Gf951-4 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Tractatus De Deo Trino, 4 - sb V Ia i —— — * 2 " E i E * * 3 ieiy - $ A £ E p EM ^ AE «f 13 t ET $67 z v s p ) z z d - As N ^ A xxw f w A * £ u d ae : & s s 2d BN a RAR A 9 d * Fl x oA regoo xf ol - * sb ii m a dircae i iab 2 Rs sscad r ; Mi - — RE sgerususiequs EEE 6 g. R ag o a^ A gt - x N in: x Ó — C m Em EPT u p us M - E FM N12«511866719 021 VEU UB Tübingen — i MM Ts * Qd Bs * . ». x * « m — INSTIT UTION S THEOLOGICfE UIBUS PRZETER : FID I DOGMATA PROPUGNANTUR QU/ESTIONES SCHOLASTIC]E UJE AD NOTITIAM SACRARUM SCRIPTURARUM TRADITIONUM, CONCILIORUM, ET H/ERESUM CONF UTATIONEM CONDUCUNT, AÀD USUM TuHrorocriz CANDITATORUM ACCOMMODATE : OPERA AC STUDIO P. HENRICI KILBER, Soc. Jrsu, Ss.'T'heolog. Do&oris, E]usdem- que in Univerfitate Wirceburgenfi Profef foris Publici ac Ordinarii. AUROSCT AT US DE DEO TRING A Cum Permifft Superiorum.. —— —— —— WIRCEBURGI,; Tvpris Francifci Ernefti Nitribitt, Univ. Typogr. 176 Ya ]: ANT ln ll li U Dy [ Dy i n hn n AW D] T/" ) * P od ! E ! Q 2 s 'CONSP'ECTUS TRACEATUS* ^ DEO TRINO. . ao Nexus & divifio do&rine de 'Irinitate, 1 DISPUTATIO I De Myfterio fan&iffimz "Trinitatis, CAPUT L " De Copnitione Myfterii Ss. Triniratis. z * ARTIC. I. J2 myflerium Ss. i Tvimitatis fit veve- latum antiquitus,eg à 9 udeei sfuevit coguitum? 4 Viri fanái, Legis periti, rudis tur üt triplex claffis Judzorum, populus, gonüderan- 4) Trinitatis myfterium antiquitus jam fuit revela. tum. 5) Idem myfíterium à. 1ma Judeorum claffe aperté, à 2da fübobfícuré, à 3tia vel valde im perfectà vel pla- né non füit cognitum. Pro notitia Trinitatis inter Gertiles non extat funda- mentum. folidum. lo ARTIC. II. 742 myflevium Ss. Trinitatis Chriflia-. mis /Antenicenis fuerit cognitum ? II 6) Patres trium. priorum feculoram univerfim credi- derunt & profeffi funt myfterium "Trinitatis, 12 5) Speciatim infigniores priorum feculorum Patres eandem fidem ac profeflionem probab. etiam lit- teris ediderunt, li I- $ Origenis in hac materia fides dubia. 49 & AR- ARTIC. II Quizam pracipu? Heretici civca Qu li myflevium $s. TYimitatis evravint ? 32 lii J Triplex univerfim claffis hic errantium, 1)] a) Negatá pluralitate, unam duntaxat in divinis perfo- V nam admiferunrSimon magus ; /Efchines & Praxeas; lj [) Noetüs , Sabellius & Paulus Samofatenus; Photinus & Prifcillianus., . 3j l ") Qui unitatem divinz naturz violarunt, velTrifor- mes, vel 'Trithei, vel Tetrathei vocantur, quibus 37 . &ccedit Joachimus Abbas. '€) Inter Perfonas Filio & Spiritui fan&o divinitatem Fiqr detraxerunt, preter Cerinthum, Ebionem & alios, N Arius cum varia Sectatorum claffe, & Macedonius. 38 ^ .Preter Petrum Abaillardum , Antitrinitarii recentio- res. 42 N vunes L. 742 Marcellus "Ancyranus , Eufebius ) Cefaraenfis, €g. Bafilius magnus jure accufen- tuy ervovis civca Tvinitatis myfleriums 43 ! a) Admodum probabile eft, Marcellum Ancyranum l 45 ] fuiffe integrz fidei. N L) Probabilius eft, Eufebium Cafarzenfem, etiam poft Conc. Nieenum, fuiffe Arianá harefi infectum. $ 3 [ & Certum videtur , S. Bafilium ab errore Pneumato- ^machorum fuiffe immunem.: 63 v/enzs II. 7p Liberius Papa fuevit lapfus iu ) g ! ge. NX vefin Ahianam 2 ? Opinionum deLiberio varietas, Formularum Sirmien- fium numerus. | 69 a) Liberius probabiliter nunquam fuit lapfus. 5 Si cui formule fubfcripfit Liberius ; non tertiz, nec fecundz , fed primz duntaxat fubfcripfit. 79 F 7) Si la eft Liberius; nec üt do&or publicus, nec t pri s s defecit in fide, fed in fortitudine dunta- 8$ xat & oeconomia. Conciliatio opinionum de Felicis Pontificatu, 9$ UJE- 4 bin4 989 SeEP n UERES III. 742 Patres Conc. Awmme/gf s "rias 3 ua herefi fuevint fedati ? 97 Hiftoria hujus Concilii & Formula. | 4) Formula Ariminenfis in fenfu naturali & proprio g verborum non continet hzrefin, fed eft Catholiea. 102. m QtIITUS £ ) Patres Formule Ariminenfi , quantumvis finiftrá offerentium intellipentid corrupte , fubfcribentes l haud errarunt in fide , nec profeffi fant Arianif- [rot murm, 10$. c) Facto de Anmmenh pcn fidia fuppofito falfo, Eccle- ;mbas 114 J fia nequit. dici erratTe in fide Aterm Fides Coacilii Seleucienfis & Patrum in eo , prafertim ili05y Semiarianorum 127 X CAPULAI OtLO De Veritate myíterii Ss. Trinitatis. 130 [ ARTIC. I. 742 in divinis fiut tves Perone? 131 [ diti 4) Dantur in divinis Pater, Filius feu Verbum, & Spi- ! 7 j ritus fanctus. Ibid. J 6) Pater, Filius feu Verbum ; & Spmtus fan&us à fe anorn invicem dlümgunmr. 132. c) lidem in divinis funt res fub(iftentes. 135 etiam ARTIC. IL. /Z7 quelibet iz dzvmzr Pervfona. fit m fj verus Deus ?* 150 jmi 4)) Prima in divinis Perfona eft verus Deus. ISL f &) Itidem fecundà Perfona verus eft Deus. 152 // c) Tertia etiam Períong verus Deus eft. 1$8 f ARTIC. H 47 zres in divinis Per[one fint con- Qu jüb/iantmles ? I Pater, Filius, & Spiritus fan&us funt verà confüb. [ Rannales, & unus idemque Deus , non tantüm per t figuram , fed per veritatem fabflantig. 18I )) 5) lidem funt omnino confubftantiales, & unus idem- n que Deus, umtare non tantüm fpecificá & per ratio- nem , fed numericá & à parte rei. 18$ intt Ó Eplcrlf l$ de Anonymi circa unitatem in Tnmtate fcri- 212 ) ptione nuperá, Uf 13 Qua- DO - Y Pr; QuRES: 722 Ferficulus Sfoaunis de tribus in calo " zeflibus ,. qui unum funt , fit autbenticus ? . Expofitio versüs feptimi & controverfia. 122'3 ATI Pa 8) Verfam Joannis feptimum effe authenticum , füadet P Autoritas, 22$ u) P) Eundem verfum authenticum effe , evincit Ra- tio. s pI 230 Variantes Lectiones versüs o&:;vi; 233 W DISPUTATIO Il De Perfonis Divinis. UAPUTET Qf i De Perfonis divinis in communi. 234 N [// ARTIC. I. enam unmiverfim no[cenda , tenen- da , &2 predicanda fint. de- Per[omis divinis in : Communi 9 235 46) Notio terminorum Effentiz , Nature , Exiflentie : & Subílantiz ; Perfonz, Suppofiti, Perfonalitatis , Suppofitalitatis & Subfiftentie ; Proceffionis, Millio- nis, Communicationis & Circüminfeffionis ;; Pro- prietatis Perfonalis, Relative & Notionalis. Ihid. 238 k 5) FideiScholeque dogmata de przcedentibus. €) Cautele in predicationibus circa Trinitatem relpe- : &u pluralitatis vel unitatis, Abítractorum relativo- AR rum vel effentialium, Concretorum fübítantivorum. [ vel adjectivorum , & fuppofitionis. 244 ZEqualitas , Ordo , & Appropriatio in divinis. 248 uERES: 7u diflin&io vatioris vatiociuate intev- e[fentiam eg Tii- aütatis e propvietate.f congruat "myflevio 250 4) Diftin&io rationis ratiocinate inter effentiam & pro- prietates divinas*requiri:gr & fufficit. 2134 Prq— nE z æe&o uv TO Proprietates divine non fuünt predicata neutra, fed perfe&iones, 237 22 " ARTIC. II. Queram fint. principia. divina: "um 260 , fudt Proceffionum : Y uj Principiorum divifio, & de iis poffulata, yit M 4) Princkpium q«o prosimum productivum in divinis 7;g proceffionibus fünt fole ? producentium. proprietates. Perfonarum 263 1 l L ) Principium 4uo proximum communicativum in di- vinis proceflionibus formaliter eft naturadivina. 264 Convenientia affertorum cum aliorüni phrafi , termino. proceflionis, & hác formaliter accepta, 271 Quamnss: 74u, g cur proceffro F'evbi, gon au- 5 P zan Spiritüs Janéti, fit e dicatur geueratio? 274 4 Generationis notio , & Quaftionis expofitio. ïuïiif' 4) Proceffio Verbi eft vera generatio , & Verbum in jnis divinis eft verus filius Dei; proceflio antem Spiritüs 5j fancti non eft generatio, nec ipfe eft filius Dei. 276 5) Ratio hujus ftat probabiliüs in eo, quàd ao pri- uffnte alitiy orfit perfecté affimilativa termini cum principio, Milte & Verbum fecurdüm effe perfonale fit imago Patris ; p qüalis actio & Ían&i. .i'mago non .l'ïpþetgr refpectu Spiritüs 2806 Ui Foccunditas in Filio non eft ratio formalis & proxima 1j generationis, ^ 289 r li ARTIC. IIT. Quibusuam proprietatibus confluu- orum - antur Perfone divime 4 291 d Sententiarum diverfitas, & reftricta Quaflionis notic. p 4) Perfonz divinz non con(tituunrur formaliter per proprietates füb ratione formalitatis abfolute , & j fecundüm effe i, fed füb ratione formalitatis relati- Ti- va , & fecundüm effe ad accepras. 295 2j 5) Conftituuntur per proprietates relativas , prout hz Ui dicunt relationem , non autem üt originem forma- D lem,exprimunt. 296 a 3 UAE- p a LY æ' g&.ï-æ,» - UERES : /2g preter tres fubfiftentias velatzvas i) li uetilein Deo fubfiflentia ab[oluta , tribus Perfo- mis commumnts ? 395 ) d * Difcrimen inter Exiftentiam , Perfeitatern , & Subfi- ) ftentiam. x 4) Prater fübfiftentias relativas, non datur in Deo fub- W fiftentia abfoluta. 306 W q CA PUT TE H De Perfonis divinis in particulari. .310 ii enam [pecialia momiua Per[onis AT ARTIC. I. Qu Jbid. diviuis tribuautur ? d a) Prima Perfona propri? dicitur Pazer refpe&u 2de Die Perfong ; Principium , Fons , Origo, aut Caput re- fi fpe&u 2de & 3eie ; quin & Caufa, vel Auror refpectu ) earundem: Pazer autem refpectucrearurarum appro- priativé ; Fous, Origo, Radix, eut Capur Deiratis ' tantüm impropri?. 311 : B) Secunda. propri? dicitur Filius, Verbum, Imago; appropriativà Sapieria : ad priorem claffem revo- [ cantur Species, bigura , Forma , Charadier &c. ; ad pofteriorem Pa , Ferizas , Fita, Firtus, & alia no- Yi miua fecundz Per(onz in Scripturis attributa. 312 £ ) "Tertía dicitur Spirzzus fan&ius, Amor , ac. Donum : AR | "& quidem propri? , fi nomina accipiantur relativé ; r appropriarivà tantüm , fi abfolut? accipiantur, Po- & ftremi quoque generis funt Fons vivus, Iguis, Uutlio, Dieitus Dei, Paraclitus , que nomina in Scripturis Sacris & E'.ccleüafticxts paíffim de Tertia Perfona pre- dicantur. 313 Animadverfio de nomihibus Genitoris, luti, Aur 0Tif, Caufz, .Sermaui:, Verbi, Spiritus, Amoris & Doni. 314 l ARTIC. II 742 €7 fub qua vatione compellatio Ingeniti cozveziat foli Pevfone prime. 316 ( Ufus & notio hujus vocis. [ 4) In- APE |EP liibl &) Ingenitum antonomafticé di&um nec eft de effentia Paj naturz diving, nec divingz'Rature congruit, 318 1) Patri in divinis foli In fticé tale 30j genitum afnogom'a : Subí. eft proprium. » . 7320 c) Ratio Ingeniti convenientis Patri , juxta comma- nem Patrum phralin , formaliter fignificat meram T 1f negationem omnis productionis, fundamentaliter ali- quod pofitivam , excludens productionem ; quod. eít Paternitas , íaltem fecundüm conceptum inada-. quatum. 321 U Psternitatis emanatio formalis ex natura divina. FETI Ti ARTIC. III. Ex ; liil VeVutn copgnitione pro- cedat. Pev[ona 326 ] u Dflerentia inter F; i J t Verbum , iutelle&tionem & dictionem 5 varieta ectorum & lignorum, eïpe&u 4) Verbum divinum per fe procedit ex cognitione attri. a butorum & trium Perfonarum. Duitati 330 jl 5) Idem procedit etiam per fe ex cognitione poffibi- -lium; peratcidens autem &. concomitanter tantüm Ijnagh; ex cognitione futuroruin tam condi | revt- abfolutorum. 1tionarorum, quàm (; 1 33* Proportio proceffionis Spiritüs fancti ex amore rerum, ii t cum proce(fione priori, n 336 Vi ARTIC. IV. 74 tertia in divinis Peæfomz p 0Ct- dat à Patve g. Filio ? Juini 337 2 Geminus clrca hoc dogma error, (f 4) Spiritus fan&us procedit, non à folo Patre, fed etiam à Filio divino, -,'pmris 338 !] PFZ' £) Pater & Filius funt unum principium Spiritüs fan- J &i; cujus contra jf tina, þium nunquam admifit Ecclefia La- 347 n In hypothefi, quà Spiritus fanctus non procederet à Fi- atit lio, nec ab eo diftingueretur. 317 316 UJERES : Quo jure ac temporé pavticula Filioque addita fuerit Symbolo * 362 T Dilïi-; raecorum. DiffidiumG tinorum circa rmum: varie- 2 :'; tas opinionum circ d » 4) Parcicula Piliogue jure opt;mo addita fuit Sym- , QOIO., 364 NON A £^ Certum eft , particulam Filiogue edditam vel Sym- . bolo, vel Expofitioni fidei in Ecclefiis Hifpanie jam à Szculo $to; itidemque in Galliarum & Germanie Ecclefiis fb finem Seculi gvi : Probabile eft in Ec- clefia Romana hanc additionem fuiffe receptam poft medium Szculi noni ; obtinuiffe autem publicum ufum , inchoato Szculo undecimo. 379 Oecoro-nia Pontificum te acniam., : 'liorum eirca praefen- Ti 372 i A sz qe p * 2 Pb E 1 A Ü x[tþ'g/ as 'ï..'* T t Ün T , Il V. ym- 3 i C a5 s C i ngn di li ( Iu 'TRA- fist o ESNSSN. E. NTP vt PXCEUM : m — SSSSS it ofn E - P5 N Xx D i x n LA — 1iz j A. II A — *S NI 24 mtnia tinBe m i blicim TRACTATUS n refen. THEOLOGICO-DOGMATICUS m DEO TRINO. Uafn in füi de 'T'rinitate operis irii« tio fervatam à fe difcendi metho- dum teítatur S. HILARIUS, cüim ex gentili paulatim ad perfe&am Chriftiang do&trinz profeffionem adole- fceret; eandem fidei exponendz ac do- cendz rationem fe&tatus eft D. 'T'noMAS in Summa "T'heologica : cüm utrobique à natura Dei & perfe&ionibus cogniris ad zjus in effentià unitatem , & ín perfonis differentiam pergatur. Neque id fané ex legibus juíti ac naturalis ordinis alirer fieri oportebat. Prius enim fidei ac profeffionis noíirz caput quemadmodum eft religio- U. 3gis gmnis fundament um; ideóque Philofo- A phiz 2 DE'DEOV Ta1No. phie pervium, ac Synagogz commune; te iep ita facilioris etíam inventionis eft ac in- terpretetionis magis expedit.: pofterius imi laqu & contrario ficut unum nos Chriftianos trün facir, & à Judzis, Gentilibüsque diftin- dtmo guit; fic tefte AucusriNo L. 1. de T'rin. ls; . 3. nihil eo quzritur laboriofius, nec Y aliquid. periculofius exponitur. Quare Db hujus explicationem myfterii, quam Do- jur &tm &or Angelicus à quz(tione 27ma per fe- il 'ptendecim omnino dif(Tercationes diffudit, g non tantüm ob compendiariam inftituti hu noftri rationem, fed vel maximé ob ma- fenr t teriz difficultatem , duabus duntaxat di- pur. fputationibus circumfcribemus ; alterà de tf ia ipfo "Trinitatis myfterio; alterà de Perfo- nis divinis a&turi, lii li ï.n DISPUTATIO I Q De.Myfterio SS. Trinicatis. i n CAPUT t De Coguitione Myfterü $8. Trinitatir. f Uplici potiffimüm capite torum hoc i I.D myfterium contineri, trinitate fcili- &U cet perfonarum ; & earum confüb- fuüan ftantialirate feu unitate ejusdern fingularis ef- n fentie , & in proloquio jam eft infinuatum, && & impofterum femper notandum. De hujug ii qu- 3""'/::&"»7" Dz Dzo Tzixo. mrute: &ütem arcani cognitione no «t n aliter noBis*age— te propofüimus, quàm q uatenus ad verita- Yleriy tem illius, aut fidei de eo*hiftoriam pertinet. La taque pro more aliorum hic non quarermus, (ili üutrüm "Trinitátis myfterium humaná ratione Trit demonftrari queat ; quod Clàudianus Mamer- i tus; Petrus Abaillardus; & Raymundus Lul- ; us afürmáffe dicuntur; Preterquam . enim Quir Quód nulla "T'riniratis de monftratio detur à 10o priori; cüm nullá ejüs h abeatür caüía :* nec tf etiam à pofleriori ; cüiri nullus Dei effectus Tudi ad extra Perfonze Trinitati $ alicüi fit proprius: ditot nec aliud denique demon ftrandi genus fit, aut nullum certé ad convin cendum efficaX pio- ) u eratur : contr A n arium fàris aperté docet Scris pturá facrà, fivé dim univ eifim fidei myfte- eti d ria fupra rationem hüiman am Prov. 2j .V.Wi'j.*, ul i. ad Cor.2. v 65 & 5 ibid. 16; vi 4. evehit ; five dum fpeciátim noft rum; eíque innixuim ncarnatioris myfteriüin Ia. $3. v. 8., Matth. C in v.27.; & ibid, 16. V. 17 à vi coghóo- ]5 Ícendi treata removet, Cui confentiens SS. Patrum; máxime Atha nahi ep. 1. ad Serápion. ; Ambrofii L. 1; de fid L-' Iï. de . C; 165 & Auüpuflini [0) E. riii. C; 9. chi rüs coficinitj; & con« V áns omni vm vuleó 'T'heologorutii fententia lC fubícribit. Porró cüm ex his ipfis principiis fcil« fequatut', folà ducé rardione néc cognitionem Yüb: aliam hujus arcani quamcunque haberi poffe, j o de ca nunc folüm ágendum reftat, quain pre- j ceffit revelaiio. uoniam veró Judais prze- yji fcrtim divina eloq uià fuerunt concredita, & Q P inde É Dr Dzo Tuaz:wo. g c» inde ad Chriftianos pervenerunt; an his duo- E — um A 4 bus olim cognitum fuerit diviniffimuin my- EV flerium, precipuà queremus: cui queeftioni fübjiciemus aliam & oppofitam, à quibusnam £L £z Yx5 P 3 u L 2* - Ícilicet i Hereticis hoc fidei dogma fuerit u- zi E i gatum ? $£2 £- E7 r ARTICULUS L Qür tertg An Wy/z*evium SS. Tyimitatis fit antiquitàs veve- lutwm, $9 à 9udeis fuevit cogmtum? H s 2. Ota.. Myfterium "Trinitatis non fuiffe I! lit Vil olim apertiffime revelatum; concedunt facilé omnes, & liujus economise divina' ra- WT AT, tiones etiam afferunt Patres; inter quas illa t eft Auguftini in QQ. Ver. Teft. C. 86., quód uf Deus altiffimarum rerum cognitionem veiut D (1]] Tadarim, & per incrementa hominibus in- fi ulferit; hec autem lfidori Pelufiote L. 2. [ d Tl ( ep. 143., ne ]udei in multitudinem Deorum ropenfi, ditferentem hypoftafibus naturam dz uf;t in idololatriam laberentur. ['de jneiie putantes ; Preccontineri tamen in divinis Scripturis ma- 4 nifeflationem hujus arcani, licét parcam & QR obícuram, volui; Deus, üt plerique Patres N confentiunr; tum ut eademappareret fides om- iC nium fieculorum, tum ne Judei Chriflianis C; novitatem dogmatum exprobrare poffent. Id Ál Ts ubi probaverimus , de cognitione Judaorum cerrius quidpiam ftatuere licebir; .quos in tri- Mfü plicem. tamen | claffem diftinguere oportet;. It« ita ut ad primam Parriarchie, Prophetee, alii- Juno N que fanétitare infignes ; ad gailterram Legifperiti r s m Dzr Dro T:x0. $ is dif- & Scribe; ad poítremam communis & ru- n nj dior v S reducantur. (tion 36 p ico: J. 'Trinitatis myfterium anti qui- Justtatm tüs jam fuit revelatum. — Pyo]. Multi fünt in Tit f Veteri Teftamento textus, quibus ad proban- dum '"Trinitatis myfterium ufi fuerunt Patres, & ex quibus notitia hujusarcani rect hauri- j tür: en Bo. "Aitecedens oftendimus referendo ? texrus, nominando Patres, & formando ar- guinentum. Textuum .fuilï'e 17 claffs. Genef. z. v. edunt 1.5 d þrz'ncz'þz'o ereavit Deus (hebr. Elohim, Dii) celum 9 g fd« Zerram, Ibid. v. 26.: Faciamus bominem a 05 ild zmaginem g. fnnilitudinem noftram. ... . Et cvea- ! qxiod vit eus bominem. Genef: 3. v. 22.: Ef a ; veli Dominus Deus: . Ecce AAdam quafi unus ex nobis w fa£usefl Genef. vr. vi 7.: emite, defcenda- fLZ) anus &2 comfundamus linguam eorum ; cui prae- - ruft tniffam erat: 2Defrendit Dominis ; &fequitur: yoran divifit eos Dominus. Ufüs 1mo eft Aug. L. 1. refti' de Genef. ad lit. C. &.,' & Hadrian. Pap. in ep. rig f ad Carol. proSyn. Nicena: 24o [uftin.in Dial. carfi cum Tryph., Euftath. in Concil. Nicen. ; pus Ambr. L. 6. in Hexam. , "Theodoret. Q. 19. n* D in Genef. ; 340 Aug. L. 11. de Genef. ad lir. ii* C. 39., Baíil. L. ;. contra Eunom., Cyrillus j Alex. L. 5. contra Julianum : 470 Cyril. Alex. orum Dial. 3. de Trin., Bafil. L. s. contta Eunom., i [I'i* Nyffen. L. de teftim. contra Jud., 'T'heodo- yrteb ret. or. 2, ad Gracos. In his verfibus vel con- j a]iif jungitur fübftantivum plurale cum verbo fin- gulari, vel nomen aut verbum plurale per þeriü ó Á 3 6 Dz Dzro Tnixo. i ) adjunécta reducitur ad fingulare: neutrum vés t ró fit five ex Syntaxeos Hebraice proprietate; L 4l five ex linguze illius ufu ad honorem exhibene dum , aut artificis confilium exprimendum; quat five ex fenfü horum textuum ad Angelos di- nf ] : l (l p re&o vel pertinente ; ergo fit ob latens ali- quod my fterium. Sed hoc non aliud eft pra- 31 Weisi ter perfonarum pluralitatem , & effentige uni- tatem: efrgo. Prob. ym. p. min, Plures Rab- inci (u. bini apud Galatin. L. 2. de arcanis Cath. ve« tit. C. 9. hanc Synraxeos proprietatem fignaté It frif inficiantur, inter quos R. Huna in Berefíchit Ketana de primo textu fic ait: ;; Nifi hic fer- ts SLIN mo fcriptus fuiffet, non licuiffet dicere, crea- » vit Elohim; , & R. Joannan advertit, plura- P lem numerum de Deo expreffum contrahi per jenz fingulare adje&tum, ut inde occafio multitu- M?//IFI [ dinis Deorum fufpicande Tudzis eriperetur. jan, Prob. ad. p.. Nec hiftorici 1tili eft, apud He- LA braos nectere fingulare cum plurali, üt ex li- Qj bris Scripturee hiftoricis liquet; nec fermonis Ufe Pfl hebraici formula eft, üt patet ex confueta illa 41j falutatione: Dominus tecum ; nec ufus allocu- ( tionis ad Deum aut Principes directe hebrai- TA cus eft, ür conflat ex invocatione Davidis Mies ^. Reg. 14., Salomonis 3. Reg. 3., Jorami 1I^1]) IU ll À 4. Reg. 6., & aliorum ; nec Dei aut Regis precipientis phrafis eft fcripturiftica , üt "r hM oftendit exordium Decalogi : Epo fum Domi- gus Deus tuus, & plura tum Gentilium, tum COl'um f o Hebraorum Regum edicta litteris facris con4 fignata; nec mos hic eft loquendi artificum, ihl apv üt Dxz Dro Tn:wNo. 7 umv üàt Bafilius oftendit, dum hom. 9. in Hexam.. yriett ihquit: Quis emim faber aut evarius aut ligua-. xhibet vius folus ipfo quidemy nec alio quoguam [ibi co- enduy operante [Hpatus, intev. fuce avtis inffrumenta de- d [ Jideus fübi spfe admurmurat ,. dicens.: . Faciamus ens d- gladium , aut compingamus avatrum &c. . Prob. 37.p. Preeterquam quód fenfüm illum de An- dipe tig VO elis jam T'ertull. L. cont. Prax. C. 12., Am- o Rb brof. & Bafil. l. c, in Hexam., & Theodorer. h. v Q.19. in Genef. rejecerint ; & adjunctus con- [jonats textus, & ipíà textüs fecundi propria figuifi- refchi catio oftendunt, fermonem non efíe cum An- e jc fet« elis; càm homo non ad Angelorum, í&d ad b cWS ^.,Cl'€äd ei imaginem & fimilitadinem fit conditus. m 2da claffis. Genef. 18. v. 1. &feqq.: P , 6 n rai t parui autem JAbrale Dominus..... Cimque mll vál[f£t oculos, abparuerunt ei tres viri flantes pro- etetuls pe eum: quos cm vidiffet , .... aderavit in tev- uH vam, €9 dixit : Domine, fi inveni gratiam in u j otulis tuisy ue tvanfeas [eroum £uum, ... €g la- vote pedes veffros, « vequie[cite.... — Cui dixit: fl Jevertens veniam ad te. P(alm/ 32..v.'6.: j d.UWJ Férbo Domini cali firmati [unt , €? [pivitu oris j ejus omuis virtus eorum. lía.6. v. 3.: San&tus, Jan&us , fan&us Dominus Deus Sabaotb. — v. 8.: ]u a Quem mittam , €9 quis ibit nobis ? Ufus eft 1770 Aug. L. 2. de Trin. C. 11. & 12., Hilar. *[ feti 1 L. 4. de Trin.; Gyrill. Alex. L. r. contra Ju- n lian. &c.: 24o juxta Petavium plerique Gre- corum & Latinorum : 3720 Ambrof. L. 2. de , tufi ws COH4 fid. C. 4. , Fulgent. L. de fide ad Petrum, & alii apud Leonem Caftrium. In his verfibus frcuy i AA pre- s 8 Dr Däo "Ts iut preter unitatem exprimitur trinitas, üt paz & Wi conü tet: fed unitas pertinet ad naturam divinam, üàt ruríus conítat vel ex ipfo Jehove nomi ne iW3 la Rn Y & opere creationis; trinitas autem ad perío- nas, ütin imo exprimunt Angeli zeprafen- tantes ; in 2do nomen Domini, verbi & fpi- [ ritüs, quod in fuübjecta 1materia de accidente, 1y áccipi nequit ; in 3tio adjunctum pronomen eggni*. versüs 8vi; etgo il 3tia. claffis..- 1à. 66. v. 9 Nunquid.: ego, d Á " D qui alios parere f,ac:iq., ipfe uon pariam, dicit Do- tisn0 Qncel müuus? &iego, qui geueratiouew ceteis tvibuo, füevilis evo; ait Dominus. Eceli $4. V. 14i$ Yeri Jnvocavi Domiman Patvem, Domiyi mei. . Pf. 2. ted v. 7. 2 Dominus. dixit. ad me: filius meus es tuz, f ego bodie geuuiie. Pfal 1og. v. x.: IDixit Do- tüm vunus Domio meo €&c. vw.3.: Ex wtero. ante, lii Luciferum genuite, Y(a.61. v..:. Spivirus Do- qeí unimi fuper mez. eoquod unxexit Dominus me &c. lM fodl 2. v. 23.:. Effundam. [pivitum wmeum. f tüm ómuem cQYuen, Utebatur 1770 Conc. Hi a. E lenfe II. C. 13.:: 2do Pacian. in ep. cont. No- li vatian, : reliquis , preter. Patres. plerofque; Áby Chriftus ipfe; & Apoftoli Perrus & Paulus lm Matth. 22. v. 42. . Luc. 4. v. 18., AGor. 2. li V, 18.3 ibid. €.-13. V. 33., ad Hebr, 5. v. 5- bit: T Ex his verüibus conftat, dari in divinis Pa« trem, Filium, & Spiritum (gnctum : ex iis- LEU [/ D! dem offtenditur, hosipfos diftingui inter f& acopponi: demurn aliunde ex Scripturis mas Vi nifeíté habetur, unum duntaxet. effe Deum: ttm d ezgg hinc rectt infertur in. perfonis triniras, * ag » Ds Dro TR:NOQ' 9 fidei'ä [e] g A unitas in effentia, Qui plura de ViDaty, con(uülat Scripturam facram dogmatie? & po- Jmin lemice explicatam; ubi & plerorumque dicto- peï'g)f yüm vindicie principales videri poffunt, iefen- 4. Dico 14. Myfterium "Yrinitatis-à 1ma. & - Judeorum claffe gpert&, à 2da fubobícuré, Xdente à 3tia vel valde i erfecté, vel plané non fuit DO cognitum, Prob. Ex dictis conftat; myfte- » m Trinitatis fuiffe olim. revelatum, & in // f gg/g, L criptura confignatum: ergo hujus revelatio- al nis noditia faltem aliqua & aliquibus jam olim rb conceffa aífferi debet ;; cüm, quamvis hujus 3 veritatis fides olim non erat neceffaria, tamen MA revelatio non erat de re modó futura aut prc- p st figuranda, fed de re jam exiftente, & ran- j D tüm apertiüs proponenda. Sed inprimis aper- 70 d. tam cognitionem Patriarchis, Prophetis, aliís- nj que fanctitate eximiis conceffam füadenr tum m & fuperni luminis copia, tum aliorum myfte- nl riorüm prenotitia illis divinitüs data , tum H ä Patrum teftimonia, inter quos Cyrill. Alex. u M L. r. contra Julian. , Ambr. L. 1. de Cain & m Abel, Aug.L.2. de Trin. C. 11. eam noti- tiam Abrahamo vindicant; Epiphanius veró Dais Qr. L. 1. adv. herefes her. $. univerfim fic fcri« p bit: Uxa Tvimitas fempet n illa fingulavi Divi- 5Dh zütate tunmciasa, cveditdque ab illis ef?, qui cete- !i que exi- 2017 vis autecellerent , cujufinodi Propbetee , at tet ia miá fonthtate praditi bouiues. futt £ : deinde s Ti veró fübobícuram notitiam penes Scribas fal- tem multos extitiffe; probant tum eorum in eum j etiam Yni- .P?Ffömtanäis&cripmüs? & indagandis » z 1o h Duo Tetic; i minutiis folertia & ftudium , tum Rabbinos fi 1l rum ante Chriftum natum celebrium teftimo- hs nia apud Galatin. loc. nuper cit. ; unde fuffi- g ciat, binas in Ifaiee Cap. 6tum commentatio- fjan nesreferre, alteram R. Simeonis: ,, Sanctus £m d hic eft Pater, fànctus hic eftFilius, fanctus TRUE hic eft Spirius (an&us,,; am R, Jonathee: Qora. » San&us Pater, ànctus 2f ius, fanctus Spi- mei ritus fanctus,,: demum vel nullam, vel o qu nino imperfectam ad vülgum Judeeorum per* aj veniffe, probant tum modernorum conítans qui circa lioc myfterium error, tum economiz (te ) divinz ratio nurm. 2. indicara. Conf. Aper- p UC tam Diviniratis Meffie notitiam xmze Judeo- & f rum claffi conveniffe, colligitur ex illorum N Patrum fanctorum defiderio, quod ipfe Chri- fün ftus Matth, 13. v. 17., & Joan. g. v. 56. de- lf clarat; fübobícuram Legifperitis negari non lr poffe, demonftratur tum ex Chrifti monito, E t quo joan. 5. v. 39. veritas remittit ad fcru- Tgt tandas Scripturas; tum ex traditione per an- C tiquiores Rabbinos expofita de Meffize venturt fer Divinitate : fed Meífia incarnati Divinitas m füpponit Trinitatis myfterium , nec fine hoc ti l: cognofci potefl: ergo. 5. Obferva. Num & Gentilibus myfte- riut hoc innotuerit, qu&ri quoque hic fo- r let; fed pro hujus quaftionisaffirmatione nul- la admodum extant folida fundamenta. Nam & I. que pro Patre & Filio in divinis proferun- tur ex oraculis magicis Zoroaítri , fuppofititia D plané funt, aur ab Arianis affüta: 2. Vulpa- do ris '**rv(,- 1Í Ds Dxo Tz1xo. bbint. tis illa Mercurii Trifinegifti parcemia: ;, Mo- (Limo- nasgenuitmonadem, &infefüum reflexit ar- efuff. dorem;,, vel rurfus à Criticis inter fpuria Qtatio- rejicitur, vel de creatione mundi, non au- us tem de generatione filii intellipitur: 3. Nu- fanhy merus ternarius, qui ab Ariftotele & Pytha- at ora commendatus dicitur, à preftantia arithe hu3 metica, minime autem à Trinitatis fymbolo f 0 apud eosdem laudem tulit: 4. Que demum m* ex Platonis Timzo, aliísque ejusdem vel fe- ynltns quacium libris five de verbo, five de plurali- Yomia tate in divinis producuntur, ea vel inducunt Apt- plures Deos, inter quos 'Tagaron fit primus u- & füummus; vel commodé exponuntur de ]ornt ideis aut attributis divinis fine perfonali di- n füincione; quz ipía ramen notitia non fit í, d* haufta ex humana ratione , fed ex Judeorum j Don libris aut commercio, Quod Sibyllarum car- jnito; mina, fi tamen ea jam génuina habemus, at- ( tiner, tametf; qualemcunque de Divinitate et än: Chrifti cognitionem in illis probent, de prz- 'enfüt fenti tamen myfterio his Vatibus parüm ad- rinis modum, reliquis autem Gentilibus ferme ni- e hi il aperuerunt, ny'ne ARTICULUS II d "n wnyflerium. SS. Trinitatis Cheiffianis AAnte- Qi« uicenis fuevit cognitum ? fl 6. Qta.: Quo tempore definita eft in Con- üne cilio Niceno contra Arianos in Chrifü ritid Divinitatem fides, pervulgatum etiam fuiffe dogma de pluralitate perfonarum cum fingu- lga- ; daris [5 m - & z 12 Z —DE Däo TaINO. laritate divinz effentie , facilé tribuunr Hae- ET retici illi; qui memorate Synodi fymbolum Qu Jr- u)üf inpugnant, unümque vélalterum illius aeta- tis Patrem, quantumvis planà invitum , ad i Á Num fuas partes rapere fruftra conantur, fi veró & prioribus Ecclefie fzeculis fides eadem [UE7 ac profeífio fuerit, acriüs ab iisdem ac ípe- LUA cioítis . difputatur. Qus quidem quaílio vt j cüm, & ad traditionem dogmatis antiquiffi- L mam, & ad Patrum (anctiffimorum orthodos lr'(?ll! xiam à calumniis vindicandam pertineat, ope- 7 [ T re pretium eft, ut hic, quantum fieri pote- if rit; breviter exponatur. Mu - 7. Dico J. Patres trium priorum feculo- fiy i rum univérfim crediderunt & profeffi fünt tini ] riyfterium Trinitatis. Prol. m ex Conci« Áin liis. Dionyfius Alexandrinus Concilii Alexan- fii à drini contra Sabellium celebrati verba refe- fütor rens, in fynodica epiftola contra Paulum Sa- ( mofàatenum de fide Trinitatis Catholica ait. (heny ia e9 prediciffe fau&los Patves, g fübi pr. off. f $) Yendumy cvedendimque tradidiffe :« Concil. A&- Tif tiochenum II. contra Paulum Samofàten. co- - f actum, profeffionem fidei fuz de Trinitatis ti| ] myflerio ita orditur: JDecrevimus , fidem fcri- ] 1 " Vi li pto edere Q9 expotieve, quam à prinucipio accepi- [ Uus, 9 babemus tvaditam €9 [ervatam im Ca- N zholica $$ [anda Ecclefia ufgue im hodievmum tipi dienm. Alexander Alexandrie Epifcopus in (ue fynodicaepiftola Concilii Alexandrini, inquo Arius depofitus fuit; ad Alexandrum Byzan- 2 - tinum ita de Arii errore fcribit: Quamovis de hr . bac « EOE X DE Dso Tz1NO. 13 nt E Bac ve multa babeam dicere, tamen ea miffa pfoQ bolur ptevea facio, quod alfuvdum putem, Dotforei fz- 15 at dei do&hrime con[eutientes. pluvibus | admonere ; 2, al quippe cüm ipfi [itis doclà d Deo, $5 ttou ignore- Num £is, tum Ebinis 9 drtenue dotirinam e[je , qua exdem qyon ita pridem veram Ecclofie pietatem. oppu- r i. m peffiferum "dudiun: Pauli Sa- gnave capity tu 4 quel aenofatemi. Epijc. ntiochie, qui coufilio omunun iquil ulique Epijcoporum, atque adeà judicio. Ecclefid thod» je&us. eff.... Aftovum. Hieveticorum impictatis 5 0 ; vces Dà, qui muper exorti Filium Dei ex sribilo | pote afferunt. (quippe funt velut floloues occultà ex illis aa[centes) amimis bauferuzt. — Ya epiftola autera atl fynodica Concilii generas Conftantinopoli- jf t rani L ita de füa ac Nicena fide loquuntur; . Con Hanc. ubique $$ volis , $9 nobis, e? omuibus, Alb qui vere fidei verbum non pervertunt , probari "a comvenit : quam 505 vix tandem forvamus, àf tfentautas lum que antiquiffrma fit, eg. Baptifinati con docens nos cvedere im nomise Patvis, qg P !üg i £? Spivitüs [antlà &c. . 20 ex Patribus. AtFa- J g At fr nafius L. de Incarn; ait: Claré exponatur 7dpo- Jfiolorum predicatio ,. quemadmodum vultis , udc g " ad ii €2 d fanélis Patvibus tradita efl : nempe quo Divinitatem attinet , Tvinitatem efe unam na- " WI- turam, fecundim quod unam fubfrantiam pvejeu- / 165 Syuodi "dpoftolicà feribunt; & in epift. adSe- rapion. fcribit. Zdeamus tamen adbuc £2 ipfam, n $ n que fuit ab initio , traditionem, &g. doGvinam, £7 fidem Ecclefiee Catholice , quam Dominus qui- thO ia dem. dedit , "Apofloli verà predicárumt , & Pa- if l £res. cuflodierunt. Tum expofio & probato Xl« ht -«ä,. g 14 Dz ij'go TaiNO. Trinitatis myfterio füubjuneit : Confegiiut magm àgifur àn bujus vei demonflrationem . facree Littes [ T5::: fic Sau&lorum dottrina colli igituv , C? unád T fides bec eff. Eccl ámji of Catholice. Bafilius L. dé Spir. S. C. 27. probans traditiones etiam nori li j Ícriptas effe tenendàs; &inter has dogma de Divinitate Spiritüs fancti reférens àit : LOTL zil qui ab imilio flatuerunt , [uccéfforibus trádzutes; Dsuti grocedente. [emper. cum. tempore ufu ; ey diuturs hi p £ m aam confuetudimeérü altis vadicibus im Ecckfta de fixerunt, Hisaddi ieretür Báfilii Archiman: drit ; & reliquorum Monachoruin anté Con« OPï N : cilium Ephefinumi Í; àd 'Theodofiurn & Va: PapaA | lentiniàánum directa füpplicatio feu exhortatio; Eu ubi hec legüntur : Porró ijter alià Dei leneft- L bus y D. cia Jon ummeritó cenfenda éff. vevitatis copuitio, & odiüm falfe cognitioinis : duo mimifum explo- ld vata y penp dans I ePdique. babeariis fidei inyfleviay jn- que itde ab imtio à [an&lis "dApoflolis; AMartyvi- rf £us, Confoforibus € Epiftopis Ecclefie Catbo- f lice tradita: e primó quidei ab Idpoftolorum fl Principe Petro fecundüm cognitioném , quam di- fiä Wc vinitis percepérat, bauc palam. confitente , pofte- Meng. vitatíque tradente : Tu es Chriftus Filius Dei ] m fb vivi; 4 Jacobo /4poftolo &5 Zdrcbiepifcopo, Toan- ue "d poflolo g Evangelifla , veliquíque Evange- D7 Oüenw liftis, Mavzyribus , Corfeffovibus, Epiftopis, at- que ommibus, qui confubflautiali Trimstafi credi- if(l /;!A derunt eg-tredunt ; -al Irenao j &]y Gregorio Mago JNeo- Cefaree. Epifcopo;: à fan&la Symodo A4ntio- i, ferdi cbíe , contra. Paulum :Samo[atenmum congregata, eeitun. ochoginta: numero- Patves complexa ; à U ?hagna — - Di Dzo TnzaiNo. IIS ais magna !5? Jan&la trecentorum decem €7 offo Epi- «t Li éoporum Synodo apud Niceam babita, que [en- n fentiam eorum , qui zdnutiochbie contra. Paulum sL Samo[atemmn convenéraut , confirmavit 9 appro« bavit &c..- ifT] 0f m de $. Dito 1. Speciatim infigniores priorum fieculorum Patres eándem fidem àc profetfio- : Qam' Til nem publicis etiam lirteris ediderunt. Proja- 1777 iur percurrendo tiià fzecula ; referendo Pa- Hfa d crum teftimonia ; eáque vindicando, ubi híman eft Oplï' N SE£cUro Parwe L S. Clemens I. éCon & Ve Papa i epift. rm. ad Corinthios áit: 747 zoz O unmun Deum baberius , $g unum . Chviftlum, 9? ia unum. Spifitum gratie zi vios effufum; cum qui- bus verbis convenire videntur, que Bafilius tgni L. de Spit, S. C, 39 éundem Clermentem lau- y z."rþla- i, f dans refert: Zit Deus; e9 Dominus 9 Efus Chriflus, $$ Spiritus fantlus. — In eademn. epi- lm Thi ftola ia fcribit : Steprrum Majeflatis Dei. Do- ainus mofley 9 Efut. Cbrifus uon venit in ja&han- d zia fuperbig , cim, illud pofgt, fed in buwilitate, Wna]b uemadmodum Spiritus [anétus de ipfo locutus eff. 7 M?( Í It em: Qui cim fit [plendor Majeflatis eyuss tam- li t ) W/ z0major efl dnugelis ejfettus, quantó excellentius zomen [ovtitus eff , nempe /i/iz, üt ex pfàlmis Eu oftendit. In epift. 2da autem dicit: Zrarres, jj 7 qruli- a femtire mos oportet de S Efu Chriflo tanquam de Deo, tauquam de *Iudice vivorum ej' mortuo- fig lnjit- vum. l. S. Ignatius Marr. in epift. ad Ephet Ícribit: Studete, uf confiriemini in dogmatibus p faci« 150 Domini $g. "Apo[tolorum , uz omhia, que if 7g7111 7 : Dx'Eïszo T&1NO. di, profper? vobis fuccedant carne 9 fpiritu , ff- T. de 9 chavitate i Filio, 9 Patve, &9 Spiritu erlin C fanélos.... fubyeti eftote Epifcopo €$* vobis mu- fu. i fu), àt 9 Efus Chriflus Patri fecundà ? warzem, J« b £9 "d poftoli Chriffo &g Patvi, €9 Spiritui Jantto. In epift. ad Magnefian. ait: /Vog émim aliqui Yocnt ; Tutf cocteYuum Parri, quod mom eji maturalitev. ex o Quamobrem eui Filius primcipium babet i of arvemn fuums fomen quatemus ex pvimcipio effs 'fus; coBicurvrentem | cami 1 dim fo bubens exifleztiam , mon evit. ei diffimilis fu i j autiá : qnuam quia e[t exc gram- j5 : tis n cipio, ideo confubflaititialis priticibio. Idem JE- fum Chriftem vocat in epift. ád Ephef. Deum Bu | fs d Wofirum , in carüe Deuni; n epift. adRomanos PFium David fecundim cavuem ,. Filiuum IDél Wt Jfecundiun. Divisitatem $9^ potentiam. Iit. De d DN $. Polycarpo Ecclefia Smytnenfis in epiftola & apud Euícb. L. 4. Hiftor. Ecclef. C. 1:;. refert Grex hanc morti áb eo prsemiflam orationem: Pa« hü(), ( zev urigéniti eg. beneditti Filià tui 9 Efu Ghriffi.... RUE UE E Penedico te ,^ qui sme im. buttc. diesi. pevduceve di- gnatus et, ut parteimlcaperem in con[ortio & ca« Rtüm Vi ice. Chriffi tui,... im incorruptione Spivitás fan- Gi..: Quamobrem de omnibus te laudo, te glo- DUU k tifico pev. fempitermun. Pontifican 9 Efuin. Chri- dOS ( hum unigenitum Filium tuum , per guem tibi und ptop euim ipfo z Spiritu fa&fo glovia muuc €9 àn facu- Quon la fieculorum. Vl a Similiter ipfe in epift. ad Phi« lippenfes fcribens precacxur: Deus autem $?. Pa- m zer Domini uoflri 9 Efu. Chbriflü ipfe fempiter- pelis nus Pontfex Dei Fihus Chriftus J Efus edifr- If L tef yos if(]ïde'sj verifate;.a. €) def volis fortem AUE 9 D E 'DHEo TRQIN'O.' 17 p t paviem intev Santlos fuos. cum otumibus , qui ' dhirà vredituri funt in Dominum noffrum 9t Efam Chri- r m lum , in ipfius Patrem &c. um ! 1 iVec dicas 1. Clemens & Polycarpus Pa- trem in divinis vel folum, vel antonomáfticé i mf a Vocant Zeum; Filium veró aut iDomigum, aut diiti d zPontificem fampitergum duntaxat, . .2. Ignatius jn hii B in epift. ad Ephef. Filium dicit. Pagri fubje- &um ; in epift. ad Smyrn. Chriítum appellet ii im; W dFiium Dei fecmmdim voluntatem. &9^ potentiam aDei. 3. Scriprores hi omnes nilil de Spiri- a j tüs fancti Divinitate commemorant. &. a 1. am JE - D Pater fpeciali titulo ;Dews dicitur, quia eft omanos fons & origo Divinitaris; unde ha antono- i Di mafia períon:e diftinétionem, non autem ex- J o clufionem Divinitagis ab aliis perfonis indigi- 1&M tat. Vox Dominus articulo infignita apud [f rát Grecogjé x/eiocy in Chriftiana profeffione ni- m i hilo; quàm Je; nomen, commünior aut in- ferior eft, ür oftendit S. Chryfoft, orat. j. hr " contrà Anormneos, & ex ufü facrarum Litte- rarum à 7o. Interpretibus verfarum probat; g jf ubi Deus pro Eloha; Adonai feu Dominus pro Jehóva ufürpatur. Filius denique Sacer- , "I! s dos dicitur ratione humanitatis , — fempireruus propterdivinam naturdfà, — 44 »4. Chriftus fUL // fj j quomodo fübjectus Patri dicatur, ab Ignatio etiam exprimitur addito: fecuzdüm carnem feu jphi j J humanitatem : fecundüàm eandem etiam ap- Ht pellatur Filius Dei fecundüm volumtatem, üàt ex 1j jf ipío eontextu conftat loquente de Incarnatio- ne Filü Dei; & réfpiciente ad illa Archangeli verba: fgy]HNl Ü - v2 * u9 D& Dro Tna:wo. verba: Jdeóque eg quod na[cetur ex te San&um, jum]) vocabitur . Filius Dei : Incarnationem autem pipia LT per voluntatem & potentiam Dei. factam effe, nemo négat. Si quis tamen verba Ignati £0 petl T 'tiami de peneratione eeterna accipi contendat, $t 'ittelligenda funt.eatenus; quód Filius volun- 1 MatiEyO fürie, & non coacté fit genitus, ac procedat . Patre non invito, nec infirmo, fed volente [ Ht m "iic potente; non avtem quód ex voluntate Pa- 'tfis antecedente ac deliberatione, aut ex po- d qr Qontr E tentia tanquam creaturarum principio proce- dat. /2Ad 31- Spiritüs fan&i Divinitas non ob- r u fcuré exprimitur per equalitatem .cum Patre fi?ff af) &f & Filio, que per ugitatem, dominium & glo- . Yium, Spiritui fan&to, ficut & reliquis perfo— j U on; lnis affe rta; defignatur. 9 IN Sxcuro QCUNDO d s. E Ül ftinus Martyr in Apolog. 2da ait: giyaremur, :g zo$ taliun Deorum effe expevtes €y 2dtbeos:: fid jreig son veviffanà illius Dei Patris. videlicet juflitiee 69 A "llf 0j caffitatis , €8 virturum omnium , €9 ab omnis vi« zi mixtioue q9. labe alieni , expertes; vevimm bunc tut ]fm | Filium , : 7 Spiri- ( aim ipfum , &g qui ab eo venit,. . . tum [an&hum colimus &g adoramus. Addit ibid. V ln $ baptiza ri Chriftiános in nomine rerum cunda- & n yum Pareutis, e9 D. ini Dei ac Seroatovis E. aCial fü Chefli , e$ Spiritás fanti. . Ydem in Dial. iDem UET cum Tryphone, cüm hic [minime ferrer JE- fum vocari Deum , probar inprimis alrerum D &t q in facris Litteris, qui nominatur Deus & Do- minus ; effe prater univerforum Opificem; d ) ffe Fi- deinde hune JDeum '4doæfaïidunz probat e pj lium ",:;z [ Dz Dzo Ta:No. -.19'-, eà $fs lium Dei & JE(um Chriftum ; demum reje n»4 Opinione, qua vim Patris aliquid fübfiftens hmd effe negabat, volebár que tanrüm energiam ab. ln &o perfonà non diftinéctam, ftatuit,. virzutem uend du effe Dei, ac Deum à Propheta muncupari, svn £oz ita dt Solis dux [olo vocabulo numevatur , Jfed med unero altevum. quiddam effé i mom tamen vétie ivler füone , tamquaim Patvis fulflautia [écetuv : uti ca- mueh Zera omuia devija. atque [e&a. mon. [unt eadem ,. at- rep Que evaut ámié [e£hionéi, . 1L. S. Irenseus L. z. ;pu Contra Hzref. Cap: 1o, fic enuriciat: Ecckeia. nonà er uuiverfüsin ovbéra ufgie ad fities teyré [emina- mPar ?a & ab /Apoflolis, €$ à Diftipulis eovtm. accepit j d €am fidems due eff ip umma Deum Patvem ompi- lu'xs Wfö potentem ,. qui feci? cálum $9. terrams $2 mave, Cj omnia; que in eis funi : g im unum ShEfum L5j Chriffum Pilum Deiy incarüatum pro sofra. fa« du dutez 2 in Spiritum fanttum: qui per Propbetas Ju) redicavit. dipofitioues .Dei &c.- " Idem L, 4. r -20.: AVec enim borum z4ngelorum indigebat Ti Deus ad faciendum; que ipfe apud fe pvadefinie- * ffevi, quafi ipfe [uas uon babevet manus. | Ade yin. V& g € enim .et [empev. Ferbuin 6; Sapieutia ,. Filius j €9 Spivitus, per quos, e9 in quibus omuia libevà ii ) i Jlb / j 7 [ponte fecit , ad quo$ & loquituv. ,. dicens: Faciamus lióminém ad imaginem & fimilitu- Htl ]f dinem noftram.... j D Es quoniam. Fexvbum, id m efh, Filhus femper cum. Patre erat,.... quotiiam Jrerutt nutem &5 Sapientia, que eft. Spiritus, erat apud & Do t apte omnem con[Htutionem..... — Unus igitur gom Dens» qui Firbo t* Sapieuti fecit. €y aptavit Qu emmia. Ibidem C. 6. ita concludit; 4Voz ergo D2 alius fium P 2 Dz Dro TnaiNO. hema alius evat . qui cogmo[zelatur , €9 talius, qui dice- bat : INemo cogno[cit Patvem ; [ad uuus &5 idein, mir; 1 ompia fubjciente ei Patve , 9 ab omtuibus: acci- fiin; giens teffimorium , quomiam verà. bomo, & quo- Direm ziam verà Deus, à Patre, à Spiritu, ab 7dsge- lim. , lis egc. — Et propter boc i eanmibus & per omuia Fpi unus Deus Pater , $9 unum Fevbum Filius , 68 ferech unus Spiritus, e9 una [alus omuibus credentibus in Vetbon eum. MI. Athenagoras à Methodio laudatus enlt t Philofophus Chrit ianus in füua ad Impp. M. n Aureliam & L. Aur. Commodutn legatione Bs feu Apologiaait: Ef& Filius Dei Ferbum Pa- Y 4 tris in idea 9. opevatione : ab ip[o enim , Cj per tudi ipfu m omnie fa&a [unt , cim fit umum Pater 69 h digv Filius, ita vt Pilius fit ia Patve, t2 Pater in Fi- penity lio unitate $$ virtute.. Ibidem addir, curare tate; ( Chriftianos ,. wz cequali bonore €g poteflate co- It 7 ofcamus Deum , $$ Perbum ejus, €9 Spiritum Wi j ' j auétum. . Unde trandem colligit : Quis zgifur &ttm o 1 7207 1ni vetur , cim audiat s205, qui Deum Parvem !uïlliiif, predicamus , & Deum Filium , &2 Spiritum [au- Iq, dum , eorum in unitate vivtutem, €9 in ordiue li d diflin&lionem explicantes 74tbeos vocavi * I ANec dicas 11mü. Juftinus in Apolog. 2. vo- cat Filium feeamdam poteflatem , & Patrem pri- Ti mum Deum ; in Dial. docet, Filium effe ge- inreHig nitum à Patre virzuze Q9 confilio; ibid. fic effe Wen In. genitum ,. ficut igmis accenditur ab igne. 2.dà VOML Irenzus L. 2. contra Heref; C. 28. dicit; Pa- um trem fupra ommüa efé, e$ Pilio majorem ; & lum dic L. 3. C. 8. precepiffe Ferbo creationem inundi:s Qp t rurfus veró L. 2. C. 2g. Filio Dei ignoratio- nem Cïïandi Y " Dr Dro Tz:N0. M quá netn extremi judicii tribuit. 37;/0 uterque fta- g il tuit, Patrem effe zpvifibilem, Filium veró oj- du at Jibilem ;; hunc ipfüm fuiffe mizifirum Patris; g n Patrem effe Conditorem. Univevfitatis, non Fi- i 4n lium. 470 Athenagoras docuit, fübítantiam X 0 Filii priüs füiffe in Patre, quàm propriam ha- TP H beret hypoftafin per generationem; prodiiffe jb erbum, uteffet creaturarum actus, eásque leudit ? nihilo produceret; effe duntaxat raziozem ac npp J suenen Patris, ac proinde non diftinétum à epatiüt Patre, jun J B. ad ym. Pater eft primus, & Filius fe- . cutdus ratione ordinis & originis, non ratio- Pt ne dignitatis & nature divine. Filius dicitur TY genitus v/rzute, fümendo . banc pro feeeundi- j Qd tate; & confio, fumendo hoc pro intellec&tu ht & ratione, ac opponendo cece neceffitati, j 5pz'rftw Paritas illa non omnimoda de igne translata )y g etiam eft in Symbolum Nicenum: ZLumen de "n lumine, Deum verum de Deo vero;. ftat autem jn i in eo, quód ficut ignis accendit ignem fine, LLA fui diminutione, ita Pater generet Filium fine ! "d adum Pa- " diminutione fui & alteratione. p2 ter fuper omnia eft, & major Filio ratione hu- gt manitatis, non autem Divinitatis: nifi forfan . r intelligatur fola ori nis prioritas, quae ta- ionem in divinis non ine " men majorem perfe ; À volvit. Per preceptum Dei dicitur creatus i, P mundüs contra Gnofticos, qui hunc condi- n* tum dicebant contra voluntatem Dei fupremi ; mi& quim tamen illud aliud fit preter voluntatem yi) creandi mundi, Filio ipsà generatione eeterná €oim»s- nei 3 2— 22 DE Dro Tz:No. F a communicatam. Chriftus ignoravit diem ju: foertm dicii,:non àt Deus, fed üt homo ; non ta- 154 men quafi humanitas Chrifti hàc cognitione (em di caruerit, fed eo tantüm fenfu, quód ea intel- IS Bd* Tegores, lipentià non fuerit orta ex vi humanitat n '*X fiva, fed ex Divinitatis natura unira. — d Pri atium. Utraque perfona à Patribus fecundüm h L fuam naturam afferitur zzvifibilis , Filius au- i M 5 tem folus vifibilis, vifus & apparuiffe füb aC [ fümprta forma in Lege veteri dicitur, quia ad ( ul ipfüm fpe&tabat legis difpenfatio, & homi- Ts aC rium redemptio; ac preeterea ratione proprie- Is q tatis (uze mitti poterar Filius, non autem Pa- ter, Eadem ex ratione Filius vocatur mizifer, Nexan quo tamen nec minima fervitutis aut. fubjee GW[JJ étionis umbra admittitur ; unde & Ireneus UPU u ud vocar copiofum &9. iemavvabile tr/? [ U miniflerium. — Per Conditovem, Üniverfitatis in« tellexerunt Patres perfonam illam ,' cui per tülnyg D'TTM áppropriationem tribuitur omnipotentia X ho mundi creatjo; unde abíque lefione Divini- quod f tatis recte Patri, non Filio; hoc pradicarum Wif cedit. 244 4tum. Per illud prius non intelli- t gitur prioriras temporis aut dignitatis ; fed DT prioritas ordinis ac oripinis, & preterea 1n« 271 dicatur uniras effentie ac fübftantialis. — Pro- rz'mzw, teffio Verbi juxta Athenagoram duplex eft: alia ad intra & eeterna, quà Verbum nafcitur; lr , ^1 qu alia ad extra&remporalis, quà mundus crea- tur t D Pofferior itapropria eft & metaphorica Nf Ín eo fundáta, quód omnia per Verbum factá ! ] undi ad'exterius verbumi n fiät,' & creatióne m ant MP Dr Dzo TziNO. 23 Fiat confe&à interius ac divinum. Verbum. : Qiem: - Dont fuerit manifeflatum ;; quz manifeftatio laten- tis & abfconditi Verbi quafi generatio ejus-« :ognirio: den dem dici poteft: atque de hac loquitur Athe» nitats n zagoras. " Denique Chriflianus hic Philofo. hus Verbum non dixit vaziozem: ac mentem m J (ecumdt Patris ,' fed Deum, cim fit eterna mens, ba- buiffe in fe ab cetevuo Aóryov, hoc eft, rationem FIlIUS 4 feu verbum aut fermonem, cim «etermm fit e ib vatiomdlis; quibus ex verbis nihil adverfatur. quitt uanquam à Patre poteít indiftin&ta dici x ho mens ac ratio fübítantialis, non autem notio- pro pii nalis, quee Verbo propria eft. Ym 1 1 ic. IN Szgcuro TrzTIO.L S. Clemens u) Alexandrinus L. 3. Peedagogi C. 12. ira finit: QU it G'ratias agamus foli Patri g. Filio, Filio & Pa- X Irenæ"c' zyi, unà cum [antlo Spivitu per omnia un..... vt Qui €$ undequaque bonus , uudequaque pulcher, yfim:is j undequaque fapiens , undequaque juflus $. cui. glo- ; dir via nunc 63 in fcecula feeculorum. 4men.. Yn ad- n Ferbum drvinum, j monit, ad Gent. inquit : !) quod. vevera. efl Deus. manifefliffanus ,. quod ef ii unicov[orum Domino exequatum , quomiam evat on i ejus. Filius. Idem L. 7. Strom. : JDei Pilius qts; " 5101 divifus, non diff&us , ston migrans à locoin gtl locum , [ed ubigue fempev exiffens , mec ullo modo ^ circum[criptus , zotus oculus, omnia videns, au- j d diens , fciens , poteflate cvutans poteflates s ... . 13(Clmf Dei autem effe Filium , $g eun effe Servatovem us de Y ac Dominum, apevtà divina oftendunt propbetiee, phor Rurfüs L. . Pedao. C. 9.: ANibil ergo odio be- jf fa»f bet Deus ,. fed seque. Fevbum : utrumque enim verbm , 4 ungm f "ub I 24 | DE Dzo Taiwo. unum ef, nonpe Deuss dixit enim: Ia pyincipia tettut exaz F'erbum , 62 Ferbum evat, apud. Deum, 9 tint f JDeus evat; Fevbum. . 11 S. Dionyfius Alexan- jiint drinus in epift. ad Paulum Samofatenum aitz Dei "vivtus €$ — fapientia. Fevbum | fempiternumg gaeitat qui cüm eterüus effet, faBus eff puer, natus nohis Ts QU keD Filius.. Idem in epiftola apologetica ad Dio- nyfium P. M. ita Ícribit : Ego t9. in alia epi- d flola [cripfi, ul offendo, crüpen, quod.defevunt. lk Tim contra me, falfien. ff , quafí qui diceresa, Chri- flum non, effe coufubftamtialem Deo. Ex eadem Lrà E recirantur à $. Athanafio hec verba: Exiflen- 1e igituv crevüo Patre exiflit €g ctevmus, Filius . | imim nam [i Patey efA, meceffarià e9. Filiu$ efl.... Fi- i lius cum Patve femper exifli& ,. plenísqué exi[ientis., Fliqm eft, o ipfoex. Patve exiflii. . AT, "T'erzullianus ts L. de Pudici. C. 21. ait: Eff Zvimtas. unius. n j Divinitatis Pater , €9. Filius, g. Spiritus fantlus. Fim idarj L. contra Praxeam C. 9. : Zanc me. vegulam, profeffum, quá infopavatos ab altevutvo, Patvem, Thopen if 1l ä & Piiwn, 99 Spivitum teflor , teue ubique . 69 ia quid, quomiode dicatur , agno[ces. — Ecce emim, Wt ;q dico , alium e[fa Patrem, 'e3- aliuza Filium , &9. TC alium. Spivitum, — Malà accipit, idiotes quifgue. auf ]i pevverfus boc di&umn , . quafi divevfitatem: [onet, ii 9 ex divevfütate, [zpavationem, protendat, Patvis, C . Pilii, eg Spirits, Ev C. 25.:. Dta connexus. WU p Um Patris àn Filio, €? Pilii im Paracleto 1ves. efficiz. cobevenies , alterum ex altero : qui àves unum 'v'a!z'gy; ut, nom uümus. idem L. 3. contra Marcion, C C. 16. fcribit: JVom megaus Filium, & Spiri- dUty gum fülflautiam Creatoris. eff Chriftum ejuf, in gü €0f- Dz Dzo TE!NXQ.G 25 ( eomcedas wece[fe efl, eor, qui Patrem won agnove- Pum, ! vint , ec Filium agno|cere potuiffe per ejusdem s Alexn Jalflantie couditiouem. K x L. $. C. 20.:. Quodfi Qum g in effigie €9 imapine, quí Pilus Patris veró Dei IIfCHTUM, piedicatus eft , eriam in effigie & imagine bomi- hr v zis, quá Pilius homimis vevà bomo imventus ;.... 1dd Dig- fíc &2 Deus inventus efl pev vivtutem , ffcut bomo i du j per caynam. & 1 o — Nec di Ca$ 1720 . €lemens Alex. L. . Strom, u, Q Filium vocat Sapientiam prim d IDeo eveatam ; x edia L. 7. dicit, eundem voluzati Patris fervire; Eul ibid. docet, zaturam Filii effe foli Qmnipotentá i Filur propinquiffnam., 2dó. Dionyfius Alex, in ep. l li u &d Euphranorem & Ammonium fcribit, Dei janj Filium effe opus. quoddam &2 faclitium ; item raulians zeque naturá propriumy [ed. pevegvinum 9. fecun- At u dum à Patre: denique comparat Patrem ad l /;M!f. Filium, ficut agricolam ad vitem, falicatorem E yat ad navim.: 3tià. 'lertullianus L, contra Her- 1inogen. C. 3, docet, Deurn non fuiffe a5 cezer- at , T; 20 Patrem, ficut neg ab eterno JDeminys eft [ aut Judex. L. contra Prax. €, 6, & 7. docet, fj 9 jum; àu creatione mundi cenditam foiffe, Peyjonam [e- cundain $g Filium ; hunc factum effe pavem j 7 ]0715;1 Patri; accepi(le pevfe&lam fativitatem. Ibid. C. 8. & 9. fcribit; Filium procedere à Patre, j fitth gt üàt radium à Sole, fluvium à fonte ; ipfum Pa- / æïaä irem effe zozay2 fubflantiam, Filium verà deri- - Ut vationem totius $g. portiouem, . 440. Phorius de jrciot Clemente Hypotypofeon Authore ait; » Etfi us eft; r autem re&c? in quibusdam fentire vifi ia alüs rurfus impi? ornnino fabuloséqe ie di(- "u rR o À ? " 26 Dz Dzo TnixO. feri,, De Dionyfio S. Bafilius in epift. 1. tem Pa cribit,, eum, dum veheinentiüs obluctatur W. Sabellio , in contrarium errorem effe infle- EC xum. Gennadius etiam L. de dogm. Ecclef. Pa : & Rufinus quosdam circa Triniratem in [ 7 ( n codem errores notant. &H* Ut B. ad imum. Vox creatum, ore apud Ya dl Veteres non inufitato, ufurpatur pro genitay, ts r vel tribuitur fapientie ,, quatenus in rerum lr f creatione ad hominum captum defcendit, quo Est A fenfu fapientia ecreazuraruim primogemita. ab Athanafio or. 3. contra/Arian. appellatur. Fi- Ti TY Qrune. lius Patris voluntati fervire dicitur, quatenus, voluntatem Patris facit, ab eodem cum divi-: RI ( Cetem na effentia fibi communicaram. Natuva Filii elle n dicitur Omnipotenti , íci. Patri , propiuqua; vel fümendo naturam pro hypoftafi, uti etiam Coexri rjr deh Alexander Epifc. Alex. in epift. fvnodica,. & Synefius hymn. 3. ufürpárunt; vel fumendo NU co vt propinquiffima pro ipfiffima feu una & eadem i , natura.. Pater autem /olus omnipotens dici- €lle in tur, quia eft Deus, & Deus eft folus omni- - Veo potens; non autem quód fit fola omnipotens perfona, cüm L. 3. Pedag. C. 7. & Filius Q hOa omniporens appelletur. "Ad zdum. Scripfit à hanc epiftolam S. Dionyfius ad Epifcopos ejts ff quosdam Pentapoleos in füperiore Lybia fen-- ftion tentias Sabellii amplexos , " quà, ut negantes Ts Filium, & Patri humana imputantes contun- ) (fearü deret, Chrifti humanitatem probavit, &tum: Filii Divinitatem, tum à Patre diftinctionem P Oüe] t p oftendit. . Acceptà hàc epiftolà;..ejus Autho- rem fj 4 n d - Dz Dzo Tz:No. 27 epilt blu& fem Pentapolitani detulerunt ad Dionyfium Rom. Pontificem, & accusárunt 1., quód in ([e inf , Eck ea fcripfiffer, Chriftum non femper fuiffe, & Patrem nomináffet aliquando fine Filio :^ 2. tatem 1 quód non fcripferit, Filium effe genirum ex fubftantia Patris: 3. quód Verbum dixiffet à r n Patre effe creatum. — Contra. has criminatio- Q gmiz nes fcripfit S. Dionyfius Alex. quatuor Apo- ? rettt logie libros, etiam ab Eufebio L. 7. Hittor. dit, qu Ecclet; C. 26. laudatos, in quibus ex eo refu- 27 u F tat 1mum, quód hac affirmárit de Chrifto üàt &UHECHUS bomine, ut ex Incarnationis myfterio often- deret divinarum diftin&tionem perfonarum ; n dv ceterüm profitetur , nomina Patris & Filii TM efle infeparabilia , & Verbum Patri femper Ym u coextitiffe: 2dum , quóàd rurfüs hec afferue- rit de humana natura fola, & credat Patri Fi- odl fumdd lium confubftantialem: 3tium, quód ita fcri- píerit de Verbo íecundüm naturam affum- & at ens Q pram, ut oftenderet , Filium, non Patrem, effe incarnatum. Ex quibus conftat, nec ;5 0i verba objecta intelligenda effe de Filio Dei fe- jipotó cundüm naturam divinam, nec ex allara epi- & Fip , ftola fola colligendam S. Patris mentem, nec & ejus fententias accipiendas fecundüm verba, jfcopo fed fecundüm circumftantias occafionis, qua- hia ftionis & fcopi. — 74d atium. Negat Terrullia- (antes nus, Deum ab eterno effe Patrem refpectu Ytun. créaturarum , non veró refpectu Filii divini. X CU Pofterius patet tum ex dictis, tum ex L. con- jonert tra Prax. C. 8., ubi ait: Sermo eg z Patre yurhe €g apud Deum r jempfr; ficut dicit: Ego in Patve: [fe- * H 28 D: Dzo Tr:xo. [ämpek; ficut. [evibtum efl : Et fermo evat apud hat r vum: 9 munquam [epavatus à Patre; quia ego mu & Pater unum fumus : prius veró intelligitur dmont ex inflituto fcriptionis. Contendebat enim feoren Hermogenes, Deum ab zterno fuiffe Domi- t er num , ideóque aliquid femper fuiffe, cujus Dominus effet; ut hac ratione evinceret, ma. p tons teriam efís: Deo coeternam. Ad hoc réfel- 1 lendum T'ertullianus diftinxit pradicata Dei mles fjim - duplicia; alia effentize, uti eft fubftantia, fpi- ! rirus &c.; & hzc femper fuiffe declarat: alia Tits n ( temis poteflatis, uti funr attributa Judicis, Domini Qc.; & hac dicit coepiffe in tempore, quan- niare us do ícilicet ea, contra velin qua poteftas ex- erceretur, effe cceperunt. His veró addit f 1 777 etiam pradicatum Patris refpe&tivé ád crea- turas füumptum , uti ufürpabatur à Moyfe itr du flts d Deuter, 32. v. 6. populum Ifraélis alloquente z C ANunquid. n ipfe eff Pater tuus, qui pojfidit te, Y C2 fecit, Q9 creavit te ?. Quge contra Prax. dins C. 6. & 7. dicla funt, fpe&tant Verbum ex- ternum, non internum, feu Verbum relati- üní Wt vé ad generationem ejus externam & vifibi- lem, non internam ac invifibilem, Ut enim fuïa'ïac p fuprà de Athenagora notavimus, antiquorum; plures, preter generationem Verbi ster- Ti Tàtjo nam, ac Deo immanentem , admittebanr fen- fibilem, & in tempore factam, quà Verbum i5 divinum vel exteriori creationis verbo at l epi fuit manifeftatum, vel externà quádam fpe- N Cj cie, & corporali formà affumptà pauló ante mundi opificium apparuit, & omnia creavit. : Quf Atque ' d Dsg DEo TRINQ.Q 29 Atque in hac accepratione dicirur füb mundi LT (uitq creationem períona fecunda cozdi, hoc eft manifeftari; Jferipar, hoc eft, par exteriüs elligitt at enm demonflrari; accipere sazivitarem fcilicet ex- e Don: teriorem, quee etiam quatenus Verbum; quod y Cl anté erat abfconditum & latebat, propalabat, perfe&ta. appellatur. uod porró compara- ret, T. tiones C. $. allatas attinet; egdem ipfa ac fi- c r 3tà DX miles etiam à Poftnicenis Patribus fine fu- i; Ípicione erroris ufürpabantur, cüm in iis pa- itc dl ritas omnimoda non intenderetur. Ufus au- tem iisdem eft Terrullianus, ut ftantem cum )omiti unitate effentie diftin&ctionem — perfonarum qun- oftenderet; uiide hac ibidem addir: oj Jhset- 1 at zeov, Te duos dicere , Deum &9 fermonem eyus, Patren $. Filium ipfius : uam €5 vadix &9' fru- 4l d zex due ves [unt , [ed conjuucies eg fons eg. flu- Moy ques due [pecies fünt , fed iudroiee. 'Tandem Qente: C. 9. Pater dicitur zota fulflantia, Filius deri- IIW lt vatio fotins €9' portioy non quafi pars tantüm u divine nature foret in Filium transfufa; yum && cüm fzpius alibi teftatus fit "T'ertullianus ; na- ; r r vl turam divinatn divifioni aut partitioni non fubjacere: fed quia Pater eft fons ac princi- J eit pium perfonarum ; Filius autem à Petre ge- quorum nitus & procedens. In hac autemn principii [ g nt. ft- ratione reponebatur ab Antiquis aliqua digni- tas & authoritas, ob quam PatresSardicenfes tbum fut in epifl. fynod., Arhanafius L. 2. contra Aria- nos, Hilarius L. 9. de Trin., &ali verba illa pe | ante Chrifli: Patev majov e ef], etiam de Chrifto, quatenus Filius Dei eft, accipi pofíe cenfüe« evil runt tque " - 5o Dz.Dzo TRINO. - hecta runt. .4d 4zum. Photius ipfe, que in Hy. potypofeon libris damnat, non abfolut tris feim buit Clemenü, dum ait: » Quanquam & alia di H nugatur, feu ipfe; feu quis alius ejus perfo- um p nam indutus. ;; . Hinc nec aufi furit Ariani; $ (lü!f-]llmü fcriptis hujus Patris pro fe aliquid unquam denm . tht laudare; & Rufinus in Apol. Origenis innuit; fcriptra Clementis effé interpolata: Bafilius; vtf DiC !D & eum fecuti Gennádius àc Rufinus vel Dio: nyfii apologiam. non videfunt; vel ad folami d 4 Ammonio & Euphranori ícriptám epiftolam; IMünto illiüsque duntaxat verbá; omif$a occafiorie & Trino ícopo , attenderuüt. Unde potiüs credens rüm durn eft Athanafio; qui fragmentis Àpologice N prolatis Dionyfium fingulari libro. vindicavit; thod & Facundum Hermianenfem L. 1o: poftea telim fequacem habuit. Ncenà i. Obferva.. Plurà Patrürn aliorüm tefti- d ( monia afferri poterant ;; que five in Peravii YUs pr TTomo 2do Theol. dogmatum; five in Bulli, Ttddag quantumvis Presbyteri Anglicani; defenfione Metin fidei Niceng, coacervata proftant: fufficere X alios tamen hec ad fidem "Traditionis antiquiffime Ru&ng | faciendam putavimus, cüm. defümpra fint ex t gt Patribus , qui pre reliquis ad. opiniones ab Tentie. orthodoxo dogmate alienas pertrahi poffe &Cerur quibusdam videbantur. Equidem haud diffi- HIieron temur, duriufcula quedam in iis occurrere; l epj& fed oftendimus illa, attentis propriis circum- üs], q ftantiis, facilé emolliri poffe. Ceeterüm ad- m dimus, qua Hieronymus in fimili materia de à IY Veteribus in Apolog. a. contra Rufin. fcripfit in heec Keþäa Pe 2 .DE Dzo TarNo. 31 ? iü l hec verba: JVog flatim illos Heeveticos judicaboz lus fievi enim potefl , ut vel fimpliciter erraveriut , vel m X alio fenfu. [cvipfevint , vel ab ampevitis Libravüs üs pati eorum paulatim [cvipta covvupta [mt, vel cerid Arimi; autequam in ZAlexandria quafi deemonium meri- n diagyum /drvius mofcevetur , inmocenter. quidam t2 ls 1nm ininüs cautà locuti funt , €9 que mon po[fut per- Balls verJovum bomimm caluimmiam declinavé. Quin Val Di nec unius altétiüsque Antiduioris error, fi ad foit etiam apertus foret; nec e&cufandus, noflro xiftolit inflituto repugriaret; quandoquidem legitima ilioriel "Iradiuo üon páucorum , íed communi Pa- creden trum ac Fidelium fenfu nitàtur. . Arque hinc nec laudaviinus Origenem ; nec de ejus or- iopi ii thodoxià foliciti füumus. Ufüs quidem ejus teftimoniis fuitAthanafiusin Lide Decr. Synodi c; pol iNicen& contra Arianos: Apologiam pro eo- m t dem fícripferunt Eufebius Pamphili & Rufi- Pav nus, preter Recentiores Joannem Picum Mi- i Dd randulanum ; Sixtuim :Senenfem , jJacobum lt Merlinum; Genebrardum, Petrum Halloix, fofit & alios: ptoferuntur non tantüm ex libris à Rufino interpolatis, fed & ex iis, quos con- 'iquiiümï xa fntd tra Celfum fcripfit, genuinis orthodoxee fen- yons ? tentie. Sed fidem ejus admodum fufpectam fecerunt ; & damnáórunt erroris non tantüm j Po H Jl Hieronymus in epift. ad Avitum, Epiphaa. u in epift. ad Joannem Hierofolymit.; Augufti- jrcürm nus L. de Haref. C. 43., Juttinianus Imp. in m 4 epift. ad Mennam; fed & Alexandrina Syno- etit dus & Concilium Generale quinrum. Pre- 1Pü[ j tegga Petavius L 1. de Trin. G. 4.5 H-Uef-,,in dl le " 32 7 DE Dro T£&1NÓ: Origenianis L. 2., Norifius de 5ta Syn. C.àij uhäq*ueü in Cord] & Natalis Alexandér Sec. 3: Diff. 16. ex va: riis ejus fcriptis, etiam contra Celfum ; fens junoi : fonint, tentias aperté repugnantes Trinitatis myfterio 1] .recitant,' quos; fi lubet; confule: ARTIGULUS 1II txtin] Puxo - Quinam precipud Heretici circa myflerium s de S$. Tvintatis erraverint ? Turum ? Ota; 'Friplex circa;hoc myfterium er: $p *N rorà S, Gregório Nazianzeno or. 1 ff 14. & 2r. notatur: prior Divinitatis contra- if &ionem , alter diftráttionem; ofterior diz j minutionem aut négatiónem indücit;,^ Ordis fiitm hu nem ita;errantium ffatuere quidem ex Judzis, ttrem, Gentilibus & Mahumetanis licet: quoniam & df veró nec errante$ hujufmodi , utpote à be CU0 ptifínate ác fide Clirifti alieni, ad Hoeereticos Q Mo rum cláffem referri poffunt, nec errores ifti Qur l tam ex "Trinitatis myfterio, quàm aliunde or- t lh tuin habent, pluribus hic de illis ageré non J h videtur ad propofiram. Earum rationum al m j tera íufüiciet etiam , quód de Plerotmate ex UR qu& pluribus /Eonibus per Valentinum conflitutoj i & de gemino boni mialique principio per Ver Cerdonem, Marcionemi, eorümque fequaces fiatg inducto nihil repetamus, — His iraque preeter- n miffis, aliorurà duntaxat Hareticorum errata mf fecundüm memofatam claffium feriem brevi« LU ter exponemus, qui vel diftin&tionem perfo« t narum füftulerunt, vel unitateim nature vio- NOR ts làrunt, vel Diviniratem Períonie negàrunt: i li x gná- p Dr Dsió Téiwo. 33 jn.C: üiïäque fubj &.«1 1n Conciliis ungernus Patres aut fólitários, aut congregatos, qui nafcentibus hu- üm;t jufmodi Se&tis verit smyis füerunt. atem Catholicam oppo- 13 Dico Z Negatà plurálitate unam dun- taxat in Deo perfonam admiferunt, Sx CULO Paiwo Simon ille Magus, patrià Samarita- yfurs nus, de quo A&or. $. legitur: Is, cüm fe magnam Dei virtutem eíle jactaret, ac tefte eum $. Auguftino L. de Haref; C. 1. diceret, fé w . A ionte Siza legem Moyfi n Parris erfona des scm duj Sudeis, fempore Tiberü im Fi l 2 pevfoua wior t putatrv? appavuiffes po[fea Jc àn Ji Hputs 1 tiel$ Sbis a Qt wzzum fané d. um fuper "Apoftolos veniffe, - oc ipfo yerj atrem, Filium; & 5Spiritum fanctum diftin- , qoi €tas effe perfonas nepabat. Szcuro Sr- pri! €CUNDO ZJEfchines & Praxeas gente Afiati- ümi cus, Montani quidem olim difcipuli, fed fin- que! gularis poftea haerefeos inventores. De /Efchi- jme! ne Author Appendicis ad Lib. de Preefcript. ; ii . 2. hec fcribit : Privatam autem blafphe- jyum. 4niam dli, qui funt. Kata ZEfchinem, banc ba- gmie! &t qué adyiciunt. etiam boc, ut dicant , Chri- axfii fPm ipfum effe Filium 2 Patrein. / De Praxea ( jp; Veró ira fübjungit : 4jc Deum Patrem ommi- hp goteutem Sefum Chr hum eff£ dicits bunc cruci- fexum ,. pa[sim pfælä ' que contendit eg mortuumn j pree- jn d zerea fe ipfum fibi federe ad dextevam füam. — Si- jj milia Tertullianus in Lib. contra Praxeam com- gj memorat. Szcuro 'TraT1O inprimis & INoétus, juxra plerofque & ipfum in Synopfi us, re- legfi;ä: ibri 2di Epiphanium, patriä Smyrne eren« m V * 34 ';DE Dzgo Tna1iNo. & difu ferente Auguftino L. de Hzre( C. 36., Chri- fhum . euudem eff&. Patrem &2 Spiritum. [anctum Sez P n | dicebat ; ande tefte Epiphanio Heeref. 57. pa[- inSbila um e[fe Patrem non dubitavit afferere.... Deinde Noét gdifcipulusSabellius, Ptolemaide in Pen- gt y rapoli Lybica oriundus, illiüsque urbis fecun- E Rii, dàm Zonaram Epifcopus, "Theodoreto L. 2. ul É 1 j ) q -01 | t f Fab. hzer. interprete, dicebat, Parem, $g Fz- lium; g Spiritum fanctum unam eff bypoftafin ttt dj €? uuam perfonam, que tria balet nomina; & lJ/ZiLr, 4/1( eundeimn. aliquando uidem vocat à$ Patvem , ali- ht df Á quando autem dt iium , aliquando veró àt. Spi- j as vitum [antlum &c. . 'Tandera Paulus à Metro- Pra ul poli Comagenes ad Euphratem Samofata di- &tus Samolatenus, Antiochie Epiícopus, üt hi Epiphanius Heref. 65. exponit, fefiz, Deum lo , Batrem, eg Filium, €g. Spiritum [anétum unum QuoDn effe Deum.... Jta unus, inquit ile, Deus. eft: Xapert ueque aut. Pater eff Patev, aut Filius efd Filius, EU Paligi au£ Spiritus fan&lus Spiritus eff [anclus: imà ve- và Deus ums efl Pater , € bujus in ipfo Filius, (C Dor Demum Szcuro ranas àt eff in bomuue [evmo. UARTO Paulum Samofatenum maximé l.. fecuti funt Phorinus & Prifcillianus. Prior d oriundus ex minore Galatia, Marcelli Ancy- W rani primüm difcipulus & Diaconus, poftea li Sirmii in Pannonia Epifcopus, ex Epirhanio CO Hizref: 71. dicit, Deum fiugulum effe €3 Jolita- &in&g ; Tium, €g more Sludaico confitendum ;. L rimitatis ïdö ürï plesitudinem megat, neque ullam Dei Fevbi aut Ti Pofterior Spiritás au&i putat effé per[onam. x d natione h ifpanus, familià nobilis, differendi ïünl& ac g AA Dzr Dzo To21No. OU , Q àc difputandi promptiffimus , Laicus adhuc n far . Se&te. Princeps effectus, poftmodum ab In- n ftantio & Salviano jam damnatis Epifcopus . Dai in Sibilenfi oppido conflitutus, apud Leonem ide int epift. 15. ad Turrib. C. 1. affereat, / Patris, rbis f € Piu, esg Spiitüs [anflà unam atque eandem oreto L. e[fe pevfonam, tauquam .ádem Deus munc. Patev, tl 8 .*i' gunc Piius, mumc Spiritus [antus mominetur : zec alius fity qui genuit ;; alius, qui gemitus efl ; D 101141d alius, quz de utroque proceffit : fed fiugulavis uni- 7l i 2as in tribus quidem vocabulis,. fed non in tvibus i. il J accipienda pev[ouis. à Mern Preter nomen fingu láre, quod Seclatores sv t ab Authoribus hzrefeos hujus fingulis trahe- [ bant, v.g. Noétiani à Noéto, Pauliani à Pau- us,ï jj Ji lo &c., commune illis etiam nomen adhafit, lum ii quo Patropaffiani dicebantur, propterea quód )7 & apertis verbis, & ex doctrine fuz fequela T Patrem divinum effe paffüm profitebantur., j imö ' Paulianis tamen, Photinianis & Prifcillianiftis hoc nomen non conveniebat ob rationes con- ;Ffa Fill& trarias. .Ut enim ex Leontio L, de Sectis $gt A€t. 3., Philaftrio Hzref, 64., & Mario Mer- catore Differt. de 12, Anathem. Neftor. difci- y P s mus, Paulus Verbum & Spiritum fanctum dupliciter fpe&abat ; 1mó ütfünt in mente IMJWW j & corde Dei; & fic dicebat à Patre effe indi- Ítincta, ficut homo unusieft cum fuo verbo: æyþ& Jb 2dó üt Verbum eft exteriüs prolatum, &$Spi- ritus externe fpiratus; & fic utrumque dice- j poley bat diftin&tum, non tamen vivam fubfiften- i tiam & perfonam. Porró non dicebat, Deum di.ü"erï Pa- K 4C2. y f D—E Dzo Tz:N0. 36 Patrem ,immediat? per fuam fübfiftentiam u fuiffe unitum Chrifto, fed folüm per Verbum violr ATa prolatitium; adeóque nec in f effe paffum, "pec in Verbo , utpote quod in patlione à Áüt tem Chrifto difceffiffe, & ad ífe reverfum doce- Donine bar. Simile difcrimen in errore Phorini colli« mint $ itur ex Anathematifmis Concilii Sirmienfis, Vettis: & in Prifcilliani þhærpü ex þpiüola S. Leon?s M fig laudata. ( Interoppugnatores expofiti erroris inprimis ts j numegrandi funt Patres & Scriptores, quo- ïf://./f (*,1'[1 rum verbis dogmata perverfa hactenus & re» Ti | citata & improbata dedimus, — Preterea T'er- VN tullianus contra Praxeam, &Hippolytus Por- leenr tuenfis Martyr contraNoétum fingulares fcrie rints pferunt libros ;; Dionyfius autem Alexendri« Q G nus epiftolas contra Sabellium , & Athanafius pro Ent Orationem adversüs Sabellii Gregales edide- Rn runt.. Reliquis oppofüerunt fe Patres plures & dye in Conciliis, quorum duo celebrata funt con- IUïBS D tra Paulum Samofàtenum , alterum anno 2645 alterum anno 270. ; contra Photinum itidem Tdtüm fl fs 4 bina, Medioláni anno 347. ; &Sirmii an. 349.5 ()flus contra Prifcillianum Ceefarauguftee anno 380.; " quod poftmodum exceperunt Toletana duo Q f anno 400., Hifpanica duo temporibusS, Leo- $3 nis, & Braccarenfe 2dum anno $569. contra g*ehtgg | Prifcillianiftas coacta. Huc referenda funt Concilia Generalia Nicaenum L & Conftanti- m!'cm a!inm [ nopolitanum L. , quorum illud Baptifma Pau- (l l ( lianiftarum rejicir, hoc Sabellianos damnat. lu fg ','p "Ut j 14. Dice I fiftennz Dzr Dzrzo Tziwo. 37 xVee 14 Dico I. Qui unitatem divinee naturze violirunt, vel Triformes, vel Trithei, vel fe p -"T'euathei vocantur, difcrepántque inter fe pilinr füm d ftum tempore, tum errore. "Triformium fine nomine Authoris ex Philaftrrio Hzref, 93. me- otini Ui Sirmisti minit S. Auguftinus L. de Haref; C, 74. his verbis: Effalia, que tviformem fic affevit Deum, S la ur quedam pars ejus fit Pater, quedam Filius, quecam Spirirus fantlus, boc eff, quód Dei sinprim unius pavtes 5 ) qm* fint, que iflam faciant. Tvinitatem, us &t velut ex iis partibus compleatur. Deus , nec fit per- edus in fe ipfa. Pater, vel Filius, vel Spiritus r Tal Jdanttus, - — Tritheorum feu Tritheitarum Autor NU haberur Joannes Philoponus , patrià Alexan- um gdrinus, profeffjone Philofophus, cognomen- Alno to Grammaticus , qui, dum circa annum j 80. Arani jes ed pro Eutychetis errore contra Catholicos pu- guóret, vi difputationis & confequentià eà ys p e(t abreptus, ut in divinis tres fingulares na- Iu ruras ac individuas fubftantias ; qua finr una u natura fpecifica , non minüs quàm tres hypo- i* ftafes affereret ; & profirendas teneret ,. üt ij Photius in Bibl, Cod, 24., & Nicephor. L. 18. m C. 47. referunt. Idem iNicephorus C. 49. 44 circa finem (zeculi fexti "T'etratheos collocaty u* & ab Authore vel fe&atoribus Severitas, An- ; ! gelitas & Damianitas appellans, ita eorum er- $17 rorem exponit: .4Lum effa dicumt Patrem, pu* alimui Filhlum, alium Pavacletum Spiritum; vi- n* delicet [anfium: son e[fé. autem borum quenique mu per fe zpfum naturam , fed babeve communem eum . frve Deitatem. im eis exiftenteu, atque de .Ln [7/1 8 Dz Drzo Tza1wO. * ex - .ea Deitate indiifibili modo participautes, quem. &i d libet effce Deum. To]iaco Hunc Tetratheorum errorem in M agiftri fraex l fententiarum L. 1. Dift. g. videre fibi vifus eft defam 1 oachimus Monafterii Florenfis in. Calabria, unde & natus fuerat, Abbas Ciftercientis, in Qrmitus tundem. divinis quidem Scripturis eruditus , ; fed in Mexanc fubtilibus fidei dogmatibus nonnihil rudis: 3. i uem dum in Libello de Triritate contra Pe- trüm ad finem fzculi duodecimi edito confu« lim Pa faif: fe tare conrendit, in alium errorem ipfe inci« tn af dit; quo unitatem effentie trium perfona Davet rum eíle veram, realem ac fimplicem nega ff bat afferens fimilitudinariam duntaxat, col. & od lectivam, & quaíi ex pluribus congregatam ficut multi homines unus populus; & multi p fittie| fideles una Ecclefia dicuntur. Eu libellum & errorem haud multó póft, nempe an. 1217, f [enïpc ft: q celebratum fub Innoc. III. Concilium Latera- nenfe IV. damnavir, fíalvà tamen Joachimi llm[, u €JUS cot perfonà, utpote q ui illam harefin cüm pere i tinacia non defendit; fed judicio Ecclefia fua &aton DN fcripta; féque fcripto publico fübjecir. Qu Ij. DDico 111. Inter Perfonas divinas Fi- T lio & Spiritui (an&to Divinitatem negárunt quàq ] tum Heretici omnes, qui num, 13. receniit V n unam duntaxat in Deo perfonam'üatuerunt; tüm Cerinthus, Ebion, aliííque, qui Chri- Præmp Wi ftum pro puro homine, Spiritum fanctum ls ad pro efficacia vel quacunque creatura habebant. nlüs) i Precipué tamen Verbi ac Filii Divinitatem rius EUR impugnavir füb fzeculi quarti initium À ex ho DE;DEO "TniNo. 39 ft5, ft ex Lybia ortus, qui primó à fchifiate Mele- tii fecedens, ordinatus àS. Petro Alexandri- n M nóo Diaconus, ab eodem ob reditum ad fchi- fma ex Ecclefia pulfus, fübinde tamen in Ec- bi vilist t Cidr clefiam receptus ab Achilla, ac Presbyterio ornatus, Parochieque Baucalenfi preefectus, 'cenls ! fs tandem ; quód Alexandrum in Epifcopatu ) l il nX Alexandrino fibi praelatum zegre ferret, anno contiil 317. in herefin apertam erupit, aflerens, fo- lum Patrem effe verum Deum, non tamen 1to 0 fuiffe femper Patrem ; Filium feu Verbum ipfe 1 non effe Patri confübítantialem, nec verum erlot Dei verbum, aut veram Dei fapientiam; nec «m W Yaxt fuiffe femper; fed effe creaturam perfectatm; ex nihilo fcilicet íeu non extantibus produ- ynorentt j & &um, participatione tantüm & principatu ratie Deum nominetenus dictum, &ortum q li in tempore, feu fuiffe tempus, cüm non ef- x anI2l fet: quos errores tum verbis difputando pro- im Lt tulit ; tum in Thalia, qu& mollis ac irnpura i EOGC ejus cantilena erat , ícripto expreffit. Ejus j m ) fectatores progre?u temporis in tres factio- fro ld nes divifi funt. 17ma complectebatur Arianos t puros & rigidos , recenfitis modó erroribüs qiyin: tenaciüs addiétos.: Hi Anomsei dici funt, j penit quód Filium Patri dvónuoiey, hoc eft, diffimi- j* lem in omnibus contenderent ; inter quos (ntoert precipui fuére Aétius, Eunomius, Fudoxius, qis unde & Aétiani, Eunomiani vocabantur : qui- 1 fanär bus adhaferunt Valens, Urfacius, Germi- habeb'c nius, Auxentius Mediolanenfis, & alii. ada viniti" habuit eos; gui Semia riani dicebantur; quia yn ) C 4 l- . £5 4* . Dz Dzo Tuinwo, füïüm quidem Patri éuoicioy , hoc eft, fi. clit,] tnilem in effentia afferebant; óuozcioy autem, c0d;. hoc eft, confübflantialem, feu ejusdem füb- nái d qndemi ftantie cum Patre negabant ; quà affertione. &b Arianis, & nepatione à Catholicis differe- fionem | bant. Intér eos eminuére. Bafilius Ancyra« ban [ , nus, Macedonius Conftantinopolitanus, Me- cu[lar'ïbü letius Antiochenus, Georgius Laodicenus &c, poltan 3/ia fuit illorum , qui Eilium Parri nec avé- Ereüiga Molcy » nec ó MosisioI »- nec. üuoissioy volebant l&t fed tantüm Gov hoc eft, (imilem , non, " Qiverfn quidem in Zzis feu fübflantia & natura, fed in alia quadam ratione. Hi vocabantur Aca- E ciani ab Authore AcacioEpifcopo Ca:farzenfi, lfs quem privates cum Cyrillo Hierofolyinirano, C ipimicitie. ex Semiariano - fingularis factionis & Fili Principem fecerunt. Uif MNafcentem Arii herefin in Al.exand-ririe; üm 100, Epifcoporum Synodo S. Alexander. ítay Qutst tim quidem, confixit, fed non extinxit,' Ree VOR, ( ceptus enim in coraumunianem Arius ab Eu- Tüm fcbio Nicomedienfi, hujus artibus , & Con- linqm ftanrize Auguíle: patrocinio in gratiàm Con« $Rs ftantini Magni adeó irrepfit, ut is $, Alexan- Cor drum. velut authorem turbaruin reprehende- Qd ret. Ad fedandas tamen Ecclefige turbas Im- freef perator poftmodum effecit, urt primà qui- Y em Concilium Alexandrinum 2dum, dein- fitm | de Oecumenicum Nicenum imum an, 3254 &t congregarentur, in quorum utroque iteratà efpom Ariana hereíis damnata fuit. Succefferung Bs per quedraginra annos & amplius varia Cone mhqn ciliq RL kDE Dzo Tzixo, D xehi eilia, Arianorum przfertim operà & artibus 10 QUE coacla, queis iili Arii reftirutionem, S, Atha-- sdem fi , nafii velut preecipui Arianorum gnatoris aflertos condemnationem , formularum [ innova- j dife tionem tentabant, & fíepius etiam obtine- ; Anys bant; ad extremum tamen in Conciliis parti- ais J cularibus variis , ac in generali Conítantino- Icenusii politano [ herefis ifta ex Oriente pehitüs | Dec di profligata fuit; in Occidenre non nifi fzeculo volebat feptimo extinguenda, . d em , Dd - Quanquam Ar ius cüm d fuis Sþir.itui fan&o tura; f diveríam à Patre & Filio naturam affingeret, at Aci recipuus támen Divinitatis Spirirüs fancti al i. i oflis: & impugnater habetur Maoedonius, il I &íferens, Eum non effe ejusdem cum Patre s facu & Filio fübflantie ac honaris participem, fed utriufque creaturam, imó famulum & mini- xandent ftrum. "Semiarianorum operà, quorum ipfe qder. f partes tenuerat, & Conftantii Iraperatoris fa- w P vore; depulfo non fine magna Orthodoxo- TY rum c&de Paulo, ad Sedem Conftantinopoli- p & n tanam venit; fed gratià Imperatoris poftea exutus, ab Acacianis etiam in Conciliabulo itil (os A Conftantinopolitano Epifcopatu depulfus, in locum quendam juxta.Urbis Regie portas du feceflit. (98 Ibi Arianifmo quidem depofito, Fi- lJium Patri ouosciov eft profeffus; fed an. 360. 