utilitatem fore prævidet, ſua benevo- lentia excitando in eo ſiduciam, ſapientis & iuſtitia, be- nevolentiam temperantibus, timorem ſalutarem ac vigilan- fiam, ne peccata peccatis accumulando habitus contra- hant, qui vim gratiarum, ſalvo bono communi conferen- darum, eluderent. Dixi. Cum citra præiudicium & &c. Finis enim uſtimus creationis eſt ſalus communis maxima ele Rorum § 24. D. & 25; praiudicium ergo boni maio- ris eſt primam miſericordiæ temparamentum, alterum eſt ipſa Ktat one (&SHeſti præventi, in primævo ſtatu peccare o- suißſent. Senſum V. Propoſitionum, ceu alteriorum corolla- riorum, ex libro ganſenii, AUGUSTINUS dizgo, dedukta- ram, earundemque cenſaram, ac veritatem catholtcam sis immediate oppoſitam, totiusque Janſenianaæ bifſtoriæ ſe- giem oſtendemus requiſiti. 88⁸ — ipſa Dei ſcientia, qua prævidet, gratias vere ſufficiemtes ruinam ſalutis non præpedituras; ſicque miſericordiam temperat, ut ipſa potius non dando gratias maiorem dam- Hationis gradum avertat, quando per gratiam quamcun- que, quam ſalva ſapientiæ dare poteſt, ipſam damnatio- nis ſubſtantiam impedire nequit. Et in hoc ſenſæ Deus SSõ excæcare dicitur. — TYTextus ſeriptaræ recel. 25. (a.) D. Etſi ergo gratia ſupernaturalis ac a cum quem- cunque ſalutarem neceſſaria ſit S. præc., exinde tamen ſa- lIuti noſtræ nihil timendum eſt, modo ex parte noſtra nullus ſit defecdus in uſu propriæ hbertatis: ex parté enim Dei nulla nobis tunc deerit gratia neceſſaria, & ſal⸗ vo bono communi atilis; Deus namque facienti, g3ued eſt in ſe — per vires gratiæ — nen denegat gratiam. §. 38. Actus ſalutares §. 36. b. per gratiam EF- FICACEM GS. 35. E. eliciti ſunt vere dona Dei (a.)- ita, ut ſimul maneant merita moralia homi- (a.) Deus enim eſt, qui operatur in vobis velle & per- ficere pro bona voluntate. Philipp. 2, 13. Gratia ſalva- ui eſtis per fildem, & hoc non ex vobis: Dei enim do- num eſt. kphbeſ. 2, 8.-⸗Et faciam, ut in præceptis meis ambuletis Ezech. 36 , 27. Ergo creaturæ rationalis nil Jalatare appetit, & pyerficit, quin ad volendum & per- ciendam Deus prior concurrat; nec ſalvatur, niſßt Deus illam ſalvet; nec meretur ſalutem, niſi eam in præceptis ambulare faciat: ergo Dezs eſt ratio illius principalis. Non folum enim Deus poſſe noſtrum donavit & adiuvat, ſed etiam velle & operari operatur in nobis: non, quia nos non volumus, aut non agimus, ſed quia ſine ipſius adiutorio nec volumus aliquid boni, nec agimus. Quo- modo enim dicitur: quod poſſumus bene agere, Dei eſt, quod autem agimus, noſtrum eſt? cum dicat Apoſto- lus Kom 8, 14 qaotquot ſpiritz Dei aguantar, bi ſant Blii Dei. Profecto ut agant, quod bonum ett, ab illo hor 60 Sel 1 Aternj neli⸗ atin lone lere le, defi⸗ Vera Pri Pa no a. Sr. am liur a N en dan Ncun⸗ 31i0⸗ Deis Adel. ⸗ Ks karie ſal uil . Dei — pet⸗ ſalre⸗ n do⸗ neis 4 il her⸗ Deus elepit cpal⸗ dciunn, 1, hominis, gratiæ cum libertate indifferentiæ cooperantis (b.). L — aguntur, qui bonus eſt. S. AUGUSTINUS E. de grat. Chriſti c. 25. — keleg. J⸗ 25. (b.) Sapientia enim & benevolentia Dei iuxta conſilium æternaum eodem voluntatis decreto & Snem altimnm & media neceſſaria, & permiſionem malorum, & ſubordi- nationem buius vitæ ſtatus ad boni communis maioris emo- lamenta ſtabilivit; iam vero eſßcacia gratiæ talis, quæ tol- leret libertatem indifferentiæ, adesque & meritum mora- le, atique nepugnat hini altimo ( Prædeſtinationi ac Præ- definitioni), malorum permiſioni (quæ ſaue ſine relicla vera libertate omni fine ſapiente caret) ac ſuberdinationi præſentis vitæ ſtatus ad futuram cet medii neceſſarii. S. Paulus I1. Cor. 15, 10. Abundantius omnibus laboravi. non ego autem (Tuiz gratia Dei erat cauſſa principalis, cui effeczas ſemper adſerilbitar), laboravi (gt cauſſa in- ſirumentalis lilera), ſed gratia Dei. En altam bunc ſa- latarem Donum Dei! — gratia Dei mecum. En meri- tum bominis! Benevolentia itaque divina, conferens auxi- lium, & ſimul libera hominis determinatio, atraque cou-= caufa partialis ultima — libera — zna principalis, altera inſtrumentalis — ſimul coneurrentes rationem completam conſenſus creaturæ conſtitavnt. Deus nimirum complet potentiam liberam, eamque prior illuſtrando, & moven- do impellit ad agendum; & libertas creata, at comple- ta a Deo, & ut impulſa ad agendum libere concurrit: erge acus ſalutares . W. * Ex ignorantia huius veritatis explicatæ Pelagius gra- tiæ adiuvantis neceſitatem, &☛ lantenius gratiam pure ſufficientem negabant; ex eodemque fonte Scolarum itſa-⸗ rum catholicaram in explicanda eficacia gratiæ diſcordias promanaſſe videtur. * * in explicands gratiæ effcaciz ſolum ilad ptems amplectendum ratio genzæina, ſolius Yeritatis amori inſiſtens, poſtulat, quod dogmata catholica circa gratiam efficacem, pure ſußicientem, præſcientiam Dei, & libertatem indif- ferentiæ ſacrs & inviolats relinquit, ipſosque loquendi 9 H. 39. Datur gratia SANCTIFICANS (habitua- lis), ſeu decretum benevolum Dei- ſtabiliter applicans omnipotentiam ad danda auxilia ſuf- ſicientia exercendæ iuſtitiæ univerſalis, i. e.; recto ordine completo omnium virtutum- gra- du ſubſtantiali perfectarum, cum prædominio generali amoris divini, ſecundum regulas fidei ſupernaturalis, & quidem conſtanter exercenda- rum, neceflaria., Hæc, utpote conferens po- tentiam completam, i. e., conferens & conſer- vans ſtatum iuſtitiæ univerſalis, atque perſeve- rantibus beatitatem æternam, inſtifcat (a.) ho- . mines, modos in teriptura occurrentes, atque ipſam S. Auguſtini mentem ſalvat; tale vero eße noſtrum iadicamus, quate unus illua præviſioni infallibili de faturo conſenſa El,,, benevalentiæ divinæ intrinſece eſzcaci, & auxilio nulla neceſſitate cum conſenſa connexo innititur. Gſtemata ergo, ex quibus evidens coroerium, ſen eßicaci, ſeu ſußicienti gratiæ ſeu libertati hbumenæ, ſoeu præſeientiæz div., vere contrarium manifeſta conſecutione deducitzr, defendi por- ro nequeunt. Non itaque virga cenſoria ſeriri nos poſſe putamus, quamdin Eyſtemata Prædeterminationis lBve Phy- ſicæ, ſive moralis, vel Delectationis viſtricis geminæ P. P. E. F. BELLELLI, & LADRENTII BERTI, cez talia iudi- cantes, rationibusqae contrariis non convidti, relinqui- mas, retinentes noſtrum. Confer. §. 23. C. * *. (a.) Et hæc quidem fuiſtis: ſed abluti eſtis, ſed ſan- Sificati eſtis, ſed iuſtificati eſtis in nomine Domini noſtri Jeſn Chriſti, & in Spiritu Dei noſtri I. Cor. 6, II. reno- vamini ſpiritu mentis veſtræ, & induite novum hominem, qui ſecundum Deum creatus eſt in iuſtitia & ſan Gitate ve- ritatis. Epheſ. 4, 23, 24 — laduite ergo vos, ſicut elefti Dei, Sanci & dilecti &c. & c. Colaſ. 3, 12. — TRIDEN- TIN seſy. VI. Can 21. - (aß. 6. — jJuſtificatio in genere ℳ. tranſites s deſedtn potentiæ exercendi iuftitiam aniver- — liter ir⸗ = 91 mines, eosque divinæ naturæ conſortes, & filios Dei adoptivos eflicit (b.). Confer. §. 31. e. A. Niſi ergo (in adulto) prædominium amoris terre- ni, quod importat ſtatus peccati, excludatur, adeoque pravi habitus in mente relicti deſtruantur, h. e., anima M z ad Jalem ad eandem ipſam potentiam: hunc vero ex ſao con- ceptu eßicit gratia ſanttificans: ergo. - Sicquae dupiticem iuſtißicationis ſtstim diſtingaimus; unum ipſum decretum C. O&, quod eft meram donum Dei, alterum praædo- minium amoris div., libero arbitrio, gratia tamen adiuto; eliciti, & in habitum tranſeuntis, quod & ipſum donum Dei eſt, & eam conficit caritatem, guam per Spi=- ritus S. gratiam in cordibus diffundi TRIDENTINU M se/ſſ. VI. Can. II. docet. (b.) Nataræz divinæ conſortes evadimzs tunc, qyuande de rec‿*ioud*⁰0ne divins participemas: gratia autem ſanctifi⸗ cans tribuit potentiam moralem vivendi caum redtitudine ſummaæ morali ſecandum iwftitiæ totius amplitudinem: ergo- Deus maxima & pretioſa nobis promiſſa donavit, ut per hæc efficiamini divinæ conſortes naturæ 2. Petri 1,4. — Filius adoptivus eſt perſona extranea, guæz in emolumenta proprii ſilii aſſjumitar: iam reſpecta Dei ſamus perſonæ zatranez, && vi gratiz ſancktiſzcantis benevolentia divina applicat omnipotentiam ſaam ad conferendam beatitatems aternam inſtar haæreditatis. Videte, qualem caritatem de- dit nobis Pater, ut filir Dei nominemur & ſimus. . . ca- rifſſimi! nunc filii Dei ſumus. I. goann. 3, I, 2. Accepi- ſtis ſpiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus? Abba, Pater. Kem. 8, 15. (*) Hodierni tamen Proteſtantes ſatis communiter, ſal- tem qui doct: ſunt, hac in parte a Luthero &α Calvino recedunt, & plane conſentientem cum catholicis doctrè nam de neceſſitate pœnitentiæ, zonverſtonis cordis, obſerva- gionis mandatorum Dei, & bonoum operum ad iuſtifica- tionem bominis, & vitam zternam conſequenaam in ſais libris doctrinæ moratis, & ſacris ſermonibus ger eos edé⸗ tes fenenke ad Deum, ceu finem ultimum convertatur, prædominium amoris divini, quod infert ſtatus iuſtitiæ univerſalis, ob- tineri nequit Hinc iuſtificatio fieri non poteſt per fa- Vorem extrinſecum adultis conceſſum, uti volebant CAL- VINUS & LÜLHERUS (*): non imputatio enim pecca- torum, & mera imputatio meritorum Chriſti repugnat veritati, & perfecta condonatio ſine pœnitentia divinæ Japientiæ & iuſtitiæ? Etenim potentia moralis omnes vir- tutes exercendi deficit tamdiu, quamdiu ſtatus peccati, impedimentum virtutis ſublatum non eſt. B. Vi huius decreti benevoli infantes baptizati vel gratias, ſiz adoleſcant, vel gloriam, ſi poſt baptiſmum moriantur, ſecure & ſtatim obtinebunt. C. Hinc grave peccatum, ceu movens iuſtitiam div. ad ſubtrahendam beatitatem æternam, ceu impedimen- tum prædominantis caritatis erga Deum, ceu culpa non remiſz cum gratia ſanctificante componi nequit. Confer. F. 32. C. * Demonſtato iam, naturæ inſufficientiam (TRACT. III.) ſupplente, remedio (gratia) illum ipſum conſidera- re ordo poſtulat, qui gratiarum collationem nobis pro- meritus eſt, qui eſt geſzs Chriſtus DEUS — HOMO, qui ut Deus confert gratias — ut Deus - Homo earundem elar- gitionem nobis promereri dignatus eſt. DaB Rz D TRACTATUS SPECIALIS V. D E U S - H O M O JESUS CHRISTUS. E T BX. EIUS DIVINITATE RPLUCENS PERSONARUM IN UNITATE NATURAE TRINITAG. MI, aerium INCARNATIONIS & 8SS. TRINITATIS in- . Vin⸗ — — e⸗ ⸗ n ſern. N ⸗ vincibili adeo nexn ſibi imguntur invicem, ut hoc ſine illo, & illud ſine hoc ſatis ſolide probari nequeat. Quo- modo epvim Unie verbi, ceu actio tranſiens, totias TRI- NITATIS decreto facta, quomodo ipſum ſalutis humanæ negotium a DEO - HOMINE adminiſtratum, i. e., vo- luntas Patris annuntiata hominibus per magiſterium, ſtabi- lita per exemplum, conſummata per redemtionem, & de- nique miſione Siritas S. coronata clare & ſolide oſtendi poteſt, niſi & Patris & PFilii & Spiritus S. uti commanis eſentia, ita conceptauum diverſitas oſtendatur? aut quomo- do S. S. TRINITATIS myſterium, ceu primum, princiba- le, ac maxime proprium religionis chriſtianæz dogma, a IESU CHRISTO publice mundo annuntiatum, & ab eo ipſo in ſolenne ſigaum &ciationis ad ſuam Eccleſiam conſti- tutum explicabitur ſolide, niſi ipſius INCARNATIONIS. ceu DElI - HOMINIS oſtendatur myſterium? Hinc per- traanda veniunt in MYSTERIO INCARNATIONIS SS. TRINITATIS I. Divinitas Jeſu Chriſti. I. Unitas Eſſentiæ. II. Unio Eiusdem cum na- II. Divinitas Patris, Filii & tura humana. Spiritus S. III. Generatio Secundum car- III. Diverſitas Horum tri. nem. um. IV. Negotium Humanæ ſalu- IV. Communio Eiusdem divi- tis univerſum. næ Eflentiæ. V. Status vitæ tum morta- V. Idioma Eccleſiæ catholicæ lis, tum glorioſæ. in aſſerendo Dei Unizs & Trini dogmate uſitatum. Et quidem ex ipfis verbis Chriſti, ceu proprii teſtis, ſive per Eccleſiam ſuam loquentis. §. 40. JESUS CHRISTUS eſt verus DEUS, & verus DEI PATRIS FlLIUS NATURALIS, DIGNILATE eAb QU ALIS. Talem ſeipſum M 3 pro- 94 profitetur CHRISTUS Joann. V. & X. (a.) . Ta- (a.) oann. V. Chriſtas ſe dicit Filium Dei, cam Peum Empliciter vocet Patrem ſzum V. 18., & ſe Filium PDei V. 19; — cum ſibi & Patri nullam certum operandi tem- Pus præſcriptum aßirmet V. 17. Pater meus uſque modo operatur, & ego operor; — cum opera Patris ſibi eſſe communiæ dicat F. 19. Non poteſt Filius facere a ſe quid-=- quam, niſi quod viderit Patrem facientem: quæcunque enim ille fecerit, hæc & Filius ſimiliter facit: Pater enim diligit &c. &c. — cam operari ſe pro poteſtate arbitrii, Bcut Patrem, teſtatur V. 21. Sicut enim Pater ſuſcitat mortuos & vivificat, ſic & Filius, quos vult, vivificat;: — zum gqualem ſiti cam Patre honorem deberi contendit V. 23. Ut omnes honorificent Filium, SICUT honorifi⸗ cant Patrem; — cum ſè autorem vitæ ſpiritualis, ſicut Tat- rem, proſiteter V. 24. Qui verbum meum audit, & cre- dic ei, qui miſit me, habet vitam æterpam . Y. 25. . . Quando mortui audient vocem Filii Dei: & qui audie- rint, vivent; — caum demam ſe vivere in ſemerpſo, Ecat Patrem, loſtendit, etſi, at vivere a ſeipſo poſit, a Patre acceberit V. 26. Sicut enim Pater habet vitam in ſemet- ipſo, fic dedit & Filio habere vitam in ſemetipſo; — cam denique teſtimonium goannis Baptiſta ipſam Dei Fi= hlium ſimpliciter atteſtantis veram pronuntiat V. 33. Et teſtimonium perhibuit veritati, quia hbic eft Eilius Dei lJoann. 1, 34. Atqui hac omnia chrißam & verzm Deum, & verzm PDei Filium eſſe manifeſte probant. S enim Chriſtus verus Dei Filius non fuit, ſane deceptor impudentiſſimus, cuiazs decebtionem ipſe Deus etiam mi- raculis confirmaſſet V. 20., atque adeo iuſßte propter blaß- bhemiam apertam erzcifxus jnit — homo arrogantiſſi- Mus, impenens tam eno mem errorem toti orbi, ac a dορα⅜ werbea ißſius in ſenſa ſazo de ve a divinitate intell gentibas, ztpote alias nen megis ob alſſertam ſibi divinitatem guam ob ſabbatum violatum ſcandauzatis V. I8., datz operz in ido- lolatriam indacens cogitare bæc de chriſto gais ſana mentis homo poteſt? G. 9. A. Joann X dicit Chriſtus ſe & pratrem zenum e= po- deſtaze Y. 29. Nemo poteſt rapere oves de manu Patris 95 Talem crediderunt;: & præcdicarunt APO- STOLI (b.); Talem prædixere V. T. SCRIP. TU- mei Y. 28. Oι non rapiet eas quisquam de manu mea: nam V. 29. Ego & Pater unum ſumus. — Scandalum ca- pientibus inde Judæis ſic reſpondet: V. 37. Si non facio Opera Patris mei, nolite mihi credere. V. 39. Si autem facio, & ſi mihi non vultis credere, operibus credite, ut cognoſcatis & credatis, quia Pater in me eſt, & ego in Patre. Fidem ergo de ſua divinitate a Jadæis exigit — &M ideo exigit, quia operibus camprobat, ſe a Patre mihſum eſſe — V. 35. Si illos,: 3adices terræ, David dixit Deos .Davidi creditis, quia illam dizino illuſtratum lamine ſcitis; car ergo mihi quem Y. 36. Pater ſan cifica- vit & miſit in mundum, Deum me proſitenti non credi- tis, & dicitis, quia blaſphemas: quia dixi, Filius Dei ſum, cum tamen miracalis veritatem teſtimenii mei com- probem? — Eſſe principium primum, & ultimum vitz &'- veritatis — Legem naturalem ſuam dicere — omnia, giæ Dei Patris ſunt, ſibi attribuere — Patri & ſibi æquslem autoritatem dendicare prædicata ſunt, quæ non de pure homine, nec de Filio Bei adoptivo ſed naturali inteltigi poſſunt: haæc vero ſibi attribuit Chriſtus Joann. 14, 16. Ego ſum wWa, veritas & vita; goann 16, I5. Omnia quæ- cunque habet Pater, mea ſunt. Matth. alt 19 Baptizan- tes eos in zno, cowmuni, & pari nomine Patris & Filii. i. e., oi, & Spiritus 8S. (b.) S. ſoannes Evang. in I. Epiſt. c. 5. V. 20. Socimus. guoniam Filius Dei venit. & dedit nobis ſenſum, ut cog- noſécamas verum Deum, C ſimus in vero Filio eius. Ete eſt verus Deus, cτ vitæz gternæ. — in printißio erat er- bum &c. & c. S. Petrus, Zz es Chriſza; Filius Dei vivi. Matth. 16, 16. — I. Petr. I, 3. Benedittus &wc. & c. S. Thomas Dominus meus & Deus mezs! Toann. 20. 28. — S. Paulus gui (Chriſtus) eſt ſuper omnia Deus kenedi- dtas in ſecula Rom 9, 9. - 2 Cor. II, 31. - Bpheſ. 4, 6. Philipp. 2, 6. Rom. 8. 32., qai proprio filio ſuo non pe- yercit; Hebr. 1, 2. & c. &: cui enim dixit aliquande an- gelorum: Filius meus es ta; Ego hodie genui té? – (hri- No denique tribuant Apoſtoli omnes bperfectiones divinas. 96 TURAE (c.); Talem PATRES ANTENI- CAENI primis tribus ſeculis unanimiter docue- runt (d.); Contra Judæos, Paulum Samoſate- num, Sabellium, Arianos, Socinianos, & mo- dernos Theiſtas -D. BASSEDOW (e.), & D. BAHRDT (f.). A. a. Non niſi znicus Deus eſt G. 21I.: Pater ergo & Filius ſunt znas Deus - znius eſſentiæ. b. Eſſentia Dei eſt ſcientia omnis veri a Deo diverſi & omnipotentia G. 22.; Pater ergo & Filius ſunt zna fcientia &c. &c. eſſentia divina, qaia znica, utrique communis. c. Pater tamen differt a Filio vi notionis, ſicut principium gene- rans a principiato generationis; diverſitas hæc non eſt eſ- ſentiæ præc. a.: ergo tantum conceptunm., d. Jam ſi Pater differt a Filio, & Filius a Patre, uterque etiam, at Pater, zt Filius, differt ab eſſentia, quæ utrique communis eſt præc. b.; ergo eſſentia non generat- non generatur: quod enim generat, Pater eſt, quod generatur, Filias:, &W quidem anigenitas Joann. 1, 3. B. Secundum Apoſtolum jJeſus Chriſtus eſt imagoe Pei . invi- (c.) Confer. K. 7. b. VI. A. (d.) S. Ignatius M. in initio Epiſtolæ ad Smyrn. Gloriſics Jeſum Chriſtum Deum, qui &c. &c. S. S. Poly carpus- jrenæus Z. 3. c. 6. Juſtinus M. in Pial. cum Tph., & Apol. IlI.- Clemens Alexandr. Y. I. Pædagog. c. 8. & c. C&W0σ. - Tertullianus L. cont. Prax. c. 2. -— c. 8. Oα Apol. c. 21. &c. & — — * LIBERIUM R. P. in exilio forma- læg Syrmienſi bæreticæ vel ſabſeribhilſe, aut ATHANASIUM damnahjr, vel non? res dubia tamdin manet, quamdiu a- nius partis angamenta aut probabilitatis ſpeciem non exce- dunt, aut parti oppoſitæ« non eripiunt. (e.) Vermaͤchtniß fuͤr die Gewiſſen im zweyten Theile. (f.) Confer. Cl Stattleri Epiſtola Parænetica ad D. Bahrdt S. 1. item Maynzer Religions Journal 1777. 2. Band. III Stuͤck. Sechster Artikel. Blat 297. Nem Beylage IV. Erſtes Heft 15. November 1777. 2c, 2 ianrin Nuer nu pinn Pprin ku on ei ia C. . Aer⸗ ene⸗ el. Aler der, S & tamr: Miut⸗ Nei inviſibilis Coloſſ. 1, 15. & fkgara ſabſtantiæ eius Hebr. Y, 3. a. Producitur ergo vel per intellectum, vel per omni- potentiam S. 22. - Quod autem producitur per omnipoten- tiam, ceu actionem tranſeuntem, a Deo realiter eſt di- ſtin dum: ſed Filius znzs eſt eſſentia: ergo non per om- nipotentiam, ſed per intelleltum; Jam quod producitur eſt intelletio & ſimul imago ſpiritus; Filius nequit eſſe in- tellectio directa omnis veri: Filius enim differt ab eſſentia præc. A. d., quæ eſt intellectio directa &c. &c.: ergo Fi-⸗ lius eſt intellectio reſtexa, exhauriens omne verum Deo intrinſecum; & Pater Filium generat intuendo ſeipſum: Pater ergo vis completa intaendi ſeipſam, & Filius eſt ipſe intuitus reflexus ſuiipfias. b. Pater itaque, ceu prinçi- pium ex ſtentiæ Filii — agens cum interventu alterius com- principii, H. e., Eſſentiæ, ceu prineipii poſſibilitatis, vere Filium generat Ontol S. 23. A. b. *., generatione abſolute neceſſaria — infinite perfe a — vere æterna Yoc. cit. B. & ibid. S. 2r. A. 4 C In Ente ergo infinito d'vino don ſolum Pater, ſed & PFilius eſt DEUS — conceytu obiectivo uterque di- verſus. Et ſi Spiritus S. quoque DEUS eſt, & conceptu ob- ie Rivo diverſus a Patre & Filio, tunc UNUS Deus in na- tura, conceptu obiectivo erit TRINUS. Jam vero . A1I. SPIRITUS SANCTUS cfſt ve- rum principium efficiens intellectivum, non mera virtus ad extra (a.), divi- num (a.) Aliones, quæ ſoli principio intelkectivo eßcienti conveniunt, tribuit s. Scriptura Spiritui S. I. vocat illam Joann. 14; 26 Confolatorem & DoGſorem; II. Yoann. 15, 26. Teſtem de Jeſu Chriſto; IIl. audientem & lo- quentem Joann. 16, 145 IV. principium effctens Incarna- tionis Matth I, 20. V. reſponpdentem Simeoni Luc. 2, 2. VI. iudicantem cum Apoſtolis Alt. I5, 28. viſum eſt no- bis & Spiritui ſan o - W VII. - Adct. 20: 28 panentem Epiſcopos in Eccleſia Dei; VIII. coniociantem fdeles Marth. . num (b.) procedens a Patre (c.), proce- ens — xlt. V. 19. — — Sociniani, non abſimiles Philoſophis illis, dæœmonia energumenos obſidentis pro morbis vendentibus . 30. II., hasce adtiones omnes illuſtrationi vel inſpiratio- ni divinæ tribuunt. Sane admirabiles morbi, & admira- biles illuſtrationes, qaæ tantis prodigiis patrandis ſaßi- siant! (b.) Me idem ipſe, qui Iſaiæ 6. dicitur jehovah & A- donai-Deus, eſt Spiritas S., qui locutus eſt &c. &c. Adt. 28: 25. Oportet impleri Scripturam, quam prædixit Spi- ritus San dus (Spiritus jehova 2. KReg 23, 2, 3.) per os David &c. &c. Anania! cur tentavit Satanas cor tuum, mentiri te ſpiritui Saado? .Non es mentitus hominibus, ſed Deo. Aczâ. 5, 3. Neſcitis, quoniam templum Dei eſtis, & ſpiritus Dei habitat in vobis? &c. &c. 1. Cor. 3. 16. - Sic S. Sripturæ abtiones divinas ad extra communiter tribuunt Patri, & Filio, & Piritiui g. Ita tres in Pro- phetis locuti ſunt, Pater, Zachar. 1, 6., Filius Iſai. 52, 6. Spiritus S. Ackt. 1, 16. - Tres ordinem bierarthicum Ec- cleſieæ conſtituerunt: Pater I. Cor. 12, 28. Et quosdam quidem Deus &c. &c. Filius Epheſ. 4, II. FEt ipfe dedit quosdam &c &c. Spiritus S8. Act. 20, 28. Attendite vo- bis, . . . in quo vos Spiritus S. poſuit & c. & c. — Tres ex aαο implent aniverſaum; Pater, &lum & terram ego impleo erem 23, 24. Pilius, qui deſcendit,. . at impfle- ret omnia Ephel. 4, 10. Spirtitus Sandus: kyiritas Domi- ni replevit orbem terrarum Sap. 1, 7. — Tres maundo aque ignoti oanh. 17, 25. ⸗TI, I0. - 14, 17. - Tres ægαae te- Bmenivm de Chrifti divinitzte perhihent I. oanu. 5, 7. — Tres ſalutem oemniam bominnm operantzr 2. Cor. 5, 18. — I. Cor. 12, II. — Tres conſtitaunt ſignum aſſociationis asd Eccleſtam Chriſti Matth. zlt. V 19 — — ℳecedit con- ſenſus S5. 5. P. P., & Cc. Oecamenicorum Nicœæni I, & CP.-litani I ſolennis de divinitate giritus g. afertio. (c.) Chriſtas Unigenitus Filius, qui eſt in ſinu Patris, ipſe enarravit nobis geann I, I18, dicens: cum venerit Paraclitus, quem ego mittam vobis, ſpiritum veritatis, qui A PATRE PROCEDIT goann. 