1/0 Ü ; & fuam herefin protulit; quae Conftantinopoli n 22) facilé tufcepta; Bithyniam, "Thraciam, LHel- ij Jefpontum , & alias Provincias: pervapata; Bo cfïel'UUF plures fe&tatores habuit, maximé autem Ma- - .qui j Qot Wathonjum. Epifopum Nicomedienfem, . glha nà- It [ 42 DxDEG f iruo: tafcentem fectam pecuniáà juvit, Bafiliirm An: us fete Q & d! cyranum ,. Euftathium Sebaftenum, & alios M plerofque Epifcopos, non multó anté db Aca- Maicos cianis cum Macedonio depofitos, , qui com- Dulam. muni nomine Pneumatomachi, ab Authore temQ Macedoniani, à Fautore Marathoniani nun- D QDII cupabantur. acceft Confutata fuit herefis ifta à S. Athanafio pl L. deSpir. S. ad Serapion,, à S. Bafilio L. de feminat Spir. $. & ad Amphilochium , à S. Gregorio TRortQus Nyffeno L. de SS. Trin., & ab aliis : damna- fd m ta primüm in Synodo Alexandrina anno 3625 Til Q] dein in Illytica anno 367,, tum in duplici Ro- m mana fub Damafo Pontifice celébrata , demum d& G in Concilio Oecumenico 2do ; Conftantino- bus $e politano rmo anno 381. celebrato, ubi edi- fils ag tum eft fymbolum, quod nunc canitur inEc- 1l; 4tq clefia, & majorem tantüm Niceenee formule tim in ] explicationem continet. ut r6. Obferva. Praeter Petrum Abaillardüm,* natione Gallum, profeffione Monachum, cu- Qv jus errores tum Sabelliani & Ariani , tum alii r in Conciliis Sueffionenfi anno 1220., & Seno- nenfi annó 12406. celebratis damnati (ünt, per- ver(à dosmata fer& omnia pofterioribus fzecu- ]l lis renovàrunt Antitrinitarii Recentiores. Eo- Tüm | rum Duces precipui prodierunt & fecta Lu- in f theri & Calvini in eo confpirantes, quód tres &fe neparent ejusdem fubftantie in Deitate per- Wt ey fonas, Patrémque folum profiterentur verum Ote, eífe Deum: non unó tamen modo impios hos f .hu- elfrores iidery tradebant.. Inter eos, qui nj ]us - Dzr Dzrzo Tmnixo. 43 iümà jus haerefis circa annum. 1561. parens extitit ; & di Michaél Servetus, patrià T'arraconenfis, arte- e db Medicus, agenre Calvino Genevee exuftus, ad qui at Paulum Samofatenum ; Valentinus Gentilis ) Aüthyr autem Cofentinus ex Neapoli, anno 1565. Ber- Yiani n ne capitis damnatus, ad Tritheitas propiüs acceftfit. Fauftus Socinus, Senis oriundus, Athari poftLelium patruum, maximus harefeos dif- ülio L: feminator, Luctaviciis in Polonia anno 1604. Gregor&; mortuus , explicatiüs Filium Dei non proprie, : dmy fed metaphoric? Deum dici, Spiritum fan- no j &um non effe perfonam, fed virtutem & effi- r Se&tatores ab herefi püciRo caciam Dei afferuit. , um di&i fünt Trinitarii & novi Ariani ; à Duci- yilanit bus Servetiani , Valentiniani &c.,; commu- ) llbl 6 niüs autem Sociniani, à Provincia Tranfilva- t nb ni; atque etiamnum variis in locis, prafer- um tim in Hollandia & Anplia numerantur, quos inter plures fünt, qui Deiftz vocari amant. aludi 1 Qvuznzs l 74n Marcellus Ancymnus, Eufc- hr fu. biys Cefaraenfis, €$ Bafllius Magnus. qure vYoris circa 'yuntatis &on accujäntur € J funt, * amflerium ? us 17 Noia. Orthodoxiam trium Epifcopo- : * ore ) rum five eruditione, five pierate' & c H 'Ditate fl ! in fzeculo quarto celebrium ad illuftrandas tres Haereticorum contra Trinitatem clafles brevi- Marcellus Ai- ate p* ter examinare confítituimus. r veti cyre, que minoris Galatiz civitas eft; Epi- jos! j ícopus, & in Concilio Niceeno Arium dam- yl u in occa- nando; & poft illud Arianos variis ^ Íioni- Jw m As 44 Dz Dzo Txme, quidc fionibus áverfando, horum odia incurrit, quee f tandem occafione libri à fe contra Aílerium Sophiftam fcripti diu multümque fenfit, Cüm Teptpte Exteh enim in eo ex contradicendi eftu vel re ipsà in oppofitum errorem laberetur, vel labi vi» Maryre: deretur Arianis , ab iisdem-in Conciliabulo lree i 5 rimüm Hierofolymis anno'336. cclebrata fmpe, & abellianifmi & Paulianifmi accerfitus, dein Tyo non (aipis auno altero in Conftantinopolitano damnatus m r ac depofitus eft, fübftiruto illi Dafilio. Mar- Esängeli( cellus oppofità provocatione Romam ad Tu- None! lium Papam confugit , ubi cüm adverfarios fuos fefquiannum fruftra ex(pe&áffet, oblato Difr fitt, e fidei füz libello abfolutus, in Orientem re- Yoem ] diit, atque in Sardicenfi poftea Synodo, fedi fuce eft reftitutus; quanquam rurfüs ab Aria- Nicena Quetiur nis deinde fuerit exclufus, &-prior fucceffor in ejus locumfuffectus. Quinque autem prz- &i ( Qd cipui errores Marcello imputabantur, quos N in Libris duobus contra Marcellum Ancyra- Y num, & tri b « $] us de Ecclefiaftica "Theologia Eu- ('J(rmug febius Ceefareenfis refert & refellir; nempe r. Verbum Dei unam effe cum Patre perfonam: Qln nos Ri 2. Affumptum effe à Deo bominem eatenus, quatenus Verbum externum & prolatirium UIQ) fuerit carni conjun&um; adeóque íolà actio- Büü q ne & efficienrià Deum effe collatarum, & ho- IUIT, g mini copulatum : 3. Hanc conjunctionem fi- & digf s lt nem habituram poft Refurre&ionem, & de- ftitutà carne Verbum ad Patrem rediturum: E[lam P1 Verbum ante affumptam carnem. necdum ü Mïfcelh fuiffe FiliumDei, fed tuncFilium effe fa&tum, quando [ " : Dz Dzo Taixo, 4$ quando caro factum eft: ;. Nec Verbum ex r q Alen Íefe effe imagirem Dei, fed hoc illi cotnpete- nt. C re propter affumptam hominis naturam. vdreg Euíebium ob amicitiam cum Pamphilo rel l Martyre contractam, di&um Pamphili , Cze- onciliid faree in Paleflina Epifcopum faviffe Ario femper;. & S. Arhanafio fuiffe infeftum, ne. ia mno non fatetur. Preterea veró facilé tumn ex n, & damnit fcriptis ejus ante Niceenum Concilium, maxi- o Mi me libris Preparationis & Demonftrationis Evangelicae ; tum ex imperu, quo primüm m al verfarit Nicenee formule & voci confulflantialit, non nifi poftridie à fe fübfcriptis, reflitit, colli- x, oblt £itur, eum non ftudium duntaxat, fed &er- gntem ! rorem Arii «ntea habuiffe. An veró- & poft mod i Nicenam Synodum Arianus ipfe fuerit, hic T « faccaf quaritur, defendentibus eum Molineo, Zan- chio, Caveo, Valefio & Petitidier ; oppu- fem pre gnantibus autem Baronio, Petavio; Natali , qu Alexandro, & Joanne Clerico. ; Angrt S. Bafilius D. Gregorii Nazianzeni ami- -ok)(llüff ciffimus ,. Ceefareee in Cappadocia Epifcopus, gt cüm non minüs facrarum Litterarum celet ri- erontt rate & integrirate doctring , quàm difciplinae n aob iif ftudio, rectàque vivendi ratione ver& Mae ") gnus appellari mereretur, effugere non po- ol t !j tuit, quominus de Spiritu fan&to malé fenfiffe 'n;& ac dixiffe etiam tum à Monachis Pontice foli- onett : &t tudinis, tum/ab Athanafio Ancyrano; & aliis etiam poft fata cenferetur. T,iruiw"" 18. Aefpondeo £. Admodum probabile eft, qectif Marcellum. Ancyranum integre fuiffe fidei à ! Prob. ES luandü A Dz Dzo Tzixo. 46 ir r ^ Prob. Integre fidei cenfendus eít is,' cujus profeffio fana eft, & erroribus obje&is con- eum, d LTTT trariàj cujus innccentia declarata eft à Judici- üniod bus legitimis; cujus integritas laudata ab Au- thore co&vo, omni exceptione majore: talis ïlf.ïïlillfitï eft Marcellus: ergo. [27 Prob. min. p. yma.. Duplex fidei expofitio tbm t ES duloatu Marcelliana habetur ; altera Julio Papee obla- a fic habet inter ceetera: Sacris Littevis inba- I2E77] vens credo umum effe Deum, eg unigeuitum eyu M; [ Filium Ferbum: qui cum Patve [emper. exiftit; Guiloa W. gec exiflendi initium ullum unquam babuit. Idem vevera à Deo procedens, son cveatus , uton factus C fita féd exiflens fempev, ac cum Deo. Patve pevpetuó d vegnans: cujus vegui, ütteflatur /Apoffolus, mon p lJ evit finis.... dH efl, qu À poftremis temporibus T147, jj noftre faluiis gratid. de[cendens, eg ex Firgine , d1tem in dlCü GC 1 Mavia geuitus, bominem fu[cepit : altera à Mar- celli difcipulis tradita orthodoxis Epifcopis, j G] univerfim damnat 7Zriagam bevefin , €g' Sabel- l $ lü ac Photimi, Paulíque Samo[ateni, unà eum f üs, qui fantliffimam Trinitatem tres. effe perfo- D] f& anas megant , mullis terminis civcum[cviptas , fulfr- PTOP'Ierea' (v flentes , confubflantiales, cetevuas , erfeGas 5 Ípeciatim hos anathematifinos f ubjidit : $i Da 6 Gices ] uis eundem Patrem , cg. Filium, €g. Spiritum f an&um effé dicit, anatbema fit..— Si quis iuitium usj aut finem Dei Filio ac Fevbo vel vegno ipfius ad- NI pri Jcvibit , anatbema fit. . Sed in his plerique er- lmp] Ql rores objecti rejiciuntur: ergo. roj.p. 2da. NT Jülius Papa in epift. ad Orientales ita fcribit: ubque i npio &tf ,Dg AMarcello, pofiquam de illo quoque ࣠i& [77: : ! Dz Dzszo TRIN'O. d d in- Chriffum pevfevipfiffis, vobis fludui þ'g;zz)'z'mre, güso eum, cim buc venilfet , affirmálfe falfa effé , que Ràhà defe m lteris veftvis fevipta effent; fed tamen htidà. c2m d vobis poffulavetur , ut. de fide dicevet, tan- 1 ü - t fiduciá pev [e ve[pondit, ut nemo uon. pevcipe- gyre: ret, eum zibil à vevitate. profiteri aliemum , fed jepb eadem cum. pietate, quà Eccefia, de Domimo ac Ded. Salvatore nofiro [entire 5 neque jam tantummodo, aj i. fed etiam olim bujas fententie Je fuiff£ confirma- um ; at ; utieg nofiri Pyesbytevi, qui tunc n INiceeno w xj Coucilio aderant ,. de ipfjus veGa fide conteflaban-. hi. l fur.... .De viro igitur, quem ve&ee opinionis, u f €7 fincere veligiomis effe ,- teflimomiüis probatum m efl , quid quefo nos facere. oportuit, mifi ut eum ) 01"5)5 pro Epifcopo baberemus, quemadmgdum $9 bale- p t gj 7Hu$, ueque à contmunione vepelleremus? | Patres af autem in Concilio Sardicenfi in epiftola fyno- Ien i dica fic pronunciant: Aecitaza quoque fu. nt Cfi- (oi l ! Qta College nofiri in [acris Marcelh ,. €g ?^ EPT!— ! Epi Ti ) ' , benfa eft Eufebii dolofa avs. — Quee emn Marcel- Jus pev modum quaventis protulerat , ea tanquam j, 1 d ia effe profitevetur ,. calumuiati funt. — Recitata d f j proptevea funt i illis, que antecedevent e9 fubfe- 'iplllf ] querenrur in illis quafliomibus; & inventa eff bo- us na $9 ve&la fides iflius vivi. Sed hi fuerunr fu- lbpat ; dices legitimi non proprer authoritarem & / Jj Jurisdictionem - folàm ,* fed propter fingula- rem pro hac caufa examinanda &.deciderida 2 Ud P orationem. & convocationem. : ergo. orique " » Prob.pars.3tía.. S. Athanafius Marcellum fere nj t f ubique füblevat; &ab Arianis per calumniam )M accufatum contendit, ür videre eít in ejus T [) [] Apo- , Dv: D£o Tn;m;. Apologia prima, & in epiftola ad Solitários; rm od ^ [f quo poftremo loco baec fcribit: De Marcello autem Epifcopo Galatie [upervacuum. fuevit for« $. Hiero: 4 4 d zafe anentiouem faceve ; elum. mulli mog. conftet; Eufebianos ab eo de bevdfi v. . vebenfos , berefeot A lr li momitit. vecriminationem pvo talione i viciffrm impegiffos fenémque . bominem in exilium ejeciff. Jlle aue trade) FM zem Romam profe&us , fefe innocentemt docuit, &g, at juffus ab 1llo fuerat , [cripto [uam fidem ; quam QUS CTdf; Athana- tum He: Sardica Synodus amplexa eft, edidit. fio autem illà etate five in dipnofcendis, five Pm ) lrfï in infe&andis contra Trinitatem Harerticis ml p exercitatiorem habemus neminem.; ;efeos q ipftm 4 19. JVec dicas.. Viri authoritate graviffimi & numero frequentes fidem Marcelli Ancy- m fs tlis ii rani füfpe&tam reddunt, imó hrefis aperté arguunt. Nam 1. Socrates L. 1. Hift; Ecclef, Atüni C. 56. afferir Marcellum; dum Afterium ve« nf hementiüs impugnaret, lapfüm in Pauli Sa: lucs]o mofàteni h&refin; cui Sozomenus L. 2. C. 33. n b concinit. 2. Severus Sulpitius L. 2. Hiftor. Ti a facre , & Theodoretus L. 2. har. fab. C. 10., puioe,. eundem Sabelliane herefis participem fa- ciunt. 3. Chryfoftomus hom. 2. in epift. a U Hebr., Marius Victorinus Lib. 1. adversüs Qto N Arium, & Marius Mercator in differt. ad Ne« firit, ftorii anathematifÁmum adjungunt Photino -Mf tit Marcellum. |4. Epiphanius Hzeref, 72. inpri- E if ejit"h mis ex eo, quód Marcellus edità fidei profef- 1 fione ab harefeos fufpicione íe purpayerit; n mæ l LT colligit, eum fuiffe Hiwreticum ; àc dein etiam; qu0d fe cum Sabellio [entire declaraverit, Vg i( 77 s Dt Däo 'Tiämö. 49 Solitis cüm voluit quedam diffufüs diceve infev Here- ) Mani 7icos autiumeratum $g. confutatum dicit. Conf. 1. furi j S. Hicronymus L. de Scriptor. Ecclef: C. 97. f] u ait: Sed & «Hilavius u Japtino adversüs 2dria- , i 205 libro nominis ejus (Marcelli) quaft Heeretici ning semipi. Milarus veró ipfe in Pragmentis ,^ T tria de Marcello refert: 1. Eum ab Athánafio TM damnatum effe & abítenrum, dum Hsreti- dm; t us erat agnitus: 2. Eundem non effe judica- tum Haereticum ex libro contrà Arianos fcri- Athi ndis, I pto;, fed quód poft Sardicenfe Concilium Heereti mulra protulerit Photinianee poftmodum hze- refeos capita & fundamenta : 3. Marcellum ipfum ab ingreffü Ecclefie poft illam Atha- ] vm'm x3li nafü fententiam fe abítinuifíe; eum veró ab alis inter Haereticos accenfum , ne darérur relis 1j m ] Arianis occafio, latum pro Arhanafio à Sar- GU dicenfibus judicium convellendi, fi fimile pro Marcello datum acriüs defenderetur. De- l Pauh Li6 mum Bafilius epift. 52. 74. & 78. aperté dam- QHIF nat Marcellum herefis, fübjungens in epift. l C priore: Ef bujus experimentum ac demonftvatio- ziem vecouditi apud me inique illius [yugraphe li- ;apem j bri contigent &c. n Cplüä Cosf. 17. S. Epiphan. cüm loco f. c. retuliffet; quód Athanafium interro- , Q* eft, d j $árit; quid de Marcello fentiret, heec addit: Alle ueque spfum. defendit , meque graviter adver- ; Dho $às$ zpfum zmve&us efl $. a folum vifu lemi. edito i mF I j efteudit , uon multian ab improbitate ipfum | ab, ei pro Lorruiffe , €9 im eovum loco, jul fe puvgáffeut, 1ay^ babuit. f àc Quin ipfe S. Athanafius in Oratione- quea infcribitur , Quod uzus fit Chviflus , in- a (l 4 quit : " Dz 'DNEO "TRX[N Ó. 5o uodfi exatfà auimadvertas, depvebendei n quit. Qu eos exiva Tirinitatem fummovere D. IN. 9 Efum [ Ohriftum , t mancipium , àt. bominem anadovas bilem , ac potiis adorantem , €g und cum ceteri SI Af ? oumibus infervientem , ? fubje&um fante Tris l ls émtor. nitati, üt Marcellus ?. Paulus Sai?zcyäteifär i —terpretamur.' i&f mefi 3. ad 2drg. uaiiacunque horuin teftirnó: ts (e | nia nihil elevant momenta noftra; cüm affé: toits M. ramus teftes & judices, qui examinando Mar- à H celli librum, ejus profeffionem fidei & expos g, ] r fitionem accipiendo , ipsámque audiendo lore d lg l ge accuratiüs caufam examináàtunt: duim alit s; id non potuerant five loco; five tempore re- tpuere moti, ac univerfim hàc opportunitate defti: Jiphar tuti. : d imum W. Socrates auguratus eft tan- Untey: tüm, deceptus Eufebii adversüs Marcellum IVeríta libris, de quibus loc. cit. ait : Quiz etiam li ':H .'Mll'm brum ejus. Eufcbius. tribus libris confutat, per- 4i( versdmque ipfius coavguit opimionem. Item: TY Marcelius poflea in Concilio Sardicenfi cim librum ts à fe editum meutiquam intelletlum effe diceret , 9 d ob eamm caufam fe im. fufpicionem vocatum , quà pfæïerea cum. Paulo Samo[ateno [entiret ,| Epi[copatum ve- Ahtenta Sed quid mos de iflo auguvemur , dt- cupevavit, Cetnit j cemus [uo loco.. Sozomenus Socratem bic, uti Xit ha in aliis more füo eft fecutus; quin & pauló IïWOizsm mitiüs de Marcello fentit, dum ex odio Aria- ïüimiün norum eonflatam illi calumniam dicit, &haec Cïiium .' addit: Cui, Afterio, AMarcellus contradicens 1n Qu opimionem Pauli Samofateni , feu [ponte feu im- lfP&l'fain) prudeus , uefcio, delapfus eff. — F'evüm poflea cim !5 ia [1/ 2 / DE Dzo TRINö. $1 diprd) àn Concilio Sardicenfi vatione offendiffét , fe baud- X.9B quaquam ita feufiffe , en dul ad Epifcopatum demuo ve[fi- zutus e[r. d 2dum & 31ium .. Hos omnes CU (( & falfis rumoribus, & Eufebii libris contra forée d Marcellum fcriptis fuiffe deceptos; qui in il- Va lis error ob diftantiam temporis intercedene temrn meretür veniam. Quaz . Severus Sulpi- jm telt tius de fententia fufpenfionis ab Athanafio cim d contra Marcellüm latà adjungit, refponfione andoY: ad Hilarii authoritatem danda folvuntur. 44 1 & n 4fum X« Tllatio ex priori Epiphanii loco allata jeridolt eft illegitima; cüm aliàs Dionyfius Alexan- - dum 4 drinus, & ipíe S. Atharafius harefeos jure myoit? arguerentur. Pofterius affertum non eft ipfius gitre 0 piphanii fententia, fed opinio aliorum ab eo us L dunraxat hic relara; cüm expofità opinionum Mu diverfitate fateatur, wzi Deo cogmita efft, que uj i ip Mavcellà auimo fuevut occulta. j d. Conf. L. 9. Nec ifti Patres prae Atha- y d nafio audiendi (ünt; cüm prior tempore, po- jrimit eriores loco remoti fuerinr, atque hi ipfi in Auttths j affienanda harefeos fede inter fe pugnenr. Prieierea Hieronymus. non füam, fed Hilarii m P j 1 fententiam refert, qua ipfa tamen nihil. de- cernit; cüm laudato Hilarii loco haec dunta- jl ; D n ml xat habeantur: /mpi? multos ad umius. Dei pro- Jéfftonem Galatia nutrivit. Hilarii narratio ve- 7 &IDEUJ dlo Af 1 riíimilirudine caret, five dum fcribit; Mar- & cellum Athanafio factum fufpedum ob do- dicarà &rinam pravam poft Sardicenfe Concilium n Íparfam; guá bevefi Pbotimiane via quereba- tir; cüàm Photinus jam ab anno 345., & fic 9 MFW' 2 ante [ » $2 bn Diao/qTRmo. At ante.illud Concilium virus fuum fparferit: i ia five dum Marcellum ab Athanafio commu- nione feparatum dicit; cüm honorificam de Tujo pro Marcello commemorationem fuprà relatam Ti l rem dor Athanafius fecerit arino 357., & in Apologia riore ad Conftantium eundem recenfeat in« Athanddi P X ter a lios fan&tos & Catholicos Epifcopos quorum deplorat exilium ; ad qua tamen Vim (. Nemn temporá illa excommunicatio referenda foret. A Bafilio Marcellum quidem etiam ex illius Ij Q Mon djen; fcriptis pro Haeretico fuiffe habitum fateor: fed nihil facilius ; quàm obfcuras quasdam i e n Ra phrafes in p ravum accipete fenfum , fi eg partim ab ali is ad fuz herefeos defenfionem o t d h proferantur; üt hic factum eft à Photinianis; partim ab aliis arpuantur erroris; üt ab Eufe- Iuj bio & Arianis actum eft : in neutro aurem ipts cafü audiatur expofitio praefentis Authoris. m Vr - Ad Conf. II 9. Nec Athanafii iftud du- bium fa&um; nec nuda Marcelli ad. exem« V Pa 20 plum indu&ti commemoratio elidit mágnifica teftimonia ex Apolog. 1ma & epift. ad Solita« vrha h rios laudata. Preterea veró ex Epiphanio LT Y conficitur quidem, Marcellum vifüm multis fuiffe à Sabellianà haerefi non admodum re- "rlerjj) [ ; Tiforey motum; íed eam tameh à fe füfpicionem de- rerfiffe, ubi coram Julio Pontifice, & in Sy- väfle nodo Sardicenfi ejus fides & fcripta accura- Bj ü tiüs examinata füére, Oratio aurem illa; m D [ Quàd unus fit Chriflus, feu potiüs, üt ex ejus r fine colligitur, homilía quzdam in Natalem Vilr f CcOS, nec Domini ; f'ecundüm peritiores Criti : Mlig i " Atha- L AA bE'DEo Ta1No. 53 | fparit Athanafii eft, nec Authoris Athanafio coxvi ; j0 CO üt illi tum ex ornatiore ftylo, quàmqui Acha- onifcim nafio proprius fit; tum 'ex ternarum in Tri- pà teht nitate hypoftafeon mentione colligunt, cüm n Apily unam duntaxat in fancta Triade hypoftafin in xng; AthanafiPlibris invenire liceat. Epity 29. Refpoudeo I]. Probabilius eft, Eufe- w;; bium Cearwenfem etiam poft Concilium ais INicenura fuiffe Arianà harefi infectum. a d Prob. Quem fcripta & facta propria, nec mf BOn aliena. teftimonia arguunt Arianz hare- .qusà fi$, eà infectus effe rect& ceníetur: fed fcri- », i Pta & facta Eufebii etiam poft Nicaeenum, nec efig; Bo relata a Z* d Eufebium arguunt: ergo. d illud tempus teftimonia, tal;m Phorinianï eue ^ b vob. mim. pevs iwa. Pufebius etiam in Ícriptis poft Concilium Nicenum Filium, quà j dl Jitooris erbum , dicit à Patre naturá diverfüm, in- eriorem, & illj fervientem, non cozxiften- ii d d r ] m Patri, nec verum Deum , üt patet ex . I. contra Marcellum C. 1., ubi conferens p dl [ verba Apoftoli ad Gialar. 3. v. 19. & 20., ac ad Tim. a. v. 5. ait:: Quem 2De? atque bomi- PEpign ä :zu m appellae mediatovem, bominem e[[fe uec im- Aüeriió declavavit propter incarnationem ; ubi qne- yxdün i yofem s " diatoreim, dixit , 102 Dei g. bomimun, fd De &ij €9 Jdagelovum, uon ilum tumc bomimem conf- ; ZCCUH , gnavit , fed fimpliciter mediatorem.,.. — INon eft [eff j ergo Deus mediator; zam, cugus taudem e[[et.me- ! J q4iator ? meque ap[e illey qui inediator efh, eo zpfo eus of ; nam unus uon eft mediator idem, ciin arit h edius iutev duog utevponatur.... — Exat 1gituv o5; I Art 3 Filius, - T . Dz Dzo TRIl;IO.) Filius, priu[quam fievet Dei mediator & Lomi- i, d &« ) qum , mediator Dei €2. ZAngelovum.... INon eff if t ergo exiflimandum, bunc effe Deum illum , qui pijat, eff fupra. ommia Deus ,. ueduim. de stumero Ange- ftt; Q^ lorum aliquem , 2 [ed imedium utrorumque &7 me- diatoveim. b2 de Ecclef. 'Theolog. C. 7 hgi a d Qua mobrem &2 ipfe Filius Deutm [uum docet Pa- Fado ad Patvem OY zrem [uum, im quibus ait : 1 f meumg Patvem ve[Irum , Deum meum&g Deum h veffrum : Deus certé €g. Pater ipfius quoque. Filit pit Fid Deus effé docetur. — Quocirca... bouorat, adorat K, in c veneratur fuum Patreim , Deum eum g ipfius Ó QQotram) Dewm in[cvibens; cui gratiay ageve, cvt preces quito fundere dicitur ,^ cui. obediens ufque ad mortem "T fuerit. .. — Quibus omnibus ofendit , fé alium à — fionis Patre , $g. paternam. gloviam imajovem infimuat. ilioad effes cim [ ab illo mifJum dicat, fe verà mifum r i de celo de[cendiffe , mom ut. fuam voluntatem fa- & Par cevet , [ed voluntatem ejus, qui mifit eum. — Qui I5 qy ad ifla di&lurus eft. Mavcellus, càm eum, qui de T& Dro celo defcendit , ifla ipfa doceutem audiat ? Noii " [/ [/i inor, illud allegare potevit , carmem Servatoris. ) Dtop h OC PTO locutam; ANom enim cavo de celo. de[cet- dit.' L. 1. Hiftor. Eccl. C. 2. narrat, Moyfen, n m iduxiff Patrem €9 fabricatovem üt. [ummum folim moderatovem mutu [uo. .Regie de verum: creationt precepta tradentems Fevbwm autem Dei ab if tf IÍn Jecundum ,. patevmis. pveceptis obtemperaus. gperer JVom euün Filum, ll di epift. ad Euphratioaem : Unig -- Patri co&xifleve dicimus , fad Patrem ante Filium Qnty Nam fi co&xiftunt , quomodo erat. Pater, Tiro aur Filius filius? vel quomodo um quidem pri- DITER 2 Dz Dzo i'TRïNO,. us amus, altev fecundus efl..— Porró ipfe Filius Dez r de N bec nobis omnibus exa&iis cognofcens;. altevum fe ilm,: apfum, $g mimorem à.Patre, fuby&inmnque co- n h guo[cens, adinodum pi? 11os id docet , dicens:. Pas fe C fer, qui-mifit me, major eft me;... quoniam Pi- o C lius £? ipfe quidem Deus ,. fed mom verus. Deus. Hac.autem vel non poffunt exponi fenfu Ca- n dned W!hA ï tholico , vel Eufebii conditio non meretur; "ut mitipgata accipiantur: ergo. nt;] Prob. pars 2da,. Eufebius fimulató fubfcri- jofu [ píit Fidei Nicene, füppreffit ejus profeffio- n 'l"lml nem, infectarus eft illius Defenfores, jüvit & nt ij r contrario ejus Adverfarios & Hsreticos. Si- i p TL mulatio quidem pater ex Eufebii epiftola ad fuos Cefarmenfes, quà fenfüm fus fubfcri- j ptionis exponit. Ín eà enim profitetur, de j Filio admiffas àfe effevoces, ex fubflautia Pa- ; mö h'l., i, & confubflantialis Patri; quatenus Filius u ex Patre quidem eít, non autein portio Pa- a. trjs, aut fe&ione vel mutatione divinge natu- a, (l ) rz& productus: item has: Gegium; nom fa- Mü Jl £hunm ; quatenus m fuclus crearuris ccteris "N proprium erat, qus dicebantur per Filium uh t fieri, Preterea reprobat hune de Filio fen- f1D füm: JNon erat, antequam. g ignevetur , eX ea j/ il á Í folüm ratione, quód omnes fateantur Filium 7 fiti Dei fuiffe, priufquam fecundüm carnem pi- um "neretur. 'Tandem ro eternitate Verbi ni- 712/11 ! hil dicit; nifi 440d. Chriflus fit Filius Dei ante j I ompyia [acula, more Arianorum intelligendo 7 f duntaxat agte omues creaturas$, in quarum nu- 4 1 qmero tempus & fzecula collocanrur: quin, ut 71 D 4- Filium i um $6 | Dz D*EWOL Ta1NO0. Vilium a&u femper extitiffe neget, addir, im, E Filium , ante medefe quam a&u gigneretur , potentid fuiff in Patre^/ Denique füb finem protefta- mot0rS |tur, idem fe credere & docere, quidquid i era reteritis temporibus crediderar & docuerat. Puj. T T'entata Nicenee profeffionis fuppreffio often- l; d ditur tum ex Hifloria Eufebii Ecclefiaftica, gio r quam ftudio maligno finit ante Concilium Ni- n | cenum; tum ex vita Conflantini, ubi, quame decrers| vis Concilii hujus meminerit, de fola Pafcha- À if tis controverfia loquitur, de cau(a Árii autem, 16 d o ac definita Filii Divini confubftantialitate al- Vrf tüm filet: que enim in Chronico ejus Larino Al f leguntur ad annum 325. de Nicana Synodo, Fbam : l & Ario damnato, addita fuiffe ab Hierony- : À f]ïnh i um ], 1o, eftexploratum. Iníe&tario Defenforum fidei Nicena precipuorum, Athanáfii (cili- -'id Dug cet, Marcelli Ancyrani, & Euffathii Antio- Al Í €heni oftenditur. ex. Conciliabulis anno. 33 'ï.' A'« Tyri, anno 336. Conítantinopoli, anno 340 Ti Antiochiz celebratis , in quibus fingulis fin- t guli memorati ex ofdine damnati fuerunt, ao 3 agente potiffinüm Eufebio, ^ Adjumenrum qum & Flereticis prefütum. non tanrüm ex his ipfis. [ Conciliis, & conftanti ufque ad mortem cum n Arianis conjunctione colligirur, fedi&ex Con« Tenig ciliabulo Hierofolymitano, L.4. Eufebii de prário vita Conftantini C. 43. & feqq. magnificen- Wnter tiffim&é commendato, 1n quo anno 33;. Arius , edità formulà fidei ajquivocá ab Eufebio & fit d aliis in Ecclefiam eft receptus ; & ex libris u Y. eontra Marcellum, ubi Narciffum Nerodia- I / : dem, Df: Dzso T*R;NO. 57 : & dem, Paulinum Tyrium, Eufebium Nico- , pii medienfem , Afterium Sophiflam ,. & alios 1 prod notorios Arianos inter Ecclefie Patres, ac , quig fidei vere Do&tores refert & laudat. C doqu Prob. pais 3tía. Patzes non tantüm fingu- 'effio gl li, fed & in Conciliis congregati Eufebium ccleld Inter pro Ariano & Hoeretico habuerunt. ycilium primos quidem Athanafius L. de Syn. Nic. ]bi, qui decretis fcribit, Eufebium &alios, qui fimu- ) Bl lató (übícripferant NNiceenaee fidei, zamquam ca- Lrii qutd us ad vomuum regvefós ; Hilarius Libel. ad jalitate Conftantium commenta ;dviana à duobug Eufc- js at büs inventa dicit; Epiphanius haref. 68. Eu- a [ebium zg /Zrianorum inaniffnum. dogma pro- b Ht [4 nfiffrnia fcribit ; Fieronymus vocat Eufe- j ]eats ium L. ad Crefiphont. /riegum , epift. 65. ad Pammach. & Ocean. impietatis. "Av aper- d ii diffinum propugnatorem , in Apol. contra Rufin. c 4057 L. 1. J4riane fathionis figniferum ,. ibid. L. a. um Zruanorum . Pryiucipem. . Inter alios Patres fngis ? JEgyptii, feré centum numero, Alexandrize ji i anno 330. congregati in fynodica epiftola, quam Arhanaf; Apol. ada recitat, Eufebium djumeïlü'F q s? Jiudio, Arianifmi damnáffe "Tyri Athanafium gramd docent: Patres autem feptimez Synodi Oecu- inenice ex Eufebii epiftolis , altera ad Eu- jj Eykbü i phration., altera ad Conftantiam , & Com- d alica mentgriis hominem 27 veprobum fegfum. 1xa- jf a ditum, & aperie "driamiqe, opimiomis ac. [enten- :tie declarant & rejiciunt. ^Plures alios vide f0* ey Ilf apud Valefium in fronte Ecclefiafticee Hifto.- * : rue, N d D ; - ^ar. IVec P a Dr Dro Taiwo. ;8 -a1. Nec dicas. Eufebius tum negando, Tofeom tum affirmando etiam in libris poft Concilium puns n Nicenum fcriptis ea refert de Verbo ac Fi- cfa col lio , que illum ab Ariana herefi immunem Manyro oftendunt, Nam 1mó L. r. de Eccl. 'Fheol. (iem r C. 9. negat Filium ex zoz extautibus , feu ex Edf nihilo produ &um, C. 1o. eflé creaturam infi- defe Lg -Clatur. 2d). L. 1. Eccl. Theol, C. 8. & 20., hu & L. 2. C. 14. dicit, folum Filium effe gezi- & dihs zum, & hinc unigenitum; ex fubflantia, non Commun 3:i0. Ibidem Fi- ex Patris pozeutia genitum. frorem lio tribuir ommipotentiam $9. iufinitatem , ÀnO & w ]) etevnitatem. '4£. Non tantüm L. r. Ecclef. lus "Theol. Filium probat effe verum Deum ex h, N eo, quód 2eus fit, quod matum «eft ex .Deo, tim d ficut quod eft ex carne natum, eít caro; fed tetide etiam L. 2. C. 4. vocat eum 2vTó9«ov , qu& ïäfü' t vox duplicem nificationem habet; quarum ffjjt' f0] ) altera Deum d f;ä ; & à nullo principio pro- Wt gt deunrem exprimit, & hinc Filio convenire ^ L ( nequit : altera JDeum zpsémet. fubflantid, non autem aliquà participatione rantüm five fe- 'Af ü.i B cundüm partem, five fecundüm affectionem l,ïff]' üt defignat, & hic Filio ab Eufebio tribuitur. Qs f Couf. L. 'Theodoretus L. 1. C. 11., & Gela- Dater fius Cyzicenus L. 2. de Synodo Nic. C. 1. re- fudm ferunt, Eufebium Arianos refellere ; & ab 1107 ty, his defectionis à fua fe&ta redargui. Socrates Tonfl L. :. Hift. Eccl. C. 8. non tantüm afferit, Eu- íebium ab Arianifmo immunem, fed & allatà T lt g ipfius doctrinà oftendit. Pelagius tandem & Gelafius L. de duab. natur. füummi Pontifices Tf Eufe-. Gwm g od Dz Dso Tn:No. i 4 nepai voncilt Fufebium laudant, & inter Catholicos Scri- prores referunt. Corf. 11. Eufebius ab Ec-. boxh clefia colitur üt Sanctus; quod patet tum ex FOT Martyrologiis Ufuardi, Adonis & Notkeri ad ]. Thsi diem 21r. Junii, tum ex antiquo Codice MS. n ia Ecclefie Parifienfis, & ex Breviario MS. Ec- clefize Lemovicenfis: ergo.' $&5 R. ad /4vg. Hac omnia vafritiem Eufebii dip & dolos cum Semiarianis , imó ipfo Ario jfig t m autem communes quidem detegunt, fide idem ! finceram & inregram non probant, Hinc ad ; im)i unum D. Eufebius Filium negaf ex non ex- . Ecdlé tantibus productum, & effe creaturam abfo- Deom d lu&, N. non abfoluté, fed comparaté tan- "T tüm ad cetera producta & creaturas, C. — Pa- ; K tet id.ex cir. L. & C. 9., ubi áit: Ex quo me- « U vità veprebendi po[Junt. ii , qui illum. creaturam ; quül"v.'i effe uon veriti [umt dicere ? mon extautibus, fimi- jpio pf hiter ac creaturas veliquas produ&um ; & L. 3. convet Cs uodfi Scriptura dicat, cvemtum lum l Mï! m:'; fuiffe , uon fic accipiendum fl , quafi ? no " extam- fimi- "u 7e ad exiflentiam. pervenerit ; neque quaft, liter ac velique. creatuve , ipfe ex mibilo produ- j qribui Gus fit.. Procterea fucum hic ab Eufebio fieri, T patet tum ex eo; quàd loc. pr. dicat, ne aliud C quidem eorum que produ&la. [unt , polfe effe. ex ton extdntibus, : cujus rationem dedit L. 4. De- (3)& [ monftr. Evang. C. 1.:. Sje zauquam materiam erlf B eg fubflantiam effcétionis ommum verum, confi- &dlt lum ac poteftatem producit , adeó ut mullá 4am ndem j vatione dici queat, ex mom extaptibus efft quid- ontité de nibilo quam eorum; que exfaut ; ueque enin ali- Ef - 6o Dz Dzo T31x0. aliquid effé potefh : maim quomodo id, quod mom |Püini efh, altevz ut. fit ,. effe caufa poterit ? , Quibus Film « fu. ; verbis per «0 ex son extantibus intelligi poffe x ex qulla caufa vel gricipio declarat: tum ex no- fün pro fütdantia tione creature, qua ab Arianis ftatuebatur in eo, quód res aliqua mediaté duntaxat, inter- ym; m veniente fcilicet Vérbo , tanquam inftrumento biodtem & adminiflro, producatur; cüm econtra Fi- & Pam lius dicatur àjuéeec , fcu fine intermedio, ac frtfn per fefe à Patre productus, üt Eufebius loco, lia nuper cit. C. 5.; & Athanafius L. de Synodi i La : Nic. Decret. de ipfo Ario refert. 724 »dum D. w Al Filium dicit folum & unigenitum, quatenus Dm & folus fine interveniente Verbo, & per fe im- Rprefen mediaté à Patre eft productus, àt. modó di- bis Enf ctum, C. quatenus eft ejusdem nature, & Ti ( confuübftantialis, IN. Patrem enim ac Filium (/? ) f'lll./l , effe duas ves, L. 1. contra Marcel. C. 4., Fi- U ( lium etiam ex?ra, Patrem vivere $9 exi[lere; 9m, ] hoceft, àPatrisufia extraneum &adventitium Mi effe, L. 1. Eccl. 'Theol. notat Eufebius. Si- f rnili ratione exponitur genitus ex [ubflantia, Is f g non autem ex po/entis Fatris; quanquam ex Q m nuper dictis Filium ex Patris porentia exti- fäoäa, : tifle, & ex ea factum idem flatuerir, A mmgim stium D. 'Tribuit Filio omnipotentiam, infi- Ibnifí nitatem, imó & ternitatem his perfectioni- teflt e bus Patris equalem, N., ingqualem & mi- t & m norem, C. Atrque hinc Eufebius L. 2. Eccl, Qm, 2 "Theol, C. .23. duos in Trinitate Zorore, pares, L r negat; ibid. C. 7. Parermam, gloriam excellen- Atiem | ziorem. glorid. Filii affirmat ,. & rurus C. 23. (i-. pl i Dz Dso Ta1wo. 61 " Parnem inacc g effrbilem e[fó, tiec ab nlo capi po[fé, j [2 filum veró pvopinquiovem e[fe vebus ommibus ftatuit. JEternitatem quod attinet, eam tan- ligi pl Qmexm tüm pro exiftentia Filii azze omnia [ecula, & aebatut] fubftantiaram etiam intellectualium creatio« at, Ut nem; imo ante zempora crérga accipit: nullie [iromex bi aütem dicit Filium Patri coeternum; quin cont E & Parvem aite. Filum exiflere , &9. aute eyus edio, ! Yodat&lionem fubfiflere , Filium verà ex Patris brus lo zuexplicabili confilio ac potentia [ubflantiam acce- eSynt. fiffé, L. 4. Demonftr. Evang. C. 3. &4. enun- ll(/lk!ll ] tia. 244 4tum D. Probat Filium effe verum Deum & Aurotheum re ipsà & proprié; N. qWCHUS « w reprefentative & infipura, C. Difertis ver- bis Eufebius hec enuntiat, dum L. . Eccl. mii m Theol. C. 23. fcribit: JVog famen cun&landum üfb, quim &g ipfum Filium confiteamur e[fé Deum & Flit E h h verum, cui quidem boc tanquam in imagine com- L. — veniat. Porvó quemadmodum , wbi Kex umus ventitit impevat, cujus imago ubique tevravum circum- hii 9- Jertur , meio pyudens dixevity duos effe imperan- WMA fes, fed umicum, qui in imagine iffa colitur : eo- J,amek' ezm 1nodo $$ Ecclefia Dei umim veneravi Deum j exd; edo&la, bunc ipfum, e$ per Filium, quafi pev T. imaginem adovare per[evérat.. Quod additur de v il jl fignificatione vocis Aurtotheos, mancum eft; feáio reflar enim tertia ejus acceptio pro /emiltudi- ze & imagine Dei, quà ratione Chryfoftomus & m ' ; E hom. 2. in epift. ad Rom., & 27. in epift. ad 1. Cor. hominem ob férociam belluz, ob du- j T ritiem lapidi fimilem asro9"ploy & auroMScy ^ áppellavit: & in hac fignificarione ficut Ori. C ! r ggnes 62 Dz D'ïzo 'Tza1N0. Ecclela genes , juxra plures , Arianifmi praeformator L. 6. contra Celfüm Chrifítum vocavit auro- confta, coQíay, ita Eufebius eum avróS«ov dixit. pb fenf Grenori) Ad Couf. L. 9. "Theodoreti & Gelafii Cy- zic. narrationem veram efle, fi intelligatur pundtm. Eufebii defectio ab Arianis rigidis; falfam, fi Quorundz etiam Semiarianos comprehendat: quanquam Üecomen cüm Eufebius, vivente Conftantino; & Ca- Tütoni tholicum. fe fimulare ftuduerit; & Niceno errorts d fübfcripferit, Arianorumi odia incurrere po- luic Bif tuit. Socratis ftudium vanum fuiffe, & ZEthio- Ya Ení pi dealbando impenfuüm, ex ha&enus difpu- 3. i tatis facilé oftenditur. Pelagius Eüfebium zz- à p zev. Hiflovicos bouoratiffimum ; non autem inter qudo f Chriftianos integrum fide appellat; Autho- Toym : rem libri de duabus naturis quod attinet, in- lerinr, ter Criticos dubium eft; fuerítne is Gelafius p 25 litri 4j Pontifex ; an Cyzicenus, vel alius quicun- ue: illud certum, Gelafium Pontificem in m fuo de Ecclefiafticis Scriptoribus decreto Eu- Dpnis, febii opera tanquam apocrypha rejeciffe, nec Dreteqm eum pro Magiítro Catholico agnoviffe; qua- , [f re, fiquidem Gelafius Papa permittatur hu- Diritus jus libri Author, Eufebio inrer Catholicos RLT Scriptores locum, non ex propria afftimatio- I60 r ne ; fed ex Eutychianorum opinione ac fenfu, üm ay contra quos proinde illius authoritate uti po- prulm )8 terat , à QGelafio conceffum flatuere licet. Tififaje -dd Conf. IL *« iN. ,4.. Quamvis enim non Wtem : afrmemus, Eufebium füo in errore conta- hd. buiffe, fed Deo judicium de ejus falute relin- 1 Libro quamus; negamus tamen ejus fanctitatem ab T ]ib Eccle- De DE6 TRiNO. 63 ms Ecclefia univerfa vindicatam: cüm,ex dictis wta: conftet , Concilium generale de ipfius fide ]i malé fenfiffe, ejásque nomen füb Pontificatu xhi( Gregorii XIIL. é Faftis Ecclefiafticis fuerit ex- uij;: punétum. — Ecclefisé particuleris judicium, & fl quorundam Scriptorum teftimonium nec uxy Oecumenicee Synodi fententie , ,nec noftris o &( rationibus prevalet; prefertim cüm origo tNi; erroris detegatur ab Eruditis quorum aliqui me; hunc Eufebium pro Eufebio Samofateno in &i Syria Epifcopo & Martyre; quem Graci die ; dj 0. Junii colunt ; alii pro Eufebio Caefarceenfi . ebium ] 1 n Cappádociá S. Bafilii Preceffore , qui fe- ii cundo Kalendas Junii in Martyrolo rio S. Hie- b ; u ronymi apud Dácherium & Papebrochium qie legitur, fubftitutum ex errore volunt. TT 22. ARefpondeo 111.. Certum videtur, S. Ba- j qud Qlium ab eiffbre Pneumdátomachorum. fuiffe gt immuneim. Probátur hoc ex fcriptis & factis wb propris, & ex teftimonio alieno. Nam 1 j i, preeterquam q uód hom. 27. contra Sabell. di- jj ije; d (Cat, Zrimiatem non mageve Tyinitatem, detvatto jt )j Spiritu; & in epift. 60., ubi docet, do&tri- Vi " Cinol ro ,nam de Spiritu fanéto in Niceno Concilio H 1 deo tantüm non fuiffe definitam, quód non- al gl dum apert? contra eum fuerit bellum fufce- prum, addat, zibl provfus in Divina ac beata je t r It Tvimitate creatum. adimveniri : fpeciatim Divi- nitatem Spiritüs fancti adftrruendam fufcepit . gim m B :g cont in €pi H ít. feu 'Tractatu ad Amphilochium, & ,in Libro atio de Spir. S. contra Eunomium; r gt ] iquem librum Sanéto huic Erafius, Cocus & j alii Ea E ia z Dr D";zo 'ITéINO.C bier ht 'alii Ffeterodoxi eripere fruftra conantur, cüfü Gregorius Nazianzenus, Hieronymus, T'heo- ('t(ri.i'iuïf 4 nf ij H i doretus, & Joannes Damafcenus illum tan- ' quam Bafilii opus laudent; & Ifaac Caufabo- Iu )(Z rus;, Caveus cum aliis etiam Heterodoxis J vy/ agnofcant. adó. Bafilii virtus & fides adeó 331 eftimata fuit à plerifque ; ut ex eremo in ic ytg Cappadociam vocatus, etiam vivente adhuc Eu*gfychz Uj $ Eufebio Epifcopo , Ecclefiam Cefareenfem Diriis .. jbidem adminiitraverit , & ab Athanafio ad Cum i f ff vifitandos Macedonie & Achaje Epiícopa: Xg! T A. l [ tus; fufcipiendósque in Ecclefiam Arianos 15 more reduces fuerir mifius; inter quos dum Eufta- li fom thium Sebaftenum recepiíier, & aliàs Apolli- 1:5;14 f mari communicáffer, abjecit eos continuó, & lratem) fcriptis etiam impugnavit ; utprimum prioris 1* proty .fimulationem; & pofterioris.herefin ex alio- VTa rum monito intellexit. 3120. üm Bafilii fa- .Ji) IT ma, quam ipíe vivens pluribus fcriptis de- Wu A VII fenderat, poft ejus fata adhuc lacefleretur, k a] prarer Gtegorium Nyffenum illius fratrem; ]i d 'Theodorum Antiochenum ac Sophronium W l h( ür in Bibliotheca fua Photius oftendit; vindie ïm e AU cavit eundem Grepgorius Nazianzenus , cu Téipdnfi jus ex Orat. 20. locus fufficiet : JVam quà Ti T alioquin melius , quàm quivis alii, Bafilius Spi- findi ] vitum fanctum Dewun agno[cevet , tum ex eo pev« a Omian Jpicuà conflat ; quód 7 boc fiepe de loco fuperiore, ( uf'u[ - quoad per tempus licebat, predicavit , €7 priva- &Ie tim apud cos, à quibus imtevrogabatuv , Lau Rs cun&anter confeffus efl : tum veró in fuis ad mt ew n ferimouibus apertjus id. demonfivavit , gon. [impli« d hi NU eitev Dz Dzo Ta:NO. 6; j [u x titev. boc. affirmaus , Jéd, quod ipfi antà perr. 4 TÓ us Tk acciderat , fibi vem omnium maxum. Dorrendam um t dnprecatus, mempe ut ab ipfo Spivitu fantlo exci- c Cauf! jetero i jl deret , ufi cum Patre eg Filio àt confubflantia- lem, 9 bonore pavem venevaretur. fs 23. AVec dicas. Bafilius multa haerefeos ii- K eremi .Wicia prebuit ; nam r differens in fefto rente d Eaupfychii de Trinitate, reticuir Divinitatem vfargtt Spiritüs fancti, 24). Hom. 17. Spiritum fan- thantib &um non aufüs eft dicere Deum, fed dunta- Epííi Xat BSpirztum Dei. 3470. Hyrno glorificatio- »À5 nis more Arii & Arianorüm fipe, utebatut umE) hàc formulà: G/oria Patri per FPülium im Sp2- jsiy vz/u fumfo. 4fó. In duabus epiftolis ad Apol- Qf linarem plures circa Trinitátem errores aper- m p 1 protulir: unde $70 ab Athanafio Epifcopo [na& -Ancyrano imipietatis poftulatus, & à relioio- ; i | fiffimis Viris Ponticee folitudinis tanquam hee- fciptis reticus vitari ceepir. : lageiïeïtï R. ad /Jrg. D. Preebui r iàdicià heerefeos s f jufía & probabilia, IN. vana, & nonnifi à me- n ticilofis Catholícis, vel ab adverfariis Haere«- r tcis exaggerata; C. Liquet hec univerfalis 78UU5; ' rcfpóntfio éx fingularibus fequentibus. Nam N d « imuri *«, reticentiam illam de Spiritüs jin j fan&ti Divinitate illa in Oratione fuiffe aco- nomiàm contra hofles calümniarum íludio- )u [0 /[)[]!W fos ufurpatam , üt Bafilius ipfe in epift. 33., f & Gregorius Nazianzenus in epift. 26. de- r 1l » monílrant; non veró ignaviam , aut fidei de- fe&tum; cüm eam circumfpectionem Bafilius ( 71 l alibi non ufürpàrit; àt ex probationibus ma- nife- juil d Drg Dzo Ta1uo. 66 nife&üm'eü. "Ad adum Y«.. Quod loc. cit. Ba- liut er filius non dixit, enunciavit in epift. ad Am- abücrg :fz phil, & Libb. de Spir. S. , item homil. I41.5 Ils ubi ait: Confiteudum eft, Deum effe Patvem, Voft dU fh p Deun . Filium, Deun Spivitum [anttum. Unde &U lorrere Timylab Baüilium id profiteri aufum non fuiffe, nega- tur. uód veró Spiritum fanctum dixerit AUETE Spiritum Dei, & caílé dixit, & more Apo- ftoli Pauli ac Veterum plerorumque fecit, qui in hac elocutione ufurpabant Dei nomen no- , 44 " tionaliter, accipiendo fcilicet Deum pro Pe- L"i'üï) Q , tte; àt Chryfoftomus hom. j. de Incompreh. Ts vite l animadvertit. d atium &.. Criminationem X mor iftam luculenté refutavit Bafilius in T ract. a Qu fe Amphiloch. , in epift. 20. ad Nazianz., &in m Pï'ä Tl epift. 49. ad Athanaf, ubi ex Scripturce au- thoritate , Apoftolica traditione, & Patrum Qtim ( exemplo oftendit , ternam glorificationis for- Afedigfan mulam & rectam & ufitatam . effe in Ecclefiaj SM .P[m n nempe illam objectam , alteram hanc: Gloria fsf Qt Patvi cum . Filio ipfius €?. Spiritu fantio, poltre- Ontito mam communem: Gloria Patri, €g. Pilio, & 1'0 ex ll tüm Spiritui fan&lo. — Addit preererea, in accuíata s formula diverfitate particularum eloquentiüs &t ac tandem exponi Perfonarum originem füt. communem formulam acceptari à fe, proba- rgrio fe ríque declarat; eà ratione latiffimum fe inter cavit ( & Arianos difcrimen oftendens. 742 4tumm«s Wïn IJL Bafilio has epiftolas falsó imputatas , & a ul 1l Athanafio Ancyrano effe füppofitas, àt ipfe BU n Bafilius in epift. 59. conteftatur. — 2d 5£um 9e [r] ( ie fides fit habenda Athanafio Ancyrano; - Qü&eudl liquet um Dg-'DEo 'TRiNO. 67 »càl liquét ex todo didlis. Monachis Pofitïc'is, L t abfítersà fufpicione, fatisfecit abundé Bafilius mlj feriptà ad eos epiftolà 73., & miffo libello de ;78 Du tera ac piafide , quibus declaravir, quantum lm U abhorreret à novitate m , cujus : ab Adverfariis il ( infrmulabatur. un x . mo ij Qr UERES Il. n Lz'þe;'ius Papa fuevit lapfus « feclti 2 berefin Avianam? nomen: 24.. Nota £. Liberius & à Pontificatüs fuhi np)initiis, quem anno 352. füfcepit, & poflre- xomj: mis vite fuze temporibus, quam anno :367. iuio* beatà morte claufit; omnium ex calculo ftre- »l& nuum fe fidei Nicenz & S. Athanafii vindi- UM cem prebuit Nam & anno 355. Beroeam api:! Fhraciee in exilium potiüs deportari füftinuit, , &]g quàm Conftantio geminis fuis ftudiis adverfa ao Mediolani imperanti concederer: & Urbi ac pE Sedi Pontificie anno 359. redditus, perftitit q; 0. in fide fortiter, neque cum Ariminenfi poftea (», & Concilio commune quidpiam habüir. Anve- v li jjró exilii füi tempore , tum eerumnis fractus, qiitüm d n ï eundi defiderio füperatus, nihil à fide doq yi & for 9 tudine füa alienum egerir, hic inquiri- «t g tur. Duplex hoc in argumento refpondendi ;; i zatio fe hodie offert : alrera, quam olim in- ur;ïyfcinädicavit Cardinalis Perronius , nuper aurem jj um Corpgneus Ecclefie Sueffionenfis Canonicus 5 g fingulari differtatione uberiàs expofuit, ne- . ii gat omnino lapfum Liberii quemcunque; al- tera communior , & hactenus pervulpata eó ;;] g w de(cendiffe Pontificem concedit, ut Athana- E2 fium ]jqucl u P^ Dz Dzo Ta1:xo. : fium damnaret,*comtmunicaret cum Semi- Áimpl arianis, & Sirmienfi fidei formulee fübfcribe. u ( ret. Non eundem tamen in lapfü Liberii. de- Vif j hrin fe&tum agnofcunt fententie poftremsé fecta- tores, Alii enim, praefertim veró Hetero- hn & ib f doxi, à fide defeciffe Pontificem , & hecrefi Ariane affenfiffe contendunt; quodidem non- p Vr nulli Catholicorum ftatuunt , fed unà exci- pientes, hunc errorem fuiffe hominis privati, þaucï ficod minimé autem Pontificis, & & cathedra aZer- tum: alii Liberium in fortitudine quidem & füts ; cconomia, non autem in fide, peccáffe vo- quni lunt Difctiminis hujus ratio maxime pro« llmeo venit à defignatione formulee Sirmienfis, cui piai fhity 1 Pontificem fübfcripfiffe aut hi aut illi conten« N dunt. Unde D7 25. INota IH Ínter quatuordecim fidei for lt mulas, quas Ariani ad oblitterandam fidei d ; P Nicane regulam ab anno 341. per novende- cim annos fübfequentes diverfis in Synodis frà Q $$ ediderunt, tres Sirmii, in oppido olim Pan- nonie celebratiffimo, fuerunt conditee. 170 D ifcos UM anno 351. contra Photinum grace ab pis, üt Vigilius Tapfenf: L. $. contra Eutych. doq Cm 1 ait; ex toto Oriente congregatis, quos Hila- rius in Fragment. five enumerat, five praci- hn X puos nominát Narciffum, '"heodorum, Ba- filium, Eudoxium , Demophilum ; Cecro- Illlnqu pium, Silvanum, Urfücium; Valentenm Eva- Mu grium, Hyrenium, Exuperantium, T'eren- & T tianutn , affüum , Gaudentium , Macedo- Mrün nium, Marthum , A&ium, Julium, Surinutm; l- UI Sim- p j Dzr Dro Tn:No. 69 &i Simplicium & Juniorem. Ea formula, quam fi..ceu Catholicam Hilarius L. de Synodis expo- i& nit, Arhanafius qutem L. de Synod. inter i& ArianasECthefes refert, complectitur fymbo- j dum fidei unà cum 27. Anathematifmis: in d illo fola reticentia & éuowzís , in his etiam m phrafes & propofitiones Semiariang notan- je tur. 2daanno 3$7. lariné primüim edita eft à ms paucis Occidenralibus, Valente fcilicer , Ur- ;i& fàcio & Germinio, quibus Ofius etiam & Po- km| tamius ab Hilario additur.. In hac, preter- & quam quód Ufie, homoufiizequeé ac homoeu- »p» fl mentio fieri prohibeatur, Parer bonore, di- w guiate, claritate, majeflate, g. ipfo Patris uo- que ume majov File; Fs autem fubje&us cum emnibus bis, que ipfi Pater fubjecit, dicitur: (j €áque proprerea ranquam puré Ariana à Bafi- ; j lio in Concilio Ancyrano damnata, & à Con- v flantio fuppreffa fuit, — 3£/« anno 359. fimili- Y j ,j terà quibusdam, ad Conftantium pro haben- ; do Seleucie & Arimini Concilio colle&tis, , g prefertim Marco Arethufio, Bafilio Ancyra- , j, ho, Georgio Alexandrino, Valente & Urfa- » j cio condita fuit; in qua.prior prohibitio qui- i ] ; dem repetitur, £ B Hu fanili 1 5 docetur. lius tamen per ommia lfättfi )Sræ iit*er U;a AUE 26, Aefpondeo I, Liberius probabi nunquam fuitlapfus. Proj. Id probabiliter: Cf D negatur, cum quo in hiftoria Liberii nec cau- fa reditüs in Urbem, nec comparatio Roma- [2 m norum redeuntem excipientium, nec Catho- icorum cum reftituto communio, nec Ária- W no- 1 Es 79 ng-bno TRINO. | fom: norum (pöfk impetratam reftitutionem agendi ratio poteft verofimiliter componi: fed cum füm? fsb lapfu Liberii hec quatuor verofimiliter com- : ff poni nequeunt: ergo. 4 Ti Prob. min. pars ym a. Si Libfgrius fuiffet la- fitr, píus, hic lapfus foret preecipua reditüs in ur- bem caufa ; tum quia & contrario propter P firis faam in fide conftantiam fuit miffus in exi- lium : tum quia oblatà bàc fpe à Demophilo Boj lil foliciratus ; & eà inefcatus defeciffe dicirur: Ws 4 fed hoc inprimis dubium eft, üt patet ex Rus fino, qüi Lib. r. Hiftor. C. 17. ita (cribit: EM fito i Liberius Uvbis Romane Epiftopus, Confantia vivente, vegveffus oft : [ed utvinm, quàd acquies Aïïam piun vevit voluntati fue , adferibendum , an ad Po- f puli: Romani gratiam , à quo proficifceus fueris Fe,k exoratus , judulfevit , pvo cevto compevtum 08 F&*uer baleo: deinde falfum declaratur ab aliis aliam caufam affignantibus; cüm Sulpitius Severus fdiy n L. 2. Hift. facr. fcribat: Se Liberius paulà poff Urbi vedditur. ob feditiones Romanas, & Socrá- quo Bu tV I tes L. 2. Hiftor. C. 27. dicat : Zzlerius autem ( lt mon anulzó poff ab exilio vevocatus, fedem Epi[co- patás propterea vecupevavit ,. quód Populus Ro- N manis faditioue couflatá. Felicem. Ecclefid illd eje- cerat , Jmpevatóvque ipfe etiom imvato anuimo illis fitio Qret eonfenfevat ; quod 1dem verbofiüs T'heodore- tus L. 2. Hift. C. 17., & Cafliodorus Hiftor, DT tripart. L. s. C. 18. enarrant : denique repu- p B gnat hiftorize , exquaconftat, Liberium anno li T fere integro adhuc hefiffe in exilio ; nec cogita- Q8t0) i [a * tum ab Imperarore de ejus reditu, nifi poft Ro- bE'DEo TRINO. 7 Wd Romanam poftulationem ; hec Romam dimif- d u füm anté, quàm collec&tioni cuidam Sirmien- fis & Antiochenorum Conciliorum Sirmii fub- T 0E fcripferit. Ergo lapfus Liberii non fuit caufa ff.. VE d reditüs, necis cum illa verofimiliter compo- snu nitur. p [ ^vob. pars 2da.. Duo ex hiftoria; adver- 8 fariis etiam probata, habentur certa: imó Populum & Clerum Romanum tempore exi- nopli dictt lii Liberiani manfiffe parribus Catholici$ pe- x nitus addictum , ab Arianis autem averfum fcribt adeó, ut à Felice five intrufo, five rite fubfti- tuto in facris abflinuerint, ex quo ille cum J JAHD j i ( Árianis communicaverat : 2dó eundem. po- pulum non tantüm extorfiffe reditum Libetii, f fed & eundem fümmo cum gaudio excepiffe, rl (])4 Felice ejecto:: fed hoc adversüs Arianos & Felicem odium, hoc erga fidem & Liberium !l du Y eV ftudium credibile non eft, fi Roraanis, üt potuit & debuit, cognitus fuit Liberii lapfus, P[I lo l l kXx quo &Athanafium damnáffe, &Arnfanis com- municáffe, & formule Ariane fubfcripfiffe /i [ dicitur: ergo lapfus Liberii cum comparatiq- T ne Romanorum conciliari nequit. & ul il l 4 Prob. pars atia. Certum eft ex SeveroSul- jj pitio L. 2. C.22., Socrate L. 4. C. 11.; 'Theo- doreto L. 3. C. 22. ; Liberium poft reditum zeodO . Wi ab exilio communio nem habuiffe ab Epifco- ete pis reliquis; quin & ab Athanafio & Alexan- drina Synodo rogatum confirmationem de- m cretorum : ex iisdem etiam & difciplina Ec- qy clefiaflica certum eft, lapfum five .in fide, ti- jj p ve N E 4 72 ' "DE Dzo Tna1wNo. [! vein cconomia, ptefertim heerefis füfpicios ne afflatum, non fuiffe ad communionem re- n ceprum, nifi datis peenitentice aut retractatio- & 1 Toni nis fignis , üt maxime ex hiftoria Mediola- nenfis & Ariminenfis Synodi cogva conftat : «mo. & adeoque fi Liberius fuiffet lapfus vel (olo de- fectu fortitudinis, cüm iüterpretativé faltem Wet pro Hretico haberetur, omnino retractatio- qur nis indicia eó manifefliora preebere debuerat, Tigr due. quó gfavius erat triplex ineo peccatum, & quó confidentiüs in íaa ad Italos epiftola ab, g ' Arüunineníbus reparationem |ipfe exigebat. Q & Sed nullum hujus peenitentia aut. retractatio- Vin nis veftigium occurrit. five in propriis apud quat Hilar. in Pragm. litteris, five in coevis Atha- Íum nafii & Hilarii fcriptis, five in (equentium So- Al'lä; crátis , Sulpitii, "Theodoreti vel Sozomeni D " hifloriis: ergo. lib M W i ln Prob. pars 422.. Ex omnium Scriptorum fi " lentio, & Damafi apud. Theodoretum L. 2; Ay] C. 22. aflérto liquet , Liberium nec per fe, n nec per Legatum interfuiffe aut confenfffe ttm In Concilio Ariminenfi, ad quod , tefte Socrate L.4. C. rr., plériqué Occidentis Epifcopi DT fuünt coa&i: fed, fi lapfus eft Liberius , at- I tentis Arianorum fraude, ferocià , & aufibus Co aliàs füfceptis; non apparet; cur hoc.in con- du ventu Liberii fuffragium favens neglexerint, ! ob 2ut ; "fiquidem illum mutatum nórant, cur [ eum minis & exilio rurfus frangere nolue- ] l rint: ergo lapfus Liberii cum Ariana agendi Q ratione minim£ concordare videtur. I "m DE DEO TRINO. i -*»-73 Didy 27. Nec dicas. Argutationibus quibufeun- m fe que prevalere debent confeffio propria, & atj Scriptorum coevorum aut fupparium tefti- 05 monia: fed talia habentur de lapfü Liberii: yyla: ergo. Prob. mim. pavs vma. In Frggmentis a S. Hilarii recitantur plures Liberii epiftole, fien inter quas duz funt fcriptge ad Orientales, ht quarum prior à verbis, Srudeus paci, poíte- DUend rior his; Pro deifico timore , inchoatur; & m i dua ad Occidenrales exarate fuünt, quarum j à - prior incipiens Quia fcio vos Valenti, Urfa- gebar. cio & Germinio, pofterior exoría JVom daceo Yito- Vincentio Capuano infcribitur; fed in his s ii " quatuor litteris Liberius profitetur, Athana- A ífium à fs damnari , communionem daram Ia Arianis, fübfcriptum formule Sirmienfi: er- go, JProb. pavs 2da. Athanafius & Hilarius zomiü Liberio coevi femel ac iterum ejus lapfüm Yroru declarant. Er Athanafius quidem 1imó in nLi Apolog. contra Arian. fcribit, Zalevium exilüi "1] arumnas ad finen u[gue uon toleváfe : 2dó au- D fl tem in Hift. Arian. ad Monachos hec habet ) yrit Porrà Liberius extorvis fatdus., poft bieunium de- nique fra&usefl , minísquesnortis pertervitus fub- n j feripf. Hilarius veró inprimis in L. contra ajb '"Conftantium itaeum alloquitur: Zerzfl dein- 10 «de u[gue ad Romam, beihun , evipuifli inde Epi- rerit Jeopum ; €2 6 te mifovim /. qui nejcio, wiyüm [ at majoye Wnpietate velegaveris ,— quàm vemifevis. Deinde in Fragmentis tria praftat; 1mó qui- lOIUC: 7 gefld-f dem hac narrat: Pof) bec omnia, que vel ge[- xiliumi, : f:.mz vel promiferat. Liberius miffüs 32 € ttl- l 3 - 2 X * 74 ) .D,E)DE(S 'TARINO. univev[a. in ivvitum deduxit , fcvibens prevarica- tovibus berveticis Ivianis , qui in [an&tum 24tba- :ïa nafium ortbodoxum |.Epifcopum imjuftam. tulére (ü - festentiam : 3dó. Formulamm apud' Sirmium . de- Jeviptam , — quam dicebat . Liberius Catbolicam, vocat perfidiam: 3tió Liberium vocat apoffatam r U & prevaricatorem , ilíque amatbema dicit, Prob. pavs 3tia.. [nter Scriptores Liberio füp- qii pares numerantur S. Hieronymus, & Faufti- Pa us cum Marcellino : hi veró Liberiurn effe ü lapfüm aperté enuntiant. — Hicronymus enim ; L. de Scriptor. Ecclef. C. 97. ait: — Forzuza- n tiamus im boc babetur dete . X flabilis, quàd Liberium puo fide ad exilium pergentem primus folicitavit qui d*m ac fregit, €g ad fubfeviptiouem, berefeos compu- lit. Ecin Chronico hec fcribit: Zzerzus te- Cf dio vi&las exilii in bereticam pravitatem [ubfcri- fion Tle Lv beus, Romam quafi viclor iutravit. Fauftinus & Marcellinus demum in fua ad Libellum li precum Prefatione dicunt: Conflantius veniens Püx Tüi JRomam ,. pro Liberio vogatur d Populo, qui mox amueus ait: : Habetis Liberium , quài qualis à vo- Qm N Qt bis profe&us eff , melicr vevertetur. Hoc autem : de coufonfu ejuy, quo mamus pevjidie dedevat, in- J dicabat. hii li W. ad "drg. D. M. . Argutationibus praeva- lere debent confeffio propria & teftimonia 0b aliena, fi quidem finr germana & fincera , ac Ti yem probantia, C. fin fuppofititia vel corru- lN btafint, aut rem non conficiant; N. Plera- fuP ue . autem hic obje&ta alterutro laborare de- für fponfionibus ed probationes fin- — fectu ) in re gulas Dz Dso Tn:No. r 7) t?]l gulas expoutum imus. .4d prob. vm. C. M. Af/r/ £9 m.; fed ANego, lirteras has effe Liberii pro- !l/[ch prias & genuinas. Ratio nepandi La eít; 1 i quia maomenta S. Hilario a dfcupra parüm à NJAU") Dupinio. E quibusdam aliis illi penirus abne- Vf gantur, partim juxta Criticos plerofque mul- dM tis in locis corrupta fünt & interpolata: 24a, ofip quia SulpitiusSeverus, qui tamen, norantibus 12ul» Petavio & Patribus Benedi&inis , compen- n d dium Arianifmi ex Hilarii fragmentis fuse hi- eniti ftoriee mfermt, de his litteris nihil , nihil de T. lapfu Liberii, imó caüfam pro ejus reditu di- at * * 3f 1. veríam & oppofitam commemorat * hav quia his in litteris apparet ab]e&lo animi ins ü) digniffima, & abhorrens ab animi magnitu- 311 dme, quam Liberius in aliis plenfque Occa- il fionibus exhibuit:: 4/2, quia in prima ad [Q QUs Orientales, & in ea ad Valentem & Urfacium iüh]m Liberius inducitur fcribens, jam ab initio Pontlflcatus fui Athanafium à fe fuiffe com- j jj t munione privatum ; .quod tamen hiftorie u [ communi, Athanafii in Hift. Arlan ; & Theo- ia doreti L. 2. C. :6. narrationi, ac dictis ipfius jl I Liberii; quae epiftola ad Vincentium Capua; num, & altera ad Conftantium in Fragmen- m tis relatee exhibent, aperteé repugnat : quam ob rem he duce epiftole non tantüm à Dupi- 1011 nio, fed & à Baronio, Binio, , &Patribus Be- n j nedi&tinis tanquam apocryphe ; & ab Arianis füppofitee rejiciuntur ; ' atque hinc probabllc fert [ fündamentum prebet, cur &alie duee epi- oig li 2 76 Dr Dro Tnziwo: fitio ftole, Liberii lapfum referentes, in fappofi-, tionis fufpicionem adducantur. , E ^ 07 frit A * prob. 2dam, N. ,A4ff.. AWl ata eniin te(ti- /7&'/0 | monia vel lapfüm Liberii non probant, vel Patribus his fupponuntur. Priorem. notam hcmp merentur loca utriuíque prima. Recté enim lr Athanafius dixit, Liberium cumnas exilii ts ! T. non toleràffe ufque ad finem , utpote qui ab éxilio rediit ; quin dum ibidem Offam inimis. m Crii pertervitum. Conflantio ad tempus mou veftitiffe. Ícribar, firnile autem nihil addat de Liberio; fitot lr ex illa propofirione, veritati etiam fine lapfu congruente, nihil pro ifto evincitur. Simi- DT I liter ut Klilarius ver& diceret, nefcire fe, an Conflantius majore impietate Liberium rele- vins gaverit, quàm remiferit: fufficiebar Liberium p ^ ante reditum à Con(tantio fuiffe mal& habi- Tidlaj tum: adeó autem ad veritatem hujus afferti Fragn non re ul iritur triplex illud Liberii crimen, ut ifp j aliàs H. | arius. nefcire potuiffet, majore impies i tate coinquinatam fuiffe remiflionem pre re- Pepïes legatione. Poflerior nota reliquis textibus tite convenit. Et quidem textum Athanafianum C()mï in Hiff, Arian. ad Monach. pro füppofito ha- Yo| bendi ratio 174 eft, quàd ha hiftoria fcripta ipfi fuerit, vivente adhuc Leontio Antiocheno, n quandoquidem Athanafius num. 4. de eo tan- ïämr quam vivo loquitur. Cüm veró Leontius, tür ( ex Baronii, Valefii-& Petavii calculo an. 35 6. 3ti, fuerit mortuus, Liberius autem & Ofius an. Quo. no 357., Vel fuüb initiur&. anni 338. dicantur. Qu lapf; ex hoc anachronifino indicium füppo- nf fitio- 'I;)EMHDEOQ Ta1NO. 27 p fitionis habetur: 24a, quiain eadem perio- do mentio fit de Ofio,. & ejus lapfus hoc de- te[l finitur, quód vix £azdem cum Falente ?. Ur- , Yd Jacio commuincaret. Sed majus Ofii crimen; ot fl nempe Arianz formule fubícriptíionem, Hi- iffl ii larius & Phebbadius produnt; & ipfe Athana- exul fius tum in Apolo contra Arian.; tüm in [ da u Lib. de fuga fua a it, Ofium in Athanafii [ ] damnationem conceffife: 3774, quia plures /' mF Critici, inter quos Bollandus & Tillemontius, erio; fatentur effe additamenta, quse in Arhanafii apli libris de lapfu Liberii & Ofii lepuntur; quam- yfflie vis velint fa&tam ab ipfo Athanafio additio- 9U nem: pro quo tameh aáfferto cüm nulla con- u vincens ratio habeatur , heec ipía confeffio yerum prejudicium quoddam contra textum Atha- hi nhafianum cenerat. Hilarii loca quoniam ex fer atf Fragmentis referuntur, iisdem fuppofitionis n u füfpicionibus patent, quas ad priorem pro- Isl bationem contra litteras Liberii ibidem con- ( (du tentas oftendimus. Accedunt indicia corru- pti textüs fpecialia. Nam in 170 Athanafius (tus ) €ompellatur $azéus,Ífine quo tamen adjecti- vo Hilarius in plerifque fuis operibus , ac in ol p ipfis Fragmentis aliàs & fimpliciter Athana- ium appellat : in24o, queeformula compel- I fl latur perfzda , ab Hilario in L. de Syn. proba- tur tanquam Catholica : qu& referuntur in 1t10S. j 3io,. repugnant dicto Hilarii in Fragt. alteri, quo epiftolc Liberii ad Orientales prime banc d uid im b ltevis mom n queftionem fübjicit : ns efrt )PO fauthitatis, quid uom ex metu Defi evetie inie —— Bdl 78 D/E Dzo TriNo. tion minim& veró conveniunt tempofi. Cüin r enim Fragmenta fuerint fcripta poft Conci- lium Ariminenfe, contra quod Damafo in ofta dure epift. ad Illyricos tefte, Liberius fideni Nice- nai ftrenué propugnavit ; Apoftaree & pre- kt, ( varicatoris nomén , multó autem minüs ana- p omni thema in Liberium hoc tempore conjici po- terat. tonri "d prob. atiam ye. quoad rzum, Authoti- qu tatemS. Hieronymi quidem videri contrariam, often probabilitati tamen hujus opinionis non face- lod ROU re prajudicium ; quia tanquam Scriptor & loco & tempore faltem 30. annorum remotus K *| ex falfo per Árianos fparfo rumore falfutu T Totd fcribere potuit; prafertim cüm in utroque loco nihil de Athanafii condemnatione & com- num| Chitn munione cum Arianis aliàs Liberio imputara meminerit, & in recenfendis etiam füz seta- Peni tis factis à Tillemontio fphalmatum argua- hYi U tur. Pretereà ex Athanafii Apolog. ad Con- Wn ftant. habetür, Fortunatianum apprimé antea Tonn Catholicum, nonnifi vi adactum in Concilio ümy Qat Mediolanenfi fübfcripfiffe damnationi Atha- nafii; adeóque difficultate non caret, ut quis QR credat; eum poftea & Arianum effectum, & Qntr authorem harefeos Liberio extitiffe. l'andem lpfe | Chronicon Hieronymi non uno loco corru- Áirian 2j prum effe, Critici plures advertunt; & locus ex eo allatus quandam contradictionem habe- C re videtur; cüm reditus vi&orze fimilis cum Wecfe previo 22 beveticam. pravitaten lapfu egré Don l concilietur. Quoad 2dum m. Vel illa Px:æfa« lme tuo Dz DEö ^T NO0 79 Cin tio non eft Marcellini & Fauftini, quod plu- Concl«.- res ex diverfitate illius cum Libello fübjuncto afo i. oftlendunt: vel fiquidem eosdem habeat Au- Nic: thores, prefatio tam parüum aurhoritatis ha- p bet, quàm cerrum eft, Libéllum precum im- ]s ani- pofturis & mendaciis effe refertum: vel his w omnibus diffimulatis, per//Zie nomen leviorem tantüm in ceconomia defecturg fienificat, pro uthot- quo facilitas quadam Liberii erga Arianos Faridt) oftenfà haberi poteft ; . cüm in Libello etiam nf laudetur Macarius ob recufatam cum Darmafo tor à communionem , quz ibidem pevfidz'a .ap- fotus pellatur. x f&oim "'Teftimonii s his probabiliter infirmartis, ininüs neceffarium eft ad autlioritatem alio- g hn rum Scriptorum infringendam converti. ui ppiti enim'objiciuntur, Auxilius L. 1. de Ordinat. ; Petrus Damiani epift. 15. C. 16. , & Platina t ag in Vit. Pontif. , tempore. nimis remoti funt, Utpote quorum antiquiffimus anre feculum ( n j anta nonum non vixerat. Unus Sozomenus; quan- oncl tumvis & ipfe integro feculo pofterior, diffi- cultatem forfan movere poffer; nifi rationes | M contra Hieronymum allate multó validiüs u contra.eum intorquerentur.; quanquam & j Fandem ipfe narrationem de lapfü Liberii vulgato ab Arianis rumort tribuat. qom 28. Re[pondeo 1. Si cui Sirmienfi formulee : ]Ox'hi fübfcripfit Liberius; non fübfcripfit tertiee, hale nec fecunde, fed primee duntaxat. .In hac re- ; Cüïï? fponfione tria fupponuntur : 12242 eft, mo- ap nfrmare )r]æfä' numenta fert omnia, qua ha&enus i cona- ti ia : Ds DEyo' 'TarN6. 80 firemy conäti.furhUS, effe penuina ac verá: 2Zumi, Ín oj ex his excerpi hanc hiftoriam: Liberio in exi« poltz lium miffo conjuraverat quidem Clerus Ro- nis i inanüs , fe alterum Ponrificem, vivente Li- HOIIC j ! berio, nón hábituruüm : five tamen vi Con- ftanüi prevalente ,. five mutatà Romanorurmi i p feücen fententià, pauló póft Felix Rotnanse Ecclefie z o m Diaconus Pontificatum (üfcepit; qui quamvis X ] fidem Nicenam profeffus ; quia tamen ab fm,q Arianis ordinatus ; iisdem communionemi d non riegabat, Romanorum odium incürrit, & Liberii defiderium in illis accendit. uare thoh'dl [ Tünt: ]n cüm perpetuó abfílinuiffent ab Eccleíia, ubi li&n Felix divina faciebat , tum legatione mifsá, Que t tum preefenti fupplicatione à Conftantio trium füfer phum Rotn&é agente anno 357. reflirui fibi tiori l Liberium poftulàrunt. Imperátor redditu- | Uodlen rum fe Romanis Liberium promiíif, primó [tenif quidem divisà etim inter & Felicem Pontifi- In cià poteftate; poftmodum etiam eàdem Libe- ia fio ex integro permijí;à. Dum hec Roms& fierent , folicitabatur Liberiüs Beroez à De- ] Cxti Áredu mophilo Beroeenfi & Fortunatiano Aquileen- & hn i, ac tandem fub ejusdeim anni finem aurt ini- hN tium fequentis primüm fe ab Athanafio rece- | r dere, & rejectos aliàs Epifcopos in commu- jm a nionem adícifcere teflarus, dein Sirmienfem hb fidei formulam fibi oblatam füfcepit. TNec fiatim tamen, riec abfque nova fübfcriptione LT reditum obrtinuir. Nam Sirmium evocato Codex, prater Sirmienfem forrnulam decre- | äMï« ra Samo: ï te&e ] l m Antiocheni Concilii contra Paulu fate- Dz Drgo Ts1uo. $r - n fatenum & alterius Antiocheni an, 341. ecthe- )Ina in complexus, offertur fübícribendus: cui rus ii poftulaioni, fed impetratà viciffim ab Aria- emeL nis Filii cum Patre per omnia fimilis profes- vi Qu fione, cum fatisfeciflet Liberius, anno 3;8- jam provecto Romam plaudente populo. & momn m elicem ejiciente regreífus, priorem fedem Mv non minus quàm fidei conítantiam recupera- E quamv" vi. Denique 3zium eft; formulam Sirmien- jmer à Tif fem, cui fübfcripfit Liberius, diftinpuendam effe ab illa damnatione, quam an. 349. Ca« ürriti tholici contra Photinum etiam Sirmii edide- t runt: in fe tamen non fuiffe duplicem & di- xa) li Y ftin&tam fed eandem Sirmienfem formulam,. que tüm Beree tum Sirmii à Liberio fuit L jtrus f fubícripta; quamvis, üt dictum eft, in poíte- riori loco huic formule alia eriam acta An- ri [ tiochena. fübícribenda fuerint addita. 1 , His prm premitfis Dort a Prob. pars yma. "T'ertia Sirmienfis formula confcripra fuit an. 359., üt ex denominatione x hr Coníülum adjecta patet ,. di&azre fidem Marco p dU Arethufio, àt Hilar. in Fragm. loquitur, & qiie ad hunc finem edita eft, ur indictis jam Ari- L j du minenfi & Seleucienfi Synodis pro norma da- j oj retur: fed Liberius, ex omnium confenfü ont jam an.35;8. Romam regreffus erat; & for- m[ömw mula, quam füfcipi à fe in ep. ad Orient. fcri- N bit, à pluvibus Fratribus eg Cocpiscopis traBata, 1ptUP exPojïta, ?f /il]i'epfll £f/2 ; norma Sirmien- AT is Ariminum ab Uríacio & Valente allata, duf Libgerio |vi Qu te[tg: Damafío in ep. ad Illyricos; à fuit Á wæ: 95 Dzr Dzo Ta21xo. fuit refutata: ergo. — Proj. pars 2da. Formula 3 fecunda five fpectetur quoad intrinfeca five Tanu quoad extrinfeca, nequit dici füb(cripta à Li- edu berio. Oftenditur 1zum. Formula 2da ratio- formi ne prohibiri homo- & homaufii & ratione do- Pi, &ring de inequalite Filiià Patre erat Araina fv imó Anomaa, & üt talis laudara quidem fuit fis: ! ab Eudoxio Anomao; fed & contrario damna- p ta eft à Bafilio in Conc. Ancyrano, nec non fübfi à Conftantio vetita : atqui Liberius nec dam- Qrg navir homoufion , quia Sozom. L. 4. Ef £, íparfum de hac re rumorem vocat falfum: E formu nec fufce it anomoeon ») quia ipfe ex dictis vi- itu N ciffim po lavit profeffionem de fimilirudine Btore Filii per omnia: nec ad obtinendum ab exilio 1 redirum fübfcripferat formule , quam liberta- thdhr ,tis dator Conftantius füppreffit, Bafilius re- 4 ftirutionis procurator damnavit, & ob quam t Q Eudoxius exilio eft multatus: ergo. Often- Tg t ditur »dum. Formula 2da concepta fuit Ser- Ij fj mone latino , fübícripta tantüm ab Occiden- Ttrs talibus, edita autem an. 357.: fed formula, gech ? qu cui fubícripfit Liberius, concepta eft m ürt ex Athanafio & Socr. L. ». hift. G 30. üt ( difcimus ; fübfcripra eft ab Orienralibus, üt Vrarer füpra ex Vigilio Tapfenfi & Hilario diximus ; ul tandem nequit an. 357. effe edita; cum aliàs per fuüícepta à Liberio formula confcribi non Ttm otuiffet ab iis, quibus tamen Hilarius eam f hOme 18 natis verbis tribuit: rum quia "heodorus fris Heracleenfis inter eos nominatus jam an. 35 f* lkc g qbicrar: tum quia Eudoxius & Cecropius an. i 357* M Dez Däov 'fnk'ï N'O ormi a i 377. Sitmio aberant: tum quia Bafilius Ancy- nb ranus vix editam fecundam formulam eodem adhuc anno damnárat: ergo ada Sirmienfis ao ye d formula non eft ea , cui fübícripfit Liberius. TA ZProb. pavs 3tia. Supponitur Liberius fübícrip- bm füi fiffe uni ex tribus formulis Sirmienfibus Aria« Ym nis: non autem fübfcripfit stize vel 2dae: er- go rmz dunraxarfübícripfit. Cogf. Formula nec n fübfcripta à Liberio, ab eodem in ep. ad ec dt Oriental. dicirur catholica & à pluribus tra. j €lata, expofita & füfcepta: fed hoc foli 1mae Qs v formulee convenit, que fcilicer catholico fen« fü accipi poteft, & pre ceteris plures füffra- i gatores habuit: ergo. bl 29. ANec dicás 1mà. Hilar. in Pra for. jl mulam à Liberio fübícriptam. appel j Ál f porf- tmani o diam: íed idem L. de Syn. Sirmienfem : fut dicit catholicam: erpo juxta Hilar, Liberius P 1:me non fübfcri páit. 2d6. Quo tempore f fübfcripfit Liberius formule Sirrnienfi;, ada (vile recéns erat edita; & pauló póft hujus fortau- forn a autores Valentem Uríacium & Germis ! C nium, datis ad eos litteris, Liberius rogavit, ut fibi ab Imperatore veniam redeundi impe- hbüS) f trarent: fed hec indicanr fübfcriprionem for« j mule 2de: ergo. 370 Sozom. L. 4. C. rj& a^ aperté fcribit, coactum à Conftantio Libes ii rium ad confitendum, Filium Patri non effe us & homoufion: féd hoc, non iri& fed eda (üb- eodm"'j Ícribendo fiebat: ergo. 47à. Si nec Beree 31'1. ) nec Sirmii Liberius fübícripfiffet formula pwü 2de, non poflet dari ratio, cur preeter füb« 1l i' E fcriptam d [ Nb $4 Dz 'ljzo TaiNoO. fcriptam jam formulam 1:mam Berc, po- caqde ftea novam fübfcriptionem debuerit addere. Ài &. ad vmmum D. M. Formulam hanc appel- i : lat perfidiam, fpe&tando formulee autores eo- ln rümque confilium , C. fpe£tando formulam dnrer ( fecundüm fe & acceptionem Liberii, N. Con- Smof filium autorum, qui partim Anomceei, partim mou Semiariani erant, exponitur ab Hilario in L s cont. Conftant. eó pertinuiffe ; ut pro quali- Ís i bet occafione innovatis & reformazis fidei for- 4 , mulis fenfim vis ac memoria formulee Nic&- ne deleretur; quod utique perfidum erat: Hi, Q Sïrmier " Idem etiam Hilarius loco obje&to teftatur, rmi catholico fenfu hanc formulam à Pontifice effe püone fufceptam. 74d »dum &. T. M. quia incertum fafum eft,an editio Sirmienfis Formule 2da praces- Tiorer ferit fübícriptionem Liberii; cüm juxta Pagium [ ere an. 3j 7. exeunte, fcilicer menfe Decembri, for- fiit mula hec fir condita, & Liberius jam anni i fequentis 4to nonas Augufti Romam regref- Ti fus. JV. miz. Ex relata enim obfervatione vix M tempus füfficiebar, ut formula 2da, autoribus mendi Demophilo & Fortunatiano , perfuaderetur d m Liberio; prafertim càüm vix edita Semiaria- m nos oppugnatores habuerit. Quod veró Va- vl lentem & Urfacium tanquam deprecatores fübíc pro (üo reditu litteris compellaverit, nihi j pro fübítriptione formule 2dae pre rma Weu evincit, cüm illi formulee utriusque autores fl k fuerint. ;4d 3:ium D. M. Coa&us eft Libe- rius ad confitendum filium non eífe homou- T fion infenfa Pauli Samofateni; h. e. non effe r | eandem m E - Dz Dzo TniNo. 8f læ,W jders eandem cum Patre Períonam ,. C. in fenfü Arii, h. e. non effe ejusdem cum Patre füb- cape Qres «t ftantie ; N. Sozomenus de collectione fotmmue larum à Liberio Sirmii fübfcripra loquiturg r ul NO0 inrer quas prior Antiochena contra Paulum Samofatenum edita hereticum ejus in ho- p Wop moufio fenfum damnabat, pofterior autem in Encoeniis an. 341. celebrata, eequé ac Sirmien- r qi fis rma, homoufion duntaxat reticebat. ; 42 dei 4tum N. Af Duplici enim ex caufà Semiaria- ; N ni, qui poft damnatam in Conc Ancyrano m ei Sirmienfem formulam 2dam ad Conftantium eflati Sirmii confluxerant, videntur novam fübfcri- f d yett ptionem à Liberio exegiffe: rmó quidem,; ut falfüum de Liberio ab Anom«ais fparfum ru- g pree 1 morem , quafi ille filium Patri diffimilem pro- fiteretur, diffiparent; unde ad calcem (uce nbriió fübícriptionis Liberius anathema contra pu- um 9 rum Ariani(mum fübjecit: 2dó, quoniam Se- )* miariani Liberium perducere eó non pote- gione rant, ut fecum aperte damnaret homoufion ; g agendum dolo cenfüerunt; ut oblarà Antio- j chena formulà, quà homoufion in fenfu Pauli emwfu Samofàteni damnabatur , eàque fübfcriptà di- ao vulgare poffent , i pfüum damnarioni hanouüi yeatt fubícripfiffe. . lf;n 3o. Re[pondeo IIT. Si Liberius eft lapfus; 'tÀ n nec àt doctor publicus nec àt privatus defecit autüf in ide, fed in fortitudine duntaxat & cecono- f ? mia. Prob, pars vma.. Ut Liberius quà Do- homW' €tor publicus dicatur lapíüs in fide ,. debuit lenni- dogma Árianum liberé ; Aprudenter. ac o ter d 3 m $86 Ds Dro TniwNO. ( ter definire: (ed nullum inprimis dogma Aria- [ | liten num definivir folenniter, h. e. tanquam om- | at nibus credendum propofuir Ecclefie ; cüm L nullum hujusmodi decreti vefligium occur- n - rat: deinde fi quid etiam definiviffet, id nec Árini fecit liber&; cüm plerique hujus lapfüs nar- hriri ratores partim minarum & perfecutionis, par- mye,| tim metüs ae doli mentionem faciant: neque tïa;ür» tir: j fecit prudenter ; cüm nihil confülto per pre- €es Deo, adhibitis in confilium viris doctis, [/77] inflitutis conciliis aut congregationibus actum, - fed Liberius tantüm tzdio exilii victus & LURT fpe reditüs occupatus fübfcripfiffe legatur. m ld ; Prob. pavs 2da. Ratio dicendi, quód Liberius « l üt doctor privatus in fide defecerit, inde de- Tedit i fuümi debet, vel quia Athanafium damnavit, hts j vel quia cum Arianis communicavit, velquia bt formula Sirmienfi fübícripfit: íed nulla ex fti n his ratio eft dicendi , Liberium in fide defe- is n ciffe: non 14; quia Athanafii condemnatio Q À ab Arianis poftulata fuit, non ob ejus dogma- T ta, íed ob crimina alia ipfi imputata ; üt ex (i «m a eorum poflulationibus five apud Imperato- tmy rem five apud fümmum Pontificem & con- W gregatos in Concilis Patres conítat: & fic ünde etiam facta eft à Liberio , ut ejus in ep. ad & Vi Orient. verba docent: Ego hanafum mon Cat/;o; defendos [ed quia: fufcepevat zllum Shulius Epifco- Át (j us decelJor meus , vevebar , ue fort? ab aliquo ;»&- * Wfe varicatov qudicaver. — 40 ubi cogHovi , quando Ws JDeo. placuit , ju[lo vos ilum coudemuáff , mox teddi «onfeufuus - meum cqmmodavi Jeutentüs. veftris; Jevras Drz Dso Tn1:uo. 37 m littevas adeóque fuper nomine ejus, id eft, dam- r ( zatiope pev Fortunatiamum dedi pevfevendas a pd Jmp. Conflantium &c. Nec 2d2; quia com- ) OCU municavit cum Epifco is, qui quamvis reipsá , K Ariani erant ; fe jacta s ant & à Liberio efti- Jis mabantur, non diífidere à Catholicis in dog- J p 1nate, fed in caufà facti de Athana(ii innocen- m tia; üt ex fübjunctis in ead. ep. verbis colligi- w tur: Zraque amoto "4tbhanafío , Juper quo flatuta : dod omnium veffrum à me cum [ede /Apoftolica [ufci- sadui pienda funt , dico me cum omnibus vobis e? cum us 1 wuniverfis Epifcopis Orientalibus pacem &$' unita- Jeoatut Jem . babeve. Colligitur id ulterius ex ratione [* hi acceptandi formulam quam ibid. bis verbis ) mde L reddit: Demophilus dignatus eft pvo fua benevo- du lentia fidem veram $9. catbolicam expouere , que , vdit Sirmii à pluribus Pratribus &g Coepi copis 90- i n ffvis tra&ata , expofita 9 fufcepta eff. x qui- d bus liquet, Liberium communicaffe quidem cum Arianis, fed quos exiftimabat Catholi- um st cos, & errorem facti, non autem perverfi- tatem animi interveniffe. INec 37/2; quia nec J ff[ [ mpäïäïü formula rma, cuiLiberium fubfcripfiffe often- * j d dimus, continebat in fe errorem Arianum ; unde Hilar. L. de Syn. eam Carzbolicam dixit , ; U nq4 & Vicil. Taps. l. £ c, addit,. sullum fidelium Catbolici apud Sivmium cougrvegati ex toto ovien- hn ! ; Jj fe contra Plotinum Concilii San&lioues audere ve- fpueve , aut. cuntlavi vecipere : neque reticentia jun j vocis homoufios eam formulam Arianam 1] reddit; tum quia ad herefin Photini de foli- p a taria perfona Dei & temporaria creatione 4 j yer À $8 Dz Dro Tz:wo. Verbi configendam, ea vox non erat neceffa- a u ria: tum quia Augufílin. ep. 174. ad Pafcen- jont t tium Arianum íeé paratum fübfcribendi for- mule dixit, in qua nihil fidei eft contrarium, Df &Dom licet omiffüm fit homoufion. | Pro. pars 3tia. Liberius füpponitur effe lapfus in caufa Atba- hsfe. nafii, communionis & formule Ariane: fed & p non defecit infide , àt hactenus eft probatum: hi erpo in fórtitudine & ceconomia. Oxff. Si tenra Liberius eft lapí(üs & ejus error culpabilis; &Qnogf. ergo ideo, quia tedio exili victus putavit; lintim m defenfionem Athanafii deferi, cum Arianis Catholicos fe fimuiantibus pacem iniri, for- tipinn f s mulam aliàs,catholicam. fed apertà homoufii profeffione carentem fufícipi à fe poffe: fed &1l 1n hoc defectus erat fortitudinis & eeconomiz Srii cüm eo tempore vox homoufios erat teflera ET diftinctiva Catholicorum , & per Athanafii la- MT tus petebatur Nicena fides, atque communio lm 1 cum Arianis habebatur pro confeníü cum iis- Qd dem: ergo. T w 31. Aec dicas J.. Liberius in ep. ad Urfac. C& Pq hW & Valent. hec (cribit: Quicunque autem à pact €9 coucordia noflva, que per ovbem terrarum vo- eo leute .Deo firmata . eft , diffenfevit, [ciat fe fepara- 2um à cemmunione uo[ira: ergo communionem um ac fententíam füam , utpote quam füb poena prax excommunicationis propofüit, folenniter de- &L finivit. Corf. J. Ex actis Orofii conftat, Eu-. d febium Martyrem :4. Augufti in Romano Á Breviario & Martyrologio Adonis celebra- Voce tum, à Liberio reduce, quód fibi communi- E care vees EDE Drzo TRINO./ $5 ! tf care nollet, vexatum & Conftantio vincula in- ] Bifs jiciente fuiffe enectum: ergo. — Conf. 77. Pon- ndi f tificale Romanum & Fauftinus ac Marcellinus yranur in Pref. ad Libel. precum narrant, Eufebium & Damaíum cum Catholicis Felici adherenti- pasy a 4 ; bus f& oppofuiffe Liberio; indéque ortam in unz; E eos perfecutionem: ergo. B. ad "g. IN. Conf. TODRQUT In primis enim his in verbis nihil eft de fen- (s tentia aut doemate , 2 fed tantüm de. pace & d upai concordia : einde pertinet ad rejiciendos tantum Anomaos , non veró ad Catholicos : putsi j Aritm demum fi de fide aut fidei formula etiam ac- - jn, f cipiantur verba , intelligebantur de ea in fen- ho fü Catholico à Liberio ufürpata. 