15; 26. er n0. Pr n ſeſi erpo Naui ihn ur a od Run ten da ſ titur Eer! e ti ti⸗ 6 ili, u tio⸗ ra- 4l. pi⸗ o5 1s, D 131, niter 1 19. 47 tionis t cnn⸗ l, ie. ns⸗ s⸗ —— — dens ſimul a Filio (d.). Contra Socinianoz, Aria- nos, & Macedonianos. A. Pater ergo eſt Deus — PFiliuns eſt Deus — Spiritus S. eſt Deus- unicus Deus- unius eiusdemque eſſentiæ fimpliciſſimæ — Tribus communis. a. Id tamen, quoch procedit, diverſum eſt ab eo, a quo procedit: Spiritus &. procedit a Patre & Filio præc. c. d.; ergo ab utroque di- verſus — non in eſſentia, utpote una & tribus communi?: ergo conceptu obiectivo: ergo Spiritus S. non eſt Filius Patris: huius enim Filius znicus eſt, a quo & difſfert Spi- ritus S., adeoque nec Filius Filii Dei. B. Ex teſtimonio S. Scripturæ Spiritus S. gazdiam, pax, Caritas eſt Gal. 5, 22. Roth. 15, 30. I. Joann. 4, 16. a. Procedit ergo a Patre & Filio, non per omnipotentiam ob rationem S. præc. B. a. affignatam, neque per intele- Gum, alias non differret a Filio unico: ergo per volunta⸗ tem, cuius àRus primitivus eſt amor complacentiæ, ſeis gaudium reflezum, quod ex Patre ſe intuente, & Filioe N 2 ſui (d.) Nam dicitur I. Siritus S§. mitti a Filio, ſicuti mit- titur Filius, & ipſe a Patre. Sicut miſit me vivens Pa- ter &c. & c. Joann. 6, 58. — Paraclitus autem Spiritus S., quem mittet Pater in nomine meo goann. 14, 26. Cum autem venerit Paraclitus, quem Ego (Chriſtaus) mittam vobis a Patre, Spiritum veritatis Joann. 15, 26. II. dici- tur goann. 16, 13. accipere a Filio: quia de meo ACClI- PIET, quæ Filius cum Patre communia babet, omnia, quæcunque habet Pater, mea ſunt. Prupterea dixi: quia de meo accipiet. III. Audire, qauæ annuntiat Non enim loquetur a ſemetipſo: ſed quæcunque AUDIET, loque- tur, & quæ ventura ſunt, annuntiabit vobis. gam bæz miſſio nibil aliud ſignificat, nifi originem a Filio, & de- ſtinationem ad effectum ſibi proprium producendum: neque enim per imperium, uat inferior, neque per conſilium, af minus ſapiens, Deus mitti poteſt; ita quoque Deus nihil accipere, audire poteſt, niſi via originis Hinc Piritus S. recdte dicitur non loqui de ſuo: quidquid enim idi conve- nit per originem a Patre, id omne ſimut in Filio comprin=- cipiam habet. —H 100 —— ui ipfius intuitu neceſſario oritur, & perdurantem ſumæ felicitatis ſtatum, cum deſiderio eandem beatitatem crea- zturis rationalibus communicandi conſtituit. jam vero hoc deſiderium non oritur ex eſſentia divina: eſt enim amor neflexus; nec ex Patre, ſeu vi completa ſe intuendi, & Filio, ſuiipſius intuitu S. præc. B. a., utpote actus volun- tatis derivativus: ergo ex adtu voluntatis primitivo — amore complacentiæ: Spiritus S. ergo vi ſui conceptus eſt caritas.- Ecce! Pater ſe intuendo, ſibi complacet in ſe ipſo. & ſui ipſius intuitu Filio; & ſic intuens & intui- tus producunt ſimul complacentiam, dSpiritum S.- Pater ut ratio exiſtentiæ - Filius ut ratio poſſibilitatis- uterque ſimul, ut unicum principium completum gyiritus 3. * Qui caret notionibus claris atque diſtinézis intuitus, & amoris reflexi, easque ab imperfedtione defæcatas ad eſſentiam divinam transéferre, aut mentis ſaæ actiones at- tendere negligit, non miretur, N naturalia non capienti, altiora adbuc multa obſezritate involuta eſſe videantur. * * gingulis iam partibus huizsce dogmatis, & gui- dem ex textibus sScripturz plurimis, clariſſmis, iisque ſamme emphaticis, ſeorfim oſtenſis, facile iam ipſam totias dogmatis complexum oſtendimus, adbibentes ad id duos tantam, ſe ſolis quidem non ita claros, ſuppoſitis tamen prioribus ſatis expeditos S. scripturæ textas. §. 42. In Deo unam Eſſentiam Divinam Tribus inter ſe diverſis, Patri, Filio, & Spiritui S. com- munem eſſe, ſen, Deum TRINUM & UNUM eſſe ulterius S. Literæ ex Matth., 28, 19. & I. Joann. 5, 7. oſtendunt (a.); Quod idem ſem- Per (a.) gaptizantes eos in nomine Patris, & Filii, & Spi- ritus S. loc cit. En tria nomina diverſi ſigniſicatus, &- nna communis autoritas (in nomine) ſupponens, ve etiam eprimens unitatem & communionem eiusdem Di- vinitatis! — Quoniam tres ſunt, qui teſtimonium dant — „ —. —- — — — e ger hot mor & lun⸗ tus ni⸗ er We per credidit Eccleſia Chriſti Catholica (b.). Contra Sabellium & Noetum. A. Notio ergo completa Dei hæc tria in ſe comple- Aitur attributa, nempe Paternitatem, Filiationem, & sSpi- N 83 ra- in œlo, Pater, Verbum, & Spiritus S., & hi tres unum ſunt. I. gJoann. 5, 7. Hic non tam Unitas, aam trium diverſitas oſfenditur. - - - Authentiam Verliculi VII mi commendare videntur I. Pluralitas codicum M. 5. vetaſtate E& autoritate potiorum, in quibus V. VII. legitur; II. Iſa ſeries contextus; III. Teſtimonia veterum seriptorum tum profanorum, tum Eccleſiæſticorum. — guidquid vero de Authentia huius Verſiculi ſit, ilo ceu argumento Trini- gatis unico non indigemus, adductis iam §. O. Præc. cla- rioribæs, magisque emphaticis. (b.) Præter S. Ignatium M., Juſtinum, Irenæum & c. & c. aliosque Ss. FP. ita teſtatur S. Auguſtinus Z. I. de Trini tate c. 4. Omnes, quos legere potai, qui ante me ſerip- ſerunt de Trinitate, qgaæ eſt DPeus, Cathelici Tractatores boc intenderunt ſecundum seripturas docere, quod Pater. Filius & spiritus . unius, eiasdemque ſubſtantiæ inſepa- rabili zqawualitate divinam inſinuent Unitatem: ideoque non Jint tres Dii, ſed unus Peus; quamvis Pater Filium ge- nuerit, & ideo Filius non ſit, qui Pater eſt; Filjius a Patre ſit genitæs, & ideo non ſit Pater, qui filius eſt; Spiritus- que 5. nec Pater ſit, nec Filius, ſed Patris & Filii Spi- itaus, Patri & Filio etiam ipſe coæqualis, & ad Trinita- tis pertinens Unitatem. Item L. 2. Cont. Maximum Aria- num c. 10. In Trinitate, quæ Deus eſt, bPater eſt Deus &c. & c. — Publicam huius fidei profeſſionem faltam om- nibus ſeculis in tota Chriſti Eccleſia offendunt I. Forma Bahtiſmi ſemper uſurpata; 2. Cultus adorationis publicus (Gloria Patri &c. &c.); 3. Clazſula omnium Precum & Sacrificiorum per nomen Filii Jeſa Chriſti & Spiritus S., rer um zniverſarum Patri offerri ſolitorum 4. Contradictio pablica Fidelium adverſus omnes errores biie dogmati con- trarios. 5 Smbola Fidei- Apoſtolicum Nicænem - CP.li⸗ tanam. Item Definitio in Concilio LATERAN. IV. de Trin. c. 1, & 2. 102 rationem. a. Apparens eſt igitur, quam quærit Theiſta, m Deo TRI-⸗ UDNO contradicſio: V Poffibile utique eſt, ut intel- Sicut in mente humana ſine lectus purus l. cognoſcat ulla contradictione eſ Vis omne verum a ſe diver- cognoſcendi res extra- ſum (Eſentia). neas. II. Vi ulteriori polleat ſe ip- II. Vis cognoſcendi, ſeu in- ſum cognoſcendi (Pater); tuendi ſe ipſum. III. Et hac ipſa vi perfectifſi- III. Ipſe intuitus actualis ſui mum ſui intaitaum produ- ipfius. cat (Filium) 5 W. Ac denique ex hoc in- IV. Complacentia in ſe ipfſo- tuitu ſe ipfo dele Retur ſeu, gaudium reflexum. (Spiritus 5.) 5 B. Hæc itaque propoſitio: Pater eſt Deus, duplicem habet ſenſum. I. Pater eſt una eademque res cum Deo⸗ habet efſentiam divinam; 2. Pater eſt Ens divinum, ſeig⸗ ſum perfectiſſime cognoſcens- conceptu obiectivo a quo- cunque dio diverius. Hem hæc propoſitio: Pater non eſt Filias, hunc præciſe ſenſum habet: Pater eſt alius; non aliud aut alia res, quam Filius; vel hæc propoſitio: Pa- ter eſt Filius, i. e., Pater eſt eadem res cum Filio, licet fit alius a Filio; alias Pater & Filius nec origine nec con- ceptu differrent. . C. Inter Patrem, Filium, & Spiritum S. datur al- qua diſtin Gio: ſecus non eſſent attributa relativa: diſtia- tio vero rerum in illis repugnat ob communem eſſentiam Loc. cit: ergo omnis eorum diſtincſtio confiſtit præciſe in diverſitate originis & conteptus. Confer. Ontol. F. 8. D. * Pater PFilius Spiritus S. Improduktus Ah alio A Patre & Filis Principizm Principatam Pat- Printipatum autrias⸗ Filii ris . gae de ipſum cognoſcens, Al ſeipſo cognitas, de ipſo beatus, ve. vel vel Fis completa ſeip. Intitas refexas Gandium reflerxum. ſum intuendi. Patris. D. Conſenſum rationis cum fide divina circa dogms 88. Tri= 103 Ss. Trinitatis, non iam eſt, qui perſpicere nequest. Sed & ipfſius idiomatis Eccleſiaſtici, in hoc myſterio obſcu- riſſimo autoritate publica Eccleſiæ adhibiti conſenſum cum ſubtiliſſimis optime Metaphyſicæ principiis, & quidem iam tum obtinentem, cum ipſa adhuc Metaphyſica cimæ- riis obvoluta iaceret tenebris, oſtendere adhuc oportet. §. 43. In Deo dantur TRES, nec plures PERSO- NAE, quarum prima eſt PATER, ſecunda FI- LIUS, tertia SPIRITUS S. (a.). Pater a nul- lio, Filius a Patre, & Spiritus S. ab utroque pro- (a.) Perſona eſt ſatus conſtans naturæ intelledtzalis in ratione principii phyſici completi & determinati ad certi generis & ſpeciei altiones; Rcque differt a natura, gaz princivium vuigo incompletum eft. S ergoe in natura di- vinz tres ſtatus conſtantes diverſi, & non plures exiſtunt, tres & non plures in Divinitate ſunt perſonæ: atqui tres ſolam eiusmodi ſtatus ſunt; natura enim épſæ divina neque iui, neque Patris, utpote improducti, principium eſt, &- Filii non niſi incompietum: natura enge divinz non eſt per= ſona. Pi autem inſinitudinis eſſentiæ, ceu attributam pri- mam, immsdiate in ipſius eſſentia conſequitur ſtatus con- Rans in ratione principii completi &' determinati ad produ- cendam ab æterno ſui ipſius reflexum intuitum infnite per- Jedtum — ſtatus, ob infinitaudinem eßfentiæ divinæ & in- va iabilitatem, conſtans — . Pater ergo ſtatus conſtans — primus, naklam ſui bhabens principium — Perſona pri- ma Filius a Patre genitas, ſen intaitus reflexus infinitæ ſaæ fotius pulcritudinis, novem ſtatum naturz divinæ ber- ſon alem confitcit in ratione principii completi ac determina- ti in ordine ad novam actionem immanentem amoris com- placentiæ & gaudii, infinite ferfectam. — Filius ergo ſta- tus conſtans - ſecundus - Berſona ſecunda. Porro gaa- dium hboc ex reftexo ſui intuitu ortam, idemque infinitum eſt etiam ſtatus conſtans nataræ divinæ, a primo Patris, & ſecundo Filii d'verſus — determinans in Deo prin ipium phyſicum completum in ordine ad omnes aftiones sranſeun- 194 S— procedit- proceſſione (origine exiſtentiæ unius ab altero, i. e. ,» ordine exiſtendi ex ratione principii & principiati determinato) immanente, non tranſe- unte (per creationem Ont. §. 22. A. b. - 23. A. a. b.), ſolamque diverſitatem originis, non tempo- ris inferente, ac ſimul omnem dependentiam, quia conſtanter, nen miutabiliter producuntur;, excludente. A. Fides Catholica hæc eſt, ut unum Deum in Tri-⸗ nitate, & Trinitatem in Unitate veneremur, non confun- dentes perſonas, neque ſubſtantiam ſeparantes: alia eſt enim & c. &c. Symbol. vulgo S. Athanaſii. B. DUAE ergo tantum ſunt, & eſſe poſſunt in Deo proceſiones immanentes, non plures. Pater enim a nullo procedit: Filius autem, ceu intuitus reflexus omne ve- rum, & Spiritus S., ceu amor complacentiæ ihfinite per- fectus omne pulcrum exhaurit: ergo nec novum reflexæ cognitionis, nec novum complacentiæ reflexæz obiecum fupereſt. C. Filius a Patre procedit per intellecdum, ceu eſ- ſentiale, Spiritus S. per voluntatem ceu attributum eſſen- tale. a. Recte igitur Spiritui S. tribuitur proprie 84 NC- TITAS: ut actus enim voluntatis conficit beatiiatem fum- mam Dei; ex hac beatitudine ſumma oritur benevolentia infinita erga creaturas; ex hac reclitudo ſumma volunta- tis in decretis liberis circa creationem mundi: ſumma au- tem rectitudo in actionibus liberis eſt Sanctitas; Filio SA- PIENTIA: per intuitum enim reflexum, qui PFilius eſt, Pater etiam ſcientiam direttam, & omnipotentiam intue- tur; hic intuitus exhibet finem optimum, & media opti; ma; intuitus vero finis optimi, & mediorum optimorum di- tes, omnibus tribus Perſonis cen uni principio completo, adæquato, & ultimo cmmunes, ati creationis, concarſus Dei generalis, & influxaus ſpecialis in actiones creaturs- rum — iritis S. erge ſtatus conſtans — Tertius — Fer- ſona tertia eſt. die N ad Spi kit⸗ d. funt hent h, Uuras, Mrii, fuit un ſee — 4 Nem, Nus D ſeis fas tinnal Chiß . l ali nu ol u 4 ti b̃ m ul⸗ vV te aß er⸗ exe un ⸗ C. G. niia nta⸗ 8N G 1 oe⸗ ohi⸗ orud 6 nplen nu ⸗N. — 105 dicitur Sapientia; Sic recte quoque adſcribitur Patri OM- NIPOTENTIA, licet omnibus communis: quidquid enim ad extra producitur, a Patre per Filium (Sapientiam) in Spiritu S. (benevolentia) producitur. Dein Filius & Spi- ritus S. a Patre eandem eſſentiam participant per originem. b. Et quia actiones ad extra omnibus perſonis commanes funt, omnes tres perſonæ ſimul creaturis præſentes eſſe de- bent, non quidem præſentia locali, quæ repugnat, ſed reali, quæ conſiſtit in actione tranſeunte ad extra in crea- turas, ita tamen, ut pro ratione effectus zni potius pro-= prii, quam alteri, una magis præ alia præſens eſte dicatur. §. 44. IESUS CHRISTUS, verus Deus §. 40.: fuit ſimul VERUS HOMO, ex vero corpore humano virili, & anima rationali, inter ſe phy- ſice unitis conſtans (a.). . A Fal- (a) Vocatur paſſim Filius hominis Matth. 17, 21. Fi- lius David Matth. 1, I. Ex ſemine David ſecundum car- nem, Rom. I, 3. Verbum caro factum goann. I1, 14. U- nus Deus & Mediator Dei & hominum HOMO Chriſtus Jeſus I. Timoth. 2, 5. — Symbolum CP-litanum . S& homo factus eſt. — — Natira hominis ex corpore & anima ra- tionali bumana inter ſe phyſice znitis conſtat: iam vero chriſtum habuiſſe l. verum corpus baumanam oſtendant 8. Literarum teſtimonia, quaæ ipſi tribaunnt membra &Wα6 actiones & proprietates cerporis bumani, e. g., latus, ma- nus, pedes- videte & palpate, quia Spiritus carnem & oſſa non habet, ſicut me videtis habere Zæc. 20, 39. cor- pus totum involutam ſyndene & c. & c.- ſitim, famen, ſa- dorem, ſanguinem, ſomnum, cireumciſionem, inerementaæm corporis & c. & c. confer. Hiſtor. Evang. II. Chriſtas ba- buit veram animam nofræ ſimilem. TRISTIS eſt anima mea uſque ad mortem Matth. 26, 38. factus OBEDIENS uſque ad mortem Phility. 2, 8. Non mea, fed tua Pater! voluntas fiat! ergo volantas Chrifti diverſa eſt a volanta- te ſua divina, qaam at Verbum cum Fatre ſemper babet eandem., Pater! in manus suss commendo fpiritom me- 106 —— 4 A. Falſum ergo eſt I., Chriſtum non niſi umbratlem ac phantaſticam afſumſiſſe ex B. V. M. carnem, uti leviſ- ſimis ex argumentis ſomniabant SIMON MAGUS, eiusque diſcipuli MENANDER, SATURNINUS, BASILIDES, item MARCION & MANES, aliive, inde DOCETAE & PHAN- TASIASTAE dici; vel II. corpus de- cœlo advectum fuiſ- ſe, uti VALENTINUS & APELLES delirabant. B. Falſum eſt, animam Chriſti fuiſſe tantum ſenſeti- gam, uti volebant cum APOLLINARE DIOCGENES CHRISTIANUS P. II. de Prædeſt. . C. Fallum eſt, Chriſtum doloribus in - & externis non fuiſſe obnoxium, uti docebant VALENTINIANI & EDTYCAIANI cum GAIANITIS, tenentes corporis Chri- ſi, ſicut Adami, naturalem impaſſibilitatem. * Oſtenſa iam Divinitate S. 40. & Humanitate Chri- ſti S. præſ., oſtendenda venit iam UNIO Divinitatis cum Hu- manitate. §. 45. UVUzna in ESU CHRISTO Perſona & DEUS, & HOMO eſt: datur enim in Eo ſtatus, isque uni- cus, ex natura humana, & Verbo, cen duobus Prin- um: quem Spiritum, niſi humanum? hæc omnia enim nec natärz divinæ, nec perſonæ divinæ, nec corpori conveniunt: ergo tantum ſpiritai finito. III. Unionem animæ & cor- boris phbyſicam in Chriſto oſtendunt dolores corporis, 9405 ex infirmitate naturali ſenſie in anima; ſine unione enim phyſica ſenſatio talis rite contini negait Pſych. §. 10. &c. &c. Etſi crucifixus eſt ex infermitæzté, ſed vivit ex virtute Dei 2. Cor. 13, 4. Vir dolorum, & ſciens infirmitatem, were languores noſtros ipſe tulit, & dolores noſtros ipſe portavit ſai, 53, 32 4. &c. &c. Diſferunt tamen dolores Chriſti a noſtris in eo, quod I. Faerint liberi: oblatus eſt, quia ipſe voluit; 2. non ob peccatum adtnale vel originale golerati. 3. Rationemque nullo modo pravenientes, vel per- euarbantes, vel ad immoderationem provocæntes fuerint. — —-— — — ede iten HaAN fu⸗ St. ſe rnis & Chii- huͤ⸗ A.⸗ §, ni⸗ principiis ſeorſin incompletis, conſtans; in ratione unius princivii, Verbi & naturæ humanæ ſimul, completi, ad alctiones nec mere divinas, nec mere bu- manas, ſod Theandricas, Dei viriles - Deo- Humanas: talis vero Katus eſt Perſona §. 43. a. ergo. Profesto Chriſtus, loquens de ſe ipſo, Verbo tribuit omnes proprietates & altiones humanas, ve loquatur de proprietatibus & operationibus Divini- tatis (a.), Live de paſſione & morte Humanita- tis ſuæ (b.): atqui hec enuntiatio evidenter falſa eſſet, niſi idem Chriſtas & Deus & Homo eſſet: 2 Abtio- (a.) Chriſtus de ſe ait goann. 5, 17. &c. &. Pater meus uſque modo operatur, & ego operor &c. &c. Joañi. 8, 28. Antequam Abraham fieret, ego ſum. Joaâ. 10. Ego & Pater utium ſumus. Joan 16, 28. Exivi a Patre, & veni in muu= dum. 3, 13. Netmo aſcendit in cœlum, niſi qui & deſcendit de cœlo filius hominis, qui eſt in cœlo. An non hæ locutiones ſant Hamanitatis Chriſti? loqui enim humanæ naturæ eſt Eiyeh. . 13. sed an ſolins? qaomodo enim Humanitas Chriſti de ſe ſola ex vero dicere potuit: Pater meus & ego operor — antequam Abraham &c. &c.? an Humanitas ante Abrabamum erat? Ego & Pater . . an Hamanitas & Divinitas vnum quid ſunt? an ipſa de cœlo deſcendit? rincipale igitur huius locutionis principium erat Verbum . . divinum, & Humanitas ſolum perenne comprincipiam in- ſtrumentale — ambo ſimul ſtatus principii completi & c. & c. (b.) Filius Dei Patris ait goann. 10, I5. animam meam pono pro ovibus meis- non animam Divinitatis, quam yonere non potuit: erge animam bamanam, & gaidem fuam:; Qagomodo autem ſuam, niſi & ipſe, at Verbum, eſſet principale principium omnium aczionten vitæ 5. J. Ha- manitatis ſuzæ? Qao enim in ſenſie, niſßi in boc, Emaul Fälius Dei & Hominis faltus dici poteſt? convenitis in una fide, & uno jeſu Chriſto, ſecundum carnem ex ge- nere Davidis, Filio Hominis, & Filio Dei. 3J. Enatius 1. Epiſt. ad Epheſ. — Deus noſtram naturam, i. é., ani- mam rationalem, carnemque hominis Chriſtas ſuſcepit, at Eilias Vei ie eet ab initio, 76e bome Ae Saiget, as Abtiones etenim humaneæz Verbo tribui cum veritas te non poſſunt, niſ: & a Verbo, cen comprinci- Pio procedant, & a natura humana tanquam cauſ- ſa inſtrumentali, ab utroque vero, cen a princi- pPio completo preficiſcantur. A. Sicuti in homine corpzs ad actiones etiam corpo- reas non eſt completum principium, niſi anima, ceu cauſſa principalis ſiatum principi phyſici compleat, ita etiam natara bumana in Chriſto ad adiones & paſſiones humanas non eſt completum principium, niſi Divinitas, ſeu Verbum divinum, ceu comprincipium principale ſta- tum &c. &c. compleat. B. Id, quod ſtatum principii phyſici complet, Per- Jona eſt: Verbum, ceu ratio principalis complet &c. &c. ergo in Chriſto eſt Perſona divina, non bumana; ſicut in homine non eſt Perſona corporezg, quia ſpiritus eſt ratio principalis, cur in corpore, ceu inſtrumento actio bzmana oriatur. . C. Verbum eſt principium ſtabile & phyſicum actio- num Humanitatis: principium tale eſſe nequit, niſi con- ſtante & immediato nexu cum a ſionibus humanitatis con- nectatur ceu principium: heæc conſtans & immediata con- nexio requirit rationem ſufficientem, h. e., ſtabilem ap- plieationem Verbi ad naturam humanam, & capacitatem naturæ humanæz ad hoc, ut actionem Verbi recipere & illa perfici poſſit: talis autem ratio ſufficiens eſt znio phy- ſic« Ontol. S. 24. ergo inter naturam Divinam & Huma- nam datur anio phyſca. D. Non moralis itaque, uti volebat NESTORIUS, ijater naturam div. & humanam znio dicenda eſt, ſed phy- ſica; non duas in Chriſto Perſonas, ſed zanam duntaxat agnoſcere Perſonam debemus. Jaſte igitur NESTORIIS, ipſe (Homo ) & verbum una Perſona eſſet. S. Auguſt. L. de corrept. & grat. c. II. =— Idem Gmbola Apoſtolicum O. Niccenum Ser. &c. £ An i, dda, ull Uun cli cli tri⸗ cim Ln tet r. Ac. cut G 4 — 109 & non prapreopere (quamvis illum Albertinzs Calviniſta, David de Rodone & Gaillardus defendant) a Synodo Ephe- Kſina damnatus eſt — ie, cuius do ctrinam quatuor iam Con- cilia, Romanum, CP-litanum, Alexandrinum & Antio- chenum examinarunt, reieceruntque — ie, cuius epiſto- la II. ad Cyrillum data, & in concilio publico lecta aper- tam continebat hæreſim — ide, qui, ter vocatus ad Con- cilium, non tantum non comparuit, ſed immo ipſos Con- cilii legatos, tertio ad illum redeuntes, per milites abegit. * Poſſibilitatem znionis huins phyſicæ Ferbum inter & Humanitatem agnoſcet omnis ille, qui mentem hbuma- mnam ideo phyſice unitam corpori intelligit, qaia coexiſtit cum corpore - agit in coryus - & ratio principalis actio- num corporearzm eſft: nam eodem modo Ferbum eſt appli- catum animæ humanæg - agit in animam bumanam, & eſt ratio principalis actionum animæ & corporis, ita ta- men, at Humanitas nunquam reagat in Verbum, atpote ne- aæ perfedtionis incapax * * Modum znionis iſtius fabza, & Corollaria, quæ exinde deducuntur, notiones ontologicæ de unione &c. &c. cum veritatibus iam præmiſs coniunétæ ſuppeditant. Oſten- demus anionis modam requiſiti, quem bie proponere limi- tes prafixi non inant. In IESU CHRISTO ineſt natura divina & humana, ſalvis utriusque proprieratibus, ſine confuſione, & mutatione ſubſtantiali (a.) O 3 H A. Do- (a.) Chriſtus habebat naturam integram divinam G. S. 40. 43.‧ Oα humanam S. 44. natura vero integra atraque ſupponit omnes proprietates eſſentiales Divinitatis & Ha- manitatis: ergo anima humana & natura divina, cen ſaulſtantiæ ſimplices, omnis mixtionis ac confaſionis Junt incapaces: ſubſtantie enim rerum ſant invariabiles, ne- ceſſariæ, aternæ: ergo natura divina nullo modo, negae natura humana, quamdiu humana, matatione ſubſtantiali A. Docemus itaque cum Synodo œcumenica Chalce- donenſi contra EUTYCHEN (*), unum eundemque Chri- ſtum . .. in duabus naturis inconfuſe, immutabiliter, in- diviſe, inſeparabiliter agnoſcendum; nuſquam ſublata dif- ferentia naturarum propter unitionem, magisque ſalva proprietate utriusquæ naturæ, & in unam perſonam, ar- que ſubſiſtentiam concurrente &c. &c. PDefinit. Fidei ad norm. Epiſt. S. Leonis I. vid. Concil. Labbei Tom. IV. Pag. 1459. . B. Uti duæ naturæ in Chriſto inconfuſæ, ſic duplex voluntas & operatio- divina & humana, ceu naturæ utri- usque attributum eſſentiale, in Chriſto dabantur ſine ea- rundem contrarietate (* *): Quelibet enim natura ope- rabatur, quod ſuum erat, ita, ut nec Divinitas ceu prin- cipium primsrium influeret in ſingulas actiones Chriſti ſine cooperatione naturæ humanæ, nec iſta humanas exerceret actiones, niſi ſecundum impulſum & concurſum Divini- tatis. SðèDUGWU C- Con- vere immutari potuit. Exemplum in hbowine ex dualas maturis diverſis ſine alls confaſßione & . & c. cçonſtante rem magis illuſtrat. (*) Docehbat is in Chriſto fuiſſe ante znionem naturæ divinæ & humanæ duas naturas, per znionem vero fa- das ſuißſe aunam, nunquam, licet ſape interragatas, quo- modo id faltum fuerit? vel atrum iam ante anionem na- tzura humana extiterit? mentem ſnam declarans. Qaem progreſſum Busychis error ſumſerit, baut ignotum eſſe po- teſt lis, quos non latet hiſtoria ilus conciliabuli Epheſini, La- trocinium Epheſinum diati. Damnatus tamen eſt in Con- cilio Chalcedonenſi «. 45 I. Epiſcopis 520. vel ſecundum Labbeum 630. ibidem præſentilus. — — Defenditur bie S. Cyrillus adverfſas buins hareſéos ſaſpicionem. — Dete- gitar Conatus autoritatem Concilii Chalcedonenſis per ce- niculos ſubruendi. — Proeponitur fortana Trium Capitu- lorum;: & laudatir Conſtantia VIGILII R. P. (**) rroluntas, quam Chriſus Matth. 26, 39. ſzam di⸗- stens opponit voluntati, ceu ſibi communi Patris, non alis e poteſt, guam humana; bac fait aperatio — ſabielta vo- III C. Confitemur ergo ſecundum definitionem Conci- lii generalis VI. Act. 18, & Chalcedonenſis cit. duas na- turales voluntates, & duas naturales operationes in Chri- ſto inconvertibiliter, inſeparabiliter, inconfuſe ſecundum SS. PP. doctrinam contra MONOTHBLITAS, unam dun- taxat in Chriſto voluntatem & operationem admitten- tes (* * *) . D. Ergo actio Chriſti non niſi Zheandrica eſt: quid- quid igitur de verbo, aut Humanitate affirmari poteſt, etiam luntati divinæ: Non' ſicut ego volo, ſed ſicut tu: engo contraria non fuit: ergo Chriſtus at homo bumanam, uat Deus divinam volantatem babuit. Duas voluntates ibi aſtendit, alteram humanam, quæz eſt carnis, alteram divi- nam; quæ Dei ſ S. Athanaſius E. de Incarn. notat. in Matth. 26. (***) Monothelitarum primi erant Cyrus Alexandri- nus Patriarcha, Macarius Antiochenus, Sergius CPlita- nas, eiusque ſuccelſores Pyrrhus & Paulus, Theodorus Pharanita, aliiqut viri literis inzta ac dignitate conſpicui. Primus errorem vulgavit Sergius in Ecteſ, nomine Herac- lii Imp. edita, qaam, licet a oanne IV. damnatam, fa- moſo ſzo typo (Pauli fæta) Confirmavit Conſtans Imp., quem itidem in Gnodo Komana confixit Martinus l. - HO- NORIUM., qzem Eræci Patres Monotheliſmi aecuſabant, buic errori non tantum nunquam adbaſile, ſed nec malæ quidem &conomiæ, aut ſocordiz aliczius reum ſe feciſſe pro- funda admodum criſi probavit IIl. loann. Bapt. Bartholi, qiam legere eſt in inſtitutionibus Theolog. Cl. D. Joſephi Widmann, Yom. III. G. 25. III. pag. I10. & c. G&c. Edit. Aunguſt. Vind. 1776. Ex aniverſa tamen Honorii hiſtoria conæcludimzs I. Concilia generalia, conſenſi Primatis deſti- tuta, errare poſſe in orthodoxia textaum §. 18. II. A.; ac proinde ex eo nihil contra formam regiminis eccleſiaſtici per legem fandamentalem a Chriſto determinatam . 15. A. . 17. VI. 2. VII. A. inferri poſſe; II. Eoc ipſo damnatienem Honorii, cen hæretici, factam a Concilio CP litano ſine con- ſenſu Pontificis, eſſe nulam; II. Ipſum vero Honorium, /1 tamen, a Leone II. non at bareticum, ſed aut negligen- tem, vel imprudenter facientem definitionem ſuam provi- etiam Chriſto convenit, non tamen id, quod ex vero ne- Satur de natura divina, etiam negatur de Chriſto, utpore naturam quoque humanam habente. Sic enuntiari poſ- ſunt de Chriſto paſſienes humanitatis, licet illæ negemur de Verbo; a. Datur ergo in Chriſto cozmmanicatio idioma- zum, ſeu communio proprietatum: enunmtiari enim ex ve- ro de Perſona Chriſti poſſunt I. actiones Verbi ſolius, ceu conſtituentis perſonam Chriſti — natura — eiusdem pro- prietates, & Perſonalitas Verbi, 2. natura humana, ceu comprincipium alterum partiale, einsdemque proprietates & adtiones. Non tamen datur ulla communicatio idio- matum naturam imer divinam & humanam: inter utram- que enim nulla notarum identitas eſt: a. falſa ergo eſt pro- poſitio illa aliquorum Proteſtamium: Eumanitæs Chriſti eſt abique, vera tamen hæc:; Chriftus eſt zalique. E. Chriſtus, cum ſecundum divinitatem ſuam non ſit perſona extranea a Patre §. 40. A. S. 42. 43., ſecundum humanitatem vero nullo modao ſit Perſona „ neque Filius §. 45. B., neque fecundum divinitatem, neque ſecundum humanitatem Filius Dei aaoptivaus dici poteſt; licet ipſa eius humanitas in conſortium Verbi adoptata dici queat. — Ad errorem huic dogmati contrarium, & ab Elipando Epiſcopo Toletano, & Felice Urgelitano motum, ceu Neſtorianæz hæreſis ſurculum extirpandum celebrata ſunt Concilia Forojwxlienſe a. 791. Ratisbonenſe a. 792. & Fran- cafordienſe a. 794. . §. 47. VERBUM divinum carnem aſſumſit §. 44. ex MARIA Matre (a.), quæ VIRGO perman. it *D Toriam, faiſſe damnatum; Denique IV. admiſſes etiam al- Honorio errore ſolum id ſequi, quod Pontifex poſit falli in reſcripto privato, & proviſione &conomica (decernende nimirum, atrum quaſtio definiends ſit nec ne?), gaam vi- delicet edit, nullo numero Epiſceporum in conſiliuf adhili- ge, nec ſibi adſtipulante S. I8. II. A. B. *. (a.) Chriſtus dicitur ſatus ex ſemine David Rem. I, 3. unce 1 I emus, 5 eerate. dio — ⸗ . (d. lemm ey lu⸗ Eece ſe.) PARI eins . Gar;, In 63. grig⸗ ſolen Ae N u na re⸗ in mn 4 ſil nentj „ Gt in CONCEPTIONE (b), in PARTU(c), & poſt PARIUM (d.). A. Itaque Verbum carnem aflumſit, quæ non fuit ali⸗ unde allata, uti volebant Zalentinas & Apelles ſub ini⸗= tium ſeculi III., & poſterioribus ſeculis Barclaigs, Peire- zetas, & Peterſenizus, ſed veram carnem ex Maria. B Blaſphemum eſt dicere cum Cerintho, Ebione, Car- ecrate, alisque, Chriſtum a Maria fuiſſe conceptum mo- re aliorum hominum, opera ˖. geſephi. * C. Fal- — Ex Muliere Gal. 4, 4. — Frucus ventris Mariæ Lac. 1I. 43. - Natus de - ex - &σ in Maria Matth. 1, 16. - I, 20. Lac. 1, 35. - item habuiſſe progenitores Matth. I. (b.) Chriſtus enim aſſumſit carnem ex Maria — absque gemmercio viri — ſola virtute Spiritas Sancti. FPatet bec er ILuc. 1, 26. - 39. item ex Prophetia Iſaiæ c. 7. V. 14. Ecce VIRGO CONCIPIET, & pariet & c. & c= (c.) Ex Iſai. 7, 14. citato? Ecce VIRGO concipiet, & PARIEIT. Quo (Chriſto) ſi vel naſcente corrumperetur eiuns (Mariæ) integritas, non iam ille de Virgine naſce- retur; eumque fallo, quod abſit? natum de Virgine Ma- ria tota confiteretur Eccleſia. S. AUGUSTINUS in Enchirid. c. 34. — — * Clauſura inviolata uteri ex ſenſz Ss. PP.rema gaidem adſtruitur, ſed ad dogma Cathbolicum, publice & ſolenniter in Symbolis fidei & Conciliis aſſertum, non guα pertinet. . (d.) Contrariam aſſertioenem vocat Origenes magnam inſanism, ſeandalum Chriſtum amantium. 88. Baſilius & Epiphanius bereſim, S8. Ambroſius impoſibilem. Noſtram caonſirmant Cc.iæ Epheſ. Chalcedon. CP.tanum II. &W III. — — * Ridicula eſt hæc argumentatio: antequam Maria cum Joſepho conveniret, Chriſtus conceptus eſt: ergo poſtea convenit cum Joſepho, ſimilis buic: priusquam eum pœ- niteret peccati, mortuus eſt: ergo poſtea pœnituit; vel ilii: Antequam dedit operam Philoſophiæ ad Theologiam tranſiit: ergo poſtea Philoſophiæ ſtuduit; vel baic: An- tequam matrimonium iniit, morte ſublatus eſt: ergo per Kes iniit. C. Falſum eſt, quod Jozinianas Sec. IV., Pelagigs & Hehladizs in Hiſpaniis, Lutherani & Calviniani docent, Mariam neinpe non permanſiſſe virginem in parta; ſi- cuti falſum eſt, eam poſt partam non manſiſſe virginem, ut poſt Helvidium Sec. IV., quem S. Hieronymas conſtan- ti antiquorum traditione oppugnaverat, cum D. Herder defendit D. Miemeyer (*). D. Marla ergo eſt, & vere dici debet THEOTO- COS - DEIPARA. Jeſus Chriſtus enim, qui erat verus Deus, verus Dei Pilii S. 40 -S. 45.: ſecundum naturam hu- manam G. 46. D. natus eſt ex Maria Matre: ergo Maria eſt Fi- ln Dei, Dei veri Mater — DEIPARA. Si quis non confite- tur, Emmanuelem vere Deum eſſe, & ob id ſanttam Pir- inem Deiparam.. Anathema ſit. Concil. Epheſ. c. I. — K Symbola Apoſtolicum, Niccnum, Cb’-litanum.. na- zus ex Maria Pirgine. Contra NESTORIUM. JESUS CHRISTUS in hunc mundum ve- nit ſalvaum facere, quod perierat. Luc. 19, 10. — peccatores ſalvos facere I. Timoth. 1, I5; adeo- que homines peceato perditos ſanare, & per- ducere ad ſalutem, ope pœnitentieæ & merito- rum propriorum acquirendam, ceu ad finem ul- timum creationis univerſorum, omniaque ſalu- tis obtinendæ impedimenta tollere. Coufer. 9§. 12. C. A. Finis ergo Incarnationis fuit liberare homines a . pec- (*) Herder ⸗-Briefe zweener Bruͤder Jeſu in unſerm Kanon. Lemgo 1775.-⸗ Auguſt Hermann Niemeyer Charakteriſtik der Bibel Erſt. Theil. Ueber den Charakter.. Jakobus und Judas Blat. 554. Eid. contrarium in Lexico biblico Ignatii Weitenauer Zerb. jacobus. lem Eizs- dem Heilige Schrift — Die vier Evangeliſten — Bey Mar⸗ kus Haupſt. 15. Vers 40. in der Note *. — Jede tide domi⸗/ nes) valeni Maudh tuere bu ge lirerſa Uiin 40 A namer Fere, ortam hi, vn iis pit 10, te Uias d concun Othnen tem 1 reſiittue Iis ext Detui m Rradard Diſi cn iunce 6 3 Majore Vi ſapi Enden wids inud & N, ; d⸗ inen, nſtan⸗ Erle get 4 pec⸗ ntetre mneß kn, t⸗ — 115 peccatis originali & adiaalibus, ceu impedimentis nega- tivo & poſitivo ſalutis. Sicat per anius delittum in omnes Bomines in condemnationem, its per unias iuzſtitigam in om- nes hsmines in iaſtificationem. Rom. 5, 18. — Non eſt opas valentibus medico.: nen veni vocare iaſtos, ſed peccatores. Matth. 9, 12, 13. a. Finis itaque Incarnationis fuit reſti⸗ tuere nobis gratiam ſandtificantem K. 39., & peccatori- bus perſonalibus procurare media ſaßßcientia ad iuſtitiam univerſalem recuperandam S. cit., & perfecſtam peccato- rum actuslium remiſſionem obtinendam G. S. 36.- 37. C. 329. A. - b. Finis Incarnationis ergo fuit, ignorantiam nativam S. 33. 2., ſuſcepto in ſe munere Doctoris, remo- vere, ac infirmitatem nature humanæ ex concupiſcentia ortam G. cif. 3. eminentiſſimo vitæ ſuæ Theandricæ Exemp- lo, univerſis hominum conditionibus, & humanæ præſen⸗ tis vitæ caſibus etiam maxime arduis ſumme accomoda- to, reparare, promerendo (*) nimirum nobis eodem gra- tias neceſſarias, medicinales, ſufficientes & aduales ad concupiſcentiæ rebellionem vincendam, ita tamen, ut non omnem ignorantiam naturalem & concupiſcentiæ fomi⸗- tem tolleret, plenæque nos iuſtitiæ originalis integritati reſtituerer, ſed utrique potens remedium, uti revelatio- nis externæ Dem. Eyang., ac relicti in ſua Eccleſia per- petui magiſterii falli neicii Dem. Cath., ſuique Exempli Sratiam procuraret; Iguorantia enim & concupiſcentia non niſi cum defe du gratiæ ſan Rificantis impedimentum, con- iundæ vero cum gratia medium falutis aptiſſimum ſunt §. 33. C. Pel ſi plena iuſtitiæ originalis integritas ad maiorem hominum ſalutem præviſa fuiffet, certe nobis vi ſapientiæ & bonitatis Dei reſtituta illa fuifſfet §. 24. C.; experientia autem docet contrarium: erge ſuberactio huius favoris indebiti præviſa fuit ceu medium efficax bea- uitudinis maximæ, Idcirco etiam aliquam infirmitatem Fi- P z lHus (*) Cum nee meritum, nec exemplum ſine libertate indifferentiæ concipi poſſit (qui enim non peteſt non opti- me agere, eundem imitari deſperamus, nec ad imitan- dum movemur, nec pretium morale actionibus illis tri- buimus), Chriſtus vera aliqua libertate indifferentiæ ſe- ezndum bumanitatem ſuam aſas eſt. Lucstentizgs patelit bac veritas S. Neg. 50. A. *. * e —— lius Dei nobis reliquit, ut ſuperbiæ, beatitudini maximæ per ſe tam infeſtæ S. 32. b., remedium in promptu eſſert, & debilitatione infirmitatis, luctaque perpetua ſalus com- mnanis maxima promoveatur. LZeg. Ep. 2. ad Cor. c. 12. c. Finis denique Incarnationis hoc ipfo fuit, peccatores, etiam actuales, a peccatis redimere, & Deo Patri plene pro eis ſatisfacere, ſuſcipiendo in ſe munus dacerdotis & Redemtoris; d. Et profecto ad fines hos omnes conſequen- dos Incarnatio Verbi optimum erat medium: ſapientiz (Filius S. 43. C.- Verbum) enim infinita non ſolum fi- nes optimos, ſed & media optima ſuggerit: Qzi enim pro- prio Filio ſzo non pepercit, quomodo non etiam cum ilde omnis nobis donavit? Rom. 8, 32. B. Venit ergo Jeſus Chriſtus in ſe ſuſcipere ac per- ficere omnia officia veri RESITAURATORIS8, nimirum DOCTORIS, EXEMPLI, REDEMTORIS, SACERDOTIS; quæ & aGcu & perfectifime implevit. Penſemus ſingula? TIESUS CHRISTUS munus DOCTORIS pPublici univerſalis, in his terris degens, geflit & implevit (a.). §. 50. (a.) Vocatus enim a Fatre ſuo cæœleſti ad tale oficium anno ætatis ſaææ XXXmo Luc. 3, 23., peracto 40. dieram ieignio ilud auſpicatus Luc. 4, 16, atque ab ipſo Patre divino in monte Thabor cez Magiſter confirmatus Matth. 1I7, 5., divinaque autoritate præditus, ztpote doczrinam ſaam non ſuam, ſed Patris oann. 7: 16., ſeqae Meſſiam promiſſum Luc. 7, 19. conſtanter & abique profeſſus., idemque confirmans miratzalis loann. 10, 25., docebat re. ligionem tam naturalem, tam novam ſupernaturalem, & quidem ſolam religienem (regnum meum non eſt de hoc mundo): docebat omnes veritates ſalutis quoad ſubſtan- tialem & accidentalem perfectionem — omnes homines (docete omnes gentes) & omni tempore (Ego vobiscum ſum uſque ad confummationem ſeculi) Apoſtolus enim ce Dodores pablicos delegayvit ad præadicandum Evangelinm Det Pin De 4 4rd ladicke W Gen — ſuun R W tden ſan, Peni ni linß⸗ Mh W le. 0 es, ene II⸗ . ver vn 8: la 6 ſt in ℳ ltre h. ines eſiam es 1 t ke⸗ e hoc . pſtan⸗ in §. 50. JESUS CHRISTUS ſecundum prædictio- nem Plſaltis regii Pſ. 39, 9.) & prædicationem Pauli interpretis Hebr. 10, I7. EXEMPLA dedit, Deo-Homine digna eminentium virtutum (a.) A. Erxemplum vero non fuiſſet Chriſtus, niſi & ipſe qugad humanitatem liber fuiſſet S. præc. A. *. libertate. indifferentiæ; neque in illo meritam morale ſine libertate concipi poteſt, uti illud eum feciſſe exaltationis premium oſtendit. Paſjus eſft pro nobis, vobis relinquens exemp- P um aam Matth. zlt. 19., eisqae ſaam & d. gpiritus aſſiſten- tiam perennem promiſit: Ego vobiscum ſum. cit.- ex- phcans eis e re nata parabolas — doceus eos præripite, & opera deſtinata in ena altima loann. 13., 33. — peſt re- ſarredionem Ac. 1, 3. de regno ſuo inſtruens. — in die Pentecoſtes divino ſpiritu ess Præmzniens Act. 2, 2. — bſos denique ce perpetuos in dacramento Pænitentiæ Judices conſtituens, modumque caltus externi nobiliſſimum æne Euchariſtieæ sacramente inftituens -- Magiſter & Legisla- tor ſimul. (a.) Perfectiſimuem ſane Chriſtus exemplum fuit tripli- eis oficii I. Ergæ Deum Patrem religione — ſubmiſione er- a voluntatem Patris = obedientis — reverentia. II. Erga proximum caritate ſvumma, - pietate enga parentes — obe- dientia ergaæ præpoſitos tzemporales — ia e gonria erga dif- cipulos — ſumma benignitate erga omnis generis, condi- tionis & ætatis homines — tener erga parvalos — miſers- cors erga miſeros — amabilis ergz peccatores — manſue- tas ergs inimicos. III. Erga Seipfum baæmilitate — pruden- tia in quæſtionibus repentinis & captioſis — in conſeliis dandis — in reſponſi: Caiphæz, Pilate & Malchæ datis — temperantiz per amorem paupertatis, tolerantiam ieiznii per 40. dies, & fugam honoris — iuſtitia = fortita dine per tolerantiam vitæ & mortis laboribzs, ignominiis & dolaribas plenæ nulli mutationi obnoxiam — ſelentium tot inter blaphemiss, tot inter dolores;s — blena denique ſas iphas exinznitiene. 118 laum &c. & c. I. Petr. 2, 21. Faczas eſft obediens prap- ter quod & Deus exaltavit ilum & c. & c. Philipp. 2, 8⸗ oblatas eſt., quiæ ipſe voluit Iſai. 53, 7. Ege pono animar meam. B ego pono eam a me ipſo, & poteſtatem ba⸗ bea ponendi eam, &. iterzm ſamendi eam joann. 10, 17. Liber ergo fuit libertate indifferentiæ (b.), & bene me- rzitus eſt apud Patrem ſuum (c.). §. 51. 4 b.) Nula qaidem in bamanitate Chrifti erat libertas ad peccatum theelogicum, antonomaſtice ſier dibtum; Lex enim, præceptum & obligatio perfeita aberat ab bamani- tate, verbo anita: a. Moralitas engo acionum regebatar « verbo ſolum intimatione bonitatis, vel etizm malitiæ fun- damentalis (E quidem in humanitate libertas ad malzum eziam dabatar (absque iuße, ſola ſignifigatiene boni inde Jecaturi. b. Et ſic bamanitas Chriſti fante zanione negt peccare net imperfecte agere potuit: in Chrißo enim ſolæ divina perſonas principium eßiciens, hac zere omnis impere fFectionis incapax eſt; Kante autem dißenſe bumanitatis duo W. principia non znum: atque adeo ſolveretar in Chriſto znitas perſonæ; hacque ſolutz ipſaæ znio perſs- nalis - phyfica. ded znio verbi ex Kne proprio eſt inſola- bilis tam ex parte Dei, donoraum elargitionis nan quam pænitentis, tum ex parte humsnitatis, ſtante diſſenſus præ- viſione, a verbo nunqzsm aßſamendæ. Humanitas erge znita verbe nec percare, nec imperfelte agere vatuit. Hac tamen impeccabilitas nullo modoe paugnabat cam libertate antecedente, qua bamanitas Chriſti certa libera erat ad adzas conſilii ponendos, vel emittendos, ad actas legis na= turalis cum maieri vel minori perfectione ponendos, imme etiam, verifimilius os“ rationem exempli vers, ad malum poſitivum, Aummodo ante anienem faciendam in Deo fxerik ſcientiæ conditionata, quod bhamanitas libertate qualican- gue nunquam abuſara ſit. Aut grsmodo in Sc. Literis Chriſte vere tribuitur laus, qaed nanqaam male egerit T. Petr. 2, 22 gentatæs per ominia absjue peccate Hebr. 4, 15., liber non fait ² (c.) Chriſtus enim a primo conteptieonis momento fabzus bere obediens æſque ad mortem, mortem autem eracis, peram Ickorum theandricoerum meritis infinite perfeldtis me: — ra, ne mer Uipp ner 4/ dan Vert ritu ſau nen ⸗ 9. t —w rA5 ECa ⸗ i 4 N. 1,. e⸗ ⸗ 7 4 1 .* ri — 119 JESUS CHRISTUS vere nos REDEMI a peccatorum reatibus tam culpez quam pœnæ apud Deum contractis, quatenus non mere pre- cario per modum interceſſionis, vel actionis cuinscunque eximiæ, voluntatis propriæ arbit- rio ſuſceptæ, ſed ſub pacto veluti oueroſo (a.) , & cum proprio gravi incommodo moleſtas & du- ras omnes conditiones- quas Pater Deus- pec- cataæ . rait ſibi gloriam eſſentialem & acridentalem omnem. Non- ne hæc oportuit pati Chriſtum, mereri oportuit, & ita. merendo, intrare in gloriam ſuam? LZæac. 24. 26. - = Phi- lRipp. 2, S. - Joann. 17, 4. Non tamen merxit ſibt unio- nem perſonalem: aniv enim Verbi ad ipſam meritum Chri- Ri prærequiritar; meritum quippe ſolinz operis, at ab bamanitate ſola procedens, no adægasret dllo pacto fakg- tum prmium ſuas dignitate. Etſt ergo Præviſio conſenſzs bumanitatis ad meritam ponendum convenienter impalſai Ferbi fuerit conditio, Ene qua non, tamen non ipſam me- ritum perſènale, vel ſolizs operis, aAt alinnde exiſiens, ab- ſolate movebat inſtar cauſſæ moralis, ad znionem decer- nendam in præmium, ſed zt cauſia finalis, præviſa at poſ- bilis movebat ad eam decernendam, cen ad medizm, quo meritum theandriczæm obtineretur. (a.) Ez nimirum omnia agendi patiendive, qucæ Pater caleſtis ab es fieri & pati vellet. Ex textz apoſtoli Hebr. 10, 4. & c. & c. palam ſit, Patrem div. in ipſo conceptionit momento ſignificaſſe Filio volantatem ſuam joann. 3, I4. Gal. 4, 4. - I. Joann. 4,;, 10. Rom. 8, 31., at ipſe Deaus - Homo, reieltis F. L. oblationibus, ad expianda peccata, ceu vidétimam offerret ſeipſivs; Filium autem banc Patris veluntatem demiſſe acceptaſſe. Ecce verio, ad quid! ob- lationem noluiſti, corpus autem aptaſti MIHI. Ecce ve- nio, ær Ego ipſe boſtis & oblatio fiam; corpus mihi ap- taſti, & ideo hoſtia ipſs fieri volo. Cær? quia oblationes taurorum noluiſti. Atqui volantas a« Patre ſignificata, & à Filio demiſſe acceptata QASI PACTUM conftitzit. Tr20 — cata noſtra minime gratis remittere volens (conda= watio enim mere gratnita, ati relapſim in nova pec-= cata promoveret, ita ſalutem maximam impediret §. 39. A. a.) pro perfectiſſima peccarorum re- miſſione exigere poterat, ſubiit (b.); ſicque promerendo nobis gratiam ſanctificantem, gra- tias agendæ perfectæ pœnitentiæ, & remiflionis ipſius peccatorum (c.), ſuo nos exemplo ad earundem uſum ſimul invitans (d.)⸗ reatuum illo- (b.) Teſtes bæaius veritatis ſumme authentici ſunt Iia- ias vaticinans c. 3. V. 3. &c. &c. Matthæus boc vaticiniazm adimpletum publice declarans c. 8. V. 17.„ Petrus utraumque zeſtimonium confirmans in I. Ep. C. 2. V. 24. Peccçata noſt- ra ipſe pertulit in corpore ſuo ſuper lignum, ut pecca⸗- tis mortui vivamus, cuius livore ſanati ſumus. (c.) Kom. 5, I. & &. &. Pacem babemus, in Lra- tiam iſtam, in qua ſtamus . quia caritas Dei dißaſa Aℳo . . . cam adbuc peccateres elſemes, ſecandam tempus Ebriſtus pra nobis mertaus eſte multo igitar magis nane iuſtificati in ſangæine ipſius ſalvi erimas ab ira per ip- ſam & c. & c. confer. §. 39. - Aud perfectam poœnitentiam requiriter gratia ſalutaris §. 36., banc promerzit nobis &hriſtus: Sine me nihil poteſtis facere Zoann. 15, 5. Conc. Trid. Seſy. VI. cap. 5. Declaratur præterea, ipfius iuſtiſca- tiomis exordium &c. &c. Si quis peccaverit, advocatum habemus apud Patrem leſum Chriſtum iuſtum: & ipſe eſt propitiato pro peccatis noſtris, non pro noſtris tantum &c. &c. I. Joann. 3, 2. - In quo habemus redemtionem per ſanguinem eius, remifſionem peccatorum, ſecundum divitias gratiæz eius, quæ ſuperabundavit in nobis. Epheſ. 1.7. Hic eſt Sanguis mens N. T., qui pro multis effun- detur in remiffionem peccatorum Matth. 