44 Cosf. . t2 /I. N. Couf.. Acta enim Oforii ex contradi- yi: i &oriis textüs & cum hiftoria aliàs certa con- COU n t trariis variis Tillemont. T'om. €. de her. Arian. LÀ ao C. 75. probat effe apocrypha: Prefationem omn? illam falsó tribui Fauftino & Marcellino, & fi r quidem eorum opus fir; ob mendacia pluri- ma non mereri fidem , füperiüs jam dictum eft: Pontificale veró Romanum autoritatis ad- il mip modurm tenuis apud Eruditos effe aliund& conftat. . v 32. ANec dicas 4I. ui init communionem 11 cum hereticis , & damnat fidei defenforem yniut precipuum , hzreticis eft annumerandus : ib fed Liberius communionem iniit cum Arianis, nitet ! & damnavit Athanafium fidei Nicenz defen- " forem precipuum: ergo.'Corf. /. ui tacet o qlit vocem homoufios, quo tempore hancvocem tacere idem erat ac negare; ille hanc vocem u a j negat 90 Dz Dzo Tai:wo. 1 fetic] ne'gat& eft hareticus , juxta illud Luc. 9. Qui sue evubuerit €g imeos Sevmones , bunc filius homi- rum( asX vis erubefcet ; ubi Matth. ro. dicirur: Qui me fiegavevit &c.: fed eo tempore tacere hanc vo- confa lter d cem idem erat ac negare.eandem; tum quia hàc voce tanquam tefferà urebantur Catholici, ii (iline & ab ea confitenda omni modo abhorrebant eefi Ariani: tum quia ab Athanafio & Hilario vel s; vole ob folam hujus vocis reticentiam rejiciebantur plereque fidei formule tunc remporis fabri- ft &i ftred f care: ergo. Conf. ]. Semiariani confiteban- tur filium Patri in fübftantia & per omnia fi- lr *nilem, & abflinebant duntaxat à voce ho- m moufios, ficut Liberius ; & tamen erant & fb habebantur hzretici: ergo & Liberius fuit, & prop: eft habendus hzreticus. D R. ad 7rg. D. 44. ui init communionem 5 Ár cum hzreticis, fe tales profitentibus, vel ag- od nitis fàltem & eftimatis, & ob füam fidei pro- Tody fefionem. damnat defenforem fidei preci- n puum, eft annumerandus hzreticis , C. qui füm init communionem cum hzereticis, fe Catho- fefïüm licos fingentibus, & habitis pro Catholicis; uN & tantüm ob fcelera imputata, qua quis er- tüm rore facti putavit vera, damnat defenforem hibi fidei, N. Poftremum autem in hac hiftoria eveniffe, conftat ex dictis. 727 Conf. £. s. D. M. " Qui tacet vocem homoufios, quo tempore &X g tacere idem abíoluté & formaliter erat ac ne- ADoU re, ille hanc vocem negat & eft hereticus; Ui G 2. quo tempore tacere idem interpretativé lne & eft he- DT tantü;rf erat ac negare; /u/d. negat Eeticus , . * Dzsz Dro Txiuxrzo'.' 9t reticus, fi taceat plen$ advertens heeretico- "1 rum dolos, nec equivalenter loquatur, T. f&. Qun cus N. Jam veró ex Ariane herefis hiftoria Idnc vo conftat 1. tacere homoufion non fuiffe forma- m qui liter idem ac negare; cüm Semiariani fuerint rholi diftin&ti ab Anomais & Acacianis : 2. nec ta- o cere femper fuiffe inrerpretativé idem ac ne- anio t gare; tuin'quia Semiariani hanc vocem omitti jebitt volebant, quia inaudira ad hoc tempus fuis- is f fet & à Sabellianis malé ufüurparetur, ac pree- o terea füfficeret, fi res ipfà diceretur: tum quia mai Liberium non ideo pro Ariano füiffe habi- ye ht tum; quód formule homoufii voce carenti 1 m fubítripferit, vel folus retardatus per annum x fih] propé integrum reditus & altera fübícriptio ab ipfo exacta manifeftum facit: 3. Liberio do- tunuoft los Arianorum eo tempore non fuiffe perfpe- g €&tos docuit eventus; càm conftet, fimili poft- fs pf[* modum fraudi in Conc. Ariminenfi adhibitae i pm & detectee ab eodem fuiffe fortiter repugna- M. tum: 4. Liberium denique equivalenter pro- feffum effe homoufion non tantüm conftat ex e CH i ho vi & fignificatione homoeufii, quam non tan- us d tüm catholicam fed füfficienrem etiam fuiffe K gt habitam ex Epiph. heer. 73., Athan. & Hilar. yle LL. de Syn.; 'Fheodo ?L.3. C. 3. & Sozom. [ L.;. C. r2. Alex. Natalis contendit ; féd & J ex eo, quód tefte Sozom. L. 4. C. 15. non ab emp Anom«ais folàüm fed & à Semiarianis poftula- ( ) 'eti verit profeffionem de filii adaequata fimilitu- dine cum Patre; quo facto oftendit amplius retttf J à f$ quidpiam admitti & à Semiarianis poftu. ari, a x2 [« DE Dro Tni:wxo. 92 € iltt & lari, fi homiufioa in fequiori fenfü ab illis ac- qti f ciperetur. 244 Couf. I]. N. parit. Difcrimen Dunà pátet ex modó dictis, & ex fide mala Ariano- Simií rum ac oppofità fide bona Liberii. Áro oot 33- IVec dicas IIJ.. Athanafius , Hilarius; Yi Hieronymus, Sozomenus, Auxilhus, & Pe- m d trus Damiani num. 27. laudati difert& enun- fibi.en tiant; Liberium fu/feripfiffe aut confeufiffe hereft fcdp 4 driaue; unde terüó denuntiatum Liberio intepr anatbema ab Hilario legitur: ergo. Conf. I Tn0ne In ipà Sirmienfi formula prima plures haben- Vff tur errorés; nam anathematifimo 5tio fic dici- W ily tur: Siquis unum dicens Deum , Chriftlum autem iriptor JDeum aute Secula filium Dei obfecutum Patri m &mn creatione ommium , 7om coufiteatur ; anaibema fit: :mazbm & 27mo: Siquis Chriflum Deum filium Dei ante tum at Secula. [ubfiftentem &9. miniflrantem: Patri . « Y s emuium perfe&ionem som dicat . . anatbena TS rj i?: apertiüs adhuc 18vo: JVoz exequamus ve & lr comparamus. Filium Patri, fed fubjettum. intel- h,. ligmus: ergo, cüm Liberius in (ua ad Orient. Dendc ep. dicat: Zzc, formulam, ego Jubenti animo Torem Jufcep i in mullo contvadicens, etiam his anathe- fnatifmis erroneis adhafit. g Conf. II In for- Ug inula Antiochena an. 341. edita fic habetur: üm ANos neque fumus Avl u námque fieri potef?, bts d ut, cim fimus Epifcopi, 44vio Presbytero aufcul- Qre . temus? neque aliam fidem , quàm que ab anitio k N, divulgata fit ,. vecipimus : [ed cüm in fidem eyus fte, fludiosà. inquivere. edmque. accuratà expendeve mi- fmpo geremur , "dvium potiüs ad nos vevertentem ad- Cuti z Ws mifimus , quàm ejus opinioni fumus ipfi ol;!]ä que i DE Dzo 'l;RïN;). 93 idque ex Lis, que dicemtue facil? cognofcetis. ) ;Hisac JMcrim iVam mos ab ámitio didicimus cvedere i unum IDeum &c.: ergo, cum Liberius formule huic 1Anan Sirmii fub£ripferit; communicáffe eriam cum Ario convincitur. Wi & ad drg. D. A. Scriptores hi falfo ru- i, E more decepti enuntiant &c., C. veré edocti, rie u fubd. enuntiant Liberium formalirer & exprefs& J '!"1:'. fubícripfiffe zut confenfiffe heerefi Arianze, N. » [l interpretativé aut fecundàm hominum »efti- CDJIf j 1 mationem C. uia enim Liberium damus s hax defeciffe in forritudine & eeconomia circa tri- fic di plex illud facturn, concedimus etiam fenfum g at Ícriptorum illorum poftremum; priorem au- "M tem negamus ex rationibus jam datis. uod mMu» anatbema in Liberium ab Hilario pronuntia- 7 tum attinet: : fiquidem hec nora ex margine f l non irrepferit aut ab alio quodam Fragmen- a t tis fuerit infertum, üt fer$ omnes conjiciunt ) eo Ítatim tempore adnotatum ab Hilario vi- dun P derur, quo captato ex Liberii fübícriptione J 0nt mendacio Eudoxius ceterique Anomori ru- m morem falfum fparferunt, Pontificem dam- j; u naffe homoufion ; id quód reverío licer ad [1? Urbem ac priftinam conítantiam Liberio reli- a &um ab Hilario fcriptionibus aliis ac labori- j ]^ yun* bus diftra&to, poftea à Fragmentorum colle- r d &ore Nicol. Fabro eft editum. — 4d Conf. /, dul &K. N. 4. use enim videntur Arianifmum fíà- jm j pere, catholic? dicta fünt, fi phrafin priorum um temporum & herefin oppu onatam. attenda. um mus, Nempe Filius dicitur P Pani ebfecutus in ,þf ^il €£Ye/. u 924 Dz Dzszo Ta!uo. fs f eveatiotie omniun. & miniffréffi ad ommium per- fe&iouem , quatenus per filium Dei omnia crea- (ibi pr praiso ta fünt ; quod negavit Photinus, diftinguens Àm i Verbum à Filio Dei, & illi quidem in fenfü Pauli Sainofateni exiftentiam fed à perfona Pa- o ] ib tris indiftin&f'am ab eterno concedens, huic veró eam ante Virginis partum auferens: urt« 3 de in 27mo Anathematifmo addita fünt hec troverf Dima verba in objectione omiffa: .Sed ex quo de Ma- via natus efl, ex eó 9 Chriffum «9. Filium momi- timy í U dfim satum e[fe eg. initium. accepiffé , ut fit Deus, di- lm ca*. Similiter dum filius Patri zoz excequart lidefa tuc tompavavi fed fubje&us intelligi afferitur, lerdin contra herefin tantüm Photini & Pauli nega- tur filius effe à fe; & genitus à Patre affirma- tus f fiffe] tur, quod ex contextu Anathem. 1:8vi liquet; qui talis eft: /Vegue emim de[cendit in Sodomam doquid ime voluntate Patvis: meque pluit ex fe: fod d ODtife 'oni hw omino, autoritate fcilicet Patvis : meque [odet $n dextva à [emetipfo, fed audit dicentem Patvem, lx i V, [tde ad dextvam ineam.. Vid. num. 8. 9. & 16, REN Ad Gonf. 1I. 3. IN. Conf. Quamvis recirata in Antecedente apud Socratem & Athanafium p ; Ym ol legantur, non fünt tamen conftitutiva formu- le fidei, fed Fragmentum actorum Concilii Qd Tiüm.| & tranfitio ad formulam ; unde nec ab Hila- inen g rio L. deSyn. necà Theophronio apud Athan. L. de Syn. referuntur. Preterea vel vera (üp. t Donfi ponitur ea Antiochenorum Patrum nàrrátio; vel falfa? fi 1mum; Arius refipuit, & Libe- l rius cum eo communicare potuit: fi 2dumj ergo errore facti deceptus quidem eft Libe- lj (i riu$; Dz Dzo TaiNO. .Sf rius, nonnifi tamen poft retractationem ejus hn li ( fibi propofitam cum eo communicavit. Quin pradus omnino & absque fundamento dicitur; Rinpu Lin i Ário jam diu $ vivis füblato; Semiarianos oblato hoc fragmento folicitos fuiffe, ur illi x D ax à Liberio , I onaretur. , 34. Obferva. Celebrem inter eruditos con- Ts Ub fünt y troverfiaam , nempe an Pelix fedem Roma- nam, acto in exilium Liberio, occupans legi- TT1. T timus fuerit Pontifex, huc quidam injiciunt, ut affirmato Felicis Pontificatu , probenrt Li- Dut! berium in herefin incidiffe, &l Cüm enim nec Ecclefia poffit effe biceps, nec Papa, nifi ob (feritu Á i vf herefin, excidat Pontificatu ; fi Felix legiti- mus fuit Pontifex, derogatum ob herefin re a il fuiffe Liberio Pontificatum neceffe eft; quan- doquidem uterque nequibat effe Romanus ; J Pontifex, ne Ecclefia evaderet biceps. Obje- 11 L €lioni huic fatisfaciendi via f& duplex offerr. u n Altera illa in controverfia. partem negantem j P Wï tenet, & füppofitum negat; in quam rem j Alex. Natalis Szc. 4. Diff. 32. Art. 3. con(uli r potefl. | Alrera conciliando controverfiam; m vim objectioni detrahit ; durn flatuit, Felicem jf fomf quidem legitime ele&tum effe in Liberii Vica- 205 rium cum fücceffionis jure, interveniente ta- T men morte fuiffe preepeditum, ne juris illius )Ud A[þ* ufü gaudere poffet. Atque hzc quidem re- yei 615 Íponfio commodior & honoratior videtur. narri n ea enim verum manet, quod Theodorer. & L. 2. hift. C. 17. ait:: Succeffum eft. Liberio à f- j jf : ind« n deli quodam illius Diacfano , Homine Felice net n w;-:.æ* 96 Dz Dx0o Tnixo. net autoritas Optati Milev. L. 2. cont. Par- men. & Augufítini ep. 165. in Pontificum ferie W Felicem omittentium , fcilicet ex eo ; quàüd Felix tantüm füb Liberio, nunquam folus & f. Toend nomine proprio Pontificatum gefferit: nec detrahitur fides Caralogis fequioris evi X Comedi mom f martyrolopiis omnibus Felicem inter Pontifi- es recenfentibus, utpote quibus jusSucceffio- Domm tiesf nis & adminiítratio jam data pro Pontificis ac- ceptione füffrapatur. uze Athanafius in ep. Tum jj Seeuca ad Solitar. feu hift. Arian. ad Monach. de Feli- cis ordinatione per Arianorum operam fact Átlandi commemorart ; vel dici poffunt ; ad Eum ab- V, fentem finiftro & mendaci rumore effe per- ts | lata; cum Socrat. L. ». hift. C. 37. fcribat; di- afis: verfos divería de his, que? eo tempore in Ec- p clefia evenerant , retuliffe: vel Felicem non 3f re probant intrufüm; tum quia interventus h- Qompje reticorum Epifcoporum irritam non faciebat tdrin five ele&tionem five ordinationem, uti exem- Qtuor ti lum Cyrilli ad Hierofolyms fedem affump Todm. oftendit: tum uia Pontificale Romanum , 2 fhdi . congregatis Sacer. 4 0f2 bus procuraute Liberio in ejus Cgtholi& locum Felicem effe ordinatum , teftatur, — Alia; lm h()mw quse circa Felicis ex urbe difceffum, mortem & martyrium difpurantur; nec noftri infliruti Thceon nec hujus loci eft componere; cüm reípon- Stmia hi fionis datze nec fundamenta fint nec ulli par- orün lisid tium fatis explorata. ls COR deS QuanES L E-— XDIQJD;WEO TRINO, 927 ytt Pq- : UZRES IIL | 77 Partres Concilii Aviminen- um E | fs Adrianá beveft fuerint fedati ? qi ifohui 35. JVota L. Cüm Conflantii confilium de : d habenda zeneraliSynodo primüm quidem Ni- s comedie, poítea Nicez , his urbibus terre r u motu fubverfis, fuiffer fruftratum; arte Aria- Susdt norum effectum efl ut divifo conventu Orien- nf talesSeleuciam in Ifauria, Occidentales Arimi- frusit num in ZEmilia an. 35 9. convocarentur. ui . db Seleuciz convenerant, centum & fexaginta ab am & Athanafio L. deSyn.; Socr. L15. hift. C.51. & Fom i Sozom. L. 4. C. 21. numerantur, à S. Hilario deyt autem L. cont. Conftant. difpefcuntur in tres xixt;! claffes; quarum rma Semiaríanos quinque fü- yre l pra centum , »da novendecim Arianos puros, lo 3tia reliquos Catholicos plerosque ZEgyptios efis: complectitur; excepto nempe Georgio Ale- xandrino haretico, & addito S. Hilario, qui n i uid quatuor jam annis in Phrygia exul ad eam Sy- ,J nodum vocatus erat.. Diverfa congregatorum nanurt ftudia irritum fecére concilium. Càm enim Catholici preeter Niceenam formulam nollent E 7 iilä aliam, Ariani autem duce Acacio, homo. & homoeufio juxta ac Anomoeeo rejectis , ho- ) n mceon tantüm oblatà formulà profiterentur, ii Semiariani tandem formulà Antiochenà Encce- T niorüm adoptatà homeeufion urgerent; Leo- culf nasad curandam Synodum ab Imperatore mif- füs conventum dimifit. Arimini ex Athanafii L. deSyn., Socratis l. c., Sulpitii L. 2. hift. Sae. & Sozomeni L. 4. C. 16. calculo (qui alteri Ju- 11] liani h i » . Dz Dzo Tza:x0. $8 liani Pelágiani apud. Aug. L. 1. op. imperf. ad pelen 650. augenti, alteri Maximini Ariani ad 330. & lum minuenti praferendus eft) confluxére Epifco- cent;l Váeste piquadringenti & amplius. Ex his tum Ariani, , tum Semiariani octogenarium numerum non i A tionem füperabant; quos inter pracipui Urfacius, Va- lens, Auxentius, Demophilus & Germinius: NY dimir reliqui omnes Orthodoxi, in quibus Reftitu- tus Carthaginenfis , Phoebadius Aginnenfis; fubfcri Servatius Tlon grenfis gutoritate & Sanctitate quin eminebant. i . Fauftum fuit Synodi iniium. — Nam ubi Proff Valens & Urfàcius Árianorum nomine propo- Rim fuerant formulamSirmienfem 3tiam ex Impe- , Ve ratoris voluntate deinceps tenendam, rejece- finenm runt eam omnes confeníü unanimi; in fuper f ] damnatà Arii herefi inhaerendum Niceno [üs E Concilio ftatuerunt: cujus re ulae cüm Valens If5 tant j & Urfàcius cum Sociis fulffcribere recu(àrent; Vs Anathemare eosdem profcripferunt, decretà V Qrec ad extremum Epifcoporum decem legatione; Cilyi qui Imperatorem de rebus geftis edoctum ro- rj ) rent, ut conventum folvere & cuilibet ad fläre À edem propriam redire liceret. Sedenim Im- U l peratorà pregreffis Arianorum preecipuis oc- tend cupatus , primó quidem Orthodoxis Legatis efft in egare; datis deinde a confpectum füum n m e Ariminenfes litteris refponfum füum & Con- j Qd cilium prorogare; quos cüm hàác morà mini- b mé moveri adverterer, coactà raprim Nicae eXpoüD in'Thracia Synodo, Orthodoxorum Legatos m N partim Arianorum fraude partim minis im- N pellere; - Dzs Dzo TniNOÓ. 99 p pellere; ut formule nova, que orniffis, . Ufiá al & Jomoufio filium duntaxat fimilem Patri edi- Bol ceret; fübfcriberent, latamque in Urfàcium & nArtr rum n Valentem fententiam refcinderent: demum ut ipfos Ariminenfes Patres in eandem prevari- as V $ ermu tionem raperet, darà ad Taurinum Praefe. &um epiftolà mandare, ne finat. Concilium ; Mi dimirti; quousque omnes eidem fidei formulze ginneq*i» fübfcripferint, reluctantes, fiquidem plureg Sendt quàm quindecim non effent, exilio mul&er. Perfliterunt etiam tum Patres illi füa in Nami Profeffione conftantes , & hinc Legatos Ari- & prop minum regreffos repulerunt fua à communio- .a ne. Verüm ubi diutiàüs in hyemem usque de- m ïelfï tinentur, Arianorum dolis, füafionibus Prae- n j 1 fe&ti, Imperatoris minis ac tedio longioris à nM fuis Ecclefiis abfentiee fracti plures, quin om- cümwt nes tandem cefferunt, poftquam Valens pro- at tefílatus, non effe fe Arianum, & Arii here- y, & fin execratus, variis Anathematifmis videri j iett Catholicus ftuduit. Hác Patrum indulgentià d extortà & dimiffo Concilio, triumphum ceci- nére Ariani, fparséróque palam, traxiffe fe cumbet in plenaria Synodo omnes adverfarios ad pro- at ys fitendum proprià fübítriptione Filium 'Dei ysl effe intrá ordinem creaturarum, ceteris qui- T dem excellentiorem , (ed ramen ex Creatà. ;ellenr;ä rm&ü . Hiftorià ex laudatis Autoribus hactenus ib nM expofità cüim abutantur pofteriorum Seeculo- f rum Novatores, & poít eos Janfeniani, ad ni?' Ecclefie & Gonciliorum autoritatemi elevan- G & xl dam. z 100 Drz bxo 'TRINO. dam, opere pretium erit, tres inde de- fatem c 1720 qui- B romptas queíliones examinare. dj dem , an formula Ariminenfis fuübfcripta in vu: Hv fefe ac fecundüm verba feu verborum fenfum ! í / ) fit haretica? 240, an Patres formulee, fecun- if dàüm intelligentiam Arianorum offerentium Sétfuri (áltem bareticee, fübfcribentes confenferint he- . Putri, refi & fa&ti fint Ariani? 37/0, an; fi fuppona- i Spfr.i 'tur Patres Ariminenfes in fide fuiffe lapfos, Fily Ecclefia erráffe dici poffit. Unde fsj la, cui Arimini fub- 36. Nota II. Formu pfml! f tria continet ; Symbolum fcripferunt Patres; fülam de omittendis certis ftum nempe fidei: clau Mm P. vocabulis: Anathematifinos tandem propoü— LUR tos; qu z omnia ex Hilarii Fragmentis ; Atta- i nafii L. de Syn., & S. Hier. in Dial. cont. Lu- /lf?liff.g ; cifer. hic fübjicere juvat. Credimus in unum & Svmbolum ita habet: flmam ; olum verum Deum , Patrem omnipotentem , ex n Dei, eute d? (fey uo omnia. Et in unigenitum Filui J g omnia Secula eg ante omme principi um ex Deo ] "fï)/?:m.'i.« genitum , per quem omnia fa&a [uut , vifibilia $ P fi'fwm 4 Genitum autem umgenitum ex. j000 amvifibilia. af Patre , D eum de Deo, . fimilem Patri, qui eum lt vatiouem genuit ; fecundàm [cviptuvas: cujus gene * 86 d Aemo 00vl £, nifi folus Pater, qui gemui z illum. Ár Hunuc novimus umigenitum Dei Filium, à Patit vb om ficut feriptum eft, " miffum . de[cendiffe de celis , Alif [ defivu&lionem peccati eg mortis : €9 geuitum ex Sety li San&o e? Maria F'irgine, ficut [criprum Spiritu Wogt ] ef, fecun düm caruem: $9 cum difcipulis verJatum Wtl :e:&jun iverfa difpen[atione juxta Patvis voum- RLT ;aiemn L] P Dr Dro Tna:No. i YOI ind ig- ] Q tatem expletá , cvucifixum , anortuum Q9 Jfepulturm, defcendiffe ad imferos : quem infermus ipfe exlor- (ript: n fentt vuit: refi urvexil[e à smortuis tertid die, ver[atum efe eum . difcipulis. diebus. dutegvis. quadraginta: MU Terenttt affumptum ad' celos. [edere ad dexteram Patris: vénturum in ultimo vefurre&lionis die cum gloria Yferint i h Patris, ut veddat unicuique jw&m opera fua.. Et C (oppt [77 NÀ piritum Santhum, quem ipfe unigemtus Dei 1377 Filius. 2-Efus Chiftus Deus ac Dominus promifit mini i Je miffarum geueri bumano paracletum , ficut [cri- prum ef, [pmritum verizatis : quem ipfe mifit , ambot pofiquam ajfumptus eft ad celos, feditque ad dex- vis cel teram Patvis , unde veuturus eft judicare vivos qg ?nov£uos. N 29 eüäi» Y Claufüla veró hec eft: JVomen autem fuli- j n flamtie , quod fimplicius infertum efl à. Patvibus , tv 4 populo nom imtelletum Jtaudalum pariebat , um quonuem in [eriptuvis non extat , telli placuit , eg opar de cetero güllam penitus fieri mentionem fulflan- n tie, maximé ckm divine litterdd Patvis eg Filu j d Jübflautie musquam meminevint. — Neque item in M Pevfoua Patvis eg. Filii g Spivits San&i unam jun , Dypoflafim. nominari debeve... Similem veró Patvi fly W* Fiium dicimus , nj ZWJ €9 docent. ficut e9. divine fcnjpnf'ræ dz'cu?t. J* gr/ll -" Anathematifmi à Valente pronuntiati , & Jl j ab omnibus confirmati , fünt fequentes:. $7- m Al quis megat Chriflum Dominum Dei Filum amte v Secula ex Patve genitumy anatbema fit.. Siquis il lj negat Filium [milem Patri fecundüm fcviptuvas , lm anatbema fft. Siquis. Filium Dei nonu dixerit il! j ) erarmun cum Patre, anaibema fit..— Siguis di- i L 3 xevit | 102 Dr Dzo Ta:No. | fdenn xerit creaturam Filiun Dei , àt fumt eeteve eveature , anatbema fr. Siquis dixerit de nul- -] extel lis extantibus Filium , e9. 202 de Deo Patve, ana- ff d tbema [it. — Siquis dixerit, evat tempus, quando Teris His fübjunxit; hia son erat Pilius, anatbema fit. reliquis preeuntem fequentibus ; Claudius lp f füm f Provincie Piceni Epifcopus: Siquis dixerit Fi- lium Dei eff quidem amte omnia Secula , Jed n fi; ftn E ante omte omuino tenpus, ut ei aliquid antefe- a. vat; anathema fit. itad ] 37. Refpondeo À Formula Ariminenfis in futu, 1 / J ^ fenfu naturali & proprio verborum nihil con- [ y J1l OU tinet herefeos, íed eít carholica. Pvrobatur. tis Seu "Fria (ünt ex dictis, qua füb formule Arimi- im tj j nenfis nomine intelligi poffunt, expofitio nem- falensi) pe fidei, claufüla, & Anathemartifmi : fed in p 179; nullo ex his ineft aliquid heretici, in priore dempm m in autem & poftremo habetur dogma Catholi- cum: ergooó. (in [ " Prob. min. pars yma. Nulla vox eft inSym- iif bolo, qua divinitati Filii repugnet; üt non Tf tj tantüm ex filentio adver(ariorum fed & ex ac- Átm , curata fingulorum confideratione liquet: lu- Ut (ri res & contrario eandem confirmant; üt o ! en- Pi ditur. JE(üs Chriftus enim urigenitus dicitur fit p Filius Dei, ad excludendam filiationem adop- fatem tivam juftis convenientem: gezitus ex [olo Pa- 4 fid fecerne ?re ad diftintionem à creatura, quee faía di- citur: aste omuia Secula €9 ante omne princi- Qs ( ium genitus, ad exprimendam juxta Evangelii Rn ex oannis inititzm eecernitatem: Deus de Deo; Nian mendant ünc ab(olui& Domizus &? Deus , ad expri fidem, | DE Däo T R1N0. 30$ A fidem perfe&tam, üt Hieron. 1. c. fcribit. Conf. ib ex teftimonio Patrum, qui hanc formulam in ii m fenfu obvio Catholicam enuntiant. De hac Liberius in ep. ad Ital. Epifcopos loquens ait: , fU jbpnt: "Autores verà e[Je damnandos , qui obliquá &2 ma- MT ligud fubtilitate €9 caligiue offeuderunt inmocen- liil num feufus, per que velamen obducerent verita- 115 tenebvas lucem &9 lucem teuebras venditantes : lll) M ) Epifcopi autem Italie apud Hier. in Fragm. 77 !fflïü ! ita ad [llyricos fcribunt : /Zriminenfis. Concilit jnen/ flatuta , quorundam tevgiver[atione corrupta, con- ao jJemfu ommtum. Provinciarum ve[cindimus.. Sulpi- / Priit j tius Severus L. ». hift. Sac. fic loquitur: Ezs- de r dem coufcriptam ab improbis fidem tradit vevbis x fallenutibus imvolutam ,. que Catbolicam. difcipli- j n r] (mi: & nam pevfidid lateute logueretur. — Hieronymus demum recitatae formula varia in hunc mo- j iij m ( dum inferit : '/Zoc etiam mos confitemur . . . Ciun. [upevficies expofitionis zibil jam [acrilegum Xe&lüö'«' grafervet .. Sonabant. verba pietatem. . . . Jutev tauta illa praeconia , uemo veuenum in[ev- g v AT, d " tum putabat . .. PevfcBa fides eff , Deum.de Jeo credeve &c. h u r p u Prob. pars 2da. Expreffa vocabuli /7omou- fs profeffio neceffaria non fuit ad fidei veri- jiud tatem , feu ut quis veré Catholicus effet; nec onetm L ad fidei diftin&tionem, feu ut quis ab Arianis J j! Í i fecerneretur; nec ad fidei evidentiam, feu ut u£ [ T quis Catholicus apnofceretur. 7N Qatet n tum ex rariífimo illius vocabuli uf ante Conc. J Nicenum, tum ex ejusdem damnatione in 4 Conc. Antiocheno contra Paplum Samofate- rl 4 num ol 104 Dr Dgo 'Ta1NO. num prolata , üt Athanafius & Hilarius LL. de ünico t (unt Syn. referunt. . adum liques tum ex fidei pro- feffionibus hoc vocabulo carentibus, quas vel thojc: Ariani vel de herefi Ariana fufpééti Valens & quote Urfàcius apud Atban. in Apol. cont. Arian.; Conten u Marcellus Ancyranus apud Epiphan. har 72.; Herminius apud Hilar, in Fragm., Meletius, m Antiochenus apud Epiph. heer. 73. ediderunt t5 o ad fe purgandos & ab Arianis fecernendos; fimilt du tum ex Patrum dictis & factis: Athana enim L. de Syn. ira ait:: iros aufem, qui al dis Ár quidem omnia Nicee [cripta vec ipiunt; de [olo p autem confubflantialis vocabulo ambigunt , non ut ; (TGatQT. (s inimücos [petlari pav eff : Ambrofius autem, prout in geftis Concilii Aquilejenfis habetur; hm quanrumvis Palladium & Secundianum Aria- tlj nos plurimis verfaret quaftionibus , ut fince- [ E ram ex iis fidei profeffionem eliceret, illos ad TIU ) flï hoc vocabulum profitendum. nec verbulo ur- LP y fit. grium oftenditur. Ubi enim res ipfà te- r netur ac creditur, abítinendi autem à certis » vocabulis ratio probabilis habetur; (àltem non Ti erratur in fide, nec Orthodoxia abftinenti hu- lp jusmodi neganda eft: fed inprimis res ipfa te- Ts H nebatur, üt conílat ex prioribus, & ex fe- quentibus uberiüs patebit: deinde etiam, tefte &n il Hieronymo, de Ufie nomine abjiciendo verifr- milis vatio prabelatur ,. eáque triplex in ipfà fbf claufula exprimitur: ergo. p Pvob. pars .31ia. uin omnes Anathcma— dm tifmi fint omnino Catholici & ex diametro h&- i t, nifi de ftm refi Ar?anæ oppofiti, dubitari nequi unico, ! I Drs Dto TRINO. N 10f slLi unico, quo negatur Filius Dei effe creatura, d n üt fünt ceetere creaturae: fed etiam ifte eft Ca- quav. tholicus; quia veré ac rect? hoc negatur: . e Vdens] quoque hzrefi Arianze oppofitus; quia Arius t Ant contendebat filium Dei pro more reliquarum r creaturarum effc creaturain: €rgo. Conf. Meers uamvis ille Anathematifmus folitari* fpecta- edidt tus poffit effe ambiguus, & quatenus pracise meado& fimilitudinem tantüm cum creaturis negat, irhand defe&uofüs; tamen prout eft cónjunctus cum jf aliis Anarhematifmis , in naturali fenfu . non , t/c?; poteft accipi tanquam afferens filium Dei effe , creaturam , licet excellentiorem cateris rebus g u creatis; quia alia preedicata in conjunctis Ana- dra thematifmis Filio Dei attribura, nempe effe ge- um li nitum ante Secula qg omue omnino fempus , etev- gum cum Parve , fimilem Patri [ecundim [cviptu- , ub h j vas, effe de Deo Patre €$' n de nullis extanti- erbuïfjï bus, pro illius eetatis ufürpatione cum ratione creature conciliari nequaquam poterant. r gid 38. Re[poudeo I[. Patres formulee Arimi- nenfi, quantumvis finiftrà offerentium intel- Bem jnent " ligentià corruptz ; fübícribentes non errarunt in fide, nec profeffi fünt Arianifmum. Proba- i zuy. Qui formule de fe Cátholicee fubícribit, & & tum ante tum poft fübícriptionem declarat tf ] illi à fe in (én(u Catholico fübícribi, hàc fuà j fübícriptione nonincurrit errorem in fide; nec x 1f profitetur heerefin; quantumvis eam formu- lam offerentes finiftr1 aliquid fubintelligant: yinó fed Patres Ariminenfes, üt ex num. pr. liquet, ) formule per fefe Catholice fübícripferunt; j jl G prete- m E 106 WV'DE Dzo Ta:xo. preterea veró tum ante tum poft fübfcriptio- topet nem declararunt , illià fe in fen(u Catholico x geïum i lübícrihi: ergo. qu;f 11 m : Prob. min.pars vima. Antequam Patres füb- fcriberent fotmule, àt Hier. L. cont. Lucifer. Did t ol narratione ex Synodi actis defümpta exponit, 1mo czm fraudem fuiff in expofitione vumor po- anattem puli ventilavez , F'alens. Ep. Muvfieufis, qui eam Muta con[cripferat , prefente Tauro Pretorii Prafeo [17777, lis fc: profejjus eff fe /]Avianum mon e[fe , & penitus. ab eo- vum blasphemiüis abborveve. 2dó. Quoniam rei [ n fecvetà 4 f Cuhc /fja opinionem vulgi non extinxerat , aliá die in f cclefia eg. Epifcopovum fimul &g Laicorum lm zurbis concurventibus ; Mu[onmus Epifcopus Pvo- poitto viucie Byzanting , cui pvopter etatem prime euam ab omuibus defevebantur , 1ta locutus ef : Ea que lpuos funt jaä*atrz per pullicum &2 ad uos usque perlata, fllbfm'w aliquem ex uobis fan&itati veftree 1 egeve precipi- lcer ; mus, ut que funt mala, g ab auvibus g à cor- fs de wofiro abborvere debent , ' omnium und voct Wt damnentur. . Refponfum eft ab univevfis Epifcopis: lum Placet.. Itaque cum Claudius Epifcopus Provincie tempuq Piceni ex pracepto omnium blasphemias , qu& firma Falentis fevebantur , legere cepifft, F'alens [uas n efft uegans , exclamavit $9. dixit : Siquis negat Filu Chriflum Dominum Filium Dei aute Secula ex feff . JPatve geuitum, anatbema fit : ab 'univevfis cou- Afhä ünatum eft: anatbema fit &c. . Sequuntur hic treti reliqui Anathematifmi , num. 36.recitati. 3tió, [ Cüm evgo cun&li F'alentem ad celum laudibus tol- fiti& levent , 9 fuom in eum fufpicionem cum peniten- aliqd tia damnavent ; idem . Claudius, qui f'aprà legere CVFP ceperat , Dr Dzo TRIN(.).' IO : 7 bf tæperaf; ait: Adbuc funt alik-;ua, que jïlhäffil"- Cathoi erunt. Dominun ? Pratrem meum F'alentem, qua, fi volis videtur , ne quis fcrupulus vemaneat , Jures l z commune damuemus; — Siquis dixevit ,. filium . u JDei e[fé quidem ante omnia Secula, fed nom antg i erp omue omnino tempus , àt aliquid ei amtefevat , !T anatbema. fit. — Dixevunt cunili , anatbema fit. f a Multaque alia qua [ufpiciofa videhanzur. ad ln'o.- i ub nuntiationem . Claudii Falens. condemuavit. Ex jjus d u i formule ex f& Catho- his fic arguitur. itiam j lice non anté fübfcribunt, quàm author illius Eá udty fe Catholicum tum proteftatione privatà & pu-. Laj blicà tum damnatis erroneis ac füfpectis pro- u h pofitionibus probaverit vel fimulaverit, & ipfi j p etiam tum errores oppofitos, tum fenfus ma- j: bi lignos profcripferint, fatis declarant, à fe non j fubícribi formule , nifi in fenfü Catholico: fed hoc ex narratione S. Hieronymi veraac fincera "n 17'" patet: ergo. Cozf. Anathematifmi, quibus tum TL negantes Chriftum effe eeternum cum Patre , ii natum ante omnia Secula & omne omnino u tempus, genitüámque de Deo Patre, tum af- Til ) 1* firmantes Chriftum effe creaturam & de non j extantibus, ac fuiffe rempus, quando non erat ji n jqut W Filius, rejiciuntur, saequivalent apertee pro- feffioni vocabuli omoufios; àt patet & pluribus Va T Athanafii fcriptis.. Nam L. de Syn. Nic. De- l eretis fic habet: d circo Symodus. ed ve pev[petid T yi P eum e[fe confubflantialem vetio fcvipfit , ut eg ba- veticorum . perverfitatem. evertevet., Q9 Ferbum j Hinc illd voce "4 aliud à fatlis. vebus. offenderet. 71 Jfevsptá flatim Patves fubjungumf: His veg ;,'iui vl hd 108 . Dz D£o TRII;I'O.' Dionyi dicunt Filium Dei ex mibilo five ex.1on exiffenti- bus e[fE , vel creatum, vel mutabilem , vel fa&hum, dica o arguma vel ex alia fubflantia, anathema. dicit San&la eg Catbolica Ecclefias quibus utique ditis apertà. de- Vr d füli clavatur , bis vocibus exübflantia cj? confübftan- lilomo tialis deleri impieratis voculas, quibus ajunt Fi- dechrat lium effe vem creatam couditam.: In ep. ad Afri- can. autem fic fcribit: /deo ezim Patres cim di- fobfcri feï; üfl wient, Pilum eff Patri confubftantialem , fla- fropm tim addidevunt: eos autem , qui dixerint creatu- vam aut vem fa&am , aut ex uon extantibus , aut I 1em fig aliquando uon erat , anatbemate damnat. Ecclefia; ut ii5 vevbis motum facevent , vocem confübftan- ln dut; o tialis bec fignificare , atque vis bujus vocis con- Qu inre fübítantial ex eo zuzelligetur ,. quàd. Filius non ais C ffit res cveata. vel fa&a, $ quód qui dicit confüb- ftantiale; zequaquam credat, Ferbum e[fé cvea- Ver0 p [eron zuram. Viciffim loco priore fübjungir: /ta- que fi illi vevba ifla velut ova ac peregvina admit- i $ zeve vecufant ; [entemtiam ip[am admittant , quam ïeron'y Synodus: bis idicave voluit, &$ quibus illa ana- Mity LT zbema dixit , ipfi fimiliter dicamt anatbema ;. at de cetero ,. fi poffint , voces ipfas. veprebendant. W m UR Simili rationeloco pofleriore hec addit: uod- fíi pofl bec tanta . . féfe fimulaut confübttan- ei, | Á t tialis vocem veformidave, dicant fentidnzque fim- [ pliciis ac fincevis: Filium maturd. Filium eff, li ad anatbemate autem damuen, u1l Symodus precepit, €o$ qui dicunt creaturam , aut vem fatlam , aut d hh ex non extantibus, vel aliquaudo uon evat Filüs puaii . ADei , €9 ex alia fubflautia; $9 fic ab A4viana be- UT Eadem repetit L. de fentent. d M nf rgfugi:fnt. Diony- * 1 , | Dz Dro TRiNO,— ,102 hetjs 'Dionyfii, Orat. 1. cont. Arian. & in ep. Syno- dica Conc. Alexandrini. —Unde formatvr hoc xl füda ; Sdïl&d L argumentum: Qui ipfam rem feu dogma; & verbis equivalentibus vocem homoufios ante Laj nnfübltz fubícriptionem formule ex fe Catholice & fo- TR là homoufii voce carentis profitetur , abunde m declarar, huic formulee in fenfü Catholico à fe pl rar nl fuübícribi: hoc preftiterunt Patres Ariminen- fes, üt ex nupera Hieronymi relatione & af- jbm, 4iit tnà ferto proximo manifeftum eft: ergo. . Prob.pars :da. Qui; ut primum fübfcriptio- Mib -mem fuam finiflrro fenfu accipi jactaríque au- t Ed diunt , continuó reclamant ,. aétáque reícin- ofabltr dunt ; conteftati , nihil perverft à fe cogitatum p us d aur inrelle£tum, illi Catholico feufu formule | Fdiwy aliàs Catholice fubícripfifle cenfendi funt: ira j(j con. veró rem eveniíle Patribus Ariminenfibus & 7 fyï Hierongmus ac Liberius narránt, &ipfi Patres mg'i[:f'r in Synodis poftea. congregati proteftantur : Ti ? 'fül!l ) Hieronymus quidem L. cont. Luci£. ita fübdit: m Concurvebant Epifcopi .. conteflantes covpus If l:ï/'d [ Domini, g quidquid im Ecclefia San£hum eff , f ! ;lwrmi ; nibil mali in fide fua fufpicatos. Putavimus , age- ! od ! bant , [enfum cougvuere.verbis : mec im Ecclefía Kir Q Dei; ubi fimplicitas , ubi pura con[effto efl , aliud Dd àn corde claufum effe, aliud labais proferri , timui- lt']l*'! '[7? mus. .. » 4Non [umus avbitrati Sacerdotes Chyi- jum d fl adver[us Cbriffum pugnare. .. Multáque alia; ue brevitatis. ftudio preteveo, fleutes affevébaut ; J im,/ parati eg [ubfcviptionem priflinamtg omnes Aria- q gorum blasphemias condemuare. ' Liberius in ep. m fenti ad Maced. Epiícopos fic loquitur: Nam peu? 91120$ igt LE C-] Ds *ADEO,'T'RIN'O. ommes ZArimiti congregati , zunc tevvove permoti dem c "a £? decepti , uunc vefipifcentes atque anatbemati- zantes eos, qui ibi comvenerunt , aut fub[cviben- J nf ses. Catbolice fidei, que im Nicena urle faucita eft , nolzz"sque communieantes , ferventius contra nür h Al Zdrii dogma ejyisque difcipulos | inflammantur. Epiícopi Itali& ad Epp. Illyricos ita fcribunt: r Ti Bo "driminenfis Concilii [latuta ,. quovandam tergi- [ ver[arione corrupta, confenfu omnium provincia- ii; E vum qure vefcindimus ;; u uec in fide vetinenda, Á kl diec i confutanda ZAviminenfi Synodo aliqua vi- ( n deatur efJe conde[cenfio. Epifcopi Gallicani in ep. wwmü Concili Parifientis Synodica fic enuntiant: B i Jtaque /duxentium &g . Urfacium ac. F'alentem, hr Ár Gajum, Megafium &g Juflimum excommuricatos Tifion babemus. . . .. Blasphemias quoque omnes, quas nf itteris veffvis fubyeciflis , damnamus . . polli- lie: ] centes boc coram Deo atque etiam confitentes , ut üm £ quisque bis , jue [latuimus iutra Gallias, puta- fddi verit venitendum , d commurione e9. d fede fit Sa- " fiti, cerdotii abjieiendus. — Neque enim, àt aliàs, aut Iraque ( occafioriem preedicandi non damnando permittens, [ [ aut contva Deum e9 Cheifliunigeniti Dei Majefla- tto, tem aliter , quàm tos de bomoufii fignificatione Jentimus , obnitens , diguus evit fantlitate Sacer- fcrïä. dorii nomimis yudicandus: ergo. — Conf. ui poft Quoa tüm, fübfcriptionem formulee Catholicee fraude ac dolo Arianorum eam offerentium deceptos fe bolo profitentur. vel decepti ab aliis narrantur; Ile.pta non Ariano fed Catholico fen(ü fübícripfiffe udc cenfendi fünt : hoc veró, ne quid ex Damafi ( jj ad Illyricos epiítola proferam, conítat ex iis- .Q& dem A Dz Dro TaiNo. '.I'n "m dem documentis: Hieronymus , ubi nuper tathvi ^usdam omifimus, primo loco habet: 4ui f "A rimineufibus dolis irvetiti füxe con[cientia bere- Ti fs ztici ferebantur ; 2do loco: Decepit mos bona de i t lts exiffimatio; pauló autem póft ira pergit: ia Jn Alesandrima poffea Synodo conflitutum eff , ut ; fb exceptis auzboribus bere[cos , quos ervor excufave 7208 oferat , peniteutes Ecclef e lociaventur : vog m g ) ] ! provim; Epiftopi po[fenz effe , qui bevetici fuerant 3 retint j el d quàd couflavet eos, qui vecipevenzuv , beeveti- dip cos non fuiffe. Liberius praemittit: Vibl zemen eorum (Arianorum) calliditas profuit ; (übjun- a int ntiat git autem: Sigzificamus , ut moveritis blasple- Vdoia n mos riminenfes ,. qui tuuc videbautur. per. ful- ml veptionem maculati, unrver[os ad Nicenam ve[pi- váffc fidem. Similiter mit; o remiferant Epifcopi Tta- r",;»' L lie: Er quamtum a. j Italiam uidem pertinet , cum fidei paterue , boc eff , " gffälzfc'! " -apu Niceam firipte ft veddidit, fraudem , quam paffa eft apid 4vimi- ] h mum. vecogno[cens,€gc. Item Patres Gallicani: if L j t Jraque cim: ex littevis vefhris in ufize filentio frau- ! zllhif: j j dem fe poffam fimplicitas moffra cogno[vat -egee. z [D ergo. /1) 39. 4Nec dicas. Ex cosvis ! ;ztf[»l?ï'- & füpparibus fcriptoribus conftat, formulam Ariminenfem tf quoad omnes partes hereticà labe effe fceda- [ tam. Nam 1720 Hier. L. cont. Lucif. de Sym- f 'eccp.f(JSf bolo dicit : Vomime umitatis Q9 fidei infidelitas feripta of ; & Liberius in ep. ad Epp. Orient. at ( fcnp 1 illud nominat Decreta Z]rimiri coutva fidem Ni- ced flabilitam [ancita. Praeterea 240, dum Hier. D a l.c.fcribit: Zumc Ufidi nomen abolitum efl ; zunc INicene du * Ed II2 Di DJEQ Ta1:N0. INicene fidei damnatio conclamata eff , de clau- qpertü num füla loqui facile intelligitur. 37;0 refpectu Ana- thematifini quarti Ambr. ep. 21. Chri(tum ab fübur Ariminenfibus di&tum effe creazuram enuntiat; Araon Sulpir, Severus autem L. 2. hift. Sac. ita fcri- donini formula bit: Eregmu bis vevbis , quibus. fimilis eff€ cvea- turis Filius megabatur , cveatura: tamen , potior timd« zantüm ceterij , promuntiablatur: ergo. Conf. L. Qum, r Ex ümilibus documenris liquet Patres Arimi- ha v neníes defeciffe in fide-& factos eífe Arianos. exhocg Liberius enim l.c. ait: 24 fide zuzc.quidem de- t l [civerant ; Auguítin. ep. ;o. Patres vezezo Zfria- Qnifion .& Facund. Hermian. L. ;. C. 3. 72 tem A &0 perüfJe, "Aviamm dogina [ubattos fcxioferunt. Conf.. IH. hus C Ecclefia in Conciliis Parifienfi an. 360., Ale- ier. f xandrino an. 362. & Romano an. 366. damná- Uf runt formulam Arimineníem , & Patres, non- B faa nifi de fubfcriprione peenitentes, admiferunt tf f "ll Cifo in communionem: ergo in utroque herefis admittenda eft. ifin x. ad //rg. D. Conftat formulam hareticà m d labe effe faedatam , fi fpe&tatur fecundüm fen- ICTODN fum naturalem & prout intelle£tum à Patribus, dts ä N. fi attendatur ad confilium authorüm & da- COIIXQQW tam ab illis poftea interpretationem , C. de ij priori fenfü locuti fünt fcriptores, quos num. 4 37. attulimus; de pofteriori fünr accipien 13 fe i qui hic in contrarium proferuntur ; eodem 0s ad fer& modo, quo Patres circa Conc. Diofpoli- T fr tanum , nempe Hieronymus ep. 81. illud dam- «là,| nans, Auguftinus veró L. de geft. Pelag. C. 1. [ uj illud laudans , conciliantur. - Patet hoc ipfum j J apertiþs —— í Dzr Dro TniNO. 113 ; d apertiüs ex fingulis objectis.' uod enim eduls 1mum attinet, Llieronymus recitatis verbis rrilumi fubjungit: 4࣠zuzc agmofoitur , refpiciens ad Tonn Arianorum fenfüm & confilium dimi(5à Syno- c nf do manifeftatum: idem refpexit Liberius; vel p qeq formulam Ariminenfem fidei Nicene contra- i p riamdeclaravit, quatenus defectuofüm & man- . üf cum, reticentià (Cilicet homoufii, perfe&to & re Ant hanc vocem profitenti contrariatur. In 2do e Arur ex hoc ipfo, quód claufüla indigitata dicatur, g.r/üem, nomen Ufie abolitum efl, non negatione, fed omiffione duntaxat & reticentià: damnatio au- i-æ/m/jf! tem /Vicene fidei efl conclamata , non à Patri- (:()xlf. bus Catholicis , fed ab Arianis; de quibus (5 Qv Hier. zepé laudatus: Cepevunt poffea F'alens eg 6 G u Uvfacius, cetevigue nequitie eorum [ocii, egre- $ )avres, ) git feilicet. Sacerdotes ,. palmas. fuas » a&arve , di- P I centes, [e filium creaturam mon ueg 4Jf€, fed fimi- lem ceteris creaturis. qUC ii In 37;0 Ambrofium & Sulpitium de fpecie ab Arianis ja&tata, non au- in hw tem de veritate rei effe locutos, ex recitatis undum Hieronymi verbis apparet; prsefertim quia ib Patres anathematis propofitionem. non ipfi ynum conceperant, & velut Arii herefin à Valente /fly ) abjuratam ipfi etiam execrabantur. 44 Conf. L &. N. A4ff. Deceptos enim fuif us Íe Patres, ac detectà fraude continuó rever- ,chpicaö/ Íos ad explicitam fidei profeffionem , docui- r J mus füperiüs, /cire autem debemus , üt Facund. Tii2. : . 1. ait, quàd bevericum uon faciat ig- ]u h Ü morantia, que dothrine veritatis contumax mon atis. Quare ocsigfüï efl, fed porzis obfliuata dejäzþo falfir nomine v uadece 114 Dr Dzo Tz:xo. erráffe nomine defz&lionis à fide , veneni AAviani & Aria- zi dogmatis hi Patres intellexére duntaxat de- dici p Condi fe&tum quendam in profeffione fidei, com- munionem cum Arianis Orthodoxos fe men- Durse tientibus ; & fübdole ecthefi approbationem TE qui ex imprudentia datam. d Conf. I *«. N- TüUniS 1 Coxf. "Triplici ex capite rejecta poftmodum ab fils eft Ecclefia eft Ariminenfis formula ; primó qui- Pn dem, quia minus, quàm oportebat, prohte- que fai batur: dein quia ad abolendam Nicenam for- Át; neq mulam condita erat: demum quia ab Arianis Cleris in herericum fenfum detorquebatur. Nec 16 n minüàs rect? exigebant à Patribus peeniten- & S)'n. 1 tiam; tum quia ab eorum facto non aberat litgrint ignavia quaedam ac imprudentia: tum quia Sydun externa cum hareticis communicatio & füfpi- Crifer cionis à mendaci Arianorum gloriatione afper- ; ( Decretum zamen fie macula detergenda erat. ü Volum ef, verba fünt Athanafii in ep. ad Rufinum, uf Tünenfis eis €g venia concedatuv , &9. im Clero detur locuss [j Epi,fm d i gotiffrmum quia confentaneam. attulerunt excufa- zionem , eg quód ecouomiá quádam id fa&um vi- TU r deatur : affirmabant quippe [e miuimà n ampieta- ffïfbitis: zem lapfos effé ; ideóque Hieronymus 1. c. qua- üiveris rit: Cur damnaffont eos, qui Ariani uon erant * itür cur Eccleþam'fcinderent àn concordia fidei perma- fet; gt zentem? cur. denique . bene. credeutes. obflinatione Iem 'CO J «ua facerent "Avianos ? Ex quibus patet; cum Pel' Ie : veritate aritecedentis flare confequentis falfi- Yaf ; £atem. Yn ex « 40o. Refpoudeo I1I. Fa&to de Ariminenfium Mp perfidia fuppofito falfo, nequi t dici Ecclefia Vioo -erräffe 1 .Dr Dro TR;NO. Yr$ u erráffe in fide. Probarav. txr t Facto hoc füppofito dici poffet Ecclefia er ráffe in fide, vel quia l; QU Concilium errans erat cecumenicum; vel quia s f m Patres errantes erant potiffima pars Ecclefize; Jtonet vel quia error Concilii & Patrum erat com- EY munis reliqua Ecclefize: fed nulla ex his cau- nodund falis eft vera: ergo. n Prob. min. pavs vma. Conc. Ariminenfe ne- d que fuit conjun&tum & unum cum Seleucien- enamit fi; neque fi fuir cum illo unum , habuit ne- b An;' ceffarias cecumenici conditiones. rzum patet y N 1. eX confilio Arianorum, qui juxta Athan. L. gonita e Syn. metuentes, ne Epifcopis unum i locum y d m congregatis vana fovet eorum follicitudo , T6pavunt . Qm — [ Synodum duas dividi in pavtes ; ut fepavatis , quee ro& ïL Jeripferunt , exhibentes 1ajorem eorum mumerum nioredf Ht minis Conflantii imtentatis fulormave poffent : a. 21 ex voluntate Conflantii, qui in Litteris ad Ari- minenfes datis fcribit: /Voz egim de Orientali- tf j bus Epifcopis im Concilio veflvo patitur vatio ali- u u quid defini : proinde fuper bis tantim, que ad vos pertimeve cogno[cit gravitas veftva, fra&ave Jié ij nl delebitis: 3. ex aétis utriusque Concilii plan& ! diverfis; quee num. 35. retulimus. 2dum often- sl h li m ditur. Oecumenicum enim confilium opor- li tet; ut r. convocetur à Papa ipfo, vel eo fàl- i j* " tem confentiente, illéque eidem vel per fe vel. ii j2 t per legatum prafideat; 2. ut Epifcopi nec in- x[ms &'* viti ad illud cogantur, necáb eo excludantur non excommunicati; 3. ut eX precipuis Ec- fjl clfie partibus convocati reipsá adíint. ia d j Jj veró conditiones omnes hic defiderantur. -N on H a enun " 116 ; DAE,DEO Ta1NO. enim r.Liberius confenferat in hanc Syno- Serm, dum, üàt ipfe in ep. ad Orient. apud Socrat, L T docet, nec eidem aderat aut prefidebat, üt Gu i Damafüs in ep. ad Illyrios demonftrat: 2.Epi- f ícopos vi coa&os Athan. L. de Syn. teftatur; exclufos autem fuiffe Athanafium, Eufebium Ml W af Vercellenfem, Luciferum Calaritanum aliós- A: que Epifcopos /Egypti & Lybis fedecim, tum &ine horum exilium tum Arianorum confilium à D7 'Theodoreto L. 2. hift. C. 18. expofitum decla- Diy rant: 3. Nationalia autem duntaxat fuiffe con- L aid cilia, aut ad fümmum Ariminenfe pro Ocd- LU dentis, . Seleucienfe pro Orientis Synodo ha- SjCü.iæ) l beri poffe; tum ex probarà utriusque diftin- R à &ione, tum ex dicendis manifeftum eft. füntan Prob. pavs 2da. Patres errantes non erant ft]is *potiffima Ecclefiee pars dignitate; quia ex di- Pam) l étis Pontifex Romanus nec ipfe nec per lega- Olltio tosaderat, & Alexandrinus Patriarcha Atha- nf nafius exilio iniquo retinebatur: nec numero;j fcopi ( üt oftenditur. Nam collecti etiam unum in ld aüig numerum utriusque Synodi Patres non füpe- ïträm) rant fexcentos: fed hunc numerum non fuifle n N pracipuam partem Epifcoporum eà ctare Ec- fa.l clefiam regentium , colligitur 1. , fi Epifco- Tünt porum feculo 4to exiftentium numerus uni- COPJ, verfim ineatur; de eo enim Aug. L. 3. cont. Cre(con. C. 3. fcribit: . Proiude fi omnuimo jan Wt Q 9d evedendum [it. quinquagimta. Epifcopis, Orieuta- & ) lteg lium id effe vifum, * uod feptuaginta /Afris vel ali- [ u$ coztva tot milla Epifcopo- SOZOm uanto etiam plur; Wn C ] i. ]tem ü P&m um quibus bic erro?' ii zoto orbe di[plicu Serm: | À l x j DE Dzo T'R;üo.. 117 Serr. 2. in P(àl. 36tum ait: . Millia Epifcopo- d Sor vum per orbem terrarum , qui damnarunt à pavte debtt;! [^ : .H Caeciliani Donatum , umbil pouderis apud te baleve , tf uta$ & in ep. 43. ad Glor. & Eleuf edit. nov. AMillia quippe Collegarum. zransmarina veflabant , n um d ubi apparelat eos qudicari poffe , qui videbantur ecrty "Afvos vel Numidas collegas babere fu[pettos: quin & in ep. ad Emerir. dicit Ecclefies Orientalium onfltun inmumeraliles... Colligitur 2., fi ad numerum türm " Epiícoporum in Provinciis certis attendatur. fUlfer ro ( Et quidem Sozom. L. 6 hift.'C. 12. loquens de Epifcopis folius Africe, Italize, Franciee & y nOdO l Sicilie, quorum fübfcriptiones in Nicenam fi- N me dem à deputatis Concilii Lampfaceni delatee funt an. 365. ad Liberium, dicit eos smulzó plu- 5008 fe$ his, qui Arimini fuerant: ex fola Africee qu parte, que Primatui Carthaginenfi fübeft, ad a p adul Collationem an. 411. Carthagine celebratam confluxére 286. Epifcopi Catholici , *220. Epi- yc n fcopi Orthodoxi autem vel fenio vel morbo jm UHUJ?' Vel aliis malis impediti adeffe eidem non po- ; Dond terant, üt ex actis illius Collationis apud Au- )2 guftinum conftar: in Alexandrino Concilio an. jam 321. habito ex fola /Egypto & Lybia convene- ip runt roo. Epifcopi : in Achaja tot erant Epi- fcopi, ut Aug. L. deunit. Eccl. C. 12. quere- u ret: Lq(b uot putatis eff€. Ecclefias im uuiver[a Acha- " j:? in Infüla Cypro non admodum magna j I plures fuiffe Epifcopos ex Socr. L:6. C. 9. & Sozom. L.7. C t9. liquet; quia ille Epiftopo- j 774 rum Concilia ibi habita narrat, hic autem & IW' l ia Pagis Epifcopos ordinari perhiber. Colli- $us 3 gitur C $ | Ds Dzo TARINO. ! Dama gitur.3., fi numerentur Ecclefie , que füb Conftantii imperio non fuerant, adeóque ea- 22, l i a rum Epifícopi non erant convocati; quales erant Armenice, Arabicee, Perfice , Indice, g Jj alieque oppidó multe : aut quarum vel pau- | ci admodum vel nulli prorfüs Epifcopi illa ad | fmtà Jot aiiti Concilia venerant; àt ex Provinciarum mul- titudine & raritate Epifcoporum ex his Pro- ais f vinciis illis in Synodis praefentium eft mani- ii feftum. Jl - Prob. pars 3ti&.. Ecclefiarum . reliquarum fa. intepritas & in fide conftantia ( preeter Mona- fim iloriat chorum in ZEgypto Niceng fidei adhereri- tium multitudinem, de qua teftis eft Atbana- finendn i Cl fius; & apertam plebis Alexandrine , Con- . flantinopolirane , Antiochenz, Samofatenfis Dend ac Mediolanenfis Arianis definitionibus relu- Qs en & pl tantis profeffionem ) probatur in primis uni- verfim tum ex ep. Syn. Conc. Alexandrini an. Mrüm 15; u 363. ad Jovianum tmiffa, que fic habet: - £o, religiofiffone /Augufle ,. banc fidem omnibus Qu ( Au Swculis fuille predicatam. . .Hanc profefft funt Pa- "] ^ zves, qui INicece comvenerumt. Cum bac coufen- ; T C0n) DT pgiuut omues ubique gentium Ecclefie , que funt in Hifpauia eg. Britauia, €g Gallia, & que ia fta- nii [1'. Vil La tota, $g Dalmatia Dacia e? Myfia, Mace- donia €g tota Grecia, queque in JAfrica cunla 7777 d g, 9 Sardinia, 9 Cypro, eg' Creta, Pamplylia eg .Jycia £? Jfauvia, €9 que im tota Zrgypto, 89 Wn, lib Lylhia, e& Pouto, €g Cappadocia, 2 quee funt vicime uobis, eg Ovieutales Ecclefie omnes , pwa- UN ger paucos, qui cum 472'0 feutiunt : t um ex ep. hi, Damafi M Dzr Drso TRINO. ar9 Damafi ad Illyrios apud "Theodoret. L. 2. C. qui ;öque t 22.; ubi hec habentur: AVeque enim praejudi- cium. aliquod fievi potuit per zumerum 2dviminz l; qui ; Indio ] congregatum quamdo conflat , meque Komamum iv p Epifcopum , cujus. amte omnia. ex[peclanda. evat fenteutia , meque F'iuncentium (Capuanum ). qui Opi iilag Zot aummovum Eb j5 um r ifcopatum iutegr? ge[fevat , meque x s alios talibus prebuiffé confeufum : amaximà. cum et i afli ipfi, ficut diximus, qui per fraudem deflexi[- fe vift fumt , aneliore confilio bec fibà difpliceve te- Tiquant flatà funt. .. Unde advertit finceritas vefiva, bauc er Mos olam fidem , qu apud INiceam JApoflolorum au- dhere £boritate fundata efl : perpetud firmitate efft ve- j Ms ziuendam , atque bác nobiscum. Or:eniales, qui [e n Cq Catbolicos vecogno[cunt ,. Occidentalésque gloriari. Deinde probatur, fpeciatim quasdam Provin- lo ybus cias enumerando. De ZEgypto quidem patet ex pluribus Alexandrinis . Synodis. contra yrimst r Arium primó ac póft contra Arianos celebra- tis; quin & ex ipíà Seleucienfi, ubi, loquente d gï; p .cont. Conftant. Hilario ,. f0 Zgyptii vter Alexaudrinum baveticum ,| Georgium , l 0T 0u- fa. h ju: at fion conftantiffimà obtinuerunt, De Africa tefta- j j tur Hiiar. L. cont. Conftànr. fcribens: 4Mandas uj j zibi [ubfcriptiones Afvorum , quibus blaspbemiam i u Falentis $ Ur[acià condemnaverant , veddi 5 ve- " 7111 ) *I uitenzibus comminaris €$. poffreimium ad. divipien- "d .dos mittis. Item Opta ilev. L. 2. cont. Par- yt men. Eremüm cimm ZAfricanos populos $$ Orien- u ozï taleé €9 cetevos transmavimos pax. uma comyunge- 71 ! 7! vet , &g. ip[fa unitas , vepreeeutatis omnibus iem- W;W bris, corpus Ecclefue coagulavet ; dein alier, ut T omnibus 9 4 J m Wi 1720 Dz Dzo TgiNo. ; 1 omuibus wotum efl » ff ecu u$ Imperator apoflatam fltus( Je ediclis fuis teflatus ef &c.. Socrat. L. ;. C. 6. fequit de //]yrio ita fcribit : Opiniomem J4rii meminem qul. ger lHilyrium pevvafiff , ueque movam illius do&ri- P gam ejus vegionis Ecclefias potuiffe occupave, fed m omnes y qui 1n illis ver[abantur , antiquam fidem m ip Conuc. INiceno confirmatam. femper obferváff. Cenf. d Teftis pro Perfi? eft Sozomenus , qui L. 2. veai -- hift. C. 9. & feqq. vegnante Sapore, qui ab an. paai 310. per 7o. annos imperáfle fertur , vigin- 10, oj ti quatuor Epifcopos pro divinitate Chrifli p cum pluribus aliis occifos recenfet: Pro Gal- wntemp: lia, Hifpamia , lalia & alüs Occidentis eeque Tut; ( ac Orienti? Provinciis faciunt Concilia poft tht Ariminenfe flatim celebrata, de quibus Athan. terdiü in ep. ad Rufin. fcribit: Stito . . àd ipfum lique Dlc 65 ubique placuiffó, mimirum ut iis, qui lapfi tit: J unt, eg empietatis fuevint prefetli , venia con- Marty cedatur , fiquidem vefipifcant ; mec detuy tamen in Mp Clero locus:. ii verà ,. qui impietati patvocinati tt dii mom f.mt , fed meceffrtate ac violentid tra&li fue- p a wutt, decretum efl , ut venia concedatur , 9 in lt j l Clero detuv. locus. alioqui 41. JVec dicas L Ariminenfe Concilium TWj Ti plures ex oecumenicis Synodis frequentià Epi- ícoporum füperavit: videtur fuiffe unum liry cum Seleucienfi, quia in Seleucienfi Hilarius perf ex Occidente , in Alfiminenfi Demophilus Be- rl rceenfis ex Orienre praefentes fuerant: à $. ^ qu4 Hilario in Fragm. appellatur Cazbolicum: ergo ftpe ro cecumenico eft habendum. II. Potiffima A pifcoporum pars Ariminenfium perfidiam ld [ illius CUEES x Dz Dzo TRINO./- ipja illius Concilii etate vel fponte fequebatur, vel T2 fequi compulía eft.. 174 patet 1. ex Hilario, 7 qui L. deSynod. fcribit: 74/sgue Eleufio Epifto- 7 do&g o &9 paucis cum eo; ex majori parte Afiane de- ijat i cem Provincie , intra qugs confiflo, verà Deum um f nefciunt. 2. Ex Auguítino, qui ep. 48. ad Vin- [ W j cent.ait: Z/, qui tune firmiffimi fuequt, £2 qili ver£a infidiofa intelligere poruerunt y pauci in com- qió: pavatioue ceterorum. .3. Ex Greg. Nazianze- L, Y no, cujus hec in Orat. 21. fünt verba: $i per- e Q paucos excipias, qui vel ob nominis ob[curitatem Pro ( contemptui babiti funt , vel ob virtutem veffite- ytr a vunt; ommes temnpovi obfecuti funt. .. - Hoc tantinm intev eos difcriminis fuit, quàd ali citiàs, al viit Y us A;bg' , tardiüs, im eam fraudem inciderunt &c.. 2dum liquet 1. ex Greg. Naz., qui l.c. hec praemit- E ; n tit: Z alii ab Ecclefiavum tbvonis inyuffà pel- )u t lebantur , alii i2 eorum locum furrogabantur ,. fic m zamen. ab üis cbirographa impietatis , uon [ecus at- ? ) L gil. que aliud quidpiam neceffarium, exigebantur : at- ii jj we in promptu atramentum evat , €9 calumnia- /n g, Zov d tevgo. Ea res permultos à sobis,. imvitlos X alioqui viros, im fraudem impulit ; . qui quamvis "n mente baud quaquam prolapft fuevint ,. [ubfcvip- il tione tamen. tvansvevfim. a& fuut , atque cum zL- [f * lis utvoque omine improbis con[enerunt. — 2. Ex erfecutione Conftantii poít Conc. Arimin, ( Hs jisP per Urfacium & Valentem exercita, vi cujus qui Ariminenfi formule fübfcribere nollent, j p y.d expellebantur ab Ecclefiis; àt Socr. L. ?. C. a. Sozom. L. 4. C. 18. narrant. IIIl. Univerfam il Ecclefiam, quin & orbem univerfüm Arian& gräl dm $ [j / harefi. Q075 [ 122 ; DE Dro Tz:wNO. herefi infe&um probat. 1. Rufinus in Hiftor- LT. fcribens, poft Conc. Ariminenfe faciem, Eccle- Hilrrin f penitus deformatam. .. Vincentius Lirinen- ngd fis in Commonit. C. 6. ait : Zriazorum venue- Janar um uon jam portiunculam quandam , [ed pem für tann zotum . orbem contaminaverat , adeà ut pvopà cun- ds; qu &is Latini Serionis Epi[copis, pavtim vi partim Cpolta feraude deceptis , caligo quedam mentibus offunde- tn de vetur. 3. Hier. L. conr. Lucif. aliàs cit: fcribit: Tanone Tunc ingemuit ovbis , €g. -dvianum fe e[f miratus [7 / E aj ef; : ergo. g. ad vmum T. A. N. Conf. Nec enim 1. Wrdfit umerus generale Concilium facit, fed con- p Ef ditiones alie fuperiüs adducte ; preferrim inpip cüm ex omnium confenfu Conc. Carthagi- Vi$ omy neníe fextum & Francofordienfe fuerint par- loto j ticularia, quantumvis pra pluribus generali- Namg . . Nec a. fola bus frequentiora numerarentur J/i [ prafentia Hilarii in Seleucienfi, & Demophili Uïf'alf PM (de quo tamen nihil certi afferi poteft) in Ari- "It g minenfi oftendit utriusque Concilii. commu- fing, nicationem ; fed vel Occidentis ac Orientis li ] mandatum & legatio, vel litterarum & con- LT filiorum mutuum commercium doceri opor- ipfmn e ter: quod tamen adeo fieri nequit, ut potiüs Cittaty contrarium à nobis fit demonftratum: NNec 3. gund vox Catbolicum Ariminenfi attributa, pro nota Cl&[:ur; Conc. Oecumenici habetur; cüm & Sirmien- acup1 fi primo hoc pradicatum à Vigilio 'T'apf. ad- lm je&um füprà dixerimus, & ea vox commu- &'ror niüs vel ad Epifcopos congregatos vel ad ma- rOg*atw 'terizïm definitam referatur. MT '13;. ad Dzs Dzo »TRINO.— I23 o H B. ad 2dim N.4/]. Ad prob. part. 1mee g. tim D Hilerium , àt olim à Pelagianis apud Auguftin. y Line in ep. ad Vincent., ficnunc ab Heterodoxis & Q] 03 Jeníenianis infeliciter obiici. Nam r. loqui- » u tur tantüm de decem Afie minoris Provin- 1 prgpä li ciis qua nonnifi tertiam Patriarchatus poítea n2 païr,; Cpolitanti partem faciebant :. 2. loquitur tan- hi tum de majori parte harum Provinciarum:. 3. cit K rationem hujus mali reddit his verbis : . Mj2 ] ii enum per quosdam dmpietati autboritas data effs & exiliis Epifcoporum , quovum caufam. 1on 1g- c enim WoYafi$, vives auélee fwzt profanorum. . Cum er- fda £oó Epifcopi exules etiamnum veri Afice Epi- Ícopi permaníerint, ex horum conftanti fide w&(&ïi ; Canä; vis omnis obje&ioni detrahitur.. De eodeim ferit ) loco & modo eodem loquitur 7Zuguflinus. p NNam ubi objectionem aggreditur, fic inquit: N Jüle tuuc erat tempus, de quo fevipfit Hilavius , Denr unde putafH iufidiandum contva teflimonia tot di- o " f)ns. vina, tauquam perierit Ecclefia de toto orbe tev- j nf Tavunm. In ipfa autem refponfione fimiliter r. C Ofifï; dicit: ZZavius ergo decem provinciavum A fiana- m&Cö vum aut Zixanmia, non tritieum , avguebat 5 aut n ipfum etiam triticum, quod defe&fu quodam peri- u chtatur , quantó vebementiàs tamtó utilus av- 1: NCC';* gueudum putabat :- 3. majorem tantüm Provin- i ciarum Afianarum partem eriam ab Auguflino G accipi liquet ex ipfà objectione : quin 3. nec [] illam reipíà adhefiffe haerefi Arianse nec in fj comm errore perfeveraffe, manifefté oftendit inter- | a ropatio ibid. inferta: Quis euim udfcit illo tem- delu- pore obfcuris vertis multos pavvi feusás fuiffe 05; " p 124. Dz Dzo TniNo. 2 j Ubi fos; ut putavent boc cvedi ab Avianis , quod eiam ipfi credebant ?. alios autem timore ceffi]fe «g fimu- g 1 : ( i quod atà confenfife , quibus tu poffea corre&fis. molles ad r igno[ci * "'andem ipfius epiftolae argumentum, ]37. uod magnam partem in Ecclefie per orbem d ifperfe perpetua integritate probanda verfa- t 5 ul gré tur, non finit À ueuftini mentem nobis con- trariam haberi. uod Gregorium attinet, i$ Vaenti : Yij | nec intelligendus eit de orbis torius Epifco- is; fed a d Ti5 df füummum de Epifcopis füb Con- p antii imperio, utpote de cujus perfecutione tonem | loquitur: nec de omnibus Imperii provin- (irinfe Ciis; cüm ex nuper di&dis contrarium de fra t JEgypto , Africa, Illyrio, Iralia , Hifpania; Gallia & aliis provinciis Patres alii teftentur: repar Liberi nec de Epifcopis eodem tempore exiftentibus; minenf cum ejus Sermo agat de omni, quod 25. an- ti fem nos duravit, Conflantii regno, dicátque alios £, alos tavdins effe ob/ecutos : nec de reali ber, l Epifcoporum haerefi; càm in priori textu di- edo&a & cat tantüm, 0n/es Zempori ob[ecuzos i fraudem i d ]i ife incidifé ; in pofteriori autem, mezte baud qua- quam e[fe prolapfos ; addátque: 9 ff mon flam- ] t0 i ma, fumi cevt? pavticipes fuevunt.. Preetera Na- zianzenum exaggeratiüs hic locutum inter- RE t lmen pretari licet ,. cüm in Orat. 2o. de Valentis Imp. temporibus ctiam dixerit, Bafilium [o« 4 gi[ ECI lum veliquum fuiff : qua nifi fecundüm auxe- * fin oratoriam dicta accipias, penirus falíà pro- Rtef] . bat ipfe Bafilius , ep. 73. & 75. Ecclefice uni- QU hg verfze fidem & communionem atteftans. Si- |. m | "n milem hyperbolem Nazianzegi habes in Or. jgx e ( Dz Dro Ta1N0. 12f Wi :32- ubiait: J"le Oriens 69 Occidens , pro quibus : 'I !gh c2? à quibus oppugnaimur. 9. 24d prob. part. d quoad Gregorium refponfio jam data eft; quo- i m Jment ad relatam floriam autem nepatur factum. De hac enim perfecutione folus Socrates affir- ye ori d v mat; Sozomenus tantüm timidé refert: JVoz- nulli predicant , Impevatorem dediffé facultatem nobis attnt Falenti egc.; reliqui omnes , Athanafius ma- xim?$, Hilarius, Rufinus, Lucifer Calarita- is j füb U nus, altüm filent. Ad hzc Socratis narratio plura complectitur fal(à. 1mó enim fübícrip- ecutt tionem formule factam à fingulis Epifcopis j pro' [ anm- [ fuis in fedibus vult; quia Conc. /Ariminen[e con- £ra voluntatem Conflantii dimiffam, nec à con- j j t gregatis fübfcriprum fuerit.| 2dó Ejectionem Liberii & Felicis intrufionem poft Conc. Ari- viluni minenfe ftatuit. Ipíam stió perfecutionem TP tali tempori ; nempe an. 360., aífignare de- a[qllf D. « d bet, quo ramen Italia & Gallia à S. Hilario edocta & confirmara refipuir, & factà jam Ju- r x liani defectione violentiee à Conftantii Epiíco- uf ]i pis inferende locus non amplius relinqueba- " n tur Demum càm qualiscunque illa perfecu- 14 tio intra unam Italiam ftetiffe à Socrate dica- a tur, tametfi verum narraverir; non probat Jm j tamen partem Ecclefiee potiffimam erráffe.- Es "Ad atium Yw. N. A. Phrafis Rufrigi non exi- il le it Ecclefie totius errorem aut Epifcoporum n j sreticas profeffiones & dogmata; íed falva- yim tur lapíü multorum Prefülum , heereticorum lj 1171 dominatu & vexatione , neceífitate denique 5 communicandi cum hereticis. ^ Zinceztii Li- Is sma - vinenfis ) Cwasr 126 DE-Däo Ta1N0. vinenfis didum manet verum , fi de Ariana r harefi in varias Orientis & Occidentis pro- nenfm vincias fucceffu temporis propagara , intelli- disden f . gatur; uti Orofius L. 7. hiit. C. 2:. & Jornan- Bs des C. 19. de pefte per orbem diffufà loquen- eddem v füig nor tes accipiuntur ; quin utrobique aut omnes "a Provincie, aut Provinciarum prefides & ur- Tttenti bes infecte dicantur. Preeterea dicti univer- Dusact falitatem reftringunt voces peg? & prop? adje- as fikH €te , item Epifcoporum Latimi Sermouis folo- & Sono rum appellatio, ac tandem facta fraudis & de- Timonm ceptionis commemoratio. Demum plus effe fum od verbis diéctum quàm ver? fignificarum , pro- jrm c bant principia Lirinenfis eo in opere vulgata: Ts Com ecundüm quze quoniam Catholicum eft, 4402 àn fide ubique, quod femper, quod ab omnibus creditum Omning efj, numeri autem paucitas errorem prodit; tum de non potuit tanram herefi tribuere generalira- yrum,, tem. Affertum ZZerozymi & hyperbole eft, n de iF & Epifcopos reipfà hereticos non fuifle ver- Md bo miratus addito probat. Etfi veró, cujus Ti n tamen contrarium in probatione oftendimus; ln fupponatur Pàátres A riminenfes ab Hieronymo C. 27.)1 fuiffe habitos pro hsereticis, periodo illà ob- &mlmt! jectà voluit duntaxat fignificare confternatio- ls Qy nem univerfi & admirationem , quód ipfi tdli x Qunt : tribueretur h&refis Ariana, Ariminenfibus afpería; quemadmodum fimili metaphorà in rl Prol. ad Ezech. de terrore hominum ad Ro- rum, £ ] mz excidium dixerat: Zz uma urbe £otus orbis Wiriy guterüt. T ï 42. Ob- d ] P* ' Dz Dzo TR-INO,i 127 de r 42. Olferva. uibus argumentis Arimi- nenfem formulam oftendimus Catholicam; 0s p |, Id iisdem Seleucienfem etiam ab hzrefi effe im- Y J munem compfobatur; cüm & inSymbolo fit filoqe eadem veritatis profeffio, & in Anathematis- JUt Of mis non minor errorum execratio; & in ab- de d ftinentia ab homoufio excufàtio fimilis; qui- d n bus accedit benignum ac favens rum Athana- fii & Hilarii LL. de Syn. tum Socr. L. 2. C. 35. hi nti f & Sozomeni L. 4. C. . de Seleucienfibus te- flimonium ; Hilarii denique in illud Conci- lium admiffio & Gallicanorum poftea Epifco- plus & m, pn porum cum Orientalibus per Synodicas litte- ras communicatio. Non ita expeditum eft,. :z&üg'&f& nds an fides Seleucienfium etiam interna cafta omnino fuerit, variantibus nempe fententiis J n':'u[?»' n tum de precipuorum eo in Concilio Epifco- rentti porum, quosSemiarianos appellavimus, fide; x* tum de ipfius Semiarianifmi notione. fft't Meletii enim Antiocheni & Bafilii Ancy- rani Orthodoxiam Athanaf; in Orat. r. cont. «t df fenjim: Arian., Silvani Tarfenfis T'heodoret. L. . hift. C. 27., Eleufii Cyziceni Hilar. L. de Syn. ad- feromy ftruunt: Semiarianos autem cum Macedonia- p li "3 nis confündere videntur Patres Conc. gene- tl ralis 2di & Philaftrius; quorum illi Can. r. di- w ? ial cunt : Oportet anatbematizari omnem. bavefin, J[pecialiter autem.|. Eunomianorum five /4nomao- forid 1ad b , vum; &5 "Avianovum five Eudoxianorum , €g Se- - miavianorum five. Pueumatomacborum ,. id. ef , 7 ? contva [piritum San&um pugnant : hic veró. " de haref inquit : Semuariami de Patve €g Filio e" N 128 Drz Däo T21No. Filio bene fentiunt unam divimitatem . eredentesg |dig| Spivitum autem. mou de divina [ubflautia , mec anoyjat Deum verum , [ed fa&ium atque creatum Spiritum etiam ] predicantes. . E. contrario Epi anius Heref " 73. & Hier. in Chron. Meletium, Bafilium & (i mj alios heterodoxiee arguunt: pr&terea Semia- st fimi rianos difingui à Macedonianis, & eorum tdüven errorem veríàri circa Filii divinitatem ; . do- H cent Sulp. Severus, dum L. 2. hift. fcribit: [ Jutevea. Aviani publicà berefi $ piacula- iutevpre- fülum, d tantes, quam unus littere adje£itoue corruperant, lfj caliginem quandam imjecerant véritati. Nam uli tmitim 6uoscióv erat fcriptum, quod unius eft [ubflantiey tjond illi óuoidsioy ; quod eff. fimilis fubflantie , [cri- ls füt zum e[fé dicebamt ; coucedentes . [imilitudinem, Gs d dum adimerent unitatem ,. quia multàm ab um- lp zate anilitudo: diffavet : Epiph. l. c. autem ait: &60, 1 * Coufideraudum mobis. eff quemadmodum . genus, hieren quoddam emer[erit Se&he , quam Semiavianovum t fcs vocant : qui quidem etfi illius nomen ejurent , eun- Qiim, dem ipfum tamen ac fcelevatam . illius opinionein T ánduunt , &9 cimm vultu ipfo , moribus &g. impio Vüm m dogmate ab 7drio JAviamisque mon diffevant , mi- &i f Bilominus illorum do&rinam adulationis avtificio W entes ita Dei Filium fucave &2 diffimulave cupi h e& creaturam efft dilitant ,. ut fi. quos viderint ob Qullo ejusmodi [ermones. tuvbari , / flatim.| [ubyiciant : lntes zon pevinde creaturam illum facimus ac cetera- m&h(m vum aliquam. am confulflantialis vocem , tatt- D uem à facvis littevis alienam ,. penitus, explo- &i 80 1 duut : cererüm ut aliud fimile nomen ebjiciant ; Semiavianorum $ 4 Bafilius inprimis ac Gregorius ; Pni iftius m —— b-E D—EO T*RIN;). : 129 r M hi 3flius Se&h priucipes , filium. inquiumt, won. bo- a vnoufiom [ed . bomoeufion " affevimus. . Auguuftin. 1 us Her etiam l. de heer. num. 57. Semiarianos , inquit, qui fanilis effentiee dicust: Patrem €?. Filium, di- iilium eit tanquam mon plemos 24riamos, quafi. Zdriami ta nec finilem velint , cum. boc Eunomiani dicere celebventur. &an gem, C Hac in difcordia utrique parti aliquid Yft fri l ' concedendum videtur. Itaque Meletium , Ba- ja MY filium, Silvanum & Eleufium pluresque, aliàs "u Semiarianos dictos , reipsà fuiffe orthodoxos A'?zmv admittimus; quoniam veró & Eufebianis if conjuncti fuerant & reformandis fidei formu- ji, t lis fatagebant, & à voce homoufios pertina- Z ciüs abhorruerant, non fine fundamento mi- ln d! tipati Arianifmi füfpicionem incurrebant . at adeo, ut Semiarianorum duces communiüs ym f ' haberentur. Semiarianos reliquos in dogma- a te fücceffü temporis variàffse puramus, ita ara! quidem, ut po Conftantii Julianíque fata, T dum ex omni Oriente & Occidente ad Jovi- "TL anum mirterentur fynodice litterze cum INi- )9 cena formula confulflautialis vocem profeffze u d l & predicari exprimíque jubentes, Semiari. ]i ni e füis velut receffibus expulfi & errorem : .Mr nullo jam verborum artificio diffimulare va- ij lentes, eundem vel fincer$. depofuerint; vel T maligno filentio contexerint ;-ex altero de ym! Spirirüs íanéli divinitate degmate necdam n j ' j adeó illuftraro & definito fübfidium füis par- iif tibus allaruri. Unde fi Sulp. Severum, Epi- ; j Á IIIVW phanium, & Auguflinum de Semiarianis an- * íe ;/l;w 130 D E Dzo TaiNO. te illam converfionem, Patres Conftantino- et;ut oliranos & Philaftrrium de iisdern poft eam [is pr intellexeris , neutra ex parte, quod aliqui fa- Donim ciunt, contra debitam illis authoribus fidem Puriti ditcil ac reverentiam peccabis. Tit aut DAPL I Al Perfon fanri JDe veritate amyftevii Ss. Tï*im'tati:.x eritatem hanc five exiftentiam nec Gen- , 43-V' tili immediaté probari , nec Judao clar& oftendi poffe, ex iis, que fub cap. pri- Cüm enim "N oris initium diximus, colligitur. bis cN myfterium hoc rationem naturalem fuperet ac in ver. Teftlamento non exprefs& omnino di&n; Teflu ac diftin&é penitus enuntietur ; & qui reve- lationem parum veneratur, gentilis, & qui Ticzn buntyr antiquas tantüm tabulas refpicit, Judeeus pià defítitutus affe&tione vix unquam captivabit f ne intellé&tum in obfequium fidei de tanro ar- Unem cano. . Non omnis tamen methodus deeft, fifil quà uterque ad divulgatam adeb & neceffariam Ri nunc veritatem perducatur. Nam fi often- um datur alteri, fidem Chriftianam effe eviden- & ter credibilem & credendam, alteri Meffiam W à Deo promiffum verum effe Deum jámque &pi adveniffe; ex fidé illa ac do&rina Chrifüi Cont; ambo deinceps haurient haud difficulter pre- fentis veritatis. documenta. Quoniam veró lit f: geminum illud caput ex "Tractatibus aliis erui Man & confirmari oporter ; utrumque vel tan- Wtj quam poftulatum hic interim admittendum if elb [ Dr Drzo TkINö— 131 vf eft; ut contra illos "Trinitatis hoftes arpumen- pol a tis proximé proferendis pugnetur ; vel eo diii non impetrato; contra herreticos duntaxat fir- bus 1 mabitur dogma controverfum , fatísque erit difficultatibus obmovendis refpondiffe. —Da- bit autem difputationis univer(e materiàm Perfonarum 'Trinitas, divinitas, & confub- ftantialitas, fJDIs 4l 1 1 ned .ARTICULLTS L kc Ji n in: Divinis fit tmes: Pevfone ?. ! Cap. ! 44- ofa. In dogmate prafenti non minüs Qu el ac in fequentibus ftabiliendis tria no- bis cavenda duximus. m ü?ä 1mÓ ne repetantur, ]lv ce Q dicta; unde árgumenta, qua tum ex veteri Ql Y "Teftamento tum ex traditione Patrum Ante- tiis, 6 nicenorum jam prolata fuerunt, non recita- T f buntur iterum : 2dó ne occupentur dicenda; ) a [ hinc nec accuratiorem perfonee in divinis no- je t tint tionem perfequemur;ejus nomine rem per fe QQUS i fuübfiftentem accipere contenti, nec Verbi &. []CCBH: m Fili differentiam. attendemus , promifcu& urrumque ufurpaturi : 3tió ne omittantur pi f Cïj'gï exprimenda ; quare cüm Antitrinitariorum hac ex parte error numerum, diftin&tionem 24 y p & proprietatem perfonarum neget , diftinctis contra eum aflertis veritatem probatum imus. 714 X 4f. Dico £. Dantur in Divinis Pater, Fi- jf , lius feu Verbum, &Spiritus fanctus. Prob. jf (l n Matth. 28. v. 19. dicit Chriffus: Eunfes ergo dl L docete ommes geutes , baptizantes eos i momine e ya 1 V. V Patfis eg? Fü eg Spiriïüsz [rznäïi, —j Jgan. $ 7 : "o 7 asss Dylz Dzo Ta1uo. "*7. Quoniam tres funt , qui teflmonium,dant. in «m; czlo : Pater, Ferbum $$ Spiritus [anttus. ]oan. omg 14.V. 26. Paracltus autem — Spivitus: [an&tus, Di quem mittet - Patev in nominue 10 , ille vos doce- If i Qgc. Ibid. 15. v. 26.. Cüm venerit. Paracli- ( /ä ?us, quem ego smittam vobis à Patre Spiritum D In hiftoria vevitatis ; qui à Patre procedit. vl of etiam baptismaris Chrifti, Mat. 3. Marc. 1. & f ( Luc. 3. relata, Patris vox hec eft:. Zic ef? Fi- «Fii lius meus dile&us, in quo snibi complacui ; addi- . * t J türque in narratione Er dejcendit Spiritus fl?) i'»ff.. fan&tus corporali. [pecie ficut. columba im ipfum. & D £7c. Conf. ]. ln fymbolo Apoftolorum di- hu citur: Credo in umun Deum, Patrem omnipo- itt: fo . zentem . .. eg in J Efum Chriflum. Filium ejus r umicum, Dominum uoflrum . .. Credo in. Spiri- Ím;] £um Jauctum. | Eadem dicit fymbolum Nice- Ut ty n E um & Conftantinopolitanum, ac forma It: Q etiam Baptismi exprimit, nec minüs folemnis fmnmzm glorificatio, cujus triplicem formulam num.23. ex Bafilio retulimus. UM fg Couf. 11. Ex Patribus & vae Ji Antenicenis, quorum nullum fuprà retuli- f L musqui non trium harum perfonarum men- Q Y tionem fecerit ; item ex triplici hereticorum li claffe recitata, quarum damnatio à Patribus & * 1 Concilis Catholicis pronuntiata [o contrario l'ult T'rinitatem hanc in Divinis profitetur. Ed 46. Dico /I. Pater, Filius feu Verbum, )j LU & Spiritus fanctus in Divinis à fe invicem di- b l füinguntur. :Prob. Qui faciunt numerum; ttim j difpeícuntur nomine ac proprietate , & rela- invi- Yas, d tviv& übl opponuntur; diftinguuntur à fe H ä Quj cemz | D Dr Dzro T RINÓE - 133 jda cem : fed ex laudatis num. pr. textibus hec ij omnia conveniunt in Divinis Patri, Filio & Juca 0 d Spiritui fancto : ergo. Conf. J. Ubi eft te- ftium dualiras, vera cum alio focietas, pro- Pal ceíffio unius ab altero , paternitas & filiatio Spirim utrinque vera; ibi non attriburorum tantüm hiiïo; vel officiorum aut effectuum eít diftinctio, TA fed (altem perfonarum ; fed in divinis Patris nj AF ac Filii inprimis velut teftium haberur duadli- n tas Joan. 3. v. 17. & 18.. Z lege veftva feriptum dpiit € , quia duorum bominum teflimonium verum j nglïf» ei. — Ego [um qui teflimomium perbibeo de me un d zpfo : es teflimomum perbibet , qui mifit me,. Pa- j o 1 ttr: íocietas veró eorundem multipliciter exprimitur, tum ibid. v. 16. ia uia folus mom T Jum 5 fed ego, &g' qui mifit i, Pater; & v. 29. nN. ui 1e qifit , mecum e[d ,eg. zor veliquit ine . fo- c [ lun: tum Joan. 14. v. 23. $ quis diligit me, (oler Jermonem meum fervabit 5 €g Pater sieus diliget m eum : €g ad eum veniemus , & manfionem apud Pa eum faciemus .. . fermonem, quem . audiflis, nom 'ä Iä!'lu'* eff meus 5 [ed ejus, qui mifit me, Patris : tum nf Joan. 1. v. 1. .Ez verbum erat apud Deum ; v. * V. I8. f 2. Hoc evat in principio apud. . Deum * Ti* Uuigenitus, qui eff in finu. Patvis , ipfe enavva- vit. Ad hec proceffio verbi à Deo notatur f;nfmfi*l Eccl.24. v. s. . Ego ex. ore Jlriffimi prodivi , f'rbümr pramnogenita ante omnem cveaturam ; Jgan. g. v. 1m o« 42. Egoenum ex DDeo proctffi $9 veni : meque aull enim à me ipfo veui , fed , ille ane mifit ; lbid: 16. u v. 27. & 28.. Jpfe Pater amat vot, quia vos me n ama[lis €8. credidiflis , quia ego à Deo exivi.. Ex- " ct — | ?vi M. FE Dzo Taixo. dt cïi ivi à Patre, eg veni in muudum: Q9 iterum tes (tinni linquo mundum, e$ vado ad Patvem. Demum vera Patrem inter & Filium relatio emicat ex leni 4 Joan. j v. 17. & feqq. — .Magis quevebant eum udei intevficevé $. quia 1102 folüm folvebat. Sab- /;; fit, , [ Gritia tum;[ed eg . Patrem fuum dicebat Deum , equa- a D lem [c faciens Deo. — Re[pondit itaque 9 Efus €g onril dixit eis : zdmen , amen dico volis : wom poteft Filius à fe facere quidquam , uifi quod viderit Pa- Ditra * fu zrem facientem . quecunque enim ile fecevit, bec e9 Filius familitev. facit..— . Pater enm dili- dim, git Filium, €d omnia demonftrat ei , que ipfe fa- tht ML l] eit. .. ut ommes boiovificeut. Filum, ficut bono- 164 vificaut Patrem : qui mom bonovificat — Filium; Q am, 705 bonorificat - Patrem, qui mifit ilum .. . ficut enim . Pater babet oitam anm femetipfo, fic. dedit i n ( €? Pilo babere vitam in fometipfo. Kluc per- tinet illud Joan. 1. v. 14..