26, 28. - Sic oportebat Chriſtum pati &c. &c. & prædicari in nomine eius peœnitentiam & remiſſionem peccatorum in omnes gentes. Luc. 24, 46. (d.) Chriſtus paſſus eft pro nobis, vobis relinquens ex- ezplam &t. &c. I. Petr. 2, 21. Deas proprio Filie ſas non tn ei pel it ii itent di⸗ Ven hem tone W N iis Ch li⸗ deper Hon ege 4 Nor ißer ved e e Ute re. ue IS ad m — Eür ue ol⸗ eece⸗ t⸗ 4 Nur Ane iaſ zubit (one⸗ itce⸗ atum ſe k Goi Nnonen cuncunt Hleſ. illorum plenam remiſſionem obtinuit (e.). A. Homo expers gratiæ ſanſificantis, adeoque deſti⸗ tutus dignitate perfonæ ad meritum de condigno neceſſaria, nec ex ſe ipſo potens eſt delere peccatum; utpote carens etiam gratia actuali ad actum ſalutarem necefſaria §. 36.5 nec hanc potentiam acquirit per gratiam actualem: ad me- ritum enim de condigno requiritur gratia ſanctificans- ad- optionis G. 39.: ergo gratiam ſancſtificantem, gratias pœ⸗ nitentiæ & remiſſionis, quas confert nobis Deus reſpedia Chriſti ex pacto veluti onerofo, reſpectu neſtri confert gratis. B. Chriſtus Hebr. 9, II. &c. &c. deſtinavit ſangui⸗ nem & vitam ſuam ad uſum div. voluntati conformem. nempe ut eſſent pretium redemtionis noſtræ, ex recogni- tione divini Dominii: qui autem adcuali efficacia deſti= nat rem quamcunque creatam ad uſum voluntati div. gonformem ex recognitione & amore ſupremæ ſan ſita⸗ tis, & fupremi Domimii Dei, verus eſt Sacerdos (*): Chriſtus ergo redemtor verus SACERDOS eſt, & ceu ta⸗ Dis verum ſanguinis & vitæ ſuæ ſacriſicium Deo pre no- is pepercit, ſed pro nobis omnibus tradidit illum, gquomodo non etiam cum illo omnia nobis donavit? Rom. 8, 32. Nons rogo, at tollas eos (iuſtos) de mando, ſed at ſerves eos « malo loanu. 17, I5. . Chriſtus ſemel pro peccatis noſtris mortuus eſt, iuſtus pro iniuſtis (peccatoribus), zt nos offerrer Deo. . deglatiens mortem, at vitæ aternæ haæ- redes efßceremur I. Petr. 3, 18, 22. (e.) In quo habemus redemtionem per ſangæinem & e. & e. Ephelſ. T, 7. Emti eſtis pretio magno I. Cor. 6, 20. Chriftas Fontifex futuroruns bonerum per propriam ſangainem Jemel introivit in ſancta, æterna redemtione inventa Hebr. 9: 6. Qui dedit femetipſam redemtionem pro omnibas Tit. 2. 14. - - Gal. 3, 13. Matth. 20, 28. Non corraptibilibas auro vel argento redemti eſtis, ſed pretiofs ſanguine, guaßs agni imacalati Chriſti, & incontaminati I. Petr. I, 18. (*) Definitiones valgares Sacrificii apad Theologos zfe⸗ gatæ fere ad ſacrificia eæxterna, atque propter rei ſacrißs- cosæ deſtruſtionem, b zisdem reqaiſitam ad holocauits — 122 — bis obtulit; Et quidem non pro ſolis prædeſtinatis, ſed aliquibus etiam ex reprobis (Dogma); immo pro omni- bus omnino hominibus mortuus eſt (ℳdei proximum). C. Qui operam ſuam amice interponit ad pacem in- ter diſſidentes reſtituendam, verus eorum Mediator eſt: atqui Deus per Chriſtum ſibi mundum reconciliavit 2. Cor. 5, 18.: Chriſtus ergo, emens pretio ſanguinis ſui remiſ- ſionem peccatorum S. præſ. c. MEDIATOR fuit homi- nmam apud Deum; docendo & exemplum exhibendo ho- minibus regnum Dei manifeſtans fuit MEDIATOR Dei apud homines - Mediator Dei & bhominum I. Timoth. 2, 5. Pax noſtra Epheſ. 2, 14. Interfector inimicitiarum V. 16. D. Qui ſe ultro offert ad præſtanda omnia, quæ cre- ditor, debitum nequaquam gratis remittere volens, iuſte exigere poteſt ad liberandum a debito debitorem, qnuoad hic ipſe ſolvendo par non eſt, verus eſt SPONSOR: atqui Chriſtus ſe ultro obtulit in primo conceptionis momente ad eas omnes conditiones ſubeundas, quas Deus Pater, peccata gratis nequaquam remittere volens (ad promo- vendam ſcilicet ſalutem maximam) pro ſapientiæ ſuæ con- ſilio exigere poterat, ad concedendam perfectam remiſ- ſionem peccatorum, quoad pecator pro eis, ex defecin dignitatis perſonæ, condignam agere peœnitenmtism ne- quit: verus ergo SPONSOR melioris teſiawenti: vivens ad interpellandum pro nobis Hebr. 7, 22: 25. Chriſtus eſt. E. Qui id omne de ſuo præſtat, quod creditor ſalva rectitudine exigere, ac ſponſor ſalva ſapientia præſtare poteſt. ita, ut eo praſtito non decest creditorem, ant ultra ali- quid ab eo exigere, aut remiſſionem debiti denegare de- bitori, etiam de ſuo præſtanti, quod ipſum præſiare de- get, is de condigno ſatisfacit creditori pro debitore: st- qui Chriſtus pro nobis, utpote ob defectum dignitatis perſonæ ſatisfactionis de condigno faciendæ ineptis præc. 9 ſolum, in ſpecie reſtringuntur; ac preinde ſatis generieæ non ſunt. Deſinimus ergo Sacrificium efficacem & alztaa- lem deſtinationem rei caiusque creatæ ad aſum voluntati divinæz confarmem ex recognitione & amore ſupremaæ ex- gellentiæ Sanctitatis & Vominii Dei. 4. Des (0 vi ſcp le omi iciat Aem O (ie pro Saua bus une dS e Don S. 17 nnot 6 ln etg N en IEre ele ad iſe H in⸗ eſt: Por. mil⸗ mi⸗- ho⸗ Dei 2. . 16. e. ſte bic gemno ter, umin. con⸗ riſ⸗ u e⸗ wens el. ſalta tell 1 a dͦ⸗ re E⸗ re le Nje: 8⸗ gnituts 91 4., — geneii ,A Nonl K. — 123 A., ſimulque in defectu ſacrificiorum veterum Hebr. 7, II. Deo Patri, peccata nobis minime gratis remittere volen- ti §. præſ. 51. &— D., omne id de ſuo praſtitit & c. & c.: conſenſit enim in eas omnes duras ſane conditiones gra- vi proprio incommodo ferendas, quas Deus Pater ſalva ſapientia, ſanctitate & bonitate exigere poterat &c. & c.; quem in finem etiam obtulit ſacrificium vitæ & ſanguinis B. valoris infiniti, ſuoque exemplo perfedlifimo F. 50. homines tum ad perfectam pœnitentiam animare, tum fi- duciam miſericordiæ divinæ eis perſuadere ſtuduit. Quid autem adhuc eſt, qod zalira debuit facere Filius, auk exigere Pater, ut peccatori, de ſuoe ſaum præſtanti, con- cedere veniam poſſit?-⸗Chriſtus ergo vere de condigno pro nobis SATISPECIT (f.); a. Et quidem tam ſupera- bundantt ſatisfadione, ut & pro multo pluribus homini- bus & peccatis ſufficeret: fuit enim infiniti valoris; abi abundavit delidtam, ſuperabundavit & gratia Rom. 5, 20. b. Satisfa tione tali, quæ a Patre non potuit non accepta⸗ ri eo fine, quo oblata eſt: unde c. iuſtitiæ vindici, quæ non niſi ipſa ſumma bonitas & miſericordia eſt, pleno ri- Sore ſatisfatum eſt: nulla enim pura creatura, utcunque innocens, condignam reddere potuit ſatisfactionem; hinc d. Incarnatio & hypothetice necefſaria eſt, & ſimul gratia erga genus humanum. — — Vere itaque conſummatum eſi opus redemtionis perfedliſſimæ a Chriſto ut Sacerdete, Kg- demtore, sponſore, & satisfactore. * Dogma Catholicum de redemtione, quatenus ex ſcrip- tura certiſſimum, & cum ſana ratione convenientiſſimum eſſe demonſtratur, cuilibet, niſi veritatis non amanti, non apparere non poteſt. — — Finis Incarnationis determinat offcia, officia Dei- Hominis Dotes, quæ ceu media ad ſalutis negotium implendum ſe habent, oſtendunt. Q2 §. 52. (f.) Chriſtas condigne ſatisfaciens, pro pecestis tamen pu- nitus non eſt; non nißi enim mala, quæ in perſona debitoris noſtra) rationem pœna babitura eſſent, toleravit; ille au- tem vere punitur, qai mala tolerat, quæ in ſua ipſius per- ſona rationem pœnæ, & rationem mali propter propria ec- cata inftidzi babent. En! qauomodo dogma catholicum cum explicandi modo, ad notiones metaphyſicas exacto, cabareat? §. 52. Dotes, queis Deus-Homo ad ſua officia, Doctoris, Mediatoris & Redemtoris, ab ipſo primo conceptionis momento inſtructus erat, ſunt I. clariſſima in mente eius notitia rerum om- nium ad officia ſua pertinentium (a.) 5 vidimus glo- riam .. plenum gratiæ & veritatis Joañ. 1, 14. &c. Sc. II. Gratia ſanctificans in gradu eminentiſſimo cum reliquis facultatibus ſtabilibus & actualibus §. §. 39. 48. Ac. &c. III. Dona S. Spiritus, Re- quieſcet ſuper eum ſpiritus Domini, ſpiritus ſapien- 12 ½ tiæ & . & . Iſai. 119 2. IV. Omnes gratiæ gratis datæ z Sermo ſapientie & ſcientiæ, gratia ſanitatum, eperatio virtutum, prophetia & c. & J. I. Cor. 12, 7. §. 55. CHRISTUS vere EXINANIVIT ſemerip- ſum Philipp. 2, 5. &c. &c. per omnes dies vitæ ſuæ: ultro enim ſe conſtanter abdicavit ab om- ni applicatione naturæ divinæ ad ſeipſum glori- ficandum; nec ea uſus eſt, niſi ad ſalutem ho- minum & beneplacitum Patris, renuntians vo- luntarie bonis fortunæ & honoris-quieti men- . tis (a.) Nibil enim omnino latuiſ'e 4s. Humanitatem, ad dog- ma fidei non pertinet.-- Utrum viſione bestifica gaviſa fue- rit anima Chriſti a primo conceptionis momento; Ss. Literæ nihil memorant; Eccleſia nibil definiit; argumenta Theolo- goram non ſunt convincentia; immo poetius vel ipſa hbac vi- Jio beatifica libertati Chriſti & veritati paſſionis repugnat. Qkid erge concludendum? Iuperſodene iadicium ſzadet Pogicaæ, donec convincentis aferantur pro ana parte ar- Kumenta. 68 exX kon tien CMai hor n! Siſter, Man i nica ion ters elle 16 ℳ N. — 125 Cis - & ſuſcipiens in ſe mala omnia phyſica & eExterna & interna. A. Symbolum apoſtolicum quinque gradus exinani-⸗ tionis commemorat. I. Humilitatem & paupertatem na- tivitatis; II. Obſcuritatem conditionis vitæ uique ad præ⸗ dicationis tempus; III. Magnitudinem & multitudinem ad- verſorum tempore prædicationis & mortis; IV. Mortem ipſam in cruce; V. Statum corporis poſt mortem. Confer. HBiſtor. Elang. & Epiſt. B. Paali. §. 54. CHRISTUS EXALTATUS eſt quoad hu- manitatem I. In deſeenſu ad limbum I. Petr. 3; 18. II. In reſurreltione a morte Matth. 28. — S. 7. b. VII. III. aſcenſa in cœlum Marc, 16; 19. Lue. 24, 5 I. Act. 1, II. IV. In ſeſſione ad Dextram Patris Marc. 16; 19. Act. 2, 34. Hebr. T2, 2. - I,; 13. Epheſ. 1, 20. Pſalm. IIO, I. GC. &c. Luc. I. Pſ. 2, 6. Epheſ. I, 22. Trid. ſeſſ. VI. Cin. 21. - Akt, 26, 28. Joann. 5, 22. Pſ. 2, 8. V. Ex miſſione Spiritus S. promiſſa & facta die Pentecoſtes (b.) Joann. 14, 16. Ego rogabo Pat- rem, & alium paraclitum & . &c. V. 26. Paracli- eus autem, Spiritus &, quem mittet Pater & . &c. - Joann. 16, 13. Acl. I⸗ 4. - - Alct. 2, I. &c. &c. V. 13.- I15. VI. Ex indicio ultimi diei a Patre ZJoann. 5, 22. ipſi delato Matth. 25, 31. Q 8 * ut- (b.) gpiritus 5., cuius præſentia dignoſcitur prater alios ab Apoſtolo Gal. 5, 22. & . &c. comemoratos fraltas, & gra- tias gratis datas, ex diſuufione caritatis in cordibus inſtoram Rom. 5, 5., & gaudio reftexo, quod ſimus filii Dei. Rom 8, 14. item ex donis eizsdem lſai. II, 2. Diverſis modis comma- nicatur Siritus S. I. Apoſtolis ſoann. 20, 22. ad miniſte- riam éurisdiczionis ſpirituslis & regendam Eccleſam Dem. 126 * utrum in Triduo mortis cerperi ſoluto Divinitas anita fuerit, nec ne? diſceptatio inter Dominicanos & Franciſcanos nondum finita eſt. — Partem tamen aliquans SS. SANGUINIS accidentalem nobis in terris relinqaere potuiſſe Chriſtum, nihbil impedit, quod confidenter aſſe- ram; reliquiſſe vero aliquam, ex teſtimoniis ſumme au- thenticis ac ſolidis probare contendunt ii, qui tam pre- tieſe NOBlISCUM gaadere ſe ſciunt Enemoſyno. * feſus Chriſtus, qui Ecclefiam ſvam pretioſo ſas Jangaine acquißvit, non ſolam internæ zeligionis reguliz eam erudire, zat Doctor veritatis, ſed etiam externæ re- ligionis ſignis ac cerimoniis, a ſeipſo inſtitutis ( Sacramen- tis numero pauciſimis, obſervatione facillimis, Lignificatio=⸗ ne præſtantiſſimis S. Auguſt. in Epift. 1IS. C. 1.), cen to-⸗ tidem characteribæas conſignare, a viſibilem, Præque om- nibus conſpicuam reddere, zt Legislator, ac ſammas ipſe Sacerdos, in æternam ipſe boc oßicia per ſuos miniſiros Jancdturas, voluit. Cath. II. &W fidelibus in baptiſmo ad ſanczificandum ho- wminem baptizatam. ẽ TRACTATUS SPECIALIS VI. DEUS - EH O M O JESUS CHRISTUS SACRAMENTORUM N. L. INSTITUTOQ⁊ ‚vk. Gectamentum in genere eſt cerimania religioſa, ſeu fg- nam ſenſibile, ex placito rite inlktitutam, guo obieétam ad religionem intelleltas pertinens in memoriam nobis revoca- tar, uodque aptam eſt ad internam bominis ſancdtitatem Promovuendam. Abſtrahit hæc definitio a quacunque ſpe- cie Sacramenti, & eſt communis omni illi, quod ſacra- mentum dicitur, conſentitque cum loquendi uſu vulgari, & Tis gue Exi Dei nino lonn l h ere ſe- 14 1. ten ſe . 1 & ſignificatu ſtriptoris proprio — cum conceptu religio- nis in - & externæ — cum principiis iuris ſocialis; adeo- que cum ſingulis benæ logicæ regulis accurate concordat. Exinde eritur diviſio in Sacramenta privata - paublica- Dei - Chriſti - Eecleſiæ; - Theoretica. prabtica. -- Defi- nitionem propriam Sacramentorum N. L. accurata ſingu- lorum pertracstio ſuppeditabit.- Nunc de primo in ſpe- cie N. L. Sacramento, quod eſt SACRAMENTIuAMM BAPUTISIMII. §. 55. JESUS CHRISTUS præſcripſit omnibus in ſe credentibus lotionem aqua faciendam Baptiſmum) Il. ceu cerimoniam ſacram - toti Eccleſiæ communem (a.); II. ceu ſignum viſi- bile profeſſionis & conſociationis (b.) . III. Eandem inſtituit, ceu ſignum viſibile regenera- rionis ſpiritualis internæ ad gratiam ſanctifican- tem a morte ſpirituali peccatorum tam origi- nalis, quam altnalium (c.); IV. ceu ſignum per- 7 (a.) Lotionem aqua faciendam: Baptizamtes eos. Ceri- moniam ſacram: in nomine Patris &c. &c. toti Ecclefiæ communem: Docete omnes gentes Matth. alt. . (b.) Matth. alt. cit. - Agnoſcentes miſtenem Chrifti divinam, ſocietate quadam vijſibili conſtringebantur SS. 12. 13. ergo aliquo ſigno viſibili, nexum huius ſocietatis oſtendente - Baptiſmmo. I. Cer. 12, 13. - Qui crediderit & baptizatus fuerit. Marc. alt. 16. Si credis ex toto corde, licet baptizare. Act. 8, 37. & c. & c. (c.) Regeneratio ſpiritualis eſt reſtitutio vitæ ſpiritaalis, i.. e. a heie zniverſalis §. 39 per gratiam ſanckzifican- tem: atqui Baptiſinus ex inſtitutione Chriſti hanc reſtitæ- tionem vitæ ſpiritualis importat: niſi quis &c. &c. non poteſt introire in regnum cœlorum, Joann 3, 5.-Salvos nos fecit per lavacrum regenerationis, & renovationis 1238 — perfectæ remiſſionis omnium peccatorum (cde.). A. Baptiſmus igitur I. confert primario gratiam ſanGifi⸗ cantem primam cum donis habitualibus, ceu attributis eius- Eræſentiæ Apiritazs S., gonſortio div. natauræ, aaeptione Filiè Dei S. 39. M. Remifſionem peccati originalis & actualis tam quoad culpam, quam quoad pœnam; III. Aſſociationem ad Eccleſiam, i. e., participationem omnium iurium & obli- gationum; adeoque capacitatem ad reliqua Sacramenta Suſcipienda. Sicque Baptiſmus eſt primum Sacramentum- B. Ex lege divina Baptiſmus medium poſitive aptum eſt ad finem ultimum: Miſit quis renatus &. &c. & qui=⸗ dem ea aptitudine, ſine qua finis creationis obtineri ne- quit: non peteſt introire & e. & c.: atqui tale medium eſ medium abfſolute neceſſarium; ergo Baptiſmus eſt abſolute neceſſarius (e.), vel in re, fi haberi pofſit, vel in vofo= quod amor Dei ſubſtantialiter ſaktem perfectus in ſe in⸗ cludit: Qxæi diligit me, diligetur a Patre mieo, & ego di- ligam eum Joantr. I4C 21. a. Hinc martyrium in adultis fupplet Baptiſmum tunc, quando eiusdem in re ſuſcipi⸗ endi copia deeſt, martyriumque ex amore Dei ſubſtan- tialiter perfecto, pro fide aut alterius virtutis officio to- leratur« Qaus me cenfeſus fuerit &c. O&c. b. Et, quis Par⸗ Spiritus S., quem effudit in nos abunde per Jeſum Chiti- ſtum Salvatorem noſtrum Zit. 3, 5, 6. (d.) In aptizatis nihil ineſt damnationis. Rem. 8,2 vero nibil damnationis; ergo nibil porro ſèntentiam iuds.- cis condemnatoriam meretar: ergo omnis ratio peccati tol⸗ bitur. (e.) Contræ Manichæos, Aſcodrutas, Seleucianos, Her= mianos, Maſſalianos, & Archonticos, aptiſmam ſaper- Kitioſum, vel ſaltem inutilem dicentes, Caianos & Quin⸗ tilianos Sec. II. eizs neceſitatem negantes, Pelagianos gec. V. inter regnum cæœloram & zitam azternam diſtinguentess = Joannem Wiclef & Zwinglium - Calvinum, chriſtiano- zam liberis (bhaptiſmam) non eſſe necelſarium, aſſerentem, &W Socinianos, ipſam ztilitatem einsdem, & praceptans Bernegantes. reci Wi D Chri Ne P tone . ment is . Dom 1 uius it, dolos menti Lente CCeN 3 ( tie⸗ 4,072 lit trin me⸗ iax Deq, ſue 8 i⸗ us⸗ Hlis alis lem bli⸗ 1ts N .⸗ ine⸗ n eſ lute vofer in⸗ ultis tii⸗ lan⸗ bie “ Cii⸗ iule i 8, Her⸗ CLit⸗ Kl: 1. veli rii. uch, 129 parvuli voti ſunt incapaces, nec Chriſtus præter votum aliud remedium aſſignet, quo ſuppleri Baptiſmus poſſit, nec aliud agnoſcat Eccleſia, parvulis neceſſarius eſt Bap- tiſmus in re ſuſceptus. c. Adeoque ſententia, fidem pa- rentum ceu medium, aſſignans, caret omni probabilitate, utpote nec in ſacris literis fundata, Patribus Eccleſiæ, & bodiedum ipfi Eccleſiæ ignota, nulloque evidenti rationis principio confirmata. C. Ex inſtitutione Chriſti requiritur ablutio, qua pars præcipua corporis aqca naturali Joann. 3, 5. tingatur, ſive immerſione, ſive infuſione, ſive aſperſione (f.), cui ablut oni coniungi deber prolatio formulæ ab ipſo jJeſu Chriſto mandatæ Matth. alt. 19. Ego te baptizo in nomi- ne Patris & c. Ot. vel ſimilis huic cum expreſa invoca- tione Trinitatis (g.)⸗ D. Ex his omnibus deducitur, Baptiſmum eſſe Sacra- mentum publicum ac practicum ſpiritualis regeneratio- nis perfectæ per ablutionem aquæ & verba a Chriſto Domino præſcripta. E. Inſtituit Chriſtus Baptiſmum: ergo debet aliquis huius eſſe Miniſter; & ſi ipſe huius miniſtrum conſti⸗ tuit, ſolus ille poteſtate propriæz Baptiſmum adminiſtrat. Solos autem Apoſtolos, uti doctores, ita huius Sacra- menti miniſtros inſtituit Chriſtus. Eantes docete omnes gentes, baptizantes &ö c. Gͦc. a. Apoſtoli ergo iam in cœna ultima & Joann. 20, 21. in Epiſcopos conſecrati, ac conſequenter veri gorum ſucceſſores Epiſcopi Di. Cath. (f.) Apoſtoli quidem at plurimum ſola immerſione baß- tizabant; non tamen deſunt in Ss. Literis etiam exempla aſperſionis & infuſieonis. Sic quoque primis Eccleſiæ ſecu- lis uſus immerſionis atraque in Eccleſia obtinuit, uti & trina ablutionis repetitio ab apoſtolis obſervata, quaz ta- men ad ſulſtantiam non pertinet. (g.) Baptiſmus in nomine Chriſti confertur tune, iuxta regulam inſtitutionis a Chriſto factaæ confertur. sieque dicantur apoſtoli baptizabſe in nomine Chriſti, non Iine invocatione 55. Trinitatis. 130 ð Cath. ex propria poteſtate huius Sacramenti ſunt miniſtri. b. Officium itaque baptizandi Parochis non eſt proprium, ſed delegatum, utpote ab Epiſcopis primorum iam ſecu- lorum, uti conſtat ex teſtimonio 8S. PP., ſed tamen ſta- Zile. c. Diaconis vero, qui ex inſtitutione ſua non ſunt miniſtri Chriſti in confectione Sacramentorum, ſed Sa- cerdotis, baptizandi poteſtas quidem delegatur, ſed non ſtabilis, & præciſe ad altam. d. Ex ſenſn tamnen Eccleſiæ in caſu neceſſitatis, vel quo quis titulo colorato putat ſe habere baptizandi poteſtatem, valide & licite baptizat ünusquisque poteſtate extraordinaria etiam Laicus, ſive vir, ſive feminæ, ſive kidelis, ſive infidelis (h.); tanta namque obtinendi Baptiſmi facilitas & Dei bonitatem commendat, legem Baptiſmi, adeo neceſſarii, mitigat:, ipſumque bonum maius electorum promovet. F. Omnes, qui ex Adamo, peccato originali in⸗ feRi, deſcendunt & naſcuntur, illius remedio (Baptiſmo) indigent, eumque (Baptiſmum) recipiendi mandatum ha- bent Matth. alt. 19.:; ergo omnes baptiſmi recipiendi ſunt capaces, qui ex Adam deſcendunt,- qui nati ſunt. a. Ergo etiam infantes, uti ſunt capaces regni cœlorum (talium eſt enim regnaum clorum Matth. 19, 14. ). & gratiæ ſan Qificantis, ita (unt capaces Baptiſmmi, & quidem ob periculum viteæ æ&ternæ ceu maius bonum, ſtatim a nati- vitate ipſis conferendi. b. Incapaces vero ſunt, qui non- dum (hh.) Baptiſmum ab bereticis, legitimam formam & ma- teriam adbibentibus, colatum fuiſſe validum, perpetua atriusue Eccleſiæ erat traditio, gqua non niſi ab Agrippino Carthaginenſis Eccleſiæ antiſtite a. 215., & 8S. Cypriano eiusdem ſaucceſſore corrigi, aut verius, corrumpi capbit. S. Auguſt. E. 2. cont. Donat. c. 7.5 7g5em errorem confixit S. Stephauus I. Papa (Nihil innovetur &c. &c.) & 8S. Hieronymus ex profeſſe refutavit. Autoritatem S. Cy- prianĩ ſalvat Auguſtinus Z. 2. de Bapt. c. 9., dum ait. Cyprianum pacem cum Eccleſia & znitatem ſervaſſe, ac tantum in guaſtione nondam diſcxſſa, nec plene definita erraſſe; immo quidquid labis hac in parte ſibi conſciviſſet, caritatis ubertate compenſaſſe,. & paſſionis falce pur- gaſſe. L. I. de Eapft. 6. 182 dNm NAN buit 540 9 glicen cram ciun n e Gene Tais inlit Lonfi 4 Hiri Muur UItun i⸗ . ſont lgo ien 1 tick o1 gati⸗ ⸗ P - Hetus wio Dradd acpt intei⸗ 68. 8. C. m in Iſſe, 4 ſe,⸗ ſu⸗ llu. dum nati, aut iam mortui prodeunt: nißt enim quis RE- NATUS &c. &c. ergo prius, quam renaſcatur, naſei de- buit infans. S ACRAMENTIM CONFIRMATIONIS. Sincere fateor, ſacras ſe ſolis literas non ita clare quidem, vere tamen probare, immo clariſime exprimere Sacramenti huius inſtitutionem divinam, dummodo illis cobiungatur ipſa Zraditio Eccleſiæ Catholicæ, quæ, utè in interpretandis divinis ſcripturis, diſcernendis divinorum dogmatum traditionibus, & proponendis ipfis fidei dog- matis infallibilis eſt Dem. Cath., ita & ſenſum verborum inſtitutionis, ceu interpres authenticus magis declarat, cConfirmatque. Confirmatio, vel manus impoſitio, vel ſgnaculum ſpiritas &, ſignificat in Eccleſia Catholica ritum ſacrum: quo baptizatis ab Epifcopo ſub certa forma verborum manus imponuntur, & frons Chriſimate inungitur cum præva oratione, ut accipiant Spiritum S. in robur fidei Chriſtianæ profitendæ. §. 5§6. Apoſtoli credidere, per impoſitionem ma- nuum epiſcopalium conferri certo effectu Spi- ritum S. in robur fidei (a.); credidit id ipfum R 2 con- (a.) Cam azudiſent Apoſteli... miſerunt ad eos, iam a Philippo baptizatos, Petrum &. & c. & oraverunt pro ipſis, ut acciverent Siritam S.: nondum enim in quemquam illorum venerat, ſed baptizati tantum erant tunc imponebant manus ſuper illes, & accipiebant Syiri- tum s. Act. 8, 14. & c. &c. - Baptizati ſant.. & cum impoſuiſſet illis, Epheſiis, manzs Paulas, venit Spiritus 4. ſuper ess & c. & c. Act. 19, 5. 