— F'dimus. gloriam J jus, gloriam quafi uzigeniti à Patre ; Et ibi- b d em I17. V. f. Et nunc clavifica me tu. Patee im, fivil apud temetipfum. clavitate , quam. babui , prius- quam inundus e[ft , apud te. A&. 135. v. 33* ttf E (t uoniam bauc vepromiffionem adznplevit filiis zofiris , vefufcitans 9 Efum, ficut €g im. Pfalmo hox Jut Jecundo fcviptum efl : Filius meus es tu s ego bo« die genui te. Ad Hebr. e. v. s. Sic &$. Chri- Tion . ünt fhus z0n femét fü m clavificavit, ut Poutifex fie- vet : [ed qui 1 ocutus efh ad eum : Pilius aneus e$ 4f.| 7w, ego bodie gemui te. Et Pfal. 109. v. 3. Ex t 0 wlero ante. Lucifevum genui 1£. Ergo.. Conf. I1. Qui Patri & Filio fociatur in operatione & te] CQ li adjungittïr, alius ab iisdem declaratur; pro a d?t N ! l ^ Dz Dzo Ta1:NO. Eisr &j 2 dit ab iis ac. mirtitur; ver& etiam ab iftis di- Dem ftinoui intelligitur : fed haec omnia depre- miat henduntur in Spiritu fancto : nam rmó lía. 48. v. 16. dicitur : .Ez gunc Dominus Deus mi- hant at $ f 4 me,eg Spiritus ejus ; & 2.ad Cor. 13. V. 13 Gratia Domini uoftvi 9 Efu. Chrifiy e$. chari- mj 2as Dei, $9 communicatio fantli Spivitus fit cum j n oxmibusvolis: 2dó Joan. 14.v.16. Ego.vogabo iilb Patven, 9 aliun Pavaclitum dabit volis ,ut. ma- p fun ujeat vobifcum iu erermum ; &ibid. 16.v.7. Si uom m d abiero, Pavaclitus nom veniet ad vos : fi autem abi- T/1] ero, mittam eum ad . vos : 3tió Ad Gal.4. v. 6. Mifit. Deus Spiritum Filii fui in corda veffra. Jo. r lat j 16.v.14. Jlle me clarificabit ,quia de imeo accipiet le' eeamuntialit volis. Omnia quecunque babet Pa- i l zer, mea funt ; propterea dixi : quia de meo ac- ,f cipiet , eg ammuntiabit volis : his adde v. 26. ex H Joan. 14. & 15. num. pr. recitatum. Ergo. ; g 47- Dico III. Pater , Filius feu Ver- JEh fl [D« bum, & Spiritus fan&us in Divinis funt res fübfiftentes. Prob. Loqui, teftimonium di- ji; P 4 Y cere, docefe, mittere vel mitti , affumere ali- » am formam, invocari vel fide ac profeffione 12 Jl)l hi ! D honorari tanquam autorem dogmatis & legis- "i Jatorem , funt actiones aut paffiones ; quee 7 m te (] non nifi rebüs fübfiflentibus feu perfonis / fünt proprie : fed hujusmodi in citatis num. 45. textibus tribuuntur Patri Filio & Spiritui qul fan&o in divinis * » Ergo. Couf. L. Quibus ) ]/ conveniunt attributa & opera fübftantie in- ./0) telle&ualis, res fübfiftentes eó fecuriüs funt j dicenda , quà fpecialius fubflantiz intelle&tu- PIO Ü ales (übfiftunt & magis proprié dicuntur per- 4 ong: 156 i .'DE Dzrzo To:xo.. fonae: fed rebus nominatis (preterquam quàd.- r ipfa Patris, Filii & Paracliti nomina id fatis $r f (llit evincant ) hujusmodi attributa & opera conve- niunt, qualiJa funt vivere, intellipere, liberé T mj velle & varia per fe ipfüm agere. Et qui- dem quod cjzam attinet, conftat de Patre ex C p 10 V.. Joan. j. V. 26. — Pater babet vitam in [emetipfo & Joan. 6. v. 58.. Sicut inifit me vivens Pater, imt &j ego vivo propter Patrem : de Filio ex Joan. hu I. V.4. Jnipfo vita erat ; & Joan. s. v. 26. De- Jun: dit €$. Filio vitam balere in Jemetipfo : de Spi- & Cor ritu fanéto ex ep. ad Rom. 8. v. 2. Lex Spi- z t i vitus vite in Chriflo 9 Efu liberavit me à lege hter ( flice peccati.eg mortis, & 2.ad Cor. 3. v. 3. Scri- pfa , non atramentoy [ed Spivitu Dei vivi. Quan- PDure tum ad zrellefum liquet de Patre ex Matth. du 1I. V. 27.. JVemo toviz. Filium , mifi. Pater ; ne- 10 6 que Patrem quis movit, uifi Filius ; & 1. Pet. Ü l , 4 : I.N. 2. Secundim pre[cientiam. Dei . Patris: Lþc, l de Filio ex Joan. . v. 18. Deum nemo vidit V om, - unquam : umigenitus. Filius, qui eft in finu. Pa- UT Tis , ipfe enarravit ; & ad Coloff. 3. v. 3. /a u ] uo fumt omues tbefauri Japientie €9 fcientie ab- Spitin J Conditi : de Spiritu fan&to A&t. 15. v. 28.. - I) um eft Spiritui fantfo cg mobis ; & 1. ad Cor. a. [ ( V. IO. & feq. yivitus omimia. [crutatur , etiam Tüm profunda Dei. Quis enim bominum [cit, que | ïmpr fuut. bomigis, nifi Spiritus bominis, qui in apfo t ef? ? ita et, w Dei [unt, memo cognovit , uifi C Spiritus Dei. Quoad voluptatem. elucet. de l [ um Patre ex Martth. Ir. V. 26. |Jta Pater : quo- | tf 22. V. f uiam fic fuit. placizum .am*e && ; & Luc. | Uaf 29. | 4 — ISE JDEO 'l.bRINO'. 57. imod 29. Ego difpouo volis, ficut difpofuit mibi Pa- Lid zev wmeuy veguum : de Filio ex 1(a. 53. v. 7- 4 COD Oblatus vfl , quia ipfe voluit , cum illo Joan. 10. 32 v.18. AVemo tollt animam à me ; fed ego pouo K g eam à ie ipfo, €g poteflatem babeo ponendi e«um, Buree £2 poteflatem babeo iterum . fumendi eam ; & Luc. f 10. V. 22. [Vemo , [cit , quis fit/ Filius, uifi Pa- n P ter; Q9 quis fit Patev, mifi Filus 5 €9 cui vo- luevit, Filius vevelave . * de Spiritu fancto ex expa p Joan. 3. v. 8.. Spiritus, ulà vult, fpivat ; & 1. deo ad Cor. 12. v. 11. Hec ommnia operatur unus at- 4 ) ue idem Spiritus, divideus fingulis, prout vulz. Í n i ter operatiozes exempli gratià precipuum , Ti !eg; $n Ícilicet Incarnationis, opus demonftratur de n Patre ex Joan. 3. v.16. — Se Deus dilexit mua- x at dum, ut Filium fuum uuigenitum daret : de Fi- D lio ex Joan. 1. v. 14. Ferbum caro fattum eff , t2 babhitavit ia nobis : de. Spiritu fancto ex u d Luc. 1. v. 35. Spivitus fan&us. [upevveniet iu te, n d t2 virtus Altiffmi obumbvabit tibi : ideóque , eg ini ) quod Ba[cetur ex te: San&lum; vocalitur. Filius uj Dei. Krgo. Conf. II Si Pater, Verbum & ! 7414 J Spiritus fanétus non forent res fuübfiftentes, , j ergo vel quia hi tres duntaxat tanquam par- tes qualescunque conftituerent eandem natu- [ (l ! u ram vel quia Patris appellatio eft tantüm impropria, cüm nec fübftantie nec enerpie /; ï//w i & effe&tionis nomen effe queat, üt apud n Grep. Naz.or. 35. Eunomius contendit; Ver- ^ et ( bum autem eft tantüm prolatitium, & Spiri- tus fanéctus merum charisma eft feu donüm 11!04 rum dici poteft. Non 70 & effectus : fed neut » 15 ymuims [ g ^ 88 b DE Dzo Ta:xo. 1mums quia natura divina eft fimplex &:p;r. eis d fectiffima, adeóque eam ex partibus queis- it. | cunque cornponi, quod imperfectionem ma- fati gnam involvit; etiam rationi naturali repu- f gnat. Non 2dum ; quia, quod Patrem atti- UL net, propria omnino heec eft appellatio, cüm verho. relationis fit nomen, licer fubfítantize aut ener- äa u l4 gie effe negetur ; quod ipfum Eunomiane j ij j objectioni Nazianzenus his verbis refpondet: Y n / , ANeque | fubflantie momen efh Patris appellatio; [/ » Al seque a&hiomis ; fed velationis ac modi- cujusdam, Titrum quo [e babet Pater ad Filium : nam ut apud 1163 & C appellationes:1fle gerimamam. quandam conyun&hi- fatis onem 9 uece[fitudinem àndicant y ita ilic quo- füo T ue genitum ac gemitorem eaudem maturam ba- t í (4 :Porró Verbum non effe ve demonfhrant. pp externum , prolatitium & accidentale in Divi- t nis; fed internum fuübfiftens ac fübftantiale, jfite inter alios Athanas. or. $. ita probat . . Fer- UA bum non diffolubiliter. meque. fimpliciter vox . eff Wt Jignificativa 5 fed fubflantiale Ferbum eft 9 fub- f flautialis [apientia, que vevera eft DEI. Filius: T zam qifi fubftamtialis efl , evit .Deus loquens in a&rem , atque .corpus ,. Tiübil bominibus amplius babens. s :Quoniam veró . non efl bomo ,' ueque « Ferbum ejus ex bumana ünbecillitate znetiendum ff Es eff : àt emim uma [ubflantia priucipium eft ; ia D unum &2 fubflantiale ac fubfiffens ejus eft . Fer- Y bum $9 Sapientia: Q9 quemadmodum ex Dco W JDeus eft, €9 ex fapiemte - japientiay €9 ex vationa- n li vatio five vevbum, 9 ex .Patre Filius , fic ex W m*z'.— as il j f"þþfkmid fulfiffeus , €9^. ex fubflautia fubfta - , DE'DEO TaiNO. . 139 r alis ac fubflantia praditus , e9 exiflens ab exiften- $ qui z.. Quia nifi fubftantialis efft. [apientia e7' fub- m T flautia preditum verbum & exiflens. Filius ; od li rer frupliciter fapientia eg . Ferbum eg. Filius in. Pa- * fem di £re s effet 1 j J e Pater 2 fapientia compofitus €9 tip;cit verbo. - Quo d fi verum efl , fuperiora illa abfur- aur d da con[équentur: tum . fui ipfe Pater evit , ac fe noniu ibfe gignens Filius €9 d [e wpfo gemitus : vel cer- 3rpon3e; £à müerum momen efü Fevbum Qg Sapientia Q9 d vl ) " 1 Liliu. Denique Spiritum fanctum non- efle IIJ;Z(JL(AW* merum charisma, fatis demonftrat Paulus r. D] 12'1] ad Cor. 12. ubi enumeratis pratiis & charif- ! [ji! " matis variis, jc omnia à Spiritu fanéto pro fuo libero arbitrio d/vidi docet: quin & Pa- tres ex ipfa doni appellatione Spiritui fan&to fi9f propria ejus divinitatem oftendunt ; cüm te- CJHD ! fte Auguílino L. de Fid. & Symb. c. 9. Serz- L Ani pture Spiritum. [an&um effe. donum. Dei pradi- cant,ut Deum credamusg mon feipfo inferius do- ! u aum dare & in Enchir. c. 57.. Uzique. Spivitus fau&us domun eft , quod quidem &2 ipfum eft equa-. [f le donasti. Sed de hoc in art. feq. uberiüs. ( 48. Objie. Si tres effent in divinitate perfone , Deus foret trinus, non autem unus h^ jb ac fingularis : fed Deum unum ac fingularem " ]j nj effe perhibetur Deuter. 6. v. 4.. 22ud; Jfrael, (')h Dominus Deus noflev. Deus us of 5 & Ma. 45. v. y. Ego Dominusyeg uon eff amplius 5 extra /J : Ji me nonm efl Deus: ego Dominus, mon eft altev : Wiiü' Conf. L . Ubi plures fünt perfone, Eroo. U idem nequit dici primus & noviffimus : fed j atur ; Mxl/ '. idem Deus utroque nomiqe compell l dum acsem u Dä Dzro 'fRINo. 140 dum Ifa. 44. v. 6. dicitur : Ego primus €g. ego : perfo onat novif[mus, €y absque me zon ef Deus : ergo. Bo Conf. IL.Soli Deo, quem Patrem appella- Yil inus, convenit omnia producere : fed hic unus eft, üt rurfüs lfa. 44. v. 24. fcribitur: Wtl &f ! Ego fum IDominus faciens emmuia, exteudens ca- los folus, flabiliens tervam, €g nullus mecum: er- j QT go.- . Cogf. III. Deus in V. T. appellatur Deus Abraham, Deus Ifaac & Deus Jacob: ] fb COrmmy fed hic Deus eít una duntaxat perfona, ne- que Filius poteft effe hic Deus, cüàm Actor. n 3. V. 13. dicatur Deus: Z Abvabam , eg. Deus J quG iktu Jfaac £2 Deus Sacob, Deus Patrum nofirorum, 5 glorificavit. Filum fuum 9 Efum : Exgo. | m R. ad /dvg. D. M. Deus foret trinus per- Vody ; Qüent fonis, C. trinus natura, N. in textu allato ex- cluditur pluraliaas Deorum , & preedicatur | 00 dj ! lm fingularitas nature, minim? autem perfone unitas ac folitudo. "d Conf. 1. Y«. Similiter, m m Vwrin diftinguendo eundem quoad naturam, non veró quoad períonam. Praterea laudatus a Y textus ad Meffiam principaliter pertinet, qui Ehnfm jrimus dicitar, quoniam fecundàüm divinam Dotts Vey naturam ante Luciferum eít genitus; & zovi[- Jfnus , quód fecundàüm humanam in plenitu- past liang dine temporum fit natus, & die extremo or- bem judicaturus. d Couf. II 9. iN. M. Q [ fe Ve Quia & de Verbo TJoan. 1. v. 3. dicitur: Om- nia pev- ipfum fa&a funt ; & judith 16. v. 17. BU Wbj de Spiritu fan&o : smiffli Spiritum tuum , eg eveata funt. uamvis itaque per appropria- n ] (.m v tiopem tribuatur creario Patri; tamen & aliis per- Dr DEO—TRI,)NO. 141 !$s perfonis ea eft communis ; & quia trium per- Íonarum?una eft' omnipotentia ac diviniras, : R IDpui reété.dic itur unus folus Deus produxiffe uni- fed hi d Conf. I1I. w.. IV. m. Deus Abra- rerfa. - tibitur -Deus Ifàac & Deus Jacob dicitur glori- d t ficaffe Filium. füuum indutum carne ; unde CU 2 ffu nomen incarnato Deo proprium addi- tur: non autem in ea divina ac fempiterna pl 1 J fubftantia, quam Filius ipfe habet cum Patre .na) Is communem. Quin nec trina nominis Divini Ady repetitio caret myfterio ; üt plures Rabbini ? Dni apud Galatin. l. 2. c. r. fatentur. 49. Jufi. . Vérbum humanum tum in- ii Q ternum tum externum non éít perfona , fed u5 v W accider : duntaxat & entitate diftin&ctum à lo- 1 a d quente : ergo idem fentiendum eft de Ver- bo divino; prefertim quia hoc à Patribus ediat dr paífim utrique illi comparatur. . Cozf. 7. Ver- bum in Divinis eft prolatitium; tum quia vox ) mili uf n Aóryos in emendata ab Erafmo aliisque editione latina vertitur Sermo; üt Joan. r. /z principio ao n ld erat fermo &c. Sermo autem eft oratio com- pofita & prolata exteriüs : tum quia Patres VU & 14 Verbum divinum frequentiüs exponunt com- parando cum externo verbo : tum quia Tertul- pkmrL lianus L. cont. Prax. c. . & feqq. &cLactan- r ! tius L. 4. Inftit. c. g. aperté docent Filium efz ] ]u ( fe Verbum prolatitium (eu exteriüs prolatum: ergo. Corf. 11. Yn fcriptura deypluribus Dei y.1 verbis mentio fit, à Patribus autem, maximé , Iren. L. 2. cont. her. c. 48..A L * de Fil, j fii j L - cont.-A- rl Dix(/init. n öz Mar. Vi&orinï rium, pCf g zif 142 D2 -0 Tafuo. rium,ipfe Pater in divinis vocatur verbum: & ( ergo verbum in divinis vel non eft perfona; H vel non eft diftinctum à Patre. intcr lu x« ad /drg. & Prvob. N. Conf.. Verbum di- vinumr & creatum conveniunt quidem in hii "T mulris; nempe, quód omne verbum fit ima- Thenti go mentis & fimilitudo rei cognite, cirra perpeffionem . oriatur à mente , & referatur, lo i M feu habitudinem habeat ad dicentem ; atque in his comparatio à Patribus inftituta verfa- lidem li tur : fed in pluribus difcrepant,; atque difcre- pare etiam à Patribus dicuntur. Eorum pri- lor: mum eft, quód fcientia; ex qua verbum ori- hrih Thong tur, in divinis fit ipfa fübftantia & effentia dicentis, in. creatis adventitia qualitas apud m Aug. l. 15. de Trin.c. 13. & Anfel. in Monol. pitio c.11; 2dum, Quod divinum per fe exiftat; "I'ä viram & rationem habeat ; creatum veró fit - pag, accidens, nec naturales illas preerogativas, nifi i. objectivé tantüm & fecundüm intentionem, u& lm iinimé autem formaliter contineat ;; apud Athan. orat. 5. & Greg. Nyflen. orat. Cate- Jin, . . chetica, & plerosque alios 3tium, Quàd Bnax divinum fit aeternum & immurabile ; creatum Qümï fit temporarium & identidem oriatur ac pe- itan — Iho, reat, apud Aug.l rj. de Trin. c. 16. Anfel. in Monol. c. 3o, Bern. Serm. de Verb. Habac. bt VU 4tcum , uód ifled unicum fit, noftra autem multa, apud Athan. in or. 5. &l. de Decr. tj iNic. ac cont. Arianos. jtum , Quód divi- diy num perpetuó, noftrum (íemel pignatur; p apud Athan.ibid. & Hug. Victorinum in fum. g (ententiarum. A | j XDE'DEO TRINO.W 143 " - Ad Conf. 1. W. IN.74. Ad ejus Prob. ymam Yeríu &. Quamvis vox Aóyogz tam externum quàm internum verbum fignificet, & Patres etiam um ó Latini per fermonem expofuerint; tamen fe- lem i cundüm Ammonium in Comment. ad L.. A- ficim rifl.. de Interpr. proprié magis cogitationem $, cit mentis feu verbum internum fignificat, & in ferdt hoc à M£« diftinguitur. Preeterea. quamvis j Patres latini femonis di&tionem ufurpent; 1 W iidem tamen, ac precipué Tertullianus cum difc Lactantio verbi vocabulum frequenter adhi- bent: alii veró poft exortam & convictam um p m or Arii herefin rariffimà Filium Dei vocant fer- monem , aut apud Joannem legunt, Unde die r 4 cum pofterioribus feculis fola Verbi ufur- s Mod patio in Ecclefia invaluerit, ab Erafmo te- mere omnino ac inepté facta illa verfio ap- Gö& paret, ideóque nihil admodum probat. 744 w :iViS; J 2dam *. Hereticos utroque vocabulo infiti- Ya tii & prolatitii Verbi fuiffe abufos, ut Baf. [ D om. 27. cont. Sabel. & Cyril. Alex. L. 1. in ) 40 Joan. conr. Eunom. teftatur ; ad. quos oppu- enandos pro diverfitare hoftium diveríam j Qm Paritati a comparationem Patres urgebant. itaque cum verbo prolatitio infiftebant maxi- r* j j | ; i !] mé, dum contra Sabellianos agerent, de qui- bus Bafil.l. c.ficfcribir: Cimh Fevbum confi- Ts quea tentur , cum eo, quod mente conceptum eft , illud j compavant s eg fapientiam vocantes, familem. efe Cv p f ( dicunt. illi babitui, qui in evuditorum amima con- flatur. z4e propterea . Perfonam: conflituunt ;ttif u(m- j n unam Patvis 6 Filii g Spiritás [autii ; 5 0qti- Á ero Turwo. a l il dogquidem. unus etiam. bomo . dicitur , titutiquam CUITT divifus abeo, quod iuefl , verbo ac [apientia. Pree- 106 terea vero h&c comparatio aliis familiarior ii fuit ; tum quia verbum externum erat no- Ts tius quàm internum , àt Orig. tom. r. in Joan. ]els advertit ; tum quia aptius erat ad exprimen- J Lt dam verbi divini proprietatem, quà Pater ( t0r er verbum fic tanquam per zgfzerpretem & fir: vim emuntiatricem cognuofci ab eodem Orige- wf ne &S. Aug. l. de Fid. & Symb. c. 3. & aliis ) dicebarur. Ad 3tiam Y "T'ertullianum facil& r J vindicari poffe, f1 ad ea, quee num. ro. dicta 'nunt; 1 funt, attendatur ; cüm de verbi generatione ] , A Autori- externa & vifibili intelligendus fit. 2 ag tatem autem Lactantii, aliàs etiam minüs ac- j Qw inhy curati, hic non admodum . curamus , fiqui- 1olis dem aliquo ex pr&miffis modo emolliri ne- | Y $p queat. z Ad [o. onf. II 9. IV. Conf. Verba, de qui- 29 Dri p DA bus fcriptura meminit, plura nihil aliud funt; quàm effectus ab omnipotentia divina produ- ts ( na h It &i ; atque hinc eorum locutio eft exter "T quiedam: fignificatio per creaturam edita, & Q M 3 i üt à nobis capi poffit, fub verborum figurà & r D . Verbum autem divi- - j imagine proponitur 9. i num, de quo agimus , unicum eft Filius Dei, W ejüsque locutio eft generatio, üt infrà ube- Ts j riüs declarabitur ; unde prior fequela nulla $i eít. Ad alteram diffolvendam obfervare dun- Qd taxat oporret multiplicem a& Aóys fignifica- L tionem ; de qua Hier. in ep. ad Paulin. inquit: mUe ANam $9 ?«a'fyoa enin grecà multa figuificat. VEl« Dz Dzo TRINO. V 145 t vérbum efd, €9 vatio, €y fupputatio, €9 eaufg i. D emiuscujusque vei.— Itaque Acyoc , uatenus ra- tio eft, Patri imó & tribus Períonis congruit; Qllint üt veró eft intellectionis terminus feu verbum Tat n mentis, in folam fecundam Perfonam cadit. in o De hac u : poftrema & pr opria acceptione À prine L. 6. de Trin. C. 2. ait: 2 uia boc folum de eis u Dur ci non potefl, ilud de i * | du llo , quod fimul aimnbo nom funt: ficut. Ferbum de F'erbo dici non potefl ; quia 10n 403 funt fimul ambo Ferbum, fed folus Filius. , &1!0' so. Juf.. IJ. Plurain Scripturis tribuun- m f tur S. Spiritui, quae rationem perfonz detra- o. dià hunt; nam 17725 Luc. 11. v. 20. dicitur digitus onatio Dei, A&. 2. v. 58. donum, & 2. ad Cor. 1. v. Aun 22. pignus vel arrhabo : 240 oan. 7. V. 39. di- nins? citur gpiritus S. nondum fui 4 e ; ad Tit. 3. v. 6. in homines effundi, & 1. ad Theff. 5. v. 19.à M HGL yolin d nobis extingui; 3770 memoratur ad Hebr. 6. V. 4. participatio Spiritüs fancti, ad Rom. 8. v. !l 1,d€ 9 23. primitie ejusdem Spiritüs, & r. ad Cor. 12. V. 13. potatio in Spiritu: ergo. Corzf.7. Spi- m md Ul " , f ritus fanctus eft fpiritus Dei; ficut anima ef fpiritus hominis, üt ex r. ad Cor. 2. v. 1 1. li- eyitt quet: fed anima vel quicunque fpiritus hormi- E l(l nis non eít perfona diftincta ab homine: ergo figyt Conf. Il. Non minüs 1. Reg. 18. v. 10. & t9. v. i 9. dicitur Spiritus Dei malus, ac alibi Spiritus jl5 Dei appellatur bonus vel fanétus: fed Spiri- j tus ille malus, fiquidem Dei effe dicatur, non ; j ii eft aliud quàm vis & efficacia Dei hominem tradens in reprobum fenfum vel alià ratione i aflligens: ergo & Spiritus Dei bonus five ían- fU &tus j j i u i'45 .Dzs Dzo Tnixo. &us eft tantüra. virtus & efficacia hominem Intet fan&tificans & lens bonis. dum M. ny ^ s. ad Ztrg "4n. Partim quiaque de do- nis Spirirüs fari£ti proprié dicuntur, hicSpiri- din tui fan&to adaptantur; partim quia que donis (tti conveniunt, perfona non repugnant; üt pa- d . "rebit ex refponfionibus ad fingula. Quoad Q ymum, Spiritus fanctus recte dicitur digitus qui Dei ; quia hic in Exod. 8. v. 19. fümmam JJei Ts oteftatem ac virtutem fienificat , qua ab ejus J j L iU fuübftantia & natura non diftineuitur: unde fi firer iritus fanétus eft digitus Dei, & Deus eft. Ín Mi A;mu -. D 0 mliin-datur nonaccidentale tantüm & perf(o- at & X nale, ütin Filio Dei ex Joan. 3. v.16. & in Le- vitis ex Numer. 9. v. 19. oftenditur: & Spiri- W u Tor tus quidem fanctus aptiffimé donum perfona- le- appellatür , eoquod fir Patris & Filii amor pert mutuus , hic aütem & donum & caufaà dono- Titi; rum. Preterquam quód legatur pigzus fpiri- Q | ?ás, non veró pugnus fpivitum, datur & pignus 4 erfonale , quo in obfidibus cernimus; X fitin i arrhabo fecundüm Aug. Serim. 13. de verb. Ap. Quter aliquid ultra pignus exprimit, & ad ipfam & i rent, que promittitur, fpectat; ex quo capi- tàm| te, fi Spiritus fanctus fit arrhabo vitcze eeternae; ! uz ftar in vifione Dei nobis promiffa, illum eut] efífe Deum oftenditur. uoad 2dum , Greca Hor quidem Joannis lectio verbum fübftantivum fïing fine redicato habet; fed à vulgata recté dici: lng JVon À "7 erat Spivitus datus , patet ex eo; quó f di praemittatur: Zoc autem dixit de Spiritu, quem n accepturi erant credentesg ad quam relationem Wi inter ]51—: DEö T 1NO. 147 )ri I inter accipere & dare etiam in Greeco attenden. dum eft. Effufio Spiritüs (ancti fumitur meto- e dei Ü iC nymicépro muneribus ejus effufis, quemadmo- dum hoc A&. 1o.v. 45. exprimitur his verbis: I QUf Gratia. Spivitás. [an&h: effufa eff.. Idem tropus i. elucet in textu ad 'Theffalonicenfes , ubi ma-. Qu ximé de Prophetize dono agitur; qui quidem r ij aptiffim? adhibetur, cum daror donorumSpi- mam J ritus S. in ignis forma defcenderit. u oad 21 3!ium, Participatio & primitize Spiritüs fancti k un fi referantur ad effectum, nihil huc pertinent ; Jeus ! fi referantur ad perfonam, nihil obfunt; cüm ( p(.'l' ad Hebr. 3. v. 14. participes Chrifli effeli, & z. il ad Cor. 15. v. 23. primitie Chriflus legantur, Z &Y nec ullus inde ationem perfone inferat, |pert p u "ad Eucharifticum calicem Potatio in fpirit j Ib pertinet; neque magis deftruit erfonam Spi- b ufa dC ritüs fancti; quàm Chrifli per nant. manau- " 11l ! catio illius carnis. p Ti & "d Conf. I X. D. M. Spiritus fan&tus eft ümllfv* fpiritus Dei , fiéut anima eft fpiritus hominis; vtl quatenus Spiritus fanctus non minüs pertinet if ad fübftantiam Dei, quàm anima ad fübftan- tiam hominis, C. quatenus Spiritus fanctus: u() u T« ( non habeat totam plenitudinem divinitatis, fi- cut humanitatem totam non haber anima; N. ! J i ! GT i Hominis fubftantia in animam & corpus di- ftinguitur tanquam in partes; Dei autem fub- ii d ftantia eft impartibilis; quamvis Perfonz inter fe diftinguantur. 744 Conf. IJ. . D. M. Non ) qi M | ( minüs & eodem modo fpiritus Dei dicitur. efl & fanctus, N. . Diverfo r l'ä.lus, quàm bonus K2 Ino- [ i 148 Dz Dzo TíNo. :odo, C. Spiritus fanétus dicitur fpiritus bus Dei fübftantialiter & peridentitatem , üàt often- ia detür àrt. (equenti; non ira fpiritus malus , ut- [ ote ciim Deus malus non detur , nec malum li Deo fit, nifi permittente : fed quia fpiritus | n ii r baa i nequam & demon , qui ex Hebraeorum, Pa- trum & omnium interpretum confenfione in Ti Qu illisEibri Regum capitibus Saulem invafiffe in- relligitur, mancipium Dei eft & juftitie divi- àyter Cf li ne minifter; ex quo preterea faïiitas minoris emergit. fitir * N 51. Olferva. Equidem, quod Sociniani ma- meíe) ximé contra no flras pro perfonalite Spiritüs um fan&ti probariones urgent , facre Littere re- D bus variis tribuunt perf O um operationes, lr fünt. qu & tamen perfonee non ft 1t; fed hoc faciunt quor five per Enallagen ; üt dum 1.ad Cor. 13. v.4. , & feqq. charitati attribuuntur, qua homini qui charitate inftructo propri& conveniunt; five W f P erProfopopesiam, üt dum lex ad Rom. 3. v RU I9. & fanguis ad Hebr. 12. v$24. loqui perhi- «S " berur. Atque harum figurarum characteres Ím habentur vel ex fubje&to, fi nempe illud fit O res inanimata, velactio tantüm, vel intentio- Qui nalis tantüm aut moralis conceptus; vel ex i contextu, fiquidem in antecedentibusaut con- Tior fequentibus non unà fimul exprimitur, quo VI tamen ad actionem perfonalem requiritur; M ii vel ex pronomine non a d roximum aut ex- r emorum vel fub- r reffum vocabulum , fed a ") & Eorum characterum intelle&um perrinente. ds i unus vel plures conveniunt Scripturz t ,5) E ,DE Dro TnzrNo. 149 [ bus. quibus regnum Dei, mandatum, fides, Q ira &c. venire; auxilium, mifericOrdia, veri- $, 0 tas, vel redemptio mitti aut procedere; lex, malur fanouis, natura vel unctio loqui aut docere; piri malitia, confcientia vellex arguere; virga & 2 D baculus confolari dicuntur: nullus econtra re- tone r peritur in textibus de Spiritu fancto, utpote fife v cüm ex Joan. 4. v. 24. Spiritus fit Deus; idem je r autem Spiritus, qui loqui, docere, teftari di- minyt citur: etiam fcrutari, cognofcere & audire le- gatur; ac praeterea Joan. 15. v. 26. pronomen iani t mafculinum neutro generi adjun im perfo- yiri nam demonftrer. Preterea qu vis Vox UAU cvcoua piures patiatur fignificationes , &aequa- Dd liter energiam ac rem fubfiftentem fignificet; "m M [ quotiescunque tamen cum fuo articulo poni- . 1)! tur, rem certam & fingularem indigitat, eo- , ht quod articulus Grecorum ex horumgramma- lm'w tica fit nota fingularitatis. , Ex hoc termonis ( ufu Didymus L. 1. de Sp. S. obfervat inScripru- i ris Spiritum fanétum üt plurimum. non dici n X fimpliciter »vsjua, fed vó mvsuus cum articulo; 4 IJUl contrarium autem fieri, ubi de fpiritu alio, tf f " J quàm fancto eft (ermo. . Excipiuntur quidem PAU à communi hàc regulà juxta aliquos textus ISZU[CC nonnulli;, nempe Joan. 3.v. 5., x. ad Cor. 12. y, U v. 11. & Ep. Jud. v. 19.; fed in prioribus fup- Al i plet contextus, & aperté inter autorem repe- dit * nerationis & charifmatum ac inter ipfam re- «f generationem & charifinata diftinguitur; in g&EF j oftremo autem non perfíona Spiritüs fancti, intelli gitur. Quódveró T fgd pium deüderium K TO 150 Dr Dro Tmn:wo. TO æ'vszïp.az C Larticulo interdum dona Spiritüs Qtà dii fancti fignificet; üt ad Eph. 4. v. 23. ;1.ad Theff. ls ko 5. V. I9. & 1. Joan. 4. v. 1. fit, figura eft meto- ln nymic, quà pro effectibus perfona effectrix [cll s ponitur. ARTICULUS II E T [tteri "n quelibet in Divinis Pevfona fit verus Deus? , Vetün a. Sicut fub Dei nomine intelligimus nsd BN ditr entis perfectiffimi naturam, [íic fub | adjuncto ver indicamus hujus nature realita- freg tem, proprieratem ac plenitudinem; ür hinc tm | à Diviniratis notione excludamus meram fipu- Qulen hu ram , fimilitudinis duntaxat fpeciem , & im- dOR e rfectionem qualemcunque ac diminutionem. j ^ 3 : erfonarum autem divinarum appellatiionein- Tie " n d digitamus quidem Trinitatem, quin ramen a norionales cujuslibet füppofiti rationes ubique dirin refpiciamus. uare perfonam rmam non tan- f tum fub conceptü Paternitatis, fed fub ratione Tk UY etiam perfone improducte & à íe omnino exiftentis confideramus ; in aliis quoque nec (hi rationem Verbi przecise aut Filii, nec proprie- Jum f tatem Spirati fpectamus: quamvis in proba- N "o tionibus,. que de Verbo, Filio & Chrifto di- cuntur, aut quz de Spiritu Sancto, Paraclito; j [5 Amore & Dono Dei habentur, fas fit referre ad Divinitatem 2de aut 3tie perfonee afferen- &l dam; cum eadem perfona illa fit in concretis ia 11 prioribus, & iíta fub ofterioribus fignifice- ( f tur.. Neque tamen effe productum, quod g!(l) | utrique perfona pofteriori convenit ; exclu- (j dit £ Dz Dzro TRINO. 15: ps ^ dirà ferationem diviniratis;. Cum enim effe Thi divinum, utpore infinitum, fit communicabi- Inet- le omnibus, cum quibus oppofitionem non fedri habet; neque repugnet productum recipere eandem naturam, que efít in producente ; ' quas duas veritates, inferius probandas , hic interim fupponere licet: facilé intellipitur, & ]u , verum Deum pofle effe productum ; quiave- rus eft Deus, quicunque naturam divinam re- Jigimu: li f aliter propri? ac plen? obtinet , five illam à fe, redit-. five ab alio communicatam habeat: itáémque ür hs talem produéctionem nihil imperfectionis in- nf cludere; quia natura divina, quee omnem perfe- &w. &ionem includit, imperfectionis admittit nihil. yionaz &X Dico £. Prima in Divinis Perfona ve- qnon? rus eft Deus. — Prob. Prima in Divinis perfo- parmitt na dicitur & eft Pater vel refpeétu perfonz in sud divinis (ecundz, vel refpectu noftri, velre- non? Ífpectu non expreffo: fed quocunque ex his modo profertur, in Scripturis facris declara- u tur verus Deus: ergo. ort) vob. Ym. p. min.,De- Chrifto Joan. 5. v. 18. dicitur: Sed g patrem qu p um dicebat Deum , equalem fe faciens Deo ; ipfe j DTD" Chriítus ibid. 20. v. 17. ait: 7Z/rendo ad patvem meum €g. patrem vefivum ,. Deum aneum $9 Deun hrité ve[firum; Paulus 2. ad Cor. 11. v. 31. ícribit: pmghæ [ [ei Deus eg. pater D. IN. 9. C. fBit , quód non mentior ; h T -& Petrus 1. Ep. 1. v. 3. Zenedictus Deustg pater Prob.2d.p. Paulus x. ad Cor. j D. N. J. C. €sc. omie 9. v. 6.inquit : ZVolisttamen unus Deus Pater , ex g qu quo omuia , €9 nos in illum; ad Gal. 1. v. 4. Se- eu]L eundum voluntatem. Dei €9. patris noffri , cui ef z 4 glo- T A * 153 DEW Dro TzixNo. fenfu gloria in fiecula feculorum. | Ytem in initio Epp. M ad Rom., ad Cor., ad Theff., alibique fzepius: i Gratia volis €g pax à Deo patve moffro, e9c. Prob. 3f p. Chriftus Joan. 4. v. 22. & 23. ait: /"tri L ib -mff adoratores adorabunt. Patvem in [bivitu €$ verita- If 1 Hl te: mam Q9 Patev tales quavit, qui adorant eum. iritus eff Deus, $9 eos, qui adoramt eum , i li CE li [ iritu €9' veritate oportet. adovaves ibid.6.v. 27. Hunc euim Pater fignavit Deus;. & Joan. 17. v. 3. P.ïïf!i! n Patrem alloquens : u£ coguo[cant te folum Deum verum. Confer, qua ad Ephef. 6. v. 25. , 2. Ány fisc Pet. 1. v. 17. & alibi leguntur. Corf. Pater in Divinis ex pr. Ar. eft vera perfona ; & ex pr. 13 » (teo num. fupponitur effe à (e & improductus: er- Qtba o ratione 1mi debet fübfiftrere in natura intel- lectuali, ratione 2di in natura improduda. frij Atqui natura intellectualis improducta non DI alia eft,' quàm divina: ergo Pater fubfiftit in f naturadivina: ergo Pater eft verusDeus. Un- Umlf, 'de nemo Hereticorum, nec ullus etiam Infi- r Y deltum , qui aliàs verum Deum agnoverunt; Patris perfonam fiveillam, que improducta Qu eft, in numero creaturarum pofuit. " II. Secunda in Divinis Perfona — Pa 54- JDico eft verusDeus. Pro/. Secunda in Divinis per- W l fona triplici praefegtim charactere ac nomine, fcilicet Verbi, Filii; & Chrifti feu Meffiz de- r Qu fignatur: fed füb quolibet horum charactere inScripturis proponitur tanquam verus Deus: W ergo. Prob. vm. p. min. "Joan. 1. v. 1 legitur: D 9 principio evat. Ferbwum, ey. Ferbum evat. apud nj Deum, €9 Deus erat. Fevbum ; ubi per rmum J en- E .* Dzsz Dzo Tana:xo. 153 io D. fenfum eeternitas , per 2dum perfonalis à Patre fepi diftin&io, per 3rium effentia & divinitas Verbi ; Q declaratur. 1.]oan. 1. v. 1. & 2. fcribitur: Qto jt: J fuit ab initio, quod audivimus , quod vidimus ocu- P utriti. lis zoffris . quod. pev[peximus, eg mamus mo[flre A coutvetlaverunt de Ferbo vite: 99 vita manfefla- um, i ta efl: €g vidimus eg teflamur eg anmuntiamus vo- ...... bis vitam eternam, que evat apud Patrem 9 ap- avuit nobis; ubi per «o quod. fuit ab ititio, per AT n u «i que erat apud Patrem , & per vitam tum Tmata rur- fimpliciter tum eergam , tria illa dog Dat füs acecdem ordine demonftrantur. Apoc. 19. ( X pI V. 13. dicitur: £ vocatur nomen eyus Ferbum Dei : u de eo aurem fic appellato I egitur ibid.v.11. 7o- h babens nomen r cabatuv fidelis $ verax; v.12. In capite proti fcriptum, quod nemo novit; mifi ipfe, & v. 16. Ez babet Ü ( in ve[limento e9 in femore fuo [criptum: Rex vegum jbl cz Dominus dominantium : ex. queis nominibus as U imum eft virtutis, 2dum effentiez ineffabilis, un D 3tium poteftatis ac dominii ; quee fi priori, quod at erfons eft, conjungantur, Verbum effe ve- j rum Deum oftendunt. ' Proj. d. p. Joan. 1. v. ;pro 19. habetur: Uwigemitus Pilus, qui eft im [mm ^f d Patvis, ipfeenarvavit.. . De eodem autem dici- ; M r tur ibid. v. 14. quod fit plezus gratie &9 verita- Zis, v. 1 5. quod prior erat Joanne, v. 16. quód n d deï? lenitudine eyus s0s omnes. accepimus, v. 17. uód gratia Qg^ veritas per eum fatta efl , v. 18. jfie fs 7)2 quód ipfe Deum , quem memo vidit unquam, e- zarravit; que collecta divinitatem illius ma- epitl) y nifeftant. Ad Hebr. z. v. 2. & 3. fcribitur: Deus locuzus eft nobis i Filio , quem couflituit ba- ymin M 5 veden ob 154 * Dr Drgo TniNo. vedem univev[orum, per quem fecit &2 [zeculas quf | fipis imm cum [it [plendor glovie €3 figura fubflantue: ejus, Ofti portans oumia verbo virtutis [ue, purgationem fa- ciens peccatorum , [edet. ad dextevam majeflatis in excelfitss & v. g. dd Filium autem dicit: Zbro- (V1 sus tuus Deus in feculum [zeculi.. 1. Joan. $. v. 20. K AL Scimus, quouiam Filius Dei veuit , g. dedit uobis Jeufumn,. ut coguo[camus verum Deum, $7 fimus in & E i AT vero Filio ejus..—.Hic eft verus Deus €g. vita eter- 21; quem textum . Áthan. in Or. de Incarn. Ev feriptam demouLratioem nuncupavit. — ProL. 3f. ! ?. De Meffia quidem ex Pfal. 109., Jobi 19. v. f J (i 27., Jerem. 23. v. 6., Ofe. 1. v. 7. & aliis plu- [uu [ ribus, quibus in 'Tract. de Incarn. divinitas 1 ) Meffize oftenditur: de Chrifto autem teftantur TRV ] t ij "Thomas Joan. 20. v. 28. dicens: Dominus me- us eg. Deus meus; & Paulus tum A&. 20. v. 28. Om Ephefios allocutus: /7 quo vos Spiritus fan&tus ; ( pofuit Epifcopos vegeve Ecclofuum Dei , quam acqui- Vi fivit fa nguiue fios tum fcribens ad Rom. 9. v.5. T j Ex quibus. Chriftus focuudum caruem, quieft [uper omiia Deus benedi&fus in frecula ; & ad Philip. 2. v. |- d s. Qui cüm in forma Dei e[fet, mon vapinam avbitra- XIL'! £us eft , efft fe equalem Deo; nec nonad Tir. 2. Qp a v. 13.. Expe&lantes beatam fpem €7. adventum glo- i via-uugni Del, e9 Salvatoris uoftvi 9 Efu Chrifli. I Cozf. Cui conveniunt attributa, opera, [/// & cultüs officia foli Deo propria ac debita, ve- ij rus eft & per effentiam Deus : fed talem nobis declarat. Scriptura facra fecundam in Divinis ln perfonam : ergo. Jrob. m. p. miz.. Inter at- 4 tributa foli Deo propria precipua funt zeter- U]J nitas t * pr 'Do Ta1X0. r55 lu riras Genef. 21. v. 33. & 1. ad Tim. 6. v. 16. ; lts immenfitas P(àl. 158. v. 7. & Jerem. 23. v. 24-; D . Io. & ad. Hebr. 4. omnifcientia Jerem. 17. v fatiy i v.13., omnipotentia Efth.13.v.12. & 1. ad Tim. - T 6. V. I5., & immutabilitas Num. 23. V. 1 Q ?'.V. ZQ. Jac. 1. v. 17. Sed hec omnmia fecundee in Di- l , Í t vinis perfone conveniunt; üt quidem patet ^ jmyi de ZEternitate ex Mich. 5. v. 2. E X eumn ib egre- i t dietur , qui fit dominator in ffrael , eg egre[fus-ejus Inom ab initio $7 à dichbus ceternitatis, & Apoc. 1.v.8. !) 1» Ego fium. alpha &j ouega s primcipiuim & fs , qui 9 eff, qui erat, €g. qui venturus ef : de Immenfi- isp l tate ex Toan. 3. v. 13. /Verno afcendit in celhim; if WA ui defcendit de celoy. Fiius bominis , qui eff in ca- r o , é&Matth. 28. v.20. Ecce ego voliscum fuin om- j V gibus diebus ufque. ad confummationem [eculi: de 04 Omnif(cientia ex Joan. 21. v. 12. JDomine tu uo- Jf J fli omnia , tu [cis, quia amo te, & ad Coloff. 2. m v. 3. /n quo funt omnes tbefauri. fapientie &5 [cien- tie Dei: de Omnipotentia ex Apoc. 15. v. 3. !t f,'( l Cautantes canticum Agnz'.dicmtes: magia g mi- valilia opera tua Domine . Deus omnipotens ,. & l: '("þz Martth. 29. v. 18. Data eff snibi. ommis poteflas im. cado iuterra: de Immutabilitare ex Ep. ad |fit/ m v A Hebr. 1. v. 10. & feqq. Opera inaguum tuavum r j funt coli: ipfi pevibunt ; tu autem. permaues : eg omues üt veftimentum vetera[cent ; tu autem idem OPCTJJ fi, ipfawes, €g ammi tui mom deficiemt , & ibid, 13. v. qolis 8. 9 Efus Chriftus bevi, bodie, €$ ipfe n [eecula: tandem de reli uis omnibus ex E . ad Coloff. jVin I! 2. v.9. /n ip[o inbabitat omnis plenitudo divinitatis ? er df g corporaliter.: Ergo. Prob. 2d. p. Inter opera natue n " , 156 ISE Dro Tzixo. u nature, que foli Deo tribuuntur , primaria funt creatio mundi Tfà. 44. v. 24., creaturarum Ü confervatio Act. 17. v. 28., effectio miraculo- a Ti a rum Pfàl. 135. v. 4.; & inter opera gratize fünt [/7 remiffio peccatorum Mar. 2. v.7., redemptio RA & juftificatio Pfal. 129. v. 7. & Ifà. 45. v. 25.; Y n predeflinatio & plorificatio Matth. 20. v. 23. [ &Pfàl. 83. v. 12.' Sed rurfüé hec omnia fe- Ü a] cundz in Divinis perfonz conveniunt; utqui- dem conftat I e Creatione ex [oan. 1. v.3. Ü Omnia per ipfum fa&a fuut, eg fine zpfo fa£tum. /i/x tsf eft nibil, & ad Coloff. 1. v. 16. uonam in ipfo condita funt unive vja 1 celis g in ferva, vifililia li iiv lt &t &2 znvifibilia , ommia per ipfum €9 im ipfo eveata [unt:. 2. de Confervatione ex Ep. ad Co- fsl K tion loff. 1. v.17.. Zpfe of ante omues , | €g omnia in ip- Jo conflaut ,| & ad Hebr. z. v. 3. Portans omnia P EXhu verbo virtutis [ue: 3. de Effe&tione miraculo- rum ex plurimis factis in Evangelio notatis, lqu d maxime ex propria refürrectione & miraculis invocato ejus nomine patratis , de quibus [o- VN an. 2. V. I9.. Sulvite templum boc , €$^ in tvibus dicbus excitabo illud. . .. ille autem dicebat de tem- «( .Fi i plo covporis fui; & A&. 3. v. 6. Iu nomi Eji Chrifli furge €g ambula: /4. de Remiffione ec- hp j catorum ex Matth. 9. v. 2. Conflde fili / vemittun- zur tibi peccata , & v. 6.. Ut autem fciatis , quia Jilius bominis babet poreftatern in. terra dimitiendi l, peccata €5c.. . de Redemptione & Juftificatio- Dh ne ex r. ad T'im. 2. v. s. Unus nediator Dei $2 BRT (l Fominun bomo. Chriftus 3 Efus, qui dedit vedem- D ha j —J'Pm"f'"z Jemetipfum jwro ommibus; &ad Rom. s.v. E Dz Dzo 'I".RING.- 157 f 9. Chriflus pro uobis mortuus efl : multà igitur ma- 1ramun gis uuuc ju[uficati im [anguine ipfius, falvi erimus racult ab ira per apfim: : 6.de Prasdeflinatione & Glo- te fün rificatione ex hef. 1. v.5. Qui prede- u "d Rniptt flinavit vos per 3 rifun; &2.ad Theff. 1. v. 10. Cumn venevit glorifacavi in Sanélis fuis , & Vja 044j X v. 12. Ut clavifig r qomenu D. IN. 9. C.22 volis; ia f €9 vos 22 illo: d jue de operibus univerfim T ex Joan. 5. v. 17. Pater meus ufque iodo opevatur €7 ego operor , & v. 19. uecunque ille fecerit, bec LLAA € fülius fimiliter facit. Exgo. Prob. 31. p. Cul- ) nläþi tus foli Deo debitus exhibetur per officia vel T jl interna fidei, fpei & charitatis, que hinc af etiam actus Theologici audiunt; vel externa, n i X Ícilicet geauflexionis ex Ifà. 45. v. 24., adora- tionis ex Deuter. 6. v. 13., & invocationis ex "T Pfal. 49. v. 15... Sed eadem officia debentur & i l/mjli t exhibentur fecunde in Divinis perfonz ; üt fUR liquet 1. de Fide ex [oan. 14. v. 1. Creditis in qiraci Deum; e9 in me credite: 2. de Spe ex 1.ad Tim. I. V. I.. Secundum imperium Dei Saloatoris zofivi u) 7 &: 3. de Charitate ex 1. jn nf £2 7 Efu Chrifli [pei noft n ad Cor. 16. v. 22. $ 4 illy "on amat D. N. 9. C., j [ E ] ] fit anatbema : 4. de Genuflexione ex Ep.ad Phi- lip. 2. v. 9. .Ut in nomine 7 Efu omne genu fleta- J pii' "u zur £gc.:. 5. de Adoratione ex Ep. ad Hebr. 1. i v. 6. Cum iterum introducit. primogemitum n or- 'U;] [ '1 bem tevre, dicit: Et adorent eum ommey augelz a Dei: 6. de Invocatione ex A&t. 4. v. 12.. Voigy. v'äcafl'(]'. efl aliud nomez fub ealoy i2 quo nos oporteaz Jalvo. pit fitri: demum de aliis queiscunque officiis ex ii Joan. $. v. 22.. Pater omne judicium dedit. Filio, "o n ! 158 Dz Dzo Tnziwo. ftet: ut ommes bouor. if Jcent Pinn, ficut äonowïilïcant Z mw:: 4Parrem. Er.qo-; ' : $5 ico Zl 'Tertitt in Divinis perfona eft verus Deus. i Ifi Prob. 4Cui tribuuntur no- men, natura & attributa veri Dei, ille eft ve- l if , Z rus Deus: fed tertiz& in Divinis perfone ea tibuuntur in Scripturis : "O. rob. ym. p. | U 1 fie ii 3in. Dei nomina funt Dof us 2. ad Cor. 3. qu V. 16. ; Spiritus [oan. 4. v. 24. Paraclitus Jo- an. 14. V; 16., & Charitas 1. Joan. 4. v.8. ac [ veró nomina tribuuntur tertiz perfonee ; ut de prioribus patet ex infinitis Scripture locis, [ " queis Spiritus Dei ,. Spiritus Dommi , Spivizus Jauttus appellatur : de pofterioribus autem ex ! ]oan.15. v. 26.. Cum autem venevit. Pavaclitus [ lt quem ego 1hittam à. Patre, & ibid. 16. v. 7. $ zonm abiro, Pavaclitus som venict ad vos; . ]tem d Tif juxra fenfum S. Auguftini L. 15. de Trin. C. £7. ex T. oan. 4. v. 7. Chavitas ex. Deo eff.. Ex- fj À go. jP"ro .2d.p. De quoScriptura afferit & ex- t | plicat id , quod de Deo vero dixerat , ille na- laneé turam divinam habet; cüm przedicata üd fta riin duobus, n l 1 fal- v'vm eadem nequeant veri tem natura identificatis: fed Scriptura afferit : & explicat de tertia.perfona id ; quod de Deo vero dixerat ; dum l(à. 6. v. g. & 9. dictum erat: Vi "Audivi vocem Doinimi dicentis .. 93 dixit ; vade Pi €9 dices populo buic:/ audite audientes , &g molite puif L ugtelligeve; dein A&t. 29. v. 25. dicirur: Zene NU : Spirit n us fanctus locutus eff per. Ifaiam ad . patres Tt0fivos dicens:: F'ade ad populum iffumy &9 dic ad l: €0$: /Zuve audietis eg nom intelligetis €gc..— Sirni- u liter D& Dso TniNo. 159 Yj liter dum Pfàl. 77. v*41. fcriptum fuerat: Zen- zaverunt Deum;&g fauctum frael exacevbaveruntg verfon apud Ifaiam 63. v. 10. legitur : 4pfi autem ad ] m zracutidiam provocaverunt, eg. afflixerunt Spimritum eve Jau&ti ejus: Ttem. ubi A€t. 5. v. 3. Petrus dixe- ii rat: z4mamia ! cur tentavit [atapas cov tuum, qnen- .TIl P tri Spivirui [autloy mox v. 4. fubdit: Noz «es ( mentitus. bominibus, fed Deo: . Nec aliter poft- us quam Paulus. 1. ad Cor. 12. v. 6. fcripferat : Divifiones operationum [unt, idem verà Deusgqui üt Hag: ) operatur onmiia in ommnibus; deinceps v. 11. füb« - ]oc jungit: ZAec autemn ommia operatur. ugus idemque ï;m'/'fza Spmitus, dividens [ingulis, prout vult. Evgo. w Prob. 31. p. 'Tertiee perfonce tribuitur Immen- W!:ürïl fitas Sap. 1. v. 7. Spiritus Domini veplevit orbem VM terrarin; Omnifcientia 1. ad Cor. 2. v. ro. ) I Spiritus ommia. [crutatur , etiam. profunda Dei ; Trin Omnipotenria Pfal. 32. v. 6. Zerbo Domini celz $i firmati [unt, 69 [piritu. oris ejus omuis vivtus eo- 1 6 vumntjc. Exgo. I Conf. . ui cum Patre & Filio eq æ&lis e& 1 t p in characteribus, operati onibus & honoribus sac D divinitatis, illis eft zequalist verus Deus; fed ; dl " Spiritus fan&tus feu tertia perfona fic eft &equa- d is: erpo. Prob. ym. p. miz.. Characteres di. vinitatis, facientes zequalitatem cum Patre & m : M Filio, funt exprefía invocatio in formula Ba- ? It // ptifmi, collatio gratize fanétificantis, inhabita- 7) tio in crearuris intelledtualibus tanquam in h templo , & conftitutio ac miffio miniftrorum ij i Dei: 1mum quidem ; quia in formula fidei Sn profe(Tionis ; qua tantüm in Deum tendit, non Jid : glte- * 160 Ds D;zö TRINO. alterius quàm ipfius Deinomen invocari po» tsf teft: 2dum ; quia creatura creaturam fand- fl ficare nequit: 3tium ; quia foli Deo templum 7) debetur , isque folus in creaturas illabi poteft: jb 4tum ; quia creatura miniftrros Dei conftirue- Jn re aut mittere nequit.. Sed characteres ifti de- 1 jl tepuntur à Scripturain Spiritu fancto ; 1mus : 4 (01 Matth. 28. v. 19. Baptizantes in nomine Patris 69 ejys l Filüi €g Spiritus Santli ; 2dus ad Rom. 5. v. 5. NUf Chayitas Dei diffufa eff im cordibus noftris per Spi- Ture vitiin [auctum, qui. datus eff nobis; 3tius z. ad lr Cor. 6..v. 19. n uefcititis, quoniam membra tj veftra templum funt. Spivitus fancli, qui in. volis lm &i ? 4tus A&. 13. v. 4. Ez ipfi quidem miffi à Spi- vitu [antlo &c., item A&. 20. v. 28. n quo vos i d i Spiritus fan&us pofuit. Epifcopos vegere. Ecclefiam TONPTUS &un, Dei.. Ergo. rob. 2d. p. Ex operibus nature ltir tribuitur Spiritui Sanécto Creatio Pfàal. 1o3. v. [ l P Wi 30. Emittes Spiritum tuum , 9. creabuntur; 9 [ venovalis faciem terre ; Confervatio Job. 26. v. 13. Spivitus ejus orzavit celos; & Pfàl. 32. v. 6. ) Ug Er Spiritu oris ejus omuis virtus eorum; | Effe- &io miraculorumgu. ad Cor. 12. v. 1x1. Z nEqu» j m 1 autem ompnia ( donà miraculorum) operatur umus UM atque idem Spivitus: Ex operibus gratize Remif- lal fio peccatorum Joan. 20. v. 22. "Acipite Spiri- in, zum [auctumz: quorvum vemiferitis peccata , vemit- 1l zustur ei$; Sanétificatio & Juftificatio r. ad if ad. Cor. 6. v. 11.. Sed abluti eflis , fed Jan&lificati D7 effis, fed juflificati effis in uomime D. IV. 9. C., & E m in [piritu Dei uoffr; Predeftinatio & Glorifi- df catio ad Rom.v 8. V. I6. & 17. e emim Spiri- 2$ m E 9- n Dz Dro TRIN.ö. l tus teffimonium veddit [j f [pivitui noffro qu od umus' ) . filü De ; fi autem fülii, ' hawedes:: beevedes qui- mplug dem Dei , coberedes autem Chrifli.| v. 11. autem t n(tine remittitur : Quod// Spiritus ejus,. qui fu[citavit JEfum à mortuis, babitat in vobiss qui fufaitavit j £ " Efim Chriftlum à mortuis, vivificabit £ 1mortae m L H 2 corpora veflra pvojyter inbabitantem Spivitum Pt Y ; j ejusin volis: erpo. — Prob. 31. p. Honorem di- jj vinum Spiritui fancto deberi, colligitur ex na- r — IF J ture fupra omnem captum excellentia Joan. u1 X4. V. 17. Quem mundus 2on poteft accipere , quia A j 0i d]0n videt eum ; sec [cit eums ex peccati contra illum fumma malitia Matth. 12. v. 32. Quicuz- æ (iSPl* que dixerit verbum contva filium bominis , vemit- j qm:;-' teuv ej: qui autein dixerit contva Spiritum [an- Iuj Gum , non vemittetur ei; ex gloria demum finis js ultimi & beatitudinis 1. Pet. r. v. 12. Spiritu T Janéto miffo de celo ) in gq'uem defideraut angeli pro- TM Jpicere : -ergo. ).i $6. Objc. L. Solus & unus Pater eft De- j us: ergo Filius & Spiritus fanctus dici Deus l nequeunt. Anf. con ft ex Joan. 17. v. 3. Zlec II eff vita eterma , ut cognofcant te olum verum IDe- j [ jl L ; u um; eg quem anififlà J Efum Chriflum; Item ex z. ad Cor. g. v. 6.. /IVolas. autem unus Deus Pa- p/;zSpW £t , ex quo oremia, €g nos n illum: eg unus Do- j; r aninus 3 Efus Chéiftus , pev quem omnia ,eg t10$ pev j ipfum; & ad Ephef. 4 . V. $. Unus Deus $ Patey u ommum , qui eff fupev omnues, €? per ommnia, 9 TT in ommibus mobis. Patet Conf., quia ex vi ex- e clufiva particularum folus & wuzus excluduntur n funt 7 5,"" ! .omnes à participationclprædicati, qui no f Pater. 162. DE'DEO 'TarNO. 'eur M Pater. Cozf. L. Ubi in Scriptura mentio fit plurium perfonarum, folus Pater vocatur De- HC(VCSZ [ us; Ut patet eX 1. ad Cor, 12. v. 4. & feqq. Divifiones gratiavum [upt ; idem autem Spivitus : Cz dide £? divifiones miniffrationum funt ; idem veró De- u5; & ex 1. ad Tim. 2. v. s. Unus Deus: unus füm, (ini mediator Dei $g. bominum , Lomo Chviftus 9 Efus: ]dem quoque fit in fymbolis; nam inillo Apo- VX A ftolorum dicitur Credo in Deum Patvem . .. qu tj in 3 Ef Chriflum filium ejus. unicum Domi- p ]u mun soffvum .. . Credo in Sbiritum. fan&tum. — frum In Patrum fymbolo. autem fic habetur: — Credo in unum Deuin Patvem omumpotentem & . 9 n Df im ] uium Dormimuin 3 Efum Chbflum .. 987 in Spi- A g vitum fJanttum Dominum 69 vivificantem. . Exgo &ille folus Deus effe videtur. Conf. II. Soli lp D Patri fic tribuuntur quedam divinitatis attri- t buta, ut ab iis relique perfonz excludi vide- antur. Nam Mar. 1o. v. 18. Chriftus ait: Quid t jut, me dicis bonum ? memo bonus , vifi unus, Deus; . NH ad Tim.6. v. 16. Qui folus baber immortalitatem; (ui i & ad Rom. 16. v. 27, Soli [apienti Deo per JE- fuan. Chriffum , cui bonor $ gloria &c.. Érgo. Y N x ad Zdrg. N. vel D. 72. Solus & unus Pa- ter eft Deus , & folus & unus appellante Pa- Ym trem, N. appellante Deum, /ujZ. ita ut ex- ls cludantur Dii plures & falfi, C. ita ut exclu- C dun dantur plures perfong , N. 72 unus in pofte- rioribus textibus connecti cum Deo, patet ex o nf ipfa lectione; 72 folus autem in priori fimiliter pertinere ad unum Deum, non veró ad Pa- &j ij & folum trem , liquet ex Grzco; ub; inter 7e Deum J D Dz. D F;OLTR;INCX). 165 eno Deum verum interponitur articulus, es vóv atur]e Mévov aA S1vov $50v ;; unde propofitio fic enun- tianda eft: Pater eft ille folus & unus Deus. &f Vi li Ceterum illos textus fpectare duntaxat ad ex- cludendam . multitudinem & falfitatem. Deo- r ] 155 M rum, non veró perfonarum pluraliratem ac -« v ü divinitatem, intellieitur ex eorum fenfu ac con- textu.. Erenim Joan. r17. defcribitur fides pra- lb ff , €&ica, feu comparandee vitze eeternae. modus, m Dé qui eft, ejuratà Deorum multitudine, unum Deum confiteri, & Chrifti doctrinam ac reli- //ll;g:c ionem fectari , üt ex b licat S. Ign. in Ep. ad M H ens: gl agnef. de Chrifto fcr ui ad muititudi- j nem Deorum affüetis unum eg. folum verum De- ju ; j EA um anmuntiat Patvem fuumn ; & repetit Paulusin Ep. 1.ad Theff. 1. v. 9. uomodo comverfi eflis ad j m Deum à fimulacris, fervire Deo vivo $ vero, $9 expetlare filium eyus de celis &c.. In Epiftola au- hd i Tin. tem ad Cor. immediaté preemittitur: /Vam etfi Jfunt ,. qui dicuntur Dii , fiue in calo five i terva ; J tilii Cfiquidem funt .Dii multi eg Domini multi ) uolis zamen us Deus &c.. Demumin textu ad Ephet: »yr) . his verbis (jfauper ommses) inanes. Genti ums Ergvl Ui Simonis magr& Valentini, Deos perftringi, ad- vertunt Hier. & Theophylactus. Pratereàet- ]o: fi permitteretur, particulas folus & unus affi- i* cere ipfum Patrem ; iisdem tamen perfonae j dunraxat aliene & extranez, falforum nempe j Deorum, non autem, interne Deo & Patri T m confubflantiales excluduntur; tum quia vis exclufiva harum particularum non eft femper );1(11:x i univerfalis ac omnimoda, üt ex 1. Machab. 10. 2 v. jj 164 Dzs Drzo TniNo. ] v. 70., exLuc. 9. V. 36., ex oan. I6. V. 32. & | ti0ne : fom alis liquet: tum quia aliàs folus JEfus, non veró Deus, effer Dominus; cüm & hec vox j ifti foli tribuatur in textu 2do. i l, Ad Couf. 1. 9. D. .4. Solus Pater vocatur tun F fervan Deüs fecundüm fübftantiam & veritatem divi- nitatis,, N. fecundum proprietatem & fingu- G laritarem principii, T. wec foliPatri; fed & m | ecterisPerfonis, pradicatum & rationem Dei TU áfferi i Scripturis , fatis fuprà oftendimus: D néc Patrem folum laudatis in textibus nomi- g nari Deum, penitus evinci poteft. Potiüs Á enim contextus declarat, 15num locum agere fitn; e 3tia perfona, cui ob munus triplex gratiz, lefy miniftrationis, & operationis ; triplex illaappel- fhort latio Spirirüs,Domini, acDei tribuitur; 2dum fetit autem loqui de Deo adzquaté fumpto; feuin fipie tribus perfonis fübfiften te, ficut de mediatore Utrun tanquam Deo-homine; & fic Chrifto adzequa- TUj f& fümpro, loquitur. Tameríi veró nomine Wi Dei compellatum hic folum Patrem demus; id ï.l-qm tamen factum fuir juxtafAthan. L. de Dec. Nic. fén Sp.Sy ut predi- Syn. & Nazian. Carm. 3. de cà divinita- & catio Ecclefize de monarchia & iB tis ac omnis entitatis origine, fonte, ac princi- » ur. &t io, qui eft Pater, diligentius inculcaret um C & Cui acceffit prudens quzdam oeconomia , dler à S. Paulo in r. ad Cor. 2. v. 3. commendata, & Q à Patribus antiquioribus ufurpata, quà cave- 5 batur , ne translatis à multiplici divinitatis er- Is rore Neophytis arcanum Trinitatis myfterium n ftarim apertius offerretur. Ob utramque ra- tionem . N Dr Dro Tza1:No0. 16$ E. tionem geminum fymbolum eà, quà legitur, 5 m & vor formulà adornari oportuit; quoniam id fcri- tum tradebatur, etiam ab abfentibus legen- um. YOCatur In eodem quia predicatum Domini tum Filio tum iritui fan&to tribuitur, ob- m diyi- fervandum eft e fä) tu m Ambrofii in Cap. 1. Ep. n l n ad Galatas: JVec szovem Filium fignificat , ciun eum Domimtn noftrum vocat ; uec. Patrem majo- nem]: vem, quia eum Deum uoflrum appellat: quia. mon ndini erit cerus Deus Pater , nifi eg Dominus fit ; ne- ; not- e potis que verus Dominus Filius, mifi ? Deus fit. "d Conf. J. &. 1. IV.4. Hàc enim propo- ] ott É du læ) fitioné hujus odi attributa videntur reliquis M iPerfonis auferri, utadeo nec bonz , nec im- g "mortale:, nec fapientes fint; quod ramen Ha- ; X reticorum nemo dixerat, utpote qui Filium ;f Mu fapientiam Patris, & Spi rirüm effe fanctum, yediatt utrumque immortalem aé Deun etiam , fed * ade minüs proprié, confitebantur. Siveró pro- morm pofitio fic accipiatur , ut hzc attributa fingula- (Tuus, ri.quadam ratione ad Patrem pertineant (qua- N ( tenus nempe Pater bonitatem , immortalita- [ n term, & fapientiam habeat à fe ipfo, Filius verà (iyi y àPatre, & Spiritus fanctus à Patre Filioque ri I communicatam teneant) verum quidem fen- l!lf fritd fum , fed à communi verborum intelligentia ymii " alienum, habet. Hinc x. 2. D. Soli Patri fe- (it jl cundum naturam tribuuntur praedicata divina [ 1 fic, ut videantur à reliquis excludi, NN. foli jts d Patri fecundum perfone proprietatem tribu- (2 iil ntur, fübd. ita ut videantur excludi à reliquis ]ue ft d onis fimpliciter, N. fingulari tantum ha- 1 n/ 'ben g 166 Dz Dzo Tzixo. tribu bendi modo, nuper explicato, C. "Textus nihilcontrarii probant. Ín 1mo-quidem, quo- qqer | r d niam juvenis, qui Chriftum compellaverat bo- t num ; illum putaverat quidem doctrinà & bo- p nitate excellentem , caeterorum tamen homi- num fimilem , Chriftus hunc corrigens de fua um Ti divinitate inftruxit reciratis verbis, quorum - NU is fenfus eft: Me Deum non putas, & tamen . g bonum dicis; folus autem Deus per excellen- tiam bonus eft: ergo vel bonum me non ap- [ * i AC pella, vel Deum me effe crede ; ita Athan. de b 'Nat. hum., Naz. Or. 36., Aug. Ep. 54., Hi- Va lar.L. 9. de Trin., Ambr. L. 2. de Fide. In z. h 2do autem & tertio textu fermonem.effe , non X.L de Patre folo, fed de Trinitate, Aug. L. 1.de "[rin. C. 6. & L. 3. con. Maximin. C. 13. ex ip- 3Bi fo contextu oftendit, ipfaque etiam attributo- .rum ratio d&clarat; quze fi effentialia funt, par- li f ticule exclufivee removent tantüm alias effen- tias: fi notionalia funt, excludunt perfonas, l Lj ütaxioma Theoloeicum docet. in Divinis eft creatu- V ! ) y7.- Oljc. If Filius ula ra: erpo non eft Deus. . Prob. /dnt. 1. p Qum, inScriptura dicitur fapientia effe.creata; Prov. V« $. v. 23. Domirnüs creavit me iu iuitioviarum , & V Eccli 24. v. 14. 72b iuitio &g ante [cecula. cveata pun. 2 uia Chriftus dicirur factus; Joan. iá ij V. r4. i pofl ie venturus eft ,. aute me fattus efl ,. & ad ebr. 1. v 4. Taurü-melior "4ngelis cf- BI "Tecfus. Ouia inter creaturas refertur; ad iuer 3 "Coloff. 1. v. T. ui eff imago Dei ifib ligpri- dü&l T ;mþggnitm oruis creaz*:ztrfæ: ergo. onf. 1. Wiiio v l- & l Dzr Dzro TRIQo. 167 Tens tribuitur ignorantia & impotentia: alterum li- uet ex Mar. 13. v. 32. De d:e autem illa ( judi- m qi entle cii extremi ) ve/ Zora nemo [cit , neque "4ngeli in ub celo , neque Filius , nifi Paters alterum ex Matth. n horr 20. V.'23. Sedere autem ad. dextevam meam vel fi- ns df niftvam, uon efl meum dare voliis ed quibus pa- vatum eft à Patre meo. Ergo. ó onf. I1. Filius. q'd(]ï*lï? divinitatem, nomen , & attributa divii obti- & u nuit gratià vel merito. imum habe r ex X n0n Apoc. 5. v. 12. Dignus eff agnus, qui occifus eft, accipere virtutem $g. drvinitatem &c. L 2dum ex * than£ hd) . ad Philip. 2. v. 9. Dosavit il nomen , quoc ; / fi J €Y omue f 20)e2 &ca 3tium ex Joan. 5. v. de ! 22. [ atev omm e d , Y judicium dedit Filio, & A€.2. v. 36. Et Dominum eum $ Chriftum fecit Deus bunc pl 3Efum, quem vos crucifixiflii: Exgo. W. ad Zdrg. N./4. ad prob. mam D i Sapiän- at tri funt tia in genere feu indiftincté füumpta pro creata - feu incarnata & pro increata, T. fapientia in- li C creata , fj | dicitur creata ftrict& ac proprià, Pel Z N. late; . ]n utriusque Libri Capire lauda- v? to plura füunt, qua creatae feu incarnatae Sa- did pientie congruunt; alia autem increatee tan- tüm, non veró incarnate conveniunt, uti Prov. " v.3.. Cum eo eram cun&ta componens &c. &Eccli TTR v. 6. & 7. Ego feci in calis, ut oviretur lumen in- li (fi deficieus : gyrum calà circuivi fola, €9 profundum y;l/ abyffi peuetravi &c. . Sapientia (cilicet genera- M [ tim accepta, & maximé ingenii operibus prae- (z lg&h " fidens, c à Salomone per profopopoeiam in- rtüf; ^ h" ducitur, cui dum pro diverfitate fpecierum, ji quas fub fe.continet, przdicata diverfa adícri- [ 4 bun- 168 Dzr Dzrzo Tniwo. buntur; nec contradictio inde nec contrarium ; kopa excai nobis arpumentum nafcitur. Vox creavit in Prov. nec in fonte Hebraico nec in verfione 4t0n Latina habetur, fed vox foffédit, quee ex Gen. H 4. V. I. fipgnificat generationem: potuit autem peiib . Qmun in Gracam 70o. Interpr. veríionem loco £«rzes polfidit , exícriptoris vitio facile irrepere £«rics; gim Latinum Dol creavil Praeterea Grecum »rítav creare nec femper nec neceflarió pro produ- tj ( &tione ex nihilo adhibetur; càm & filii & ma- - oiftratus & urbes xrí(ec9»à Greecis, & creari à ! D7 Tatinis dicantur. u Vi 10 as Tandem juxta Patres Filii proceffio in Scripturasutroque generationis & tis f Qd ! creationis vocabulo, à fuis imperfectionibus abftracto, explicatur ; cum neutrum feorfim ROm illam originem fàtis commodé exponeret, que Q üt generatio ex eadem fubftantia, üt creatio « fine generantis. mutatione , productionem ha- Ver bet.. d 2adam D. .4.. Chrittus dicitur factus t in fenfu phyfico, feu creatus, N. | fenfu mo- BU n rali; five prelatus, C. Poítremum fenfum iser intellexerunt Patres plerique in textibus lauda- f5 tis; & contextus etiam 'requirit; cüm apud ]oan. dicat Baptifta Chriftum fibi effe antepofi- r tum, ómizeeróc us 2v, quia prior me evat , h.e. quia preerogativà temporis & poteftatis, quam r ni(: utramque vox ceerec denotat ; me antecelluit: Alia expofitio faceret; hunc. fenfüm quolibet j Iu fcriptore indignum: Ante me creatus eft, quia ante me creatus eft. Similiter . à Paulo Chri- DN ' ftum duntaxat. dici fu üt ra Angelos evectum & declaratum, oftendit j tteralis fenfus juxta ac j co- m E Dzrz Dro ;FRINO.- 169 ntrar'mm fcopus totius capitis , qui erat probare Chrifti Ti excellentiam fümmam ex «eterna ipfius gene- verftn ratione. Textus alii ex. Act. 2. v. 36. & ad ex Gu Hebr. 3. v. 1. adduci foliti, & Chriftum fa&£um yt autat erhibentes, aperté loquuntur de Chrifto quà ( s"'m,m omine, adeoque huc non pertinent, " 742 t gtiam N. A. 'Textus ad Coloff. de Chrifto quà atv Deo loquitur , ut docent fequentia: Quonam 0 prod*:- n dpfo condita funt univev[a 4n celis g 22 ferva liàn &c.; füb hac autem acceptione cüm fit uzige- L Cregi uitus d Patre, non poteft quafi prior tantüm res H in creaturis referri; fed tanquam genitus & Pa- tonis tris fabítantia debet creatis ex nihilo praeferri. . n omi NT uia tamen gezit? notio rimogeiiti od /coinmunis eít tam gener sfio loniq u , t d creationi, [0] u o tuit vox primogenitus ufürpari etiam refpe- a ucreéature ita, ut geniti fignificatio tamen r at jorená Verbo & creaturis diverfimodé accommoda- retur, & fenfus Pauli effet : qui ante omnem yr f enfus creaturam produéctuseft. 'Ubi veró aliàs Chri- ftus etiam fecundüim humanitatem primogeni- j f "m tus dicitur , uti fit ad Rom. g. v. 29. & Apoc. I. V. $. &c., ea vox excellentiam , honorermj n 9 & dic [o] nitatem précipuam defignat. f anregöü "4d Conf. L. 3. IN. /4. Ignorantiam. fjl fimþlici- I5 q": ter à Chrifto removent, qua num. 54. de om- nifcientia ejus attulimus: ignorantiam autem i jl EX (. judicii extremi ea ,. que de fignis Luc. 17., de loco Matth. 24., de hora Luc. 17. Chriftus 6&) qu' T prenuntiat ; unde Ambrof. L. s. de Fid. C. 16. ait: al uomodo me[civit judicii diem , . qui. boram ( a expreffit g cau[as? . A. i .'--Tjudz"ciz' t locum &9 fign. Z fr expli- ' "7 Dzr Dzo TRILNO. 170 explicandum tamen textum D. Chriftus quà fat; Deus nefcivit extremi judicii diem, N. quà Gat homo, fa/d. refpe&u noftri, C. refpectu füi, ll N. vel rurfus D. fpe&atà precise naturà hu- i7, 1 manitatis , C. fpectatà unióne hypoftaticà , N. quiür Chriftum etiam quà hominem fimpliciter ac Tora omnino ienoraífe judicii diem , affert non. de- qit ber, àt in Libello emendarionis Leporii , ab Augufílino & Africanis Pra-fülibus probato, de- t D 1Pfag claratur: AVuoc mon folum dicere. mom prefumo, Dupt verim etiam priorem anatbematizo prolatam in bac a m parte [ententuam ; quia dici non licet, etiam fecun- ML düm bominem. ignova[fo Dominum Prophetarum. iil d Siqui Pa contrarium dicere videntur , ac- ol cipiendi t fenfi terutro nuper relato, vel m dicendi funt, figurà conceffionis diffimulaffe j ignorantiam nature humans in Chriíto, ne tenti riani difputationem alió abítrgherent ; nihilo- u minus autem affirmaffe Chrifti . divinitatem tnfe proptereà ; quód illa ignorantia non in divi- L nam fed humanai tantum Filii mentem cade- T ret. Priorem concedende ignorantize modum R flatuit precipué Aug. L. 83. . q. 60., in fin, quo bina fupponuntur: rmum, Chriftum quà hominem & arcanorum divinorum interpre- | riratþ tem ac miniftrum nihil revelaffe aut dixiffe ho- & p minibus, nifi mandante Patre, juxta illud Jo- Tne an. 12. v. 49. .Ex me ipfo uom fum. locutus ; [id Wi qui mifii me Pater , ipfe mibi mandatum dedit, (/ tid dicam $g quid loquar: 2dum, in phrafi Q : cri t turz dici Deum id primó cognofcere, bt d publico experimento prodit vel manife- quo LU (t'ïtt-; PC Dr Drzo Ta:wo. 171 Ts o W ftat; fecundüm quam intellicendi fünt textus N.q M j ! Gen. 22. v. 12. JVunc cognovi , quàd timeas Deum, e&il i j & Deuter. 13.v. 3. Zetat cos Dominus Dcus ve- iüra l fter , ut fciat , f diligatis Deun. — Ex quibus fe- ! il ; quitur, eàdem phrafi recté dici Chriftum ig- Ne- Jciert norare ea, qua nobis non manifeftat. n que tamen fimili etiam modo dicendus eft Pa- pori, d ster ignoraffe diem judicii; quia Pater per fe d ipfum & immediat? nobis loqui non folet, fed r ];ïffü»?,» üt ad Hebr. 1. fcribirur, olim per Prop£etas , no- aminl viffin per Filium. Pofteriorem expofuit Greg. qu f M. L. 10. Ep. 42. Jz natura quidem bumamitatis hm suovit diem $9 boram , mon ex natura bumanitatis dOr, d govit : ideo [cientiamm , quam ex natura bumana du t zonu baluit, in qua cum /Angelis cveatus fuit, banc ifim Je cum ;Angelis babere negavit. Similiter impo- hr tentiam fimpliciterà Chrifto arcent allata nurf. nr; $4. de omnipotentia; impotentiam autem in 'ivipim; conferendo regno Dei illud Luc. 22. v.29. Ef n ine ego difpono volas , ficut. difpofuit mmibi. Pater sneus em v i Yegmum. 'Textum D. Non eft meum, quà z m : Deus fum, dare vobis regnum, N. quàhomo Qf fum, fuld. non eft meum, h. e. non eft aucto- itnd ritatis mece & poreftatis , N. h. e. non eft mese j i " sequitatis dare vobis jure propinquitatis, üt J petitis, & quidem vobis ambitiófis id, quod jhi meritis comparari debet & preparatum efthu- UM s P milibus, C. Explicatio &c, preterquam j quod ex contextu nafcatur , ufurpata eftà Pa- ghf» tribus, inter quos Hier. L. 2. con. Jovin. fcri- golot bit: Parate fuut im celo diverfc man[iones , quas m* Pfal. " 4 02 pgr/bnæ accz;þz'mzt/ , féd opera ; & Aug.in 126. Drz Dzrzo Tniwo. 172 126. at : uid eft , won ef meum dave volis ? non Kunyus eft speum dare fuperbis ; boc enim adbuc erant.. Cae- uudepn: m f terum Mar. 10. V. 40. repnum paratum legitur | : 2 m n fine mentione Patris: per mentionem illius au- ln tem apud Marth. faétam minim? excluditur Filius, qu i Joan. 16. v. 15. de fe ceftatur: Om- f j fun mia, qua babet Pater, mea fuut. . Solius tamen Patris mentio fit, five quód ha difpofitio Pae disvet " i tri per attributionem conveniat, five ut often- apm ' ! datur nec Patrem , cujus una eft cum Filio. lr " V íd voluntas , petitionibus deferre regnum , fed ineritis. 20 /4d Conf. II . D. A. Filius quà Deus gra- * R. tià vel merito obtinuit divinitatem &c., NN. 3 rf quà homo;, fu/d. gratia vel merito obtinuit di- !d vinitatem ; nomen & attribura divina quoad TU fübfítantiam , N. quoad manifeftationem, cele- ! lbrit brationem & accidentalem eloriam , C. Sicut affumptio naturc humane in unitatem perfone L cum natura divina fuitgratia & beneficium; fic 141 J pler quidem natura humana divinitatem & reliqua prorfus ex gratia obtinuit: Filius tamen Dei m:]üü« eüam quà homo illa meré gratuitó habuiffe FO il dici nequit; fi quidem Filius homo dicitur , ex quo Verbum factum eft caro: fed ex eo N eft v tempore & rationis inftanti transiit jure natu- rali ad hunc hominem ,. quidqui Verbum Om] IiOm erat, fic, ur quod nature beneficium fuit, ef- fet; füppofiti. pr oprietas naturalis. Meritum ibef autem divinitaris & reliquorum quoad fübítan- Mi Qp tiam,nec nature humang in Chrifto nec ejus fuppofito tribui poffe, ex ratione tum præm;i rum : Dz Drzo TniwNO. 175 xl g tum merentis in Tr. de Incarn. eft oftenfum : iti. (s unde priora objecte fcriprure loca de altero n lrit oremii membro.intelligere oportet. Et qui- liusa em rum textum fic exponendum effe, pro- xcludi bat tum textus Grecus , qui loco divizgitatem onit mAzov , divitias feu droitatem , àt ap. Gel- ur: (s Qs tunz f umlegitur: tum ratio conceffionis indicata his verbis: 4ui occi[us ef , sequivalentibus illis yolitoDy utote ibid. . Dignus es Domine accipere librum e9 aperi um F macula ejus, quoiiam occifuses &c.; quae üm, ratio fi effet divinitatis quoad fübftantiam acce- t*, Chriftus nonnifi [9) ft mortem Deus fu- iffet. Idem dicendum effe de 24o oftendit con- f m & texus , in*quo meriti ratio tribuitur morti Chrifti v. 8 . preecedente Humiliavit femetipfum ximité n qu fattus. obediens ufque ad mortem , mortem autem crucis; praemii autem fübftantia ftaruitur in ce- i m lv lebritate , honore & titulo JEfu, h. e. falvato- ris acredemptoris fecundümv. 10. fequentem: nperüï jciumJ Ut in nomine 9 Efu omne tenu fleftatur &c..—..In pofterioribus textibus exercitium & manifefta- &i u) tio judiciarice poteftatis; dominatüs, & difpen- fationis gratiarum , ficut intelligi poteftex col- n dic latione textüs 1mi cum verfu 42. A&t. 10. & adi contextu, fic etiam merito Chriftinon videtur ( d effe neganda: ipía autem poteftas judicandi, ii(d nti dominandi & ifpenfandi gratias, per affüm- yes tionem humaniratis Chrifto communicata non * [i;[;, Ü l u beft merito; fed expofità nuper ratione, be- [ iif neficium nature eft fimul & proprietas per- (bl fons. ^A ece jUS prft*ïïlh 58. O füfi CR : 174 Dz Drso T)R'mo. $9. .Objic. /I. Spiritus fanétus eft crea Matih. tura; tum quia Amos 4. v. 13. in Greco Deus trur] dicitur creans [piritum : tum quia. [oan. 1. v. 3. At er Verbum onuia faia effe perhibetur: ergo m eus effe nequit. Conf. 4. Spiritus Propheta- ['efo'Spi rum eftSpiritus (anctus , quo fcilicet infpiran- jtan, te Prophete loquuntur: fed 1. ad Cor. 14. v. fare 32. dicitur: Spiritus Prophetarum Prophetis Edef Hi- fübjedti funt: eroo. Conf. II.. Batiliu; ttem ] larius fuisin Libris nufpiam Spiritui (2 tri- olita- L'r.je ) buunt nomen Dei: quin nec Conc. Uü&*iHA[ num definivit Spiritum fanctum Deum effe: 1ä€m. demum Ecclefia antiquitus nullas ad Spiritum lts $ fanétum dirigebat preces: ergo Spiritus f(anctus ab illis non credebatur Deus. lls w fints 9. ad ^drg. IV. 77. ad prob. 1:nam x Non Tmin intelligi hic Spiritum fanétum, fed , üt vulga- tmfe ta habet, vez/um; quod comparatio cum ver- hg ] fu nono declarat. 24d 2dam Ye. «ó omuia zeque j: f a rum complecti füb f& Spirirum fanctum, ac t d p atrem; fed ea duntaxat , que naturà à Ver- & qu bo diverfà funt. "Ad Conf. 13« D. M. Spiritus R Propherarum infitus, feu mens humana Pro- U l ietarum eít Spiritus fanétus, N. Spiritus Qor I b ropherarum inditus, feu infpiratio divina eft Spiritus fanétus, T. Priorem autem, non tiüm hunc, inteligi in objectione, vel ipfà vox Contr Greca fine articulo & in plurali pofita fatis de- ïl()ney monílrat. 44 Conf. IL s. 7:.4. V. Conf.. Bafilii fidem abunde vindicavimus num. 22.; Hila- &JOT l t rius in LL. de Trin. ftepius negat Spiritum fan- ) ]U &um eífe creaturam , & in Comment. à n Matth. o * Dr Dzo Tz!wo. 175. ees Matth. C. 33. exponens baptifini formulam, c0 ]s trium Perfonarum nomina exprimi dicit, 'u£ LL -quorum eff una divinitas , fit una lavgitio, nomen- Ir; 8 0 ht que TYinitatis umus Deus : .Conc. Cpolitanuni veró Spiritum fanétum vocat Domigum £? vi- in ; p Jficautem , dicitque zrocedere à Patre & Filio,cum Qr. 14l Patre & Filio fimul adorari & conglorificari: Jropb»u D Ecclefia tandem per Spiritum fànétum ad Pa- trem preces olim & nunc finire confüevit. n Unde patet non aliam prioribus fieculis, quàm poli;- uc in prefens vioer, fuiffe de Spiritu fancto: m & ; dem. Ceterum rariorem de aperta divini- ypirifus tatis Spiritüs fàncti fide profeffionem Patribus s andu illis perfuafit ceconomia quzdam à circum- Ítantüis füz ztatis probata: Concilii autem de 1 X nomine zj Spiritui fanctotribuendo abftinen- j tiam fecit forfan experra jam in Arianis mali- | cum* gnitas ufürpandi hanc vocem in fenfu impro- "I/W &* prio: Ecclefia demum fuas plerumque ad Pa- trem diriceendi x eces fundamentum habuit in u ä'(»:ï eo, quó d ille fit fons totius divinitatis, &per N appropriatüonem agat' perfonam Dei; cum Filius üt mediaror, & Spiritus fanétus üt au- Spu'lï;' étor precum noftrarum habeatur. ) dmä H $9. Ol[erva. Non duximus opera pre- g P tium exceptiones diffolvere, quas Sociniani | iP,[ä.VF contraScripturas in noftri dogmatis confirma- um tionem allatas facere folent, propterea quod major earum pars ex folo contextu facilé re- ( L 4 fellatur; reliqua autem in Scriptura Polem. am/ & Dogm. explicata, tanquam proprio in loco, qelt uberrimeé vindicentur. Infigniores tamen ex NI his 176 DE Dxo Tà1NO. «4J his aliqua non videntur hic filentio omitren- ad RO da. T Uma earum eftcontra aroumentum , quod 104 f ex Deinomine, pro afferenda Filii & Sp.S. divi- [iei ) nitate, formatum purantinane; tum quiaidem A4: ( itur in Scri- nomen Moyfi &aliis hominibusle i, non ptura datum: tum quia vox 9«cc Íine articulo ] nda e in Grecis ufurpata fummum Deum non fi- j &L " gnificat. . Sed contra priorem exceptionis ra- d) QH fjl tionem eft inprimis , quód in veteri duntaxar 'hs C n 'Teftamento, minimé autem in novo perfonis | ul ] creatis vocabulum Dei fit attributum: Deinde d as nomen Elobin creaturis conceffüm tum ob &Fio] l luralem numerum tum ob fignificationem fi- Vs j i propriam declarat ufürpationem fensüs Wmon tantum figurati: demum plerumque quidpiam Vanits additur , quod fignificationem vocis muitum fiés v temperat ; üt dum Moyfes dicitur Deus Pha- yrücp vaoiis confHturus; judices autem , qui Dii erant ts dicti, perhibenrur /icut bomines tmortturi. . Con- | n dn tra pofteriorem facit;. quód hac regula non lt fir perpetua; cüm Joan. r. v. 6. 12. 13. & 18. fl ponarur 9sec Ííine articulo , ubi tamen Deus *»ï j fummus intelligitur; & ACt. 7. v. 43. ac 2. a f]e Cor.4. v. 4. & ad. Gal. 4. v. g. addatur quidem ; Si veró x DN articulus, fed idolum defignetur. o l V etiam conftans foret,non obefler tamen; cüm ed.] Joan. 20. v. 28., ad Rom. g. v. 5. & 1. Joan. 5. 10 lil v. 20. Chriítus dicatur é 9&6c, idem etiam Act. Wret $. V. 4. aliisque locis de Spiritu fancto laudatis V qu ebíervetur. AL ï 2 da E u Drz Dth "flmgo. 177 ! orite. 2da eít contra textus decretorios ex Ep. ad Rom. 9. v. $. & 1. Joan. s. v. 20. pro divini- rate Filii ufürpatos ; curn in priori poft partem m imam: ex quibus Chriffus [ecumdum cavuem, vi- lp.S. d deatur ponenda interpunctio; hinc vero pars quaite rin$r 2da: qui eff fuper omma Deus beneciffus in feecu- la, non ad Chriftum, fed ad Patrem fit refe- ? qrtin m a renda: vel,fiquidem vox Deus cum Chrifto recte conílruitur, tamen non dicatur Deus Jf duntii abfoluté , fed cum reftrictione fuper ommnia, fci- licet creata. Adhzc, in pofteriori rurfus ver- per(omi ba illa:. Hic eff verus Deus , referenda videntür Deit ad Patrem, quantumvis fermo proxime fiat tüm de Filio Dei, cum etiam in 2da Ep. Joan. v. 7. od & aliàs pronomen /ic non ad proximum, fed m us remotum fübftantivum pertineat. Sed enim s qii£ vanitas prioris patet ; tum quia res ipía ac fe- js m ries verborum , prefertim veró articulus cum D7 participio é ov, utpote relativus & fententiam iuuer inchoatam continuans, hanc interpretationem ". u non admittit: tum quia 7ó /aper omniaadeo non oül limitat preeeminentiam Chrifti , ut potius am- lj A J pliorem fignificationem habeat, quàm «à fu- mvä jper omnes , quod tamen in Ep. ad Éphef. 4. v. 6. Deo & Patri attributum, nemo pro limitatio- j ne divinitatis accipit. Nec minüs inanem effe ï; u pofteriorem exceptionem probar & fcopus in yen; n ead. Ep. 1. v. 1. &2. indicatus, & ineptia ro- J [ j pofitionis , quz in adverfariorum fen(ü haec fiaffui foret: hic verus Deus eft verus Deus. Por- ] Quv ró, quód pronomen £rec ad remotiora refera- fur, perrarö accidit, & tunc fit precipue, fi 4 jl pro- : w " o Dr Dro Tn:wo. " 175"7 propinquius indirecte tantüm ac in obliquo | nemy (hm te fenfum ingrediatur , üt fit in exemplo citato; cujus etiam. fi 'nificatio ita eft aperta, ut nemi- 1& notd i uiti df nem facilé in fraudem inducar. Contraria om- nia fe produnt in propofitione noftra. d qe 34ia denique eft contra probationem ex t lm A. 5.pro Spiritüs fanéti divinitate deductam. (mysre uexe Nam r. in Graco legitur JevcaoSal «s vó vrveupa và &yicy, quod non fignificat mentiri Spiritui ln fanéto , fed mentiri te & Spiritum fanctum fdhy,| velfallere, velfimulare, fcilicet propter hy- drinem ocrifin: 2. Siquidem Ananias dicatur etiam i Ltm df effe mentitus Spiritui fancto, id duntaxat ve- t noft rum eít , quia Apoftolis erat mentitus, in qui- tifindn E bus Spiritus fanctus degebat: : 3. Licet idem dicatur mentitus Spiritui fàan&to & Deo , non qeag tamen reéta eft argumentatio ifta: Anan'as t mentitus eft Deo: Ananias eodem tempore Spiriu Nar mentitus eft Spiritui fancto: ergo Spiritusfan- &us eft Deus; ficut, licet Exod. 16, dicatur po- ulus murmuraffe contra Moyfen & Aaron Tfigi?ngs 384( unà acDeum , minüs reclé fic argumentabe- !qu ffd ( Qntür ris: Populus murmuravit contra Moyfen & Aaron: populus eodem tempore murmuravit r contra Deum: ergo Moyfes & Aaron fün: Deus. Sed quod rmam attinet , ipfo Wol- zogenio tefte, mentiri Grec? dicirur nunc Aig cum Dativo , nunc.cum Accufátivo cafüu , fine aut cum praepofitione ad vel /p; àt Grotiusex SoAI facris, Glaffius ex profanis Scriptoribus often- li NI dit, acinipfo Actorum Capite controverfo ex verfü 3. & 4. manifeftum eft, Bezaque in lg exem- ) T — z z 2 D/E'DE'O'» TRINO. 179 1 obliqut exemplaribus quibusdam particulam 27 adje- Dlo citt €tam teflatur. . Perperam itaque verfio vulga- , üt n ta notarur ertoris. Preetereà prior fübítitrutio nihil officit; cum , quem fallere quis vult , ei- *:trariaom d dem mentiatur: pofterior autem eft falía ; onem t cum hypocrita quidem dicatur mentiri fe aut jedudr fimulare fanctum, non veró Spiritum fanctum. TL 2da exceptio falfüm dicit; quia Scriptura hic r t loci nomine Spiritüs fancti non intellioit Apo- 1 fandi ftolos , fed Deum, quem per difertam oppo- optt fiionem diftinguit ab hominibus. Hoc au- für « tem diffimulato , nihilominus tenet argumen- (aXaL V tum noflirum; quoniam , qui mentitur Spiri- sinqi tui fancto in Apoftolis degenti, poftea dicitur s t mentitus Deo. In 37a difparitas inter utram- Do;i que argumentationem patet ex Scriptura, quae m dittinguit Moyfen & Aaron à Deo: on veró od m t Spiritum íanétum ; fed homines duntaxat. ypiritió Nam Exod. 16. v.2.dicitur: Murmuravit ommnis Q congregatio füliorum Jfrael comva Moyfen €g ,4avom, &S & v. 8. additur : /Vec coutra uos murmur veftrum, um eft, fed coutra Dominum; cum A. $. v. 3. & 4. wmw legatur : Cur rentavit fatauas cor tuum mentivi tj Vurmmi £e Sp. mituifantdo ? .. . INom es mentitus bomz'm"-, a j £us, fed Deo. p W ARTICULUS IIl. i o "du tres in Diviuis Pevfone fint con[ulftantialer? al j 60. i J JU, J Ota. Q uosci « feu confübftantialitas ex nominis etymo juxta ac ufü five eequa- mrove liratem five unitatem fubftantice fignificat, fub- ftantiam feu ufiam accipiendo vel AT - M2 pro períona ee vel wOSe 180 D& DEO ''a1NO. vel pro natura feu effentia. Unitas hcec alia eft figurativa & impropria, alia vera ac pro- 6A ria: figurativa habetur vel per compolitio- u n ] nem, velper analogiam , vel per collectionem; Ansice vera autem vel per mentis preecifionem & ra- fdvert tionem fpecificam , vel per rei indivifionem & t n individuationem realem. : In Divinis Unitatem ttribut Perfonarum veram eamque individualem ac fint, 8 nufericam ftatBerunt Sabellius & Paulus Sa- nn, f mofatenus, & eatenus tres Períonas dixerunt | tdyr. confubftantialeg; quem errorem Articulo pra- T fentis Capitis primo refutavimus. Unitarem Iyfcm natura tantum figurativam admiferunt Tri- inme formes quidem: per compofitionem, .Ariani eranalogiam, & Joachimus Abbas per col- p | [iteri J* e &ionem, & hinc tres perífonas vel dicere Aim confubítaBtiales recufarunt, vel tropica figni- 1 VUOd i ficatione acceperunt: eandem unitatem dunta- At xat fpecificam voluerunt Tritheitz , ac proin h L tres perfonas vere quidem fecundum divini- uV tatem zequales & eatenus confubftantiales di- ,ll A DI UC ä xerunt, diviniratem tamen ipíàm non unam numero ac individuam aut immultiplicabilem, Dd RUT fed quoad rem divifam ac multiplicem decre- " verunt: unitatem tandem realem , numericam | &ciöaö & individualera divinz jnature amplectuntur | Otn.Y Carholici, itaque dicunr Patrem, Filium & m Spiritum fanétum effe confubftantiales, ut unus Catholicum hoc 1. ait r idemque nuinero tint Deus. ï'"ffälf dogma expofituri, argumento primüm.com- A muni preecipue figurativam , tum proprio me- L m A re intentionalem unitatem divinæ natura p ro- 61 p fligabimus. | lo | EXLA at Dz Dzo ;I'RiNSQ ae Tà aC 61. Dirol. Pater, Filius & Spiritus fan-- mpoits &us in Divinis fünt ver? confübftantiales , & eConez m &t unus idemqueDeus,non tantüm per figuram,; Yionemi fed veritatem fübftantize. Prob. u:bus affe- — Unitt ritur in Divinis vera naturz, operationis & idoden: attributorum unitas , veré confübftantiales fünt, & unus idemque Deus, non per figu- Padhsj di ram , fed per veritatem fübftantie ; quia jux- ta Aug. Serm. 38. de temp. natura hic idem eft iculo " ac eflentia feu fubffantia, . operationes veró Uni Id runt ] , Phyficam, attribura Metaphyficam naturee no- 3 tionem explicant & obant: fedPatri, Filio. , Áná » s a ac Spiritui fancto in. ivinis afferitur à Sacris i Litteris & Traditione triplex illa unitas: ergo. Y l Affum tio afferitur quoad fin ld$ partes. d iab Quoa 17:2:» eX 1. Joan. $. v. 7 ves funt , qui- MP enimonium daut iu celo: ger, Ferbum €g Spi- 6íP — vutus faulus, ey bi tves un unt. Unde E i Africani in Libel. fid. ad Hunneric. ajunt: 171 UP wf adbue luce clavius unius divinitatis efff cum Pa- " Tre ul v " »! 