2. Cor. I, 21. & c. C&c. - Hebr. 6, I. & c. &c. Omnes bi textus exprimunt gratiam ſanctificantem ſpecialem; « gratis Baptiſmi di- Verlam. Gratiæz autem gratis data, ati donam lingaza: 132 conſtanter omnis vera Chriſti Eccleſia (b.) . Jam hæc certa fides Apoſtolorum, quos Chri- ſtus ceu Doctores infallibiles & totidem S0zi vi- carios miſit ad mandata ſua nobis communican- da; item certa perſuaſio totius veræ Chriſti Eccleſiæ, quam ipſe interpretem authenticum Ss. Literarum conſtituit, ab omni erroris peri- culo immunis eſt; nec Apoſtoli ergo in traden- do hoc dogmate, nec Eccleſia in eo ad nos transmittendo errare potuere: ergo A. Confirmatio eſt verum Sacramentum — effectu, & ſubieckto a Baptiſmmo diverſum — praclicum, utpote con- zum &c. &c. non pertinent ad ſubſtantiam confirmatio- nis; ideo enim primis Eecleſiæ naſeentis temporilus confe- zehantur, ut robur ſidei & propagatio Evangelii promo- verentur: binct etiam primi DDaifaderen ſucceſſores con- ferri impoſitione manuum dpiritum 6. certa Ffede credidere, etſi dona illa gratis data abeſſent, ceu non neceſaria. (b.) Quibuscunque Apoſtoli imponebant manaum, acci- pyiebant Siritum S. in eſcam vitæ. S. Irenæus IV. 38. UM, gquod iam baptizatis deerat, a goanne & Petro fa- duan eſt, et oratione pro eis babita, & manu impoſita, invocaretur & infunderetur ſuper eos Spiritas à; quod nune quoque apud nos geritur, ut, gqui in Eccleſia bapti- zZantur, brapoſitis Recleße offerantur, & per noſtram ora- tionem & manuum impoſitionem spiritum 5. conſequantur, & hanaczlo Dominico cenſammentur. S. Cyprianus Ep. 7I. ad Inbaianum. Pancis: Traditio Eeclehſiæ Sacramenti tonfermationis deſegnat proprium eius miniſtrum Epiſco- yam, proprium ſubiecum baptizatos, diverſum a Baptiſ- mo effectum robur fidei, diverſumque ritum impoſitionem manaum: eſt ergo verum Sacramentam. Concil. Eliberi- tanum in Hiſpania a. 305. Can. 38. - 77. Laodicenum a. 363. Cap. 48. Hiſpalenſe II. a. 619. Cap. 7. Tridentinum Seß VII. Can. r. - Ritual.- Sacramentar. Gregorii M. - de 2 C inſin Liteni Dis 4 torn ſerbis Istion — e Fuen net ey nentu lieorn Eede omni ſecun man⸗ Wehe ſulim, ſent, tunfer Ment. creh, (4 ſren ad 4li⸗ . hr-- Vl. Can- riſti dum eri⸗ el⸗ 105 Fedin Utpole r⸗ — rétir uanſe⸗ pymr. 6 . Slre, i,. Alti⸗ ine ſ⸗ pote, W n drt⸗ ihtuf, nns 5. ranill n Hien 4 niſt,. iſtiunn Plibe, dicennn entinun . = 133 Conferens Spiritum S., gratiam ſanctificantem ſpecialem a Chriſto Domino, & quidem veriſimillime immediate inſtitutum (c.) B. Aliqua ergo manuum impoſitio, prout hæc in S. Literis ſub hoc nomine memoratur, & in SS. PP. teſtimo- niis ſub hoc ſignificatu recenſetur, ſaltem illa, quæ Chriſ- mationi coniunca eſt (d), & ipſa Chriſmatio frontis cum Verbis ipſi huic actioni coniunctis ad ſubſtantiam confir- mationis requiritur (e.) R 3 C. Quia (c.) Immediata buius Sacramenti divina inſtitutio ad ldem quidem non pertinet, quatenus nec ex ſcripturis, nec ex Patribus, nec ex definitione Eccleſiæ directe argu- mentum petitur, variisqiue variorum Theologorum Catho- licoram ſententiis verſatur, ex ſcriptura tamen, totiusque Eccleſiæ aſi probari ita illa videtur, at optoſita ſententia omni careat veriſimilitadine. Aut quomodo Apoſßtoli tam ſecure, ex certa ſeientia ſecauturi effeltus, impoſceißſent manas baptizgatis, aut ipſiem bunc ritam ſuis a Je eredtis Eecleſtis perphetao adhibendum tradidiſſent, ipfigue Apo- Kolorum ſuccefſores ilum tam ſecare baptizatis applicaſ- ſent, niſe Apoſtoli & poteſtatem & mandatum ad älum conferendem accepiſſent, & Epiſcaopi id ipſam ſibi perſua- ſiſimum babwaißſent; adeoque ipſien Chriſinm bains Sacra- menti Inſtitautorem immedistam, Jaltem guosd ſabſtantiam credid ſent? (d.) Epiſcopi Eccleſiæ latinæ etiam eos ad Chriſmationem frentis admittunt, gui poſt primam mannum impoſitionem asdveniunt. Epiſeopi Eccleſiæz græcæx ſaltem a Jecalo XII. aliz non atebsntar mannum impeſitione, niſi frontis chriſ- matione, at conſtat ex documentis authenticis. (e.) S Textus 2. Cor. I, 21. Qai confirmat nos Deus in Chriſto vobiscum, qui unxit nos, & gui ſignavit nos &W dedit pignus Spiritus in cordibus noſtris, de confirma- tione intelligendus eſt, Unctio eſt eentialis: illum vero ita' intelligendum eſſe ſuadet S PP. Autoritas: ergo ali- quam uncttionem ſaltem ceu ſymbolum ſpiritualis undtio- nis requiri certum; illam vero eſſe debere corporalem ſatis probabile eſt. Idem ipſe Eccleſiæ atriusque ſenſus etiam C. Quia azniverſe ſolis Apoſtolis, ceu Epiſcopis, data eſt propria poteſtas adminiſtrandi Sacramenta F. 16., ſoli⸗ que Apoſtoli ſingillatim Act. 8. mittantur ad neophytis conferendum Spiritum S., foli Epiſcopi ex poteſtate pre- pria Sacramemi Confirmationis funt miniſtri (f.). D. Et cum non niſi baptizatis Acz. 8. Samaritanis- & Adt. 19. Epheſiis collata fuerit Confirmatid, eaque non ipſam vitam ſpiritualem, ſed robur eiusdem conferat, om- nis & ſolus baptizatus huius Sacramenti ſuſcipiendi capax eſt: ergo etiam infantes & amentes, quia gratiæ ſan ſi- ficantis augmento nec infantia nec rationis defe Rus obeſt. E. Per Baptiſmum vitam ſpiritualem acquiſitam ſuffi⸗ cienter conſervat Euchariſtia: ergo Confirmationis Sacra- mentum non eſt medium abſolute neceſſarium. §& A C- ratio præcipus eſt, gaod ſola verba Chriſmationi conianäda lint elfentialia, fcuti ſols Chriſmatio altio eſentialis eſt. (f.) Poteſt tamen delegari etiam preſeyteris ſimplicilbus : ſolam enim propriam, nen delegatam confirmandi poteſta- tem Lex ſcripta Acz. 8. & tradita vendicat Epiſceopis. sic græci æ« multis retro ſeculis delegabant hbanc poteſtatem preshyteris non improbante Eccleſia latina iam ſec. VI. &. paſtremis ſeculis hanc facultatem presbyteris conceſſerat. Nec exinde presbyter fit Epiſcopus, quia hac poteſtas con- SEirmandi, ceu delegata, ſKabilis non eſt, nec coniuncta cam poteſtate ordinandi. a. simplex itaqae sacerdos, ſ delegata careat poteſtate, & illicite & invalide confirmat; immo b. Epiſcopus etiam in Eccleſia latina hanc facultatem delegare ſimplici preshyteno neqeit: ob legem generalem, diuturna obſervantia ſtabilitam, in qua ſolzs K. P. diſpen- ſare poteſt, id prohibentem; adeoque presbyter latinus etiam poteſtate ab Epiſeepo delegata inſtractas, neque licite, ne- que valide confirmat, quatenus nimirum ins delegandi eſ ars iunrisdidtionis, iurisditzio autem Epiſceporum ex vo- Auntate Chriſti ſubordinata ivrisdidtioni R&. Pontißcis S. 15. 1I8., ab Eodem vere pro Eccleſia latina ad m reſiricl ℳ. 9 t. ene caſen — 40, loe ſab te deng quo or 4 Luis rum ton nor us re 6 A li⸗ s s 4: . pie tem 1G rat. ℳ. ncte 9 4 frmat enen ralen/ Aiſer etidß e; Ne odi r 135 S A1 CO AMENTIM. &—%u= &S ACRITIFICIuUA EuGOHARISTICUAM. I. Ss. Literæ Zoann. 6. a V. 50. & c. &c. item Marth. 26, 26. &c. &c. Marc. I14. 22. &c. &c. Zuc. 22, 14. &c. Sc. - I. Cor. II, 23. Ego accepi a Domino & c. & c. pro hoc Sacramento argumenta ſuppeditant clara & firma. II. Chriſtus Sacramentum Corporis & Sanguinis ſui ſub ratione cibi & potus ſumendi (accipite & manduca- te: boc eſt corpus meum ... bibite ex eo omnes: bic eſt Sangiis meus), & in Mnemoſynon mortis & amoris ſui, quo mortem pro ſalute noſtra ſubiit (Dehiderio dehderavi boc paſeba manducare vebiscum, antequam patiar. - Hoc eſt cernus meum, quod pro vobis tradetur- hic eſt san- Zuis, qui effundetur pro maltis in remiſionem peccato- rum), & ipfe celebravit (cœantibas illis & c. & c.), & celebrandum perpetuo præcepit (Hoc facite in meam commemorationem: quotiescunque enim mandutabitis... mortem Domini annuntiabitis, donec veniat. - Convenienti- Zus in anum non iam eſt Dominicam Cœënam manduca- re & c. & c. Docete ſervare omnia, gquagcungqae manda- vi vobis) . . HI. Chriſtus huius Sacramenti inſtitutionem Joann. 6. 52. Panis, qaem ego dabo, caro mea eſt & c. & c. pro- miſit: pleniffſime enim verba promiſſionis cum verbis in- ſtitutionis Cheiſti conſentiunt; ipſaque promiſſio tum ſen- ui literali, tum ſapientiæ Chriſti loquentis, tum menti Eccleſiæ interpretantis accurate concordat. Vel ſi verba: niſe manducaveritis & c. & c. de ſpirituaii ſolum, per fi- dem, manducatione intelligenda eflent, etiam illa: niſi quis renatus &c. &c. ita intelligi deberent, & Socißia- norum argumentum fieret inſolubile Vel ſaltem præceß- zum ſumendi Euchariſtiam, aut fructus huius Sacramenti, quæ nullibi, niſi goann. 6, 52. exprimuntur, probari poſ- ſent. . IV. Primus realem Chriſti in BEuchariſtia præſentiam negavit SCOTUS Frigena, quem ſec. XI. ſecutus eſt BE- RENGARIUS, a IX. Concilis damnatus, ad fidem tamen catho- catholicam iterum redux, & PETLRUS DE BRUIS. Secuiœ demum XVI. Sacramentariorum errofes inſtaurarunt CA-⸗ ROLSTADIUS, ZWINGLIUS, OECOLOMPADIUS, BU-⸗ CERUS, & CALVINUS præcipue, poſtea SOCINIANI⸗- non niſi ſemſum myſticum verborum inſtitutionis & pro- miſſionis admittentes. Præcluſit tandem TRIDENTINOUM. Viam æquivocationibus, quibus utebantur Sacramentarii: veramque, realen & ſubſtantialem Chriſti præſentiam definit Seſſ. XIII. Can. I. V. Realiter præſens mihi res eſt, quæ mihi coexiſtit: & in me agit; in ſigno ergo mihi immediate præſens res erit, ſi adione propria immediata ſigni ſui tam exiſten- tiam, quam ideam in me determinet, ſicque per illud ſe ipſam præſentem ſigoificet. Iam actiones omnes, per quas res ſenfibilis ſenſus afficit, ſignum utique ſenſibile ſunt; adeoque omnes ſimul ſumtæ aliquem ſfatum ſenſi- tivum faciunt; & hic ipſe ſtatus ſenſtivus, quem res ſen⸗ ſibilis habet, facit, ut proprio ſignificatu, & ſimul ſenſi- bus eam demonſtrando dicere poſſim: boc eſt illad. a. Ut igitur Chriſtus ſub ſtatu ſenſibili panis & vini præſens ſit, ceu in ſigno ſuo, & ur præſens demonſtrari poſſit, ſtatum ſenſibilem panis & vini ipſe efficere a ſione pro- pria debet. b. Hinc ſi Chriſtus localiter tantum, manente panis & vini fubſtantia;, adeſſet, ſenfu proprio dici non poſſet: boc eſt cornus meum, Chkriſti, ſed in hoc loco eſt Chriſtus. c. Multo minus, ſi ſolum panis & vinum adel- ſet, licet aſtione ſpirituali in animas fidelium ageret Chri⸗ Aſus. d. Contra, ſi Chriſtus ſola actione propria ſtatum ſenſibilem panis & vini, remota utriusque ſubſtantia, ef- ficeret, adeoque ſola præſentia reali adeſſet, ex ſenſu pro- prio diceretur de hoc Sacramento: hoc eſt corpus Chriſti &ρ. &â. His principiis iam præmiſſis ſit §. 5. Si verba promiſſionis Joann. 6, 52. Panis, quem ego dabo, caro mea eſt, & V. 56. Caro mea vere eſt cibus, & ſanguis meus vere eſt potus: &£ inſtitutionis: hoc eſt corpus meum, bie eſt Sanguis mens» 137 wens, in ſenſu proprio accipiuntur, Chriſtus ſub ſtatu ſenſibili panis & vini vere, realiter & ſub- ſtantialiter prœæſeêns eſt preæc. V.: atqui hæc ver- ba in ſenſu proprio accipienda eſſe probant ad- luncta inſtitutionis (a.), Traditio conſtans. SS. PP. (b.), ſenſus univerſalis Eccleſiæ, & præ- feriptio per XV. ſecula (c.) atque ſolennis dee- S la- (a.) si verba in ſenſu improprio accipienda forent Chriſtus ipſe manifeſte loquens de sacramento, tanta cum exaggeratione promiſo & inſtituto, cen perpetuo celebrarè præcepto præc. II. III., ac veluti teſtamento (hic calix no- vum teſtamentum eſt &c. &c.) autor diſcordiæ faiſſets orbique univerſo, ac praæcipue Evangeliſtis & Paulo, nul- lo derbo vel indicio ſenſam figuratam innuentibus, impo⸗ Juiſſet. Confer. G. II. * v. * (b.) Præter S. Ignatium M., Irenæum aliosque fingu- lorum ſeculorum 5SsS. PP.res S. Cyrillus geroſ. Catech. 4. ita Jeribit . .Ne ergo conſideres Euchariſtiam tanquam pa-⸗ nem nudum & vinum nudum; „hoc ſciens, & pro certiſſimo habens panem hunc, qui videtur a nobis, non elle pbanem: tametſi guſtus panem eſſe ſentiat, ſed eſſe corpus Chriſti; & vinum, quod a nobis confpicitur, tam- eiſi ſenſui guſtus vinum eſſe videatur, non tamen vinum. ſed ſanguinem eſſe Chriſti. J3am ſt ſenſas verborum eſſet Fgeratus, bac Patrum diéta abſurdæa, & inſipientiſime byverbolics, ſcandalo plena eſſent, ipfique ills Patres ido- lolatriam apertam docuiſſent, ſcienter dicentes falſum, id- que ſemper de verbis Chriſti circa hoc sacræmentam fide- libus ingerentes. (c.) Seculi XI. Scriptor nullas, qui viam in errore Be- rengario præiverit, ſed potius ſummus omniaum Eccleſia- zum occidentis, immo & orientis in einsdem damnando er- roere oftendi poteſt. Seculo XVI. generalem fuiſſe ſententiam Berengario oppoſitam ipſi teſtantur buins ſeculi Novatores. Eccleſiæ orientalis teſtem hbabemus Jeremiam Patriarcham in ſua profeſzone fidei a. 1570. ipſis petentilas Ss . sa Conſeſionis conſortilus commanicats, Idem oftendans 138 —.- laratio Conciliorum (d.), quæ omnia & ſola pro hac veritate determinanda criterium ſuffi⸗ ciens ſunt (e.): ergo Chriſtus ſub ſpeciebus pa- nis & vini in Sacramento Euchariſtiæ vere, rea- liter, & ſubſtantialiter Præſens eſt (f.). A. Si omnes Litungiæ omnium Eeccleſiarum orientalium, & do- cumenta invicza aà Cl. Renodotio Apologie pour, les Catholiques, conera Juriæum Calviniſtam producta de fide lingularum. (d.) Præter Cencilia particularia contra Berengarium, & generalia Lateranenſe IV. a. 1215. Cap. Firmiter. Flo- rentinum in decreto ad Armenos, omnium clariſime id definiit Concilium TRIDENTINUM Seſſ. XIII. Can. 1. Si quis negaverit, in 88. Euchariſtiæ Sacramento contineri VERB, REALITER, & SUBSTANTIALITER Corpus & Sanguinem, una cum anima & divinitate D. N. J. C., ac proinde totum Chriſtum; ſed dixerit, tantummodo eſſe in eo, ut in ſigno, vel figura, vel virrute, anathema ſit; mentemque ſuam Cap. I. zlterius declarat. (e.) Chriſtus certe vi ſaæ ſapientiæz O& bonitatis provi- dit de criterio tam neceſſario, ſimalque pro vulgo bhomi- num accomodato, ex quo intelligant, utrum Chriſtus pro- prie, vel improprie locutus fuerit, vel an dacramentariis, vel potius zaniverſali Eccleſiæ bhabenda ſit kdes? dSenſum vero improprium probare Sacramentarii nequeunt ex cri- terio pro aniverſo Kdelium catu ideneo, uti lingua auto- grapha, contextu ſermonis, diétis ſeripturæ analogis, aus atione humana atcunque polita, vel autoritate bumana, vel ſenſa communi, aut experientia ſenſaum: ergo conſen- ſus omnium Eccleſiarum per XV. ſecula, & definitio Eccle- ſiæ univerſalis ſolennis ſolum ſußsciens eſt eriterium, qus ſane nullum magis aptam pro vulgo hominaum, magis di- zinæ ſapientiæ conſentaneum, magis humanæg imbecillitati accomodatum, magis ad anitatem conſervandam neceſſa- rium oſtendi poteſt. Aut qaonam indicio prudenti rudis gaicunque magis Novatoribas, quam aniverſali Eecleſiaæ Rdem babebit? (f.) Dogmatis Catholici haius poſſibilitatem ſe capere ſel u⸗ cxp i ſer jel N— 4— les nle fnm, Ho. e i 81 uͤneri 16 , 1 le ſti A. Si id, quod ſenſus afficit, eſſet adhuc panis & vinum, ex vero corpus & Sanguis Chriſti dici non pof- ſet præc. V.: ergo, cum Chriſtus in Euchariſtia realiter ſit præſens, ſubſtantia panis & vini in illa non manet. Sic Chriſtus ex vero dicere non poterat, bhoc eſt corpus meum, ſi illud, quod manibus tenebat, panis fuit & c. &c.: ergo realis præſentia Chriſti excludit omnem impaæ- nationem & cenſubſtantiationem, vel quamcunque ſive coexiſtentiam ſimultaneam, ſive unionem panis &c. &c. a. Sub qualibet ergo ſpecie præſens eſt integer Chriſtus, i. e., merita humanitatis, & dignitas perſonæ ſunt ratio completa effectuum nutritionis ſpiritualis huic Sacramento propriorum: ergo etiam ſunt ratio completa Sacramenti ſenſibilis, quo hi effectus repræſentantur. b. Verba cor- pus & danguis vi ſua ſignificatrice nec plus nec minus exprimunt, quam corpus & ſanguinem: ergo, licet ob utmionem indiſſolubilem ſub qualibet ſpecie integer Chri- ſtus adſit, vis verborum tamen totias Chriſti realem præ- ſentiam non importat. c. Chriſtus totum ſtatum ſenſibi= lem panis & vini efficit: ergo quælibet ſtatus ſenſibilis pars eſt ſignum ſacrum præſentiæ Chriſti, ergo ſub qua⸗ 2 cun- non poſſe aiunt Sacramentarii. sed boc capiant, vires ele⸗ mentorum non niſi eſſe participationem omnipotentiæ divi- næ: adeoque & Chriſtum ſua omnipotentia polſe ſupplere actiones panis & vini; boc capiant, Chriſtum, ſi ſatum ſenſibilem ipſe eficit, ſub ſpeciebus panis & vini, cen in ſigno ſauo, adeoque Sacramentaliter adeſe- vere- reali- ter - ſubſtantialiter adeſſe præc. V. - tali præſentia adeſſe, qualem requirit Tridentinum præc. d. — Hoc capiant, ab eo revera eßßci Ratum ſenſibilem iuxæxta præſ. §. — — Neque ad totum boc dogma realis præſentiæ explicandam aut compenetratione, azt replicatione opas eſt; ſed ex ipſis principiis phyficis (de diſcriminibus localibus mini- mis, & immenſa diviſione tempuſculi ciuscunque minimi ſenſibilis) illud explicamus eo, at pato, felicius, guo di- Kiindtius hice explicandi modus poſſibilitatem dogmatis e- volvens, ſenſum verborum proprium ACATHOLICIS Phy- ſicæ peritis facilius perſuadet, CATHOLICIS vero omnem diſicultatem in explieanda dogmatis Poſbilitate tohit, 1740 cunque ſenſibili parte cuiusque ſpeciei integer Chriſtus Præſens eſt. §. 58. Chriſtus Dominus, celebrato prius paſcha- te legali (a.), in cœna ultima pridie quam pate- retur, Ss. Euchariſtiam inſtituens (b.) uſus eſt pane triticeo & vino de vite (c.). A. Ergo ſolum panis triticeus & vinum de vite ma- teria idonea ſunt ad conficiendam Ss. Euchariſtiam: Sa- cerdos enim ut conſecret, ex præcepto Chriſti inſtitutio- nis primævæ hiſtoriam ipſo facto commemorare debet: boc facite in meam commemorationem. a. Unde quidquid naturam ſpecificam panis triticei & vini ſervat, materiæ Valorem participat, ſecus amittit. b. Hinc ſive panis ſit azymus, ſive fermentatus perinde eſt; uterque enim ra- tionem panis veri habet, & Chriſtus azymo tantum uſus eſt, ut ſequeretur rationem temporis, panemque uſua- lem triticeum commendaret. Concil. FLORENT. Decret. Union. Deſfinimus, in agymo ſive fermentato &’c. & c. c. Sic quoque aqua, quæ ex antiquiſſima Eccleſiæ praxi modica portione calici infundi debet, non pertinet ad morem Eccleſiæ mox ab initio Miſſæ vino miſcent aquam, at ſeilicet tempus ſuppeteret, gquo aqua prius verti in vi- nam polſet. Sed dolent magis illos propter 1hre⸗ defe- am (a.) Ex teſtimoniis Ss. Matthæi 26, 17. Marci 14, 12. &MW Lucæ 22, 7. Apoſtoli ex præſeripto Chriſti paravere agnam paſchalem; — Chriſtus diſeubait cum apoſtolis ad manducanda ea, quæg ikzt parsvere; — Chriſtas ea ipſa manducavit cum illis. ([b.) ka clare ex tribus Evangeliſtis & S. Pazlo præc. I. citatis patet. (c.) Sic teſtantar Evangeliſtæ cum S. Paulo mox cl- tati. Non bibam amodo de hoc genimine vitis. te 7rοααι conſtanter ac perßetue id tradidit Eccleſis. ſubſtantiam Sacramenti. -= - sant non nulli, qui contra —— aͤu⸗ Th eg 54 4 Fert n . R Fe rit ate⸗ eſt W⸗ Da⸗ Wöo⸗ ehet: Gid teris ſKK n n. ſus Uſud⸗ Iet. Ge. i d ir an, in N⸗ Efr — U ruert lt 4 4 11 9 pre⸗ mlx 6 er. 24 1 Gam Phyfici, quam at mirentur eorum fingularitaten Theologi. Pinam atique, etiam maxime generoſam, ab experientis Phyßicorum cognoſcitur ſex ſaltem ſeptimis partibas aqua conſtare. §. 59. Chriſtus prius iam omnipotentia ſua panem & vinum in Corpus & Sanguinem ſuum con- verterat, quam verba illa protulit: boc eſt cor- pus meum. Hic eſt & . &c. (d.); Præcepitque per hæc verba: boc facite &. Gc., Sacramen- tum Euchariſtiæ celebrari perpetuo, & iisdem verbis, quibus ipſe celebraverat, & eadem ve- ritate verborum (e.). 8 3 §. 60. (d.) Hæc verba;: hoc eſt corpus meum, gnificatione Ppropria exprimunt id, quod Chriſtus ut præſens demon- Krare voluit, non vero, quod virtute omnipotentiæ effe- Gurus, erat: egnificatio autem propria tamdiu retinendæ eſt, donec certum fundamentum ſuadeat oppoſitum: at- qui hoc nec 4. Scriptæra, nec declaratio Ecclehſæ, nec teſti- monia Patrum, nec alia quæcungae ratio ſazadet: erge- a. Non ergo per verba Vacta eſt converſio. Sed niſi Chri⸗ Kus hoc miraculum a ge patratum Apeſtolis ſegnificaſſet. rationem Sacramenti nunquam obtinuiſet. gJam vero apoſtolis illud ſignificavit verbis? Hoc eſt, hic eſt &c. &c., quæz realem Chriſti præſentiam ſignificant: ergo verba: hoc eſt &c. &c. non quidem ad ſulſtantiam converſionis, ſed tamen ad ſubſtantiem Sacramenti pertinent. (e.) Chriſtaus præcepit idem sacramentum celebrari, gquod ipſe celebravit, in gao nimirum ſpecies panis & vini lant ſignum eficax & verum Corporis & Sangvinis ſuis atqui ſpecies & . &c. non kunt ſignum eſſicax, niſi per illa verba præc. d., nec verum, niſi iisdem verbis eadem realis præſentia Chriſti reſpondeat. a. Ergo baæc verba Chriſti: hoc eſt &c. &c. etiam nune ad ſubſtantiam da- cramenti pertinent, vel iuæta pbraſin ſcolaſticam formam rnarrrr. 142 §. 60. Chriſtus Dominus, mox ſacrificaturus Deo Patri modo cruento Corpus & Sanguinem ſuum §. 51. B., prius inſtituendo Ss. Euchariſtiam §. 58., verum quoque ſacrificium fecit, & fieri perpetuo inſtituit, deſtinans nimium efficaciſſi- gacramenti conficiunt. b. Quotiescunque itaque haæc verba: hoc eſt hic eſt. . . « miniſtro legitimo ſuper pane & vino rite pronuntiantar, panis & vinum vere in Corpus & dJanguinem convertuntur 5 plus enim non præcepit Chri- ſtus, gaam at fieret commemeratio ſuæ celebrationis: bac autem atique fit pronuntiatione verborum ab ipſo Chriſto pronuntiatorum. c. Proferunt igitur miniſtri hodie verba Chriſti hiſtorice, in meam commemorationem ex pra- ſeripto Chriſti, hoc facite.. d. Verba Chriſßti præſentiam eius ſub ſpecielus panis & vini, qaas ipſe manibus te- nuerat, directe, quas vero sacerdoteés manibus tenent, in- directe ſignificant, quatenus videlicet eoram commemora- tioni promiſto & pyræceptum celebrationis einsdem Sacra- menti per illa vertba, hoc facite à Chriſto annexa eſt. Unde verba hiſtorice prolata ſunt conditio, ſine qua non Iit conſecratio a Sacerdotibaæs. Non ergo, niſß: prolatis his verbis, hoc eſt .. hic eſt. Et converſio. e. Preces itaque, quas Ecclefia latina pramittit, & græca ſabinn- git, ad Sacramenti huius eſſentiam vi inſtitutionis non per- zinent; verba tamen præcedentia, qui pridie, quam pate- retur .. ., ceu conficientia ſubſtantiam narrationis hiſto- ricæ, ſunt requißita neceffaria, at verba chriſti ſacramen- talem ſortiantur ſignificatam f. Eſſentia ergo buius da- eramenti conſiſtit tam in verbis Chriſti, moraliter perma- nentibus (erant enim vera, dum proferebantar, ante ſumtionem, & in ipſa ſzmtione vera manebant), tum in ſpecielus panis & vini: verba enim & ſpecies rationem completam ſigni ſtabilis abſolvunt, unumque morsliter da- cramentum conficiunt: Completa namque ſenſebilis refectio. cibo potuque conftans, s illam ſpiritualem ſpgni- cat, qaäm Chriſtus in boc sscramente nobis praparavit, ——— —W =. on lir etet ior. er⸗ e⸗ Pihr⸗ Aner⸗ 45 66 verm’ 4 fe n in tionen er i ma voluntate (novum teſtamentum) veluti teſta- mento ultimo, Corpus & Sanguinem (Aatur, eſfundetur), i. e., univerſam vim & fructum ſacrificii cruenti, mox a ſe in cruce offerendi, applicandum ad Dei Patris beneplacitum ſub Sa- cramento viſibilis refectionis cibi & potus (boc eſt Corpus meum, bic eſt Sanguis meus) in refe- ctionem ſpiritualem animorum fidelium, & re- miſſionem peccatorum (datur pro vobis, effun- detur pro vobis in remiſſionem peccatorum) in Per- petuum uſque ad finem mundi. Applicetur hic deſinitio Sacrificii data §. § I. B. (*) cum praæ- ſente propoſitione, quæ ſimul magis confirmatur ex Sacrificio Melchiſedeci Gen. 14, 18., ex prophetia Malachiæ 1I, 10, ex conſenſu Conciliorum Nicc- ni I., Epheſini I., Toletani XII., & Tridentini. A. Sacrificium Euchariſtiæ non ſolam morientis Chri- ſti repræſentationem, ſed etiam ipſam efficacem applica- tionem pretii redemtionis ad uſus ſingulares div. volun- tati conformes importat. B. Pretium Sacrificii cruenti ad varios uſus poteſt applicari, & a Deo applicatur: ergo etiam Chriſtus Sa- cerdos pretium illud infinitum partim ad cultum ſupremæ divinæ Maieſtatis (Sacrificium Latreuticum), partim in gratiarum actionem (Euchariſticum), partim in fſatisfa- tionem condignam pro peccatis (Satisfactorium) partim ad bona omnia impetranda (Impetratorium) applicat. C. Nec Dei benevolentia limitatur, nec Chriſti Ca- ritas reſtringitur, nec pretium infinitum uſu imminuitur: ergo pro omnibus, non tantum vivis, ſed & defundlis, ob Sanctorum communionem, fructus ſatisfactionis capa- cibus Sacrificium Euchariſtiæ offerri poreſt. D. Chriſtus ergo miniſterio Sacerdotis ſe præſentem ſiſtens ſub viſibili Sacramento S. præc., applicat totum pretium cruenti Sacrificii ad fines prac. B. C. enumeratos. . 2. Ef- 144 . rnnn a. Eſſentia ergo Sacrificii conſiſtit in adtu conſeeratianis, qui utique involvit oblationem & applicationem fructus; ſolusque Chriſtus Sacerdos primarius, homo vero ſolum Adminiſter ſecandarius eſt. E. Chriſtus ad omnes pofſſibiles ſe offert frucus. Cum igitur duplex ſit manducatio, Sacramentalis una, & Hiritualis altera, de fructu huius Sacrificii incruenti per manducationem etiam ſpiritualem participare poſſumus- F. Hæcque ipſa intentio benevola Chriſti, immo tra-⸗ ditio perpetua obligat Sacerdotes celebrantes ad mandu- cationem Sacramentalem: a. Sumtio ergo Euchariſtiæ non tantum ad eſſentiam Sacrifici, ſed etiam ad frudum a Chriſto intentum, non tamen ad ſolum Sacerdotem re- Ktrictum, conſequendum requiritur. b. Exinde deduci ra- tionem triplicis fructus, generalis, ſpecialis, & ſpecialiſ⸗ Emi, qui in ſubiecto recipiente ſolam capacitatem, vel ſingularem concurſum ac pietatem ſupponunt, palam ſit. G. feſus Chriſtus inſtituit hoc Sacramentum in re- fectionem ſpiritualem animorum præſ. S.: manducatio ergo illius confert augmentum vitæ ſpiritualis (qui mandacat zme, & ipſe vivet propter me Joann. 6, 58.) „ i. e., Sra- tias actuales neçeſſarias ad conſervandum prædominium amoris divini, ceu vitæ ſpiritualis principium, concupiſ⸗ centiæ reſtinctionem, præſervationem a peccatis, perſe- verantiam in bono, expiationem delidorum venialium, & eſt pignus futuræ gloriæ & reſurrectionis corporis (QAzi manducat meam carnem, & bibit.. habet vitam aternam, & ego reſzſcitabo eum in noviſſimo die. Joann. 6, 52 & 55.). Euchariſtia ergo ex fine proprio non remittit peccatum mortale — non facit, ut mortauas ad vitam redeat, ſed ut manducans hoc Sacramentum, qui vivit, non moriatur. a. Probet igitur ſe ipſum bomo, C ſic, probatus & purgatus prius, de pane illo edat, & .. I. Cor. II, 28; Sicuti ipſe uſus Eccleſiæ ex concordi 8S. PP. ſenſn ſemper fuit, ipſiusque TZridentini Concilii Seff. XIII. Can. 5. definitione ſancitum eſt, removere ab altari criminis reos, & ad peœenitentiam debitam prius a- Sendam eos invitare, quia nutrimento, Ss. Euchariſtis, non reſtituitur vita, ſed tantum augetur, & conſervatur. b. Bap- ſ b. dun U N wwale cni — 62) Llte in ley Perpert leſani, Apßit ueſtate ſohm lamen, Tiam Dyeihjn Diuceni ſerium kiuzder ſd. Meam Qucay aria Mſe InaN 4d Jem vi N : lum Ous. R per 6 a⸗ WM⸗ d Nun 4 n 1e: Nci ta⸗ G del lan ki⸗ in ke⸗ 0 erge alc gls⸗ icatn ncdhi⸗ D Neile nialom, corpor’ et Nen . 145 b. Baptizati itaque ſolum, & nullius gravis noxæ, non- dum peœpnitentia expiateæ, rei cum fructu hoc Sacramen- tum recipiunt. . §. 61. Miniſtri Ss. Euchariſtiæ conſterandeæ ſunt ſoli Apoſtoli, & per hos Epiſcopi ac Sacerdotes (a.). §. 62 *₰ Perceptio Ss. Euchariſtiæ, ſeu in re, ſeu in voto, eſt medium zeceſſarium ad vitam ſpiri- tualem in adultis, ratione utentibus, diutius conſervandam (b.) §. 63. (a.) Chriſtus enim loquens ad ſolos Apoſtolos, hoc fa- cite in meam commemorationem, iis ſolis hanc poteſta- tem contulit, & hoc ipſo, quia voluit hboc ſacrificium perpetuo celebrari, hanc ipſam poteſtatem etiam ſais ſuc- ceſoribus communicandi, facultatem iis fecit. Ideo & ipſi Apoſtoli banc ſatrificandi, & ſacrificantes conſtituendi poteſtatem integram contalere Epiſcopis, & quidem eam ſolam ſeparato Epiſcopati etiam Presbyteris. Poteſtatem tamen, Ss. Euchariſtiam diſpenſandi, quam cez ordina- riam & quidem propriam babent Epiſeopi, & delegatam Preibyteri, extraordinariam & delegatam habent quoque Diaconi, quorum oßciam vi primæ inſtitutionis eſt mini- 7 fſherium Sacrorum: diſpenſatio vero Sacramenti, non ipſæ einsdem confeltio, ſed tantum adminiſtratio illius eſt. (b.) Chriſtus goann. 6, 57 &% 54. Qui manducat meam carnem &c. &c. amen, amen dico vobis, niſi man- ducaveritis.. non habebitis vitam in vobis &c. &c. neceſ- ſariam Euchariſtiæ ſumtionem pronuntiat, ſicuti Baptiſmi Jaſceptionem, Niſi quis renatus fuerit &c. &c. niſi quis manducaverit: ergo vera utriasque nereſſitas — Baptiſmi ad vitam obtinendam, Euchariſtiæ ad ilam conſervandam. JZam Euchariſtia continet aptitudinem poſitivam conſervan- dæ vitæ ſpiritualis inſtar nutrimenti §. 60. G.: ergo eſt medium neceſſurium §. 55. B. — ſolum iis, qai vitam ſpi- rituslem iam habent & amittere poſunt, ergo ſolis bap- 146 Non tamen ad fructum Sacramenti perci- pPiendum zeceſſaria eſt atriusque, ſed ſufficit a- nius ſpeciei ſumtio (c.). Contra Petrum Dreſ- denſem Ludimagiſtrum, & Jacobellum M ſnenſem concionatorem Sec. XIV., quibus initio ſeculi XV. ſe adiunxit Joañes Huſs, huic vero Taboritæ & Ca- lixtini, & denique Sec. XVI. Lutherus & Calvinus. A. Imprudenter ergo ac iniuſte tyrafidis incuſant A- catholici Eccleſiam Catholicam, quæ iuſtis ex rationibus uſum calicis non neceſſarium fidelibus ſuis interdicit. S 1CGRAAMENTI M POENITE NTI AE. I. Sacramentum Pœnitentiæz appellamus legitimam ab- ſolutionem iudicisalem a peccatis poſt baptiſmum admiſſis, quam homo homini ex poteſtate a Chriſto relicdta, ceu miniſter Chriſti confert. II. Quæ- . tigatis & adultis, & rationis uſu praditis: ergo non in- fantibus, non amentibus — medium necteſſarium, vel in re, vel in voto, st eam ſumendi copia deſit; & quia non lingulis mementis vitæ ſpiritualis amittendæz tericuinum im- minet, ad vitam ſpirituslem diutius conſervandam neceſ- ſarium. (c.) Chriſtus enim Joann. 6, 52. de ſola ſpecie panis dixit: qui manducst . . vivet in æternum, quin Sangui- nis potionem neceſſariam eßſe aſſeruerit. a. Hinc & Eccle- ſia idem ſemper c edidit (ti patet ex aſportata ſei um do- mos Euchariſtia, ex more eam zggris concedendi, & ex miſſis præſancificatorum), & ſolenniter ſimul in Conciliis Conſtaptienſi Seß. XIII. Baſieenſi geſ. XXX. &W Triden- tino seſ XXI. Can. 1, 2. & 3 definitt. Aut an non ghiælibet ſpecies ſeorſim ſumta ſignum eſt præſentiæ chri- Ni, præſentiæ totius Cchriſti — conferens nutrimentum ſaf- ciens ad vitam ſpiritualem diutius conſervandam — ad frultam hains Sacramenti neceſſarium obtinendaum?? —— 2 — — s 4b⸗ ſſs, (el — 147 II. Quxritur iam, utrum Chriſtus veram poteſtatem abſolvendi reliquerit Eccleſiæ? — Antequam autem huius dogmat's exiſtentia probetur, prius ipſius poſſibilitatem oſtendere oportet. Oſtenſa dein & poſſibilitate & exi- ſtentia ordo & ſyſtema genuinum exigunt determinare, Quibus fuerit collata, quo ritæ exercenda, Qzæ ad valo- rem huius Sacramenti ex parte penitentis requirantur, & utrum neceſaria ſit abſolutio ?à -. Reliqua ium peœni- tentis tum abſolventis officia, ne multitudo rerum pariat confuſionem, reſervare Theologiæ practicæ, ceu proprio loco, ſatius duxi. III. Tunc Deus, ex uſza loquendi, uſu biblico, zfa Doltorum, vere remittit peccata, ſi malitia morali pPecca⸗ torum non amplius in actu ſecundo permovetur ad de- cernendam pœnam iis reſpondentem, & quidem perfecte, ſi ad mullam omnino &c. &c. a. Remiſſurus itaque pec- cata concipit decretum benevolum, reis calpæ gravis re⸗ ſtituendi gratiam fanctificantem, reos calpæ levis ſtatim a morte ad beatitatem admittendi. Ratio huius patet ex §. 26. * * gag. 57. reprobatio poſitiva haud aliud & c. & c. Reſtituere vero gratiam ſanétificantem, beatitatem ſtatim a morte conferre eſt acio ſoli Deo propria Tracz. Spec. IV.: ergo remiſio peccatorum non niſi a Deo, at princi- pali & immediato autore exiſtere poteſt. . IV. Deus ſecundum div. ſapientiæ conſilium decre- vit, nulli hominum remittere peccata, niſi pro quo Chri- ſtus ſacrificium mortis ſuæ & quidem efficaci voluntate obtulit: ſacrificium autem illud dependebat olim a libera voluntate Ss. humanitatis Chriſti: ergo nunc quoque re- miſſio peccatorum; ergo etiam Chriſtus, at boma, effi- caci voluntate iis ſolum exorans Sratiam Dei, qui con- d tiones pœnitentiæ a iuſtitia div. præſcriptas implent, re- wittit peccata bominum. V. Ita quoque Chriſtus velle potuit, ut merita ipfſius non niſi applicentur ex voluntate & iudicio eorum, quos Jui vicarios conſtituit Pem cath; adeoque, ut interve- niret officium hominum, qui ſecundum voluntatem ſui Principalis, absque pœnitentia peracta, & cam præiudi- cio maximæ beatitatis Tacezr⸗ remittere non volentis, hanc 1 2 92 5 148 Poteſtatem exercerent cum certo iudicio, quod facta re- miſſio nec ſaluti peccatoris, nec bono communi obſtet: ergo etiam Apoſtoli potuere accipere poteſtatem veram re- mittendi peccata. VI. Solus itaque Deus remittit peccata, ut autor principalis, Chriſtus ut homo tanquam cauſſa moralis, apoſtoli ut iudices delegati; (Gariorem & magis adaqua- tim abſolvendi conceptum determinat ipſaum ius aggra- tiandi politicum) — — Non vero tantum potait, ſed etiam revera §. 64. Chriſtus veram poteſtatem remittendi pec- cata poſt baptiſinum admiſſa (a.), & quidem non tantum aliqua, ſed quantumcunque gravia, quantumcunque multa (b.) contulit Apoſtolis, & quidem iis ſolis propriam Dem. Cath. §. 14. C.; qui eandem quoque, ceu perpetuam, ad ſuos in munere ſucceſſores tranſmitterent loc., cit. d. A. Falſa (a „Si verba HMatth 18; 18. Quæcunque alligaveritis &c. &c. & goann. 20, 21. Quorum remiſeritis pecca- ta & c. &c. in ſenſu proprio ſunt accipienda, Chriſtus dedit Apoſtolis veram poteſtatem remittendi peccata — ligandi, ſolvendi: atqui verba in ſenſu protrio ktebterde eſe docet ipſe ſater contextus, in quo Chriſtus loquitur ur Legislator, — confert poteſtatem excludeudi peccatores ab emolumentis ſalutis, ita, ut talis excluſio etiam rata ha- beatar in cælis, — mittit apoſtolos cum eadem poteſtate, nam a Patre actipiens, ibſe miſjus eft: Sicut miſit me &c. &c. Et ſane poteſtas talis in homine poſpbilis — Deo autore digna præc. V., nallo prorſus abſurdo cogit nos 4 ſenſz proprio deſeéfere. Confer. Dem. Cath. J. II. * X. ** v. J. 13. Eandem veritatem cum S. Ambroſio contras Novatianos exprimunt clare Ss. Patres. (b.) Chriſtus enim illimitatam zis dedit foteſtatem: Quæ- cunque &c. &c. Sicut miſit me,, its & ego mitto vos. Uenti i ti cel Ten tiſen AE ſ Müllu inſil fmiit Hon lies cili⸗ A1 ios eritis ece⸗ gelit unci⸗ 4 1r 1 Nres 4 he eßeti ſit ne — U it s k.n Cuntis (ue: ,ſos A. Falſa eſt igitur Montani Sec. II. doctrina, quam enovavit feculo medio III. Novatianaus, Eccleſiæ poteſta- tem remittendi peccata certa reſtringentis. B. Palſum eſt, quod Wovatores Seculi XVI. Latherus, Zwinglius & Calvinas docent, omnem nimirum poteſta- tem Eccleſiæ in ordine ad remittenda peccata conſiſtere ſolum in munere prædicandi remiſſionem peccatorum, & declarandi, credentibus in Chriſtum, & fide fiduciali ap- prehendentibus eius merita, iterum imputari iuſtitiam Chriſti, in baptiſmo ſemel acceptam; ſicque remitti pec- cata, ut redeant ad gratiam baptiſmi. Pœnitentia itaque ſecundum illos non niſ reditus eſt ad baptiſmmum; ac pro- inde abſolutio non eſt actus in dicis, ſed præconis. C. Heæc ergo remſſio peccatorum, quæ fit ſecundum inſtitutionem Chriſti, quia igno aliquo declarari debet, & quidem ſacro, ſignificante videlicet gratiam ſandzifi- cantem, eſt verum Sacramentum, & quidem practicum, ceu conſtans ſigno non declarante tantum, ſed conferen te remiſſionem peccatorum — Sacramentum diverſaum a bap- tiſmo tam quoad ſvbieltam, quod eſt iam ba ptizatus, & peccati adiualis reus, quam materiam, quatenus ad baptiſmum requiritur ablutio aquæ, non ad pœnitentiam; ac fonmam: Ego te baptigo &c. & c. quæ in abſolutione nullum locum habet. D. Bene igitur inſtitutioni a Chriſto fadæ preſfſius inſiſtens Concilium Tridentinam Sefſ. XIV. Can. r. ita de- finiit: Si quis dixerit, in Catholica Eccleſia P&œnitentiam non eſje vere & proprie Sacramentum pro fidelibus, qquo- ties poſt baptiſmum in peccata labuntar, ipſi Deo recon- cgiliandis, a« Chriſto Domino noſtro inſtitatum; Anathema T 3 ſit. — Deus vi ſuæ miſericordiæ promtiſimus eſt, amoliendi aemnia mala aliena Ezech. 18, 21. — 33. 12. Quoniam multus eſt ad iguoſcendum Iſai. 55. 6. — 2. Petr. 3, 9. — Chriſtus pro percatis totius mundi, non pro noſttis autem tantum, ſed & pro totiuns mundi oblatus eſt r. Joann. 2. 2. — hi denique Apoſtoli hac poteſtate uſi ſant S. Paulus 2. Cor. 2, 7. S. Petrus AℳN 2, 38. 82: 22. 156 Eit. Leg. etiam Can. 2. - - - En, quam ſine ambagibus ex poteſtate abſolvendi ſequatur ipſa ratio Sacramenti, cum alii Theologi redtum ordinem penitus evertant, omiſſa ca- itali veritate Sacramentum Pœnitentiæ prizs common- Krare aggreientes, antequam vel poffibilitatem vel ſaltem ex iſtentiam poteſtatis abſolvendi accurate defeniant!! E. Soli ergo Apoſteli, eorumque ſucceſſores ex iare divino & poteſtate propria huius Sacramenti ſunt miniſtri; Parochi vero, & qnicunque Sacerdotes ſive regulares ſive ſeculares non niſi ex Epiſcoporum delegatione, ſeu approbatione, at bodie vocatar, adeoque poteſtate tan- tum delegatz, quam Epiſcopi vi ſuæ propriæ poteſtatis ſe- cundum iapientiæ conſilium ad exigentiam boni maioris communis ſpiritualis reſtringere, ſeu reſervare certa quæ- dam peccata poſſunt, quam tamen reſervationem, ceſ- ſante fine illius, itidem tollere, nullo modo aagere ſuadet ſapientia, ne pœnitentes videlicet & iudices moleſtias non neceſſarias perſentiſcant. Quisquis tamen uti voluerit beneficio Sa- cramenti Pœnitentiæ, virtute divinæ inſtitutio- nis prius confiteri miniſtro Chriſti deber om- nia peccata, ſaltem gravia (a.). A. Con- (a.) Dare enim Apoſtolis poteſtatem tam generalem, ad nullam peccatorum ſive magnitudinem ſive multitudi- mem reſtrictam §. 64. b. non potuit Chriſtus, niſi ſub pru- denti indicio exercendam, tam de ſaßiciente peœnitentis eccatoris, tam de promta voluntate eins ſatisfaciendi, cavendique omnibus damnis, quæ ſive ex peccatis, ſive ex tam facili remiſtone — tam in ipſum pænitentem facili- zate re niſſionis abuſuram, tum in alios ſdeles privatos, tum in bonam maius commane omniaum fidelium poſſent redandare ante G. præc. V.: tale indicium veno prudens ferre nequit, niſt qui & obligationes, quæ peccatori in- sumbant, ad ſatisfaciendam laſo honori divino, præve- wiendum zlteriorem rela ſum, reparandum daemnam sam —,— fa Pp H ii⸗ ſtii⸗ 6 e alt ti m, liy / ſcen teße eran alire lleſa⸗ 1 d, lrins ig. ſut draes 6. 16 (en G p⸗ tias, nign men. Derie rum ul— thon⸗ brii Siri, cum mam tir 4, itan⸗ 76 .——— KHe.ẽ 6 e. l⸗ et s o. — ralen „»„ ſeitde⸗ 1, prr⸗ vitentis cienti, ſne er fatil⸗ iati⸗ paſem pruden tori iſj rau-- o, 151 A. Confeſſio ergo diſtina peccatorum: ceu ad Sa-⸗ Cramentum Pœnitentiæ neceſſaria, inſtitutionis Chriſti eſt; faiſoque Lutherus afſerit, illam non a Deo, ſed a Papa Præceptam effe, & cum illo paucis abhinc annis quidam Wbelius parum Catholicus, qui in ſuis monumentis an- tiquitatis, a« St:mo Fatre & Domino noſtro PIO VI. * the- ſpirituale quam temporale aliis exinde hominibus ortum, & promtam ſimul αg noverit peccatoris voluntatem, ſtas omnes obligationes ad amaſſim implendi, Quomodo autem obligationes eæx peccatis ertas, quomodo voluntatis prom- tirudinem cognoſcere poterit, niſi pœnitens ipſe ſtatum ani- mi, & gravia ſaltem peccata, ex quibus id genus obliga- tio naſcitur, ei diſtinéte enuntiet? aut guomodo quis con- ſcientiæ ſuæ tranquillitatem, cex ſinem inſtitatæ huius po- teſtatis, obtinebit, abſolutio fine prævio ac ſußfciente eamine concedstur? - - Poteſtatem remittend: Veccata aliter a Chriſto cenceſfim non uißze I. conſtans tradit Ec- cleſiæ ſenſus. Origenes Homil. 17. in Luc. 2, 15. - Ho- mil. 2. & 3. in Zevit. Homil. 2. in Pſ. 37. Tertullianus I. de Pæœnit. c. 9. - 12. S. Cyprianus . 5 Lapſis. S. Hi- larius in Matth. I9. S. Baſilius M. in reg. brevior. inter- reg. 229. &c. & c. II. Diftindzæ confeſſtonis in Eccleſia ſus perpetius, qiem præter alia J33J. PP. teſtimonia So- crates E. V. Hiſtor. c. 19. & Sozomenus Z. VII. Eiſtor. c. 16. clariſime referunt. III. Ipſæ Leges Ecleſiæ, ſeu canones pœnitentiales, gui non ſolum pro publicis, ſed Wο pro occeltis peccatis gravibus certas ſtatuunt pœniten- tias, in illisque imponendis ſacerdotes dirigunt. IV. De- nique diſtinétam peccatorum confeſionem ipſa eiusdem com- mendat atilitas: eſt enim MEDIDM APTISSIMNM I. Ex- periendi, atrum ſinguli Chriſtiani neceſſaria fidei & mo- rum dogmata, & ſpecdtatim poœnitentiæz rite agendæ re- galas probe perſpettas habeant? 2. Edocendi omnis condi- tionis, ſexus & eætatis homines de oßßciis ſuo Katui pro- Priis. 3. Conſilia dandi omnibus in neceſitate gquacunque ſpirituali, ſalvo ſammo arcano. 4. Eſt medium pœpe uni- cum edocendi peccantes de obligationibus ex peccato pri- mam ortis e. g. reparandi damna bhonoris, fortunæ, ſalu- tis alienæ — fugiendi occaſiones de novo ad peccatum in- vitantes — adhibendi media neceſſaria adverſus relap- ehematizatis, confeſſionem auricularem non ieæris divini- ſed bumani tantum eſſe defendit. Pid. Neueſte Samm⸗ lungen jener Schriften ꝛc. ꝛc. Augsburg. VII. Band. 339⸗ Seite. — VIII. Band. 3, und 4te Schrift. X. B. 1, 2, 3, und 4te Schrift. XX. B. 97. Seite. B. Si quis igitur beneficio huius Sacramenti frui de- ſiderat, peccata ſua diſtincte confiteatur neceſſe eſt. Et quia Pater dedit omne iudicium Filio - Filius Apoſtolis præc. S., ſine meritis Chriſti vero nulla remiſſio - appli⸗ catio autem meritorum non ſine interventu abſolutionis apoſtolicæ S. cit. eſt, ſequitur, peccatorum rem'ſſionem ſine hoc Sacramento ſeu in re, ſeu in vote a fidelibus ſuſcepto obtineri non poſſe: Sacramentum ergo Pœni⸗ tentiæ non ſolum conditionate, ſed etiam abſolute neceſ- ſarium eſt. 3zas unius importat obligationem alterius; ergo ius aggratiandè - remittendi & c. & . Apofſtolis collatum importat obligationem fidelibus impoſitam; ne- queunt ligari - ſolvi ſapienter, niſi quæ diſtinécte expo-⸗ nuntur peccata: quomodo ergo miniſter Chriſti ſapien- ter ſolvere-ligare poterit omniæ, niſi exponere diſtin e omnia peccata teneantur ſubditi? a.- Hinc graviter lapſis abſolutio Sacramentalis aeque neceſſaria eſt ad vitam ſpi⸗ ritualem reſtitauendam, ac baptiſmus ad' illam inchoandam G. 55. B., & Euchariſtia ad eandem diatius conſexvandam §. 62. b. Non tamen ad ſacramentalem hanc abſolutio- nem requiritur pablica, ſed- ſufficit ſecreta counfeſſio, quæ nimirum ad inſpecdzionem Canſſæ, abſolventi neceſſariam ſufficit. Immo obligatio publice confitendi peccata oc- Culta ſum — ſanandi malas conſuetaædiner — ſuperandi tentatio- nes omnis generis — devitandi fraudes dæmonis. 5. Me- dium quoddam univwerlale, quad Principibus &J Epiſcopis» Miniſtris, qudicibus, Medicis, Parentibus, Liberis, Herise Famulis & c. & c. æque in promtu, æque proficuum eſt; absque diftindta autem peccatorum confeſione omnis ratio buius medii evaneſcit. — »'Utinam etiam hos, æ Chrifſto intentos, diſtinöôtæ confeſſionis fractas abundare facerent illi, qui ad ſacrum boc tribunal admittuntur — ztinam non niſi primæ notæ ſacerdotes, nreis &n gloria divinæ Kuadio eximii ad idkad admittendi!? es Dlen Clri 6 feſſt i 9 alre ni Ar⸗ lel ſißrir age men Cunc fert geeye tim emp. S be Kr Volun Mhixe, VacA Wüs m mir dee kar IN mm 339, 2, de⸗ lEt Nie l⸗ is Was ecel⸗ es: Koas de⸗ eiho⸗ Phieg⸗ firde⸗ lhls n hi⸗ Cim Gdenn olunio⸗ . gue arial la ol. olis⸗ — teſtetir. 5 N iſni⸗ . Herii num 7 . nis rdtt . Cri fuennſ glindn ,duc eita eſſet gradentiæ adverſa- humanæ imbecillitati inz tolerabilis- nulli novo emolzmente per ſe futura- ſuavi Chriſti iagge omnino repugnans;, ac illius exemplis peni⸗ tus contraria. c. Ita quoque moribundus diſtincdæ con- feſſionis faciendæ impos, ſignum tamen probabile ani- mi pœnitentis votique abſolutionis edens, rite ſacramen- zaliter abſolvitur; uſus enim hic poteſtatis proderit a= luti privatæ moriturientis, nec oberit bono communi Eccleſiæ, nec inſtitutioni Chriſti, prudentem a ſais mie niſtris huizs poteſtatis zſam veolentis: prudentia vero ſuadet, in defe du notitiæ certæ, incerta contentum eſſe, §. 