1re €9 Filio &g Sp. fautto doceumus, Soannis Evan- gelifie teffimonuio probatur , ait namque : Tes funt VL-*]]] æ: é&c. Confentiunt Fuleent. L. de Trin. u^ & ]dacius feu Autor Libel.de Trin. C.1. Item. j5 Joan.ro.v.3.2it Chriftus: Ego $9 Pater umum H* fumus; ad quem locum Chryf. hom. 61. in To-- u an. ait: nave um fe effe cum Patve vi faltemac: k0^ poteflate profitei debet; nam de ea fermno evat : f um — qguzem ea ; Cg uma eff virtus amborum, eadan )priofï quoque e bflantia. Similia habent Aug. 'Tr.' W inPfalrog., & Tr. 20. in Joan., Victor Viten. inProf. fidei, ^ Quoad 2dam ex 1,ad Cor. 12. v. 4 ] : Ms " n d [ Dr DEOWTRINO. 18 1. defi 4. & feqq. Divifiones gratiarum funt , idem autem at: ( Spiritus: 9 divifiones miniftrationum funt , idem veró Domirus : Q9 divifiones operationum funt, idem & veró Deus; & v. x1.. Hec autem omnia opevatur LyeT unus idemque Spiritus: de quo Aug. L. con. hradi [ tf:(! iidatt Serm. Arian. C. 15. inquit: Ugiverja Trintas opevata eft , uon quód invalidus fit unusqui |sgue e0- Ahan.i aM vum [ine alüs, quod operatur, inplere: [éd mon l poteft eratio e[fe. divifa, ubi mon folum. cqualis vilt , t Tielor. efl , fed' etiam indi[cveta. nafitra. Adftipulantur .« Bafil. L. 5. con. Eunom. & Ambr. L. 2.de Sp. S. w d t nf C. 12. Item ex oan. $. ubi Chriftus dicit v. 17. Patev meus [/) " ue modo operatur , €9 ego ope- lim. YOY 3. & V. 19. uccunque eniri ille fecevit , bac (er £2 Filius. iitev facit; in quae verba Hilar. L. 1 Dar Hææ " 9. de Trin. fcribit: ZAec ef? vere nativitatis in- zelligentia €9 fidei o , que uature divina uni- tiidr zate ünmius andiffeven ue divinitatis veritatem 1 | hr ; Patveeg. Filio coufitetur, ab[olutiffrmum [acramen- mgü D lity, zum ,. ut eadem faciendo Filius fimiliter faciat , & (niliter faciendo, eadem fint ip[a, que faciat : quia Hilml Qm, fub una bac fignificatione teflantur €g. familiter fa- &a nativitatem, g eadeim fatta naturam. Con- Ü fpirant Cyril. Alex. L. 10. Commen. in Joan. ume - & Damafc. L. de 2. Volunt. uoad 3z/am ex Tuser Matth.28. v. 19. " Baptizantesiri nomine Patris Cret, &Filii &Spiritus fancti;" dequo Pelag.I. in Tdy j Ep. ad Childeb. fcribit: 7; vomine inquit , non Inmdt- $$9 ziominibus, ut eg unum Deum per iudi | lttny vine effeutiee uomen offenderet , €3 per, um di[- | Jj u$ edoce- cvetionem fuis. demonflratam. pvoprieta. ] "i L. | Wten T€. — Adde Didym. L. 2. de Sp.S. & Ambr-. d. l l Qs ( * Dzr Dzro TRIN(ï).V 183 111 GU 1. de fid. C. 1. Item . Joann. 16. v. 15; Chriftus y, idt ait; Ommia , quecunque babet Pater , mea [unt ; inbyidn & C. 17. v. 9. Mea ommia tita. [unt ; unde Ffilar, L. 9.de Trin. dicit, Deum , . e. divimitatein in opemtm tute , 15 [ on his iatelligendam effe , que [ua funt in. vir Trinta eteruitate, in provideutia, in pote[late. . Confer j N0 C Athan. in Or. con. Arian, & Hier.in Comment.: W ] n ad Matth.24. Rurfüsex Joan. 14. v. 9. Qui | l æ[;mEL' videt me, videt Q Patrem; inde Cyril. L. 12. JULantt "The(aur. Eo ipfo, quod at Chriffus, bunc in illo - leSpi videri, idemtitatam Deitatis g unitatem fubflan- tie monffivavit. Adde Hilar. L. 7. de Trin. dicit igü()ä Maxim. Taufin. hom. de S. Eufebio. Denr . rj n queex [oan.10.v. 38. Pater m me ef? , &9 ego in Patve; cuifübjicit Bern. Serm. 5. de verb. j H'üarf ROTA líàiae : /Vou poruit expreffüs ubftantue unitas com- . j meudayi: ubi enim uevque im. altero, Tibil. quaft. g exterius Lcety mbil intevius cogitari ; frmpliciffnmam ficrai magis credi neceffo eff in ambobus fubftantue unt- : £atem. ! itidyi Accedunt Athan. Or. 4. con. Arian. tium. Hilar. L 3:& 7.de Trin. aeL, 1. con. Conítan- ii /i 41 Cozf. Concilia, Patres & Ratio refutant , ü tll nj Ub unitatem in. divinis meré figurativam. Inpri- mis enim Martinus]. in Conc. Lateranenfi Se- 3! j jne (ii cret. rmo prolocutus, ex Bafilio docet, divi- gam naturaim ab omni compofitione e(j€ mundam; 1]0] j/, &Sophron.in Ep. adSergium, in Conc. Cpo- litani T. act. undecima lecta, enuntiat : JVeque .. f 3 ( fecundum quod Tvinitas ef unus Deus, dicitur co- ar&atus , [ive compofitus vel coufufus: Concilium J O- " autem Nicenum ac Cpolitanum M 4 Ign Symb lis D * 184;ï Dz Dro TnaiNo. fitionet lis ftatuunt Filium Patri cofabflantialem; quod Ephefinum in Ep. ad Neítorium & Anathema- colledi ml tifino. 1mo , Chalcedonenfe Act. 2..& 16., Cpoliranum II. A&. 5. in Pro£. fidei & A&. g. t n diert Caàn. 1. repetunt: Conc. Lateranenfe IV. tan- dem, ubi oachimi Abbatis féntentiam , quà ü n inter cdetera unitatem in divinis zoz veram $9. ( propriam, [ed quafi colle&tivam &2 fimilitudiza- viaimtatuit ,. retuliffet ac refutaffet, fic definit: u $ quis igitur. fententiam. vel dotlviuam. prafati q VU Unnc | ..... Sloacbimi im bac parte defendeve uel approlare pra- ilu & Jumpferit, tanquam beveticus ab omntbus eviteturs Kl f Deinde ex Patribus Ambr. fupér Ecclefiaftze Qs Tra C.4.inquit: ZYizizas incompofitee nature vumpi 7701 potef] s quia Deus umum fimnplex &2 incompofr- r zuümefb, quidguid efl, Bafil. Ep. r41. fcribit: | Og Porro ideutitatem natuve confitentes ,. $9. cou[ub- L l | 1074 flautiale vecipimus, &7 compofitiouem . effugiimus ; cum i5 , qui Jecundum fubflantiam Deus efl eg Pa- lia LUR ier, eum genuerit , qui fecundum fubflantiam De- usefteg PFilius. Fulgent. in Refp. ad Obje&t. ( OL 7mam Arian. profitetur: Jera €9 eterga fub- dUa flantia, de qua vera mátivitas exritit, ficut gene- vando iminui dividique mom potuit, ita im fe tota M] permanens totam. [b coctevne veritati matrvitatis ICCI-« indulfit : ut fcilicet gignentis genitique mon. folum (ilj cequalitas absque. diverfitate confiferet , fed . etiam f Jine confufione detrimentogue naturalis unitas per- (j maeneret. Denique Ratio defümitur ex fumpli- l [T:/[, citate , proprietate ac unicirate Dei ; quarum T fingulas vel in praefenti vel in preecedenti Tra- [ &atu flabiliimus: fimpliciras autem. compo- | pv,/ fitio- Dzs Dzo Tau:xo. 185 "0 qui fiionem , proprietas analoociam, & unicitas Yathems Prorerea Trinitatis collectionem excludunt. & if myfterium (quod tamen Patres ubique no- x Ad yä; tant) nihil Jjam admirationis haberet, nec ex- [V. tar cluderet humanam rationem, nec fimile quid. um qu in creaturis refpueret, fi in divinis figurativa a g duntaxat unitas obtineret. liil 62. Dico ]. Pater, Filius, & Spiritus fan- c deit &us in divinis fünt omnino confübftantiales, ] j)r.airf & unus idemque Deusunitate non tantüm fpe- Jare ] [ cificà & per rationem , fed numericà & à par- euitel te rei. rob. ''am communes quàm fpeciales defiaft notiones unitatis numericz ac realis afferuntur nature divinse in tribus Perfonis fubfiftenri. y n if Priores funt. 1. Jndividuatio; de qua loquitur: : Ifn Greg. Nyff.. L. ad Ablabium : JVatura: uga. eft apfas Jecum umita ac pvov[us uuitas individua, que B [ — d " Q unà cum fingulavibus , qui ejus participes fuzt, dividitur: Nazian. Or. 45. Simplex: Dei ejfeutia, di g individua, uniusquemodi: Hilarius de 'Trin. Jz- 2 as 10 dividua &9 non dividua natura Dei &c. gulavitas; quam teftatur Autor L.de div. Nom. [j (t C. 1. /n facris Libris advertimus divinitatem fan- [ / &à predicari it fingulavem atque umicam , ob [in- il plicitatem atque unitatem illius excellemtis. indivi- dui: Maxent.Dial. 2 Zrigitatem fecundum Per- , J j ( ] Qi» fouas. di[cernimus g mumeramus , quam tamen [e- j eundum naturam, que uga $g. fola eft , mec dif- ceruimus, mec numevamuss. quia unitas eg fougula- hp* [uarum vitas mec. difceruitur, nec numevatuv : Anfel. L.. de Proceff. Sp. S. Parer,. Pilius,€g Sp. fu. ^ H Á a, LU tT o* per boc , quias cumn eft. Deus im Deoy non eft af Wuj fiio- M $o - 196 Dz Dro '.TRINO. unus Deus, . fevcaut im.Deitate ad fimilitudinem [nam 774 tnius bomius fagularitatemn &c. 3. Uutas na- turali$ feu realis; quam intelligunt Martin. I. ilrt; q in Conc. Lateran. Secrer. $to dicens: ZZecenim Mcwdhi erat voluatas Dei Parriseg. Filü &g Sp. [antti, id Z;.;irf: n ef , unius natuvaliter Deitatis: Fulg. L. de Fid. j m C. 1. Ob boc tres umuwn. vetlà. credimus, quia una | HDUHNI | la MW m provfus eternitas , una immenfitas, €g una natu- valiter eff trium. Perfonavum diviuitas: Patres [ gr Conc. Toletani XI. in Prof.credunt Zvizzatem : umum Deum natuvaliter effe unius [ubflantie, unius maturgs, umius majeflatis atque virtutis. iNotio- i dv res pofleriores fünt 1. Uitas fine numero; quam Com, indigitanr Marius Victor L. 3. con. Arium: ( i Quiaiaibifubflamialitev finpliciay incomuexa, unum mpa aec iumevo uuum , fed aute uumerum unum: Baf. Disuiit Ep.141. JVos umuin Deim moa gumero, fed natu- Vg và profitemur: quidquid euim mumero unum dici- WK gur, boc vevera umum tton efhneque naturvá fimplex z l i Sophron. in Ep. ad Sergium: Siggulavitas iplius vn Qig Jubflantie qg nature namerari omnuiito ve[puit , ue M dijferentiam . deitatis inducat €9. Deorum multitu- It N diuem ejfficiat : omnis enim nuimerus df ventiam Ti lhabet adyuntlam , €y oennis diflintlio aut diffeventia Kni congenitum [ecum infert mumerum &c. . 2. Unitas f ettim exce[ft 5 cujus meminerunt Autor L. de div. Tent Nom. C. 1. Subflantie divime unitatem, unift- aller cam umitatis ompis , pr opter [amplicitatem Qg unita- übi ^ zem. excellentis impartibilitatis: Idem & Baf. Ep. N 141. divinitatis unitatem vocat zozadem qg. be- & nadem, h. e. erfectiffimam fingularitatem & Vi [ unitatem: Joan. Cypariffiota Decade 9.Cap.10. t ! a ü .Dg Dgo T a:xo. IK87 ' ul Unam e[feutiam a&u dico magis unam , quam que jj t maxime oimnium fingulavis &c. . 3. Unitas ex iden- irtin. | T j titate ; quam przedicant Naz. Or. 37. de fuppo- lat i fitis divinis dicens: ZTorum quodhbet umtatem indi, il babet nom aninus ejus, cum quo conjungitur , quam de F h fii ipfius vefpettuy propter ejJcutie t7 potentie iden- uis Á 1]!!1.'! lil tilatem: Sophron. in. Ep. cit. Beue à Deilo [24 J fl ancitum eff , wnfatem uos [apeve und e9 fü "gu j Y. Dars ; deitate ac identitate effentialis atque. natuvalis do- 777 minatiosis: denique vavróvsTa xai TxwTOv, h. e. £, U áden titatem ac idem in Deo fecundum füubftan- Notio tiam ac naturam Baf, Ep. cit. & Cyril. L.3. & : quim 5. Commenr.in Joan. aliique paffim celebrant. N Conf. ex dogmatibus five abfoluté five Vi U comparativé affumptis. 1Mu Crassis argu- i: M mentum rzzmeít: Deus verus non eft nifi unus , fingularis & numero unicus; ütex fr- jim j d dei ac rationis principiis probatum dedimus in [ 'Tr. de Deo uno: fed Pater, Filius &Spiritus j 1 *,L"l.' j fanétus füunt verus Deus; ut proximo Artic. oftenfum eft: ergo non funt nifi unus fingula- f III:'!!! »'f , ris & unicus numero Deus. duin. *Qlando r proprié & abfoluté loquimur , non funt affe- rende in Deo tres effentie, nature, aut füb- 71 ml ftantize: fed fi tres Perfone in Divinis non fo- Ffev li rent unus idemque Deus unitate numerica; qedi , W afferende effent tres eflenti:e ; naturge , aut fübítantie: ergo. Affumptio patetg& conce-- Al /1y ditur: Propoütio autemuniveríim conftar tum (e ex fymbolis & fidei profeífionibus tres quidem ,. ^ m Perfonas, fed unam ex . oppofito. effentiam, um 2 naturam qut fubftantiam enunrianfibus; t j ex LIM i — 188 Dz Dro Tu:wo. füfm vt inDeo ex Ep. Sophronii ad Sergium, quam in Conc. Qu i Cpolitano III. A&ione r1mà recitatam & pro- batam diximus; ubi intér reliqua etiam hac ponan fistip leguntur: Zdcirco nequaquam tres Deos dicimus, Iyini neque tres paturas ig jautta Tvinitate glovificamus, fur; o neque zres effemtias im ea przedicamus , neque tres t 1 coufitemur Deitates, uoi confubflamtiales , uon al- Mi Fevius [ubflamia, uon eyusdem ovigigis meque alte- d jf/;vfu D) TU 07'igj/ziy: ueque qua füigulaviter im ea predi- il h eantuv , i multitudigem deduci permittimus, uec t d quemquam ejus unitatem. dividere fimimus , Heque fl t tres quosdam JDeos effe cognofcimus, aut tres quas- écd dam maturas eel tves quasdam effentias. deitatis u- Vum vimus; non unigenas aut aliemgenas , 102 cjusdem Tünit fpeciei aut alterius. [pecieis fód mec penitus. Deos, | f aut uaturas, vel effentias aut: Deitates aguofcimus | COT vel cogno[vemtes [cimus: - fód €9. eum, qui vecipit, lum vel fapit, aut movit, amatbematibus pevcellimus. ] at Speciarim veró de Effeztia legantur Aug. L. 7. E de'Trin. C. 4. & 6., Athan. de Defin., F ulg. [n üte L defid.€.5., Damafc; L. 3. id. C. $.; Av fel.in Monol, €.76. De Natura. Athan. Dial. ün: Tent 1. de Trin., Naz. Or. 13.25.& 37., Nyffen.L. [UJI de Trin. & L. ad Ablab., Bafil, L. 1. 3. & 5. con, Eunom. - De Subflaitia 'Toletan. VI. Cap. qui h 1. & XLin Prof., Baf. L. 4. con. Eunom. , Hie- ron.E P. 57., Aug.Serm. 38. de temp. &L. 5. d « e Trin.A&. 9. gnun. ui fpecie ranrüm non autem numero unum fünt', in iis unitas eft fe- i ") , " undum rationem, diftin&io quoad rem, & ii . perfectio major in tribus, quàm in uno aut duobus ; ut pater in fpecifica unitate Angelo- rum X 300 Dsr Dzo TRixo. 185 rum vel hominum: fed nihil iftorum habetur in Cor, in Deo feu in Trinitate refpectu effentise acna- turae: ergo. Affamptionis partes priores ex- i& j am ) f ponuntur à Naz. Orat. 37. ampló, breviüs au- tem à Damafceno , qui L. 1. de fid. C. rx. fic dicint loquitur: Aeipfa Petzus à Paulo difcrepare cernui- njfoam Zurs cominundas aulem Q9 uatuve comunuéthio at- ïZJ?Ilc' ld que umum vatioue €g. cogitatioge [be&tatur. Proin- YT de commzmis ipfa uatura vatioue confiderabilis eff * if ili. at fingillatin unaquaque €g per p avtes , b.e. pev fe 1 PTL?:TVI- / Jéparata efl ac multis predita, que ij fam ab J a n teva. diflinguant ; tum. verà pre catevis eo ipfo, quod non fiit invicen, fod epavatim exiftautz un- : rt qIIJJ- de &9 duoq9 tres bomines dicuntur £. smulzi. Hoc ia 00 quidem in oimai ve creata videre licet ; at veyó in Ss. f ejusä;z i D Jvinitate coutva ves babetz ib euim quod comma- Te ef? €g upum , veip[a confidevatur ob. cetevnitatis zs"lajï'ignï , communiouem €9 ideutitaten 2 fubflantie, attionis, j n » ml voluutatis, 9 ob coufilii con, P irationein , 9 iden- ztitatem poteflatis , , acultatis, bonitatis: mom di- wl xi [militudinem , [ed identitatem. Pars pofte- rior explicatur ab Au [2 uftino fzepius, reefer- T tim autem L. 7. de rinit. C..6. fic difcur- af D rente: 4Von tamtum efd unus bouo, quautum tres Y SFL bomiues fimul; g plus funt aliquid bomines duo, H V Can uamumis bomoz €9. u flatuis eequalibus plus auri l), eff tves fimul, quàmfingule flatue ; ? qmanis auvi JI)H li ; in Deo non 1ta eft, 1Von ef una, quàm dua. T enim mayor e[feintiaeft Pater Filiuseg Sp. fautus [ [ 1 mul; quàum folus Pater aut folus Filius; . fed tves T2 fünul ile perfone , fi ita dicendum -/it) & Zl(lle.f " Tolet. éótum & un- no 4 (l funt /z'/zgu/i.f. Adde Conc. deci- [^ PIO i fün of I9O Ds Dzo T£&ixo. decimum. 2DJE CLASSIS argumentum. I70742 erint) eít. San&i Patres fidem catholicam ita me- j diam inter 5 udeorum & Sabellianorum ex Mian | una, & Gentilium ac Arianorum ex altera par« fubiller te errores ftatuerunt, ut fublato eo, quod fal- fuc& | füm & nefarium eft , ex utraque fibi ipfa re- &i Ant CORtTOV tineret, quod verum ac pium foret: fedutfic mediam aflererent , neganda erat unitas per- oftendi larit fonalis ac naturze trinitas , affirmanda veró cum erfonarum trinitate unitas numerica : ergo Wt etan des catholica tenetcum Trinitate Perfonarum Cirarr: numericam ac fingularem naturae unitatem. fnidi Difcimus hec ex Nazian., qui Or.21:. fidem hr r Athanafii ita preedicar: Cum Poc intelligerez, tvia bec in unum coutrabere , impii evvoris e[fó novique ap dogmatis Sabellri , qui. primus. drvimtatis. contra- | f lr éHionem excogitavit ; g vurfus tria, quamtum ad | Vince gaturams diffrabere , mibil aliud effe ,. quam. por- | QQuifü tento[am divinitatis [e&ionem. introduceve : banc H Ürj vationem tenuit , ut cg unam, quantum ad divitti- TUf zatem, pulchre [ervavet; e9 tria, quamum ad pro- ! jrietates , pià doceret : uec aut. pev umum. deitatem üny, | coufuudevet , aut per tvia diftvabevet ; [ed 2ntva pie- tti d zatis anctas confiflevet , immodicam im utramque | .lïm, gartem inclinationem 9. op pofitioniem evitaus. . Si- |rig milia Fuloe. L. ad Donat. d . 12. fcribit. 2Zum. WQ [ Ortà po c. 4ti medium controverfià inter i Antiochiz dt*]i(ft octores , & poftmodum inrer Orientis .ac Occidentis Prefules divulgatà; fl( * [à aliis unam divinitatis hypoftafin, aliis tres affe- |dr f rentibus ( ubi defenfores utriusque partis au- ;. t; diti ,,& fententiarum expofitiones perceptee fu- pþä(]( erant) « 1 - ^ Dr DEO T RINO. 191 IT tttiy] erant) facilé ac penitus fublara fuit; cum in- Vif n rceretur priores nójnine hypoftafis naturam OFUtm « & & uíiam, pofíleriores autem proprietates ac tera p fubfiftentias perfonarum accepiffe , üt Athana- quod & fius & Alexafildrina Synodus in.Ep. Synodica Lf ad Antiochenos data teftantur. Sed hec ipfà fedutit controve & eam componerdi facilitas ntis pe- oftendit, convenifle utramque partem de fin- Verücu laritate naturz divinze ac individua unitate; E üt etiam Dafil. Ep. 325. & Naz. Or. 32. de- fonaru: clarant: ergo, gtium. Una eft in tribus per- Initatet fonis effentia , ficut in duabus naturis una eft r. fiden Chri&(i perífona: fed perfona in Chrifto eft nu- at Iri mericé una, ficut nature numero funt due: pmcifi ergo & natura in Trinitate eft una numerice , aA ficut perfonze numero funt tres. FEam in rem TMH Vincent. Lirinenfis in Commonitorio C. 19. jun "1 loquitur: Zz Deo uza fabflautia , fedtres pevfoua: : M f 27 Civiflo due fubflautie ,. fed una perfona. .a ul Ainitate alius atque alius , mon aliud atque aliudz ] J um ip Salcatore aliud atque aliud ,| mon alius atque y d alius. . Quoimodo. im . Jvinitate alius atque. altus, J 2on aliud atque aliud ?. quia fcilicet alia eft pevfoua Patris, alia Filii, alia Sp. San&li: fed tamen Pa- ymllf;gf um Y ?ris 69 Filii g Sp. Santli uon alia atque alia, fed j uf «una eademque matuva. uomodo im Salvatore f 1f aliumd.atque aliud , 20 alius atque alius?. quia vi- delicet altera fubflautia divinitatis alfeva bumanita- ii inïff (»u»'gäm» zis: fed tamem deitas g. bumauitas non, altev $7 al- zv , fed amus idemque Cbriffus. . Confer Nazian, as rfiS plld Or. 51. & Ruflicum Diac. in Difput. con. Ace- phalos. 4u. Rano nature non minus in J l "Trini- g 7 " ii E. 192 VE DEOïTRINO. "Trinitate quàm in Chrifto eft menfüra volun- T qoqm tatis & operationis: ergo ficut in Chrift - & p plex marura eft ratio duplicis voluntatis & ope- Dang - rationis, ac viciffim ; ficitem una in Trinitate natura eft ratio unius voluntatis& operationis, fu. ü *!f qut Atquiuna, eadem & identica eft voluntas & .: narturda. | f r Ooperatio "T'rinitatis : erpo-& tal |pumfi Enthymema fuit argumentum Catholicorum ] amra à contrà Monothelitas, tum in Lateran. fub Mar- p tinol., tum in CpolitanoII. ; ut in hujus A& |ilopra 4ta Litteree Acathonis recitatee docent: Sub- " fumptum autem pgtet tum ex.num. priore*, jtrbus: tum ex majore unitate concedenda voluntati m & operationi in Deo , quam que iisdem con- Cuntaris veniat in. Chrifto. szum. ln Patre & Filio ttverfü rincipium fpirandi eft unicum & ipfa etiam 8^ qu fpiratio unica, & neutrum duplex : ergo | :1/ ? Ó 7 etiam in tribus perfonis unica eft natura ac Deitas, nonautem trina aut triplex. — Z. pa- |'ltne ïFILf*n.(wt. tet ex Conc. Flor. Decreto Unionis, ubi expli- LE 'catur fenfüs utriusque Ecclefie: Grecz quidem tg. . affevuerunmt , quod id, quod dicunt Sp. fan&lum ex DT Patve procedeve , 2on bác anemte proferunt , üt ex- 0s Wj cdudant. Filium ; féd. quia eis videbatur , àt ayunt , | um Latinos affevere Sp. fan&tum ex Patve eg. Pilio pro- Turm cedere tanquam . ex duobus principiis eg duabus Pi— &t vationilus , ideo abflimuerumt , à dicendo y. 0i 'eteri Sp. fau&ius. ex Patve procedat $g Filio. Latim ve- toche và afferuerumt , i0n [e bac mente dicere Sp. [auctum Cienda ex Patve Filiogue procedere , ut. excludant Patrem ühim quin fit fonst9c... five quod duo ponamt. [f princi- m pia [eu duas fpivaizones; fed usum. tantüm a[fevant 6 e N n 1 volu. Dr Dzo TRINE'). 195 riftqu effe principium unicamque [piratiogem |Sp. fantdi. Et poft in ipfà definitione: uod Sp. fanétus ex isKoR É Patre g. Filio eternaliter f ,. $. effentiam. fuam Tri.ni:a;e fiumque effé. fubfifeus ex.Patve fanul g. Filio 9g erationg Juntzsl ex utroque tauquam ab uno priucipio t unica [pi- vatioge procedit. — Patet Cozf., quia ficut princi- L n ohcorüt pium fpirandi eft commune Patri & Filio, fic natura & Deitas eft communis tribus Perfonis: fübYe ; Imó in hac confiderantur unicé ad fe, cum in ijusd 1L illo principio confiderentur ad alium. nt; Sb T 63. Oljic. costra xmum. Ex Scripturae volunt textibus allatis non probatur unitas naturz,fed duntaxat vel teítimonii, vel confensüs, vel lem col charitatis; quod patet partim ex comparatio- ;&Fïhj .'l ne verfus 7mi 1. Joan. 5. cum verfugvo: ZyYes ïw. u Y fuut, qui tefl imontum dant in terra , fpivitus, aqua e7 fanguis: eg bitves unum [unt : partim ex fimi- n Á litudine T 17. V. 21. propofita: Uf omues - mum fat , tu Pater in me £g epo n te, ut eg' ab V " ipfi im mobis umum fint. Accedit, quod L. 3. Reg. 22. v. s. dicatur: Populus meus q9' populus fl " " zuus unum funt ; 1. ad Cor.6. v. 17. Qui adberet l "u Deo, unus. [pivitus ef ; & C.xo. v. 17.. Unum li 1 corpus snulta [umus , omnes , qui de uno pane parti- ii (I, cipamus &c. Conf.L Vox homoufios 1. non til,'J/ H leoitur in Scriptura; 2. eft omnino nova & /fhy . Veteribus incognita; 3. etiam rejecta ab An- [j J tiochenis & Ariminenfibus Patribus; 4. reji- cienda ab omnibus ob erroneam aut fàltem ; "'f Ti ambicuam fienificationem. Ergo.. Cozf. IT. ^h 3i J jl Ex noftro doemate fequitur r. vel dari tres (ïgjrznï s fub- J Peos ; tum quia tres Perfíons funt tre * ftan- us l l 194 Dr DEok 'TaiNO. ftantie: tum quia Parer, Filius & Spiritus ! griam H fané&tus funt alius, alius & alius: 2. vel non da- et i li j ri perfonas diftinctas; rum quia valet hic fyl- | win] lopifimus expofitorius: hec divinitas eft Pa- j lispro) ter, hec divinitas eft Pilius; ergo Pater elt Tn6n £f Filius; tum quia axioma eft, eadem effeinter ] ul fe, qua funt eadem unitertio: 3. vel admit- | onis v tenda effe contradictoria; tum quia idem De- ] anits i | tà5 dil: us effet genitus & non genitus; tum quia tres res effent una tantum res: tum quia res eadem | fit j haberet plures formas , vel conftaret rebus petedi perfectis h. e. perfonis, nec tamen diceretur isdi o m compofitum aut aggregatüm per accidens. ä m. ad g. iV. "d. Ad comparationem |Q0n pot textuum, de rmo Diíparitas eft; five quód j5 m textus 8vus, notante jam D. 'Thoma in Com- Ktet e ment.ad Decreralem 2dam, à multis exem- Qu plaribus abfit: five quód in G is exempla- àp. [ ribus non paucis in $vo legat &i TO &Vj H ha ! res in umum fumt: five quód textus in fenfü ij i iendus, Patrem per fpiri- figurativo fit acc tum, Filium per fanguinem,. & Sp. fànctum h | "Id ï f[«v LN per aquam intelligendo, üàt Aug. L.2. C. r2. 1 !t & L. 3. C. 10.ac 20.con. Maximin. & hunc fe- [ ll £ Vil cutus Facund. Hermian. L. 1. pro defenf. 3. ca- [i itul. C. 3. exponunt, aut cum Ambr. L. 1. o lil d * e Sp.S. C. 6. & Leone in Ep. ad Flavian. my- (mg flicam aliam fignificationem affümendo: five lr quód in fenfu litterali acceptus non aliam p í denotet unitatem, quàm qua convenire pof- 'ffuv'igï[m fit & propriafir: nequit autem creaturis con- UM Ti venire unitas individua, quam Deo tamen pro- Dz Drzo Ta:No. 195 Spity priam effe ratio acfides docer. — De 2do eade m | non : fic f eft difparitas jam affignata in Conc. Later. IV.; ubi in Decr. fidei dicitur: "Cum veró Veri- at tas pro fidelibus fuis orat ad Patrem, hoc no- Darer d men uzum pro fidelibus quidem accipitur, ut effeintt intelligatur unio charitatis in gratia; pro Per- o| admi: fonis veró divinis, ut attendatur identiratis dem ] unitas in natura, quemadmodum alibi Veri- quia n tas ait: Efote perfetii , ficut 6g. Pater veffev cale- os x flis. pevfectus efl, acíi diceret: Eftote perfecti t rei perfectione. oratiz , ficut Pater vefter perfe- licerett &us eft perfectione nature ; utraque videlicet ] " &ns, füo modo: quiainter creatorem & creaturam toner non poteft ranta fimilitudo notari, quin inter AI'M qnl eos major fit diffimilitudo notanda." Hinc jin (s patet etiam refponfio ad textus reliquos; cir- ls exd ca quos nota ri quoque poreft regulaalia, quam Auo. L u con. Maximin. C. 20. proponit: il í Quaudo de vebus duabus aut. pluribus dicitur umus ; nf eft vel una efl , eg additur quid umus vel quid una; ty de bis, que divevfze, €g. de bis , que funt unius erm f - fui Jubflantie ,. dici potefl. — Diverfe funt. fubflantiae [piritus. bominis &7. [pivitus Domini: Q9 tameu di-- AU chus? Gum eff: qui adbavet Domino, unus [pivitus eft : al j unius autem . fubflautiee fumt. anime bominum $9 jbl corda bomizum; de quibus di&um eft: Evat iis anuna uma 9 cor unum. Ubi autem dicitur de Qf !dg; 1N duobus aut pluribus umum fuut , uec additu v quid unum fint, uon divevfa fed unius fubflantiee effé in- ; J j r zeliguntur, ficut diéhum eff:. Qui. plantat (2 qui vigat , ugum funt ; jj 0* 7THUS. t * Ef: Ego &9 Patezf' unz(m Jfa- N2 ld PW 196 Dzr Dzrzo TzaiNoO. JAd Conf. L. &. quoad 1. D. Vox homo- Samofaï tra a ufios non legitur in Scri tura quoad vim & fignificationem, N. quoad l tteras & fonum, C. f Hoc tamen nec requiri nec obftare, liquet ex ; verbis Trinitatis, Deiparee, aliisque fimilibus i Iþzrb confultg receptis; prefertim cum Ecclefia eandem vo- cem adoptarit. Haretici autem voces nec in us Coxftr littera nec in. fenfu Scripture fundatas ufur- ant, ut Athan. in Ep. ad Afr. & L. deSynod. fare atque Ambr. L. 1. de fid. C. 9. in Arianos re- d Q torquent. uoad 2dum *. D. Eft nova hec Titie C lildis t vox fimpliciter & quoad fubftantiam , IN. quo- dam modo & quoad accidens feu ufürpationis lreris &im en univerfalhtatem , T. . Jam enim Juftin.in Dial. dienus. cum 'Triph. Trinitatem dixit cocffeztielen , & Orig. de recta in Deum fide Zerpum confubflan- j fert] | Tüns: | zaje, & Eufeb. Cefare. ap. 'Theodoret. L. 1. hift. Eccl. C. 12. fatetur quosdam. ex prifcis eru- | ( ] ditos €9 preeclavos "Antiflites aliosque Scriptoves, de [: H j / Patvis $g. Filii deitate loquentes, voce bomoufios LU effe ufos. uanquam fi hec deeffenr, audien- Ifj dus hic foret Hilarius L. con. Conftantium fcri- L H,' w:.zdk bens: JVunquidex boc megaudum, evit, quia mo- if vum efl 2 Decernis fimilem Patvi Flium: Evan- | lrl € | Oliend: lia monm predicamt: quid efl, quod mom vefugis p anc vocem ? in uto uovitas eligitur , in alio fub- ,t'xms ?3novettur. Ubi occaflo. impietatis patet, movitas CUJHQ admittitur : ubi autem veligionis maxima & fola fitus cautela efl , excluditur. uoad 37/um D. Reje- Á &a eft vel alio in fenfu ; vel errore facti, C. lUt in fenfü hic propofito & juris veritate, N. Ed Confübftantialitas perfonalis ac in fénfu Pauli Wt o Samo- r DE Dzo TnziNO. 197 x hom. Samofáteni reprobata eft ab Antiochenis con- dvimi tra eundem Sac. 3tio congregatis: Confub- um ftantialitas autem effentialis, non quidem re- | Y j iquet À robata, fed fupprefla aut omiffa fuit Arimini fimiio à Patribus Catholicis, per equipollens fidei xtem ve confultum ratis, fed Arianorum perfidià de- Cl ceptis. Similem quendam errorem accidiffe atas ul Conítantino magno ante Conc. Iceenum ,.te- deyit ftatur ejus Epiftola ad Alexandrum & Arium anos t data; quem tamen Concilii definitione de ve- »ova lt ritate certior factus poítea exuit; üt ex Conci- lii Actis & datis ad Orthodoxos contra Arium Ng litteris conftat. uoad azum N. J4[[. Senfus ny,ation- v.nbr enim erroneus huic voci affictus ab Arianis -eft' ia alienus. uisnam ille & quam varius fuerit, 10 i refert Hilar- L. de Synod. fub finem fic enar- rans: Za uma fubflautía Patvis ac Fili pradicatas Joret f vjn aut unum, qui duas muncupationes babeat , fubft- fletem figiificat 5 aut. droifain unam fubflantiam jl !'1!4!' ü??ï",i duas imperfe&as feciffe fubflantias; aut tevriam priorem fulbflantiam, qua à duobus ufurpata [it eg ! ajfumpta, que idcirco unma .dicatur, quia ii duas ntium [ ) una di[ctla fit. Demum fuübjungit: Aale zutel- ^ Ui j ligitur bomouflon: quid ad qme bene iutelligentem ? i LÀ // [ ollendens hac erotefi, propter aliórum mali- » tiam & abufüm non deferendam effe vocem, l, i cujus fenfüs determinate ac fatis fuerat expo- fitus. uj ( / "Ad Conf. H. & IN. feqq. Ad yme prob. vm. ) Nf D. 'Tres Perfonz fünt tres fübftantie abfolu- ul te, N. Relative, /uód. qua identificantur fi7] beant )P ") uni effentie feu diviniteiti, C. qua ha 23 etiam If asb Dr Dzo TR'IQo. 198 etiam tres effentias ac divinitates, N. Ad ad. omqin; D.Pater, Filius, & Sp. (an&tus funt alius & alius äel ratione perfonalitatum, C. ratione effentiee; N. Ad 2de prob. ym. N. fyllogifmum effe veré tam C expofitorium; cum reipía fit categoricus ha- bens terminum diftributionis capacem , ob moto d . feecunditatemy nature , quà unica numero di- vinitas communicatür luribus realiter di- at n " ftin&is; tínde fic exponenduseft: Quidquid eft j Hihr f C divinitas, eft Pater ; quidquid eit divinitas; eft Filius; ereo Parer eit Filius: qua expofitio j Sohblal habet premifías falfas, & oftendit vitium fyl- Mi Y logifini prioris. Ad 24. D. Axioma eít, ea- m dem efle interfe, qua funt eadem uni tertio | lt 0R finito & incommunicabili, C. infinito & com- | viduf municabili pluribus realiter oppofitis & hinc j um | duals : réaliter diftinctis , N. — Etenim pro hoc feníu dignitas axiomatis non tenet, ficut refpectu Pures t0nej Q diving potentie non valet axioma aliud : Ex nihilo nihil fit ; nihil revertitur in nihilum. hactan Ad 3727 prob. 1m. D. Unus idemque fumptus 'tnon: m Mil in fuppotitione inadzquara eít genitus & non genitus ; N. in fuppofitione adequata, fu/d. C | RXGI eft genitus fecundum unam, & non genitus fe- " cundum aliam perfonam , C. genitus & non COWQ . genitus fecundum eandem perfonam , N NU Ad a2d. D. Sunt tres res & una tantum res füb Cn eadem ratione, N. füb ratione divería, fcili- Tiatur cet tres fub ratione Perfonarum, & una füb &n: ratione effentie, C. Ad 37. D. Eadem res ha- Wt beret plures formas adcequatas ac ejusdem om- Qu nino rationis; IN.. inadequatas nec ejusdem &] Oornni- k: Dz DEOVTRINO. 199 . i omnino rationis, C Item conftaret rebus ia erfectis füummam inter fe nature unitatem h abentibus, C. nulla inter fe habitudine aut entig, N effe vet connexione gaudentibus, N. Ex his autem ricus h tam compofii quàm aggregatik per accidens cm, d notio elidicur. 6 A imero d . Objic. con. adum. Deus non deberdi- ci fingü »ig nec unicus ; ütdocent inter Patres .'fl'ï.iïel. 1w IQ "m Hilar. g. & g. de Trin., Ambr: L. 5. de fid.C-' 2. Leo Serim, 2. de Pentec.; inter divint l Scholafticos D. 'Thom. p. 1. q. 31. a. 2. cum ekpoh:lf; jum ff Magiftro Sententiarum Alberto magno & aliis. Item jux. Anfel.in Monol. C. 26. eflentia divi- e&; 5?' unt (€ ii na non eftindividua; & juxta Boétium indi- vidua fubftantiaconvenit tantum perfonc, non (j & « - autem effentie, Ergo notiones unitatis indivi- lo dualis non congruunt nature divine. — Corf. £. t feipe Patres, tribuendo etiam nature divine no- tiones ufüitatis individualis nunc ufitatas, non iil hanc tamen afferuerunt, fed aliam nempe in- ul tentionalem vel moralem. . Nam 1. per mona- dem & henadem Baf.Ep. 141., Boét. Libel. us /Xr» " ad Symmiaach,, & Synad. Carm. de Trin. in- tellexerunt. fimplicitatem effentie ab omni 2. Per naturam in- coimn p ofitione remotam : j nJm'N dividuam Cyril. Dial. 1. de 'l'rin;; Bab, L. $. con. Eunom. , & Athan. L. de Syn. indicabant " ^ j naruram non fe&tam, non partitam, non divi- fàm : 3 . Per unitatem identitatis ac fine nu- gna t & Athan. L. de Synod.,. Baf. L. 1. hi mero Hilar. |eS con. Eunom., Ambr.L.deSp.S., Marius Vi- mo &or L. 1. con. Arium excludebant nature dif- U*väf , N 4 m x yferen- " 200 Dz Dsgo Ta1xo. * ferentiam, diverfitatem &insequalitatem. Cozf. r b /I. Unitatem perfonarum in divinis defignant plerique Patres per homoufion; qua vox fi- gnificat squalitatem vel paritatem mature; equalitas augem diftin&tionem füupponit : ii- i n dem eam corflparant cum unirate, quz eft in ,V [ ta K pluribus hominibus, quos itidem confübftan- tiales dicunt: ubi veró priorem pra hac uni- Qm am tatem aflerunt majorem, exceffüm onunt l per saequalitatem non tantuim in j * Ta; fed t&m e etiam in attributis & affe&tionibus quibuscun- Quz u que; üàt patet ex Chryf. hom. 1. in Ep. 1. ad DIrent X "H "'im., Ambr.L. 1. de id. C.11., Leeon. Serm. Áj 3. de Nativ. & aliis. U:lbu*mö lon tag E. ad g. D. Deus non debet dici fingu- laris & unicus; quà afferatur in Divinis fingu- Tunt, ] laris, unica ac folitaria perfona, C. quà affera- d tur unica & fingularis natura, N. Patresqui- mn | dam nolebant has ufurpari voces, vel ob qua- na ftionis tunc cum Sabellianis agitat? controver- fiam; üt accidit Hilario , cujus hec fünt ver- ba: Plures beveticorum idcirco fanilem fecundum TUf diviritatem efft Patvi Filium dicumt , ut per fimi- lrudimis propvietatem. eundem Parvem . éfft, quem Ukl(. Filium confirment: quia iudifcreta finilitudo ad- amh,':) mittere videtur umici ac füugularis occafionem. AUST "duathema ergo eft , "uii1n Patvegg Pio mature li D fanilitudi; D zem ad abolendam Filü pevfonalem [igui- Ticam Jicagtiam predicabit: vel ob proprietarem fer- ] quifu; monis, fingularitatem ad perfonam referen- sf tis; üt Ambr. indicat dicens : Siugulavitas. ad Qien Perþzmm pertinet yuuitas ad aturam: velad tol- 10 len- * Ds DEb TR'INO. 201 m, (f lendam ambiouiratem , .quà fingularitas pro delma. foliracine accipiebatur ; üt Leo commemorat: ? Yorh« U: «7 [olitudinem non vecipiat Trimitas , 9? unmita- Tatüra, tem [ervet eequalitas. Similiter additum.D. Ef- Joit: fentia non eft individua vel refpiciendo fpe- üe la ciem, vel negando,communicationem,; C. fi- nfübfts ne tali refpectu aut negatione, N. Anfelmus ac u uidem loquitur de individuo, quod wziver- z ORU [ H lem effentiam communem " habet : - Boetius.au- ! 8 É* rem de individuatione incommunicabili agit, bus qua eft character perfome. . Cum diéctis con- Eo. r.& fpirant Scholaftici laudati. )n. Serrt "d Conf. I. &. D. Patres, nature diving tribuendo varias unitatis individualis notas, non tamen hanc , fed aliam unitatem , afferue- runt, idque nec direclé ac formaliter, nec in- qu directé ac confequenter, .N. . non afferuerunt Patresd directé ac formaliter , fu/d. illudque vel ex oc- 10 cafione-data vel ex ecconomia, C. uni ríali- ontrl ter & ex veritaus neceffitate; IN. . Primó qui- It i dem adícripta notionibus fignificatio adeó ex T. infüirutione ac communi etiam ufurpatione il- I lis eft propria ac certa, ut & ipfi Patres hicop- n pofii dum aut unitatem perfonz& in'Chrifto flh jl afferebant, autfingularitatem períonarum Sa-. 7 bellianam negabant, non alis uterentur; nec figni&catioribus etiam uti poffent, ubi nume- j ricam unitatem expreflam vellent. Unde fe- quitur tum horum tum aliorum Patrum fimi- a[em fn telere les formulas fecundum communem ideam ac- jf ? j cipiendas , nifi adjeétis expofitionibus alió di- ftrahantur. Deinde yeró illa notionum diftra- Jai t [7 étio Ns * 202 Ds Dro T.RINO. "* Vi d étio nec omnium, nec ubique, nec femper erat; maximée poft.Tritheirarum hzerelin ac nit; Ua errorem Joachimi: quorum oppugnatio fcili- intert & hire cet adítrictiorem fignificandi vim exigebat. Hinc pofteriorum Patrum & Conciliorum lo- T T10/0218 ] cutiones, fiquid difcrepantie etiam inter eos ac Antiquiores permittatur, ad horum inter- Tn of pretationem meníüranda non fünt. Praeterea lvd pa Patrum nemo exprefsé negavit individualem mij.srum unitatem nàture: ubi autem folum ex»prefíle- V para runr unitatem fpecificam; hoc vel futhciebat (inc. T. pro traétata tum ab iisdem controveríia & ad p Ra refurandos Arianos, qui diveríam , inequa- hn Pa lem aut diffimilem in tribus Perfonis naturam DUNE ftatuebant; vel fuadebat prudentia, ne afler- ^; [ cm.f;u tà fingularitate locus füfpicioni aut criminatio- vj ni foiicudinisSabelliane preberetur: prefer- d fubïn tim cum ne füa quidem loquendi formulautut Xl remfta Patres evitare potueria: Sabellianifmi il objectionem. . De utroque vide num. 62. lo- cum lNaz. Or. 21.laudatum. Denique ex da- ta à Patribus notionum qualicunque exegefi facilis ac eíficax erat illario fingularis natu- [ re. Nam perfecta ex omni parte fimplicitas non compoftitionem tantüm, fed & collectio- nem , adeoque pluralitarem excludit : nepa- "m iv tio item fectionis, partitionis ac divifionis re- TC ül mover diftin&tionem quoque numericam, qua len I ad minimum in fola exiítentia fibi propria ac n fpeciali; adeoque feparata confiftit : diverfitas - | ! j i emum, differentia £ V « inequalitas negata ad UR oftendendam veritatem: proprietaremque di- D ü vinita- 4 Dz Dszo Tniwo. 203 ec fs Vi & is , ficut non negat; fed porius füppo- herelnt nit, Deum efle ens unicum ac fingulare , fic at fd infert etiam . na larem. * turam /Dei unicam ac fingu- exipdt iliormb "d Conf. IT. &. ad rmum transmif& ety- n inere mologià D. /Equalitas vel paritas füpponit di- um n ftin&ionem fübjectorum, quee fcilicet zeqia- P lia vel paria vocantur, C. neceffarió etiam ter- ]ivi (donate Mdlv minorum feu rei; fecundum quam equalia vel paria dicuntur, N. Etymon homoufie | EXPI: füt lr Conc. Toletanum XI. fic xponit : Proprer erfia fY quod Filius bomouflos Patri dici EULT $ h. e.5 ejusdem , Inaqu cum Patre fubflaumtie cveditur: éude enim Gracé ys natur unums zcia vevó fubflantia dicirur , quod utrum- àj Y i que comun&um fonat una fubflantia. — Heec deri- cqu vàtio videtur precellere ; càüm zequalitas non j p ad fubítantiam , fed ad quantitatem vel molis )u vel perfectionispertineat: unde Ecclefia canit: bellr£ ut in Per[onis propvietas, g in effeutia umitas , 69 yn. 4 inanajeflate adoretur. eequalitas. Sed permifsà, t quam etiam Patribus ufitatam fatemur, expofi- que ia t Done alterà, ad fervandam proprietarem lo- cutionis fufficere diftinétionem fubjectorum , Jidf nec illam ecdiam terminorum requiri, patet ex hmp li (j Lal denominationibus unitorüm & conformium eidem numero rei& aliis ad eandem entitatem dit J relaüvis.^ Quamvis porro naturz eac ef- fenri& dicantur fübinde confubftantfales , ta- 1 qU.ï 1neneasacci " yyri ! i pro füppofitis ac fupponere pro d Til perfonis vel ex eo patet, quód aliàs propofi- tiones fierenridentice ac ridicule. AdaZwum 1eUdtà i D. Unitatem in divinis comparant fecundum [ quid m 1 s 204 Dz D'EO TzaINO. l quid ac imperfecté cum unitate, que eæiter | Eun.l E 1 ! H o j homines plures, & hos etiam dicunt confub- Fuls d M ftantiales fecundum rationem , C. comparant [ adequate & perfecte , & dicunt confübftan- fibusord tiales fecundum realitatem , N. .Deficere plu- Filium eí rimum banc comparátionem, & diverfam effe pelindo inycomparatis unitatem , ipfi Patres fatis decla- at v rant, dum locis in 3tio membro defignatis jartia & unitatem perfonarum pra unitate hominum tam i de af ) praedicant majorem. Ex quo collige aífertio- nes hujus generis alias verum quidem habere |Pari a T auter fenfüum , non impedire tamen aut excludere ampliorem aliunde congruentem. — Ad 37zum m N D. Exponunt illum exceffum per zqualitatem " i? non tantum in natura, fed &in attributis & af- Wx; Ton fe&tionibus, que hoc ipfo tollat omnem di- TC Ítinétionem etiam numericam nature , C.que quo min realiter adhuc diítinétas naturas relinquat, N. Aran j Cüm enim numerica diftinctio vel diverfita- 1 tem in natura, vel ingqualitatem in attributis, I p ] Si('jms j vel diffimilitudinem in affectionibus fequatur; h f hec autem principia omnia refpectu nature r;&L de hi divinz abefle dicantur à Patribus , aliud au- | tj tem fignum vel radix diftinctionis affignari ne- &tr]y queat; fan? vox illa eequalitatis ufürpata unita- Ls tem numericam nequaquam excludit. j sT 659z//. Non una , fed diftincta , eft in ücru divinis rfonis effentia. Nam 1. eflentiam Wte divinam geuerautem agnofcunt Cyr. Lib, 6. W0car "The£ C.3., Aug. L. 3. con. Maximin. C. 14., 11 Hil, L. 9. & 11. de Trin. &c.; item gezzzam & bya natam Ygnat. Ep. ad Magnef. , Baf. L. 5. con. IG Eun. NU 4 Dz Dzo Tm&o. 205 € Caïi Eun.E iph. her. 76. Aug. L. 7. de Trin. Cs Dt Conti Fulg. de fid. C. 2., Anfcl. Monol. C. 45. enun- compæja' tiant. 2. Plerique Patres utuntur propofitio- onfüoli icendo nibus ordinem originis indicantibus; Jicerep Filium effe ex aut de off?ziia Patris; imo ap- verm al pellando effentiam de effentia , fabftantunn de fub- fitis d::ï; ^ Jüantia , voluntatem de voluntate , japiemtiam de [a- » deig.!z jpientia &c. 3. Singulas Perfonas habere effen- homunt tiam fibi propriam declarant Athan. Serm. 3. je alfeti de Geft. Nic., Nazian. Or. 35.. Item naturam m ha Patris naturam fru&uo[ain ac principem , natu- exclud ram autem filii naturam zazzvitatis & urigeni- X(l 3/!!( zum Hil. L. 7. de Trin. ac L. de Syn. appellat. :quaüïat&ï Cozf. ]. Patres, multiplicari naturam 1n divi- us d nis, non diffimulant. Aug. quidem L. 7. de omaemt Trin. C. 4. ait ,. fcrzpturam non . contvadicere , re, C quo minus icagtur tves effentie : Nazian. carm. linqui; Arcan. à triplici Deitate ortum Luciferum canit; | dive Or. 13. autem & 24. 7res vitas , zves Jan&itates & arrid trer glorias admittit, ficut & Pafchaf. Diac. L. 1. s fequ de Sp. fanét. zevgemizam majeflatemm. fatetur : du n Hilar. demum L. de Syn. zres dicendas in Deo , ii Jubflantias. oftendit, ac Julian. Tolet. Librum de tribus fubflantüs infcriptit. Conf. 1I. Per fe finr j FPM nonrepupgnat, tresin divinis perfonas vocari Jf tres Deos ; fed Patres duntaxat dici prohi- Jlt; Ü buerunt, 1. ex eeconomia, ne viderentur fa- g D vere polytheifmo .Gentilium , à martyrio " avocarent fideles; ut Tertul. L. con. Prax. C. 13. infinuat : 2. ad proprietatem loquendi UH-C hi f k Z,-,/;ler/: fervandam , vi cujus id, fecundum quod plu- , 4 res convenire & unum dicebantur, in fingula- rl b ! 1 206 ;—DE Dxo Tuiwo. pendo 1 ri efferendum eft; unde Abraham Ifaac & Ta- cob abufivé, dici homines, cum unus homo fam pex vel-una humanitas dicendi forent, docuerunt um proF babfiad Greg. Nyff. L. ad Ablab. & de com. hom.; Cyr. L.9. Commen:z. in Joan. ; Damafc. L. 2. J pracs de fid. C. 8. &c. Ubi tamen ex axiomate fequi- li per turíola unitas fpecifica, & ex illatione ratio (ando qui loquendi paradoxa emanat: 3. ad obíervah- pltioni qon. Eun dum morem Scripture ;; que fecundum Aug. L. 7. de Trin. C. 4. contradicit : E & de f ropafitioni tres Deos enuntianti , & fecun d. uim Ambr. 3 d L. 5. de fid. C. 3. pluralitatem Deorum intel- jtantni ligit cadere in heterufias five ea - quz funt di- J n h verfze fubftantize. M qu W. /dd g. IN. .Aff. cujuä falfiras patet ex à5, i definitione Conc. LateranenfisIV., quae Can. 2. Q0n e feu Cap. Damnamus de füm. "Trin. heec habet: To JNos crednnus €9 coufüemur , quod una quedam Itl [ mina ves efl , iucomprebenfibilis quidem & ingpa- i j n Jis, que veraciter efl Pater eg Filius €g. Spiritus "n ïi:'üi :z.»m.ï I Janttus , tres. famul. pev[one ac [igillatim qualibet earumdem: e9 ideo im Deo folummodo Trinitas eft, l- d 704 [ uatermitas ; quia quelibet trium per[onarum s dii f & Ye$, videlicet fubflamtia. offntia feu natura M:t D divinay que [ola eff unrcer[orum principium, pra- m zev quod aliud iuveuiri uon potefl : g illa ves mon Oncret eff generans , ueque genita , neque procedeus; fed eft - fümpi Pater, qui gemerat, &g. Filius , qui giguitur , &g aC Spivitus fanétus , qui procedit : ut difliuttiones fint ! Verbur im pev[omis , Qg wmas im satuva. .A prob. Tie c imem 1).- Efílentia divina dicitur à Patribus Qn d ; &fu- Otmye generans & genita in fenfq improprio mendo - 'Dr Dgo TziNo. 207 [ mendo abílractum pro concreto , feu effen- m how tiam generantem pro Patre, effentiam geni- docuenr tam pro Filio, C. in fenfu proprio ac füumen- ym. hon , doabftractum pro forma, NN. vel fu/4. indican- mat. L do precisé id, quoPater generat & quod Fi- lio mateen er generationem communicatur, C. indi- j0ne mdl l J -cando quid plus aut aliud, IN. Favent huic ex- obfenz pofitioni Athan. Dial. 2. de 'Trin., Bafil. L. 5. vumdy .con. Eunom., Ephrem Syr. Serm. de poenit. 'opolitt . & de fui reprehenfione , qui Parris , Filii & m Ani Sp. fancti eflentiam dicunt zzgemitam, iuaa[ci- "um in bilem €g priucipii expertem : favent SS. 'Thomas, sümà Bonaventura, Albertus cum plerisque Schola- Íflicis, qui Patrum propofitiones dicunt im- N pateta roprias, excufandas quidem & declarandas, ; e€ d non extendendas. Ad 2dum . 1. V. Couf. que(a: hec hii 1 Conc. Toletani XV. enim haec eft profeffio fi- i " 1](7 dei: Piius Dei de effentia Patris matus ef , effn- . 71 JH . 4 e eutia: ficut maturade natura , g fubflan- Ü SINI?('S ?ia de fubflautias €g tamen uec due effentie , nec due uature , nec due fubflantie dici poffunt , fed j quæ/a*-: f una e[fentia uatuva €g fubflantia ,. fücut eg lumen hat f de lumine, non duolumina féd um lumen.. 3. 2. Si- j [ ! jl militer D. Patres utuntur prepofitionibus or- I) dinem originis fignificantibus de abfílra&tis ll7 J concretivó fumptis, C. de abítractis abítractive fuümptis, N. Prepofitionum hujusmodi ufus precipuus erat ad fignificandum con. Arianos Verbum non fuiffe natum ex non extantibus j l neque ex aliena aut divería fubítantia, neque i þao 7 b cum aliqua dantis diminutione: unde & illze formule , Deus de Deo ; lumen de lumine, ) &l erant ged l l 208 Dz D£o Iziwo. Adhi- erantin fymbolis & libris frequentes. tarom g bitus preeterea eft ad denotandum originis or- probar. arobud; dinem inter Patrem & Filium , ac utrumqne inter & Sp. fanctum; dum fuppofita his pro- ]unám pofitionibus affirmabantur : Ubi veró natura, ii fubftantia, effentia , aut attribura abfoluta ab t f iisdem legebantur ; vel fenfus erat figuratus fntie L. füb expreffione abítracti (ignificans concretum tpetens. aut fuppofitum ; vel denotabatur effentice com- jto irij 1nunicatio , ratione cujus illa maneret fub du- Eoen f plici velut forma principii producentis ac ter- d ial nini roduéti. Sancti namque Doctores , üt |ti demon D. 'Thomas p. 1. q. 39. a. . ad 1. obfervat, ad jtm f exprimendam effentize Unitatem aliquando ex- fünilter preffiüs locuti funt, quàm proprieras locutio- gfonas nis patiatur. Ad 3tiam ve. D. Singule perfo- müaer n habent effentias fibi proprias, hasfumendo 'lidem L pro notionalibus ac relativis formalitatibus; bfolut$ ac meq C. füumendo eas pro quidditate a l'mis, 1 communi, in qua Perfone juxta omnium fen- m&l. tentiam vel fecundum Lfelïi vel fecundum ra- Á .tionem conveniunt. IN. Til Ad Conf. L. 3«. INA[J. ad quod confutan- r Ait, dum íüfficiat areumentum 2dum Confirma- LU tionis pro hac thefi allate. |Nec fübfidii quid- iA piamilli preebent autoritates oppofite. Augu- Teoern inus quidem l. c. non dicit dari aut dici licere lg tres effentias,fed potius fic quaerit: Curergot? Ttqaris zres effetias tom licet. diceve ; quod fumiliter [cri- s&lufr ptura ficut nou dicit, ita uec coutradicit , fcilicet p fignate ac exprefsé: cui quzftioni fubjicit tum Cf effen- ibid?ln tum C. 6. rationes , quee trium n d tiarum ] — E 4 Drs ,DEO 'TaiNO. 209 e. Al tiarum appellationem & periculofam & fal(am 9 Tipinis probant. Cur Nazianzenus tria vel triplex utrung attribuat, ex ipfius Or. 39 intelligitur, ubi ait: ia hisp Deum dum dico , uno eodemque triplici lumine per- mmu fivingimimi: tviplici quidem , quantum ad proprie- jbfolutad €. zates feu byp of $; uzoautem , quantum ad fub- tgwm ffamtie D. e. d vinitatis vationem: quem locum COnctetu repetens Joannes II. Pontifex L. de 2. naturis entig Q pro zriplici lumime transtulit fribus humimibus. rerfübd: Eodem fenfu, ad formalitatem notionalem re- It5 àc t lato; intelligendum effe Pafchafium , ipfe tex- dores;t tus demonítrat: Cazbolica fides tevgeminam maje- (rvat; à flatem. fub -unius. divinitatis confeffoue veuevatur. Similiter Hilarius per tres fubftantias intellexit qm&o g xis It perfonas feu fuppofira, contra Sabellium affe- renda ex definitione Conc. Antiocheni, quod f. d usl ibidem laudat. ulianiliber huc non quadrat; maliti utpote qui de tri ] us duntaxat in Chrifto fubfi- fa. ftentiis, anima fcilicet corpo jac divinirate mninm J tractat; ^ um Ad. Conf. 'Il x. A. A[f-. INos enim, quod 'Tertul. L. con. Praxeam C.15. de Chriftianis j coni dicit; qui duos:quidem . defmnimus Patrem $g. Fi- lum , duos 1amen Deos non tantüm ex ore nof?ro ii l l 1GII (IJ gunquam proferimus ; fed dogma etiam noftrum veneramur velut fundamentum primum Ca- tholice fidei, à Patribus & Conciliis tum af- L . (uri firmarive, afferendo folum unum Deum, tum 7 exclufivé, negando tres Deos, ftabilitum: in 1 f ( quo proinde tum verum reipíà fübefle debet, r O cüm fides magis fit de rebus quàm de vocibus; !lel n d tum abeíle etiam. fermonis ambiguitas; cüm haeec f : . 210 Ds Dzo Tzi5No. X hec parum difter à falfirate. Unde ad rsun mm.p. 7 .€&. Nego ceconomis hujuscemodi in "T'ertul- In ipfío tenti p liano ullum haberi fundamentum. ] primeb;nï namque objectionis loco non dicitur, profef. lil t Dy fionem plurium Deorum diffimulari, ne avo- jedlitr 7 lii centur à martyrio fideles: fed dicitur per fi- ! N dem pluralitatis diving reapíe admiffam, no- ïf TET ve ac haretice diffimulationis preberi occa- ftzmein fionem. En verba: Caeterum fi ex cou[cieutia, 1. Secy ua fcunus nomen Dei g. Domini Patri 69 Filio Pares D €g Spivitui [an&o conveuire , Deos €g' Dominos mo- ODprpre anigaremus , extinxiffemus. faces moflvas etiam ad um Á auavtyria. timidiores , quibus. evadendi quoque pa- itann, ze*et occafro jurantibus flatim pev Deosez Dominos, EM üt quidam beretici , quorum Dii plures... Ad adum mu MIZ & Nego à Patribus prohiberi propofitionem i. de tribus Diis tantüm ob proprietatem fermo- m pis, non fi u ofita reali unitate Deitatis; cüm t f fine hac mu do meré numerica Deorum Al - uamvis veré ac prop negari néqueat. $ Uam énim Patres, ad refutandum Arianorum de di- L'ïsþ D vinitate perfonarum inzequali ac divería erro- ï?ïomm, rem,axiomate illo recté uterentur, item; a AX i oftendendam naturarum in hominibus fpecifi- Crts cam uniratem, modum loquendi communem Jf correctum vellent; tamen in utroque magis Ti ad eorum ; contra quos tum pugnabant, opt- lfmm nionem ac mentem, quàm ad integram pro- Küptos rie credulitatis rationem ac Philofophize pree- ' r : C riptionemfermonem fuum dirigebant. Hinc uàm humanas & & ipfi majorem inter divinas , u 8 perfonas unitatem intercedere d tebantur, üt ï num. | WHH; [ Dz Dsgo TniNo. 21X e ad m num. pr. eftindicatum; & alii etiam idem re- n Ti tentà philofophicee locutionis proprietate ex- In igij primebant: inter quos Aug. L. 15. de Trin. C. r pros 235. inquit : Zz il fumma TVimitate,: que incom- ] Dedit parabiliter vebus omibus autecellit, tanta eft in- ür i C avabilitas , ut , cim trinitas bominum um poffit ifam, » " 2 umus bomo, in ila umus Deus €9 dicatur. $9 zberi od toi u fft : nec in uno Deo fit la Tvimitás: fed unus De- us Secundüm hactenus dicta etiam D. 74f g l Patres prohibuerunt dici tres Deos, tantüm JI770 ob proprietatem fermonis de unitate, N. non a m tantüm , /u/d. - di(putando contra errorem qnp j Arianorum, & ad eorum opinionem precis& loquendo; C. excludendo unitatem numeri- du l 1 f M5 cam, & fuam hic fidem integram proponen- do, N. *opoüüü't Ad 3zium D. Vetuerunt idem Patres yen ad obfervandum Scripturz morem, h. e. ut eitits, d teneatur loquendi modus cum Scriptura, de ( j (enfu ac veritate autem liberum fit fentire, N. hu fic, ut cum Scriptura excludatur etiam plura- yrürm dfl itas Deorum tantüm diverforum, fubd. di- jverh tf verforum, id eft, differentium pracisé natu- r ii rà, N. id eft, differentium per quodcunque as diftinétionis fipnum, C. imum membrum refutat diéum Auguftini; quia falfitatem rei ? t & fensüs declarat: reliqua exponit Ambrofius vtl ibidem tum ita enuntians: ?'Tamen fi levamus nf Scripturas divinas, inveniemus pluralitatem, Jiept "g2 in ea cadere, quae diver( diícretzque p I lunt fübflantize, h. e. éreg£cia;" tum profe- y n : ens: /Vos autem ciun $9. Patrem coufitemur $$ gu m iiun, gop duos Deos fed. umum Deum dicz'n? 1$y rij / z [5 — dl 212 Dzrz Dzrzo TaiNo. €? Poc Dominicis eloquiis approbamus ; quia uli plu- :onthrür: | furg d ves funt, ibi aut. nature aut voluntatum. aut ope- vatiomun eft diffeveutia, — Deuique ut fuis teffimo- |Quum Í qiis vevincantur, duo bomines dicuntur; quia li- Quatm u cet unius narure fint juve na[cendi , tamen €9. tem- vl aor gove &9 cogitatione eg' opeve €g. loco diflant: € ideo r qi 205 poteft umus bomo dici in ff "ificatione eg. mume- fificat j o duovum ; quia unitas uon ef ; uli eff dwerfitas: fhcorum: dum autem unus Deus dicirur, €g- Patvis ed. Filü fütodord £2 Syirvitus fantli glovia €g plenitudo fignificatur. ft àze 1 .66. Of[erva. Anno füperioris fzeculi no- Q0reS (um napefimo fexto Petrus Faidit Sacerdos Ga!lus BI librum edidit de fumma Trinitate, cujus dog- tor ceh ma adeo nunc alteratum probare fufcepit, ut Theo&og&« coelum non tam à terra, quàm 'l'heologorum Dopman fyítema de eodem à doctrina Patrum diítare C vicf vellet. Triennio póft id fcriprum P. Hugo i, qua Ord. Prem. Canonicus Re g aris fingulari lu- W Optz) cubratione, dehinc autem T ournely in fuo & Uano Curfuü Theologico Tom. r. Part. 2. ueeft. 4. WoPamr infertis hincinde ad objectiones refpontis con- WWS | futavit. Seculo preefenti vidimus fimiler li- SCh.OMIiC bellum typis in Germania editum, cujushac ditr, infcriptio: 72zozymi O. S. B. dogma Scehola[lico- navemm vum de unitate im Trinitate collatum cum Patrum QU (nd eadem de ve docivina: Pavifiis1760. In eo Au- Tüt, qu €tor , fectione de relationibus generatim pra- Qüerint tnif$à , fe&ctionem alteram de divinis Relationi- taudir bus diftinguir paragraphis viginti ac uno , quo- ïeeii,- l rum primo queftionis controverfiam exponit; C;lüfibug feptem fequentibus triplicem aut trinam fenfü dl t fuoó naturam in Deo feu (ümrma Trinitate dari con- ütnfo A Dr DEb Tþlumüsz 215 iaj contendit; reliquis ad argumenta unitatem na- n u o tura divine numericam füadentia refpondet. j tfin Quisnam fit ille fezfus fuus naturze triplicis, & HU quanam unitas nature divine fübin admiffa, n n vel auétor diferté ac diflincté non aperit, vel " qi le&or quilibet non fatis percipit; nifi forte n n fufficiat fenfui intellioere à communi Schola- fticorum aliu T - Diflimulationis hujuscaufam nre h fübodorabitur quis forfan facilits, quàm pof- Tif fit dare rationem reticentie, quà tum fau- fieculit tores tum adverfarios fuos vagà cujusdam, os Gil gonnemuts, do&i viri, aut fimili appellatione xjus o autor celarit; licet haud. ingens Scriptorum ifegit; : "Theologicorum notitia requiratur, ut quis elonu Dogmaticorum difficultates in argumenta, & um dl hec viciffim ccmmutata perfpicia. Porro in B.H fua, quam Scriptor Patribus tribuit, autori- 'ing'ulüi W tate optabit fortaffealiquis, ut ejus veneratio dy n ad Canones exacta fuerit, quos Critici facri ; ( u*ælï. pro Patrum intelligentia & argumentatione ex Patribus - condiderunt. xonistl Contemptus etiam ;Afmlikm, Scholafticorum univerfàlis nemini facilé pro- aj babitur, qui inter eosdem Ss. Thomam, Bo- ;) S[!'v I(ï[?lf' ! naventuram, Albertum, Antoninum alios- "N que fanéctitate juxta ac doctrina eximios nume- ]a? rat, quique, quid confenfui fcholarum tri- u buerint Concilia pofteriora , novit. Noviac ' Kc*/äm inauditi nihil admodum in argumentis reperi- 110 qllf* re eft; unde pleraque objectiones noftrs pau- cioribus verbis exhibent: refponfionum fimi- jepot al lis eft ratio, quarum partem maximam inrer exceptiones nobis oppofitas retulimus. uod- jture [ 3 nam —— 2314 QE Dzo Tnixo. ho nam refponfum ad argumenta quadret, quee in Confirmatione "'hefeos protulimus, divi- füo fidn nare haud licet ; cum illa fibi objicere nolue- cde fit; quantumvis eorum rudimenta in viri, üt chut iln fcribit, eruditiífimi opere dogrnatico reperire apique licuiffet. Non defuit tamen íibi in amoliendo venima, "'[ritheifmo, cujus fua in hiítoria Petrum Fai- bu;dam ( dit infimularat Gravefonius: 1e feriatus eít ; d in invenienda interpretatione Concilii Latera- Phiofon T m af neníis, quod fuis affertionibus de natura ge- nerante ac genita, de effentia triplici aut tri- m ele na, de Deorum etiam trium tolerabili, f vo- tgr fon ces füuppeterent, appellatione videbatur obíta- Hac: re. Geminum hoc refponfionis caput, non &idetu tam ad confutandum Anonymi libellum (hoc (me um ( L'-ML enim Inítitutionum noftrarum ratio nec exigit tümilis nec finit) quàm ad confirmandum & vindican- z Wentare dum . do ma. hactenus propofitum, breviter t [a adhuc de j ibabimus. B Bd I. Refert itaque inprimis Anonymus ex itiüsun Gravefonio autorem, errorem & fectas Tri- Mi theitarum ; bi addit, ex Germanica Nice- quiel, hori verfione, quam unam haberet, non po- WOdO) q tuiffe difcerni, in quonam pracipue error cu- nem baret: inter íectas autem illas fuiffe aliquam; hm qua eodem feré modo, quo nunc Scholaílici, d fuerit locuta. Deinde veriorem , üt putat, m ip(; Tritheifii originem ac effigiem in fcriptis Slenn Athanaíii, Nazianzeni, Bafilii & Ambrofii in- &t eo ' quirit: indeque Tritheitas folàm vocandos Qpm colligit tum Arianos, tum eos, qui ita tres di- vinitates ftatuunt; ficut tria corpora aut tres homi- Wa Dz Dro Tmniwo. 215 drt, qæ homines dicimus. Ex quo tandem, quia in Dus, d fuo fyftemate erfonz fibi funt fübftantialiter ?re noi conjuncte & b eitas eft eflentialiter trina, con- Y in viri, t cludir illad. accufari Tritheifmi haud pofle: 0Teptti carpitque Scholaíticos , qui principia quidem amollend veriffima, fed ex quibus fequela mala à qui- otrm Fe busdam deducitur, habere velint erroris fuf- ferams d e &a; & cum [oanne Philopono. Ariftotelicze ii Latee b hilofophiz aflüueti; & humanis regulis divi- natüra na metientes , fibi perfuadere nequeant, 'Tres (l aut t unum effe Deum, fi triplex in divinis perfonis ili, f1ve matura ftatuatur. r obft H«ec refponfio an. vera fit ac efficax, ex ais M €o videtur dependere, num Philoponi ac fe- lum (U ] quacium error dignofci poffit; & fimilis aut on«c a diflimilis errori antiquórum dici debeat. Pri- &vindié us tentare juvat ex Nicephori Callifti per Jo- y, bt annem La noum verfi [ ione latina, qui L. 18. Hift. Eccl. C. 47. Philiponum, quem C. 45. m Tritheitarum ducem nominat, ita loquentem fs T inducit: ?Natura quzelibet non fimpliciter id, nia M quod eft, dicitur, fed dupliciter. Uno enim t, 0* modo, cüm communem cujuslibet nature ra- 1& e[TUf ( tionem ipfam per feipfàm contemplamur, ve- u luti hominis aut equi naturam , in nullo indi-- viduorum extantem. Alio veró modo, cüm d i eam ipfam communem naturam in individuis exiftenrem, & particularem maximé in quoli- ; p jroli bet eorum fübfiftenriam recipientem, neque cuipiam alii, preeterquam illi ipfi foli; de caete- ocnoo uod nam- 3[I'€Sd' fo convenientem confideramus. g que in me eft animal rationale, nulli reliquo- J j O 4 rum 216 Dz Dzo Tz2:xo. rum homini eff commune: neque que in hoc üfperiem ipfo animante eft natura, in alio quopiam fue- buspr rit. uód veró has ipfas notiones de naturis Cl & fubtiitentiis doctrina Ecclefi& habeat, ex tim Con if rever €o conftat, quód naturam quidem Patris & Filii & Sp. fanéti profitemur , tres autem ho- fibdnti m & $ rum fübfiftentias five perfonas predicamus, per quas qualibet proprierate quadam à reli- que perí quis difcernitur. ucnam enun fit natura Tünte una divinitatis, quàm communis divinz na- qusdm turz ratio, ipfa per feipfam con(iderata, & of nudà contemplatione à proprietate cujuslibet UH&quö ! difcreta ? Et quod propri* ac peculiarirer dtuem f rurfüm natur& nomen coníideremus, dum lmn rationem nature in quolibet individuorum fi- W Q fotat ve fubfiflentiarum communem, propriam at- (e UV que peculiarem cujuslibet factam, qus nulli &tem ag; deinceps alii, quod füb communem fpeciem TeÍier cadat, coaprari poífit, contemplamur; ex eo i Tfürg aret , quódin duabus Chrifti naturis unionem Q d ivinitatis & humanitatis docemus. Non enim Tþïthäma communem , quam in fancta Trinitate confi- Dicend deramus divinitatem, incarnatam .eífe dici- ! ttute D] mus; fic enim &Sp. fàncti incarnationem pre- 1 l Qua dicaremus &c.". Ipfe poftmodum hiftoricus ] "(müm | loqui orfus;: C. 48. inchoat & profequitur his J ibidem verbis: "Sed Philoponus cum í(eétatoribus 117 Hiji ...... füis communem humanam naturam , ipfam- Dutgr que etiam divinam , quam indivifibilem dici- ï'i[jïïïllïli; mus, in plurimas partitur períonas, difcer- M. f;*jj nens eam, & fingulatim individuis tribuens, & Ü tribus fuperfübítantialis narurze fubfíiítentiis Vr '36»1 difper- b * Dz Dzo TziNO. s difpertiens. Id verà ipfum à re&té fentiend- que ii Opiam f bus prorfus eft alienüm." — Denique is idem Q6 Datur C. 49. fectatores Philoponi enumerans fenten- nibeat, & tiam Cononitarum fic exponit: " Profitentur Dasi ifti revera Deum quidem efie & naturam & qutem fubflantiam quamque, Patrem videlicet & Fi- s ictr lium & Spirirum fanctum: adhec tres quo- um i que perfonas dicunt, ipfaàm nimirum fanctam it at 'Irinitatem & fübfiflentias tres: tres autem diving & quasdam numero fubílantias & naturas per derata, i omnia fimiles fecundum Deitatem dicentes, i '!'äush;bï unamque fübítantiam, five naturam, & unam Virarttc deitatem, five Deum, fanctam & confubftantia- s QU lem profitentes Trinitatem , non numero, fed QUOTU er omnia fimili deitate tres Deos aut tres: ryprim d eitates omnino dicere tergiverfantur. . . Hi ; quæ nE autem tres quidem Deos feu tres deitates dice- m (pei re füperfedent;tres autem numero (ubftantias, nur; d feu naturas quasdam fimiles profitentur. " s f0 Cui veró hec non fufficiunt, ad dogma Nonéj Tritheirarum Arianis pofteriorum penitus per- fpiciendum , addat is fententiam Sophronii, jtte a r eetate Philopono propinquioris ac ferme cog- onen p vi,; quam in arpumento 2do ime Claffis in i Confirm. num. 63. recitavimus. Hec autem u ibidem relatis praemiferat: JVgmeratur ergo bea- a Trimitas uon fubflantis ac. natuvis aut divevfis cuari Deitatibus tyibusve dominationibus. Abfit: ficut snfaniunt 2dviani , eg ficut duces ac uove rnleraes j d T b.e. triplicis: Deitatis, autiflites fuvios. latvant, dum zuatuvas tres, ac dominatus tves , &g tves fhni- yens; mi yilt enr liter deitates inaniter predicant, Poft multa ve-. " ;).1 ró, ij " 21$ Dr Drzo Tn!wo. ró, & ubi anarhematizantur heretici, fic in- | piswes ter reliqua fcribit: Cum quibus ounzzus, € pro | x X j Tonom omnibus , €g pofl omnes, €g fecuadum omnes , e5 fujer omzes fit. anathema Toamies Grammaticus, foríninte f u cognomento Pbiloponus , id eft , fludiofus, im ma- ff jd Jnrim; tgoponus, id ejf , ivitus laborator: Conom quoque (a quo fcilicer Cononite apud Nicephorum) m natus fiiTa eg Eugemus; bi tres tritbeie, b. e. triplicis deita- 7s ter shalediéli pvopugnatores. für '.'Il l Ex his fecum comparatis apparet 1. pra- ter Arianos & quoscunque antiquiores fuiffe | rnexis ] (; 'Tritheitas novós & aliquot feculis pofterio- At A res 2J Arianos & antiquiores diftinoui à no- vis, quód illi admiferint tres Deos , eflentias [ & naturas alterius fübftantize , alterius originis, Qulb alienigenas, alterius fpeciei ac . diflimiles; hi frmo Sholf autem ftatuerent tres Deos, naturas & effen- tias confübftantiales, ejusdem originis , 'uni- ! Gicunm enas, ejusdem fpeciei, & per omnia fimiles Quando fecundum deitatem: 3. Ad Tritheitas etiam T pertihere eos ; qui tres naturas & effentias, hm ] ünide poíterioris licet claffis, admittunt , quantum- vis Deos aut deitates tres profiteri detrectent: Wn pre 4. Ad declinandam Tritheifmi notam non fuf- lii ficere, ut quisfe diftin at ab Arianis & anti- butam, quioribus, fed & difcrimen eum inter ac no- j Q ha vos T'ritheitas omnino exigi. Reliqua, que TId QU inScholafticis carpuntur, artim preefidentiüs : idod funt dicta; quafi fcilicet illi regulis humanis Tquea divina metianrur: partim eadem excufatione, |Wm elevantur; cüm non minus liceat ex Ariftote- | lica Pþilofophia elicere verum, ac ex princi- r j 1 pus h .D-E D 1;20 TaiNO. 219 df piis veris fübin deducitur falfum: partim pro- i, U n pria refponfione folvuntur, quà monemur * 0a non omnia in crimen vocare, quax hereticuli QT forían inter fe difputabant, cujus generis illud 5 ) d eft, quód Petritarum fecta, cum Scholatticis ',;,?sz t]l!/).i;;? in trium perfonarum profeffione & fimul tri- um naturarum negatione confpirans, Trithe- Wici d ifmi à T'etraditis ap. Nicephorum infimulaba- tur. et L jta I In 1'efponfïone ad verba Conc. Late- )C5 i uf ranenfis IV. num. 65. in Refp. ad arp. relata, profert Anonymus multa, quee nefcio an ne- | po(ï;n'c- üt D u ] L, proficua & pertinentia fuerint om- nia 'Certé meminiffe potiüs oportebat, non ; lat us r T quzelib atrum dicta absque cautela in fidei j fermon ab Ecclefia admitti, quàm monere imiies;m ] 5 de Scholafticos , non omnia, que in Conciliis l4 dicuntur , fidei dogmatibus effe accenfenda, j 1 nia lm quandoquidem de íolo Synodi decreto effe iermo poterat. Praeterea nil juvat laudaffe fi- itts et Ti milem Patrum ac Scripture etiam phrafin; m,illum irmunem juantur cüm idem, àJoachimo fa non preefliterit. Neque expediebat fateri, tan- predt g tl tam vim fynodali definitioni à fcholis effe rri- butam, ut tres fubítantias aut naturas dici abs- j at pric que herefeos nota non paterentur; cüm pro- ria cujusdam incredulitas cum aliquo alterius u, p d i«to diffentientem liberare fàltem à temeritate As nequeat. Novitas denique dogmatis fchola- ]Iumäms ftici minus apt& notatür; pfopterea quód, fi yfinont m revera ex Concilio Oecumenico ortus capia- tur, antiquitas doctrine vwocari in dubium prin ne«e. j g m m p DE/DEcïTIRINO. n zo L ueat; pradus autem certitudinis definitus mvf í erfud & ormula loquendi determinata omnino de- lr L.d beat obfervari. Ad rem tamen ipfam propiüs & curatiüs accedere videtur, five dum negat [771717] Dis confün eam Concilio fuiffe mentem, qus nullo mo- do effentiam aut. gignentem aut genitam dici vum infin permitteret; quoniam eflentia Filii generatio- | Leipliit ne & nafcendo reipíà exiítit, Patres 1 P d affe- | tone eríf rentes damnari erroris nequeunt, Scholaítici | nius dion etiam ipfi naturam concreté fümptam genera- mus if re & generari non abnuunt: five dum fuam puprt ac Sdholdci opinionemà Toachimi errore diftinguit ; utpo- te qui divinam fubftantiam realiter divi in- hiL * di- ter perfonas, inftar hereditatis in port lontone: ftribute, non aliam quàm collecti n quan- dam unitatem ineffe vid erfonis credi dide erit;-àc DURTUE incauté nimis íunilitudine unionis in populo fonfod aut fenatu fuerit ufüs : ubi tamenipfe effentias COndo efle divifas aut alias neget, unitatem identita- Tter n tis in natura , diílimilitudinis expertem & con- INmQs n fübfítantialitatis retinentem , adimnittat, ac mo- qmdem., f narchiam perfectiffimamin Deo à Patribus ce- fsf lebratam atuat. u (y INeutra tamen refponfio rem ab auctore Qnqj intentam evincit. Non rma; quandoquidem L]'üidem : Concilium diferté enuntiar: £r2/Ja ves , videlicet Wittem fubflautia effeutia feu natura divina, non eft geue- m u vans neque genuta seque procedenss [ed ff Pater qui fenfo I genevat , &g, Filius qui gignitur, €9. Spivitus [au- ( Q éfus qui procedit : wut. difln&liones fümt im perjoris, Q9 wuitas im natura; ubi quid veré ac proprié | hii dici poffitac debeat, tam negativo quàm affir- Rs fer mativo :€—— Drz 4DE0 Ta1NO. 22X : defmns mativo fenfü exprimitur. Nequecontrarium nnino & G rfuadet adjecta ratio triplex. Quod enim D propi H ilar. L. de Syn. ad Can. 3. dicat, £m per lum o naturam in fe geuitam confifleré , his quidem ver- bis confltitui eundem per abfolutum & relati- nullo w» af ( vum infinuatur, ut Aug. L. 7. de Trin. C. 2.explicat; non autem naturam ipfam genera- v tione exiflere fienificatur: üt in Difp. 2daube- Schölzr.;: rius dicetur. . Patres hujusmodi loquendi for- n genïæ ^ mulis ufos erroris non coarguimus, ífed im- um fin proprié accipimus, & religiosé explicamus, Scholaftici demum, qui ita loquuntur, cum üit; Ut* U. d Aug. L. 7. de Trin. C. z. etiam fatentur, hac i u locutione zoz effegriam fed vclativum indicari, at- Va qUE:'- que fi e[Jentia ipja velativé dicatur , effentiam ipfam D ? " n 72705 )am effe efféutiam. Haud felicior eft re- fponfio altera, difcrimen fententiarum afferre i in o conata. IT uod énim Joachimus diviferit rea- liter effentiàm ficut hareditatem, teftem Ano- n ident m & o nymus non laudat alium , quàm Cardinalem , « ]u quidem, fed merum tamen Scholafticum, cu- ao jus profeffionis homines nihil aliàs Autori pro- bant. uódlis non aliam inter tres Perfonas, quàt collectivam unitatem crediderit; verum j a d quidem Anonymus dixit, fi hinc exclufam unitratem realem numericam intellexerit ; fal- ff ;*þfiäïfd füum autem , fi unitatem etiam rationis ac pro- TT tenfze er omnia fimilitudinis removerit. TU 9 Quód i d em denique nimis incauté compara- (,V;)'W,,/l'? ( tione unionis in populo aut fenatu fuerit ufus; non facit , ut Anonymus; qui cautiüs eft locu- fopl'lä m 31f£'r' tus,fenferit etiam caftiüs. Quodcunque enim unitati qui M. p $ $ 222 | Dz DEö TRINO: : tt Lom unitati fü&e nomen aut prerogativam tribuat; |Rrom g eam tamen collectivam appellari pofle conten- dit, neque ultra fimilitudinariam aut intentio- |jcit m us nalem affurgit, adeoque nec veram nec pro- priam unitatem admittit: neque effentias etiam uus:. effe alias; atque hinc entitate fua difcretas ac itteli divifas, negare poteft, nifi vel apparenter vel inconíftanter; cirm quas fübinde unitatis hono- re afpergit, alibi ternario numero diítinguat, l. & relativé oppofitas contendat. ! | lat nj uanquam, íi melius etiam , quàm ad- huc fedir; Anonymus fuum fyítema à Joachi- n5 ('. Jlb d oom mi errore diftingueret, non ideo tamen inno- cens illud & Catholicum probaret, nifi unà Qnifem: &m v oftenderet ; id cum. Catholico dogmate con- gruere: veritas fiquidem unica eft, error au- ï.,illdlml. tem & à veritate diíceffus varius ac ntultiplex. i, L ( Hoc autem ab illo preftari non poffe , ut omit- tam alia, breviter fic conficio. Dogma de pui unitate in divinis verum & Catholicum eft il- fanpnis lud, quod Concilium Lateranenfe credit ac sst confitetur: fed Concilium hoc credit ac con- l ipns; fitetur. fyftema Petri Lombardi; quia verba Yerlüs 6 Decreti fic habent: . /Vos auzem , facro approban- k 3*,51190(11 1e Coucilio , credimus 9 - confitemur. cum . Petro Onim Lomlardo ,| quód una quedam fumma ves &c. 166 Quo ] Syftema autem Scholafticorum eft idem cum anlicer Lombardi fyftemate; ut facile omnibus norum |bpro. € eft ac exploratum: ergo fyftema Petri Lom- | p $ bardi, idemque Scholafticorum, de unitate in | "ipir divinis, eft dogma verum atque Catholicum. D | . Atquifyftema Anonymi minime congruit cum i g [ yítema- i 'DE Dzo TniNo. 223 m trbu; te Lombardi & Scholaflicorum , utpote cui ? CODa fuum tanquam inimicum ac diverfüum ille ob- : Intentie jicit: ergo cum dogmate vero & Catholico Dec pro congruere non potefít. Viasetiit fcretisd Quanss: n Verficulus 7odmu's de tribus rentervd in celo teflibus , qui um funt, fit atis hon- autbenticus ? dilüngw, 67. N Ota. Quem Patres & Schole pro affe- ] rendain Divinis Perfonarum Trini- uim & tate ac unitate nature laudant ex 11na Ep. lo-— | à Joachi annis Cap. 5. Verficulum 7mum, Apofítolus n inno- ille ad comprobandam Chriíti veram tum hu- manitatem tum divinitatem fcri , if u enim v píi. Poftquam gmte q $. & 6. dixiffer: Quis efl, qui vincit auuzidu m d D , at uifi qui credit, quomam 3.Efus eft Dei hi Jilius. — -Hic efl , qui venit per aquam 9g fanguinem 2 Efus Chriffus: mon d2 aqua [olum, fed im aqua [; o Jogn t £ Janguize; quibus verbis legales ablutionis & un d expiationis umbras ad folidam veritatem per- dl ductas & factam à Deohomine redemptionem d actl defignavit: ad hujus confirmationem in alterá T ver f quia [ [ us 6ti parte fübjungit: Er Spiritus eff, qui teflificatu , quoumiam Chviftus eff veritas. . Hoc te- ) (][,,PW'H' an fümonium amplificaturus, Spiritum fànctum, y nv de quo juxta omnes hic fit mentio , fecundum ien duplicem inScriptura acceptionem fumit, pri- mó pro tertia in divinis perfona, fecundó pro 707 dono Spiritüs fanéti feu charifmate, fcilicet gt gt adoptionis gratia; & in confortium teflis pri- mi alias períonas divinas, in alterius alia cha- hoicu s rifmata aut cert$ caufam & pretium charifma- Ug fjl - 224 Dz Dzo Tuiwo. $ ris feu 'gratice affumit, ira profequens verfü 7mo: Quoziam tves funt , qui teflimonium dant in |einc thencum eelo, Pater ; Ferbum eg. Spiritus [anclus , eg. bi fres unum funt: & verfu gvo: Ez tres funt, qui veüm m Tfergnt N teflimonium daut. in terra, fpivitus, eg aqua &g Janguis;:€g. bi tres usum funt... Denique digni- etam um tatem hujus teftimonii ac fidei meritum decla- pure p rat fübjunéto werfu 9no: Si teffimomium bomi- (et aurh. gum accipimuss Teftimonium Dei majus eff. Gsac Dar Interpretatio verfus 7mi, quam ex ana- Itj lyfi fa&ta colligere datur, quantumvis non fit Rolens adoptata univerfim, facilé tamen füftinetur aedione| ab omnibus; quoniam cum argumento epi- ftole congruit, & Leonis magni atque Am- It hi brofiü confenfum habet. De authentia verà Jtum, illius non eft idem omnium fenfus; cüm non g tef Sociniani tantüm alique heretici nonnulli t (olüm fed & ex Catholicis Richardus Simonius cum Wa df Anonymo Gallo eundem velint erafum ex Scriptura: propterea quód is textus à quibus- QU e $ dam codicibus penitus abfit; in aliis vel ad W marginem fit pofitus, vel perturbato teftium Lm& lr aut verfüuin ordine collocatus ; in quibusdam Wrum. anquam veró, verba 77 celo defiderentur.: . Qu lote q ad auctoritatem Canonicam huic pericopee af- Tütnero ferendam, Catholicis fufficere poffir ftabilita à df "Tridentino vulgate Editioni, in qua contro- Dani Bo verfus textus legitur, fecundum omnes par- Omanj tes authentia: quia tamen cum hominibus hanc b Urb Synodum parüm venerantibus res nobis eít, j ad] ac ne à Tridentinis Editoribus textus ille dici | lmegnm queat temereé infertus; ex momentis criticis quseftionem decidendam füfcipimus. 68. * *Dr Dro Tn:NO. 22 jens vol 68. Aefpozdeo . Verfum Joannis de tri- jtum du bus in cclo teftibus, qui unum fünt, effe au- hu , gl thenticum , füuadet aurtoritas. Prob. Quem 3 fur; verfum manufcripti codices multi & aniiqui j at referunt velut facrae epiftolee comma , Patres que dir etiam rum folitarii tum collecti tanquam Scri- tum d ture pericopen laudant, eum autoritas fua- ynium f det authenticum: utrumque preftant Codi- i. ces ac Patres: ergo. « Affumptio offenditur m ex &' 172. De multitudine codicum teftatur yi$ n0n Robertus Stephanus, in fua Nov. Teft. Gra- fufliney ca editione Parifiisan. 1546. facta verfümzmum qento Qp exhibens; qui quoniam in Preefatione affeve- iqe À rat, nullam fua in editione litteram fecus effe haca V pofitam, quam plures, iique meliores libri tan- ; Q quam teftes comprobarent , in ipfo verfu au- j nonti tem folüm verba z celo obelo notavit; confe- Vonius d quens eft, ex codicibus feptem, quos deCa- : a nonicis epiftolis habebat , vel omnes vel (al- - T qwbs te res verfüm controverfum , exceptis lis v duabus vocibus, continuiffe." Amplius teftatur ao Lucas Brugenfis, Bibliis Lovanienfium Do- ubud &orum curà an. 1583. excufis notas adjiciens; df W. utpote qui infpecto triginta trium Codicum numero, non nifi à quinque verfum 7mum at T abfviffe deprehendit. Denique editores Hi- , g o* fpani Polyglottorum füb Cardin. Ximenio, & omani Cenfores emendatorum Bibliorum mep us füb Urbano $8vo teftantur, plurimam Codi- yps €^ cum adhibitorum partem íletiffe pro fide ac 5 jle dl*j integritate verfus 7mi. ; aj [/ ado. De antiquitate Codicum verfui zm a- [ J 826 . Dr Drzo Ta1X6. faventium 'experimentüm prebent, preter g T Dublinenfem, Rhemeníem & Brittranicum Co- regzwmzxr/z tlatmifi ; dices à vetuftate;. fed indeterminata, celebres, "manufcriptum anni 1283. Prage in Bibliotheca at du (r.5. l * Ecclefie Metropolitane videndum ; Parifiis -veró Codex alter an. 1234. apud PP.'Domini- lum ijropnaat Cinos in platea'S. Jacobi, alter Szculi r2mi, apud PP. Minores affervatus ; nec minüs ibi-: . TICOT QUl m tum verus Correctorium Seculi decimi t5 tum li cuni nüny *ia Bibliotheca Sorbonica, tum membrana anni/ $09.in Abbatia ad S. Germanum confpicua. | [ pgrln'aen -Remotioris adhuc zvi fuiffe oporter Codices | AT, QT -illos, in quibus hunc verfüm legerunt Patres lexliam "proxime laudandi; cüm textum referre non tobg; oterant, nifi in exemplaribus fcripture cog- 5m n vis,imó antiquioribus reperiffent. .. Certé Caf-. ifenfen " fiodorus jam Sec. fexto difertam przfcorum co- Is F Micum mentionem fecit in fua Prafatione ad jf nf Complexiones, h. e. breviffimas Epiftolarum A wf " «Canonicarum explanationes, in quibi Ver- t m t ii - füm 7mum fic reddit: 72 celo. autem (teftifican- tur ) Pater £9 Filius 62 um Spivitus faun&tuss €g bi tm ) us eft Deus. |gri0. Inter Patres folitarios quidem ra- l; ] .riores fuünt Greci, qui meminerint textüs um d . controverfi; non defunt tamen penitus. Ori- i r genes enim in felectis Pfalmorum ad Pfàl. 122. Objed v.2. fic refertur: Zec autem tria (Pater, Ver- dhüful bum & Spiritus fanétus) Domigus Deus nofer 7) d mlü (m& f €f?, fiquidem tves unum [uzt.. . 1n. Difputatione contra Arium habita, fub Athanafii nomine re- f( [ Quid verà ïtm(!' it j ï!ata,'. Autor antiquiffimus inqwit : . logumj Drs DEO 'Ta1NOo. 227 Dnt, præ(! loguar 'de vivifico lavatvo, fie 440 HeHIÓ v idebig anicum() vegnum celorum ?. a2 non 22 ter. beatifffma nomen- A clatura à fidelibus à, lr h aturz adje bis omnibus, quod Bibliote ait Joanues : Et. bi tres unum funt. — Nazian. in n; Pal Or. 37. loquens de tribus Perfonis ait: 7Yie P. Dony bac unum , fü divinitatem fpeHes, eg. uzum triay al x f proprieratum vatiouem babeas. . His. fimilia ha- : minisd entur tum in Tract. de unita Deitate Trinira- ojà: tis, tum in Dial. Philopatridis inter opera Lu- nbrantd ciani numerato , & ad tempora Juliani Apofta- tz pertinente. Plures & his 4 ifertiores funt confpi; tet Codi launi, ex quibus tamen referre omittimus Tunt Bu Tertullianum L. cont. Praxeam C. 25., Hieron. vf d in Prolog. ad Epift. Canonicas, Pfeudo-Atha- tiprure d nafium in Enarratione Symboli, Vigilium - r Tapfenfem in L. 6. de Trinitate, Ifidorum in puriis Epp. Hygini ac Joannis 2di: quoniam ;'[mwn ] n vel fenfus verborum quibusdam videtur du- bius; vel fcriptio eft pfeudonyma ; quamvis Epülolaï U ille fat certus videarur aliis, hec autem par- i y (elto 1 tim vindicari poffit, partim aurorem faltem antiquum prodat. Ex Latinis porro in Afri- u; d! ca Cy rian. Duicit b L..de Unit. Ecclef. C- 4. fcribit: omimus: Egoeg Pater umum fumus. Et qgidem ! átevum de Patvey . Filio, €g Sp. fantto foriptum ef : at if n v Et bi tre$ umum funt. Fulgen. in. Refpp. con. "o Obje&t. Arian.refp. ult. inquit: Zeazus Joaunes fa edpoftolus tejhatur. dicensz. Tyes funt, qui teftimo- Vi 2 erbilent in cmlo, Pater, Ferbum $9. Spi- J » Tifus f [auéius , eg 1ves umum [unt. Quodetiambea- f utläth'r' £us Cyprianus i Epiflola de Unitate clefie confi- yl o [cvi- l l Jl tetur diceus: De Patre Efiolzï Spiritu fanti pum d 'a28 " De Bo TRINOQ prumeft: Er tves unum funt.. 1dem L. de Trin. [ C. 4. ait: Jdeirco Ego, inquit, €g, Pater unum fvamnt fuimus: umum ad naturamveferve nos docet , fumus l Af ad perfonas. — Similitev 9 illud: Tves funt, inquity. m qui teflimonium dicunt in celo, Patevr , Ferbum, m C iienfem £9 Spivitus [antus; g bi tres unum funt.. "dudiat Sabellius, fumus; audiat , Tess g. credat tres per- M dari fonas ; audiat eg drius Unum, &9 uon diffeventis " l prtu Filium dicat elfe: nature. . In Italia preeter reci- Mf tfin tatum Caffiodori locum extat hoc Ambrofii LUIUE Autperti L. r.in Apoc. C.1. v. j.teftimonium: Jfm g. Solus boc loco Filius teflis vocatur fidelis, càm $9 Aiti of Pater eg Filiuseg Spivitus fauttus fimul fidele tefti- giverfün smonium perbibeaut de ipfis, ficut [criptum ef: 3 PRatu Tres fuut , u i teflimonium dant im celo, Pater, &lolvun [ Ver/um eg D yoavitus [an&us ; e9 bi tres unum [unt. It velis In Gallia Phoebadius L. con. Arianos ícribit: T ASic alius à Filio Spivitus, ficut à Patre Filius: ol qid unu$ tamen Deus omuia; tves unum funt. Eu- f prefe cherius L. Formul. Spir. C. 11. Zérzevius zu- At () anevus ad Tvinitatem vefertur in Soaunis Epiflola: ANYS Zves funt, qui dicumt feflimomium im celo &c. &T In Hifpania Idacius L. con. Varimadum dicit: KT fres. 0 annes Evangelifla ait: I pvincipio evat Fe- t ) j um . . Jtem ipfe ad Pavtbos, Tves funt , inquit, 4 frü qui teflimonium perbibent in terra, aqua; [anguis P n t9 cavo; €9 tves im mobis funt: E tres funt , "gut mj g teflimonium perbibent i celo, Pater , erbum & De Spivitus; e9 ii tres unum funt. — Etherius & Be- m EPU atus L. 1. adv. Elipandum recirant. ver(um & g [0 5 . annis zmum & 8vum ordine folàm inver- Vr W0 le 4!6. * . Ds Dso TaiNo. 23j L deTriny 470, Patrum colle£torum nomine veniunt H Prht t fexa g unus füpra quadrin gentos Epiícopi bt fn - Afr A art th icanl, juffu Hunerici C apine an. 484. hn i congregati, qui in Libello fidei, íive per Eu- H nium Cart inenfem five per Victorem ! itenfem c ipto fic oquuntur: Uf adbuc dittitt duce clavius uni " dramitatis ejfe cum Patre $$ Fi-. j: oannuis Evange- nlj Bo Spivitum fanttum doceamus , r fofie teflimonio comprobatur. — dit namque: Tres At fugt, qui teflimomium . perbibent ii celo, Pater, imont F'evbum €g. Spivitus fan&tus ; eg bi tres unum funt. i;à!| Addi poffunt Patres Conc. Lateranenfis 4ti, |fili// qui verfüm 7zmum ex verfu 8vo à Joachimo at ; n ne ant inScriptura reperiri; fed folvunr dar o difcrimine, quod collieitur f qh, ex verbis u t oftremó adjectis, fimilitudinem 0 f creaturam inter & creatorem inficiantibus : Pyyt D quod quidem non Latini tantum, fed & Greci hur. d tum pr&fentesin fua fidei profeffione fecerunt. u Accedit Conc. Tridentini Seff. 4. decretum de ni i Canonicis Scripturis , quod recenfitis Vet. & TR & Nov. Teftamenti libris ac epiftolis, quas in- ter tres etiam Joannis numerantur , ait: $2 quis n 9 "T autem libvos ipfos imtegros cum omnibus fui$ pavti- bus, prout. im Ecclefia Catbolica legi confueverunt, W, n t9 iu veteri Fulgata Latina editione babentur, pro [l H [j Wt)x facris €9 camonicis mom fufcepevit . . . anatbema fit. Pertinet autem verfüs 7mus ad integrita- l ccle- s tem Epiftole Joannis: legitur etiam in r Veïfllm fia Catholica, apud Latinos quidem in Dre- n n viario & Miffali Romanis, apud Grzcosin Li- bro Liturgico Apoftolus dicto: ac tarldem in 3 vete- * X 230 Dz Dzo TRIN.O". veteri Vulgata Latina editione reperitur & ücbur n extat. ftindn 69. Refpondeo. I Eundem verfüm effe Codaius authenticum, evincit ratio. . Probarur fequen- puet Ti tibus ex ordine propofitionibus. J fonius, i. Omiffio verfus- n * at ] 7 ï--quibusdäm five Codicibus five Patribu s non facit probabi- ibnony le argumentum contra illius authentiam.: Ra- It frad tio I.4 eft; quia, cüm Codicum difcrepantia tüm ver Qculo, a fit in aliis plurimis, nequit concordia magis exigiin verfü controverfo. Itern quia ex iis ]rat tratft Ilrenis iij pauciflimis, qui adhuc extant, íàt multi & antiquifümi favent authentie ; ex illis veró; Ms r quiinterierunt, feré primos aut primis Apo- WUUS ; ftolorum fcriptis cogvos oportuit continere Jtra lg le£tionem vuleatam , quam fcilicer Patres 2di |nent. ad aut 3tii Seeculi inferuerunt fuis libris. Ratio ilb C r j 24; ; quia fileatium Patrum eft argumentum COI'I'UPIO "neré negativum, cui prevalet pofitiva alio- ;Banr. k rum, necadeó paucorum, affertio. Preeter- |hredeié ea vego Patrum 'Tractatus vel erant breviores; Wt fs ütEpiftola ad Paulum Samofatenum & Syno- t Were dica Conc. Sardicenfis; vel de Trinitate nihil, :v ders aut parum , datà faltem operà, agebanr; üt 3&11. Luciter Calar. in L. de vitatione harer., Pro- fünem : clus in Ep. ad Armenos, Cerealis L. con. Ma- Ml ve ximin, Píeudo-Cafarius item Fauftinus & [u- Dürius nilius fecerunt: vel parciusScripturzteftimo- Alanis Wtl « nia, aut nec verfüum 8vum apponebant; üàt il- lud Autori expofitionis fidei inrer Opera Jufti- | Uttta s ni; &hoclIrenzo L.3.adv. her. C. 18.conve- | m à niL "Fandem Patres reliqui vel carebant Co- o fs dici- 2 Drz Drzo Tzi1NO:. 251 wüm| dicibus integris , vel à verfü 7mo laudando abftinebant; five quod eum non legerent in, eni Codicibus omnibus, five quod nollent fe ex- a f ponere Tritheitarum aut Arianorum cavilla- tionibus , alibi jam injectis. t T qubis 2da. Facilius erat hunc ver fum omitti p:er'- i prol librariorum negligenuam , quàm inrerponi ntam J per fraudem. atio 1777; quia ob fimile ini- tium verfus 7mi & 8vi, errante & excurrente r rdia n oculo, aut alià fcriptoris incurià; pronum e- quia & rat tranfitum fieri à priori ad fequentem, po- fnü ftremis iliius verbis omiffis. Quotidianum j W hujus erroris experimentum occurrit defcri- ts p bentibus ; ejusdem etiam exempla in feptua- M . ginta Interpretibus notat Hieron. L. 6. Ome- x Duri ment. ad Jerem. C. 30. v. 14. & 15. & L. 9. ad. n M I(a.'C. 40. v. 7. & 8. Uno autem Codice fic rgumen:ï corrupto tranfumpta poftmodum plura erra- yitya d bant. Ratio 24/; quia fraus hujusmodi, ut- . pra . pote delictum oraviffimum , praefümi non de- brevio et: neque poteft credi facta , Catholiciseque ac Hereticis vel fraudem non advertentibus, d nitife vel derectze nullatenus contradicentibus. 3tía. Caufa efle poteratdiffimulandi omif- " gebaflïï i Eref.,« ! () fionem verfuüs 7mi, etífiis foret genuinus: — i j nulla veró apparet, eundem inferendi, fi erat ,( l ! jus D fpurius. Ratio 172; quia hoc teífltimonium Árianis erat incommodum , utpote errori ca- vt , ii pitali contrarium; ideoque mutilis Codicibus contra alios intepros tueri fe poterant: idem nJi .qonve aurem à Sabellianis pro fuo errore confirman- on- i do fuerat ufürpatum; idcqqqe Caxtholici—c 4 tra li " 252 Dr Dro Tzix0/ faturt, ( tra Árianos, Sabellianifmum fibi objicientes',l ab eo proferendo abftinere poterant, nec il- nesinDr lius. reflitutionem urgere. Ratio 24/; quia qii | [ " hic verfus nec erat neceffarius ad dogma Ca- D 94 .. * " I y tholicum de Trinitate probandum, pro quo (f aliaScripture teftimonia abundabant : nec frau- . w EC dulenta e J usdem infertio oterat effe utilis; Ed LT fed prebuiffet potiàs qua d caufz male indi- p cium, & ipfüm dogma, quantumvis aliunde ! 30. E rfoboratum, in füfpicionem induxiffet. Iincd 4/a. Verfus 7mus optimé coheret cum 1777 univerfo textu: íine illo contextus non rit& (j procedit: cum illo junctus confentit cum aliis: )5 oannis textibus. Ratio 172; quia mentio te- u fdus t ium 27 Zerra comparationem aut o itio- : h, .Br [^ [/2 nem indicat, & füpponit teftes 77 p);ïf quo « um medio verfus 7mus nectitur cum $vo: com- x m memoratio teftimonii divini praevalentis huma- p no, &quidem ad Legis normam duos vel tres IDn aj tefles requirentis, connectit non tantüm ver- pti füum 6tum cum gno, (ed & 7mum cum utro- E que. Ratio 24/; uia exclufo verfü 7mo, vel Ti iny non adeffet teítis divinus; fi fcilicet 2 fpiritus üthent in verfu 8vo.fümatur pro anima Chriíti vel Vier f charifinate: vel non adeffent plures teftes divi- Ym y; ni; fiquidem fanguis & aqua in communi In- UT terpretum acceptione ufurpetur: adeoquenec Denf] ; preevaleret teftimonium, quod majus dicitur, 'oces non tantum ab autoritate , fed & à numero Nütant ternario, eoque geminato. Ratio 377; quia 4 qua in toto contextu afferuntur, fcilicettefti- ts us in - monium Dei, trini in) Perfonis, & uni (mflm natu- " Dpr Dzo Tnuixo. 7935 Jiciens natura , cum füfficientia teftium, eadeim Joan- Dt n« nesin Ev :oelio afferta refert. Teftimonium Mi; q quidem [ in perfonis trini Cap. g. v. r8. lo ( Ego fum , qui tefftymonium perbibeo de me ipfo, ey ;poq €g zeffimontum pevbibet de ime, qui nifit me, Pa- pnecfro ter ; EtC. 15.v. 26. Cim venevi? Paraelitus, quem efe vtl ego müttam. vobis à' Patre , . . ile toflimonium mae ii erbibcbit de me* Unius in effentia, Cap. 10. v. vis diud 30. Ego &7? Patev unum fumus; & C. 16. v. 14. fet, Álle me clavificabit , quia de. meo accipiet, g. au- gret qu numtiabit vobis: Suffücientiam aürem teftium, ; non f Cap. 8.v. 14. 16. &17.. Et fi zeflimonium perbi- tom al ** beo de me ipfo, verum eft teflimonium meum . . - mettott quia folus non fiimy [ed ego, &g , qui mifit me, Pa- [ oppoüuo zer. . Er in Lege veftva fcriptum efl: quia duorum TM . bominum teflimonimn verum eft. — Accedit voxil- ria, quat 'adhibet in Q de Perbum [oanni pro entis hu verfa 7mo;, ficut ean ; em in Evangelio Cap: yos vt imo fze pius, & in Apocgl. C. 19. v. 13. ufür- rrum ve avit. 70. Olferva. Ne quis ex varierate lectio- amu l 7m0, [ nis in verfu 7mo argumentum contra hujus n authentiam formari recté poffe exiftimet, bre- Chri 'rä viter fübjungere juvat multiplicem variatio- ts nem verfuüs 8vi, quem tamen omnes habent m pro certo & authentico. In Capitulari Vero- neníi antiquiffimo integer hic verfus deeft. of ï At Voces illas, ZYes fumt, qui reflimmonium dant, ügmero mutant Ambr. L. 1. deSp.S. Cap. 6., & Aug. L. 3.adv. Maximin. C. 22. in.has: : 7ves fünt te- yj; qu [cetïh fies;; Caffiodorus in Complex. in iftas: 7of/fi- Vcantur tria; Autores L. de B s? aptif. her, & con: [j P Vari- m 234 Ds 'DEO 'TaiNO. Varimadum. in illas: effimosium. perbibent, tifine € Voces i2 zerra de(unt in Le&tionario Gallica- Tfümuetu no, apud Auguftinum , Ambrofiufh autorem €mys de bapt. hzr. & ap. Leonem in Ep. a3 Flavia- du t num. 'Teftium ordinem immutatum :eferunt Ambr., Caffiod. autor L. con. Va-:imad. ac Etherius L. con. Elipandum. . l'andem eas vo- vt ces, Pi tresunum . [uaut, omittunt Caffiodorus, Co- m dex Parifin. Colbertinus, vetufta Correctoria | 71 W | MSS., & D. Thom. in Expofitione 2dz De- I cretalis: variant veró , Autor L. con. Vari- fus ii mad. quidem in has: 7Yes z zobis fugt; Ethe- WIOU, ( rius in iítas: 7Yia bec unmum funt; Graeci Patres . dnr; « & Codices non pauci in illas: . ZYes i2 uzum Á fermin fust. Plura, & maximé vindicias Patrum, À invent qui defiderat, confulat Francifci Bernardi de 1 Ris fer Rubeis f ömer en ingularem de hac materia difïertaüo— nem adverfus Samuelem- Crellium. | linias f DISPUTATIO IL Ü f v . De Perfonis Dicinis. hcat'mfev, Qw CAPUTI. dirate Ie fiutiv De Per[onis Divinis in comimumi. Vr ( Ermo de Períonis Divinis in communi tionis complectiturea, qua prater naturam feu Omnir N divinitatem aut communia funt Perfonis 4m j omnibus , aut ad plures faltem Perfonas per- gmfä'f) tinent. Ejusmodi funt perfona, roceffio, ütum roprietas , relatio, notio, miffio alizeque af- & ro iectiones, quibus varias perfonarum confide- U(ürlm rario— Dzs Dro T.R INOQ. 2351* jotilz ratignes exponimus. ]ra aurem is fermo hic. 0 Gillr inftiruetur, ut datà priüs notitià terminorum j dUtOrt ac magis certorum velut univerfim, quadam i Fl dunraxat ulterius deinfeps perfequamur. n:efenu ARTICULUS I. yrimad & emea wenam univerfun uofcenda , teuenda 9 predi- doras canda fint de Pevfomis Divinis im commum ? orredt Y Ota. Cümfatente Auguftino nec labo- » xda ] riofius aliquid queritur, nec fructuo- on. Va fius aliquid invenitur; inec periculofius alicubi 5; E erratur, quam ubi de Triniratis myfterio tra- i Pate &arur; ad juvandam inquifitionem vocabula a n u & terminos Theologis ufitatos exponemus: s Pann ad inventionem fecuriüs praítandam commu- lm niüs afferta proferemus: ad periculum erran- di avertendum caurelas in preedicationibus ad- | ddïeræuo hibendas füubminiftrabimus. 72. Dico . Occurrentium circa Trinita- [ tem vocabulorum ac terminorum , tum figni- ficationém rum ufum rit? perfpicere oportet. D Owcía, Elfeztia ab effé dicitur, & pro quid- ditate rei feu conceptu formali ac ratione con- ftitutiva fumitur: Qvcic, JVarura à ma[ci deri- iU vatur, & vel pro principio motüs feu opera- wmm'lfd tionis qualiscunque, vel pro praedicatorum omnium complexione, quà res in certo quo- amfämre,[' r xdam ordine enüum conítitura eít, accipitur:z Uraelim, Exiflentia ab exiffeve protuit, & non yoo tantum fimpliciter ro reali extantia, fed eti- d am pro modo exiftendi, maximé precipuo; "m , qua- ufurpatur; unde X fuþ!izz;mam fignificat tenus j [ Dz Dzo TniNo. 246 | tenus hec eft cns per fe fübfiflens, nec ali- caxfaltn ti, lti quo indigens tanquam fübjecto. Haec ety- mologie diverfitas non impedit, quó minus x fs & u ï | ,(mc effentia, natura, & fulftantia in praefenti ma- teria, ad datum à Patribus exemplum, jam pts us | Eusuniy pro eadem re à Theoloois fumantur: quam- vis alia acceptionis varietas , quà effentia in phyficam ac mera h ficam diftinguitur, prior feriüs 3 ficir, autem nunc philo ( phicé nunc theologicé ufürpatur, non fit negligenda. Tana Ileecwmov, Per[íona eft rationalis nature pnr c fubftantia individua five ultimó terminara; h. & n d& Mfore f €. completa, feu fuas habens pastes, & incom- municabilis, féu non unita alteri five üt pars, fi- TIetO Dd ve üt perfectibile quid. — Suppofitum hoc folo &tantia, erfona diftinguitur, quód tribuatur etiam I " Tarum ftantize non rationali. — Perfonalitas & fuppo- fitalitas fant formae utrique coníftituendo cor- Qe pra refpondentes. vzrégaci & fubflantia ambiguam Dlton olim fignificationem habuerunt; jam pro ef- lm r fentia, Jam pro perfona , apud diverfos fup- [du Nolar; ponentes: poft Seculum quintum invaluit ufus, ut hypoftafis erfonam , fübftantia ef & dete fentiam, velut ex in d tuto denotáret: fubfiflen- :'Ill;v, P ?ia tamen rationem formee retinuit, quà hypo- Dodus, ftafis five perfona conficiatur. RORT , 5 $ Yleo Bacie ,. Proc. - //Fo. univer fim eft origo; Pnyj; emanatio vel productio unius ab alio; fpecia- Vä, qu tim autem in Trinitate eft zmmanen, cujus fci- licet principium extra fe ipfum non progredi- Ex fur; feu operatur, fed tezminum intra f& ma- fm eKm nentem habet: item perfe&a, h. e. fine notione Wmalg caufa- De Dsoþ 'TRiNO. a» m caufàlitatis, ac dependentia: denique metaphyfr. Hec w uatenus differentiam nature non facit, Q mini fed eft cum communicatione effentize ejusdem. fenti m A'ogoz , Miffto eft proceffio mox defcri- um, u pta; unius perfonze ab alia in ordine adaliquem I: qui effe&tum novum ad extra T t f ducendum; five effentia i is fub afpectum cadar, ac fibilis, five in- Irry pri teriüs perapatur, & fen(us ternos non af- ficiat. heologi Kowevia, Comtnunicatio eft proceíffionem $ natutz * perfonz concomitans narurz communio, h 9 jnatt; l e. non decifio, non profutio aut multiplicatio &IXcort- naturz fimilis aut diftinéctze; fed ejusdem nu- i y mero nature, à principio data principiato, i hoc extantia. & r d nsgtxw'g»;mq » Circumin[effto eft mutua divi- uj narum períonarum coéxiftentia in fe invicern, (s jendo ( que przter infeparabilem diftin&torum füp- m pofitorum co n J junctionem identitatem autiden- mpoe ticam extantiam denotat. atf ! Ydiepa vmroguminóv , Proprietas Peï/bnalz': eít peculiaris fubfiftendi modus, quo perfona in n ii M effe determinatur ac conftiruitur. fdloua excs- eixcv ,. Proprietas velativa vel Relatio eft fimilis d d Qi M modus, quo ordo originis i & perfonse oppofi- tio feu effé ad exprimitur. Yoíeya GUCATIXGY y- du Propriétas notionalis feu INotio eft ratio obje&ti- va, quà perfona defignatur & dignofcitur ab y W' jfo- la. d j Ex his nafcun tu a otenti!, a&us ,. Tevmini five effentiales, five pe Y jg) nales five relativi , ive ; jemr gono* "telionales, prout Vgl effentiarn, vel perífon am, a vel - 23 8' -DE Dro TI;INO. ! vel relationem, velnotionem, vel quid ad hec reique: pertinens , aut fipnificant , aut connotant, aut efísc proeo füpponunt. Ea vero poffunt effe 2»- ! fira&a, qua exprimunt formam fine fübjecto; | qu duþïg vel concreta tum fubflantiva, qua non ftenifi- | Chrius. cant formam üt adjacentem, fed per modum ! pafi;. fubítantie; tumigeje;va , quee fignificant for- ia mam üt adjace em, feu per modum habiti | titr de. aut habentis efTe in fubjecto: ità tamen, ut & Qu ] concreta fübftantiva poflint fami adje£ivé , & elo; q concreta adjectiva viciílim Jubflautioó accipi j TERO ff poflint. . | dl 73... Dico I1. Sequentia fidei fcholeque bt Grac dogmara velut totidem circa Trinitatem axio- | i admi mata habere decet. & | lrunr 4 . ]. Vera Dei effentia exiftit, eaque darur qmAris tantüm unica. ttam Ratio riusque defümitur ex ünem di&tis hoc & priori Tractatu; ubi exiftentiam Dei, illius unitatem, atque in tribus perfonis l s identitatem realem ac propriam oftendimus. TE ( onnd lL. Ratio perfonge proprié reperitur in Tormali divinis; & convenir Patri, Filio & Spiritui fanéto. Ratio 17235 quiaperfone ratio eft per &nos procede fectio fimpliciter fimplex, utpote quz effendi & exiftendi perfectionem fine imperfectione m D ac fine alterius 3fb erfecti exclufione defignat: -- fsf quod ipfüm Ecclefia definivit in Conc. Later. Titonis IV: Can. 2. & Tolet. II. in Reoula fidei; rece- l Dre pit autem in ufüpSymboli Athanafiani. Ratio 2di; quiaPatri, Filio & Spiritui fancto conve- V tor 'Wïe&j tim: nire: inc?mmulücabüitatem , dicetur íta reli- W r —X DzsDzo »TRIN'O-. j 235 mdad hr n0tant d reliquas autem perfonee conditiones iisdém ad- effe, conftat ex art. 1m. Difp. & Cap. prioris. nt effe à fübjed - IHI. Datur in Divinis vera proceffio ; ea- ue duplex. Ratio 1777; quia Joan. 8. v. 42. on ln er mod Chriftus de fe; üt Verbo, dicit: Ego ex Patre proceff ; Joan. 15. v. 26. autem de Sp. fan&to: ificant f ui à Patre procedit : preeterea in Symbolo ca- um hd nitur de Filio: Deus de Deo; deSpiritu fanéto: nen, uti Qui ex Patre Filioque procedit.. Heec autem pro- J N ceffio; quia eft cum identitate. ejusdem: nu- EW mero natur& divinz, eft immanens, perfecta -& metaphyfica. Ex eadem ratione, à Patri- holequ " T bus Grecis in Decreto Unionis Conc. Floren- m i :tini admiffa & declarata, dum Patrem faepe di- xerunt caufam; hec-vocabulo non indicaffe u at cum Arianis dependentiam perfonc, aut diffe- rentiam.naturz , fed contra Sabellianos diftin- famiti eyiflent €tionem perfonarum dunraxat declaráffe con- ftat. Ratio 27/; quia proceffionis pluralitas y perft o0tfus five defümatur à diftin&tis procedentibus, five à principiis diftinétis, five ab actionibus aut xxrinr d :formaliter aut virtualiter diftin&tis, fünt due i -& non plures. Tot enim & non plures funt tiodit 2 iprocedentes, fcilicet Filius & Spiritus fanétus; lll [ CECI üm Pater fit principium fine principio, nec gt : tot & non ;poflibile fit fui ipfius principiu " H D plura funt principia, fcilicet pr 1nci pium gene- y Lt Tationis feu Pater,. & principium fpirationis j m feu Pater unà & Filius, unicá fpiratione a oen- Mu tes: tot & non plures fünt actiones, fci licet ) conve antellectio & volitio, utraque infinita, ac proin f neque per aliam , neque per, multiplicaram p &ctienem immanentem augenda. V. - 40 D'E Dro Txiwo. TOTates. IV. Miffio propri* dicta convenit foli Fi- lio & Spiritui fàn&o: improprié diéta perfo- | bant ub nis omnibus;: utrobique miífus fpecialiter fit d refens. Ratio ri; quia de miílione Filii | pran ill Toan. 3. v. 16. & Cap. 6. v. 58., & de miffione Tüerant, : p. fan&i Joan. 14. v. 26. ac C. 15. v. 26. Scri- | fugfin tura mentionem facit; nullibi autem de mif- | iones ej j one Patris , utpore qui prima miflionis con- | H n ditione caret, cüm ab alio non procedat. Ra- Verunt, tio 2d/; quia, fi miffio inadequaté ac pro ex- Ti5, QUi rerna folüm perfonaz efficacia quadam fuma- docelanr] tur , mittere etiam dicitur , qui non eft prin- |re rop cipium , & mitti; qui non procedit; uti in Quvf [ ! ï n Synodo Toler. XI. Filius dicitur zu/Jus à Patre, Jéipfos ac Spiritu fanélo, atque tota etiam Trini- Aä!?i., &x il ietre tas lepitur venire juxta Joan. 14. v. 23. $2 quis - diligit me , Pater qmeus caliget eum , g manfionem "t dgg apud eum faciemus. . Ratio 377 ;quia in utraque pim miffione perfonis diviriis tribuitur novus exi- Q ient . flendi modus & pr&fentia, non precisé per Wi immenfitatem .aut indiflantiam operativam, UE i D) ; fed vel per habitudinem perfonalem, üt eft in Incarnatione ; vel per fpecialem manifeftatio- Y nem , üt factum eft in apparitione columba, LT E & linguarum ignearum ; vel per inhabitatio- LUEIN & ts t nem ac perganentem pofleffionem, üt fit in juftficatione. & glorificatione ; vel per aliu U anays V ill uodcunque donum, vi cujus Perfonadivina "1 R oret fubftantialiter pr efens , etíi per impofit- UT bile ob immenfitatem aliàs ibidem non adeflet. Dd us Ad alterutram miffionem referebant Pa- It g " t1res antiqui Theophanias in Vet. Teftam. me- Af llïm'm moratas. — DE Dzo Tnaiwuo. /-SAI nit ol moratas. Et quidem ad propriam ; quii dice- i& pel bant ubique apparuiffe Verbum , in afcititio ecialitr: corpore preludens Incarnationi: ad impro- ffione priam ilii, qui Patrem etiam apparuiffe íta- je miflu: tuerunt. 'Ad neutram retulerunt; qui cum v.26 n Auguftino L. 2. de Trin. C. 9. & feqq. appari- em der tiones ejusmodi Deo quidem üt caufze princi- ffionis t pali, Angelis veró üt caufze minifteriali adícri- cedat, h píerunt. Omnes tamen differebant a5 Aria- àc pro u nis, qui Patriarchis ac Prophetis apparuiffe dam fint docebant Verbum ex natura fua vifibile ac cor- o elt pre pore proprio preditum, & proinde à Deo, j ut i qui invifibilis eft, diftin&tum atque creatum. V. [n divinis datur communicatio natu- j if xm T5 r&, & circuminfeffio perfonarum. Ratio rmz habetur ex feecunditate fimul & unitate natu- 28f $ nj i r&e diving, quà productionem perfonarum Tod plurium , fine naturarum multiplicatione, fed foyus d cum identitate ejusdem numero nature, in Unde Fauftus racst [ perfonis omnibus profitemur. Rhegien. in Ep. ad Ruric. de Patre & Filio )perariva' D fcribit: Ua origo eff €7 fontis Q9 flumimis: ex m di qanifew bis, que absque imitio babeut , commumio efh tvans- wufio nou efl. Ex Hilar. L. 6. de 'T'rin. Aativiras : COIUIUW o autem Dei, que ex Deo in Deum extitit, non, ! /que mon erant, tenet; fed, que in Deo manelant y it 4NVon er« *l j £$ ananent, obtimuit vevitate na[cendi. go5 qui mom erat , natus of ; fd ex bzs atque im [bngd]iw 1l bis, que Dei erant, Deus natus extitit. L ibid. autem inquit: lus iz Parre efl €9 12 Pi- " at 1* lio Pater, mon per transfuftonem . vefufiouemque Q Tl« um * naturavum , Jäd jper oiventis nature pevfeti Fivila- m D Dz Dzo TziNo. ducum Zivi Z . Ratio2di; quia Chriftus, dum Jo- l | quatuor r an.1i - .Io. dixit: /Voz creditis , quia egoin Pa- £re, €g Pater in me efl ; & C. 17. v. 1. Sicut tu qui i ] TeAnonem Pater in 1e, €g ego i2 105 non mutuam dunta- Yoceliont xat fecundüm mentis conceptum comprehen- | JiperParer f fionem, nec folàm preíentiam intimam loca- lem, fed, ob nature unitatem, infeparabilem Idud, ( fpt perfonarum conjunctionem, & identicam ac tfermur ] -quafi materialem inexiftentiam declaravit, üt fpirato 4 H Patres ap. Petavium L. 4. de Trin. C. 16. ex- ponunt. Tu; o VI. In Trinitate Perfonalitates feu . pro- fndts. ) Qi nemir prietates perfonales funt tres, fcilicet Paterni- WU tum ( as , Filiatio & Spiratio: Relationes reales feu ts proprietates relativee funt quatuor, nempe inem re paternitas, filiatio, fpiratio activa, & fpiratio affiva: Notiones feu proprietates notionales tperfo unt quinque, nimirum innafcibilitas, pater- V. 2 ut nitas, filiatio , fpiratio tum activa, tum pafh- V perfo Na. Ratio 177 eft: Dantur in divinis tres per- ftit«d or A w fonz: ergo & dantur tres perfonalitates; quia erfonz perfonalitatibus determinantur & con- luN n que i j iruuntur. . Sed ille tres perfone funt Pater, Filius &Spiritus fan&ctus: ergo & perfonalita- * quep inifcag tes illee funt paternitas , filiatio & fpiratio; quia Patrem paternitas, Filium filiatio, Spirirum. ()T.ïglmem ïehqua; j fanétumfpiratio paffiva determinat formaliter, ac conflituit. Ratio 24di. Ubi funt duz pro- lum a tipro ceffiones, ibi füunt duo producentia & duo produ&da: ubi fünt duo producentia & duo TCbf produéta; ibi fünt quatuor relativa; quiaft- ficpro- V cut producens eü/alicujus þproducens , uctum Vi Drz on Ta:No. 243 Is un] ductum eft ab aliquo produéctum: ubi fünt quatuor relativa, ibi funt quatuor relationes; li egoin h L Atl quia relativum per orzdinem, habitudinem ac m dut relationem conftituitur. Sed in Deo furtt duee ompre roceffiones: item duo funt producentes, fci- mam lx f cet Pater & principium fpirans; nec nonduo x(epa;abüe: roducta, nempe Filius & Spiritus fanctus denticm: eu fpiratus: ergo etiam eít paternitas, quà clarárt i refertur Pater; filiatio, quà refertur filius; C ift Ípiratio activa, quà refertur principium fpi- rans; fpiratio paffiva, quà refertur Spiritus fanctus. Atqui hz relationes funt reales; tum s feu pr quia nemine cogitante unum referunt ad ali- t Pater x tedis l um: tum quia fundant diftinétionem realem yr, E in relatis: ergo. Ratio 3/7. Ad veram No- tionem requiritur 1. nefit quid commune fal- lj MPF : tem perfonis omnibus; quia perfonam difcer- es motod nit: 2. ut importet aut denotet dignitatem; ijti, p* quia perfona dignitatis nomen eft: 3.ut per- m nis tresf tineat ad originem ; quia hi fundat diftinctio- nem perfonarum. Hsc autem omnià conve- jires; d du niunt non tantüm paternitati , filiationi & utri- que fpirationi, fed etiam innafcibilirati, utpo- ? ümrP ! efü)miï te qua Patri fpecialiter convenit, ob afeiratis fignificagonem character eft dignitatis, & ad if originem fpectat. Hszc ipía veró excludunt Ts reliqua: conditio quidem 1ma quodlibet attri- formul burum abíolutum; 2da ingenerativitatem filii l (l & improducétivitatem Spiritüs fancli; 3tia in- "n iij naícibilitatem effentiae. Porro ad excluden- jii dos actus notionales ftatuunt aliqui conditio- j nem 4tam, ne fcilicet aliquid per modum viee ä ) aut qui Q'Iz ^ — * 244 Dr Dzo Ta:!No. aut tendentize preedicetur: alii ramen his, nem- I C pe actione generativa & fpirativa, concedunt ( munic) diycegni perfonas in fieri, nepganrin facto effe. fonistribuit Denique licet nomina Verbi & Imaginis Fi- lium , Doni & Amoris Spiritum fàan&tum etiam 1. dici M j Ul difcernant; tamen vel fynonyma fünt cum fi- ( liatione & fpiratione, vel ab iisdem adaequaté cabmu.as. a " Tlus m Ji acceptis includuntur. qua lis d , 74., Dico .. Cautelas nonnullas , inprz- berfone e dicationibus circa 'T'rinitarem adhibendas, fub- 7777 jecte regule comple&untur. Jtur? ünitt I. Abftinendum eft à vocabulis five natu- iten & C ree multiplicationem inferentibus, five perfo- Jieariter narum pluralitatem negantibus. Hinc 1. non m Fl eft dicendus .Deus triplex , ter Deus, omnis vel äïïuitque ; aliquis Deus; quia vocabula hec numeralia & LTA artitiva multiplicatam appellati rationem in- | lll icant: nec 2. Parer eff eus umicus, Deus fo- Watir de dus, IDeus folitavits quia duo priora per- onarum numerum , poflerius perfonarum confortium tollit. Poreft tamen | 3. dici Deus ia d Zrápus$ ; quia hsec vox appellai modum, qu&m d&] non rem multiplicat. Ob hanc appellationis r AU r 'oportionem fervatam precatur Ecclefia, faz- "ts om : a Jvuntas umus Deus; Conc. Later. . dicit: Rn u In Deo Tyinitas efl , non quateruitasgs Symbolum T D Athanafii ftatuit. ugztatem. in TYinitate , $9. Tri- HU t qnitatem im uniate veuerandam; Hymnus etiam quo fe canit: 7? riga Deitas unaque pofcimus &c. 1tem t fj dicirur Perfoga friplex, aliqua. perfoua, Patev ngro folus genevat , þlu: Deus efl eternus &c. üCanülï | I*I- Ca" At ADSES Dr Dzo Ta1No: 245 n ls. ; Concet: II.' Cavendum;, ne tollatur nature com- n fadod municabilitas , identitas, fimplicitas; dum Per- fonis tribuitur diftin&tio aut proprietas. Hinc magini t um ett I. non dicitur Deus fmmgulavis , nec zvia ia Deo Qunt um indrvidua; utpote quibus naturz incommuni- m d cabilitas afferitur: nec 2. Pater eífe aliud, di- verfus, difpar , difcrepaus ,. aut aliegus d Filiog quia bis difliné&io naturee indicatur: nec T [07 ls; ing ie Yendes i Perfong effe divife, aut [epevaie, nec umi aut conjunéie preedicari debent; fiquidem na- tura unitati ac fimplicitati repugnant. Atta- sfive n men 4. Conc. Tolet. XI. profiretur Perfonas xepe Jfaagulaviter dici; Later. IV. alium efe Paiven, Binc .z alium: Filium, alium Spivitum [auttum concedit ; ( um flatuitque , u diffinéliones fint in pev[ogis eg uni- Dumeui as a2 natuva. riionaas IiI. In nillo fenfu abftracta relativa pre- 7/)., Df'fh ' dicantur de relativis; quia fibi opponuntür riora realiter: unde falfum eft: Pateruitas eft filiatio, Ri aut viciffim. )erqu In fenfu identico praedicantur V dl abftracta effentialia de abíftractis ràm relativis, ; m quam effentialibus; quia fenfus identicus ad ypeliti ftarum realem pertinet; ubi effentia cum prae- xf dicatis omnibus identificatur: qua ex ratione Iv n etiam utraque abflracta de concretis effentia- Ym libus przedicantur. Ideo ex Conc. Rhemenfi, d Pater 102 alio.eft Pater, $9. alio Deus; neque W( ;Mn aliquo fenfu Catholico negari poteft, quiz di- k: h em vinuas fit Deus, eg. Deus divimtas. . Porro in lil l P [/) numero plurali abftracta quidem relativa prae- dicantur de concretis relativis; in fingulari au- tem tantüm abftracta effentialia: illa enim mul- [ z 3 tipli- | 246 Dzs Dzo Tz:xo. fradisil tiplicantur tanquam realiter diftincta , hacau- formae & tem minim?; quare vera eít propofitio: 7re$ | [ d perfoue funt tves fubfiflentie vel bonitates velative ; | falía autem: Zres perfone funt tres deitates, omüi- fir; Qu t ils d potentie , immenfitates &c. | V. Concreta effenti alia fubftantiva d& m fx | d odum: perfonis predicantur fingulariter ; adjectiva tlantiva fuman- i Paj aurem pluraliter: íi tamen fi gmar; tur adjective , poffunt predicari pluraliter; fi DI autem adjectiva fumantur fübitanüvé , tantüm fingulariter predicantur. Horum ratio eít t ]V. pr h A quia fübftantiva aut fubítantivé accepta fignifi- ficant formam per modum fübítantie, qu& Woperon J il mulüplicari non poteft; adjectiva autem vel Y d adjectivé. fumpta 1 1 ignificant formam adjacen- fü at fhd tem fubjecto feu uppofito ; quod eft multi- Dus. ) M i l plex. .Juxta regulam 1mam Zfes perfone [uut f g unus Deus, umuus creator ; non. autem zres D aut f£res cveatores: juxta 2dam in Conc. Later. ; QUi ' " m n IV. tres perfone dicuntur cozfubftantiales eg co- omgipotentes, in Symb. Athan. cocterge 7 coz- lt.ad quals: juxta 3tiam 7Yes jerfome dici poffunt 1 ij tres Domini: juxta 4tam autem in memorato r | füüäx, Symbolo dicitur: /Vog tres eetermi , fed unus - ERN feruus: ficut mom tves incveafi, mec tres imnlenþ,' ts Jé£d unus increatus, €g unus immen[us &c. V. Concreta relativa fübíftantiva in fenfu frümy, | &to eff identico aífirmantur de effentialibus, tam abftra- €tis quàm concretis? quia inter effentialia & Y effi rj p relativa, feu notionalia, realis identitas interce- Cünden iL Eadem pradicantur de perfonis in plu- U q rali, fi his fint communia; item etiam de ab- ftractis Dzr Dzo Tsi:wo. 247 h, hace ftractis illis, que affignantur velut principiüm ofitio: 1 formale actüs notionalis. Relativa autem ad- of jectiva de abftra&tis effentialibus non przdican- tur; quoniam forma, ab adjectivis fi onifica- ütoety N [ i. Ad ta, illis abftractis formaliter haud ine imum fpe&at: Er Deus, $9 effentia eff Pater; - xlontii t EC (j ad 2dum: Pater, Pilus 9 Spiritus Jan&tus fuut | tres Pevfoue; Item: . Patermtag geuevat , füliatio Viv ln Juralit; genevatur; ad 3tium: . Effentia generans aut. Dei- ta genita ef] ; quam praedicationem Conc. La- & tut 1 ratio s ter. IV. profcripfit. v* VI. Abítracta effentialia non füpponunt qu fipi g, g ro perfonis; cüm folüm formam, non autem ubje&tum denotent: ex quo capite rurfus a quent non dicitur Effeztia generans aut genita, [pivans m aj aut /pirata. ^. Concreta effentialia , maximée x d Deus , fecundüm fe ac fine addito determinan- [ þäjö/lhy* te, eequeé pro perfonis, ac pro effentia füuppo- em m ; quoniam effentiam exiftentem ac fubfi- "onc. 1 * tem in tribus Perfonis indicant. , Patet in ;;nialesä illo . ad Tim. x. v. 17. Aegi fzeculorum immor- um éo zali, invifibili, [olà Deo bouor g gloria in [eecula d p Jeculorum. Eadem fi fübítent predicato et- j menit fentiali, quod effentiee prour à perfonis diftin- jnm & convenit, pro effentia tantüm fupponunt, v if i ï,*, ütin his: Deus eff communis tribus perjonis, efd x zrinus, ef? Tvinitas : fi autem fübftent praedi- j f Af cato effentiali, quod perfonis congruit ratio- ne effentie, füpponunt principaliter ac pri- aj marió pro effentia, minüs principaliter ac fe- j il ero cundarió pro erfonis; quod evenit in his: g d Deus -creat , gubernat, punit &c. Si denique j 1 4 reftrin- ( E 248 /—DE Dgo Tniwo. reftringantur per notionale aut huic equiva- | umenori lens preedicatum ; fupponunt pro . perfona ea- , | & Paf «? temuNo que una, vel gemina, cuiactus notionalis vel proprietas competit ; fic in hac: JDeus geagerar; ni. C W ro Patre; in ifta: Deus fpivat, pro Patre & dadu, F ilio fubjectum fupponit. |qe-Appr 75. Olferva. Ad préfensinftitutum zequa- | qudand litas, ordo; &appropriatio reducuntur: ecqua- fquïn trib litas enim ad perfonarum affectiones, ordoad | tribuuntu originis proprietatem , appropriatio ad mo- nino Joct dum eflentialia predicandi fpe&tat. |.2Zzguali- ,Du 1a$in materialibus quantitate molis, in imma- If WMrillís ne terialibus quantirate perfectionis eàdem con- uv ftituitur, dicente Au ouftino L. 6. de Trin. C. Aonaïem":. ; 8.- n bis, 4 " o 7420 Jle magna funt, boc eff ma- qm d jus ejfe , quod eft smelius effe. . Hanc. divinis per- findüm Y fonis aflerit Scriptura in Ep. ad Philipp. 2. v n 6. de. Chriflo dicens: /Vog vapimam avbitvatus ln T : ü j ef , ele f eequalem Deo: praedicavit Atha hitine Symb. & Later. IV. Can. 1., confirmatque' * EUY tio; quia confiderando perfonas íecundüm t Pum, effentialia, eadem nuinero effentia, & eadem tbit; attributa adfunt; non poteft autem ineequali- As eflin um efle eadem numero quantitas: fpectando «t amor autem fecundüm, relativa , hec uidem non t de]o eadem numero fünt, nulla tamen relatio eft &t ur; altera.major & dignior, cüm nulla fingularis L0 Conr fit perfectio fimE)hcirer fimplex. Porro indi- Tlip vinis Ordo plané eft admittendus; tum quia ts nr pluralitas fine ordine generaret confufionem : tum quia in divinis habetur principium , per Rünqi comparationem ad quod ordo dicitur. , Hic Uv tamen Dz Dzo Ta1x0: 249 licequi tamen oríginis ordo nullam dependentiam, ac pþrforg ; ne naturz. quidem prioriratem aut pofterita- tonai tem involvit; quia, üt Aup. L. 3. con. Maxi- IT ferti min. C. 14. inquit, eff Zaztum ordo , quo alter o Parei eff ex alio, uon quo. alter fit priis altezo. — Deni- que ppropriatio, feu modus loquendi, quo 1 u du quadam five operationes, five attributa, alio- Tür quin tribus Perfonis communia, fpecialiter $, Orto tribuuntur uni Perfonge pre aliis, habet om- io.ad m nino locum in divinis, conteftante id Scriptu- Jäll./.'?« rà, Patribus, & recepto Ecclefize ufü, . Fun- ] f datur autem in quadam predicat effentialis Qem Cort aptitudine ad manifeftandam proprietatem per- " * IT Ml fonalem: aptitudo hec nititur in congruentia IN cum eadem proprietate: utraque variatur fe- l cundüm variam confiderationem, quà Deus fpectatur; vel üteftens, velüt eft unus, vel hiipp t p artitá üt habet virtutem ad operandum, vel àt dicit babitudinem ad effectus. Secundüm confide- : Athat Tatque ! rationem v2 kilar. L. 2. de 'Trin. etergita- fecun ten Patri, fpeciem Filio, ufum Spiritui fancto u u tribuit; quia Pater eft absque principio,. Fi- Ia lius eft imago Patris perfecta , Spiritus fanctus eft amor ac fruitio. Secundüm 24am Aug. L. fj Id em n t. de Do&. Chr. C..5. & L. 6; de Trin. C. 10; pl 10 Patri wztatem, Filio equalitatem , Spiritui fan- fngi €to concordimn. appropriat: quia Pater non rlb prafüpponit perfonam alteram; hanc autem j ( bilius prefüpponit in Patre; Spiritus fan&tus denique duarum períonarum unionem. dicir. J Q]l fl Pel' Secundüm 37iam Patri poteztia & cveatit ex..To-. 2 àn. I4. V. 10., Filio fapientia & redem[tio ex 1. Jndl NS. ad v 250 Df. Dro Tn:No. ad Cor. 1. v.24., Spiritui fan&to Jozitas & fan- | 1 formar ( &ificatio ex Ep. ad Rom. $. v. 5. attribuitur; T ] LE quia Pater habet rationem principii, Filius eft | Verbum mentis divine , Spiritus fanctus amor ] pert hic ] eft & terminus amoris divini. Secundüm 4£am rieates ! Auguftinus L. 6. de Trin. C. 1o. explicans par- ;; ï V a i(a ticulas habitudinis in Ep. ad Rom. rr. v. 36. | dliorum relatas, ait afferi ex ;pfo, propter Patrem; fer | & Dei ipfum, propter Fiium; z7:pfo, propter Spi- | ls; & p ritum fan&tum ; quia Pater ad intra habet fe, dicrions ob nature communicationem, velut caufa ma- .| trexdem terialis, ad extra, ob potentiam, velut caufà ef- j Concia ficiens; Pilius ád intra habet fe, ob rationem ] UDOVerQ) Verbi, feu formalis repreefentationisjinftat cau- ] Kionem: fze formalis , ad extra; ob fàpientiam, inftar ar- j trum inr tis feu caufze, per quafn artifex agit. Spiritus fanctus ad intra habet fe, ob mutuum amorem, . ttinfec Wdtum inftar complexüs, ad extra, ob bonitatem in tibm on confervando, ad modum continentis. ] fonit: N Quuxss: m diflinclio vationis ratiocinate ER — mter Effentiam €g. Proprietates congruat pnoritz Tümero zuyflerio Trinitatis? fudo n 7N Q 7a. Proprietatum nomine hic accipi- mus non tantüm Perfonalitates; Re- tlþlïoneä ANQue lationes & Notiones, fed & denominatas a Qüntine his potentias, actus ac terminos, ut, quo in Tra&. de Deo uno Difp. 2. Cap. 1. de diftin- ii C tdi 1 1 n &ione inter Eflentiam ivinam & Attributa agente$ num. $1. promiferamus, de propofi- Aintg | Oi tionibus contradictoriis, in myfterio "Trinitatis prieg, Orina- Ds Drzo Tg:NOo.. 251 a attribuh: formari folitis, pauca adjiciargus. Henc in. reimn i, Filus anamsan: I. Ex memorato Tractatu & loco fuppo- nere hic licebit 1720, inter effentiam & pro- N rietates divinas non dari diftinctionem actua- yplicas l t j e m ante operam mentis; quia preter Con- m.1.j ciliorum definitiones & Patrum traditionem, Daren; t & Deitatis unitas, & perfonz fimplicitas rea- r OP tT ' .lis, & perfectionis infinitas, & mutue pre- ra habtt - dicationis veritas hanc refpuit: 240, nec in- t caufid ter easdem admitti virtualem majorem ; quia t cauft Concilia & Patres non aliam diftinctionem j» ratone agnoverunt, -quàm folius rationis, per cogi- st d 'tationem aut confiderationem, fecundüm no- mynlut ftrum intelligendi modum: 'virrus autem rei j u intrinfeca, que fine refpecta ad noftrum in- um r telleétum pofílit falvare contradictorias ; aut realem omnino diftin&tionem facit , aut factam bqru'raren 1ts fupponit: 31i0, Proprietates formaliter non If includi ab effentia divina; quia tum eflentiz T h Yi effe abfolutum, ejusdem communicabilitas, & ii j ju J h prioritas originis ; tum. divinitatis unitas fine numero , identitas fine diftin&tione, & pleni- tudo fine defectu in qualibet perfonarum , in- :Ji MA n clufionem hanc formalem removent: 4fà, Jl d Neque viciífim 'effentiam divinam formaliter n ^ t contineri à proprietate; quia formalis compo- fitio l qal)- erfonz , abftracti à concreto inadequa- 1 dili ta di fi inctio, & conceptus relativi alius ab ab- Arcbut foluto, nec iftam continentiam permittit: $70, o Sratui proinde à nobis inter eflentiam & pro- ij Trinr prietates ante intellectüs operam identitatem Qrti omni- h. 252 Dr Dzso TIl(INO. &t O omnimodam; diftin&tionem autem folüm poft tidimdo operam intellectüs; quia nec mediata diítin- É €tio ac in tertio, à quibusdam huc introdudcta, pifan Tionemrec » fine comparatione & mentis opera locum in- (ilo Y lü venit: praterea ftatutam hanc diítin&tionem nominari ac effe rationis ratiocinate ; quia fit mf!þzf, qu M ] [ Q, ( cum fundamento in re; quod prabet non tan- 1 Q d tiun five refpe&us ad diverfos effectus, aut (nte: (/ connotata extrinfeca , five equivalentia cum ia [j entibus diítinctis, aut creaturarum perfectio- nibus; íed realis diftinétio perfonarum in füis proprietatibus & earum unitas in effentia corn- A muni: ideoque diítinétionem hanc ( manendo i n. un tamen etiamnum intra limites rationis ratioci- Itli J; lg u natc ) efie majorem inter effentiam & proprie- tates, quàm que fit à nobis admifía inter ef- Bs pro fentiam & attributa. Porro ad vim diftinctio- andis nis admiffze explicandam, d II Velut axiomara aut poftulata habenda funt vz0, quód identitas & diítinctio realis henä myflerio "T'rinitatis propria, qua ex infinita Lïl"l(llïla1 1 jmuïj i Dei perfectione, fimplicitatem fümmam unà TA on ac fcecunditatem excelïcntiïïïma.ncomple&en-' t oritur, pro fundamento cujuscunque mo- A: qpip F. di explicandi .contradictorias propofitiones in prefenti materia affümi & admitti debeat: I QUO(IW 2490, quód abfoluto identitas, relátivo diftin- "ODcreto u &tio tribuatur à Concilio Tolet. XI. in Pro£. Fid..bis verbis: oc folo mumerum iufmuant, Qdim À quod ad [2 divicem funt; e9 im boc mumero caveuts quod iu[efumt: 31,0, quód relationum diftin- ls 1 | étio nonimpedi at identitatem abfoluti ; àt do- WI, [ z]]; cer 5 DE Dzso TRINO; 253 folüm J cet Cyr. Alex. L. 7. 'The(. Reltiones confubftan- i2 dili i zialium divev[: Je . mominaque ipfarum divevfay, non polJunt conuntlionem naturalem delere ; rodud cujus ra- ocum i tionem reddit Boét. L. de Trin. fcribens: Preze- ndtonen dicatio velativa vei mihil addit , vel miit, vel 5 quit mulat, que fota mom im eo, quod eft effe, coufifüit; t BQ Cin- fed i eo, quod eff in comp aratione aliquo modo " Pabere: 410, ficut Aug. L. 7 de'Trm. C r dq dus, at ntjà QU cente: Omuis efftutia, que velativà dicituv, ef etiam aliquid excepto vel, ?4 4 yerfedix » 7tivo, i in Domino, fer- min fis v0, arrba &c.q oatet; fic 6 contrario de ratione rei abfolute non eft, ut fecundüm nullam ra- 33 COT manendo tionem poffir habere refpe&um, fed folüm, ; fiod: ne, quatenus abfoluta eít; refpectum dicar: $:0, loquimur & formamus enuntiationes de x proprif: ntett rebus prout à nobis conceptis; ideoque in ve- rificandis ropofitionibus ad terminos, üt con- d li h ceptui no ro fübftantes, attendendum eft: cu. habent jus exemplum dedit Aug. L. 7. de Trin. C. a. "u a [cribens: ZXec duo càm dicuntur , id efl, nata apientia, 1m uno eorum eo, x infn uod nata efl , €9 Fey- bum eg imago g. Filius infe / igatur , €7 in bis om- ii mam ul nl t h nibus non offendatur effentia, quia relativà dicun- Tuv: at im altevo, quod eft Japieutia, quoniam ad ;(iue n JE dicitur , etiam effemtia. demonflvetur , €7 Poc ejus none n e[fe, quod fapeve. 670, uti voces alic fi d gnificant Il f. concreta, aliee abflrácta; fic voces quedam j (l fignificant rem (ine preci jf fione formalitatum, quaedam rem cum pracifione rationis fionifi- [ cant. Acceptio pofterior apparer in illa Conc. Lateran. IV. enuntiati one: //a ves zom qi- 6f gene- mym, Weque geuia, '7zequ€ procedens ; voce fcili- d* cer a 254 DE Drzo TuiNoO. cet Z//a res ufürpatà pro effentia divina à rela- nite & remiflis tionibus preciía. His formdtir 77. Re[pondeo. Di i ítinctio rationis ratioci- bos p nate inter effentiam & proprietates divinas (eps p congruit cum myfterio 'Trinitatis. - Prob. - Tlla verimode diftinétio cum hoc myfterio congruit, que re- eimode quirirur & füfficit ad verificandas propofitio- fintafürm nes, quibus affirmatio & negatio in eandem ütone; fimplicem ac indiítin&tam entitatem cadit, quin 10 ejuste evadant contradictorige; quales fünt: effentia (o dfen communicatur, paternitas non communica- TTny 1feq tur; filiatio eft genita, effentia non eftgenita; ffcr ad Pater generat per intelle&tum; non generat ümtoé er voluntatem: fed ad hoc requiritur & fuf- Wopoftio h cit diftinctio rationis ratiocinate inter effen- fitisq tiam & proprietates divinas: erpo. Proj.1ma HENENT liatio & effen- .min. Effentia & paternitas , Qmmun tia, intelle&us & voluntas in Deo realiter funt 1 Fllür idem, nec diftinguuntur ante operam intel- *jf?]l(nmrez lectüs: ergo; nifi inter illa admittatur diítin- 4f n étio rationis ratiocinate , affirmatio & negatio T r ejusdem cadent in eandem omnino rem fim- 3 Qem plicem ac indiftinétam: ergo vel propofitio- H]depmd nes negativee non verificantur, utpote qu& n ob univerfalem negationem removent com- Ropodt municationem vel generationem à paternitate üm Q vel effentia, fub quacunque ratione & fecun- ïum; Y düm quodcunque realiter identificatum acce- KCl ptis: vel non ita verificantur, ut impediatur contradictio, & ne contradictorie evadant: 9 negg Qfv ergo, ne alrerutrum eveniat, requiritur di- (; pater- inctio rationis. lyfvolz,:zri. p. Effentia à nitate *bl — Dr Drzo TniNo. 255 nià n j nitate & filiatione, item voluntas ab inrellectu formaliter diftin&ta, funt res diverfis concepti- ll zat0d s divit bus pracifivis reprafentatee: res diverfis con- ceptibus precifivis reprafentatee poffunt di- Puj. ]. verfimodé definiri & predicari: res, que di- Itj quen verfimodé definiri & pradicari poffünt, pof- opalti n eadt funt affirmari vel necari de eadem fine contra- dictione; cüm hic non fiat affirmatio & nepga- cudit u tio ejusdem de eodem: ergo formalis füin- t: efent €&io eflentiam inter & paternitatem ac filiatio- mrmuti nem, item voluntatem inter & intellectum, a[igeniü: fufficit ad verificandas propofitiones, quibus n penei affirmatio & negatio cadit in eandem rem, quin mr& ft propofitiones evadant contradictorig. Nec n x evincis quidpiam, fi dicas, ante operam men- Pulus tis ac independenter ab intellectu effentiam io&de comunicari, paternitatem non communica- «ilitri ri; Filium generari per intelle£tum, non per ram If voluntatem: Cüm enim effentia , paternitas, r dlb filiatio , intelle£tus, voluntas fint voces rem & nep? cum precifione rationis fignificantes; preeci- jb fio autem hec non fit ante operam mentis & TOPO [j independenter ab intellectu, fed er mentis p0 (e 0 operam ac dependenter ab intellectu fiat; vel fent 0 propofitiones affirmative funt falf&e, -ob mo- u dum contradictorium terminis precifis adjun- T^ « €&um; vel, fi fignificatio terminorum fine TU p praccifione accipiatur, negative falíificantur, dittt ob negationis univerfalitatem cum ftatu zeali od eflentize divinee haud congruentem. j y Conf. utv. . Omnisreduplicatio veleftac. &aff ceptio termini fecundüm precifivum conce- nit , prum, i /äss,' Dg D'EO 'T a1INO. tum, vel precifionem/ fupponit, vel fingu- u Fl 1271 arem faltem termini ufuürpationem à mentis fu. C opera profectam denotat: fed ad falvandas, cir- *Cfll(/g F llll ca eflentiam & proprietates in divinis, propo- fitiones contradictorias Patribus femper vifà ] d. [ s.d 41 ?)llïï?m eft neceffaria ac fufficiens reduplicatio: ergo 4& 4 it f ; actualis vel fuppofita precifio, aut interveni- ens entis opera, & hinc diftinctio rationis, EE sllonem Patribus femper viía eft neceffaria ac fufficiens ad falvandas, circa eflen fial Lid. A n & proprietates in Sofquai] divinis, propofitionescontradictorias. /Mimor uyr: M oftenditur ex verbis Patrum | . Reduplicatio- U Wo | /1 ne formalitates determinantium: Balil. L. 5. Mtg i iil U con. Eunom.inquit: Quecunque Patvi ; üt Deo, 2on àt Patri, injuzts €9 quecunque Filio t Deo, 20 ], !j A 5101 àt Filio, in[unt ; ea etumm Spiritui [aucio in- fuit...Chry£ hom. 1. in. Joan: uonam. paco, di i F;Zz'sz [ qgulla babita menutioue Patris, de. Filio [ermonem 0/ 1 i aggreditur ? quomiam omnibus conflabat Patrem ef- e, füi non üt Patvem, Jaltem! üt Deum. — Aug. / lt fnia Serm. 38. de Temp. Quidquid eff Pater , quo De- u$ efl, quo [ubflantia efl, quo «ternitas efl ; Loc tht F D. eft Filiu$, boc Spivitus fanéfus. 2. Reduplicati- one diftin&tionem demonítrantium : Arhan. T Dial. r.con. Anom. Parer à Filio nequaquam dif- MUUT LT fert vefpettu Dei, five in Deum e[fe ; fed zn Patvem e[fe, ac ii Filium effc. Et in Or. 4. con. Arian. *j hais 78 Quanquam Filius eft. alius, quatemus eff. genitus s attamen idem exi[lit , u atemus efl Deus. Cyr. Ayríen M Alex. L. 7. de 'Trin. 07 in boc , quod efl pater, "TU a Deus eff Patev; meque in boc , quod eff filus, Deus i fpe'( enid s q/i(Fz'lz'us-: uon enim Pater Deus ofl, quia. g *5 i uegae D& Dzo TaixoG. E vl zeque Filius Deus, quia genitus ef . 6d Deus éxi- 1 àmes ffens 8 enuit Pater, £g Pilius exift ens Deus genitus ass 9 /ius. — Chry(. hom. 2. in Cap. z. ad Hebr, ls; ptO) , Cuufa. Filü Patev efl , fecundum quod. Pater eff. -mper Yi Àug. L. . de Triri. C. 5. AVoz fec undum boc, quod ao: ey ad Patrem dicitur, équalis f Filius Patvi; ve- Jfat , u [ecurnidüm id equalis fit . quod ad fé dici- :'inïen'eri- i "ur: 3. Reduplicatione vocis & mentis prae« ( [nLT[L 10 Cifionem declarantium : Naziàn. Orat. ,35; tetts? oftquam Filium appellaffet prizcipiuin; füb- K « J[j Jungit: IVec principium eo ; uod principium eft, 4 Vimiuri non emim uplgp 49 e05. duod principio caret wi L:2 eo mazure vationem babet vox princifüi fieut "atu- « uD Hée 2 dlos quod principii expers efl: circa., ] em enim. bec coufidérautur , mion autem. matiwal f.iio i ii ipfa [uzt. Aug. in P(al. 6g: Pater mon ad fey. od "7;11 IL ed Filium dicitur; ad fe autem Deüs dicitur.| dta- ! lo j quie &o ; quod Deus eft , boc apfo fubftamtia efl : e3 F | [ j uia ejusdem fubflantie Filius, procul dubioqo Fz-- : j y Hs vuj. dr vevó quod Patey ef , li 5]711! j uid uonfub- p auiie nomen efh , [ed vefertuv ád PFi 2 um , ion fié y?)'] qvll , dicimus Filium Patrem effe, quomodo ii 6 dicimus Fi- | equp» ; J ; lum Deum &ffé; Sophronius in. Epift; in Conc. li f ; VL At 11.reciratà: 9'uxra quod Deis efl, id ip- , ] 7" (/i 1 J j fuim exiflit- um /. ódque fuppófitum , dum [eovlari , :g[,rqlh , Confidevatur ; r ü TL ii mfellzgentiäï quod uor fepavabi- 9 4* le fepavante. ; 9777 78: Obferva. In éxponenda quidditate [ 1 : (jt Proprietatum divinarum uüt formaáliter diftin- It &arum eatenüs conveniunt Theologi; quód d Pd [ 1[!.')0 , €ásfic fpe&tatas riegent effe nihilüm autmerüm formaáliter confhlituant g ; éns ;*atiönis j cüim illae R r d per- ïl*-r—a«x. d 258 Dz Dzo TnaiNo. erfonas, faciant oppofitionem earundem ad fe . ;,.... invicem,; reftent Trinitatis myfterio diítin- | fridy; t &ionem, & Sabellianum errorem interimant: | | amant m fed differunt in defignatione predicati pofitiva. Aliü enim vo l. ; (aorin unt has proprietates effe 1 Srmbolo redicata neutra, que fcilicet non quidem j Profe imperfectionem importent, de feramen nul- j Que qi lam dicant fpecialem perfectionem: & ficubi Bd realitatis, entitatis, aut perfectionis quidpiam lentium | habere foríanlegantur, id habeant identicé à qim ag realitate, entitate, ac perfectione divinae ef- fs ) íentim, cujus funt affectiones ac fubíiftendi 7:* Vocant modi; ficut ab eadem dicuntur divinz , eter- lh. CPQ na, immenfe &c. Fundantur autem partim & in autoritate Patrum, qui vel abftinent à pra- onc. R dicatis tranfcendentalibus entis, proprietati for- Nanan, ( maliter fumpte tribuendis; velin Deo fimpli- On, )AU, citer unam rem, unum ens, unum verum, D La Mp » unum bonum ac erfectum aflerunt: partim Vnng in ratione; que of ^ endat ex oppofira fenrentia hi Ld fequi, nullam perfonam effe perfectam omni U. poffibili modo , totam autem Trinitatem effe Q &Dæ perfe&tiorem qualibet perfonà feorfim. Alii rf autem ftatuunt easdem non tantüm identice, Qæi', 69 )1 fed etiam formaliter ac de fe dicere perfectio- 6*) Dam; nem; tum quia realiter producunt & produ- U cuntur, adeoque & realiter exiftunt, & parti- *0rüm Q cipant predicata tranfcendentalia: tum quia Verump naturam reddunt fubíiflentem, perfonas au- Ulm, nec tem conftituunt & diftinguunt: tum quia per- Tredicon fonz formaliter & quà perfone in ordine ad fe funt integrz ac fine defectu; in ordine ad füb- EX ü Ui an Dz Dszo 'fRINo. ndemal 259 erio dili ftantiam divinam non fünt fuperfluz & fine fructu; refpectivé ad f& invicem amantur & Inferimot amant muruó, refpectivé ad nos honorantur itipoft & adorantur; ï Qüt ex Epiphan. in Ánchoratu, 'etates d Symbolo Ath an, À Qn quà: Ep. Sophronii in Conc. VI. nmen g & Profeff. fid. Tarafii in Conc, VII. conftat. u quidem fententia viderur praferenda. n: &l i; qudp Hallucinantur enim priores , dum ad fi- lentum Patrum & abftinentiam provocant; F identi: cüm eorum loquela nihil fit frequentius ac di- divine fabfilt: fertius. Nam Perfonas vel perfonalitates divi- nas vocant £res ves' Alexan, Ep. Alex. in ep. ad i, att Alex. Cpolitanum , Aug. L. 1.de Do&tr. Chrift. rem pitt C. 3. & 5., Anfelm. L. de Incarn. C. 3. cum i Conc. Rhemeníi; zria eutia. vel tria quedam yrieatit INazian. Orat. 1 jxolin 3. 29. 32. 37. & in ep. ad Cle- don. , Aug. L.6. de Trin.C. 9. & Ea Greg. m veu L.29. Mor. C.16. & L.30.C.5. cum Conc.Tolert. int; pl a fentes XI. in Prof. fidei; 7res Unizates, Nazian. Or.35., Boét. L. de Trin. & L.de unitate & uno; cum a (f Conc. Rhemenfi ; rres veritates Sophron. in ep. xareme cit. & Damafusin Prof fidei; tria perfe&a vel tres yín. ) pevfe&itones Bafil. hom.28. con. Sabeli. iphan. y i her.69. , Hier. ep.57., Cyril. Alex. L. as hef. C. 3 efföaþ[* l 6., Damafc. L. 1. Fid. C. 11. cum ep. Synod. p Conc. CpolitaniL.ad Damafüm. . Dum tamer l, p eorum multi itidem unam rem;unum ens,unum fum ( 1] verum bonumaurt perfe£tum in Deo dari enun- j [ tiant, nec fibi necnobis contradicunt: his enim. ii* predicatis numerus fingularis proprius eft,fief- Iea f fentice aut attributis tribuuntur ; pluralisautem e ad(ub convenit, fi ad perfonas aut proprietates refe- ht 2 rantur: $ 1 3 ^ 260 Dz 'DEO 'TRiNO. rantur: unde fi obfcuritas fübinde adfit, aüt Adurm ü periculum, vel füfpicio erroris, juvabit qui- n dem dicere res, entitates, unitates, veritateg VeL Em & perfectiones cum addito: 5 jmrzle.f , relati- p var, notiouales&c. Qu odexr Y tione adjectum j QoGare 0j eít, ex memoratis pater , neutram fequelam imr. Pr tenere: preeterquam quódetiam queelibetper- duplex j fona aliarum perfonarum perfectiones conti- [Av! ) neat tum emizeiter , ratione effentiee fibi iden- tificate ; tum «quivalenter, ratione proprie | xpa? .ä-c"rjq perfonalitatis aliarum perfonalitati equivalen- Í tis; tum formaliter , ratione circuminfeffionis, i Y five continentiz fpecialis, quà queelibet perfo- TO d na erfe&ionem alterius propriam continet, um modo tamen &ordine diftinéto, üt Ruiz Difp. xl y 30. Sedt. 5. explicat. Q quo Porró communiüs dicuntur perfectiones linterm fimpliciter; quia refpe&tu ejusdem perfonz elt formy he perféctiones funt incompoffibiles, nec un Qnedan melior alterà: refpectivé tamen ad effentiam -Tor dici poffunt fimpliciter fimplices; quia effen- ttiig tike eidem identificantur, & melius eft, eas uanquam;, an Rn habere, quàm non habere. TIüm pr ille debeanr dici tres, an una tantüm perfe- RTD p étio fimpliciter fimplex , videat, qui volet; ap. E Ledem Ruiz Sect. 9. loc. laudato. Dd AWIICULUS' TE Qüidem ; um re Quenam [int. principia divinavum Procaffonum * Vr Q fa. Proceffio in Divinis , ex fuprà di- M N Titm fa &tis, duo dicit, productionem fcili- Etvïe) h cet Perfong, & communicationem Natura. Ad ARU » L xj * Dz Dzo T 21N0. LA* 5*61 a, d parata fumirur velactivé feu Adutrumque com bt q pro principio, v e ] paffivé feu pro tertnino, ; Veritit vel formaliter feu pró actione. Prioracceptio NT eft precipua, utpote ad quam reliquas accom- lh modare oportet ; unde in illa uberiüs verfàbi- 1 equét mur. Princ iurn cujuslibet actionis ftatuitur. yelibetpe duplex , aliu 1 quod íeu denominationis, cui ne5 C0nb agenris denorminatio tribuitur, illudque eft - []bi i fuppoíitum agens; uade commune elt axio- e proprl: 1mà: Actiones funt füppofirorum; aliud 4uo equivale: feu actionis , cui convenit ipfum agere, & eft nfeífion: visac virtus, per quam füppofitum agir. Prin- etperí cipium o fubdividitur in radicale feu remo- n n tiffimum, quod radix eft actionis, feu. virtus thuzo agendi primordialis; in potentiale feu remo- tum, quod eft porentia actionis, feu virtus agen- rf di intermedia; in formalefeu proximum, quod n pu eft forma aut vis actionis, immediara. | feu virtus ag;endj ó5, CU ] efentt Porro certum ac receptum jam eft p5 quia di Prinéipium quodtàm productivum, quàm com- US Cüw rinci- municativum in divinis effeidem; quia 3nqlläm7 pium productionis in divinis eft produ à ivum yim p termini per fe confubftantialis producenti, feu jot in eadem numero natura identificati: 2. Idem principium in divinis efle perfonam, Patrem quidem refpectu Filiij Patrem autém ac Fi- lium refpectu Spiritüs fàn&ti; càm Scriptura "d & Traditio declaret, Filium à Patre, & Spi- i ritum fanétum à Patre Filioque accipere füuum en effe, fuam fubftantiam & perfonalitatem : 3 Naturam diwinam, üt praintellectam iatelle- Namfï ul R 3 * 262 Dzr Drzo TRaiNoO. qiid cont €tui & voluntati, effe quidem principium quo, fed radicale duntaxat ac remotiffimum ; Ratio municaü f 1 17ieít; quia eft radix actionum omnium , re- quiritur fimpliciter in productione, adeít iden- määäiw i ii tic&in comrmunicatione: Ratio 24/ eít; quia ropri 'incontraria Durandi fententia nequit affignari hn | N ratio, cur Filius fit Verbum, Spiritus fanctus p lcan amor? cur proceffio Verbi fit generatio, Spi- u ge ritüs fan&ti non? cur proceffio Verbi prace- it; QU dat proceffionem Sp. fancti? cur Filius ab una, Spiritus fanétus à duabus perfonis procedat? dH 2 , cur Sp. fanctus à Filio, Filius non viciffim hr La procedat? cur due íint proceffiones, nonuna aut plures? &c. 4. Nec intelle&um aut vo- at luntatem, necintelle&ionem aut volitionem i Chnft: | li T l effentialem folam ac feorfim effe principium i o quo proximum , quamvis fint remotum; Ra- jtim. D tio 127 eft; quia potentie & actus hujusmo- L17777 di effentiales funt omnibus perfonis commu- Y gfmï'f 85.1, nes, que omnes, ficut non funt pyincipia quod, fic nec ille poffunt effe principia 44o proxi- UR jrita, a, ma, neque à producto fecundum quid diftin- 'ui; quod tamen ob rationem productionis X dpiun; ] 1nfluxüs neceffum eft evenire: Ratio 272; quia fipum Filium per intelle&um ,. Spiritum fanctum tü), t per voluntarem procedere, jam dictum eft.. M t Sequitur ex his, principium 44 proxi- Dire n mum productivum fine pr oprietate divina ex- T qüo« plicari non poffe. uomodo autem hanc di- 4 Qoxim cat, an connotarivé tantüm, an partialiter , an mu Fj tj totaliter ac unicé, prout divería hic eft Aucto- 'Tandem, .Ufini rum 'fententia ; nunc inquiritur. quid "- Dr Dzo Tz1No. 263 d. quid communiüs circa principium 44o com- um; R municarivum dicatur, paucis fubjiciemus. onium, 8o. JDico [. Principium 4uo proximum adeltide roductivumin divinis proceffionibus fünt fo- ll qi ke proprietates perfonarum producentium. f il jt df Prob. ,Adutoritate. 1. Juxta Conc. Later. IV. fe- m pe laudatum Effentia divina neque generat, 00 neque gienit, neque producit, neque proce- dit; quz ramen propofitiones effent vere , ni- Tbi pra iu 4b Ui fi proprie tates fole forent principium 440 pro- ximum. 2; [uxta Athan. Dial. 1. de Trin. Pa- procedz:? 1 vicillr - tev bytoflaft gignit, &g mandato condit ; juxta Ambr. L.4.de Fid. C. 3. Genueratio Pateru g pro- s Don n m au vo- jrietatis ef , mom poteflatis; yuxta Damaífc. L. de volitona 2. Chrifti volunt. Omnia, que balet Pater, funt pr'mcipi;ï Filu, folá giguendi vi exceptá. 3. JuxtaD. Thom. u :.* ium. Diít.7. q. 1. à. 2. Effentia [ecundüm quod Qtüm; ; huj eft Paternitas, efd. principium. buyus attds , qui ef - genevave, 9705 jicut agem , fed. ficut. quo. agitux j ; COmIr; item p. I. q. 36.a. 4. ad 2. Pater $9. Filius funt ii unum principium Sp. [auti: defignatur una pro- ! i p j jdi prietas , que eft forma figna *a per tomern , Íc. prin- - *2 Unde effentia. eft quafi iuCtoni cipium; Er Opuíc. TU principium primum , propvietas verà. proximum, Prob. Ratione. . 1. u od convenit uni perífonee ] fan&üm " &alteri repu onat, debet illi formaliter conve- : hd. nire ratione il lius; 'quod i roprium eft, & i p j " in quo differt ab alio:. fec principium quo jud enerandi convenit Patri & repu- t proximum. g gnat Filio: e rgó formaliter. convenit Patri ra- d'æhm tione illius, quod ipfi eft proprium, & inquo od . differt à Filio. Atqui hoc eft fola proprietas ul R A4 reia- qula X ial 264 Dr Dzo TziNO. " relativa Patris: ergo. 2. Ubi diftin&io fun- jum gü ( i datur in productione, ibi illud formaliter & -| tüe ünpl immediaté producit, quod formaliter ac im- o g : ] communic mediaté diftinguit; quia principium diftia£tio- nis habetur, qu atenus id eft principium pro- fermin i Téntes ml ductionis: fed fola proprietas, feu relatio per- fone producentis formaliter ac immediate di- u feure flinguit; e rgo & formaliter ac immediar? pro- Qit v ducit. 5. Nullum abfolutum .in divinis eft non pord realiter immediaté diftinc&tum à termino relati- 2 ub vo: fed omne principium etiam quoproximum . ?oreff c? orodu&tivum eftrealiter immediaté diftinctum [ qu à termino producto & hincrelativo ; tum quia ! com ver& influt & proprié producit terminum, fola: adeoque ab illo diflinguitur; cüm idem ne- ] ttemfec queat feipfüm producere, aut influere in feip- &f fum: tum quia principium quod eft diftin&tum D propter principrum 440 influens ac producens; 5 d h d ropter quod autem unumquodque tale; il- u J Nu : d maepis tale: ergo nullum abfolutum in di- Irtitwi, vinis e ft AWM X - Principium quo proximum Producïü- vum.- m d 81. JDico J Principium quo proximum f2.inqu communicativum in divinis proceflionibus for- u f inaliter eft. natura divina, quatenus hec ter- DO Tinos immanentes exigir fibi identificare, & jmierd fe, omnesque perfectiones abíolutas illis com- " 0pus & municare. Prob. Principium quo proximum - M 1 communicativum eft illud, vi cujus Pater Fi- T? the [ g(f lio & uterque Spiritui (àn&to eandem numero nl " naturam commrunicat , ira ut tres Perfonee fint Tibl rinci- unus,idemque numero Deus: fþd tale p qzw g;m - pium Y TE^ * Dzr D&o TRHINO,' 265 d iin&io Fæ. ium eft fola natura divina; quia heec ratione rmalitr uc fimplicitatis, actualitatis & perfectionisin liter at omni genere exigit fibi identificare, feque ei 1 diflindt communicare, quidquid eft fibi immanens; dpiumpm termini autem producli funt tantüm imma- irelato nentes nature divine, non autem perfonali- mediat tati feu relationi producenti: ergo. .Conf. Si- nedirr cut virtus, quà producitur efle diftinctum, divins non poteft eadem effe cum diftin&to; fic &con- Tino rei trario virtus, quà communicatur idem, non Droxim poteft effe diítin&ta; quia aliàs communicaret diftind alteri aliquid aliud, non veró feipíam; nec fieret communicatio. r identitatem realem : ; umq termmu: atqui fola natura di communicatur, & eft nicata: ergo eadem m i eadem fecum ipía nereinli euiam eft virtus , vi 6üjus communicatur idem. tdifitz $2. Objc. Natura divina non poteft ex- j produfes cludi à ratione principii 44o proximi produ- j tl Ktivi. Nam z. Baf.. L. 5. con. Eunom. ait : Pz- yum ii zer uaturá diviná proprium filium genuit ; C zil ] produc: Alex. L. r. 'l'hef. C, 6. docet gezerativam virtu- tem effe effeutie divine;. & Anfel. in Monol. C. d 52. inquit: . /Voz ex . velationilus fuis , "u plm'e: Qribunte umt, fed ex-apfa. effeuti 4 [un, qu& p / " uvalitatem Á ater gg. Pilius tantum ; ao non admüttit, emauiunt 1lici j j paviter domum. 2. In Conc. Flor. Joannes Theo- SUu logus Seff. 18. & 19. declaravit,. primcipsum, wuo Pater generat,e]fc ad folura, quod commnmucabi- yopim 1 € fButte eft. . S.'Thom. p. 1. q. 41.a. 5. Potentiam numem genevamdi in divinis principalitev tribuit nature, ii - 107 relatiogi, docetque naturam divinam efle, : priit quo geuerans geuevat; id quod rum ex paritate ' pium 5 gene- x i [ 266 DE.DEO T u:1x0. D enerationis in creatis, tum ex ratione affimi- um qiap j a tionis in generatione.requifiree probar. Conf. nerdmyun T L Principnium q!0 proximum productivum o PTOP 1. non deber effe realiter diftinctum ; quia (2 ati0 u amvis producens & produ&um realiter di- 2 QO 1 i inguantur, tamen virtus pro [ M iuctiva poteft l J l tprinG realiter effe indiftincta; ficut quamvis eequalia tifandia y. &i & fimilia inter f& diftinguantur, forma tamen " l denominans fcilicet quantitas vel qualiras ea- /! i m &r dem potett effe in extremis: 2. faltera non de- |iving t bet effe toraliter. diftinétum; quia nequidem limo, n principium 4uod toraliter diftinguitur à princi- » piato: 3. poteft efTe in divinis realiter indiítin- : KT &um; quia hic principium hoc eít potentia ge- u u Mi dom e nerans velfpirans; haee'Bütem potentia eftin- tellectus vel voluntas ; ifta autem funt preedi- diinis | f i lls cara abfoluta, que realiter indiftincta funt à relativis. .. Conf. //. Principium quo proximum u J à productivum debet effe a ivum: fedproprie- tas in divinis 1720 non eft a&tiva in genere; trum 1 ombï quia nec hecceitas in creatis eft activa: tum qites fum quia proprietates divina in aétionibus ad ex- t non tranihil operanrur, ífed natura: tum quia di- T5 ute vina proprietas,üt perfoaalis, eft ultimus tan- iC VerQ tüm terminus nature iners & infoecundus; üt m qa'xa relativa autem ordinem duntaxat dicit unius Jecedr ad alium, & proceffionem fupponit, in qua 4' 1102'4 ld." fundatur. 24». Non eft activa in fpecie; rum i, f quia proprietas divina proprietatem aliam nec Xinis d continet formaliter, ür pemíe patet; nec emi- Witm. nenter, cüm ex hac continentia fequeretur | W. major perfectio producentis, quàm produd&i: Vr ds tum Y 1 "Dz Dzo Tixo. 267 rioh& afír tum quia proprietas non poreft effe. principiufn obat. ( generativum, utpote quod eft affimilativum, 'odudini quale proprietas diftinctiva effe nequit: tum bm; qi uia relationes duz, utpote realiter inter fe i redfieré iftinécte, non poffunt effe unicum ac indivi- diva pr fibile principium ; quale tamen re * fpe&u Spiri- Vis a tüs fancti admitti debet. Ea ( &. ad drg. N.. Af Ad Prob. yinam &.. Ba- qualts d filius & Cyrilus generationem tribuunt naturze r nona diving tanquam principio radicali & remotif- neguide fimo, non autem tanquam formali & proxi- iràprini mo: Item tribuunt nature fümpte identicé, erindii ac in concreto, non autem formaliter, & in ab- go&ent'af»: ftraéto: denique his verbis utebantur ad refu- rentia Cit tandum errorem Arianorüm, qui Filium in fint plæc divinis, ficut' creaturas, liberó, non autem hn& t naturaliter & neceffarió ,. produci volebant. ) proxIm "du[ihi fcopus eft probare unitatem principii edpnore Ípirativi; hoc autem non confiftit in relationi- enere; t bus, quibus Parer & Filius diftinguuntur & da; plures funt, fed in potentia fpirandi, quà in- ter fe nondiftinguuntur, fed unum funt, quam- ibus at jl quiG vis eà uterque à Spiritu fanéto diftinguatur. m Hanc veró potentiam fpirandi appellavit effen- undis; T. tiam, quiarefpectu Patris & Filii ilía abfolurum, jf neceflariumn & commune eft praedicatum. 744 r n r Prob.2d.. Verba allata non effe Joannis Theo- f5 i, I logi, fed ifta Seff. 18. $. Ezo 4 "I Vmazgi s Ig divinis dicimus fecundüm intelii o'entize noftrae: junne jc at modum , períonam Patris figni üicari üt. fup- pofirum, ut perfona fit generans; naturana lueremf odid veró divinam effe principium, per quod Pa- ter n ais / 268 .Dz Dzo Tz:x0. s filoprg ter generat." Et Seff. 19. $. 72 exempli decla- vatiogem: ? Eft ergo fubftantia Patris princi- i, M r fs pium, per quod generat Pater." — Jam veró neutro 1n loco loquitur de principio proximo, t Pt Ri B üt omnibus facilé vox eílentie & fubílantie inmi., oftendit: nec loquitur tam de principio pro- af ductivo, quàm de commünicativo; quia in t o textu rmo ftatim addit: Z« Parer gemerat Fi- Jium , €g non communicat pevfoualitate, fed uaturd, TOU | Dufhri cum fubftantia, [cu. uatura commun:cetiur Filio: in 2do autem fic pergit: Ef vet,que datur 69 com- h, al 1] anunicatur Filio per geuevationemn, €g quam Filius aj fità accipit commurnicatam, |Proeterea. adverten- de' b y &T REOS dum eít, Seff. r8. &epius conteftatum : effe; quod ex Patre, aut éx Filio efle, idem fit; ac efie ts pof ex fübfiftentia Patris, aut ex fub(iftentia Fili: l Thom: dum aurem intelligeret à Marco Oratore Gra- m co , co hanc doctrinam detorqueri ad id, ut du- D One f ittfone plex principium fpirativum Spiritüs fancti evin- ceretur; adjecit Joannes utrobique explica- Q &O tionem relatam. Ne tamen hec ipfà fraudi effe poflet, Seff. 19. cavit inprimis $. jam lau- "s v Ar) dato ita profequens: Quia ejfeutia oft inomen ab- ÁiC fivactum $9 moz eff fuppofitum, idcirco fieri mou potefh, ut illi comventat genevationis a&hio:. mam- MP & que, ciun una sumero fit , fi genevavet , oporteret in T equ diviuis elfe differentiam; figuidem feapfin uon ge- Qualita neravet, quod efl impolfiviles féd opus effet aliud U: qy [ id generari ab ipfa. Deinde veró ibidem $. , f& l egatur evgo liber. de fpiratione agens ad fupe- "lseur riorem, in. Anfelmi locum, explicationem no- um tTemp ) ffram fic aiE : Halbet evrgo. Patér communem c ilio * s AE Ds Däo TnaiNO. 269 pl d Filio per genevatiouem effentiam, quee eft princi- Atris p jum, per quod il commumicat e[f priucipium Spiritás faucli; effe enim principiu n [antti. Spiri- ]s io proria zás i Patve, uon opponitur velatiogi, [eu proprietati /J Fili. Hec fubflautia. fecuiditmi commune g ab- X f..ïb.'&&n; 1pI0 ! Joluzum effe, eff principium jer quod ; atque ita jux- £a con[ideratiogem bauc vocatur potentia produtli- yO va&g communicata ipli Filiog uec fequitur ex boc; ) quod fit fubflantia caufaus & caufata..— Sic omnes JDo&oves tradunt g. explamant in illis difputationi- 177 b ( [ bus, an Pilius fit ex fubftrantia Patvis, vel Spivitus Janttus. ex fubflantia. Patvis £. Filn.- enique um fi ad Pro/.31iam * opponi poffe textus à nobis a(h & ['3- laudatos. Si veró autoritas Summe & Qua- Aatum ? ftionis pofterioris preferatur illis, dici poteft iïm:*;. ll D. Thomam hic agere maximé de principio formali commmunicativo; quod & ratio in affi- Jratore did, u* milatione fundata & reftriétio proceffionis ad enerationem fatis indicat. Si taren mens S. sfandid b oétoris contraria forían videatür, ejus auto- : ep * ritas compenfatur autoritate D. Bonaventur&e if i nobis faventis; argumenra autem proxirme fol- ventur. É [ ii j "d Conf. L. w IN. Aff yumin.. Ad rationem j finf ifu: f Difp. eft; quia forma denominans duo extre- ma eequalia vel fimilia, eft unitas quantitatis, vel | W;ïf qualitatis, precise extremum hoc referens ad ilud; unde, cüm unitas non tantüm fit fpeci- m L fica, fed etiam numerica,; & ipía relationis ,þldem 9' jó ií Pï cujuscunque ratio per fe non exigat diftingui, aut in utroque, autab utroque, autabiiloex- jnem I & etrm *t n l tremo , ad quod alterum refertur; ea quag- li n 70 Dz Dro TniNO. m divins! : quantitas' vel qualitas poteft effe in ambobus lirinpol extremis: forma autem denominans princi- tefeada; pium 4uod producens, illud non folàüm refert Jmin p ad terminum productum, fed etiam quà talis in terminum realiter productivé influit; adeo- flprincpi jenequen que realiter debet ab illo diftingui, ne detur virtus realiter productiva fui ipfius & influxi- dl; qui godudoy vain feipfam. Similiter /V. 2dum. Ad xatio- toralter d nem 2ifp. eft; quia principium 4uod non elft modi pur duntaxat productivum, fed fimul communica- T 440 tivum, ür füp. dictum eft: ergo cüm commu- Ins, m nicetur eadem numero, & indiítincta natura, non poteft etiam fecundüm eandem, & fic to- üuroque Ym aQ in taliter, effe diftinétum: principium quo pro- ximum productivumautem non eft fimul com- Qamvis: & üt co municativum ,fed hoc eft natura divina; quod autem folüm & totaliter productivum eft, ran- tonditr Q o tüm & totaliter diftinétum effe à producto, üt tali, neceffe eft. Denique A. 3£/um. Ad ratio- *rgnda d Pt verg nem Z. Principium 4uo proximum in divinis eft potentia pgenerans vel fpirans immediata & tentds 4 Q broxima , C. mediara & remota, N. Intel- ectui autem, & voluntati non nifi ofterius Art. feqi ('oncedt prædicatumt convenire infinuatum e t in pre- notatis. * COnf d Conf, 1. Xy. IN. min. . Ad Prob. yme p. N0 qt quoad rmam Difp. eft; quia hzcceitas vel füb- ivalen fiftentia in creatis, aut merus exiftendi modus W prin m u]r eft, aur in negativo confiflir; natura etiam po- teft efle principium 440 productivum , quo- r niam producitur terminus fecundüm naturam W r etiam numericé faltem ac realiter diftinctus: Qd * in Dz Drzo TgiNO. azi n 'amboy ín divinis verà proprietas feu fübfiftentia con- fiftitin pofitiva perfe&tione, quz ad intra debet in$ prai jlüm r effe activa; cüm natura, qua eft numericé ea- m qui d dem in principio & principiato, non poffit ef- fhit; adi e principium 240 proximum productivum & ; ne dat confequenter diftinétum. uoad edum Difp. s & infis eft; quia potett natura divina effe principium , Ài productivum tgrmini ad extra, utpote ab illa Ind 000 d totaliter diftin&ti; perfonalirares autem hujus- ymmuni modi principium effe nequeunt; quandoqui- 1 COffuTe dem aétio ad extra fit omnibus perfonis com- 4 natuti munis, nulli fpecialis, & fingulariter ropria: & : &iic [ in utroque contrarium habetur refpe u actio- num ad intra. uoad 3zzu1 W. utrumque. m (u) Pf:,' : fmulcor Quamvis enim proprietas perfonalis, confide- vini; QUi rata üt conílituens, formaliter non exprimat m eli fecundiratem vel actionem, üt tamen diftin- &iva & confiderata ad terminum, iners & in- rodudo foecunda dici nequit: & quamvis alterum dici , Adra redi- iin dis poffit verum, quantüm ad relationem camentalem quàtalem; falfüm tamen ef : dere- med jj latione tranfcendentali. N I Sed plura de his in Art.fequenti. 