66. Abſolutio ſacramentalis, ſeu forma Sacra- menti Pœnitentiæ in miniſtri verbis poſita eſt Concil. Trid. Seſſ. XIV. Cap 3., quæ ſacerdos pro- fert: Ego te abſolvo &c. &c. Eugenius IV. in decreto ad Armenos, vel æquivalentibus. Id par- tim ex verbis: quorum remiſeritis &c. &. & ex- emplo Chriſti, vulgo per ſimilia verba remitten- tis peccata, partim ex obſervantia Eccleſiæ cum certitudine intelligitur. A. In mediis ad ſalutem neceſſariis, libera Chriſii voluntate inſtitutis, ex privato iudicio adverſus Eccleſiæ zniverſalis obſervantiam aliquid afſerere temeritate non vacat: ergo etiam temerarium eſt dicere, quod nutu, aliisque ſignis valide conferatur abſolutio. Cort. Paluda- num, Medinam, Petrum de Soto aliosque plures. B. Formula illa verborum, per quam apte declarat miniſter, quod pro poteſtate ſibi conceſſa ipſemet vere peccata remittat, eſt convenientiſſima exercitio poteſtatis 4 Chriſto inſtitutæ: atqui formula indicans: abſolvo te &c. c. eſt talis — ipſa quoque Concilii Tridentini declara- ratione Seſ. XIV. Cap. 3. ſtabilita. C. Quia tamen natara abſolutionis conſiſtit in eo; gquod Deus Pater non niſi interveniente merito Fili. & Pilins Pilius non mſi interveniente fcio ſacerdotum peccata re- mittat: applicari vero merita Chriſti poſſint per ſacer- dotes tam indicante, quam deprecante formula, ex divina inſtitutione invalida non eſt formula deprecatoriæ, qua exoratur Deus, ut ipſe,; ceu autor principalis, Peccata re- Mittat. D. Senſus itaque verborum abſolutionis eſ: cazxſa conſcientiæ tuæ rite examinata, autoritate geſa chrifti, merita eiusdem tibi applicata volo, ad impetrandam remiſ- GKonem peccatorum tuorum, & reſtituendam vel augen- dam gratiam Dei Patris §. 67. Ad ipſum huius Sacramenti effectum eſ- ſentialem (gratiam perdurantem - ſanctificantem, qua Deus culpam ac pœnam omnem condonat ante §. 64. III. a.) obtinendum, præter diſtinctam peccatorum confeſſionem requiritur deſtruétio omnis impedimenti gratiæ ſanétificantis. A. Tolli ergo prius debent prædominium affe us pravi, eiusque reliquiæ per adus contrarios, qui inten- fione ſua & uumerum & magnitudinem actuum pravorum excedunt. Tales ſunt adins & quidem primitivi, malitiæ completæ cuiuscunque peccati diredte oppoſiti 1. Amor geri boni phyſici- virtus philoſophica, vel 2. Amor ho⸗ sneſtatis Theologicæ- amor veri boni Theologici tum pro- prii tum alieni, vel 3. Amor Pei concupiſcentiæ: deſi- derium fruitiomis divinæ, vel 4. odiaæm gehbennæ- pargato- rii, vel 5. Amor complacentiæ in infimta Dei pulcritudi- ne, vel denique 6. adius plures ſimul iundti. Ut tamen hi polleant vi fufficiente ad deſtruendum peccatum, im- perare debent odium diſplicentiæ de actu pravo - triffitiam de illo in præſens iam contraco -— deteſftationem, ſeu vo- tum ſincerum, quo peccator velit, nunquam peccaſſe- Fugam denique peccati deinceps committendi, h. e., pro- Peoſitum utendi omnibus mediis ad præcavendum relapſum. eiusque periculum neceſſariis. Atus iam hi imperati ſunt gontritio: B. Ad 4 Ren amn peni Je riur, ſlo Peeci noe⸗ — (¹ Ner eche nin, ſtent Hela „ Dred cexr lat e infn AMre itain nee Kes negt A dhi⸗ NR W acet⸗ ivins qua te⸗ A. M, ni er⸗ n E ANten: t alne incamn ructio Kedas inten⸗ Marorlan , nalii⸗ 1. ℳ. ntr lr ln No⸗ r . zugir leriuci Ut talgen tuc, in⸗ trißitiin 1, ſel 1 Pecenſe⸗ —— 155 B. Ad Sacramenti ergo effentum eſſentialem perci⸗ piendum requiritur Contritio, non quidem perfecta, ab amore PDei ſabſtantiali gradu perfeldzo imperata, ipſaumque pœnitentem ſe ſola ante Sacramentalem abſolutionem iuſti.- kieans (a.), ſed imperfecta, ſeu attritio ſufficit & requi= ritur, — imperata ſimul ab amore Dei, qui quidem ſe ſolo imperfectus, ſed iuncdtus zimori Gebennæ efficaci peccatum grave excludat ab animo, & reſtituat inten- tionem efficacem finis ultimi (b.). U 2 §. 68. (a.) Secas gratia amißa nunquam refſtitueretur offcio ſacerdotum, ſed aliunde reſtituta tantum augererur. Per- fedtam vero talem contritionem ſe ſola iuſtificare homi- nem, ipſa divina ſapientia Prov. 8, I7: declarat: Ego di- ligentes me diligo, quod confirmat S. Joannes in I. Epi- ſtola c. 4. V. 7. Omnis, qui diligit, ex Deo natus eſt. Et profetto, cum amor ſubſtantiali gradu perfeitas & prædominium pravi aäffedtus deſiruat, & dekderisgm eſi- cax finis veltimi concitet; adeoque mentem « peccato aver- tat & convertat ad Deum, quid eſt, quod impediat Deum inſinite miſericordem, quo minus animum ſui amantiſimam amore reciproco compleétatur? - Nulla tamen alis contritio ita iuſtifieat, cum nalli alteri hanc promiſzonem fecerit Deus, nec alia honoretur ſecundum ſe & præ rebus omnibus creatis: nam virtus philoſophica præſ. K. A. I. de Deo nequidem cogitat; timor gehennæ ibid. 4., 72i aidem plus averſatur peœnas, q3uam zt bonum apparens diligat, amorem tamen Dei non importat. Neque virtas philoſo⸗ phica, neque timor gebennæ ſe ſolo ſußcit reſtituendo effi- caci defiderio finis ultimi. (b.) Gehennæ fimer, ſi ſit ſubſtantialiter perfektas, avertit animam a peccato; gehenna enim cez malum maius omni virtutis difßicultate, omnibus pœnitentiæ mole- ſtiis, omnibus vitiorum illecebris- gehenna æterna - ma- lum cuivis peccato gravi intentatam atique ſuppeditat mo- tivum univerſale aæc praczice ſußicientiſimam adverſus iucunditatem peccati faciendi, &) dificultatem virtatis exercendæ. errenum itaque amorem eliminat, animum- que hominis a peccato avertit, ſed amorem divinaum, eß- s=mnzse finis altimi intentionem, cen medium neceſjs: §. 68. Ob raritatem perfectæ pœnitentiæ, & ob Periculum relapſus, remiſſo etiam culpæ & Ppœnæ reatu, remanet adhuc pœna temporalis, a pœnitente luenda, & ex officio a Sacerdote il- li imponenda, quæ ceu pœna paterna medici- nalis hominem a relapſu abſterret, reliquiasque pœnæ tollendo hominem corrigit. A. Datur ergo obligatio ſatisfaciendi pro peccatis propriis, i. e., libere in ſe ſuſcipiendi quascunque mole- ſtias, ſive ſibi ipſi a ſe ipſo, ſive a ſfacro iudice, ſive a Deo paterne puniente inflicdtas, inſtar pœnæ, & ex odio peccati, cum fſubiectione erga divi- nam iuſtitiam. a. Quia talis libera ſuſceptio &c. &c. vim habet exſolvendi pœnas temporales reſiduas gone 3⸗ 10. Fidit Deus opera eorum & c. & c. 2. Paral. 7, 13, si clau- rium ad obtinendam ope Sacramenti remiſionem peccato- ram, non reſtitait:; absque amoris anutem Dei quocunque affetta vera ad Deum converſio, ad remiſſionem petcato- ram tam neceſſaris, feri non poteſt: ergo aliquis ſaltem amor, licet imperfectus, i. e., Je ſolo affectai inordina- to deſtraendo impar, coniandtas tamen cam timore geben- naæ eßicaci, prædominari cuicunque abfeltui, & reſtituere effeazx ſinis altimi deſiderium, Sicque ope gacramenti pPœni- tentem iuſtißeare poteſt. Nec plus divina ſapientia a poœ- nitente exigit. - Hunc ipſum ſalutis ordinem a div provi- dentiæa ſzuazviter ac fortiter determinatam quotidiana ipſa commendat experientis. - Si atkritio, ex meta gehennaæ concepta, voluntatem peccandi erxcladat cum ſye veniæ, eſz donum Dei. gquo pœnitens adiutus viam ibi adiu- ſKtitiam parat. Et quamvis ſine Sacramento FPœnitentia per ſe ad iuſtificationem peccatorem perducere nequeat; ta- men eum ad Dei gratiam in Sacramento Pœnitentiæ im- petrandam diſponit Concil. Trid. Seſſ. XIV. Cap. 4. Aℳc- cedit Declaratio Cleri Gallicani in comitiis geueralibus 4. 1700. facta. J — dleu elee pof tholt ala nepy canet n po iltitia 1. 1 ber Oeam Bili i Ditent Cerint Drom illimit cur il nemn tone, Cance Ns ſecur 157 s ſero elum &. G‿. Daniel. 4, 24. Fectata kas æleemoſynis redime &c. & c. Eecli 3, 33. Sieat aqua ex- tingeit ignem, ita eleemeſyna peccatam, etiam iuſti poiiſunt fatisfacere Deo pro pœnis reſiduis ( Dogmæ Ca- tholicum), & quidem de condigno (ſententia certa): mala enim pænitenti animo tolerata ab amico Dei, pro magnitudine moleſtiarum, diutarnitate temporis, fervere Caritatis eam ſane dignitatem aliquando acquirent, ut pœ- næ porro reſiduæ condonatio decenter negari ab infinita iuſtitia non poſſit. B. Obligatio datisfationis eſt itaque cuivis prepriæ. a. Pœnitens ergo ab hac obligatione per indulgentiam quamcunque plenariam ſolvi non poteſt. b. Unde non niſi iis lucrandæ indulgentiæ ſpes iuſta accedit, qui pœ- nitentieæ perfectæ ſtudio tantoe favore diguos ſe reddi- derint. C. Quia tamen Chriſtus ſiis Apoſtolis Matth. 18. promiſit, & goann. 20. Ccontulit poteſtatem remittendi illimitatam, ſalvo bono privato & communi, non eſt, cur illi & ſucceſſores eorum, culpa ſemel per abſolutio- nem remiſſa, ex cauſſis ſpecialibus, cum debita modera- tione, reliquas pœnas remittere nequeant, nimirum tunc, quando bonum per indulgentias obtinendum cenſetur maius eſſe, quam perfedzie pesnitentiæz ſine indulgentia ſecuturæ (a.). O 3 S A C- (a.) Indælgentiæ ergo, ſex applicatis immedisata meri- torum paſionis Chriſti & Ss. ram ad remittendam, etiam in foro Dei, pœnam peccatis reſiduam, non niſi ex ra- tione prudenti concedi poteſt, & non pradenter con- ceſſa eo modo, quo abſolutio ſacramentalis indigno datæ, invalida eſt. a. Non nimium itaque, ſecundum multos K. Pontifirces, Patresque Tridentinos, ad quascunque devo- tiones promovendas profundendæ ſunt indulgentiæ: multi- tado enim earaum ſiudium indulgentiarum multo utilio- rum ſuffocat. — — Eccleſis qaidem bac poteſtate a Chriſto ſibi conceſſa non niſi poſteriorilbas primum temporibas ate- atar, abi nimirum pœnitentiæ publicæ delapſa ſeveritæ te, hoc ænico remedio, conceſſione indulgentiarum, tans 158 — $ A CRA MENTuINM EYTYRE MAE UHNCTYTIONIS §. 69. Sacramenti abſolutionis & pœnitentiæ com- plementum eſt Extrema Unttio, i. e., unctio olei, & oratio ſacerdotis, qaas Chriſtianis ægrotis, de vita periclitantibus, gratia Dei confertur ad ſalutem ani- mæ in altimo agone confirmandam, immo & ad corporis ſanitatem recuperandam, ſi hæc ad ſalutem animæ conducat — Sacramentum æque verum ac practicum - a Jacobo in Epiſtola ſua c. 5F. V. 15. ceu tale prædicatum. Infrmatur quis in vobis? inducat presbyteros Eccleſiæ, & orent ſuper enm ungentes eum oleo in nomine Domini: & ora- tio fidei ſalvabit infirmam, & alleviabit eum Domi- wus , & ſi in peccatis ſit, remittentur ei. A. Orent ſaper eum ængentes ezm oleo, en! unctia olei, & oratio — cerimonia ſacra — alleviabit eum „re- mittentur & c. & c. — Conferens gratiam: ergo anktie & publica Srre pietatis, tum frequens uſus Sacramentoram, tam perfecte pœnitentiæ ſtadium premoveri potuere. Ne- que tamen negare azsdeo, modam in concedendis indal- gentiis excedi poſſe, idque contigilſſe, ſalva tamen dogma- tis ſubſtantia. — — Dixi: & ss.rum. non ideo merita gancdzorum meritis Chriſßti adiangzntar, quaſi bac emen- dicatoe tali ſab'ſidio epus haberent, ſed quis virtazte ex meritis Chriſti accepta merita Ss.rem pollent, aliquid ad noſtram Reizkectonen conferendi. — — Qaias denique po- teſtas concedendi indulgentias complementum eſt poteſta- gis remittendi peccata, ex poteſtate clavium ſolum vivis, wtpote ſolis veris ſcibditis, indulgentia concedi, defunctis vero propter communionem dsram nen niſi ex ſuffragiis EBecleſiæ prodeſſe poteſt. * K e ſber Den in/ Mii, Uen Krd ie Tem che hoc Parte Uus ſen lun uI iten ei, 6 io rl⸗ Gie * — ℳ, M⸗ lck honr nerits AMeß te e1 4. e . ss Fiv 5, Uucli liit & oratio verum Sacramentnum- praclicum: ergo undtio R oratio ad ſubſtantiam huius Sacramenti pertinent- Unczio, quæ, ſi ænag etiam in quocunque organo ſenſorio faca fuerit, ſufficit- Oratio, quæ votam ungentis exprimat, ad Deum directum, ut ægro conferatur gratia- angentes. in nomine Domini Oratio edei & c. &r. B. Inducat presbyteros Eccleſiæ: ſacerdos ergo eſt winiſger huins Sacramenti; - Infermatur quis in vobis: ſo- li ergo infirmi baptizati huius Sacramenti capaces ſunt. C. Effectus huius Sacramenti eſt ſalus corporis, 6 ſaluti animæ proſit - ſalvabit infirmum levamen triſti- tiæ ex morbis⸗ tentationibus orituræ - allezisbit eum - remiſſio aliqua peccatorum - in peccatis ſit G&c. & c. D. Cum Apoſtoli nen ſint niſi miniſtri Chriſti & diſpenſatores myſteriorum Dei, Chriſtus ipſe immediate hoc Sacramentum inſtituit. E. Ad valorem igitur huius Sacramenti requiritur ex Parte miniſtri ſacerdotium, ex parte recipientis baptiſ- mus & infirmitas, ex parte Ceremoniæ undio & oratio. SACRANMENTYäUM OOhksüͤDINIS I. Chriſtus inſtituit in ſua Eccleſia ordinem ſacrum, ſeu gradum poteſtatis ſtabilis, non omnibus communis, fungendi miniſterio Chriſti in confedione Sacramento- rum cum poteſtate eam transmittendi Dem. Cath. §. 16. — item §§. 55. E.- 56. C. 61. - 64. E. - 69. B. II. Sine ſigno autem ſenſibili Chriſtus nec volunta- tem ſuam Apoſtolis declarare potnit, nec Apoſtoli po- teſtatem a Chriſto acceptam ad ſucceſſores transmittere potuere, ſiguo ergo ſenſibili opus eſt, ut is, qui ſacrum ordinem ſuſcipit, ſe hac poteſtate inſtrucdtum intelligat, & ab aliis ſocis poteſtate miniſteriali præditus intel- ligatur. III. Sic quoque Chriſtus vi ſuæ benevolentiæ non phyſicam tantum, ſed & moralem bene fungendi miniſte- rio poteſtatem conferre debuit. Noli negligere gratiam, gug aæ data eſt tibi per prophetiam & impoſitionem mannum preibyterii 1. Timoth. 4, I4.: opus ergo eſt gratia ſta= bili, qua adiuti cum dignitate fungi poſſint officio diſ- penſateres myſteriorum Dei. IV. Opus eſt, ut non ſolum Apoſtolis ſigno ſenſibi⸗ ' una cum gratia potſtas conferatur præc. IL., ſed & ea- dem ipſa poteſtas una cum gratia in ſucceſſores Apoſto⸗ lorum esdem ſigno ſaltem in genere ſpefctato transmit- tatur: ergo §. 70. Exiſtit in Eccleſia Chriſti Eganm aliquod vere practicum præc, II. III., quo Poteſtas ſtabi- hs non omnibus communis fungendi miniſte- rio . . . præc. I. una cum gratia permanente Pote- ſtatem hanc rite exercendi præc. III. per ſucceſ- ſores Apoſtolorum confertur præc. I. IV.; adeo- que Ordo eſt Sacramentan verum prabticum à Chriſto Domino inſtitatum (a.). A. Ordinatio ergo Epiſtopi, etiam facta ab Apoſto- His ordinis epiſcopalis a presbyteratu ſeparatione, utpote ex ordinatione divina, ſine ulla inſtitntionis Chriſti im⸗ mutatione, verum Sseramentum divinitus inſtitutum eſt. Facta tamen ſeparatione ordo epiſcopalis ceu ſuperior ſene ordine presbyterali ceu inferiore nulli confertur. B. Ordinatio quoque Preskyferi, etiam ſine Epiſco- patu, ſeu collatio partis poteſtatis totius a Chriſto con- ceſlæ, nec gno, nec gratia, nec inftitutione Chriſti ca- (a.) Conſirmant hbanc veritatem ipſa Alta Acpoſtolo- ram (At. 13, 2. - I. Timoth. 4, I4. 2. Timoth. 1, 6.), dum clarißime referunt, Apoſtolos ex mandato Chriſti, ſigno ſenſibili, impoſitione manuum & oratione, ad ſuos ſuecceſſares transmiſiſſe ordinem ſacrum, & gquidem canm certa perſuaſione, qaed glatia permanens novis miniſtris repſa cen’ſeratar. (Aen 6 10, ſ. Aolio Etpo lhele, Sarame 0 erct ſerit: ſte Diheart Pertine . Comdler ſine 4 telin Veros — (d.) tem In lit ceri ne oradi tutlioe oney enl, ſ uit W erte 4 (c dateſte donti aAlken Lica emyl. 490 Z n ſtae . bi⸗ ea⸗ to⸗ it⸗ nod bl. ſte⸗ e⸗ lleſ⸗ ceo⸗ 3 o 8 oe ſi in⸗ eſt. r e e⸗ 1o co. Chnidi (4· — Sulllr 1¹ 6) 4 ℳ iſfs carens, verum itidem eſt Sacramentum. (b.). C. Ordo itaque, ceu Sacramentum, ritu aliquo cer- to, ſeu ſigao, debet conferri. lam vel Chriſtus ipſe ri- tam ſabſtantialem hiuins acramenti determinavit ? ergo Apoſtoli & ipſi accurrate eum obſervandum tradidere Eec- clehis omnibus; Vvel Apoſtolis determinandum reliquit? ergo rurſus id ſolum, quod uniformi uſu utriusqué Ec- cleſiæx, Latinæz & Græcæ, obſervatum eſt, ad ſubſtantiam Sacramentè pertinebit: Atqui in ſola manum impaſitione & oratione uſus Apoſtolorum, ac utriusque Eccleſiæ con- ſentit: ergo ad ſubſtantiam Sacramenti Ordinis ſolz im- poſito manam & oratie, qua tum poteſtas conferenda ſig⸗ nificatur, tum gratia conveniens ab ordinante exorature. pertinent. D. Quoniam Chriſtus ſolie Apeſfftolis ſacrum ordinem completum cum poteſtate &c. &c. præz. I. contulit, ip= Gque Apoſtoli per ſe primos ſucceſſores ordinarunt, b0. teſtas propriz ordinandi eſt penes ſolos Epiſcopos, ceu Veros Apoſtolorum ſucceſſores (c.). Concil. Trid. Seſy. . X KKXIII. (b.) Ordinationem Diaconorum eſès verum Jaxrameis- tam divinitus inſtitutum, tamdig incertam manet, quam- diu certum non eſt, iltam als ipſo Chriſto Domino in ratio= ne ordinis ſacri fuißſje inſtitatam, vet potias einsdem inſts- tutionem ordinstione div relictam fuiße Apoſtolis. - Orda famen Diaconatus: primum Eceleſig, miniſterigm inygol- vens, ſaltem ſuperior, ſacratior, aiqgue excellentior eſt re- liquis ordinibus Subdiaconatu, arqge ordinibes minori- bus IV, gui certe Sacramenti ecclefisſtici natzrans nozz excedunt, quatenus nec aliqued eorum veſtigium in Scpip⸗= kara dS. zeberitier. (c.) Nec tamen obeſt, ſimplicenz etiann preslegterzm, es poteſtate ob rationabilem cauſſam, gel nezeſtatem a Summe Peontißice delegatæ, conferre poſſe ordines preshyterata, vel Jaltem Diszcenita, inferiores, ztpete Sacramenta Bccleſia- Atica; bainsque poteltatis conceſzz & aſa, conſècratz e= empla habemiet plerima, Sic teſtataur Hennus Zom. II. pag. 439 de Generali ordinis Ciſtercienſis, qaod Romæ a. 1602. O& Proximo annze Gandavi cenſentiente Alexandro VII. 162 — XXIII. Can. 7. a. Unus ergo Epiſcopus eſt ordinans; plu- res itaque Epiſcopi (Zres vel Dao): quamvis ad licitam ordinationem ex traditione apoſtolica requirantur, ad va- lerem tamen huius Sacramenti conferendi non ſunt ue- ceſſarii; uti etiam conſtat ex 2. Zimoth. I, 6.-S. Cregor. M. L. 10. Epiſt. 64. ad S. Auguſtinum Anglorum Epiſco- pum — Theodoret. V. 23. Hiſtor. &c. &c. — Ianocentius XI. Godefredo Epiſcopo Würzeburgenſi electo indulſit. ut ab uno BEpiſcopo aſſiſtentibus II. Abbatibus conſecra- retur. zid. Gavard. Tom. VI. Theologiæ. — Decreta igitur conciliorum & Epiſcoporum, quæ a Tournelyo con- tra præſens corollarium allegantur, quia legem Eccleſiæ tales ordinationes Prædictas ſolum probibentem, non irri- tantem innuunt, minime aſſertioni noſtræ adverſantur. b. Ne vero ingens detrimentum Eccleſiæ univerſæ imminere poſſit ex eo, quod collatio poteſtatis tam utilis, tam ne- ceſſariæ humana libertate facile impediri, atque effecius expers reddi poſſit, ſapientiæ & bonitatis div. conſilium fuiſſe cenſendum eſt, ordinationis valori minime obeſſe hereſim, ſchisma, ſuſpenſionem, excommunicationem & depoſitionem Epiſcopi ordinantis, cetera tamen ordina- tionis eſſentialia obſervantis. Ita Concil. Niceænum I. Can. 8. Epheſinum — Nicænam II. Carthaginenſe II. Toletanam VIII. cum g. Hieronymo adv. Lucifer; & ˖. Gregorio L. 2. Epiſt. 67. cenſent. — — Quid de or- dinationibus Epiſcoporum Angliz ad normam Ritualis Eduardi VI. peractis ſemiendum ſit, ex digis, ordinatio- nis formula & Hiſtoria palam fit. E. Vi inſtitutionis ac traditionis apoſtolicæ & eccle- ſiaſticæ ſoli gaptizati, iri (non malieres — non infan- tes monachos ſuos ordinaverit in Diaconos. Immo net abſolate repagnaret (licet id fieri nala ratio ſana ſasdest) dele- gari a Pontifice poteſtatem ſimplici preshytero etiam ordi- nandi alios in presbyteros, gaia talis poteftas, cez Preca- ria, & ad ſolos presbyteros ordinandos reſtricta, quam maxime dißferret ab Epiſceporum boteſtate propria & il- limitata etism ordinandi Epiſeepes. kes un caprces 0 e 640 n r conß GRaKe 5 G fen, 0b nmm en, A. Portat Eeigene len, 5 Confere Chharn Pſe & er Vi — ſol wimon Dren ex e Conc Kom bele 8 rciaa⸗ n l. I. iter e ⸗ tuans nato⸗ eccle⸗ infen⸗ es — 9 Hlute Ni s orl; prel⸗ & gran —————r 163 ges uſus rationis expertes) recipiendi huius Sacramenti capaces ſunt. * Generat Eccleſiæ Sacramentum Ordinis miniſtros ſilios S 1CRAAMENTUM MATRIMONII. In matrimonio tria diſcerni debent, ut omnis tolla- tur confuſio, ipſaque matrimonii natura plena in luce collocetur, nimirum ſtatus, contractas, Sacramentam. §. 71. Status matrimonii eſt Societas §. 12. mari & feminæ ad procreandam & educandam ſobolem⸗ — — diverſa ab alia quacunque ſocietate tum ob numerum perſonarum, tum ob finem ſingula- 7 6Hα. A. Status matrimonii ergo ex conceptu ſocietatis im= portat obligationem mataam concedendi, & ias matansm exigendi iium corporis in ordine ad procreaundam ſobo- lem, ſimulque ad procreatam educandam obligatio mutaa conferendi, & sias mataam exigendi coniuncnionem fa- cCultatum ſuarum. a. Eſſentia itaque matrimonii non in iypſo aſie corporum, ſed in obligatione & iure concedendi & exigendi illum conſiſtit. b. Ergo pacdum de ſervan- da virginitate, contractui matrimoniali utrinque adietum = tollens eſſentiam matrimonii, pugnat cum pacto ma- trimoniali; non tamen obſtat eſſentiz matrimonii votum prævium virginitatis, licet contractum reddat illicitum: ex conſenſu enim, etiam illicito, dato oritur obligatio concedendi uſum corporis petemi coniugi, quis ipie uſus coniugalis per ſe minime illicitus eſt. X2 §. 72. 164 ⸗ §. 72. Statum matrimonii ſecandum legenz natura Deus ipſe, ceu autor naturæ in ipſa utriusque ſexus creatione, inſtituit: creans enim Adam & Evam cum diſcrimine ſexus, facultatem illis Præbuit ineundi matrimoni, & quidem non alio, niſi hoc ex fine, ut illud inirent: non e- nim conceditur medium, niſi ex intentione finis. A. Sola lege nataræ Tpefctlata matrimonium etiam conſummatum iſolvi poteſt inter coniuges ſuperſtites, non ljlam ſtringente educationis officio: vi legis enim naturæ matrimonium eſt ſocietas, quæ ſolo pacto oritur: talis Vero mutuo conſenſu ſolvi poteſt; immo ſi obligationis executio fiat impoſſibilis, ultro geſante nexu obligatio- nis diſſolvitur. B. Vi legis nataræ femina non niſi zni Viro, Vir au- tem pluribus feminis matrimonio iungi poteſt. Pohyan- Aria enim pupnat cum propagatione generis bamani (fe- mina utique capax non eſt matutando multiplici Partui, a diverſis viris eodem tempore concepto), & gam educa- ziene prolis, quæ ob incertitudinem patris perpetuum periculum pateretur. Folygamia vero, ſi ex fine muhip- Ricis prolis procreandæ ineatur, vel ex fine prolis obtinendæ, quando ſterilitas primæ coniugis timetur, neque per ſe pugnat cum Sne zatrimonii, quatenus vir vegetzs plu- ribus feminis fæczandandis, & opalentas pluribus natis educandis ſufficit. Dein in caſu Serititatis plurima mala, quæ ex defeétu heredis maſculi in ſucceſſione regnorum Oriri ſolent, caveri poſſene pohygamia. §. 