744 Prob. 2dep. quoad 1mumy. l lt Concedo equidem nec formaliter, nec eminen- ter contireri unam perfonalitatem ab. altera E P Ne go autem non contineri virtualiter aut ce- j Is quivalenter: ex hac veró continentia nihil vir- 28 WHU tuti principiativae detrahitur, nec quidpiam' xl etiam ultra perfectionis fimplicis terminos ad- IETW"P j jicitur. [/; quO uoad 2dum ". 1n divinis pr-incipi-. um aífimilativum in ratione nature non eí(t gararat productivum, fed communicativum; quia na- x tura ag r 272 Dz Dzo TuixWó6. dferimis turá hic non p£oducitur, üt in creatis, fed COtTis ff municatur: affimilativum tamen in ratione ima- j« Al Qsf | etmum ginis intentionalis & confubftantialis ; quam preter nátüre identitatem dicit Verbum , eft prez pe roductivum ; &per hoc etiam generativum; J tomumunic üt in roxima quaítione pluribus docebitur; um pro Qloa 4 gtium IN. Supp. quód paternitas & filia: gt eq jrfa]centa tio fint principium 440 produ£tivum Spiritüs fancti; fed hoc eft virtus fpirativa ab utraque t us ila fecin relatione formaliter diftin&ta: quee; cüim fit ea- dem indivifibiliter in Patre & Filio, non con- Uidtt n0n J, ftituit duo; fed unum indivifibile principrum timeo füm Spiritüs fan&ti; proüt inferiüs dicetur. h; üpote 83: Olferva, Pluresnobiscum fentientes Xenta a rinciprum -74ó proxinrum productivum Filii tquam [ d icunt effe naturam divinaim; üteftin Patre; Em tam vel intelle£tum, aut intellectionem notionalem 1 Tpn Ti fimiliter principium idem Spiritüs fancti effe J5 qua d taturam diviriámi, üt eftin Patre & Filio, vel. pi volurntatenmi aüt volitionem notionalem utrius- i 1 que. Eàdem phrafi; quoniam fubinde con- 3 din uentior eft cum. quibüsdarni teftimoniis no« 1 gramm b S in fpeciem contrariis, libaralirer ac fine lonig te füetu licebir uti; modó - advertas; his locutio- "Onfrari nibus non defipnari folitari* ac feorfim princi- tLadio; pium quo proximum ; fed fimul etiám;ac con- &ute m icet, (o junctim; vel principiuin rádicale ac remortiffi- mum i 1üt fit in ufüurpatione vocis nature , vel MT potenuale aut fortnale/étiam mediatürn ac re- mür uf motum, ütfit in dictionibus intelle&tüs &vo- tT y uod luntatis; aut intelle&tionis & volitiotiis: Q en diximus de priricipio; cum proportione etiam Ts d uik'.i B alie- E — Dz Dzo Tziwo. 278 Is fedcts afferimus de termino. Terminus enim pro- 'ationets cefTionis 4uj, feu totalis, eft perfona producta: lls s qui terminus 440, feu formalis productus, eft pro- xbuin; & prietas perfone producte: terminus idem Yefati u communicatus eft divina effentia. Quod de- docebit mum. proceffionem formaliter acceptam atti- ifis ( i net, ea quidem non eft fimplex emanatio feu in Spitit refultantia, eo feré modo, quo proprietates ab u rei cujuslibet dicuntur oririab effentià; cüm cümiite illa fecundim rationem produéctionis imme- D0n Q diaté non proveniat à divina natura: activé rncipiut tamen fümpta non eft actio ftricté ac in ripo- It; re; utpote que originem motüs & exitum de fennertte potentia ad actum dicit, denotatque caufam tum tanquam fui principium , & effectum feucau- ftin i fatum tanquam terminum &c. raffiv? autem. Qnondis fumpta nequidem íimpliciter dici debet paf- faido d fio; quia hec formaliter ac primarió refertur jj üiOJ,Vi ad principium materiale ac receptivum muta- m üttié tionis, includitque potentialiratem , atibilita- ide d tem & alios hujusmodi defectus: unde non ni- Ífi grammaticaliter , & ad indicandam procef. Torit r &c Il fionis rerminationem. üfürpari poteft: cüm & contrario activé fumpta fimpliciter vocari pof- ; loci np fit actio; quia ab ejus nomine & conceptu re- fecare motum, mutationem, & cadlifalitatem Dj Dl remOIif - licet, folamque retinere. productionis ratio- nem. Utriusque locutionis differentie con- l07 r 712[1'6' ruit ufus loquendi inter T'heologos receptus. TA orro proceffionem formalem rm originis 00 dici generationem aut nativitatem, 2da ori- ectiti ginis dici fpirationem activam, aut paffivam, & i prio- ii ^ 274 Dz Dso Tai:wo. priorem utriusque originis identificari cum m quie vinamitv principio , pofteriorem autem cum termino proceífionum , aut etiam cum principii vel ter- cum d mini relationibus, partim ex dictis, partim ex Paf fü dicendis fequitur. & QU li MV r OU Quanss: Z €g cur Proce[fio Verbi, mon Q Anar auteim Spiritás Jancti , [u &2 dicatur st : genevatio ? (ererminz Q 84 NI 72. Communiüs ex Philofopho L. 2. m fno P n fndo Phyf. generatio definitur: Origo viven- £5 d viveute, i d principio co;zjwzä?o , in fanilitu- Q qubus dinem - natuve. Pracipué fic definitam fuiffe szonem n 'enerationem creatam, facilé conflat ex fide, : l u üt declaravit Aug. L. 15. de 'Trin. C.27. fcri- 1 taf0jk bens: Pilus mullus eff duorum;. uifi patvis eg ma- iranr, £zvi$: abf auzem , ut inter Deum Patremgg Deun RT dog Filium aliquid tale [ufpicemur. — Unde patet, ea r*Pu dux verba: ࣠2 priucipio conjuntlo, nec in divina tl (mite nec in communi divine ac creatze generatione m q locum habere. Ex refiduis autem definitionis E terminis fequitur, ad veram generationem & w filium proprie talem requiri 1., ut in ea ratio- Yém im: ne, quà formaliter conítituitur filius, debeat Tem, h. efle prod c $x us; quia origo viventis à vivente ucti n yefent pro em formaliter fionificat : 2., ut; &00rl n in qua ratione producitur ac conftituitur filius, . DC inea dem fit fimilis patri; quia origo viventis tmFjl À vivente terminatur in fimilitudinem: 3., ut tdine fimilitudo fit naturalis, feu fecundüm natu- Qregn ram; quia origo hzc dicitur in fimilitudinem -- lþfum qaturæ. Hinc veró oritur difficultas duplex: 1 Uüqnm — DE; Dzo TniNOo. 275 ficari qr 172 quidem in oftendendo , quód Verbum di- m fermi vinum fit verus filius Dei, & folum quidem;ac ipii velt cum exclufione Spiritüs fancti; càm uterque partime Patri fit naturà fimilis ac confubftantialis , neu- ter autem habeat naturam productam, fed meré communicatam ; ex qua Macedoniani hi, m Ticattt cum Arianis fumpfíérunt occafionem , etiam negandi utriusque divinitatem: 24a autem in determinandó rationem & caufam formalem, ophol: cur filiatio vera conveniatita Verbo, ut Spi- rifo u ritui fanétofit neganda; ex quanonnulli Patres cum quibusdam Scholaíticis cenfuerunt, hanc /] /z'w/!z'r:; um füif rationem non effe querendam , fed creden- L ex t dam. uoniam tamen preeter aliosiidem Pa- C tres ratiornes quasdam difcriminis pofteà pro- m tulerunt, cum iisdem & plerisque Theologis, reter dogma fidei contra Hareticos proban- m d um, duximus, quaílionem poítremam non e piti in d effe omittendam penitus, fe refponfionem neratit dandam, quz videatur probabilior. efiniQu Pro qua fupponimus interim 1. fecunde Perfone , tanquam Verbo, convenire ratio- o I ea r ]dW nem imaginis & fimilitudinis intentionalis, Pa- |/ h ( trem, h. e.naturam hujus ac perfectiones re- 1v j prefentantis; .quae Spiritui fancto,. tanquam m amori non competat: 2., hanc fimilitudinem jrurDis precise intentionalem non füfhcere ad ratio- f i Jj nemFilii conftituendam; cüm generatio fimi- 4 , ll litudinem naturalem ex dictis poftulet; neque l. 39 g n in creatis verbum mentis, quo quis cognofcit udinen fe ipfum, & intentionalem fui imaginem habet, ]u up u unquam dicatur prolescognofcents: 3., fimi- [ 2 li;u- gt o bE DEO'TRI.NO. 276 litudinem utramque , naturalem fícilicet & in- d g tentionalem , poffe fecundüm noftrum conci- iendi modum componi velut in unam ,fic,ut qun a j Adan.Ser utraque fimul concipiatur tanquam adaequata i deTrn & ultimata ratio formalis conftituens & diftin- lii I uens Filium in divinis: unde ad quaftionem, o cur proceffio Verbi fit generatio? daretur hec n [j refponfio: quia actio iíta eft perfecté affimila- qHeyr. tiva, h. e. non tantüm communieatio natura, itribui fed etiam affimilatio termini fecundüm effe per- bl penert fonale, feu in illa etiat/ratione, in qua ispra- RUNM ducitur: 4., hanc aífimilationem perfectam lMd oriri partimac primó ex ratione principii; nem- pe intellectüs notionalis, qui per f& eít poten- t lo Monmn t tia affimilativa, & productiva Verbi confuüb- ftantialis; partim & ultimató ex ratione termi- rf E , ni, qui non tantüm eft confuübftantialis Patri Ts el i & fimilitudo fecundüm naturam, fed etiam, i pnor fecundüm effe perfonale Verbo proprium, efïr intentionalis imago Parris. Ttent imre MT 85. Wefpondeo [. Proceffio Verbi eft vera eneratio, & Verbum in divinis eft verus fi- fs d Oil ius Dei; proceflio autem Spiritüs fancti non elt peneratio, nec ipfe filius Dei. . 16 V. 16 Zhbl ID Prob. 1ma p. l. ex Scriptura. 1. Princi- pium Verbi producens dicitur parere ac gigne- Iria f 1 [ re; I(a. 66. v. 9. IVunquid ego, qui alios paverefa- Ut gl cio , 2jfe mom paviam , dicit Dominus: f ego; | qui generationem . cetevis tvibuo, flevilis ero, ait Do- D tote;. t Parg minus Deus tuus; . Unde Aug. Ep. 66. ad Ma- xim. inquit: $z zempovalibus ac paffibilibus vebus A Deus tribuit, ut, quod funt, boc generent ; quan- m lr q 1DE Dzo Ta:N0. 277 |cet &i m com. 1Ü n;agz'f ipfe etermus eg impa[fbilis mon aliud, quàm quod ipfe eff , generavit unus unicum ?. cui am, li Athan. Serm. 3. de geft. Nic., Cyril. Alex. L. adequa & diffn 1. de Trin. & Hierof. Catech. 7. cüm Conc. v [tionen, Hifpal. IT. & XIII. confonant.. Item Pfàl. 2. v. 7. Ego bodie genui te; &P(al. 109.v. 3. Exutero retur ha aute Luciferum genui te3 quae teftimonia Paulus t affmi ig natura, ad Hebr. 1.v. $. & Cap. 5. v. 5. etiam Chrifto attribuit; Patresautem plerique dedivina Ver- nele bi generatione accipiunt. 2. Verbum dicitur ua I5pro concipi, parturiri ac gigni; Prov. 8. v. 24. erfectan INouduim evant abyffr, €g ego jam concepta evam . . . iil nerr. d aute colles ego pavturicbars &l fa. 53. v. 8. G'ene- vationem ejus quis enarvabit? quee de Verbo & j cori Chrifto di&ta paffim accipiunt & exponunt Pa- ne t tres ap. Ruiz Difp. 4. Sect. 1. laudati. 3. Ve- yiajs ht rus eít in divinis filius, isque JEtus Chriftus. fed etit Beda in Com- De priori Aug. Ep. 49. q. 5. prium; 1 ment. intelligunt illud Prov. 30. v. 4. "uod 10- ien eft ejus , eg quod nomen filii ejus , i nofli ? O0- db fterius declaratur Luc. 1. v. 32.. Pilius altiffrmt ij Lv fandi a vocalitur; & v.35. F'ocabitur filius Dei: Matth. 16. v. 16. Zues Chriftus, filius Dei vivi ; quod alibi repetitur: item ad Rom. 8. v. 32. Qui pro- r, n prio filio fuo non pepercit; & 1. oan.s. v. 20. &g j verus Deus €9 TA vita cterua &c. Ut fünus in vevo filio eyus: bic & Conf. L. Ex Ecclefie defini- Í ggo, [ tione; que in Symb. Nicano dicit Chriflum , 1717 d ex Patre natum , geuitum , uon fa&tum ; in Symb. j Hd ME* Athan.autem 2 Patre folo, som fattum nec crea- j - itin &c.. II. Ex traditione Patrum; tum; [ed geuit ; I J i inter quos B afil. Hom. 28. con. Sabel. Ex Patve S3 ' Fiülius, 278 D*,E Dzo Tn1:Wo. Filius, nom maudato facus ,. fed ex illius matura l pm'[!ff f]-ï (4 nitu$: Nazian. Or. 49. Pides ergo boc Fevbum gaumm ; -bonum filum Dei effe, quem non aliunde, quàm de Ámr duri pateruo. peffove $9 de utevo cordis Dei, credimus dninit;i extitiffe: Chryfoft. Hom. 2.in Cap. 1.ad Hebr. ám; quin tipenit INifi. effét. germamus falius , quomodo po[fet ex boc umplitudinem bonmoris affevere ?. fl enim gratid effet fngeni fl ; n filmus , t0n folüm uon excelleret augelos &c. | Eppi- phan. Her. 62.. Perfe&us exiffeus Pater in [ul- Unde air LU IU Jlantia, €y. Filius exiflens pevfettus femper in fub- ! Mil :/ 1] Jfautia, ex Patre in vevitate gemitus , filius genui- 245. III. Ex ratione Theologica. Sicut Chri- l Til DT EY ftus in Scriptura dicitur filius hominis, fic di- ? «itur filius Dei: fed fuit verus filius hominis füpent [ M atf f & proprié genitus: ergo & verus filius Deiac roprié genitus. ]tem: Sicut verus eft Pater, héefin 1ta verus eft filius: fed in divinis verus datur LI.;Hd. | Dd Pater: ergo & verusFilius. Denique: Ver- bum in divinis mapis veré ac proprie eft filius s in K d Dei, quàm Angeli aut homines juíti: ereo na- turalis omnino ut filius fit; oportet; quia ex- r n fidm ceffus ftat in eo, quód illi accidentaliter & contingenter, hic fubftantialiter ac neceffarió ; TUt], f illi per participationem, hic er naturam ; ilii Cnc.T per productionem creatam, h ic per commu- Áthin.: nicationem increatam ejusdem fubftantie ha- * t n beant filiationem. Spirit * Prob.24a p. Sicut Filius in divinis dicitur tuto uj genitus, fic etiam dicitur unigenitus: Joan. 1. qe ef V. 18. Unugenitus filius, ulb im fims Patvis; D] j - Joan. 3. v. 16. Sie Deus dilexit smuudumy ut Jalium. Üer 1. Joan. 4. v. 9. n Dec 1 dyi | jlurlz unicenitum: darct ; (IP P(l- dT Dz Dso TRnïqO.'-, 279 jus t apparuit chavitas Dei , quoniai n fülium fuum uni- v F'adu geuitum mifit &c. Unde illud Joan. 1. v. 14 1- Adimus gloriam ejus , gloriam quafi unigeniti, nihil t; (uini , Cradit diminuit ; fed éxprimir tantam gloriam effe vi- Lad H ^üm, quanta decebat unigenitum. Sed ratio R. jf unigeniti denorat, unum duntaxat effe filium feu genitum, ac confequenter nec plures effe | gï/lïl:i &c D filios ; nec Spiritum fanctum effe genitum. Unde cüm Symb. Nicenum dicit: Filium Dez r i J»'ï.'.'l 1t12 fer i j.äf- uiigenirum ; Symbolum Apoftol. habet: £ eius upicum : inter Patres autem Cyr. Alex. L 177 gm&i cur Chn 32o. Thef C. 4. inquit: Quia folus ex Patre va- "'nralitef na[citur ,. idcivco umigenitus, appellatuv ; t i f d y homiri Fulgent. ad Obj. 3tiam Arian. refpondet : In illa nativitate veré eff unigeuitus, im qua fine ini- lus y hat zio de folo Deo [olus natus eft Deus; & Damafcen. L.1. Fid. C.9. Umigenitus , quód folus ex folo Pa- geris t ue: V rre fingulaviter eff genitus, Exgo. — Conf. Spiritus (anétus in Scriptura nunquam vocatur filius; b Pa .nec dicitur gieni aut naíci, fed tantüm proce- : 07 dere: InSymb. Athan. confitemur, Spiritum - ;qu e (anétum 2 Patve eg. Filio, n fa&tum, nec crea2 - xtdlt : g zwum, nec genitum, [éd procedentem ; quod idem Conc. Tolet. I. & XI. in Profeff. fid. exponunt: turam; J Athan. Or. 3. con. Arian., Cyril. Hierof. Ca- : o* tech. 11.; piphan. Her. 62. 69. 73. negant d Spiritum fanctum effe Patris, five compatrem, ' aut cozfratrem, five filium, aut uepotem 5 negant- j d : fpit. . que efle Filii,five evum aut proparveim , aut pa- truum , five fratrem , aut genitum: denique nec j ais duplex proceffio ejusdem ordinis eft poffibilis y n in divinis; ubi propter infinitatem fuam u nus ) ]/;'/L't' 54 Iere hh ,]H.(y m 280 Ds Dro Tnaixo. terminus adequaré correfpondet rincipio; um F nec ratio formalis conftituens ac diftinguens mj 1. generationem à non generatione reperitur in (2 Spiritu fancto; üt mox dicetur: erpo. tugi: f 86. Refpondeo I[. Ratio, cur proceffio u Verbi fit generatio , non item proceflio Spiri- lm F tüs (ancti, ftat probabilius in eo, quód aclio r n prior fit perfe&té affimilativa termini cum prin- |lrs quud Cipio, & Verbum fecundüm effe per(onale t qui fit fimilitudo perfecta , feu imaco Patris; qua- 10022 lis actio & ima go non habetur refpectu Spiri- . : mj ! 71 " tüs fancti. : [ Prob. Alutovitate. Ratio Filii divinfin Scri- — /jg Ti 1 UL Xtura ficut reciprocatur cum ratione Verbi, ET 3 1c etiam pro eodem plané fümitur cum ratio- j Jo t ne imaginis. Sicut enim dicitur Joan. 1. v. 14. y " Er Ferbum cavo fatum eft- . .. $9. vidimus glo- (my ( (f viam eyus, gloriam quafi unigeniti à Patre; & 1. hia jJoan. 5. v. 7. Zves funt, qui teffimonium dant in W T celo, Pater, Fevbum g Spiritus Jan&us ; nec lii * ? i* non Apocal. 19. v. 13. Ef cocatur momem eus E f D Ferbum Dei: fic etiam (cribit Paulusad Coloff. ml v ) I. V. 15. Qui eft imago Dei invifibilis ; &ad Hebr. Obant I. V. 3. Qu cim [it figura feu chavatler fubftantie ! fty, ( £€ji5; nec non ad Philip. 2. v. 6. Qui cim iu for- P ao Deie[ft. Ergo ficut ex hac reciproca ac- ] teusy ceptione ratio Verbi dari poteft pro ratione fi- fueras lii, fic & ratio imaginis, characteris ac forme U Oui poterit. Comf. Patres difert? ita loquuntur. J j r , L ug . enim L. 7. de Trin. C. 2. inquit: Eo Fi- lus , LUT' quo Perbum; $9 eo Ferbum, quo Fils. KUR Qu onmiam. igitur Pater eg. Filius fimul, mon uter- CUl que | Drz Dx-:ol 'TaiNO. 281 ritcii; que us Filiuss conjequeus efl , ut Pateve? Fdlius i fünox fimud , non ainbo ugum Ferbum. . Hoec veró L.6. uto:nodo perin i C.2. premiferat: Sic emim Perbum; ) Q amago: mon autem Patev 69 Pilius [mm 4l; ] ambo procaft imago; Jed Filius folus im ago Paftris, quemadmo- E lo $j dumt&g Filus. Athan. E H de Decr. Synodi * od adi ait: $2 ommuino Deus eft Ferbi pater: cur gon €g cumpri boc, quod gigmituv , fllius efl f Rurfus veró. Dei perfan fülius quis e]Je poffat , [ iejm Ferhum?2 .. . Por- " quid trs; qu vo cin unaginem appellas , Filium fignificas :. du $p enim fimile Deo e[fe poteft , nifi ovta ex ipfo proge- ur uies. Bafil. Hom. in init. Joan. fcribit: nfin Scr- Ferbum dicifur ?. u oflendatur ex mente proceffijfe * ne Veri cur Fevbum ?. quoniam imago efl gemitoris, totum cum rt feipfo geuitovem exprimens. — Antelm. in Monol. g LY N Ferbum , mox üt coufideratur , f prolemeffe jdmi p 6s ' à quo efl, evidemtiffoné probat, pezfettam ytr; prefevendo Patris imagimem: at amor. aperte. fe m dmt prolem uegat ; quia dum à Patvegg. Fi io procedeve (; x zntelligitur , uon flatim tam pev[bicuam [ € Contem- um i plauti ejus , ex quo eft , fimilitudinem exbibet.. Si- milia vel'ex Verbi, vel ex imaginis ratione aC p robantia Patrum teftimonia plura vide ap. etav. de Trin.L.2.4. & 7. : M.m:u | jm4f Prol. Ratione.. Vera ratio generationis in uod p 8 r rebus viventibus ftat vel in eo , quàd id, genevatur , à geuerante. pvocedat. üt [imilitudo ejus, aront cfot & ejusdem maturee cum ipfo s; vel in eo , quàd fà [ TU proceffro viventis à vivente ad veprafentandam na- . hh zuvaim fui principil , cum quo eandem maturam ba- filit beat ; üt S. 'Thomas L. 4. con. Gentes C. 11. j tll fÍcribit. Atqui zzprimis actio perfecte affimila- & tivà WJ $ Dzr Dzo Ta:xo. 282 tiva fuitermini cum fuo principio habet utrum- Kto perf& que; quia vi ejusdem termirus procedit üt fi- «di0, qui militudo , ipía autem actio ad principium re- lls defe prefentandum tendit; eademque eandem na- wm s ez turz fpeciem yel identitatem defiderat: 2Dez- um obnn de formalis termi Á $ proceflionis divinz eft of a hypoftafis ; quia emanatio in, bis inferiovibus $g Qrp.inq 804TEUIUT, 2 Deo differt , quod in iufevioribus terminatur a effentiam vel. fubllantiam, que multiplicatur ; [ed milzrud n divinis tevminatur ad bypoflafts, àt D. Bona- W vent. in rm. DMt. 3. Quaeft. 2. in Refol. dicit, & probat etiam differentia inter perfonas huma- LU nam & divinam; quarum, prior importat in E recto naturam , quia humanitas ipfa producta ftur: eftindividua & incommunicabilis; pofterior Ro qute autem importat in recto' perfonalitatem;,ut- ote folam hic incommunicabilem: Przferea lo hitudi h ypoftafis Verbi, quae generatur , procedit üt LOT fimilitudo Patris; quia /eriuwn eff couceptio i« 9. (anf. zelle&is ; conceptio autem intelle&lüs eft fimilitudo tndi rei concepte , üt D.'Thom.p. 1.q. 27. a. 2. affe- Qd xit: nec miniis procedit ad reprefentandam iYN naturam Parris; quia hujus eft'imago, üt nu- Jpra u per di&tum ; zmago autem eff fimilitudo ad ve- f delm prejeutaudum expveffa , àt 'Theolooi cum Aug. &Tore L.imperf. de Genef ad lit. C. 16. & L.83. QO- m N q. 74. docent. Denique Verbum eft ejusdem i, f naturg cum Patre; quin eandem numero na- petfons turam habet, üt aliunde conítat; imó & vi proceffionis generativee obtinet, que in fimi- : Pf litudinem naturz tendit. Ergo ratio, curpro- TT od fit ceíIio Verbi fit generatio, ftatin eo, qu actio n 283 Dz Dso TRIN;). : O QtnUt- i adio perfe&é affimilativa: ergo cüm alia fit cedit tl actio, quà procedit Spiritus fanctus, hec ex ipium uamvis ilius defe£tu non eft generatio. ndem r enim is eandem etiam numero naturam divi- : ]u nam obtineat, tamen procedit per voluntatem; iving e Proceffo autem , üt D. 'Th. p. 1. q. 27. a. 4. in J corp.inquit, que atfemditur [ecundim vatiouem voluatatis , 102 confideratur [ecundüm vatiouem fr- jatur; militudisis , fed sà agis fecundüm vationem impellen- D. Bo Lis &g 1:0ventis i2 aliquid: ) t ideo, quod procedit i J dkk,& divinis per wodum amovis , uom pvocedit üt geni- s hum tum , vel üt filius, fed m agis pvocedit d. [j iritus, ; 45 motio €7 impulfio ce- portt D quo tomine quedam vita. a gmäu?: fignatur : item fecandüm hypoftafin eft amor ; : polirt amor autem , üt fuprà Anfel. pronuntiat ; cog- i!äïe d zeilplanti fe non exbibet pevfpicuam ejus , d quo eff, : u ; put fimilitudinen; & juxta Bonav. f laudatum, amoris ac mexás non eff genevavi , fe 2 H irari. Ex- procediïïi 7[/1";)7/ (b n go. Conf.i. Nomen filii, fi de vivente ra- tionali eít íermo, eft nomen perfonse: ergo TU 28 dum in definitione filii requiritur viventis ori- u l 'o à vivente in fimilitudinem nature , illud, fenti 90 ürf (upra quod cadit in re&to denominatio perfo- i i na, debet effe fimilitudo fubfiftens produéta qunl ad repreefentandam naturarpátris :- ergo ficut Lp in creatis natura, & in divinis hypoltafis eft enominatie Lgisi id, füpra quod cadit in recto gt erfone; fic etiam natura in creatis, & hypo- j afis in divinis eft fimilitudo fubfiftens, ad re- j 4 .jp lr prafentandam patris naturam producta. Sed qrpe fola ratio Verbi vi fuse originis eft fimilitudo; m non autem ratio atmoris aut fpiritüs: ergo. 2. Filia- g;hü Ds Drzo Tzi«xo. 284 r vtritit Filiatio Dei adoptiva habetur ex imagine cutn wb proxm Verbo, üt notat Cyril.con. Anthropomorphi- atisfndi tas fcribens: JVeceffe evat mos, quifilii Dei ap- st cogtti pellandi eramus, ad imaginem filii. potiüs fievi , ut JAdveran & filiationis in nobis charatler exprimervetur:. er- d fimil * go & filiatio Dei naturalis ex eadem. imagine ttr, proj cum Patre, adjectis reliquis conditionibus, eft repetenda. puet tum 3. Verbum mentis, quod homo m fjl , fe cognofcens format de fe ipfo, etfer filius, fi Tt: fri affimilaretur perfecté, & foret imago fübftan- 1 &Mui tialis: ergo quia verbum Dei perfeécté affimi- hts n latur, & fubftantialis imaco eft, eft filius. Con- stionem. fer huc do&trinam D. Thome .1. d. 27.3: 2 ilie wo in refp.ad 2dum dicentis: 7 "buin , quod fecun- l tem Pan dium 1ntelligibilem a&lionem procedit im nobis, non $ acim eft ejusdem maturzg cum eo, à quo procedit ; unde DN Co/;J 400 proprie €9 completà competit fibs ratio geueva- MHonts: tntelligere autem divinum eft ipfa fu . fLautia t ( "r intelligentis: unde Fevbum procedens procedit. ejus- dem mature. fubfiflens, €g propter boc proprie dic- Qibin f ittas Q tur genitum eg filius. " W 87. Objic. Similitudo Verbo propria eft ütem u intentionalis: fed fimilitudo intentionalis ad Tat0; ; oenerationem 1. nonreqüiritur; cüm natura- Jis fufficiat in cre&tis: 2. non füfficit; cümtan- *iaruirurj- iütri, rüm fit metaphorica, qualis etiam eft artificia- lis, piéturze vel ftatuz, generatio autem ad R per Nütius propriam & nature fimilitudinem tendat: 3 non difcernit; cüum eadem conveniat intelle- oooni f Y &Lioni effenïtiafi omnibus perfonisdivinis com- E il mUrni: 4. ad intentum non facit; cüm Ver- er T d us: Pa- þum fit intentionalis fimilirudo vel foli terni- Drz D—EO TRINö. 285 nagine a ternitatis, quae à nobis flatuitur principium quo proximum productivum; vel etiam Spi- Domory ritüs fancti & creaturarum , ex quarum fcili- li Dii h f cet coghitione etiam Verbum procedit./ Ccz£. WY d 1. Ad veram generationem non requiritur per- T Iu fecta fimilirudo: que porro fimiliudo requi- ritur , propria etiam eft Spiritui fànéto. rmum jonibus;é patet tum àp ri; ex definitione generationis, muod Dog qua fimilitudinem pracisé naturalem requi- (ler fs rit: tum à pofteriori; ex productione Leopar- 29 [üblis cte affün di, & Muli. 2dumliquet; quia terminus pro- ductus in proceffione Spiritüs fancti. 1. dicit [us, Cot VT Y relationem adprincipium producens;. 2.etiam vi fü& proceflionis accipit cognitionem effen- j quo»lï[ecu: 1 i, tialem Patris, quz eft intentionalis fimilitudo ejus ac imago ; 3. communicat quoque in na- rtul t tura. d Conf. 11. Etiam voluntas cqué, ac amor Jl dicunt fimilitudiném in fuo termino. IUUUN j n colligitur; turn quia omne agens producit fibi wudi o fimile in forma , per quam agit: tum quia vo- n'opï'z'ä [ luntas fimpliciter unit fe cum objecto arato ; voluntasautem infinita infinito modo: infinita Pro Vlï autem unio eft perfecta identitas amantis cum rionté amato ; adeoque plus quàm fimilitudo. 2duimn ym n ftatuirur; tum quia fimilitudo eft principium ; i amoris, juxta illud: Simile fimili gaudet; cum r quia perfectiffimus amor amicitiz, qualis eft quena Spiritus fanctus, etiam ex adagio facit, vcl ndi: ) füpponit fimilitudinem in natura. r . ad /frg. D. M. Similitudo Verbo pro- ; cont- pria eft intentionalis, que tamen ob identita- ff Ve: tem realem Verbi cum divina natura, unà fit i fimi- t 286 : DE;DEO T 21No. fimilitudo Patris confubftantialis & naturalis, datütati ( Verbum & C. quie ob hujus identitatis caréntiam non unà fit fimilitudo naturalis, /V. .. & (ub fimi- -andtiá a li diftinétione miz. expofità Coz[equentiam.: Sin- n, &pe gulariter tamen ad diverfas affumptiones r ul- jxmenm teriüs. Et quidem ad rm. D. Similitudo in- &i tentionalis non requiritur in creatis , ubi gene- D ft ni ratio non fit per intelle&tum, Subi produci- & d df ex tur ipfà etiam natura, C. in divinis, ubi per j intelle&tum fit generatio, & non producitur p Ál natura, fed folaratio Verbi, N. Filius in fua ratione formali conftitutiva debet Patri effe fi- 1n.]) [e milis, & ab eo productus: utrumque in crea- Agguir tis habetur per naturam produéctam; in divinis sE UNS adtem cüm natura non producatur, fed fola. - ifoph i alius ratio verbi aut amoris, utraque fimilitudo, in- tentionalis nempe, & naturalis, indivifibiliter illmrig requiritur, ut ambz generationis conditiones "itnem adünt. Ad24. D. Non füfficit, & metapho- f:ïï lr ih rica tantüm eft fimilitudo intentionalis, que Eyïwgerfe« caret comite fimilirudine naturali, üàr in exem- h, q is, aliisque creatis fit; C. qua habet adjun- , ld h am fibi fimilitudinem naturalem, ob confub- (Inem, ( ftantialitatem unius perfonge cum altera, N. 1. Quiz Ad 3r. N..4].eg Kat. INec.enim cognitio effen- 2 Metap) tialis & perfonis omnibus communis eft fimi- .ïc.u, N lirudo hujus ipfius cognitionis, nec eft pro- N duéta: quod. utrumque Verbo tamen eft pro- Atm jn prium. Ad a. N. A. &g. Rat. ymam.. INon Vb div. enim fola paternitas eft objectum cognitionis, ddud €x qua procedit, fed etiam divina natura; nec A ttmi fola eft principium adaequatum , quod unà per fs OR i natu- E Dz Dzo TmnixwoO. 287 C Datund naturam divinam conflituitur. Ad 2daem D. ntram n Verbum eft fimilitudo qualiscunque Spiritüs X füb n fanéti & creaturarum, C. perfedia, feu ima- IT QL £0, & generationi propria, N. — Ad imagi- 0ne t nem enim non fufhcit conformitas cum obje- *1Uïmd0 i;".* &to ; fed ut fit à protot : /po producta, fi ima- , Ubl r o fir naturalis, aut illo dirigente ab artifice I J produc : acta, fiartificialis fit: ac preeterea ut produ- N " 5, übip &ta fit ex intentione repreíentandi prototy- prodicit pon. iius inf /dd Couf. L 3. IN. utr. 4]J. Ad vium quoäd ui effe i un.J. Definitio .generaïionis in genere hoc je n r uirit ; T. in fpecie; ac divina, N. Ge- m Qv nerafib: nis gefinitio deprompta eít à gentilibus x f 10 d Philofophis ex genefibus creatis, in uibus nl qux k d haud alius modus producendi fimilitudinem diviüble fubftantialem , nifi per-nature diftinétze pro- condit ductionem, reperitur: héecveró cüm imper- m fecta fit;.in divina generatione eft depuranda uis, Q ab imperfectionibus, talisque nihilominüs fta- rined tuenda, que retineat rationem illius forma- at ddjL lem; fcilicet produ&tionem veram, fimi]itu- dinem, & naturam eandem. uoad o4. 7: 0b u d) 4. quia talis produétio fecundim. Ariftor. L. 'eneratione ftricté dicta de- xiidie 7. Metaph. C. g. à j dl ficit.. /V. Conf.. Difp. eft; quia fimiles produ- j TU &tiones per fe & ex natura füa cxigunt termi- num in natura fimilem; per accidens autem sdi* 7! N?" ob diverfe fpeciei principia impediuntur: !g;rionls) productio autem Spiritüs fancti non exigit per ji; f Íe terminum producentifimilem; cüm volun- tas non fit potentia aífimilativa termini, fed im- patr pellens - z " 288 Dz Dzrzo Tniwo. (b ml ellens fe in obje&um. Ad »2dum quoad rm, Affertum concedo, fed nego id fufficere ad me bonit [o] Oo' enerationem ; .cüm requiratur relatio fimili- Tiscomo tudinis & quidem perfecte , íeu imapinis. "T uoad 24. NegoSpiritum fanétum vi procef- T autetm * ficnis , üt productio eft, accipere cognitionem tus, p effentialem Patriss unde & nego, hanc effe àd. Q 3x mod Patris imaginem; cüm, intellectus notionalis eandem non producat (quod requiri ad ima- ler aute « 21 nem. diximus) fed poriüs prafupponat. fio prj $ uoad 57. Concedo naturam communicari: coinmunicatio autem formaliter non eft pro- 1 a pr ceífio, fed concomitanter fe habet, & àypro- äcyndizarel r ceffione diviria. in. obliquo connoragur. 9^ s acc - Ad Conf. I 9. N. Aff. intelligendo fimi- yta fo litudinem perfectam & cum füis requifitis. Ad 1 períon; uzumn *. quoad 1. D. Omne agens producit ü fibi fimile virtualiter, & fecundüm proportio- i, nem qualemcunque, C. fibi fimile formaliter, "as & fecundüm fimilitudinem fpecialem, N. Po- Künda[im .. "ftremum . fola potrentia affimilativa. preeftat. ïï[ehäa h Quoad 24. D. Voluntas ex natura fua fe unit nditas h objecto unione affectivà, C affimilativa five Toxim náturali five intentionali, IN Identitas Spiri- A0 genä tüs (àn&ti in natura cum Patre non provenit m Q ex rincipio fpirativo aut fpiratione, utpote "t qiten qu&f terminum productum & perfonaliter di- m ftin&tum exigunt ; fed à fimplicitate divina, il Telatio quae cum termino immanente unitatis identita- Whamm tem poftalat. Ad 2dum $. quoad 1m. D. Si- m xmpa militudo eft principium amoris objectivum & i &dd ,N. motivum,C. fu bje&ivgm & productivum Ob n Qu Dz Drgo Tni:No. 289 quod i, Ob fimilitudinem, imó ob identitatem fü me fcere d ma bonitatis, quam in fe invicemPater & Fi- atio fim]., lius cognofcunt, moventur ad fe amandum & | imaginir ad fpirandum fanctum Spiritum : produ&ti- n | wp;ocef- vum autem hujus pri ium eft voluntas no- ynitioret. tionalis, potentia non milativa termini pro- ; lunc dj ducti. uoad 24. &. Spiritus fanctus, dicto notiond) mox modo, füpponit fimilitudinem, forma. üri ad n liter autem. non facit; quia non eft terminus e(upgoni; fuo principio productivo formaliter fimilis, frunicat 88. Offerva. Sententia, qua pro ratio- eft p ne, cur proceflio Verbi fit generatio ; allipnat &àpro feecunditatem nature, feu quia vi füz pro- W ceffionis accipit naturam feecundam, h. e.cum Ifri d 1 potentia formali & proxima illam ulteriüs al- quit i teri perfonge communicandi, hac, inquam, rspro fententia & à multis afferitur, & probabiliter us defenditur, & admitti etiam poteft tanquam formai explicans proprietatem divinge generationis ac n H fecundariam rationem: fimpliciter tamen ad. 40 L Iæï*)« mittenda nec videtur fententia ipfà, nec fae- f f " " U cunditas hujusmodi, tanquam ratio formalis & um proxima generationis.. NNam, utomitram alia, rius p ratio generationis debet importare relationem y prore tealem geniti ad generantem : fcecundiras na- ( ufPüh tur: autem , feu potentia fpirandi, hanc rela- no lr « tionemr geniti ad generantem non importar, p Ui ij ed relationem fpiratoris tantüm ad terminum Ípiratum. Praterea Fiilius, quà filius, feu ge- ; J 3 neratio paífiva debet realiter produci, gene- AVU rari & diftingui à Patre: fed Filius àt feccun- quum dusfeu üt principium fpirativur nec realiter | pro- b 290 VDE Drzo TngiwNo. »roducitur, nec generatur , nec diftinguitur um a Gr à Patre. Denique Pater non conftituitur for- aferà ptr T0mune of inaliter in ratione Patris per virtutem fpirati- vam Spiritüs fancti, fed per generativam Ver- p n bi; ideoque formalitas principii fpirativi non f f02 po éft ratio formalis & proxima Patris quà talis: ergo nec. formalitas fpirativi, feu fcecunditas Verbi, eft ratio formalis ac proxima F'ilii quà um talis; cüm hec, tanquam relationis terminus, deberet habere principium ejusdem rationis, Accedit poftremo , quód Patres Conc. Floren- j Mï a tini non probaverint Verbüm effe Filium, quia A Perfonis : habet fccunditatem ad producendum iud xterDer " fuppofitum, nec ad conceptumF ilii àt fic re- * * AU a quifierint foecunditatem: íed econtra probà- Toregnh runt Verbum habere fcecunditatem ad produ- Venfür cendum aliud fuppofitum , quia eft Filius; & df ad conceptum Filii poftulàrunt, effe omniay ul TO qua Pater,; preeter effe patrem ; unde cüm Pa- 3j C 1 : ter indivinis, praeter effe patrem, fit etiam fpi- n rator, etiam Filius fpirator effe debeat: fiau- d. tem per impoflibile Pater fpirator non foret, Tf Verbum eflet perfectiflimé filius , quamvis ali- wf ud fuppofitum producere non poffet. Sic t mo, enim in Litteris unionis cum Grecis defini- WU tan tur: Quoniam omua, que Patvis funt , ipfe Pa- 3 quà zer unigenito Filio fuo giguendo dedit, preter e[fe 'Oprier Patrem; boc ipfum , quód Spiritus fanétus proce- T | diz ex Filio, ipfe Filius à Patve cetevgaliter babet, Wt ngm à quo etergaluer etiam gemitus eff... Ex quo fa- A.Qüemu cilé folvitur , quod à quibusdam tanquam op- "m pofitum ex Schedula Latinorum in Collar. ul- tuma I Q Dr Di«:o T'Rmïo. / 991 lg tima ad Grecos miffa adducitur; quodquealii Iuror f em f infertà particulà zoz, aut commutatà cum pro- nomine e4z, dicunt corruprum, nos autem tivar Va Iatvi nt plané in Actis hujus Corilii reperire ac lege- re non poruimus. $ qui t fecondis ARTICULUS IIl . [/) u Fl Quilusnam. proprietatib . ; fermint b jvine ? s con]iituantzfr Perfone 1 Tat0E 89. Ota. Preter naturam divinam eandetm, tc Flore unam & communem in omnibus, dari | Ü ! in Perfonis divinis preedicata alia ac propria, dum U : patet ex Perfonarum mutua inter fe diftinctio. R ne: hinc easdem conftitui illà naturà & his n p proprietatibus, confequitur propterea, quód n d tum confur at eX utroque nature rationalis [ F individua fü j flantia; tum perfonam ex effen- e[fe n tia & oprietate figurari Sophron.in Epift. je cimi fub A & 1I. Conc. Cpolirani HI. recitata, & etiam) conflare Joannes "T heol. in Seff. 19. C Flor. ar: f crfón arum dixerint. Hanc porro divinarum p nonfi conftitutionem effe quidem realem ex parte Qamyse conftituti & conftituentiium, non tamen ex T arte modi conftituendi , facilé intelligitur ex ds dictis tam de Perfonis & Relationibus reali- T l/rf " bus, quàm de diftinctione inter effentiam & TE proprietates formali tantüm ac rationis confti- tuta. uj usenam tandem proprietates fint, quae j il €um natüra hanc confütutionem perficiant? ( v hic demum quzritur. . Hujus veró queftio- um (f nis primus eft fenfüs: An proprietates perfo- dl nam conítituentes Íi nt aliquid abfolutum, aut gl T 3 rela- 292 Dz Dzo TnaiNo. relativum ? circa quem tamen magna nunc ««f quidem nequit effe controverfia; cüm pro re- ariets rel lativo contra antiquatam T[oannis de Ripa & a diviis? Guilelmi Parifienfis opinionem ftet communis Proht Fundatur non ormnium & certa fententia. vca fünt tantüm in modo loquendiScripture , Conci-- yelt effe liorum & Patrum, Perfonas divinas femper & notio nominibus relativis exprimente; fed tum in tem & difertis verbis Conc. Toletani XI. in Prof£. fid. - Toprietr C. 1. fic loquentis: 75 relatioge Per/onarum ma- Ctm noii snevus cevtitur . . . boc folo numerum iufimuant. , u .) 1 t'notifcan adinvicem funt: €g im boc mumero cavent, quo 1 i 7 h c'hgm i fe funt : tum. in axiomate triplici 'Theologico." vumum expreffit Boét. L. 1. de Trin. hoc teno- 3 inper Nitm, q re: Sola relatio multiplicat TYinitatem; Joannes A aginyr. autem Theologus in Conc. Florentino Seff. 18. Is ende tanquam apud omnes Grecos 69 Latinos Do&tor.s . Xay d : ervulgatum protulit: 2dum edidit An(zl. L. "1 n e Incarn. C. 3. ita fcribens: /z diviuis omiia . 15 n fumt umum, ubi mom oboiat velationis oppofítio ; SM) & L Eugenigs IV. autem itidem in Florentino ado- Itb tatum Decreto pro Jacobitis inferuit: 37zum Wiis, l ratio manifefta perfuadet, docens, omnem diftin£tionem oriri, vel ex Jimstatioue, vel ex atlv 1 terni oppofitione relativa. Prior modus, quo aliquid limitatur in fuo o "iocing 'enere perfectionis ab alio .ï intra idem genus,iD ocum habere nequit in Deo; iciat; & lm o : tanquam ente infinito in omni genere perfe- 110 forr &ionis: pofterior, quo genus unius perfectio- - itd r nis differt & diftinguitur ab alio genere, pra- N r d icatis quibusdam divinis non repugnat. Un- 3 —— "i de queíftionis feg[us fecundus ic eft: Sub. Y qua- *j w Dzs Dzo Tz:uo. Yni m 293 quanam formalitate aut confideratione pro- m p rietas relativa conftituat rationem Perfona de Kii in divinis? - COT ndamur t Pro hujus erotematis intelligentia obfer- vanda funt fequentia. , Cot I. Eadem proprietas poteft effe perfonalis, feu hypoftatica, relati- nas femy va & notionalis : ideoque Paternitatem , Filia- fd tum. inPrii tionem & Spirationem paffivam in triplici hac a? proprietatum claffe füperiüs repofuimus. 2. Cüm notionalis proprietas ferviat preecipue frnuny [ ad notificandum, & confideretur precisé ad di- iif Mä flinétum rei conceptum mentibus cognofcen- heolopi , hoct8? tium ingerendum; ea ad prefentem contro- verfiam, quà de conftitutione perfone intrin- n; us Íeca agitur, non admodum refert. 3. Pro- ol rietas eadem fpeétari poteft fecundüm effe zz, t J ; 1Ive Jit A. uod dicit abfoluté, & praecisé ad natu- ram divinam, cui per identitatem eít imma- fojnir t nens; & fecundüm «effé ad, five quod dicit re- it p laivé, & ad terminum vel princ jum, cui enné l; ormalis in opponitur. -4. Proceffio & origo nir: jf divinis, licet communiüs accipiatur vel prin- $ 0 Cipiativé vel terminativé, neque à principio i, vel termino diftinguatur diftinétione rationis 14f ratiocinatde; cüm eadem cum illis connotata j 0* refpiciat; poteft tamen juxta noftrum im - yc i fectum concipiendi modum etiam accipi Of v tino formaliter, quafi in fieri; & per modum * Yi : 2 [ vie à principio ad terminum ; ficque diítin- gopre itur diftinctione rationis ratiocinantis. $. n J ofità hàc conceptuum qualicunque differen- j; 9 tià, poteft proprietas relativa producentis; qüi 3 V. *s v 254 Dz Dzo Tniwo. v. g. Paternitas, fecundàüm .or ioinem forma- 9 i ^ iïgno rationis; fuuntur /o lem activam concipi in triplici & quidem in 1mo, üt vis generativa, vel üt at formal rincipium füummé determinatum ad haben- fedfibrat um filium; ubi intelligitur relatio tranfcen- ündea dentalis: in 2do, üt actualis generatio, vel üt VdeTrn. principium act u eenerans ium; ubi inrelli- þ .üwjfdfïm w al ali gigur relado quaft pradicamentalis : prppri& j enim praedicamentalis non eft; càm omnia hic j t diitir D fint effentialia & neceffária: in 3tio, àüt completa eneratio, vel üt principium habens filrum in hum f acto effe; ubi prefupponitur relatio quafi UE predicamentalis. 6. Ex adverío proprietas n di relariva procedentis , v. 9. filiatio , (ecundüm 1Ttitita originem formalem paí fivam a&ccepta, cüm Iho, ci effentialiter dicat perfonam productam, con- &bflut cipitur fecundüm fequentia figna; in quorum d n imo eít nativitas in fieri, in 2do nmativitas fiilnton actualis & conftitutio filii, feu relatio actu pro- um cedentis à patre, in 3tio ; nativitas in facto effeï V ld & jam peracta. TY. v Ex his omnibus duo prefertim in con- R Q troveríiam vocantur; . 1. An perfonee confti- fbfanrs ruantur per proprietates vel abfoluré & fe- ) Opriet cundüm effe iz, velrelativé & fecundüm «f ; Amalite ad acceptas ? 2. An,fi conftituantur per lmS') Y rietates relativé acceptas, id fiat per pro- telanon m formalitatem relationis, an veró for- lm in maliter per rationem originis? ad utrumque Tüny Jü brevirer refpondebimus; quia in priori atfe- [ runtur à quibusdam reliquie ex opinione, Wnmy quam antiquatam diximus ; in pofteriori at- go. if'»*r W tem Patrum elogia videntur ambigua. Dzr Dro Ta:No. 29$ em fu. 10 Taf0ts 9o. Jito [. Perfone divinse non confti- tuuntur formaliter per ) d roprierates fub ratio- v vii Lad hd ne formaliratis abfolute' &.fecundüm effe z7, fed fub ratione formalitatis relativee & fecun- o tranfo ug. LUR düm ejfé ad acceptas. Prob. Juxta S. A a, Vi $. de Trin. C. 5.in Deo non tantüm zi/il efl, ni- j dotus fa fubflamtia &g velatios (ed etiam, quidquidad feeg ls: pry ston ad aliud dicitur , ad e]Jemtiain , fea. [ubftantiam 1 ornai ] CO IT pevtiuet: unde etiam póft fubjungit: Sz quod ? dicitur Patev, ad fe €g uon ad. Filium diceretur, v filium Jecundüm. fubflantiam. dicevetur: . fed quia ad Fi- n fub- ho qi zum €7 non ad fe dicitur , ideo uon fecundimn PI'OPI'IQD fiantiam dicitur; Ex Cap. 8, repetit: uidguid s y n ip Tvinitate ad [e. dicitur , fubflantialitev dicatur. cepta, ü Ergo, cüm proprietas, füb ratione formalita- du d tis ab(olutee & fecundüm effé 27 accepta, dicatur ag ad (e & non ad aliud , pertinet ad effentiam & do ndi fübílantiam , nec tranquam ratio fübftantize de- joduf terminativa & perfone formaliter conftituti- uod formaliter n do? va haberi poteft. Cozf. £. tribuit rationem incommunicabilitatis , . per- n d Íonam conftituit formaliter; utpote quz eft ong d fubftantia individuafeu incommunicabilis : fed: du roprietas fub ratione formalitatis relativae uxdin/ j O rmaliter tribuit rationem incommunicabili- tatis; quia ubi non obviat in divinis oppofitio uannlff*: u RIU' relationis, manet communicabilitas, üt patet tum in virtute fpirativa, Patri & Filio com- Va j [ um inuni juxta omnes, tum in fubfiftentia Dei ab- r d foluta, juxta fuos Patronos Perfonis omnibus ypiio communi; ac proinde neutris perfonas forma- od go. 4l Principium ;*er conítituentibus: er rei " ; 4 296 Dr Dzo Tn!wo. rei formaliter conftitutivum debet etiam illius lamn um effe formaliter diftinctivum à re qualibet alia; difitgura quia quod formaliter rem conftituit in fua en- li f titate; debet eandem fic etiam conftituere in 9 j u fua unitate; & hinc quoque in fua indiftin- ?2(?)??(1' m &tione in fe & diftin&tione à quolibet alio , qui g. ] eft unitatis conceptus: fed fola confideratio nl ang Llï proprietatis fecundüm effé ad habet conceptum i patmi Qs quin formaliter difünétivi; quia confideratio fe- ^ cundüm effe i eft conceptus non exclufivus, u fuptt, fed precifivus ab oppofito five üt termino, fi- ve üt correlativo: ergo. III. Conceptusex- t lr v A plicirus & diftin&us Perfonarum divinarum eft conceptus Patris, Filii & Spiritüs fandi, gondpï : feu fpirati: fed hic conceptus eft formaliter tum, 6 relativus: ergo. yrfeiar 91. Jio /L Períone divine formaliter &pere: conítituuntur per proprietates relativas , pro- Ceptu ori I'Or üt he dicunt relationem , non autem üt origi- CIpi, ul nem formalem exprimunt. Prob. Hsec enim dqid .eft accuratior phrafis Patrum & Doctorum; prefenta ex quibus Nazian. Or. 35. ait: /Vec emm ejJem gixs COR zie uomen efd Patev, uec acliomis; fed. velationem t COnce edm indicat, quam pater evga filium. balet , vd cente filius erga Patrem; Bafil. L. 2.con. Eunom. Pa- dnte a tris eg. Filü nomina folam, quam iuter fe - babent, ]. r babitudinem offendunt. — Beflarion autemin Ora- Is T tione pro unione ad Gracos in Conc. Flor. ba- 1yado bita Cap: 6.ficloquitur: Aelatio eg origo etfi fe- Vr cuncim modum intelligendi d. Lffevumt (fiquidemori- C(mhm j domificatur per modum a&lüs , ür. generatio 5 qre- lm 1n [ 10 vevó pev modum jorme, uf Pateruitas) n zame / Dr Dro Tni!No. N 297 - etam t tamen uon. diffevumt. — Jdeo utroque. quidem modo nalibet d diflinguuntur Pev[one ; prius tamen 9. principa- it infu liter, fecuudim snodum | zatelligendi , ev relatio- nfltueret qmey, per quas etiam confituuntur pe vjonce : cou[e- / u indil quenter autem per divevfum proceffuum modum [rve xtdlo originem. IVon euim geuerave €7 gemitum e[ft, confiderz u od eft ovigimiis , confHituit priucipaliter perfonams TCOHCCPFLL". [ &d pateruitas z filiatio , [ive Patrem eg. Filium iderao i e[fé , quod velationis efl..—. Sed quia relatio &g origo exchule adem fuut ve, €g. velatio confequitur originem ; ideo rmino: utroque quidem modo diflinguuntur. divine per[o- KOptus a ne; fed principaliàs velatione, five propvietatibus divinatur &c. Cosf. l. Forma conftituens perfonam r : concipi debet üt aliquid perfonz intrinfecum, : [ formi: fixum, & permanenter exiftens; quod ipfa perfeitatis eequé ac "fübfiftentiee ratio videtur 2 form exigere: fed nihil hujusmodi apparet in con- ceptu or ieinis formalis; quz vel üt via à prin- Is p L m t on; cipio, ve via ad terminum , ideoque tanquam Hacen aliquid. princi O àac termino extraneum re- & Dodonz prefentatur ; per modum actionis aut flu- T. xüs concipitur; nullum tamen eorum abludit j r à conceptu relationis , que in perfona pro- ] / ul ") N ducente füupponitur ante originem, in proce- um dente autem poít originem habetur: ergo. Il Ratione Perfonarum producentium univer- T./Mü, minÜt fim: 'Theologorum axioma, in Floren. Seff. 19.adoptatui , dicit: Actiones funt fuppofi- / ) v [ y torum: ergo origines , quze actiones funt,non ga conftituunt, fed fecundüm noftrum intelligen- jimtt n di modum fupporiunt jam füppofita. Specia- ] t re- 7) t tim de Paternitate: Hg'ec enim in divinis à J / 5 lgtio | ia 298 Dzs Dzo Tna5xo. latio tranfcendentalis ab actione ipfà non con- p eurem ] ftiruitur; & üt principium 440 proximum ge- füta; füm nerationis ante originem prefupponitur; & cim juxt üt fubfiftens forma antecedit terminum ejus- qie productionem. De Spiratione autemacti- hp f G. II va cüm conílet, ne hanc quidem confítituere Patrem aut Filium, fed fecundüm rationem a diud; Cr8i fupponere jam conílitutos per paternitatem ac fillationem; multó minüs origo vel actio omnij, fe didit Ípirativa tanquam illarum perfonarum forma conftitutiva cogitari poterit. . //7. Ratione Per- Tott 6X fonarum procedentium. Hs enim in conceptu ptun formali univerfim dicunt rationem termini & tb * Qundm roducti; fpeciatim autem rationem vel Ver- i; vel Spiritüs fubfiftentis: fed certum eft, Gptam j X viam ad terminum, productionem in fieri, actionem dictionis aut amoris adhuc quafi flu- h ddni V Cs entem, anteire , non coníliruere terminum ipfum, produétum completum, & Verbum Iá I) CUCR ac Spiritum perfectum: e O. filceti 92. Objc. con. vinum. P erfona divina non Qs N exigit conflitui relativo; tum quia in defini- quà tione perfonz nulla importatur relatio: tum que quia perfona creata abfoluto conftituitur: imà Q t ttone non patitur conftitutionem fui ex relativo ; tum uia àr unum & exiftehis per fe nequit ex prae- er(on d icato duplicis generis , abfoluto fcilicer, qua- m E lis e(t natura,. & relativo , qualis foret pro- Qué r ietas , fieri: tum quia üt fubfiftens, feu exi- ftind j ens in fe, dicit formam , quae naturam ultimó ib; | complet , & hinc ad (e, non veró ad aliud, ef- Wom dï*iïna fg intelligitar. — Conf. Z Relatio prefupponit uppofi- * 2 " Dz Dzo TnaiNOo. n fuppofitum jam conflitutum; tum quia exi dmum p extrema jam diftincta, & confequenter con onitur; i h tuta: tum quia, ficut terminatur ad abfolutum, inum oj cüm juxta Philofophum L. 5. Phyf. zoz fiz so- autemad. zus per [e ad aliquid , fic etiam abfolutum refert. :onflitues Conf. 1I. uod refertur, prius eft ad fe, quàm | TaflOnet adaliud; tüm quia jux. S. Aug. L. 7. de Trin. ernindet C. x. Si Pater gton ef aliquid ad fe ipfum , non «f ) vel at oninimo , qui relaticó dicatur: vum quia effe ad. um forn fe dicit intrinfecum, effe aurem ad aliud con-. rionepr. notat extrinfecum: ergo cüm referatur fü h Concept pofitum conftitutum , non autem natura fo ermint d aut fola proprietas ; illud per proprietatem fe- cundüm effe iz, fcu ad naturam , aut ad fe ac nl V j cep tam formaliter conftituitur. at d & ad /Avg. IN. utr. Aff.. A. xani prob. yim. D m n cqui [] [n definitione perfonze üt fic, feu communi tam create quàm increate, non importatur ferminy. - Verbi relatio, C. in definitione perfone in fpecie, Ícilicet increate, feu divine, N. Diftinctio- jv nt nis hujus ratio, & ad fro/. 24. Difparitas eft; quia perfona creata eft finita ac limitata, adeo- jn d io: D que diftingui propter limitationem poteft, & hinc etiam per abfolutas perfectiones, ob hanc j rationem fe invicem excludentes, conflitui: jyo; Perfona autem divina infinita ac illimitata eft, rap «t; (V in eaque omnia abfoluta funt communia, adeo- u e per illa diftingui nequit: ergo ficut ad di- r p 1 inctionem hic requiritur relationis oppofi- [ eKl: tio; fic & ad conflitutionem perfonz, quae uLim incommunicabilis füubftantia definitur: ergoin i d divine perfon z definitione debet faltem for- pl 1naliter p 300 DE Dzo Tatixo. foendent maliter implicité importari relatio, utpote mario I incommunicabilitatem hic unicé efüiciens, n diq Ad. adi prob. ym. D. Unum per fe conftitui Daeraut nequit ex abfoluto & relativo prasdicamen- l&t tali, C. & relativo tranfcendentali , quale etiam in creatura relaté ad Deum invenitur, N, qid ref Relatio autem , . divinas erfonas forraaliter prüs ad P confílituens, eít tranfcen a entalis, utpore ef. prüüs ad ftcondi fentialis, neceffaria, eeterna; & quatít predi- camentalem vel precedit, vel fequitur in fignis hum rationis fuprà propofitis. Prof. 22. D. Dicit que g ]U[ äh mw formam, quse naruram ultimó coimplet, com- lemento perfonz cuilibet proportionato, & vbs f l üinc in divinis relativo , C. femper abfoluto, iná, N. Complementum autem relativum non pidquid : um Qj eítitaad (e, ut non fit ad aliud. d Conf. L 3s. IV. ]. Ad prob. ym. D. Re- ( T latio predicamentalis & accidentalis exipitex- d trema jam diftinéta & hinc conftituta, utpote [,77H !:7: D, E qu:e velut accidens his tanquam entibus com- pletis fupervenit, C. tranfcendentalis & effen- M. dendot tiallas, N. Hac enim extrema fub conceptu refpectivo formaliter conftituit , diftinguit ac pertne refert; uti etiam in abalietate refpectu creatu- qm, q remanifeftum eft. — Similis refp.tenet ad pro£. QOmmy 2d., in qua Philofophus loquitur de mera re- ecumq latione pradicamentali; & quz purus eft re- 9 fpectus, per fe ab agente non intentus. 74 Tem a ouf. H.«. D. uod refertur relatione predi- tibuy camentali, & ranquam ens in füo conceptu Tin, ] primario abfolutum ; prius eft ad fe; quàm al à iud, C. quod refertur relatione tran- deXa] Ícen- Dzr Dro Ta1:uxo. 301 fcendenrali, & ranquam ens in conceptu pri- TET efice mario relativum, fu/d. prius eft ad fe fecun- [ : conft düm aliquid fuüi, C. fecundüm f& rotum, N. vdicime Pater autem, Filius & Spiritus fanctus forma-. liter & fecundüm conceprum primarium funt li, qui 'entunY quid refpectivum, & hinc quà rales non fünt formdty prius ad fe, quàm ad aliud; quamvis poffint Qtpote d priüs ad fe dici fecundüm aliquid (üi, fcilicet all preii fecundüm effentiam divinam. Ad ro£. z. y. r in lii Auguftinum hoc modo intellipendum, eum- D. D que loqui de effentia, fecundüm quam, ve- et COTR lut aliquid füi, dicitur Pater ad fe, patet ex yut0, & verbis fubjunctis: /Voz enim ullo modo putan- dbiohuty dum eft, Patrem uon dici aliquid ad fe ipfum, fid [vam n . uidquid dicitur , ad fülium dici; eundem veró fs 1 D um 9 ad feipfum. dici g ad patrem. — Ciim di- nJ citur 1agnifudo magna, €9' virtus poteus, utique etinia ad feipfum , g magnitudo atque virtus magni 9$ potentis Patris, quá Pater nagnus efl..—. Ad prob, l u[pOïi yus cort 2d. D. Effe ad fe abfolutum dicit intrinfecum, s C. relativum, f4/d. dicit intrinfecum, exclu- dendo terminum , N. excludendo aliquid im- conot pertinens vel accidens, C. Extrinfecum au- jggui:æ: tem, quod hic connotatur, eft terminus in- gt communicabilitatis, non com plementum qua- lecumque. maz sdie 93. . Objic. coz. 2dum. Patres conftitutio-. nem ac diítin&tionem perfonarum divinarum uS 'f/ tribuunt originibus; uti Athan. Or. 5. con. A- j rian. loquens: Ex Patre effe, filium efi eff ; Hi- p lar. L. 12. de Fin. Zglius eff nativitas; Damafc. quän'l : Hs tti de Nar. B. V. Gigni eft Pïopriemf perþziqli; 7271 & f | as . Dz Dzro TkxNo. 302 & alii ap. Ruiz hic Difp. 83. & 84. &c. ergo. C i ff tinquan Conf. 1. Per id formaliter conftituitur perfona, uod fecundum noftrum modum concipien- ficatoner ) yrisó i primum illius eft preedicatum relativum, K M differentiale ac proprium : fed hujusmodi rperfon r igo activa, 15 modo predicatum refpectu Parris eft o refpectu Filii & Spiritüs fancti fh 1Va; quia hus loqu riüs concipitur pater generare ái ium, quàm kfeqi i flens, abere paternitatem , in generatione activa fundatam: & priüs eft generari & fpirari paffi- Af Thalter co và, quàm enitum aut fpiratum in facto effe: ergo. à uf. 11. Relationes genitoris & ge- tocpiend n df niti faltern formaliter habentur per origines: ergo.ficut Filius non conftituitur per ratio- m f nem generabilitátis, fic nec Pater conftituitur thone n todum : per rationem generativi: ergo. "d 7irg. Preter plerosque alios, Aihone a A0n qute iidem Patres oppofiti proprietates relativas af- fignant ranquam conftitutiva perfonarum. Sic tddinr j uando tresb s VT r Athan. Dial. 1. de Trin. inquit. »y- pofiafes dicimus Parvis, Filüieg Spivitus fantli , v eyà n dicimus proprietatum diffeveutias in by^off. 1 Qu afi , om autem in ejfeutia; Hilar. L. 11. de Trin. jf l "icut- Reranti 1 e propruum efl, ut unus fit s "vel Patri effe, quod n fo ? ater eft , vel Filio effe , quod Filius eft: £ d quod n f uterque in proprietate fua umus efl : Damaíc. L. 1. jemy * Qudem de Fid. C. 11. Unum agnofcimus Deum, in folis quidem | propvietatibus paterniatis ,. filiatiortis , Ormali Broceffronis [ecundinn. caufam 9. caufales & perfo- [ W Df &alem perfettionem differentiam intelligimus. X. 2. MUe : . Fatres orioinibus in feníu reali tribuunt qi cf(?nitirutionexïï & diftinctionem perfonarum, u * Dz Däo 'Ta1NO. 303 A t C. in fenfuü formali , f4/4. tribuunt originibus, r perfo tanquam conditionibus necefíariis a 1 multi- concipie plicationem perfonarum, C. tanquam formis telativun, ropriis & intrinfecé conftiruentibus quamli- b Dujosmyi et perfonam in füo effe perfonali, N. Prio- 120 « res modos indicanr Patres, dum de origini- [iya; qi bus loquuntur; idemque D. Thom. p. 1. q.34, m, qui & feqq. intelligit, caeterà nobiscum confen- one adm tiens. irar d Ad Conf. L. D. M. Per illud perfona for- in f maliter conftituitur, quod fecundüm noftrum map concipiendi modum eft illius prædicaxtu'm rela- tivum, differentiale ac proprium, habensfe per origmgs: RE TP modum formee ftantis ac permanentis, feu in onftunt fatione principii vel termini , C. habens fe per modum viz à principio ad terminum , feu in ratione actionis vel paffionis, N. Poftremum, que d5 uod dlv non autem prius conpruit originibus. run. Y additur de paternitate fundata in generatione d trt activa, non eft isconceptus primarius Patris, fed fecundarius duntaxar & confequens, 744 Conf. , ch'fi; " j h ll.Y. quoad 1m. Genitoris quidem , h. e. actu j Af d generantis ratio per originem habetur; hec j tamen formaliter non conítituit Patris perfo- i. nam, fed id raflat vis penerativa, quae ori- Qs giner praece d it: econtra ratio geniti conftituit u uidem perfonam filii, ea tamen non habetur & orrmaliter per originem paffivam, quam fcili- fjf cet nativiras actualis preefüupponit. Ratio utri- f ;;7'0' usque, & hinc ad prob. 24. Difparitas eft; "a ipyut quia generatio activa prefupponir füppofi- n rum produceng, cüm actiones fint fuppofito- ( rum; 304 Dz Dro T&aiNO. rum; reterea etiam generativum quà tale (yaus: 1 ,. ii eft qui reale: generatio autem paffiva non fupponit fuppofitum jam productum; TM nerabile adhuc necdum eft actu quid adeoque Pater per prius conítitui poteft, non y ng ROOCCDEUr E autem Filius per pofterius. 94. Obferva. uanquam ex di&tis om- $, &f ls üt, ex nisproprietas perfonalis, feu hypoftatica, fit re- lativa; tamen nec omnis relativa, nec omnis fandantu quà diqu notionalis proprietas eft hypoftatica feu per- fonalis. Cüm enim hzc per modum determi- für nj nantis ad effe períonale, proprium ac incom- ti príto a inunicabile, concurrere debeat; illius ratio & At frme. formalitasnec innafcibilitati, nec fpirationi acti- flenter v& congruit. Non innafcibilitati ; quia juxta Wt Aug. L. 5. de'Trin. C. 6. /Vecideo quisque pater, tem(] quia ingemituss mec ingeuitus ideo, quia patev: trmod adeoque ab innafcibiliate pater in effe parris tm)tm ac perfone nec determinatur, nec conftituitur. Oi Neque etiam fpirationi activee; Quamvis enim ram fu haec propria fit Patri & Filio: tamen nec illum E in effe Patris, nec hunc in effe Filii derermi- fs. qu r ue fit communis, Pa- nat; alioqui, cüm ut W dv ter eflet Filius, &vic ii in Filio paternitas con- $ Vd veniret. Unde habet fe refpectu utriusque; Rtvis, ficut eflentia, commune pluribus, & deter- ür f minabile: dumque conftituir Patrem &Filium & Bo in effe fpiratoris diftinéti à Spiritu fàn&to, illis ld » fuppofitis in fua perfona jam conftitutis conci- PJhllO, l pitur füupervenire hec relatio, tanquam per- M ciens explicitam eorum diftinctionem. Sed l qua de his for(àn inf. ; | -QJE- Dz Dso TiNo. 3o$. n uj UERES : «2 preter tres fubfiffentias velativag. yalliva nj - detur in Deo fubfiflentia abfoluta , tribus m; && pevouis commumis ? 4 95. uæftio;üs qui reà Ota. Pro folutióne hujus q Qtelt, nt oportet prefertim attendere ad verum conceptum ac differentiam exiftlentie , perfei- qidhs t tatis, & fubfiftlentie; ne, od hic à nonnul- atcs, lt lis fit, exiftens, fübftantia, & fuppofitum con: TI&C 0Tj fundantur. Exiflentia concipitur üt forma; ag quà aliquid actu & à parte rei eft, ac opponi- 1 detert tur nihilo; convenit enti tum à fe, tum om- jc Incon ni pofito extra caufás. Perfeitas habet fe inz- s ratio flar forma , quà aliquid exiflit per fe;ac inde- ia pendenter ab alio üt fübjecto, feu üàt füften- E quaju tante; propria eft omni fübftantiee, & humani- tati etiam Chriíti congruit. Subfiílentia accipi- Vi T tur permodum forme vel termini, quo natura ultimó completur in effe füppofiti, & excludit eft yai communicabilitatem yltnitt ree ut fübfiftentiscum myisent altero füppofito; cujus notionem "Theologi " LC ]i defumpferunt ex fide, ac myfterio tam Incarna- LÀ j detrt tionis, quàm Trinitatis. His prenotatis, fi na- tura. divina confidereiur fecundüm fe, ac prae: nunis, ^ jnj[ä qu cifis, vel per impoffibile non datis, fübfiftentiis relativis, quas ex fide certi admittimus; con- ii ( n ceditur facilé ab omnibus, quód natura divina fic fpectata ,. non tantüm exiítentiam ,. fed &t A&o' IAS etiam perfeitatem retineat; cüm opponatur nihilo , nec dependeat ab aliquo, tanquam füb-- j a [^ je&to. Porróanetiam fic concepra habeat oin- n i nia. quz requiruntur ad rationem fuppofiti, DY ) maximé at àntelligatur fpbüiïens; vel ha bere: füb- "d Nl o6 Ds Drzo TnaiNo. fubfiftentiam ?. quaeritur & controvertitur, ic PC uamvis paucifint, qui ad hunc queftionis Pa an [ ftatum redegerint controverfiam; qui tamen ii id afferunt , conveniunt, quód hujusmodi & a fubfiftentia fit abfoluta, nature propria, & ftmithe € communis omnibus tribus perfonis; fimul- jrjum que in Deo fit cum tribus,five modis incom- Gtech. [ municabilitatis, five perfonalitatibus relativis. fi, difi it, di Contra hos cum pluribus & communiffima ki) 1]WJ l jam Noftrorum fententia breviter I5 1. Jj 96. Refpoudeo. Prater fübfiftentias rela- fivas, non datur in Deo fuübfiftentia abfoluta. frrmam -[:ml*.! t i Prob. ,Autoritate. Patres 1. ejusmodi fubfiften- tiam diferre ne 3. s ant; fic Cyr. Alex. L. 1. Thef: HU C.9. ait: $? voluntas Dei fubftantia [it , & per fe ! tineffen Jubfiflat , quomodo Filius umigenitus evit, cum fit " lx L tertius à Patve ?. precedit enum eum voluntas ta- lis fecundim vos; Hilar. L. de Syn. Catbolicum llhoflræ þ m o dogma eft , uom admitteregunum. fubfiffentem , fed [ unam: fubflantiam non differentem; Damafc. in 11f Pr Pf f * ep.de Tri(àgio: Particularia non communifican- ag zur ; communa autem ab unoquoque particularium ROR pavticipantur , [ed unicà €g communiter: non 6 autem ipforum: commugis una bypo[lafis ; Deitas Mffen; i F autem commumis eft evium bypoftajum. una exiffenss j tteris fc Sophron. im ep. nuper laudata fcribit: /Veque lil Jecundüm . quod Trinitas umus Deus agnofcitur , 69 Jubfiffentie tres, €g tres. pevfone, , "citur conutta- LT Lj &us, vel in uuam fe ipfum colligens fubfifteutiam, l eft 28 inamque co&vcems monm wumerabilem per[onam. Erco 2. lidem/omnem fübfiftentiam volunt & N In$ - . e yquid fpeciale; proprium;-ac diftinctu liC &t j Dr Dzo /TRIN*O. TOVettt fic PP. Conc. Tolet. 2di ajunt: Omnues enim quedice , ? Patres confonantes nos. docent qui an: » 4liud effe naturam, five fubflantiam , aliud fubfifl €7 Zian, five perfouam: hujüsmy t G. zaturam . quidem, frve'j ugoprig, ( ubflantiam boc, quod J5 lb commune eft , fignificares fu Dfifentiam autem, five erfonam boc, quod eft fpe cidle; Nyffen -». Or. Xlis incgm, Catech. Dei verbum eo us rety « . quidem, quod per fe couft- )2 nmunilit ?, diflinfum eft ac di vifum ab illo, ex quo ba- Jet, quàd confiflat ; Theodoret. Dial. Immuta- itias 1 .bilis 1. 5 Patrum dofvina [pettetuv , quam babet diffeveutiim. commune t9. proprium , vel genus eg' ; abfoht fpe Vabifter cies ac individium , eandem babet fubflantia g /A . offafi. 3. Preeter hypoftafes, p erfonas & re- lib R tiones non admiferunt Patre jn s aliud in Deo, 1jl; i àm effentiam, naturam & fübílantiam. Sic äu r. Alex. Dial. 3 . de Trin. inquit: /Ompis fr- pl da nofire [ermo b Gu " deamus Deitatis natu uc fend;t, ut unam quidem vi- Yam, g. ue fit in tribus fubfe- frim a frentüs propriis; Sophron. in ep. cit. ZYzgitatem )unac E o tvibus fubfiflentüs , Unitatem au ]avitatem ; tem propter fin- uj eitatis In Niceen. II. "T'arafius in ml rof. fid. confitetur, [4 unam Deitatem in 1vibus Wi fubfiffentüs indivifim dift Yezam , 9 diffinBim uni- /;)! 122:0; Etibidem Theodor. P atr. Hierofol. inm wif^ literis fcribir: Tiinitatem in fribus incom [// i fubfiflentis , mec alium Dewun umum ve$. d j* perfomas , cognofcimus &c. ] preter 1 "L Prob. Ratione. Effectus formalis fübfiften.. f ti& eft reddere naturam ulti mó completam, il conflituere fuppofitum , & fac ere illud incom- ii — municabile alteri fu pofito: fed nihil iftorum facit fübfiftentia il h abfoluta, NNam z. naru- j U 23 ram m MT 308 " Drg Dso Ta1NO. ram non complet ultimó ; nam communicata . ipía perfonis tribus ulteriüs per illas comple- meftz, ( 'etur. 2. perfonam non confüruit; cüm qua- fab(ent ernitás perfonarum aliàs in Deo foret admit- Tum enm endai 3. non reddir naturam, etiam üt abfo- | Hosmo lut& fiftentem , incommunicabilem; quia fi- tisad L cut rellqua in divinis abfoluta, fic etiam hac ,j i 1 bfüiftentia foret communis "Trinitau. Ergo. Jatum; , ; Nullum fundamentum, cur fubfiftentia « i abíoluta à Theologis quibusdam fuit admiffà; i. lidum eft aut tene.. Non 1/um» quo di- ;5 cunt tres relationes effe duntaxat modos ine j j cómi - mu - ] j nicabilitatis, non autem perfonalita- ; fher tes; qu ia Concilia & Patres non tantüm ftatu-. .. ij fed etiam. tre$, &m ünt tres perfonas in divinis , Subfiffentias , Altevitates pev[onales , C onfiflehtidfy m a Puoprietates , Chavacferes &c. . Non. a Vm qUO,. nj volunt fubfiítentiam effe exiftentiam rei perfe, j perfectiffimam ; quia acceptio hac. confunditos.. .. ubftantiam cum füppofito, & humanitati Chri- R íti concedit propriam perfonalitarem. — Non. imifcat gtium, quo putant terminum Deus, aut hic. i jeus fapponere nec pro natura fola, necpro, h iphani relationibus, ideoque pro abfíolura fubfiften- TRIAN jà; quia fignificatum fuppofitionis in hister- — . inis aliud num, 74. expofuimus. Ubi verà, ia 4à Deui non fumitur pro divinitate fola & ta. E lünctr men. prafcinditur à relationibus fecundüm hr L : proprias earum rationes ; fupponit.pro per- W., ] fonalitate indeterminate fum pt non abíoluta;. Ttigne fed relativa. pado] Wt 97. Ob- ^AT Dz Dro Tuixo. 409 Yrmungt 97. Obferva.,Haud meliora fünt ár, ls cony menta, quz à quibusdam pro abfoluta in Deo ; dng fubfiftentia ex Traditione collipguntur. Eo- Qret dj rum enim alia fundaritur in lectione mendofa. m t abu Hujusmodi eft illa pericope epiftolee Agatho- ; qui - etiam Ui nis ad Legatos: Cosfiemur mom trium nominum Jubfiftentigm, fed. trium perfonarum ) unam fubfi- in. D plaria, con- fbf fleutiam; vectiüs. enim alia - textu hujus & collatione altérius epiftole id ijt d exigente , habent uzam fulffantiam. 1tem, dum ftolze. , qut in la ina verfione fragmenti epi , quatm modos 1 Liberius ad Athan. dedit, ponitur ubfiflen- OT 5 expo- gerfona'ifa tia, interpres vocem Pypoffafis aün lu nere debuerat per fu/ftantiam, ad fenfüum & ] enam & Denique ufüm hujus vocabuli attendiflct. (oi ial ! dum ex Baf! hom. 27.recitátur: Spiritus ex Deo | Afl ; f gyomainans ejusdem. cum illo fubfiffentie ; in pro- m rio textüs loco, qui eft E. $. con. Eunom, fu : o $ nem legitur: erüm ipfé,fpiritus, à .Deo ma- ii nans [ubfiftit. Al ortum habent ex ambigua g M fignificatione vocabuli. Sic enim unam tarn- [5 tüm in Deo hypoftafin ftatuerunt Athanafius, j/, d ) P Epiphanius , Hieronymus, Sardicenfes & alii; .. 3 H]bmïev dum necdum explorata fuerat fignificatio hu- j st jus vocis, ac fingulariter applicata fuppofito; Ub ipfi autem intelligebant eà voce effentiam ; j À* Hinc tres hypoftafes negabant. — Sic rurfus Hi- i lar. L. $. & z. de Trin., Boét. L. de duab. Na- MU tur., Anaftafius Patr. in Cómpend. fidei expo- iO fitione Deitati tribuunt fubfiftentiam; ufur- vando hanc vocem pro exiftentia vel à fe , ve v dé milite T Aug. L. Á ,,'Per fe feu fubftantia: f 3 J Tri(n. ab 7 410 Dz on TI'?.IN'O. fonte con Trin. C. 4*& 5. Deum «d fe ipjum.fubfiflere di- xit, non probando fübfiítentiam in Deo a muni folutam, íed unicam Deitatis fubftantiam, feu prignxr | entitatem fübítantialem. : Denique Concilii Tatit) Rhemenfis profeflio: Credimus . fanpliciter: ua- maxfelt turam. divinitatis efft. Deun , uec aliqu o fenfü ca- finc non ) zbolico po[Jé megari, quim divinitas fit Jeus , u juuntar. Deus- p UIHilats. amnat errorem Gilberti, in. h: de ter concreta &abítracta divina ante intellectüs. ilam ey operam diítinguentis; neuti L u am veró per 9 citur Pt eum inzglligi abfolutam fubfiftentiam indicat. [ CAPUT II. [ im f j ) " De Värþm's Divinis in particula&ï; & fw 1 "DRxter theoremataPerfonis divinis commu- EOY nia, quibus praecedens Caput dicatum fu- u ] erat, quadam ibidem arüpimus , qua uni . Mi Períonz pre aliisfünt propria. Reliqua hu- Mandem jusmodi in prafenti perfequemur: ac praemit Qd q sà de nominibus quaftione, de Perfonis fin- UE Fs qu gulis fingulos Articulos fubjiciemus. ARTICULUS I. nf 6 M Quenam [pecialia nomina Pev[onis Divinis tribuantur ? L2 idl, A 9N Ota. Non dignitatis, nec temporis, nec: du t prioritatis alterius, fed ordo originis con D eft, fecundüm quem prima , fecunda & tertia f.lor Perfóna in Trinitate dicitur.. Nomina, qua illis, five à Scriptura, five. à Traditione facra erun üum tribuuntur, alia funt perfonalia, vel notiona- Qp r 1à; atque hinc propri& ac uni duntaxat Per- m g. V one? Dr Drzo Tniwxo. 311 l-'fnbfæmf. n jeoi fons conveniunt: alia furü effentialia & com- muniaperfonis omnibus; atque hinc appro- lantiamy: priantur tantüm Perfone uni ob peculiarem u Coni rationem, in convenientia ad proprieratem ii d manifeítandam, fundatam: alia neutra funt; & 14 infnfus hinc nonnifi improprié ac per analogiam tri- Jt | Mi buuntur. De priore claffe praefertim hic agi- Jiberti t tur: de pofterioribus nonnili accomiode ad e intelbt illam explicandam. ) Vero r 99. Dico /. Prima Perfona proþrli*el di- m inds cirur Pafer refpectu fecunde Pevfomes princi- pium, fous, origo 2ut caput refpectu Perfona- rum f.ciunde ac terti2 ; quin & caufa, vel autov icuïuiïk refpectu. earundem : Pazer autem . refpectu irüs qortr: creaturarum appropriative; fous, origo, vadix, t dicin: aut caput Deitatis tantüm improprie. Ratio 1mi. Scriptura hoc TK en ad de- » qui Reiqu fignandam primam Perfonam ufi at fepiüsg. f Ti maximé autem. Matth. 28. v. 19. v aptizamtes, ] 1. )eo " I ,; eos in nomine Patvis, €g. Filiieg Spivitüs Jan&li: Us Fides autem docet, Perfonam primam folam eneráffe Perfonam fecundam, ac generare pof- 2. Ratio adi. Vocabulum primumab Athan. ; [ Or. 2. con, Arian., Bafil. hom. 28. con. Sa- bel., Aug. L. 5. de Trin. C. 14., Conc. Lug- dun.II. & Floren., reliqua veró à Tertul. L. mpOl'iFJFe,: (o onit con, Prax., Athan. Or. con. Greo. Sabel., Ba- d t fil. hom. cit.; Ambr. L. 4. de fid. C. s. & aliis J E fuerunt attribura Patri: notio autem vocabu- if f lorum eidem convenit, tanquam à quo Per- quron fone reliquze fuam ducunt originem. Ratio x D 3/i. Utrumque nomen à plerisque Grzcis; i- j 4 $12 Dz Dro TnaiwxoO. inter Latinos autem ab Hilar. LL. de Trin. ac T ll dUl e ^ hg Synod., & ab Aug: L. 83. QC Q. GERGD - . paup 'ad fcribuntur: Qvit: 1 con. Maximin. C. 5. &14. Pairi Cau/e etiam vocabulum diferté in Decreto CUm n0t Unionis cum Grecis à Conc. Florentino pro- j inelet atur; utpote quod productionem fine depen- ; Pri , dentia fignificare poflit, & fic prizcipio equi- d | valeat: qua eadein ratio pro nomine ;utoris ] pantur 4 um V pugnat. Ratio 4/. Creaturarum produ&io, qua& ob naturae diverfitarem propriami gene- Ioi rationis rationem non habet , eft actio effen- ? a ti& & tribus Perfonis communis; appropria- propri, tur autem Patri ficut omnipotentia. hatio $77. | Proprat Appellatio poftrema, ab Aurtore L. de divin. tolltem INom. C. 2. & Conc. Tolet. XI. in Prof. fid. li ; Ui rodita , folüm convenit Patri, üt eft princi- üina ium Filii Sp. fancti; non autem, quafi ip- i jus divinitatis; hac enim ju xta Later. IV. nec * &i d gignitur, nec procedit. ( r 1o0. JDico ]. Secunda Perfona proprié ünoris dicitur Pzlus , Ferbum, Imago; appropriative od riorem claffem revocari of- Sapieutia: ad d 8 fünt Species , igura, Porma, Speculum, Ja- dnpi jj vYacter &c.; ad pofteriorem 77a, Feritas, Fitay Qm e Firtus; & alia nomina fecunde Perfone Tientar 'in Scripturis nonnunquam attribura. fitc Ej Ratio 172. Hszc nomina ex dictis Art. hn '0' 2do Cap. priorisindicant proprietates Filii per- j dz'j Íonales ac relativas. Ratio 24j. Sapientiazque, : ac effentia, magnitudo, potentia, & hujus- df modi praedicata ; eft communis omnibus , üt &ns patet; & non eft relativa, fed abfoluta: unde h) ugu- *e | DE D;eo T niNO. 213 e Tri: Auguftinus hanc propofitionem: Parer eff fa- 1. &L. 2 pueus fapientid genitá , L. 1. Retrac. C. 26. revo- cribunt -cavit: fpecialem tamen convenientiam habet n Deae cum notione Verbi ; utpore quod procedit per ntino t intelle£tum, cujus eft fapere. Ratio 372 , & inedepe 4^i. Priora nomina metaphorica quidem funt; tipo a fed ad exprimendam tamen zmagiuem ufür- ne Auhit pantur: pofleriofa autem funt efentialia ; fed cum Verbo analoe producà iam quandam habent. jarm pet 101. Jito ij 7. . 'Tertia Perfona dicitur Jto ell: Spir:tus [antius, /4mor ac Doun; & quidem Ppl' Opü propri$, fi nomina accipiantur relativé; ap- janojt propriative autem ; fi abfoluté. accipiantur. IU Pottremi quoque generis funt,. Zozs vivus, Z2- |Prof X zi, Uutlio, Digitus Dei, & Paracietus; quee dl pri " nomina in Scripturis facris & libris Eccle(iafti- bique proftant. , qui? ET ;r.lVJi Raüo rmi Spiritus üt terminus fpiratus, «mor üt à voluntate productus , domum üt vi propr amoris procedens, propria & (npularia fünt tertie perfonz: quod patet tum ex Matth. 28. [opïlia[ih JCati :.. cit., & 1. Joan. 5. v. 7. Zves [unt , qui teffmonium J daut in celo: Pater, Fevbum eg Spivirus fan&us s , U* tu, I tum ex ep.ad Rom., üt Hier.in Pfal. 17. com- xonz 1 mentans inquit: Spirizus [anéius mec Patev e[t, nec Filius, [ed Dile&lio , quam babet Filus in Pa- ii M tve Q9 Pater in. Filios unde Paulus dixit * Chavi- lie £a5 diffufa eft im. cordibus noflris pev Spiritum [an- jf &umn: tum quia, quod Chriftus TJoan. 4. v. 16 Dei, dixit de qua, deinde To- li Si [cives. don a J ,uf annes C. 7 . E ,'.. 