73. Matrimonium conſummatum, vi legir na⸗ tare ſolubile; vi legis divinæ poſßtive in Prima ſui inſtitutione erat iaſolubile; & ceu tale ab ipſo Chriſto Domino in Lege nova Fur- rurl. oh 4 opte vrtien hrua Mtth. Uxore Averit, Mn 1 4 Heyt in Malier Car di Uamn Reciß⸗ Profed Uta nor 11 kor Muliere caulla o . (ns ere, Oun a. legen niſt a repud delle, an iten Lan ſe⸗ gr gue & llis noZ 16 is. iatn N ature talis onis gati⸗ 1e A⸗ ihiu. (te i, 4 luca⸗ W hnoli⸗ ende 7 her ſe 1A, Hatis nlu 4 vorun — 165 rurſus declaratum eſt (a.), ſublata fimul Prohibitaque Polygamia (b.). A. Non ergo diſſolvitur matrimonium goRſaummakane Propter adulterium alterius goniugis, licet fieri poflit di- vortium. Omnis, gqui dimiſerit avorem ſasm, exezepta Nornicationi, zauſſa, machatur, i. e. facit esm mæchars Matth. S. & emnis, qui, etiam ob fornicationem dimiſſa uxore iua, aliam duxerit, machatkr; & qui dimiſſans Auxerit, machatzer Marc. 10. Luc. 16. — Nis, qai matri- monio saencti ſant, præcipio non ego, ſed Domings, rο rem a viro non diſcedere; quodſt tamen diſceſſerit, ma⸗ nere innaptam, aut viro cto veconeiliari I. Gor. 7, 20. Malier aligata eſt &'c. & c. F. 39. item Rom. 7 3 Cur dixiſti Apoſtole! quod ſi diſceſſerit, manere innup- tam? Biceme diſcedere? an non licet? ſi non licet, cur Præcipis diſcedenti manere innuptam? ſi autem licet, Pprofecto eſt aliqua cauſſa, qua liceat - hæc autem inqui⸗ ſita non invenitur, niſi quam Salvator excepit, i. e. cauſ- ſa fornicationis. Ac per hoc non Præcepit Apoſtolus, mulierem, ſi diſcefſerit, manere immuptam, niſi quæ illa cauſſa diſcedit a viro, qua ſola ei licitum eſt diſcedere a viro. 2. Aaguſtinas L. I. de adalt. zgoning. c. 3. — — Quamwvis ex cauſſa fornicationis liceat thori ſeparationem facere, non tamen aliud matrimonium contrahere fas eſt, cum matrimonii legitime Tottali vinculum perpetuum (a.) Chriſtus Legislator Matth. 19, 3. aperte teſtatar, legem Patris ſai inde iam a principio creationis hominum Faiſſe, at vir ſtabiliter adhæreat uxori F. 5., & nos niſt ob daritiem cordis permiſiſſe Mayſen Jadeis libellum repudii, ab initio tamen non faiſſe ſir F. ., etiam ſe velle, ut, quod Deus cenivnxit, bomo non ſeparet F. 6. = Legem inſolabilitatis iſfius pro Zata ſaltem Chriſtiane Eravibus verbis incalcag S. Panlus &em. 7, 2. &. &c. 'tem I. Cor. 7. 10. — Concil. Trid. Seſ. XXIV. initio & Can. 7. (b.) Marci 10, II. adalterum pronuntiavit Chri- 7 . . . ſegs, giti dimiſs priore zxore alism dazxerit: E“². 455 7 2 166 ſit. Concil. HNorent. Sef. XXV. Eugen. IV. in decret. sd Axrmenos. Concil. Trid. deſſ. KXIV. Can. 7. B. Neque diſſolvitur matrimonium in infidelitate contra dum & conſummatum per converſionem alterutrins coniugis; licet forte, ne infideles a fide Chriſtiana am- plectenda difficultate ulla abſterreantur, per novwas nup⸗ tias a fideli contractas ſolvi poſſit, ſi nimirum coniux infidelis aut omnino non cohabitare, aut non fine iniu⸗ ria creatoris aut periculo ſalutis velit vel poſſit:; uti pro hac aſſertione citari ſolet g. Pauli Epiſtola I. Cor. 7; 10. ſeqq. & SS. D. N. BENEDICTI XIV. de Synod. Diaceſ. L. VI. c. 4. allegantis conſtitutionem INNOCENLII I. Zit. de Divort. Cap. Ozanto, & fadum Gregorii XIII., propri- umque in cauſia florentina a. 1726. quod idem fadum & S. Congregatio Cardinalium iam a. 1679. — 80. ita ré- ſolvit. Pid. Theſaur. Reſolat. Zom. III. pag. 364. & 352. Je77:. G. Matrimonium tamen, non conſummatum, etiam apud Chriſtianos eſt ſolubile in caſibus, quos approbat Eccleſia. Facta authentica & uſus Eccleſiæ id compro- bant. §. 74. Statum matrimonii in ratione Contradus ef- fcit conſenſus mutuus maris & feminæ, quo ius in corpus ſibi mutuo tribuunt & accipiunt ad procreandam prolem. A. Non ergo ex lege divina, nec lege Principis. nec iuſſa parentum oritur nexus obligationis coniugalis, quo bic vir cum bac femina colligatur, ſed ex liberæ utriusque contrahentis determinatione, vel conſenſu per- ſonali. Sane ad nexus huius contrahendi officia magis opus eſt mutuo amoris affedtu & conſenſione animorum, quam lege quacunque extrinſeca. B. Ad contraltam igitur matrimonialem, vel ad ef- fedum vinculi coniugalis requiriur utriusque confenſus verus Clente nii mo taores . Pelt, Uimoni Pperficie Nimon Ciritur. Nunli, lents cinſenſu lamen Tahens ſurn coninge Corpor Parent. 1e. X. trimom eſ ſ ci rer 4 quam tinent, denimn. Aincali thevret Aunt. e lis inſt ate fins nup⸗ Div il⸗ o 10. Aeſ nede vpri⸗ n & re⸗ 8 etiamd prohet pro⸗ el. guo piunt inchoie, iugals⸗ lihen ſu per⸗ 1 Wog norud: ——— 167 vergs, i. e. „ Snternas, deliberatas, ſigno externo ſuſi- ciente utrinque expreſſus, abſolutus de vinculo matrimo- nii mox contrahendo, vel per ſe, vel etiam per procu- ratores manifeſtatus. C. Quidquid itaque effectum vinculi coniugalis im- pedit, quo minus dari poſit, vel detar, contra tum ma- trimonii reddit invalidqdum. Hinc a. Inpotentia perpetua perficiende? copulæ, contra Gum antecedens, dirimit ma- trimonium. b. Ita quoque ad contradtum validum re- quiritur ea æ«tas, qua uterque coniux & potentia gene- randi, & zſäie rationis ſaßiciente pollet. c. Error Ccontra- hentis circa ſabſtantiam perſonæ, utpote ob defectam conſenſus, invalidum reddit matrimonium contradtum; non tamen error circa qualitatem eius, quam videlicet con- trahens non ceu conditionem, ſne qua non, expreſſerat. d. Quia defe tus conſenſas parentaum neque tollit conſen- ſum contrahentium, ceu rationem immediatam vinculi coningalis, nec faczltatem phyſicam diſponendi de uſu corporum, ceu rationem mediatam, defecdtus conſenſus parentum valori matrimonii minime obeſt. Concil. Zrid. Seſy. XXIV. de Reform. MWatrim. C. I. e. Invalidum eſt ma- trimonium illius, cui legitima ſuperioris poteſtate erepta eſt facultas phyſica diſponendi de uſu corporis: deeſt enim ratio mediztaz vinculi coniugalis. * Alia impedimenta, quæ zam lege Eccleſiaſtica, quam givili oriuntar, aut ad honeſtatem cçontractas ber- tinent, in Theologia pracztica & iare Canenico ezaplicanda veniznt; Ea vero & quidem ſola, quæ ipſam effelzum vinculi coniugalis ex natara rei impediaunt, in Theolegia theoretica potiſimum pertractanda eſſe ratio & oerdo exi- Kunt. §. 75. Ipſe ſtatus matrimonii conſummati, inter fideles coniuges, non niſi morte unius ſolubi- lis (tam virtute primævæ inſtitutionis, tum novæ inſtaurationis a Chriſto factæ §. 73.) eſt ſignum ſac- 7 snn, adeoque Sacramentum. A. Ipſa ergo coniunctio primæ matrimoni eſt ſignum unionis primæ Chriſti cum Eccleſia per incarnationem: ſicut autem Chriſtus non ſolum per aſzumtionem naturæ, ſed maxime per caritatem & gratiam cum Eccleſia con- iundus eſt, ita ad perfedlionem ſigni huius non ſolum coniunctio carnis per vinculum, ſed & coniundio ſpi- ritas per gratiam in matrimonio Chriſtianorum interve- nire debet: eſt erge Sacramentum practicam. Conſen- tiunt omnes Eccleſiæ Chriſtianæ, quæ omni tempore cre⸗ diderunt 1. Matrimonias Chriſtianorum ex praſcripto Apoſtoli coram Eccleſiæ miniſtris celebrari, 2. & ab his ritu aliquo externo ſan Qificari debere, 3. nec niſi ſic ce- lebrata pro matrimeniis Chriftianig ſimul „ ac veris Sact- ramentis habenda eſſe, quibus ſngelaris gratia ad im- plenda matrimonii officis tribueretur. Conc. TZrid. Seſſ. XXIV. de Sacram. Matrim. Can. I. – =– En, quomodo argumentum ex uniformè Eccleſiarum conſenſione, & traditione, ceu vere ſolo documento ſufficiente, deſum- tum exiſtentiam huins Sacramenti cum certitudine com- probet? – —– Si ergo eadem tracditie Sacerdotis bene- dictienem, qua contratui nubentium benedicit, ad Sac- ramentum matrimonii ceu eſentialem requirit; adeoque Saçerdoten huius Sacramenn eſie miniſtrum enuntiat, vere (a.) Conceptis ſane verbis Apeſtolas Bpheſ. 5, 22. ſeqq. oces, virum eſe caput mulieris, ſcaut Chriſtas eſt gapat Eecleſiæ V. 23. — Fecleſtam reſpecdtua Chriſti & malierem reſbelbta viri ſoè habere, zti corpus ad caput: sdciree vi- ros diligere debere zxrores, ſicus Chriſtus dilexit Fecleſiams V. 25. & viciſim e nomine sXâſabiebtas eſſe debere vi- ig ſaig, Nckt Eccleſig ſaehielza eſt Chriſtae F. 24. Ewinde quoque obligationen, nexas individzè inter, virzm & aaerem eſer quam isam Adam divinitus æagnevit V. Zr. Gewr. 2, 24. magnam S myſterium, quod Tab tam in: Ralahili nexu contazgam latet, ſe autem ilad declarare in Chelſto & Eccleſia V. Ze. 5. e,: er Chriſtam & Eccleßem. rum illius unionis, qua Chriſtus Eccleſiæ ſuæ coniunétus eſt vinculo caritatis inſolubili (a.) 3 ere Cerce cel elt, menti ciant 3 in bel vorun, geſe Do iy ſide dacran le bei 0 — (d. Vrle to pr. indole ere e⸗ telin inten⸗ watri H. y ur; bu Rn brep , Lene hom tept 66 i9 we⸗ Q her Nen ſux 12); gmum nem: tura, a con⸗ m ⸗ terde⸗ e ere⸗ ſcripto 35 his is lat⸗ l in⸗ uſ. vomodo vne, & elum⸗ . 8 bent⸗ 1 l⸗ Adeoque⸗ eountiat, Velb e ſel. A c nulierenß Lins 1 elaſian ſbere Ni⸗ n. 1 5. tan i Gr I l innenr 169 Vere benedictio Sacerdotis pertinet ad eſſentiam, & Sa- cerdos eſt miniſter Sacramenti matrimonii: atqui hæc do- cet Eccleſiæ traditio prar. I. 2. 3. – Aut quænam ratic eſt, cur illi, qui traditionem de exiſtentia huius Sacra- menti admittunt, eandem de miniſtro eiusdem reiici- ciant? (b.) B. Bffe tus igitur contradzas coniugalis eſt vinculum in baptizatis perpetuum, ſi matrimonium fuerit conſum- matum; efſfectus vero Sacramenti, ſeu benedictionis Ec- cleſiæ gratiæ conſtans ad implenda officia ſtatus coniugalis⸗ auxilio fautura. a. Nihil ergo obſtat, ſeparari poſſe etiamn in fidelibus baptizatis contractum a ratione Sacramenti; Sacramentum tamen percipere volentes indigent ſacerdo⸗ te benedicente, cum actu de præſenti contrahunt. C. Ergo etiam matrimonium Catholici cum Acatho- T lica . (b.) I. Contractas matrimonii ſeorſim ſpectatas, nee Eccleſiæ ſolenni approbatione conſecratus gratiam Sacramen- to propriam nec ſignificat nec confert: nullam enim ex ſua indole cum hoc ſignificata babet analogiam, nec talem ha-⸗ bere ex promiſſione Chriſti, vel atteſtatione Eccleſiæ in- telligitur; contrabentes autem nallo modo ſe ſandtificare intendunt, aut eredunt; immo talis contraltas nequidem matrimonium chriſtiamum, malto minzs sacramentum eſt. Il. Vis practica Sacramenti oritur tantum vel, ex adt ioni⸗ bus ipſius Chriſti, ati in 44. Euchariſtia, vel ex actiozi- bus Chriſto moraliter propriis: atqui actiones contrahen- num ſunt perſonaliſſimæ, adeoque Chriſto non moraliter proprieæ. Contrahbentium . ius in corpus. . olim per pſam cepulam . . mates ſibi tribuentiam!! III. Vein generalis alſertio Apoſtoli 1I. Cor. 4, 4. Sic nos exiſtimet homo &c. &c. tamdiu in ſenſu proprio ueniverſim eſt ac- ceptanda, donec argumento quodam poſitivo exceptio cir- 6a Sacramentum matrimonii probetur. Sententiam noſtram in traditione fundstam infirmare neqaeunt A. A. argce menta, quæ non dißiculter adeo ſolvent illi, qui contra- GRum matrimonii ſeparari æ Sacramento poſſe intelligunt; nec ignorant, matrimonium ratum izxæxta zſam Jaeris Ca- nonici eſſe, quod, S Jaerit conſummatum, o inſolubile, 1780 lica &c. &c. initum, accedente diſpenſatione debita le- gis Eccleſiaſticæ, vel permiſſione ordinaria, Sacramentum praälticum eſt, prout ſcilicet coniux ex parte ſua capax eſt. * Sicut Princeps politicus vi pacéti ſocialis poteſt ea fiatuere impedimenta, quæ ſalus publica civilis exigit, ita etiam Eccleſia vi poteſtatis legislatricis a Chriſto ac- ceptæ poteſt determinare eas conditiones, ſine quibus contracdtum non valere ſalus ſpiritualis exigit. Cauſſæ itaque matrimoniales, quatenus ſe referunt ad ſalutem ſpiritualem, ſpectant ad iadices Eccleſtaſticos, ſicuti illæ, quæ concernunt bonum temporale, ad civiles. Principes tamen politici, ne poteſtatis ſuæ limites excedant, in (auſ- ſis matrimonialibus nihil ſtatuere præſumant, quod ſaſuti animarum obſtet, nec iuſtam poteſtatis Eccleſiaſticæ ener- giam impediant, nec quid ab iſta pro poteſtate exigant, de quo ſolius Principis Eccleſiæ, ceu in ſua poteſtate aqgue independentis eſt iudicare & decernere. Zeg. Concil. Trid. seſ. XXIV. de Sacram. Matrim. Can. 3. §. 76. Ex omnibus iam his, quæ Sacramentis N. L. ſunt propria, præſente hoc in tractatu expli- catis ea, quæ omnibus Sacramentis communia ſunt. hic ceu COROLLARIA deducere adhuc oportet. A. SEPTEM ſunt Sacramenta S. F. 55. D. - 56. A. - 57. - 64. C. -69. - 70. - 75. A. hucuſque explicata, & a Chriſto Domino inſtituta- nec pauciora - nec plura, quatenus nec Ss. Literæ, nec traditio aliud ultra VII. in- ſtitutum eſſe probant. B. Chriſtus INSTITUENS per ſe immediate ſubſtan- tiam Sacramentorum S. 56. A. c. - 69. D., multa tamen circa adiuncta Sacramentorum Eccleſiæ Rectoribus deter- minanda reliquit S. 55. C. - 56. B. - 58. A. b. c. - 66. C. &c. &c. C. EFE =M gra ſtabi ul 4Agen nitent cͤs, exnen 0, Cenigt LIS Dis 1 ment ſto , Parren mini quam niſtro ſtus Poner berent Bratiar non mMune Zaptii IFrme tem deten ſacre Ans AC rari VI. WN le⸗ ntuc apar ſt en Ligit, io a⸗ guibie le WeN ille, es in (aul⸗ ſautl 2 enel⸗ eNgant, zreſete nuil. tis N eD. Wlmubia Ahae 16. X. inn, E ec Nlns, 1 VI Ir. ſubtar⸗ ia tamel 5 deler c. . 1 6 RE ntrnne anentrrge 171 C. EFFECTUS Sacramenti omnibus communis eſt gratis ſanczificans, ſeu benevolentia div. omnipotentiam ſtabiliter applicans ad danda auxilia, quæ tum vitæ ſpiri- tuali in baptiſmo conſequendæ &. 55. A. - in Euchariſtia sagendz & conſervandæ S. 60. G., ac in Sacramento pœ- nitentiæ recaperandæ S. 64., tum certis officiis exequen- dis, ut fdei defendendæ in Confirmatione S. 56. A., Lacza extremæz fortiter ſaſtinendeæ in Extrema Unctione §. 69. CG., minifferio Chriſti rite implendo in ordine ſacro §. 70., denique procreandæ ac educandæ proli in Matrimonio §. 75. B. neceſſaria ſunt. D. Hos effectus producendi vis PROPRIA - MORA- LIS ineſt ipſis Sacramentis N. L.; verba enim inſtitutio- nis tribuunt aliquam energiam Sacramentis: dein Sacra- menta, extepta Euchariſtia, non ſunt niſi actiones Chri- ſto moraliter propriæ, quæ a miniſtris Chriſti poſiiæ Deum Patrem ad conferendas gratias movent: omnis enim a Gio miniſtri vim habet, quam Princeps eam babere vult, & quam haberet, ſi ab ipſo Principe poneretur: atqui mi⸗ niſtros Sacramentorum expreſſo mandato depatavit Chri- ſtus ad conficienda Sacramenta, volens, ut Jao nomine ponerentur actiones ſacramentales, plenamque vim ha- berent ad effectus producendos. — — Sacramenta ergo gratiam caufſant (ex opere — ut aiunt) meraliter, non phyſice. — — Conc. Trid. Seſ. VII. Can. 6 &W 8. E. Præter hanc gratiam omnibus Sacramentis com- munem alios adhuc effedus ab hac diverſos producunt- Baptiſmus iura & obligationes ſubditorum Eccleſiæ - Con- lirmatio conſummationem Chriſtiani, ac veluti puberta- tem quamdam ac vVirile robur in profitenda Chriſti fide determinans — Ordo vero gradum ſtabilem poteſtatis ſacræ in conficiendis Sacramentis tribuens; qui effe- Rus amiſſa etiam gratia ſanctificante manent perpetui, ac indelebilem imprimunt CHARACTEREM, unde ite- rari hæc Sacramenta nequeunt. — — Conc. Trid. deſ. VII. Can. 9. F. Requiritur ad valorem Sacramenti, ut miniſter INTENTIONEM FORMALEM, fſaltem BENTERNAN ha- eat 172 = beat (a.). Sufficis ergo intentio formalis etiam cenfa⸗ ſa, ſeu implicita, celebrandi nimirum ritum ſacrum, qua- lis eſt in uſu in Eccleſia Chriſti, tamen ratione obiecti; cui vult applicare miniſterium ſuum, determinata. Neque Officit valori Sacramentorum impietas vel error privatus Miniſtri. G. Ad valorem Sacramenti in SUBIBCTO requiritur capacitas ſubſtantialis - intentio, in adultis, habitualis: formalis ſaltem implicita- non item vera fides. H. Ad Sacramenta mortuorum eum frudzz recipienda in adultis, ceu ſupernaturalis diſpoſitio, ſecundum dicts &. 39. A. requiritur fides ſalutaris ac ſpes cum efficaci dolore de peccçatis J. 67.5 ad Sacramenta vivoram ſta- sus gratiæ., I. Sapientiſſima de infinita Dei & Chriſti miſericor⸗ dia præiumtio eſt, Sacramenta vel omnino non iterabilia præc. B., vel ſaltem eodem manente ſtatu initerabilia, Jline frudzu ob peccati præſentis obicem ſuſcepta fuerint, ebice ſubmote quoad frucdtum reviviſeere denno. * SACRA- (a.) I. Actiones enim, ſpecie externa mere profang- ſcenicæ - ironicæ nec actiones Chriſto moraliter propriæ. mec myſteria Dei a chriſti miniſßiris diſpenſata eſſe, nes pro falibus haberi in Eccleſiæ poſtunt: ergo requiritær, aAs Jaltem adſit externa ſpecies intentionis, etſ: interna zn- tentio deſit. Nec plus nec minas circa intentionem a Tri- dentino eſße definitam. II. Fotuit Chriſtas ſic inſtituere Sacramenta, zt vellet ele valida, ſi modo adminiſtrentar gam intentione fermali, ſaltem externa, vel etiam mere externa: ſunt enim adkiones publice- nomine alieno - ad kenzm commune « miniſtris deputatis ponendæ: atqui a⸗ «ones politicæ miniſtrorum, indicum, legatorum validez Bnt, nil niſi externa aliqua intentio requiritar, at apha- reat, eas ſerio poni: ergo eadem ſußicit in altionibus ſac- ris in nomine Chriſti peragendis, Immo ſalutis ipſa ſeca- zire talem s Chriſßto faciendam inſtitautionem exigere vi- etux, 8 ſacre u ſiye yyra ritates u Vimquen tione ac Ge gua Ee ſel conke tium eſt, lce atene APr are , prifato Naim ce dium pre ſu ſubſt iim vug herßcien longa S it S. A 19., 9 cepta ſa nibus 1lhaya tem vina 43. JImn Riis G vniver diverſt Aut o nitue ſne n eegfs. Im, que. obietti, Necque Priratus Nequütiu kabineli, ederdd um dicts rd urun ſ iſerior⸗ n itendili tenbiin, tn fieimn, 0. 640R — 1 9 * tet ropris 5 1t 4 iriter, 4 merad 41. onem 4 ſe inſituer Mninfntu titm Iete Alieno: 4 . At! i , 4 4 4 inibus . 1 i u rigert 1. == 173 * SACRAMENTA ECCLESIASTICA (cerimoniæ ſacræ univerſali Eccleſiæ uſu conſecratæ) ſive theoreticæ. ſive practica honeſta & utilia ſunt. Zheoretica« enim ve- ritates utiliſſimas gnificant — practica gratiam conferunt, vimque moralem impetrandæ gratiæ habent ex depreca- tione ac meritis univerſalis Eccleſiæ, atque poteſtatem, de qua Eccleſia diſponere poteſt, non tantum ſignificant, ſed conferunt iis, quibus huius poreſtatis executio offi⸗ cium eſt, — uti cuicunque ad diſciphinam Eccleſiæ Cathe- licæ attendenti patere debet. Cum ecentra Cerimoniæ, quæ ſacrorum quorumcunque cœtuum fidelium peeuliari ac privato nomine, autoritate, & conſecratione inſtitutæ paſſim commendantur, ceu minas idoneæ ad veritatis ſtu- dium promovendum, vel ſaltem namero & immoderatiore aſua ſubſtantiæ religionis officium: animum enim, preæſer- tim vulgi, talibus cerimoniis ab eſſentia religionis ad ſa- pyerficiem traduci, & inanibus diverticulis facile diſtrahi, longa & triſtis nos docet experientia. Eoc nimis dolee., ait S. AUGUSTINUS Egiſt. 119. ad Januar. Epiſcop. cap. 19., quia multa, quæz in divinis libris ſaluberrima præ- cepta ſant, minus curantur, & tamen multis præſumtio- nibus plena ſunt omnia, aut gravius corripiatur, gqui Per ocdavas ſaas terram nudo pede tetigerit, quam qui men- tem vinolentia ſepelierit. Omnia itaque talia, qaæ neqas 35. Scriptaurarzm autoritatibus continentanr, net in Conci- liis Epiſtoporam fatuta inveniantar, nec conſaetadine zniverſæ Eccleſiæ roborata ſant, ſed diverſoram locoram Aiverſis moribus innumerabiliter variantur, ita, zt vix aut omnino nunquam inveniri poſſint caußæ, gquass in eis inſtitzendis homines ſecuti ſunt, zabi facultas gribuitur, ſine ulla dubitatione reſetanda exiſtimo. Mep⸗ 174 —- Menda potiora ſic emendata legantar n conti Pag. Lin. ſenti 4 ſic 1. & 18. RREVII8 - - . PähVIVS Ks 4* X. ⸗ 2. alioribus - ⸗ „ altioribus To. ⸗ 8. Gen. 4, 10 ⸗ . Gen. 49, 10. 4 10. not. (b.) 6. aſſervatione - „ aſſeveratione 16. - 3. conſciptas - - conſcriptas 26. B. ⸗ 6. Baſilii . . . Baſilius 30. A. - 8. hac materia -⸗ ⸗ hac in materia 35. A. ⸗ 2, cuiuscunque, - ⸗ cuiuscunque eo errore, 38. -⸗ 15. affixus ⸗ 2⸗ affixa 40. not. 2. CG. 18. VII. A. -— ⸗ C. 17. VII. A. 42. — A. J. I8. I. * 5 FC. 18., I. A. * ⸗ ⸗ 5. altera mediata ⸗ „ altera immediata = 9. iurisdictlionuum - - iurisdiclionem 47 - 2. continentis - „ continenti 48. A. 5. in finitudine - ⸗ in infinitudine 50. not. 27. duas · - — guos 55. not. 2. I. Rom. 8, 28. — ⸗ Rom. 8, 28. 62. not. (a.) -I. ſpiriuum - . ſirituum 65. not. . 8. Archangeli- ⸗ -⸗ Archangelos 74. not. *) -2. fine labe in hac- ⸗ fine labe hac in 8I. not. 29. qui a ſua - - = qui ſua gr. (*) RHodierni & c. & e. pertinet ad pag. 92. lin. 5. Nℳ LUTHERUS (*) 107. not. (b.) 5. a tionem - - -⸗ Aadlionum II4. D. 2. jein . . ⸗ elus 4 1I4. D. 3. Dei-Pilii - - . Dei Pilius IIS5. not. (*) -7. F. ſeq. 50. A. *. * *½. -⸗ J. ſeq. 50. b. c. TIIZ. A. 2. J. præc. A. *. - . J. præc. 48: A. * 135. III. 12. probari poſſent- . probari non poſ- ent 142. — 5. nimium - - nimirum I5r. not. 26. ſpectatim ⸗ ⸗ . ĩſpeciatim 158. ⸗ 2. perfede ⸗ „ perfedæ — 42 4b allo . = — a nullo vox C Riacipataum - Gincipiat Rnn . tis 0 4 eGats lecn dline s „ ac i n 5 Ea ſolum menda, quæ ſenſum vel nullum, vel obſcu⸗ rum, vel dubium, aut perverſum reddere poſſunt, hic e- mendata exhibentur, relictis prudenti lectori aliis, qui in hoc opere non infrequenter occurrunt, erroribus adhuc corrigendis. - -- Citationes ex Metaphyſica, quæ in præ- ſenti Epitome occurrunt, in Aphoriſmis meis metaphy- ſicis anno 1785. editis legendæ veniunt. — — e ☚ ð Balance Q Focus M K J H -Euroskala Offset VierFarbSelector Standard* 4 Copyright 4/71999 VXMaster Gmbhi wwwW.VXymaster. com KTTLERI PIANA ETICA 6 I EPITYOMEN C 7 4 PTURA BREM LLEGII MINORAUGIENSIS ATENSIS CANONICO LARI E PROFESSORE ARIO. PERN TANEA POSTTIONUM PICARUM ERARIAE PUBLICAE pGUSTI MDCCLXXXVIII SIT A. & e & & r Ie E Ie 38 ner » Ahdorfü ad Vineas-