39. expofuit de Sp. fancto, àt d Aug.L.15.de Trin, C. 19. oftendit. Ratio 24j. i P ]ux. 314 Ds Dzo TRiNo. quin. Jux. Joan. 4.v. 24. Spiritus eff Deus, & 1. Joan. 4. V. 16. Deus charitas ef? ;; item ad Rom. g. v. apii; q quz PHF 32. Filius dicitur dozatus; & Pater etiam, quod dédit majus omnibus , Joan. 1o. v. 29. appellatur: "rutat ls VOCe unde Aug. L. 15. de Trin. C. 19. inquit: Z/oc ais eveditury vel zntelligituv , ut non : [olus Spiri- dsque c jtoex £us Janclus chavitas [it in. Tvinitate, [éd mon fru- fera. proprià chavitas muncupatur ;. ficut mon folus ls qu uia tut, fer eft in illa Trimitate, vel Spiritus, vel. [anttus; fros for tg Pater [biritus, e9. Pilius [pivirus; g Á [7/ Tv Exaifin Jantius, €s Filius fan&us , quod uon ambigit pie- tas: €g tamen ifle uon fvuflva dicitur Spivitus [au- 0, qu totus u &us: cui fimile aliquid de JozoadSpiritum fan- & Perfo &tum appropriato ibid. Cap. 17. praemiferat. Ratüo 377, Preter Parachtz, h. e. Confolato- qin fr Vs d ris nomen , reliqua metaphorica, Fontis 1- dem vivi, diffufionem gratiarum, ignis, eflaea- pltrins caciam accendendi,. purificandi & transtor- us rmpofi 1nandi, wn&iomis,vim íané&tificandi & confe. Donaite ütligi crandi, Digiti Dei, poteftatem fcribendi leges, ac virtutem operandi defignant: quae dotes & lw decama munia , ficut communia fünt Perfonis reliquis; l1c, quoniam ad fíànctitatem Ecclefize,. Legis Verbi Düergt & aniune pertinent, Spiritui fàn&to appro- priantur. Tera telle&'u 102. : Obferva, - Perfong primze non tri- uimus nomen Geitoris, íed Patris; quia Àw.] t riori voce communiüs relario duntaxat pra- licamentalis, vel via ad filium exprimitur : Wt u quorum imurmfvimn generativam fequitur; tique 2dum precedit filium genit & hinc neu« Cmm &ro in fenfü propriam Patris notionem affe- &T quitur. DAE Dzo Tna:!xo. 3 quitur. "Neque nomen izitii damus, fed pr. &i j Orm. cipii; quia id in duratione primum indieitat; qua prioritas, tanquam Arianorum error, à Tiamy ppelln "Trinitatis myfterio abeffe deber. Haud ma- Iquit: J gis voces Caufz vel ;dutoris uurpandee funt fdhr r absque cautela; quà illic dependentia , hic füb- E eétio excludatur. Phrafis Conc. Wormatien- id n | !t hr i is, quà Pater foz5 €9 origo TYinitatis appellaba- tur, fenfu obvio falfa eft; càüm Patrem fui ip- us qu U (7 ] i j fius fontem efle non poffe, abundé conftet. Excufàri tamen poteft, i accipiatur fimili mo- jj j Titu J do; quo illa intelligitur, dicens, Adamum iumlan totius humani generis fuiffe capur. De fecun- vemdet da Perfona vocabulo Verbi potiüs utimur, Confolde quàm fermoris ; ad exprimendam fcilicet cogni- Fantil J tionis divine unitatem, ac fimplicitatem, quam ? pofterius, fecundüm etymologiam ex vocibus 115 Verbum autem, tragt ir compofitum,non exprimit. & coti nonexternüm, & prolatitium , fed internum intelligitur: cui non obftar alia Patrum non. li gt » dotei! nullorum ufürpatio, proptereà quód , non ad declarandam naturam , íed ad denotandam T Verbi manifeftationem, aut officium ea. obti- 2 nuerat. Neque internum etiam verbum, üt ? appl() mera cogitatio accipitur, fed üt. terminus in- tellectionis productus, & fubfiftens; /Ve, üt non fï' qllü Aug. L. 15. de Trin. C. 16.fcribit, alzquid effe j quafi volubile credatur 12 Deo , quod mmc accipiats, ( Pfæ jf qec vecipiat formam , eamque poffrt amitteve.. De-. nique nomen Spiritüs (ancti, grammaticaliter Tj cneu commune reliquis perfonis, ufurpatur in fen- & Perfonse j u fu Thgologico pro nomine terti . proprio, quI[Uf L b 16 Dr Dro Tnmixo. oprio, ex defectutermini aliter fpirationem . [ere,laur n inp exprimentis ; ficut ex eodem defectu produ- &ionem ejusdem perfone;, non fpeciali voca- | m tü | ts Scn bulo, fed communi proceflionis indigitamus. ! [ &c Denominatio tandem Amoris & Doni, gram- 1m, n maticaliter etiar? magis convenit tertiz Per- | s proi fone , quàm reliquis; cüm nec charitas, que |tràon eft ad alium & duorum , in conceptu earum ",t,eracify fpeciali deprehendatur: nec ratio doni aliter, Dor quàm tropice, Patri conveniat; vi proceffio- T$ Qres nis autem Filio per intelle&ionem produ&to neutiquam refpondedr. ' 1 Lretiun - at du ARTICULUS. II "i Qs n eg fub qua. vat.one compellatio Iuzeuiti comve. tum, s niat /oli Pev[one prime 2 dum; 8 Qr: j 103 NO 7a. Nulla feré circa primam in Tri- nitate Perfonam 'Theologis aut oc- dem d 51170, ffa eurrit, aut vifà eft examine digna ditficultas; quàm qua de nomine Zzgeziti, feu iuna[cibilis - m a movetur. yrefens Nomen hoc quoad litteras non ex- tat in facris elogiis, üt notat Ambr. L. de In- enïum ] TU carn. C. 8. fcribens: Zz Scripturis Jugemtum nujquim imvemio, mon legz' , Hom audivi; fufpe- Qudi g &um id etiam Athanafio Or. 2. con. Arian.; fu?pü(xt( Bafil. LL.con. Eunom. , Epiphan. her. 73. & Q ex tonom; aliis fuit ob ambiguam fignificationem;: quim & ab iisdem repudiatum aliquando eft ob Ari- hujusm anorum abufüm, qui duce precipué Aétio Ti y | & Afterio Sophiftà, fienificatione nominis vel V5 ànii diminutà, vel ermutatà, vel à Patre ad di- mMQU abo- T j:i'n/itqatem translatà, aut Filii divinitatem Jere; - Dz Dzo Tzi!xNoO: 317 Diratont lere, aut Triniratem Deorum fidei-Catholico- rum impurare contendebant. Patres nibile« du proi eciali vt minus, tumiidem, rum reliqui unà cum fequen-, tibus Scriptoribus Ecclefiafticis, expofità me« licitamy nificatio- liüs, ac tandem determinatà vocis fi n as ne, id nomen tanquam charaécterif 1 cum Pa-. tertig De tris prompte admiferunt, vindicarunt forti- initS, qe ter à cavillationibus; & abufu füblato coníftan-. p Carut unt. 3oni dl ter ac inoffensé ufurpar M . . P Orro inter Varias hujus vocis acceptio-i proceflï»:- nes tres erant precipue. Sumebatur enim. produ& Ingenitum 1mó pro eo, quod o eft ereatum. aut fa&um à princi io extraneo ; & rece ayé- d £ 1101 eft ge-. vyroy dicebatur: 2 Ó pro eo, quo nitum, feu per propriam generationem procus, ijæziri d um ; & litterà v geminatà zyérvyrov fcribeba- tur: 3tió. pro eo, quod z4//4 ratiore, nequi- m vjs autt dem origine aut emanatione reali, eft produ-- G&um, íeu. caret quocunque principio. Po-. dilfcul íftrema hac acceptio propria eft; e qua in. imufr preens loquemur ; fed etiamnum duplicem. "s fi0n^ IN fenfum habere poteít, quatenus hujusmodi. Ingenitum eft cum pofitiva vepugnantia , feu ex- Y cludit omnem originem tam à fe, quàm à fuo: "^ füppofito, qua ratione brutum v. g. à fua fpe- fl A[iü: H l cie exc luditrationale; & haec acceptio eft an-. g. ! tonomaítica: vel quatenus eít Ingenitum fine, a U hujusmodi repugnantia , fed- quafi per ándifferen- ; d tiam , ficut animal eft irrationale; q«ia; quam-- ;uä rlï[lo vis animálitas ratione fui non dicat rationale,.; jv indifferens tamen eítad ratio: eqi U e; ac. irratio^; nale; & à rationali in. fpeciei inis con-. efl 3b0' irahi poreft. ercur- ]cre: 318 - Dz Dso 'fRINO. &m dv Percurrendo'jam varid Ingeniti acceptio- nes, aliunde certum eft, r1mum Ingeniti mo- L1h dum co 1 rt; uxe ngruere tam eflentie divine, quàm omnibus P erfonis: certum item eft, exceptà genps a Perfonà fecundà, modum alterutm adeó reli- dntonorme 100 faci quis non denegandum , uüt etiam Adamo & Angelis, quin & rebus aliis vità carentibus Wam p concedi debeat. Certum denique eft, mo- i 3. dum tertium fer zzdifferentiam tribuendum efz tonvenir fe nature divinz. An veró eadem ingeniti W 4 ratio conveniat ertiam Perfíonis omnibus ,& * AüeL ; Ti d Jugenitum. antonoma[licé fümptum divinae natu- r& , queftio eft ad d li, 4 [: ma pertinens: ad quam magois dilucidandam ubjungitur quaeftio fcho- LnT 1ca- erquirens, quidnam vox I iv atre formaliter dicat. & ngegiti in tlort g 104. Dico L Ingenitum antonomafticé (mpyyo, o of -dictum Rnec eft de effentia naturee diving, nec nature. divinge congruit. Prob. ma p. Fau- LT ftus Rheg. in ep. 16. fic inquit: Gezitus Qg Ju- 401 | genitus fignificatio eff Deitatis. ; fi02 ipja Deitass T n uatuve efb appellatio , pon matura: ad boc valet, ut, qui ex qu o fubfiflat, intelligas, €$ uon Pa- $N i TP pem ex Fiio, fed Filium ex .Patre effe, cogno- CH . .. Genitus evgó e9 Jugenitus, Qg ex utroque fenim Procedens iyjetdo j pevfouas. indigitamt, mon uatuvas &c. Conf. uidquid eft de effentia naturze divinze, N Der debet fe^habere vel per modum definitionis, prug vel inftar generis, aut differentiz , vel proprié Watr aut fübítantive predicari: It inc non eft definiti fed ingenitum 1. Deitatis; cüm tantüm dicat, d x lt a terea Ti quid ïxon fi x ln on vero, quiq fit; ac pre: ) cum * Dxr Dso TniNoO. 319 ti atl €um divinitate non convertatur , üt Cyr. Alex. enitn, L. 114 Theíaur. & 2. Dial. de Trin.latiüs ediffe- rit; unde nec fpecies dici poteft. 2. Noneft , qi l, eqp. genus, aut differentia ; cüm prius de ingenito deo re antonomaftico per fe pateat; pofterius autem Adimoi non faciat differre à Patre effentiam, que carenti etiam genito, fcilicet Filio communica- tur. dim 3. Nec eft proprium; cüm nequidem convenire divinitati, in altera parte oftenda- lengun d tur. 7 ngt: 4. Nec fübflantivé predicari oftendit Aug. L. 5. de Trin. C. 7. fic difcurrens: JVom nibus, ( ice Ddl vecedituy. à velativo: predicamento , cim 2ugenitus dicitur. .Sicut. enim genitus non ad fe ipfum dici- adquam gtl jur , fed quod ex genitove fit; ita cim. dicitur iu-. genitus , non ad fe ipfum dicitur , [id , quod ex ge- nrcità mitore non fit, offenditur: im eodem tamen pvadi- onomuli camento, quod relativum vocaut , utvaque fignifi- catio vertitur. fving, ! uod autem velativé promuntuatur, sion indicat [ubflantiam &c. — Prob. 2da p. Bafil. y h u t L. 4.con. Eun. inquit: Zzgenitum fi quis concedet yfa Dut de [olo Deo dici, non flatim, f quid Deus , ideft in- "D enitum: mam Pilius, cim fit Deus , ingenitus uon: ef. Nec definitio igitur , wec proprium. Dei eft g n pv zngenitum eJJe: nom emmm comvertitur &c. — Conf. Inoenitum antonomaflicé dictum excludit à g il fübjecto quamilibet proceffionem à principio, g d five per productionem fui formaliter, five per g d productionem alicujus füppofiti; cui commu- 95[11[!0[11:9 Bicatur, vel de quo effentialiter predicatur; T ud ficut incorporeum , üt fpiritui proprium, ex- 9f cludit corpus ab omni n j d uppofito ; de quo fpi- ritus preedicatur effentialiter: fed Deitas hac a ratig- 320 D? Dzo Tmn:iNo. ratione non excludit quamlibet proceffionem . puinr ï rincipio: cüm effentialiter preedicegur de petlon F ! l 0, qui gignitur ; & de Spiritu fancto , qui . Ta * cim aon procedit: ut adeó, propter communicatio- nem fui cum his fi u ofitis productis , à Patri- r C bus etiam aliquan d[z)P dicatur effentza genita vel püncipia nata, aut procedens: ergo. tr, vel 105. JDio [] Patriin divinis foli Inge- Qionem nitum antonomaftice rale eft proprium. Prol. vinam à 1map. Patres communi fuffragio hoc predi- rima Perfona attribuunt: fíic Ale- tura ali catum pateraia xander Ep. Alex. in ep. ad Cpolitanum fcri- omnjs: bit: Urus eft ingeuitus Pater;. Nazian. Or. 23. biri Dro Patvis proprietas bec eft , quàd ingenitus fit ; Nyt- us Patr fen.L. de fid. Exzmium; infigne, notaque Patris &propri eft , quod à nulla caufa fubfiftit; Fulgen. ad Obj. W N 7. Arian. Jugeuitus Parer nunquam in Scvipturis n mgem; canonicis legitur ,. €g. tamen [ecundim fidei verita- 5MW p zem ingenitus predicatur &c. .. Conf. Inprimis ! g aliqua in Trinitate Perfona debet effe ingenita; [ T cüm aliàs vel fui ipfius vel mutua duarum pro- T qei ductio. daretur ; fi quamlibet oporteret effe LUR roductam ab aliqua perfona: vel perfona rea- deSyn j ter diftingueretur à eitate; fi qua ab eflen- du tia divina produceretur. Deinde non poteft [ þt; i effe ingenita, nifi una; quia aliàs etiam forent U plures Dii,. cüm natura divina non communi- n cetur, nifi per productionem períone, ideo- dudim ue numero faltem diftinéta natura . exifteret Wpote in diftin&is perfonis: quin infinitze fequeren- Qroced turperfong; cüm ratio Trinitatis jam nulla ullos d foret; & mulüplicata femel divinitas n K pati- * Dz Dro T( RINO. 321 Jcelfione patitur limites. Demum lia preeter Patrem dicegr períona non eft inpenita; üt atim probabi- indo,g tur. "Tandem convenit Patri effe in enitum ; Dünicat i cüm non procedat ex Filio, cujus ip e eft Pa- sàpur ter; nec à Spiritu fancto; cujus eft cum Filio :ge;zim ü principium: neque à natura divina produci- tur, vel realiter emanat; cüm preeter diftin- foli o &tionem realem, qua inde inter naturam di- um m vinam & parernitatem fequeretur , divina na- oc prat tura aliquid notionale, ícilicet emanationem fic Ài paternitatis realem haberet , quod perfonis um fG. omnibus non communicat. Ergo ingenitum TU Patri proprié convenit. —Prob. 2da p. "Teítan- [ N tibus Patribus nec Filius nec Spiritus fanctus ii D eft proprie, multó minüs antonomafticé, inge- U nitus. Nam Hilar. L. 2. de Trin. inquit: 747 N uno ingemito Deo umus: umgeuitus Deus; nou D ib o duo, féd unus ab uno; non ingenità duo: quia a- lp tus ab inmatos Fulg.ad Obj. 5. Arian. z duobus ingema; dngeuitis divev[a drvinitas invenizur: i uno . au- rumpr tem geuito ex uno ingeuito naturalis unitas demon- tere o fivatur : Conc. Syrmien. Can. 19. ap. Hilar. L. ronatt de Syn. definit: $z quis Spiritum [auttum para- d Effcfï cletum dicens, inna[cibilem Deum dicat , anatbe... n p[)föii' ana fit; &YConc. Tolet. XI. in P. F. Spirizus fan- n f £us nec ingeuitus nec genitus cveditur &c. — Cunf. nl Ingenitum haétenus ufürpatum excludit pro- 7 idW' ductionem quamcunque realem: fed Fi ius, at utpote genitus, & Spiritus fan&us, tanquam ? gt procedens , productionem realem dicunr, non ul excludunt: ergo. j nuHQS io6. Dico " ]. Ratio Ingeniti conveni- entis Päü * s. D 322 Drs Drzo Tnz:wo. f u d 'entis Patri, juxta communem fanétorum Pa« fi! j5 trum phrafin , formaliter fignificat meram ne- if ationem omnis productionis, fundamentzli- nis h ter aliquod pofitivum excludens productio- nem, quod eft paternitas, faltem fecundüm gt mera du conceptum inadequatum. —Pro/. 17a p. Inge- d inco nitum inprimis formaliter non fignificat aliquid foeciale pofitivum ; quia juxta Athan. Dial.2. de Trin. ifünd 4ngenitum fignificat Deum non genitum , ficut men- intrinfe dacii expevs fignificat uon mentiri, eg incovrupti- &ne bile uon corrumpi ; jaxta Nazian. Or. 35. F'oxin- TAfi0ne & geniti fignificat genevationis expertem , nom autem declavat , quiduam naturá fuá f uod genera- d qu. t id, q quis m tione cavet ; & juxta Aug. L. 5. de Trin. C. 6 Q Qit: Ciyn veró ingenitus dicitur Pater, non, quid fit, ; 20f Jfüd, quid mon fit, dicitur. Deinde negat om- ftünfan nem roductionem, dicente Bafil. L. 1. con. bb Eun. Zgenitum eft , mon babere [ubflantice princi- Todtope üum , nec fui ovigimem, mec caufam; & Conc. fifind 'Tolet. XI. profitente: Patrem zon geuitum, uon fl creatum , [ed. ingenitum: profitemur 5 ipfe enim Cmm nullo origigem ducit. Denique tantàm negat, UUT üt docet Aug. L. 5. de Trin. C.7. fcribens: Quí dicit nom bomo , uon aliud genus predicameutt ftin] emuntiat, [ed tanrüm illud uegat. ^ Sicut. evgo f- qua p cundüm fubftrantiam ajoy bomo ef , fic [ecundim [ul- e;ml flantiam nego , citm dico, non bomo eft. . . uia veró velativé: ajoy citm dico fülius efl ; ad Patvem OT]gQ : Qiteff enim vefero: velativà mego, [i dicam uon fiius. d fiy quaptum valet , quod dicitur fflius, tantun- pitern W,c dem valet , quod dicitur. genitus: mntunafem ergo valet, t fpt *valtït, quod dicitur no;; genitus; quamum quo. DE Dzo TzniNO. 323 orurt uod dicitur zom filius. — Iugeuitus porro quid eff, MC zifi u0h geuitus?. Ergo ingenitus formaliter fi- nificat meram negationem omnis productio- damenti orodud: nis. Prob.2da p. Nepgatio per ingenitum im- portata provenit ab intrinfeco Patris, nec eft fecundi inera duntaxat conceptüs extrinfeci inficiatio ; . Ifhj eft incommunicabilis perfonis aliis, indicat jatdigl 2 deTr fpecialem dignitarem perfonz prime , ratione iftin&tam à dignitate, Patris: atqui, quod ab ,Jatm intrinfeco rei provenit, dicit aliquid pofitivum, icam & in eo fundatur: quod eft incommunicabile, j füit m i ratione affirmativi communicationem exclu- erfectionem, d i dit: quod digniratem indicat, qualis mera negatio non eft, inducit, aut fup- i C/ ), Q ponit: ergo ingenitum.ac ejus negatioudn po- fitivo, affirmativo & perfectione fundatur, feu neng [ ea funtlamentaliter fipnificat. Pro/. tia p. Ni- ]. hil pofitivum eft in Patre preeter ef j entiam & nj relationes tum Paternitatis, tum Spirationis: & 0s fed fundamentum negationis, quam Ingenitum Ahum; formaliter dicit, non eft effentia; cuüm hac ipj'z D communis fit tribus perfonis: neque fpiratio üm i activa; cüm eadem, vel inadaquata, fimiliter al fitinFilio: ergo debet effe paternitas: tum wz/im'ïïï quia prster hanc nihil pofitivi in Patre füper- i n l; tum quia hec conftituit principium ori- 7 jl [ is primae, feu ante quam non poteft effe Origo; adeoque ex intrinfeca ratione fua exi- ;jm git effeante & extra originem. — Pro/. 4fa p. Si Ail /7/)11. aternitas fi ndüm ea, que in fe complecti- du tur, concipitur conceptibus inadeequatis; po- Z ndüm explicitam ratio- fl Vi teít fpe&ari , vel fecu 2 nem- W, 324 'DE Drzo Tnixo. el fe- nem goenerativi, quam dicit ad filium, ,tris: pf cundüm implicitam rationem füfficientis fibi E p ipfi, feu ad fuum effe: fed paternitas fecun- jam,/ üm rationem generativi, quam dicit ad fili- J um, non eft fundamentum negationis ab in- g jrimt e nito fignificate; cüm negatio hec poffit ef- füm acci i "fine paternitate, & paternitas fine hac ne- frme atione, üt non folüm Theologi ex Aug. L. s. ton füb e Trin. C.6. & Epiphan. hzr. 76. colligunt; (cutac fed & gentiles in fua Theogonia produnt: er- tabilts o debet effe fecundüm rationem füfficientis tum for ibiipfi: preefertim cüm nos ipfiafeitatem, ran- nte n quam rátionem independentie alibij, & om- 19 nes perfeitatem, tanquam fundamentum ne- Ts an nherentiam imfubjecto, per fufficien- Qum re tiam explicare confüeverimus. fetoitate Dixi: juxtà communem . Patrum ?wazþn. tong Cüm enim Áétius & Eunomius ingenitum ef- fetoi : fe privationem generationis docerent, priva- (r, t tivum autem in reali entitate reponerent, ut Ddum. inferrent nature divine effentiam repugnare Wi d Filio, ranquam genito; Patres;ad hanc feque- erfon lam avertendam ingenitum in nepatione , & i & cund quidem mera, formaliter confütuerunt, Hoc ücut C tamen non impedit, quominus expofità inge- Tateri niti fignificatione, '"l'heologi jam ingenito at- fuppop iribuant pradum privationis faltem infim Dtoxn quo negetur forma h.e. productio in fubjecto, [o LUR Q cujus rationi generice aut c uni, qualis thone in divinis eft naturá; nonr h ss enat habere Qlen eam formam, quamvis r epu gnet rationi fidis is hic eft perfona fg:: Fiücæ aut fingulati, qual tris: f A N Dz Dro Tng!No. 325 tris: prefertim cü [ 1. con. Eun. stoz re- o puguet , ingeuitum dici ablativum , five exclu- tas fecu Jfioum , five negativum, & Naz. Or. 35. dicat: t ad f Jnzeuitum eg genitum fibi opponuntur, üt babitus nis a £2 privatio. Neque etiam prohibet, ingeni- ; pofire tüm accipi formaliter pofitive, feu füb ratione e hi forme excludentis productionem paflfivam, & h.Lj non fub ratione exclufe produéctionis paffivee, coligut ficut accipi folet immenfitas, inüiniras, immu- dunt: & tabiliras & fimilia: fub quo conceptu ingeni- afficiens tum formaliter confiftit in pofitivo, conno- fem, f «tante negationem'fn obliquo. , Kom bferva. Pre natura divina, üt di- 07 dT D ximus , ia t paternitas, quód fit ingenita - fofic cum repugnantia productionis: fed prz pa- t.ernitaï e haber natura divina, quód nulla ra- 7 ?Jln Á tione -altero emanet: dum & contrario pa- enitüme terni ! quamvisà natura non emanet reali- t pi ter, tamen fecundüm noftrum inrelligendi yerent;d modum inde emanare concipiatur. Nam r. reptg ubi eft natura fübftantialis, per feetiam eft aA erfonalitas illi connaturalis. . 2. Natura hec at í e cundüm rationem prior eft ua perfonalitate; unr, i ficut commüne proprio , fübjectum modg, materiale formali , fàltem intentionaliter prae? T fgem fupponitur. 3. Eadem natura fufficiens & mffm proximum fundamentum eft fuce erfonalita- fl tis; eàm fi illa producatur, vel fiat , eàdem j 0 !j a&ione ifta etiam ponatur: ideoque nature (f]äbel exiftentia quecunque fit determinativum per- J fonalitatis. uod veró ratione pofterius eft, : &fundatur in altero, fecundüm rationem ab o * illo ( X 3 s 326 Dzr Dz .RINO. " ra divina fecundüm m N illo emánat: ergo à s i nem v noftrum /concipiendi modum emanat fàltem ne; Wa aliqua perfonalitas. Cur autem ex tribus per- dit ordi fonalitatibus, quas ob nature fecunditatem fides in divinis docet, fola paternitas fit illa, ninis f faloqu que intentionaliter emanet, z reviter ita colli- fosm h itur: Inter plures perfonalitates ea videtur j mnitum; Ic emanare, qua eft magis connaturalis Dei- tàti: ea viderur magis connaturalis, quze mo- aob Tum orz dum exiftentiae conformem cum natura, h. e. afeitatem habet: ea modu ;exiftendi à fe ob- impgrat fu conc tinet, qua à nullo principio producitur: ea v verbt nullatenus producitur, quam OEiE vel via La ttelld productionis nulla pracedit: ear ia hujus- f6, qut Iodi non precedit, qua ipfa primam origi- 6-) &al nem àc productionis modum exercetei per- fonalitatem aliam: atqui hoc praeftat 3 Ini- intellige fenftao as refpectu Filii; quem per intellectionem, Qu í eu primam immanenter agendi rationem, pro- e(enra ducit: ergo patrernitas immediaté & intentio- Qd naliter emanatànatura divina. Áccedit, quód &m: | perfonalitates alie realiter producantur vel fit pri ádequaté, vel inadequaté à Patre, & hinc [ tnqua fécundüm rationem folàm emanare à natura « pen nequeant. Qio at ARTICULUS III. mnpor hte, Ex quavum verum c 06 viitione procedat Jicunda Perfona ? prafe Qs 108. AJOra. Equidem fecunda in divinis Per- fona. convertibiliter dicitur Filius p Vey ; Verb"m: hac tamen omqia non funr fynon imna. Drz DEo Ta:NO. 32? ma. NMam relatio Filii diferté enuntiat ordi- fecundi. . nem viventis vente in fimilitudinem natu- nat f . Verbi autem relatio magis explicité pro- trbue. 126j Multó dit ordinem proce dentis à dicente. xnditatt funt intelligere, ac dicere; ts fit minüs fynonyrma eu loqui. Prius enim fimpliciter enuntiatum er a odl folam hab itudinem denotat ad objectum co- ea vide nitum; que precise ftat in rendentia vitali urdlis D ad obj e&tum fine ratione originis, & hinc fo- | quz a B ]üm grammati calis eft actio: pofterius veroó a, h: importat h abitudinem &d verbum prolarum; idfe o uare dum feu concipiendo productum. yitür: & vel verbum Pfàl. 32. v. 7. fumitur pro imperio d v ] intelle&tüs, aut decreto voluntats, vel dice- Pï u hg re, autloqui Gen. r. v.26.; Pfàal. 148. v. $. & mam ( 6., & ap. Anfel. in Monol. C. 30. 40. 6o. pro « d , . intelligentia, aut judicio communi, aut con- l ltpi: rpatur. : fenfu accipitur; ubique improprie uf lectio ]e COT uamvis autem ex eodem capite inte ynermp eflentialis formaliter non fit ipí dictio , feulo- n cutio; fámen fupp onitur, vel pertinet ad ean- . . editg dem: ficut quamvis inb e&us effentialis non Vcantur ! fit principium quo fori X proximum, tamen N0 tanquam. principium | entiale ac remotum à d ad generationem Verbi fpectat: .'ut adeó di- &io activé fumpta dicatu r cognitio notionalis ns relationem verbi, íeu produ&ti à di- importa cente. Ex quibus intelligere datur varias 1/zw1/4 p hrafes à Patribus in hoc argumento ufurpa- 1 tas. Nam folus Parer in divinis loquitur pro- per roducit Verbum: loquitur [ prie; quia folus h Filiu Verbum üt óbje € tum s & àt terminum locu- tione ynon [ ab 328 Dz Dro Tma1No. - L tione productum: loquitur r fuam prop nel- tionis tatem . velut per os & facu| cüm i ) a emlocutivams fim,f fit principium quo formale proxi- ; eumpre " ue vide mum: loquitur foli Filio; quoniam is folus er verbi productionem redditur intelligens: ä cundur loquitur etiam verbo üt perfonz, cui manife- * [imyen : ftat verbum üt cognitionem: Toquitur -deni- prehenf que per verbum, inadequateé fumptum, five Ttüva V pro locutione & generatione paffiva, fivepro it exf eflentia communicata, tanquam manifeítativo ! Verbum formali. ensr n Porro preter relationem originiä realem Y it erDan hactenus memoratam, in verbo & dictione Ya m non minüs, ac in cognitione invenitur alia ad- 05 Inte huc relatio, fcilicet rationis b qua eft repre- üreles fentatio objecti, feu ordo ver bi ac dictionis ad tr: ig obje&um reprefentatum. . Atque de hoc ob- ll je&o hic queritur, quale fit refpectu cogni- of tionis notionalis illius, ex qua Perfona fecun- da tanquam Verbum. Tl | rocedit. Circa quam n $ u eftionem obfervanc um eft inprimis, obje- à du f um hujusmodi licis effe p'eneris: aliud l. yro divinum, quod com lectitur eflentiam , attri- buta, & relationes : * COndic livinas; irem cognitiones m e) & decreta Dei, tum neceffaria, tum libera : aliud lt creatum, quod complectitur poffibilia & fu- mj tura, feu abfoluta, feu conditionata. Deinde Tr li for iüionem Dei, utpote effentialiter perfe- U &i imam, effe comprehenfivam & intuitivam rerum omnium c Ym ey ognofcibilium; poffe tamen, fecundüm foftru m intellicendi modum, & ob- gm &0p jectorum diftin& MTR ionem;concipi aliquem cogni- |li * tionis — N öExDEO TRI.NO. | 329 1 proy tionis'diving ordinem pro fignis originis ad OCULIVd. - filium, feu productionem verbi, ita ut in 1mo æïev p U comprehendatur eífentia cum attributis,ideo- n is f l ue videatur efle radix trium Perfonalitatum telipes Íecundüm originem, & creaturarum fecun- umz: üm caufalitarem: in 2do ex utriusque com- jrur d fïrehenüo e cognofcarur emicare virtus gene- tum, ff ratüva Verbi; quà Pater conílituitur, & jam ; Iv üt exiílens proponitur: in 3tio confpiciatur ifella Verbum jam üt ex virtute illa generativa exi- Ítens: in 4to videarur etiam Spiritus. fanctus Is rgalez- . üàt ex Patre & Filio exiftens, & fic natura di- d vina jam üt perfe&té in tribus perfonis fubfi- w dnd ftens intellipatur: in sto habeatur ícientia me- lr dia reflexa: in 6to fcientia media directa po- Iehonsd natur: in reliquis decrera Dei libera & fcien- lelo d tize illa excipientes fequantur. Denique Ver- dcr bum pofíe procedere ex cognitione objecto- a d rum, vel per fe ac formaliter, vel per accidens 'dq d ] tantüm & concomitanter.. imum fit, fi co- i, 0 gnitio tanquam ratio formalis conducatad ver- D. d bi produétionem: 2dum, Ífi cognitio non itra, lh dfll; conducat, quamvis identicé ac realiterad ean- ii dem concurrat; ficut cum proportione ratio- nalitas dicitur conducere ad ratiocinationes, er:di o d animalitas autem non conducere tanquam ra- tio formalis. jl i pt*[ff Unde tandemfenfus quaftionis eft: uge- [wuläm nam ex objectis, five divinis five creatis, attin- tU gat cognitio, quam Pater divinus infigno prio- j ri originis ad Filium, feu productionem Ver- bi haber? íive ex quorumnam objectorum ap tions X 5 cogni— Dr Dso TiuNä. à 330 cogniii(ine Verbum procedat five formaliter Aegri & per fe, five concomitanter & per accidens? Qmnia d* De cognitione Effentize divinge tanquam for- Tra C. mali ratione proceffionis nemo eft, qui ambi- tl pa t: de cognitione aliorum non tam diverfi- ünt d tas fententiarum videtur , quàm difficultas fü iib tilitatis metaphyficz; in qua ad apices difcu- Piter f tienda cüm non appareat vel ne itas ,. vel frehent tanta utilitas; quaetüonem þrevibus duntaxat « Spir affertis refolvemus. quala f 109. Jico [ Ver bum divinumj per fc; (ügnition rocedit ex coenitione attributorum & trium tonpreh perfonarum. ?rob. Quod procedit per fe ex tüvam ir intuitiva & comprehenfiva cognitione effentiee tnibus] " divine, per fe procedit ex cognitione attri- ü iij ) M ] butorum & perfonarum Dei; quia hujusmodi ii cognitio attingit rem, üt eftiníe, & totam Mmm; rotaliter cognofcit; adeoque faltem ea, qua& t qig formaliter rei infunt, & qualia funt praedicata I5 mcn neceffaria tam relativa quàm abfoluta, com- üni u le&itur: fed Verbum procedit per fe ex in- S'lefx&xg tuitiva & comprehenfiva cognitione effentie füm dj divina; hujusmodi enim cognitionem exigit lVa n& tum objectum, quod eít primarium: tum pro- &hüre ducens, qui fe ipfüm cogmofcit: tum proce- 10 non dens, qui eft Verbum perfectiffimum, & per- & fectiffim? reprafentans: ergo procedit per e f N ex cognitione artriburorum & trium erfo- ll; ) à narutim. Conf. J. Verbuin per íe * proce It ex ünen. cognitione, quà Pater fe ipfum comprehen- Q ( dit; tum quia Verbum vi fue procefïionis tan- quarm pertecta Patris imago hunc repraen tat qpetn & T g T ^ Drz DEO TR Ng; m Formite acciden & 6xprimit: tum quia Parri aliàs non foret per omnia zquale; quod infinuavit Au s E.TSTHE yuam f Trin. C. 14. fcribens: Pazer genuit. F'erbum fibi qui anb equale per omnia: uon enim fe ipfum integre pevfe- n divei &éque dixiffet, fi a liquid smimus aut amplius e[fet :ulras)ful in Ferbo, quàm in f e apfo. Sed cognitio , quà S QU Pater fe ipfum comprehendit, eadem com- ns, v : donti prehendit non tantüm attributa, fed &Filium ac Spiritum fanctum: tum quia correlativa, qualia fünt tres perfonz , funt fimul naturà & n periä cognitione: tum quia Paterin (ui cognitione & r wrfed comprehenfiva virn fuam generativam & fpi- rativam intuetur, quz fine terminis correfpon- x lii dentibusFilii & Spirati nequit cognofci: ergo. jone d Cof.I]. In figno priori originis ad generatio- nj nem Filii, Filius &Spiritus fanétus reipfà jam. , & od exiftunt; rum quia funt entia plané neceffaria: [ &i g rum quia illud originis inftans non eft tempo- Jeatitd ris, nec naturz, nec prioritatis 77 quo, (ed tan-- J qu tüm 2440. Deinde in eodem figno Filius & rf Spiritus fanétus cognofcuntur; quia Cognitio g eafh tum divinitatis, tum paternitatis comprehen- m 9 fiva nequit carere notirià Filii & Spiritüs fan- tum» &i; üt ex dictis conftat. Praterea hec cogni- m W tio non eft abftractiva, fed intuitiva; quia nec j 50l eft cognitio per fpecies alienas; ciüm Deusad dv " fe cognofcendum noniindigeat fpecie intelligi- "d bili; &, fi effentia divina foret fpecies, non u j & tamen aliena effet: neque eft cognitio abfentis, j aut üt formaliter abfentis; cüm ex memoratis (fl st erfone jam exiftant; & quamvis in illo prio- lo d ri non cognofcantur üt exiftentes in fe 1pfis, cognoícun- ,,gvä EO TRINO. cognofcuntur tamen üt exiftentes in effentia: intelig Tanert; neque eft cognitio rei duntaxat in alio; quia períone cognofcuntur in fe ipfis,licetüt exer- 4 ns 1] cité exiftentes in pofteriori fieno attingantur. fl gnito pitticip: Ergo etiam Verbum ex cognitione tum füui ip- fius, tum Spiritüs fan&i procedere oteft, Ium; pl Tm pi quamvis non poffit effe fui 1pfius principium, aut habere effe (üum à füo termino; cüm a pote qi potent. rius non requiratur motivum phyficum, aut determinativum, fed fufficiat objectum, u.L Pa 5 uidem puré terminativum ; quale hic folàm adeft: ad pofterius autem neceflaria foret prio- tl t ft Du, ritas originis in Filio refpe&tu fui, & in Spi- ritu fan & to refpectu Filii; quod utrumque re- ftmat : UT pugnat. IIO. Dico II Idem procedit etiam per M Tpr fe ex cognitione poflibiium, per accidens au- &f po tem & concomitanter tantüum ex cognitione ü horum futurorum tam conditionatorum , quàm;abío- lutorum. : V Pttob, vina p.. Verbum per fe ac formali- i, ter procedit ex cognitione effentiee divina ac Sprim: Tén g attributorum, üt conítat ex num. priore & ex autoritate Fuleentii & Anfelmi; quorum pri- Droced Interce or L.ad Monim. C.7. inquit: IVec migusaliquid ba!et Ferbum, quod ex mente nafcitur, quàm ea &um j mens, de qua mai[citur; pofterior autem in Pro- w'lä, q UPahü: loq. C.33. ait: /Vorz porefl aliquid maus. aut mi- 9705 :e ejj? in F'erzo tuo, quo te ipfim dicis: quo- ï&gno n zay n Ferbitm tuum fic eff verum , quomodo tu veri- " ex quo paret huncS. Doctorem in Mono Vtsd C. 30. loqu RY e futuris; aut, fi de poflibilib intel- Dr Dzso Tlä'iNo. | 335 in efnt ántelligatur, afferere, quidem Verbum effe ac manere, non tamen idem, íed diverfze ratio- dio; & cerütey nis, fi poffibilia forent impoflibilia. . Sed co- tünpurt gnitio comprehenfiva eflentie attingit ejus tumfis participabilitatem, & fimilis cognitio attributo- ere p rum, prafertim omnipotentie, attingit re- rum producibilitatem; adeoque poffibilia , ut- rincpus ; dn: pote que funt effentize participabilia & omni- yü(.'um) [: porentie producibilia: erpo. Conf. 1. ux. ocedit à edum, : Aug. L.6. de Trin. C. 10. Verbum hic foit Patre, zauquam verbum perfettum 07 defit oretpri aliquid, €g ars quedam ommipoteutis Ijien- tis Dei, lena omnium vationum vi um in- k n commutabilium. . Sed quod procedit üt ers & üt plena omnium vatiomum incommutalilium, de- tena t bet repreefentare artefacta fecundüm effe idea- le, f&u poflibile, & fecundüm rationes effentia- ccidest les, feu predicata non repugnantia; adeoque o ex horum cognitione procedere: ergo. Corf. mb JI. Quamvis 1pía poffibilia non fint principium Verbi, ficut nec Verbum füi ipíius, nec « fort d Spiritus fanctus Verbi eft principium: ta- men ex cognitione illorum , zequé ac iftorum xiorel procedere poteft; cüm, qua inter utraque orunf intercedit differentia, nihil impediart. Norn j enim in poffibilibus obftat ratio creatiac finiti; 7 g;;jm l quia, quamvis Pater effentiam cognofcat prin- m cipaliüs ac directiüs, quàm creatufasüt pofli- y u biles; cognofcit tamen utraque pro eodem W.'V f/þ/k figno nature: &ipfíà etiam effentia priüs mo- T t IMOUOI*;; vet ad repreefentationem objecti, licet creati & finii; quàm ad preductionem Verbi; cüm j effen- j *. DE&EO 'TaiNO. 334 effentialia finr priora notionalibus: Nec ratio formait roducibilis fimpliciter ; ia poffibilia üt fim- cearz; Mi s nequeant produ- abfolur liciter producibilia, quam ci, nifi à divina effentia per fuas perfonalitates peudere completa; tamen cognofci poffunt àt produ- um q cibilia ab effentia, priusquam heec intelligatur lecfive fic completa; càüm cognofci poffint àt effen- gentia: tialiter refpicientia effentiam, üt participabilem qu Ve & omnipotentem , non aurem üt füb(iftentem cundün in tribus per fonalitatibus, vel üt perfonam: potteo Nec produücibilis per Verbum; quia li- Tüin f cet flint cognofti priüs effe , .quàm t ferior; 1 Verbu t, au roductione fuà per Verbum fürorum faciendà antece : ere ipfam Verbi productio- ütem Vi nem; priüs tamen cognofci poffunt üt obje- ]eo pri éta, producibilia per Verbum, quàm ipfum 1 Comn Verbum intelligatur. productum. ? Qionem Prob. 2da p. Juxta S. Aug. L. 15. de,l'rin. pedcs C.14. IVovit. omnuia Deus Pater 12 fe ijfo , movitin alv Filio: féd in fe ipfo zauquam [e ipfum, g in Fi- n dare lio tauquam Ferbum. [uum , quod eft de bis ommi- fetet Vs bus, que funt in fe ipfo: adeoque tam cogni- N Q tio Patris comprehenfiva, quàm ratio Verbi, £dio, sterminus, omnia quod eít hujus cognitioni Yis per reprefentantisexigit, cognofci à Deo res om- fcibile, nes cognofcibiles, quas inter etiam funt futu- loc ra quacunque; quod ipíum probant etiam Patrum di&ta nonnulla, ad plus evincendum Cogmit motiv aliàs prolata. uó miniüs tamen ex cognitio- Wee]le ne Dei, üt terminàtaad futurum creatum quod- Mentia cunque, probetur procedere Verbum formali- ex quà D rter ac per fe, fic efficipgur: Cognitio, Rn foxjma'- —— Dz Dro TnariwO. * 33 Nen n yllia tl formaliter procedit Verbum, debet effe ceffaria; cüm ipfà Verbi produéctio per fe & Antpni ronaliz abfoluté neceflaria fit , ug à continpente de- pendere nequit: fed cognitio futurorum crea- t pri torum qualiumcunque non eft neceffaria; quia irelige* y ürele hac five conditionata five futura fünt contin- gentia: ergo. Conf. I. Similiter cognitio, ex ticipdik ]bfient qua Verbum procedit, debet efle prior fe- cundüm rationem, productio Verbi auteim perfona; poíterior: atqui cognitio futurorüm creato- 1; quiaï. rum ne itefle prior, & productio Verbi po- b g fterior; fed res habet fe vice versà: cüm fu- t Verbu turorum. cognitio fit contingens, produéctio od autem Verbi neceffaria; neceffaria autem in r dl Deo priora fint contingentibus: ergo. -Conf. yinj 1l. Cognitio per fe non concurrit ad produ- étionem Verbi, qua non eít perfectio , fed Ij. delï praedicatum neutrum; qua non connectitur jf 1f effentialiter cum objecto repraefentato ; quee, fi h E]/f! non daretur , adhuc idem & eodem modo exi- j hs f fteret Verbum ; prout fer? ex terminis patet: um Sed cognitio futurorum inprimis non eft per- 10 fectio , fed predicatum neutrum ; quia, quam- 115; Ü vis perfectio fit cognofcere quodlibet cogno: vt fcibile, tamen erfectio non eft cognoícere : [:mr li hoc potiüs, quàm illud; cüm ab objecto in j a cognitionem divinam ex fe perfectiffimam & Jl MF motivo phyfico carentem , nulla refundatur ( yi excellentia: Item effentia divina, cognitioque n effentialIls cum nulla re creata üàt futura con- l ;Ofm ! ne&itur effentialiter ; quandoquidem Deo libe- ) a hgis, forjt ra eff non tantüm exiftentia, fed & hypöt' ant 356 * Dzrz Dro 'i'RxNo. dut conditionatum futurorum : tandem Ver. erroref bum nihil murationis haberet, aut aliud foret, cedon fi nulla exifteret creatura, aut ullo modo ef- ! ririfn fet.futura: ergo. Idem argumentum tenet 3 cremd etiam pro decretis Dei liberis. 3 Drevi ex at Oe .irx. Olferva. Appendix hujus Articuli & prodroma fequentis eft quzftio: Ex qua- Niceno rumnam rerum amore procedatSpiritus fan- fudum €tus? Refolutio cum proportione eft eadem, ! dan, g & .quidem communis; quód formaliter ac füit, ac er fe Spiritus fanctus procedat ex atnore ef- pereran entie , attributorum, & Perfonarum; con- dnarem, comitanter autem & per accidens tantüm ex j torem d amore creaturarum futurarum; cüm amorem iyirim hic partim perfeéctiffimum, partim neceffarium forem nor requirant ommes, üt de cognitione in fupe- MIDUT Jn rioribus efít dictum; notionalis etiam àc ne- Qum, Sex ceffarius terminus à principio contingente, aut dügmz k . libero dependere nequeat. Diffidium tamen Qu r movetur circa amorem poffibiium , quem &namit 'Thomifte hinc exclufum volunt, quoniam DN offibilia nullatenus à Deo amari contendunt. OROR üm veró contrarium in Tr. de Deo uno num. chaelg. 292.infinuaverimus , etiam hic cum aliiscom- Tphela imuniter repugnamus, ac poflibilium amori, re&l ti conformiter ad dicta de cognitione, forma- t ke lem concurfum attribuimus. ARTICULUS V. ( em n bl X) n tertia in. Divinis Pev[ona procedat à Patre 6 Filio? Ofiral &f 'a. Dogma Catholicum de tertia in Z,.I 1; NO Divinis Perfona gemino hactenus $ Y j erroie a Dzr Dso TniNo. 337 dem V. errore fuit laceffitum. imus Arianos & Ma- hod r cedonianos habuir autores, modo: ui, detractà Spi- ritui fancto divinitate , eum à folo Filio, itidem Qum ( creaturà, factum (eu creatum dicebant. Sed brevi extinctus hic'error jacuit, Patribus Con- s Artt cilii Oecumenici 1I. apentibus, qui Symbolo Eug * Nicwno poí/has voces: Credimus ia Spivitum jritus ? uH ( fauctum , addiderunt: Domizum $$ vivifican- e[Lexti zem, qui ex Patre procedit. 2dus pertinaciot malit fuit, ac etiamnum apud Gracos Schifimaticos dfnoret erfeverat. uidam Theodoretum in ífüa m; d Anathematifmorüum S. Cyrilli confutatione au- um & torem illius volunt: alii ejus initia ad Seculi 1 Amot feptimi medium revocant; nec tam ejus edi- ecdfuri torem nominant, quàm oppugnatorem S. Ma- ne nj ximum in ep. ad Marin. laudant. Illud cer- m 4 tum, Seculo jam octavo acriorem fuifle circa at dogma de Spiritu fané&to controverfiam, de eaque jam celebratas per Galliam, Itaiam & üin tacï 1 Germaniam Synodos, quas in Chronolocica [ Conciliorum ferie notatas reperies. uá qu ontel porró viciffitudine füb tempora Photii , : D d- ) um chaelis Cerularii, Jofephi Cpolitani, & Marct jdli Epheiini eadem difputatio exarferit & refede- rit, recruduerit & quieverit, refüfcitata fue- m 5^ ( r rir, & eatenus compreffa, ut publicam faltem fidei erronez confeífionem recens tion obti- nuerit, ex hiftloria Conc. Oecumenicorum, oliani & Lateraneníis 4t, lLugdunenfis D7 P ac Florentini difcere licet. at ! Cüm diffidentium pars utraque Spiritüs u S. & divinitatem & preceffionem a Patre cre- deret, etü A Es 338 Dr Dro Tz!uo. deret; Grecorum partim imperitaobftinatio, r partim perfuafio erronea diffidium effecit per- ex Jou peruum. uamvis ipfi concederent, Spiri- j po a tum fan&tum effe à Patre per Filium, quin & qui h à Filio effe, effluere, fcaturire, emanare, ac fum qu Ípirari; negabant tamen ab illo procedere: icerent !f n vel quód roceffionem connotare ; denun principium , quod a b alio non procedit; vel ts fan quód exiftimarent, exinde ftatui duo princi- i. 16, pia Spiritüs fancti: quorum prius ignorantiam hr fi pertinacem prodit; cüm proceflionis verbum TT univerfaliffimum fit, ac minüs, quàm quod- rl vis aliud, modum originis determinet: pofte- rius autem errorem credulitatis oftendit ; cüun 1 Wir: q Tüticat in gemina perfona unum duntaxat principium (lrftus unicamque fpirationem Latini palam ac fince- 171 ré profiterentur. Omiffo itaque errore alte- M ro, qui Difp. rmà jam eft refutatuss alterum Rt fecundüm duas has partes diítinctis affertio- Abaiy nibus profligabimus. N 113. JDico [ Spiritus fan&tus procedit, ERY non à folo Patre, íed etiam à Filio divino. telir a Pars 172a ex dictis etiam certa eft apud Schil- pofit maticos, manifefta eft ex Scripturis; à qui- filio, bus Spiritus fanctus 1. ad Cor.2. v. 1o. Spiritus v duriy D ; Maith. 1o. v.20. Spiritus Patris, Joan.15. Bv v. 26. d Patre procedens dicitur: definita eft in Qu Conciliis, ac in Symbolis plerisque pr opofita ; jodi & plerisque Traditionis monumentis de Orn- diit itratur, quae p ro parte 2da afferuntur. Un- LE e heec fpeciatim & X)er Vob. J. ex Scriptura. 1. In divinis dare, aut CUS,! Dz Dzo TniN6, 389 obftng aut tradere idem efl, ac producere; üt paret f ex joan. 5. v. 26. Matth. 11. v. 27. & alibi: er- nt t go & accipere idem eít;ac procedere; tum , quii quia hoc íequitur ex relativa oppofitione: anart i rocedt tum quia quidquid Perfona una accipit ab al- tera, non eft accidens aliquod , utpote à Deo Connota alienum, fed ipfa Dei fubfiantia, Sed Spiri- xedit; tus fanctus accipit à Filio, dicente Chrifto, To-- m pr'm;z TE an. I6. v. 13. & 1 4. Speritus veritatis mon logue- pur d [emetipfo; féd. quecunque audiet ,. loguetum; s yerby t5 que ventura [unt , anmuntiabitijoobis. — Jüe sne 1 quoi clavificabit: quia de ieo accipiety €g. aumuntiabit t poffe volis: quibus verbis ipfam divinitatem corn- ntr; Qu municatam denotari, colligitur ex v. 15., ubi )r'mcïpw Chriftus ait: Ommia, quecunque bhabet Patev, nacit mea [unt: pvopterea dixi volis, quia de meo ac- trorc d ]ro £ipiet, €g. annumtiabit vobis. Erpo. [ta colli- S, alu*'*, iunt ex hoc loco Ignat. in ep. ad Ephef,, j al than.in ép. ad Serap., Epiphan. in Ancor., Nazian. Or. 49. , Hilar. L. g. de Trin. & alii. A ro;'l 24 ui mittitur miíIione proprià à F | ; ( ilio ; pro- ] 0 cedit ab eodem; üt ex definitione num. 72, pofira patet : fed Spiritus fànétus mittitur à D i "d Filio, juxta Joan. 14. v. 26. Paracetus «utem [ SWI Spiritus, quem snittet Pater im siomiue imeo; Cap. fM 15. V. 26. Cim autem venerit Pavaclitus , quem j di " ego mmittam volis Spivitum veritatis, qui à Patve ? yop0 procedit ; & Cap.16. v.7. i non abtero, Pava- j ( clitus tou veniet ad vos: fi auteim. abiero, aunittam " eum ad voí: Et hec miflio eft propriá; quia eft perfonalis: cüm ubique tribuantur effe. j du &us, perfonis duntaxat convenientes , fcili- il 2 cer 340 Dr Dro Tzixo. cet in 1mo: Jlle vos docebit omnia, 99 fuggevet iinOy volis omnias in 2do: /lle zeffimonium pevhibebit at demes & in 3tio: /Zrguet mundum de peccato, Quf £? de juflitia, & de qudicio: ergo. Haud abfi- Didym.| mili modo argumentantur Nazian. Or. 37., i i Aug. L.4.de Trin. C. 10., Greg. M. hom.26. Qtim qui dathr i in Evang., Anfel.de Proc. Sp. S. &c. 3.Qui in divinis dicitur effe alterius, ab illo proce- IU t dit; quia cüm una Perfona fit alteri eequalis, $0n.] non dicitur alterius effe ratione fubje&tionis P aut fervituti ed ratione originis; quo mo- fa. do Matth. 10- " . 20. dicitur: Sprritus Patris ve- nfo.iq r fivi loquitur in vobis: fed Spiritus fanctus dici- li tur fpiritus Filii; tum verbis difertis ad Galat. ( l Áncor.| 4.v.6. Mifit Deus Spivitum Filii fui im corda we- fiva: tum zequivalentibus, Joan. 15. v. 26. Spi- Fili, s vitum. veritatis, qui à Patve procedit, A. 16. Ü QUf v.7. JVon permifit eos. Spiritus Efu, ad Rom. Imyg 8.v. 9. $i quis. Spiritum Chriffi mom. babet &c. lnl n rpo. Utunturhocargumento Synodus Alex. ff/lmllaï | in ep. ad INeftor., Cyr. Alex. L. 13. Thef. C. G Pa 1.& 3., Athan. in ep. ad Serap. & Or. 2. con. Cn.) Arian., Epiphan. hzr.73. cum aliis. Ahath« IH. Ex Patribus. Et quidem ex Grecis, qua, quorum hic autoritas plurimum valere debet, fropra Greg. Nyffen. L. 1. con. Eun. inquit:. Ut Patvi itras conunt us eff Filius, & càm ex illo effó babet, uon. Nf zamen. pojteriiis exiflit ; fic etiam Spiritus. [anttus ln proxim bevet Filio, qui fold cogitatione, fecun- m g dim vatiogem principii , prius confideratur produ- LT &ione Spivitás: adeó uz detra&ld. principi. vatione, t mn. nulld ve fantta Trinitas à fa, ipfa diffideat ; &ho 3- : lm Í Dz Dro TaiNo. sa Ü ! 35.in Orat.Dominicam: Uvigezitus Dei füius ex o J Patve ia Scriptu va facva dicitur: at Spiritus fan- t pità &us,&7. ex Patre dicitur, $7 ex Pilio perbibetur. Haud d- Didym. L.2. de Sp.S. Zoc ipfum , quod fi ubfiflit, .Or à Patre £? me (fio) i ef &ibid. eque [.homd enim quid aliud eft Pilius, exceptis bis , quae ei c X dantur à Patves ueque alia e(t fubflautia Spivitás ilo pré fanci, preter id , quod datur eà à. Filio. Bat. L. ri equ 3. con. Eunom. t Fiius ordine eff fecundus d yiecbot Patre; quoniam ab eoeftl: g dignitate; quoniam (4//3 quo n principium eg caufa. exiffendi ipfi Pater eff : eod. Patrir modo Spivitus fanctus poflevior Filio & 1716 £? Qs dici an- diguitate; &L. s.con.eund. vocatS T &um verbum e9 imaginem Fila.. n. 1f ? (oral 1777713 Ancor. Spivitus Dei,eg Spirirus Patris, €9 v Filii, ton compofitione aliqud, àt i mobis amima ; Aj £2 corpus , fed sntev Patvem e9 Filium medius, ex L Patve c9. Filio , appellatioue tertius; & heer. 62. /«717]' J Lx* IVon alienus efl à Patve 9 Filio, fed ex eadem [ub- xus 4 frantia, ex eadem divinitate, ex Patre $g Filio, [ Thef cum Patve&g Filio fubfiftens femper Spivitus fan&tus Cyr. Alex. in refponf. ad Orient. objeéta con. ;f)r, 40 Anathem. gnum: Zilius omuia exiflens ,quecun- x G que efh Patev , excepto eo folo, quod. Pater efl ; €9 Al'h « M groprium babens, qui ex . ipfocft , e9 [ubflantiali-. [j W" fev. ei inefl ,. Spivitum [anttum; & Y.. 34. 'Ehet: b/lä j ll Iveceffe. ff fateri. Spivitum ? fubflantia offe Filüz y / / Nam, àt ex ipfo natuvaliter exiffens, €9 12 ceatu- J / " vam. ab ipfo miffus , venovatiouem efficit , comple- j meutum uempà [antle Tvinitatis. Eandem veri- nufi tatem verbis metaphoricis enuntianr, qui Pz- illa lium fontem effe Spiïiz:zä— f(;n&i,. & hunc ab PTO" ] 3 Dz Drzo Ta1NO. pvoflueve, prodive , [caturire dicunt; àt Athan. | Iuri Or. 2. con. Sabel. , Cyr. Alex.in ep.adNeítor., | ii Baf. L. 5.con. Eun. , Maxim.in Centur. Theol., ! p£j Chryf. hom. de Sp. fancto: vel qui Spiritum tutines fanctum ajunt efie ex fubflautia Filii; àt Cyr,. | fidlia Alex. L. 31. 'Fhef, Epiphan.in Ancor., Baf, ] f(m&us [ L. 2.con. Eun. &c.: vel quipredicant Spirirum | (um c fanctum effe fpiritum £l proprnumn; àt Athan, pf iï?(iþi« Or. 1. con. Ariait, & ep.ad Serap. , Cyr. Alex, Tttont J L. 10. Comment. in Joan., Maxim. Tr. de nem ib Cande!ab acharia: vel quiSpiritum fanctum Tütyr sppell t odorem , aut vaporem , aut balitum Milts ( 1l an. in ep. ad Serap., Cyr. Alex. d p E L. 1r ment. in Joan., Bafil. L. 4. con, d Lue Eun. & lis ver) alii Porró ex Latinis laudaffe fufficiat Tertul- deSp.S., Cyr. Hier. in Catech. 17. & . lig$ lianum L. con. Prax. C. & $: Halac: L;338 Boren; 8.de Trin., Ambr. L. r. j éSp. S. C.10., Aug: ria dj L. 4. de Trin. C. 20. & L. 15. C. 17. alibique, fir, o Leon. M. ep. 93., Fulgent. de fid. C. 11., Ü Greg. M.L. 1. & s. Mor. C. g. & 26. cum aliis [um 3 ! plurimis, quos fibi adverfari Graeci haud aegré UR | i atentur. L f II(? | cilii Alexandrini data.a IIl Ex Concilüs, E. « 1 iftola Cyrilli, & Con- " [ Neftorium, lecta & Q L approbara fuir à Conc. Ephefino act. 1mà ; de- V Pa inceps etiam à Chalced. act. s. , Cpolirano II. j t Collat.6. & 8., III. act. 18., & IV.Seff. ult.eft [2 confirmata: fed in hac diferte dicitur Spiritus din ( fan&us 2 Pilio vatwraliter profafus , atque ab illo Q9 d Deo Patre procedere. Preeterea Conc. La- MVT AT py teran. IV. Cap. z. de fid. Cath. fic profitetur: afer Tit: ] x Dzr Dzo TiiNo. 3 üt Adi Patey à tiullo ! Filius autem à folo Patre, ac Spi- *4N;z'ïo; vitus fantfus ab utroque paviter absque initio. fem- i. Álv han po 9 f Lugdunenfell. autem in Confti- $p tutione Synodica d roceífione Sp. S. inquit: C :: Fideli ac devotá proft if 0 ne fatemur , quód Spiritus COf , 1 fandtus. eeternaliter ex. Patve &2 Filio, sonm tan- top l quam ex duobus primcipiis , fed 1a ngquam ex un"o u "f principio, uon duabus [pivationibus , [ed unicá [pi- [ j vatioue procedat.. Secundüm .quam profetlio- 1 Ti nem ibidem Symbolum Patrum, cum addito H andd y27P ue à Grecis greceé, à Latinis latiné in 7777 Mif f 01 9 folennibus decantatum fuiffe, Acta Con- yAir 'cilii perhibent. "Tandem Conc. Florentinum "T in Litteris Unionis primó quzítionem definit du m his verbis: Jg zomine S. TYimitatis , Patvis, Fi- uTes lii g Spivitüs fau&li , boc facyo univev[ali Coucilio iL Florentino approbante defipimus, ut. bec fidei ve- 'ï 105 iL- vitas ab omimbus Chrifliauis credatur €9 fufcipia- alb li uv , ficque omues pvofiteautur , quód Spivitus fan- f HCI &us ex Patve 9 Filio eternaliter eft , €7 effentiam qmeo faam, futanque effe fubfiflens babet ex. Patve fimul 9 Pi,t9evxu 7 u d7 we eternaliter tanquam ab 1470 vincipio ed un " fpivatioue procedit./ Mox finl r ram interpretationem pravertens fübjun- T 1 i xit: Declavantes , quód id, quod fautti Dottores 9 Patres dicunt, ex Patre pev. Pilium procedere hls T "Spiritum [outlum , ad banc intelligentiam tendit, WA l uf per boc fignificetur ,. Filium quoque effé , fecun- r (( düm Grecos quidem caufam , fecundum . Latinos T. ih veró principium fubfiftlentie Spritüs [anthi,. ficut €g Patrem. Derique rationem adjficie ta fi- xl * j ïnit: Et quomiam om(?ia , qu& Patris fun [4 , Pater 4 . Apfe hit Dpr Dzo Tgxuod 944 ipfe witigenito Filio fuo gignendo dedit , pretev. effe quod o í^ atremns boc ip[um; quàd Spivitus fancus. proce- e nifi dit ex Filio, ipfe Filus etevualiter Dabet ,. à quo LOm etiam etevnaliter eff genitus. origs JIF. Ex Ratwne, & quidem ex duplici fupi iàP axiorgate Theologico. rmumn, &velut àprio- fl, eit: uccunque habet Parer in divinis; ; jvam exceptd ratione Ingeniti & Paternitare, com- fanch inunia etiam funt cum Filio. . Ita loquuntur Capite: NNazian. Orat. in Pentec. , Cyr.. Alex. L. 2. p 5i tre ài i Dial., Damaíc. Op. 'Theol. C. 7. & alii pleri- que: ftatuunt Patres Florentini in periocha Go crea ultimó laudata: infinuat Scriptura verbis Chri- futrem, füi: QOmuia, quecuuque babet Pater, mea. funt. Va Sed Pater in divinis habet potentiam fpirandi, quàpro diftin&am à ratione Ingeniti & paternitaiis, lipr. feu vis generativ : ergo potenta fpirandi li genm communis eft cum Filio. 2dun, & velut à n n ofteriori, eft: Diftin&tionis fundamentum in ftfé ve d fitio. ivinis fola eft proceífio, feu relationis oppo- Origiu'xg Conítatid ex Patrum dictis, & ufu Flo- prsd rentini num. $9. indicatis. Sed Spiritus fan- ünd &tus non minüs diftinguigr à Filio, quàm à fia on Patre: ergo & ab eodem &qui,ac ab ifto pro- Ton r cedit. Conf. 1. Sententia eft Patrum ac Theo- imE orum confenfu firmatà, Filium per intel- I le B um; & Spiritum fanctum per voluntatem r procedere ; ideoque ille Verbum, hic Amor I!llnqu compellatur: fed quod procedit per volunta- t tem & üt amor, non tantüm à cognofcente, o fed iam ab ipfo verbo , fi hoc fit fübtiftens, ] PTO dit; quia nihil amamus , . nifi fecundüm | p quo Dx Dro Tz:NO. 345 pin j quod conceptione mentis apprehendimus, h. 2. Filius, dum Á p e. nifi praccognitum: ergo. d ä.f; ei communicatur voluntas à Patre , pro priore originis non fupponit terminum volunratis, Y du feu Spiritum fanctum productum : ergo acci- ht ipre t à Patre voluntatem feecundam & produ- n d h ivam Spiritüs (ancti; ficut Filius & Spiritus , fanftus. omnipotentiam. fcecundam ex fimili u capite accipiunt, dum eis communicatur: er- go Spiritum fanétum s&qué producit cum Pa- tre ad intra, ficut cum eodem, & Spiritu fàn- àli pïle:;' pez'ioch €to creaturas producit ad extra. 3. Efle fpi- isChr ratorem, nec repugnat Filio, üt eft Deus; cum D] ? m & Pater fpirator fit Deus: neque üt eft filius; quia proceffio per fpirationem alia eft, quàm ipon m i A illa per generationem; ideoque, càm Filius fit genitus, non autem fpiratus, Patri üt fpi- ; fj y v ratori non opponitur, nec repugnat. Pra- terea veró ordo in divinis non alius eft, quàm qentufi qis op? originis; adeoque, nifi perfona tertia fimul vufil procedar à fecunda , preter primam erunt tan- tüm duz fecunda, non autem fecunda & ter- ints 4 tia ordine. Ergo .cüm fpiratio activa Filie , quwï Ti non repugnet, quin ab ordine exigatur, ea- dem Filio eft afferenda. « Ti fuh.t unum er p 114. Jico L. Pater & Filius cujus contrarium us principium Spiritüs fàncti; jf n nunquam 'admifit Ecclefia Latina. Conítat um utraque pars ex definitionibus Conciliorum »0([611[6] proximé relatis, Niltilominus At Prob. yma p.. Nihilfrequentius eft inScri- pturis, quàm Spiritum fanétum defipnari, vel ii 5 v per 346 Dz Dso Tnuixo. per fpivitum Dei , vel per fpiritum Domini, vel w er Jpzritum,; qui ex Deo efl.. Sed hujus locu- Jut u tionis ratio non apparet alia, quàm ut fi onifi- & du u &Fi- ;jut: ita cetur, ordinem Spiritüs fancti ad Patrem lium terminari, quatenus hi funt unus Deus p(mcipiu &unum principium, non autem quatenus funt pzum ( diftin&ti; àt fimili modo ufurpari locutionem dprritun de actionibus ad extra Patres pronuntiant: tifia; & ergo. Couf. L. Inter modos, monzarcbiam in Juu: divinis ftabiliram explicandi , geminos alter eft, prin, quód unum, ficut in creatione, fic & in pro- n j ceffione fit principium; üt videre eft apud duz hi Gracos Athan. Or. s:con. Arian. , Greg. NyC m d fen. Or. 1. in Gene(, Nazian. Or. 57. & 49.; Ti Bafil. E: 2. con. Eünom:; Cyr. Alex- L 14 - Omnipo Thef.&alios. Ergo cüm iidem afferant Spi- Qtdinea ritum (anétum ex Patre & Filio procedere, Dirativ hujus proceffionis unum duntaxat principium gendi: Inter Latinos hoc doo- in utroque reponunt. Wiem ] ma difertiüs propofuit.Aug. L. s. de Trin. G t n wl 14. fcribens: Si ergo, Cj quod datur, principium. babet eum , à quo datur , quia non. aliunde accepit prirr & Pa allud , quod ab ipfo procedit ; fatendum eff , Patrem, £2 Filium principium effé Spivitüs fantli, son duo Quuntu ln g drincipia: féd ficut Pater €. Filius umus Deus , €9 «d creaturam velaticà unus cveator,eg unus Domi- tercedi &dun 7u5 fic relativà ad Spivitum fanttum um prin- cipimz ad cyeaturam veró Pater eg. Filiuseg Spi- * Qetis frinci vitus foi&us unum principium , ficut. umus ereatovs £9 "nus Dominus. Hoc ipfüm uberiüs expo- N j ii fuit Anfelm. in ep. de proceff. Sp. S. arguens: fl Q&WZ/: dicuut, fs f l ívó eui e[fe po[fe de duabus eau, TUE Dz Dgzo TziwNo. 347 i, v five ex duobus priucipiis; vefpoudemut, quoniam ijus l. ficut uon cvedimus Spiritum fanctum efft de boc, u- üt lii d« duo [unt Patev &g. Filiuss fed de boc,in quounum enih fumz: a mon dicimus duo ejts priucipia , fad unum s Da principium. uuppe dum dicimus Deum princi- enusfit pium cveatuve , intelligunus Patrem,eg Filuum, eg COtonet ópivitum fanctum umtn priucipium, non triaprin- munt. cipia; quamols tves fint. Patev, eg. Filius,eg Sp. rb Jan&tus:: quomiam per boc, i quo um [unt , noii valterd Jer hoc, in. quo tves funt, ofd Pater, aut. Filius, (in pre qur Spiritus fantlus principium, feu. creatovz. itay [E aput dum Spivitus fanttus dicitur eff de Patve, ? Filio, 'ï(' qon eff de duobus pyincipiis , fed de uno, quod ef : & Pater, ?. Filius &c. . Couf. If. Sicut fe habet erfonarum in x omniporentia refpedu trium runty ordine agendi ad extra, fic fe habet potentia rocedt fpirativa refpectu Patris & Fili in ordine incpa agendi ad intra; cüm ex dictis r oportio fit hi hocdi eadem in ratione agentium & a onis; ergo Trinl ficut in agendo ad extra tres perfone funt rj unum principium, fic Pater & Filius unum jatl principium funt in agendo ad intra. Preter- ea Pater & Filius in efle fpiratoris non diftin- z; [W, | nqm]uü guuntur à fe invicem; quia in hac ratione fibi non opponuntur relativé: ubi autem non in- M)b,) 7 tercedir relationis oppofitio , non eft diftinctio, fed unitas in divinis. Ergo. Denique in con- u i cretis fübftantivis, qualia fünt fpirator, vel principium, equé ac Deus, vel creator , noneft ff a inultiplicatio , nifi multiplicatà formá, quee ftilicet per mnodum per fe ftantis hic habetur: n lg/al !f J fed nec virtus, necactio fpirativa hic tnulti« plica- , T Dz Dzo TziNO. . plicatur; tum quia hec funt voluntas & a mor ; fititit, Patris & Filii: tum quia nec multiplicatio, aut qun li numerus in divinis locum habet citra relatio- t nis oppofitionem , üt num. 89. eft dictum: er- l [mifum t O. ui aliter fübinde loquuntur, uti Hilar. : . 2. de rin. Patrem 9 Filuum vocans autores tiih, d Filio, ; Spivitás fanthi, fümunt fübftantivum concre- tum adjectivé; de qua acceptione vide num. dicimu, tlát, 1 74. $. 4. Prob . 2da p. Preterquam quód nullum im, u extet in Ecclefia Latina documentum authen- fnietg. ticum, quod erroris hujus criminationem pro- tv farfi bet; eadem non tantüm in Synodis particula- Mu f ribus, prefertim Forojulienfi an. 791., Aquis- luir, granenfi an. 809. & Darenfi an. 1097. conreíta- d rinm ta eft doeyma omninó catholicum: fed etiam Ms p amolita eft à fe omnem füfpicionem in Synodis tittunt Oecumenicis, Lugdunenfi II. & Florentina. lis. Earum prior fic, preter Jam relata; inquit: Sed procfio uomiam uoumuli pvopter irvefragabilis praemile dtns d norantiam . vevitatis im erroves varios funt pro- Cydit [ apfis 1105 bujusmodi errovibus viam precludere cu- n pientes , facro approbaute Concilio , damnamus &3 finof veprobanus omues , qui negave pvefump[evintter- $p. f zaliter Spiritum, [auttum ex . Patve £g Filio proce- Vi deve, [ive etiam aufu temeravio affereve , quód Spi- batum vitus Janttus ex Patre 69 Filio tauquam ex duobus h d Cy priucipis , €9 uon tauquam ex uno procedat.. Po« tem: fterior autem in fchedula profeffionis, inquam N Greci & Latini ranquam fundamentum, ac iomy rodromam, Decreti Unionis convenerant, ità D du loquuntur; JVor Graci affirmavimus, bocs. quod ICí m r Dz Dro TniNo. 349 s&s dicimus, Spiritum . [auchum ex . Patve. proce dere, Juyt 02 bhác mente diceve, ut excludamus Filium; fed Itra relii uoniain opinati fumus, Latinos dicere. Spiritum lidum:e an&itum ex Patve D t7 Filio,teuquam à duobus prin- ; üti H cipüs, eg duabus [pirationibus ; abflinuimus à. di- AO ( cendo, quàd Spiritus [aut&tus procedat ex Patre eg It COT iio. Nosautem Latini a[erimus , quàd id, quod vide n dicimus , Spiritum fiuttum ex Patve, Filioque pro- cedeve , mon bác aente dicimus , ut excludamus Pa- d nuli evem , u jog fit principium totius Deitatis, Fili 1 auth Jeilicet «g Spivitás fantli ; aut quód id, quod Spiri- nempti zus [au&us procedit à Filio, Filius à Patre nonba- garf:lcu!a leat, five quód. duo . afferamus. effé priucipia , five 1, Ài dua$ [pivationes: fed quód um tantim afferimus . COnte " elfe principium, | unic. amque [bivationem. Spivitás fd at |Jan&i; prout.ba&enus afferusmus. Eadem verba [^ (f inyus repetuntur in narratione ipfius Decreti. |orenti II$. Objc. Inprimis Scriptura agens de i nquir:slr oceffione Spiritüs fancti, facit mentionem jprani P atris duntaxat, non autem Filii.. Etiam Conc. 1 Cpolitanum I. in fimili occafione de proceflio- dul ne ex Filio altiim filet. uin in Conc. Ephe- n fino fymbolum Neftorianum , quo negabatur i S$p. fanétus per Filium procedere, A&t. 6.pu- jj " blicé le&tum , quoad hoc caput non eft repro- [ D j ! l batum à Patribus. Eádem diffimulatione ufus T " m eft Cyrillus Alex. ad impugnationem fui Ana- thematifri noni, quà Theodoretus idem in- j.? ficiabatur. Müäm Conf. lL. Ex Patribus Grecis 1. Dionyf. L.de div. Nom. C.2. & Athan. de Nat. l—um)ac di an[ l" Dei dicunt foum Patrem etTe fontem divinitatis, ) vel cau[am duavum per[onarum : 2. Athan. Serm. D COIr. [ b d 359 Dz Dro Tz:&0. &| M con. Melet. & Eufeb., Bafil. con, Eunom., : Damafc. L. 1. de fid. C. 11. cum aliis Spiritum t proo 4 Flu imp fanctum'non dicunt ex Zilio procedere, üt de Patre loquuntur, íed duntaxat per Filiumi: & quoa uamvis concedant eundem etiam ex Filio 1 tonibus 3 procedere , negant tamen Filium effe przzci- : ! Krptur 11 fhünia, n Spiritüs fancti; üt fecit Maxim. in ep.ad dufione M arin. , Nazian. in Orat. ad Epp. ZEgyp. & Damafc. l. c. Cap. 13.. Similitet. 4. Theodore- u loc tus in ep. ad Monafter., in Comment. e .ad tt, qu Rom. &r1. ad Cor., & L. ult. Fabul. her. C. 3. bens: f D] 777 vel filet de proceffione Sp. fancti à Filio , vel €um negat procedere ex Filio, vel afferit tan- MT 1üm produci per Filium. — Cozf. . In h t (un]. theíi proceffionis ab utroque non poteft ^tic (»'f) quöd 1. an virtus fpirandi, quze reperitur in Patre, pimfr. fufüciat, vel non fufficiar? cüm in 1mo cafü V, qum fuperflua fit virtus Filii; in 2do autem inade- mmagis i «quara fit virtus Patris; 2. An productio Sp. w';m ] fancti activa fit perfonalis, vel fübítantialis? l, «üm prius nequeat effe commune pluribus Vetbuso N Qu perfonis; pofterius autem tribuendum foret apfi etiam. Spiritui fancto: 3. An productio D lio, tis abf Spiritüs fàncti paíliva per f& exigat pro prin« cipio fuo duo fuppofira diftincta, Patrem fci- Q d licet & Filium, an veró non? cüàm 1mum vi- lerefo deatur carere fundamento, & oppofitam ha- jpir beat paritatem in creatione; 2dum autem ob- ttus fit dogmati: 4. AnSpiritüs fancti productio ]llo formalis, refpectu utriusque perfones, fiteequa- V, is aut inzequalis, mediata aut immediata ? cüm N alterutri parti repugner ratio vel autoritas. T. d5 Rn Drz bzo Ta1NO. | ,35t ünom, ! -R ad Zrg. quoad 114 D. Scripturaapens ; Spiruz de proceffione Sp. fanéti non facir mentionem : ere, i Filu implicite, & quoad fenfüm , N.. explicité, t Flu & quoad verba, C.. 1mum patet ex proba- m exf üonibus: 2dum non obeft; tum quia mos eft r Scripture , qua pluribus Perfonis fünt com- df pra ningi munia, tribuere uni,'fine tamen aliarum ex- An 0. l clufione, üt ex Joan. 1. v. 9., A& r. v. 7.aliis- Tle OCU ï ue locis conítat: tum quia facti ratio fuppez nt.ppá tit, quam indicavir Aug. Tr. 99. in Joan. ícri- bens: $i ergo de Patve £ de Filio hat.G; procedit S, ?llo, Y £us fauctus , cur Filius dixit: De Patv e pv (irit u cur putas 2 mifr, quemadmodum d eum ' folet v. lp &9 quod ipfius efb, de uo €g ipfeef. Un B deilnd tl d (f ,. quód ait:: Mea do : TM 07 eft wea, fed ejus, r D qui mifit me. — Si igitur intelligit iv blc ejus doctri- 1modi Ra , quam tamen dixit non [uam , fed Patris: quan- om inid zo magts illic intelligendus fl c d ipfo procedere Spi- ludtos vitus [anétuss ubi fic aity de Patre Vocedity ut 1101 fanti dicevet, de me mon pvocedit, Adde, quód, ti Plurït' " verbum fcriptum deforet, traditum füfficeret. düm if u oad adum D. Concilium hoc altàm filet de i nb ilio, ob fidem contrariam, N. ob neceffita- tis abfentiam, C. .Pro more Conciliorum, n " ug defininones non edunt, nifi occafione - j m heerefüm fübnafcentium , tam Nicaenum de ip- m fa Spiritüs fancti divinitate , quàm Cpolitanum.- jtem O,k' de ejus proceffione à Filio filuit: àt tamen il- lud oppofit? errori Arianorum divinitatem -odufhü (aqe Verbi, ita hoc accommodate ad damnandog 3?Cüm Macedonianos negatam Spiritüs fanéti divini.. [15 tatem & proceflionem à Patre definivit.| Quo- [ J ad as 352 Dzr Dro 'ITRINO.v- j ad hec u ad 3zium D. Symbolum Neftorianum, quo juxta E caput de proceífione Sp. fancti erroneum, poLSun non fuit reprobatum equivalenter, N. for- maliter, /ajd. ex confenfu in errorem , N. ex b j G negleétu queftionis ad fcopum non pertinen- tis, T. Non approbatum, fed equivalenter "QUH ) iC faàlrem reprobatum fuiffe caput illud erro- neum, patet ex eo, quód Synodus tanquam fünt j per Fil catholicam. confirmarit epiftolam Alexandri- ad Neftorium, quà dogma orthodoxum — & o m 4 uód rl . fan&to aperté pronuntiatur. " &ionem n de proceffione Sp. S. ad fcopum di- Honis non pertineret, conftat ex con. u troveríia inter INeftorium & Cyrillum agita- . Opit ta, qua circa fubftlantialem Chrifti divinira- — "Ute tem & perfonam unicam verfàbatur. uod omin, ; demum impuné ne ol ioi, etiam ac diffimulari *j E. cenfura potuerit, in d eliquet; quia negaio " P * Neftorii accipi poterat in fenfü precis e oppo- ionen fito Macedonianis: qu& excufario nifi valeat, — & difüicultas premet Graecos etiam ipfos; cüm 55 .V Neftorius negarit, Spiritum fanctum per Fi- lium procedere. uoad 4zum eít eadem re- D d Pre- iveif fponfio, utpote in eadem controverfia. tera veró Cyrillus in declaratione Anathema- ij;1 Criber tifini nonij,, quem 'Theodoretus oppugnavit, diferté aflerit, tum Filio, prater paternitatem, fl er oinnia effe communia cum Patre; tum Spiri- — ij tum fanéctum Filio effe proprium, ipfi füb- Mt,j Om ftanzialiter ineffe, ac effe ex ipfo. d Couf. L 9. quoad zoium C. . IV. Couf. lii Filius equidem nec eft fons omnis divinitatis jr, nec Dz Drzo TniuNóO. 353 m, qu ec caufà duarum perfonarümi; eft tamen CITODRUE juxta Epiphan. her. 96. & Cyr. Alex. in ex- " "n pof. Symb. fon$ de fonte: juxtà ÀAthan.;. C Til , Bafil.; Chryf füpràlaudatos, fons Spzritás fan&hi : j m N« | perti: Juxtà Gfecos plerosque in Synodo Florent. loquentes, caufa perfona tertia. uoàd 2dum yuvalr ]lud em B. Greci hi Patres curmi aliis omrübus dixe- s tanqu: runt Spiritum fanctum,; | non ex Filio; ed per Filium N. cum pluribus; /ü/4. negando Alexad per hoc actionem principiüi; & fignificando rhodox; ]il folam rationem medii; N. neoando duntaxat opum l actionem principii carentis.alio principio, & L x Con denotando ordinem etiàm Fili ad Patrem, hum p C. Spiritum fané&tum procedere ex Zz/o, di- Xeruünt etiam Greg. Nyffen. horn. 3. in Orat. j dv Domin.; Epiphan. in Aücor.; Cyril Alex. 0. 'äifüm in ep. ad Neftor., Maximi. ii ep. ad Marin. & y lii Pretereà preepofitionem fer non ininüs ia n 1se 0pf àctionem caufz fipnificare; quàim alteram e; tum ex fcriptura Joán. 1. v. 3.; ad Coloff. 1. if vali hs; & V. 16. & alibi, tüm ex Patribus Greg. Nyfferi. L. i. cori. Eunom. ; Cyr, lex.in ep.ad Theo- n dof. & aliis manifeítum eft. — Rationem autem euin a diverfze ufurpationis reddit Bafil. L. de Sp.S. C.3. fcribens: 44 vores ex Q9 peér; non pvd- nl Jéribentis legem funt, fed bypoflafos difceruentis: )ugpäuf* diod enim t mature divevfitatemi itivoducat, fed r Til nj ür iinimé confu[am Patris g. Fulii siotionem pya-. beaf , ponumuavit zdpoflolus. ID/ ü*) 'Thóm. p. i. q. 356 a. 3. inquit: C egini Fi- u liu$ à Patre babeat ; uód ab eo Spiritüs fautlus j H l um [pivave Spivitum . [au- initdl Pt'oCedatï PateY pev I247177) [ !] EX Dz Dzo TziNO. 354 &um dicitur. Quoad 3z/um D. Nazianzenus, | u B ! Produ Maxim. & Damafcen. negant Filium effe principium Spiritüs fancti , fumendo prin. | & ; efecon cipium fpeciali modo; pro fonte perfonarum, feu principio fine principio, C. accipiendo | dnec uni, principium fimpliciter & modo comm | : qu r o eo, à quo eft origo ac proceffio, N. vem ó p vincipii autem. vocem à Grecis aliquando p ufürpatam fuiffe pro caufa chara&eriffüca, mo- 1 incom uoa htyez net L. 7. de Trin. C. 17. Petavius. atum "lTheodoretum erráffe, quin, üt fub NUA initüium notavimus , autorem hujus erroris Pro- : Pþr[onæ fuiffe, docent Viri nonnulli infignes. Onem babilius tamen vindicatur ab aliis; tum quia d, x nec Cyrillus, quocum difputabat; nec Syno- dlin& dus 4ta, à qua fuit reftitutus; nec Syn. 5tà ndis, à qua ejus fcripta funt damnara; hunc in illo . prengs errorem notürunt: tum quia pleraque ejus jb dicta fimili modo exponi poffünt, quo alio- W Ehm rum Patrum verba (etiam Damafceni, quem Pa pauci quidam contra communem aliorum Wt fententiam erroris infimulant) hactenus decla- wmpï ravimus: tuüm quia in locis etiam objectis, llEp maximeé in Comment. ep. ad Rom. & Lib. i a pr Fabul heret., ponit principia, proceílhoni «t hal Spir itüs fan&ti ex Filio valde faventia. jrinc "d Couf. IIl. &. quoad . 1mum. Virtutem M u fpirativam, quz eftin Patre, fufficere; nec i um ideo tamen virtutem, que in Filio eít, fu- €xifle perfluam effe,aut inutilem; quia eadem omni- lvin, no & unica virtus eft in utroque. Paritas & VOR declaratio dicti extar in virtute creativa omni- R bus Dz Dzo TziNo. r $55 bus Perfonis communi. Quoad 24um x*X. "um 4 Productionem activam poffe dici perfonalem, ndo r & negari, quód ea duabus perfonis nequeat vfonat effe communis. Videtur ramen potiüs dicen- cpie da nec perfonalis, nec effentialis; (ed notiona- COmii lis: quia fcilicet; quamvis non conftituat Pa- effio, ! trem & Filium in effe perfonze, ür de inna- aiqui fcibilitate refpectu Patris diximus;. nec eriam j t incommunicabilis fit Filio, cüm filiationi re- j d lativé non opponatur; ad diftinétionem tamen , ürf À Spiritu fanéto, & notificationem utriusque I5 emü Perfone pertinet. uoad 3£ium X. Produ- s Dr &ionem Spiritüs fancti paffivam ; proüt reipfa Qu qi €ít, per fe exipere pro incipio fuppofita duo nec o diftincta, (eu Patrem & Filium ;quia Spiritus d. fan&tus, proür nunc procedir, ex vifüze pro- ux ii prietatis procedir ex amore mutuo, üt Aug. Tr. ag 99.in Joan.appellat, uzo emborum & zexu Patris quo? ac Fili,ideóque dicit habitudinem relativam ad T Patrem & Filium, feu duo fuppofita, per fuam | d. utrinque fübfiftentiam ad fpirandum ultimó s d completa: ergo per fer efpicit& exigir utram- que perfonam; quia perfonse per fe convenir r j ijfiþ [ua m i roprietas; & proprietati diving effenrialis ii 'eft habitudo relatva; tali aurem relationi rale principium debetur. Ex quo etiamcolligitur N LVj,-:ulen difpar ratio à creaturarum relatione, quz fo- z g m refpicit & per fe requirit principium à fe »a&& exiftens & virtutis infinite; quae duo effentiee i fi divine etiamàfübfiftentiis precife congruunt. — j | , uoad 4£um *«. Do na catholicum de zqua- ; o litate exprimit Anfe 3 inep. de proceff, Sp. S. l j " Z2 ^ " ape Dzr Dzo TniNo. y' C. 16. fcribens:' ANoz eff Sptvitus fanttus prius de Patre, quám de Filio; nec de Filio, quàm de Pa- | ftri adi annsT 2ve: mec muajov nec minov efü exiflens de. Patve, quam exifleris de Filio : mec magis uec ininis eft de conmc fio: À 3:5), quam de altero. 'Determino principaliter d4utem idem, quod Aug. L. 15. de Trin. C. 17. ! Cedere fcr ii Scoult: ferat, addit Anfel. ibidem : 5 evgo dicitur, !quió, Spivitus fan&us priucipaliter à Patve fit , non bus; T Teliqui aliud fignificatur , quàm quia ipfe Filius, de quo eft Spiritus fan&us, d Patre babet boc ipfum , ut tutm; & nux Spiatus fanttus. fit de illo: quomiam id, quod efly Palet à Patre: mon fictt in vebus cveatis , cim ali- fum fin Wepenti iquid affvimus effe principaliter , volumus figuift- care , quod magis fit boc, quod dicitur efft princi- Mxnte Varpar vpaliter , qudàin 2llud , ad quod vefevtur. . De quari- titate autem productionisformalis Spiritüs fan- (rum « lb Gs €ti àPatre, quoad rem ipíatm dubitari nequit, eam effe immediatam; cüm & Parer ipfe fpi- Dherer ret, & eàdem omnino ac unicá fpiratione, quà N [en fpirat & Filius: quoad vocis ufurpationem imüm. tamen dixerunt fübinde Patres Greci , praefer- R tim Greg. Nyffen. L. ad Ablab., Bafil. L. 5. quilis €on. Eunom. C. 5. & Athan. ep. ad Serap. ean- .. Utpor hufori dem effe mediatram , feu Filio interveniente fieri; ut indicarent fcilicet Filium hanc virtu- fenfor Rtà tem habere communicatam à Patre , qui hujus etiam fpirationis principium eft fine princi- Wem nem pio: quod Anfel.in ead. ep. C. ro. fic indicavit: ANon e[f vivus in fonte, fed extva. fomtem, ficut eft * fido Filiusim Patre, g mom extva Patrem: quave fic Were 7101 ef] Spivitus fanttus de Patve * per Elium,. ]z'cut qim Pl ef llacuf de fonte per 1'iyzmz &c. I16.: — Dzr Dro 'fRINo. 357. Aur r 116. Olferoa. Occafione argumenti no- um ib ftri 2diex ratione propofiti, quo ufus eft Jo- d In annes Theologus in Conc. Florentino Act. 18. trir i contra Grecos , introducta eíft inScholas quz- ritcidit íftio: An, fi Spiritus fanctus àFilio non pro-- m Cr cedere abillo nihilominus diftingueretur? , d Scoiiítis, cum aliis nonnullis, id athrmanti- bus;. 'Thomiftis econtra illud negantibus cum if fs /'Ul U) () reliquis. Haber quidem ea controverfia utili- Ill tatem ; quoniam & Greci olim agnofcebant, i j ii & nunc etiam Schifinatici agnofcunt, Spiri- , t tum fanctum reipía di(tinétum à Filio , etfi negent illum ab hoc procedere : unde, parte. i fg(:q'f- ; gUz p negante ftabilita, & vis argumenti à Latinis ufurpati demonftratur , & fï/&ema Schifinati- feqié : jriise corum evertitur : fed veritate dogmatis aliun- e fatis manifeftatà, non opus ducimus, ei r t Ti inhezrere diutiüs. Itaque obfervamus brevi- riorye,qf ter, fenfum quaeftionis pofle effe duplicem ; 1mum: An , fi Spiritus fanétus non procede- pi 10f " | Pïff retà Filio, & tamenidem omnino tunc foret, - Jl qualis jam efts adhuc diftingueretur ? fed hic, " p utpote affümens, quod quaritur, & hinc il- yit luforius, à nobis non attingitur. 2dum veró "a yc nf fenfum: An, fi Spiritus fanctus non procede- ret à Filio, & confequenter tunc non foret- J hyj ] []HC idem , qui nunc eft (càüm eandem habirudi- , nem eflentialem haud diceret, quam dicit de- n L J// facto) an, inquam, etiam tum adhuc diftin- j u gueretur à Filio; cüm poffit tunc alius effe, quàm nunc eft, & tamen non effe idem cum , [ Filio? Z3 Ad Ip 358 DE kDEio T RINO. Ad hunc quaftionis fenfüm, conflatum L p licàt ex hypothefi omnino impoffibili, refoL- - feroeti vendum, nec opus eft, nec decet abireà prin- : J cipio theologico alibi ftatuto, quo fumus cer- wf ti, non aliud diftin&ionis fundamentum effe x atl in divinis, aut cogitari poffe , quàm relativam : 11.de7 Ti oppofitionem originis, feu producentis & pro- Mede ducti; que cüm in data hypothefi nullatenus adeffe ponatur inter Filium & Spiritum fàn- [ DEU de Fid €tum; confequens eft, neque difünctionem intercedere poffe. cutdes Ne quis porró axioma laudatum n dubi- pini i um revocare poffit , Conciliis Toletano XI. & Tutinon Florentino, nec non Bo&tio & Anfelmo; nu- - Mcinh K m per productis,addere juvat alios ex Patribus uatuorviros, idem ítatuentes. Sunt au- r tem, Greg. Nyffen, qui L. ad Ablab. de di- quiini vinis per f6 nis uniVerfim ait: JPer quod folüm j Qnar deprebendimus, | aimi- : difcermi altevum ab altero tm Pa vyum eo quod credimus, aliud quidem cau[am . e[fiy ]; f [it d aliud veró ex caufa, aliud ex eo, quod ex cauja p à €f^, fpeciatim autem de Sp. S. dicit: Eo Ziffizgui- t T ; uv Spiritus [antlus à Filio, quód per ipfum eff. 0 fllia.riol Greg. Nazian. autem Or. 37.. Mutiee. Perfo- mavum. velatiomis differentia divev[a ipfis uiomina tür D iiv procreavit ; pauló póft addit: Ex bis verlis, uód genitus non fit , quàd genitus , quàd procedat, Dünc ;oc effechum efl, ut alius Pater, . alius Filius, j ll; í alius Spiritus fanttus appelletur; atque ita. incon- - F. Jufa trium Pevfonarum diflin&lio in una divimita- itti IQ Zs natuva con[ervetur. Cyril. Alex. L. 2. 'Thef 7.72 i C. 3. Cüm füimplex natura De?fatis ft ; 1zunqu*az " E Drs Dzso TnaiNo. "3$9 [onas difliaguevetur , in ] if quadam in- )nHarumï in pluves Per ,m Zerveniret diffeventia, non fecundüm effeutiam, fcd ecundüm velationem; &L.7.ibid. C. 1. Sold di- edpra us Ca- verfitate velationis, que diverfis nominibus figuifi- tum f cafur, uet aliá ve ulld diffinguuntur. — Aag. L. danvan 11.de Trin. C. ro. o finplex dicituv Deus, quo- T niam , quod babet, boc eff , excepto; quod velativé lateni wegue Per[oma ad altevam dicitur. His con- um f entiunt Fulgen. L. de Trin. & Damafcen. L. r. £lionen de Fid. C. 1. cum aliis.. Accedit; quód, fi- cut defacto,przter oppofitionem relativam ori- ndub- ginis, in divinis non datur diftinctio, aut ex h- AR mütatione, aut ex repugnantia difparata; fic 10; Dl nec in hypothefi illa exinde diftin&tio proveni- Tet. Datri rmum conftar ex infinitudine praedica- yunt d torum divinorum: zdum autem colligitur 1.; Tl quia in illa hypothefi, ficut difparat? non re- ugnarent Paternitas & fpiratio activa, fed ea- ij ; ü!/'!&'- em Perfíona generaret & fpiraret; fic etiam difparaté non repugnarent filiatio & fpiratio m jj u paíliva, & una perfona generaretur & fpirare- tur, Filiusque foret indiftinétus à Spizitu fan- i &o. 2. uia non magis tum opponeretur filiatio & fpiratio paífiva, quàm nunc opponi- ] n 1 tur Paternitas & filiatio ex una , & fpiratio à activa ex, altera parte: adeoque ficut fpirator , ;*(ï&üs ;ro(iulm nunc non eft perfona difüncta à Patre & Fi- lio; fic Spiritus fanétus tunc non foret perfo- filit i naàFilio diftincta. 3. Infyftemate Gracorum filiatio & fpiratio pafliva haberent fe ordinaté; jintt- Thd ficut intelle&tus & volunras, intellectio & vo- litio in divinis: haberent etiam f& àt termini * per- 'qu/?: ] [ 360 ..Ds Dzo Tiixo. pertinentes fequelà , ita ut valeat illatio: Pro. fur di 132D1 ducitur Spiritus fanctus, ergo generatur Fi- lius; ficut valetilla: Pater amat, ergo intelli- attinat Prote oit: quin haberent fe üt mutuo convertibiles; ia ut valeat: Generatur Verbum , ergo pro- : tribis. s ducitur $ iritus fanctus; quia voluntas & in- &un. tellectus d ivinus funt realiter idem: uterque fenten etiam neceffarió ad intra operatur: & princi Tation pium non tantüm quod, féd etiam quo for- Tio,d: inale proximum, fcilicet paternitas &fpiratio quef 'activa, realiter quoque identiacantur. Ergo WG Filius & Spiritus fanctus non forent difparata. niu Ergo nulla inter Filium & Sp. fanétum poteft « f intercedere diítin&tio, nifi que fit aut forma- du f .2 liter, aut 1'adicalitg; oppofitio relativa origi. nis ]n, u ; Atque hàc ratione oportetexplicare locu- IO; í fiüi] [ | tiones quasdam Patrum, qui Filium dicunt pl'æ*jzä diftingui à Spiritu fancto , vel quia prior pro- hun [ " cedit ex uzero, pofíterior ex ore; üt ait Athan, flttyj ( Dial. 1.con. Anom.: vel quia alter exir quomo- do uatus, alter quomodo datus; üt Aug. L. 5. de ln "Trin. C. 14. fcribit: vel quia ille procedit ge- B nzevationis wmodo, hic modo proceffiomis; t INa- inC (re zian. Or. 39. loquitur: vel quia is filialiter, iíte proceffiliter prodit; àt Damafcen. L. 1. de Fid. fupr C.7.& feqq.repetit. . Harum enim proceflio- fiot] num differentiz non afferuntur , nifi üt funda- Tati te in relativa oppofitione, fine qua uterus ab Don ore, nativitas à datione, generatio à proceffio- luc nenon diftineueretur,zqueac intelleétus & vo- E un- h & j l;EPEGS; intelle&tio & volitio non cognofg tur ?ï D DE'DEO 'T R1NO. 361 10: Dr tur di&ih&a, fi diftin&ta perfonalitas ac perfo- raur uod Anfelmum na ab iisdem praefcindantur. 0 inttl attinet,' eadem illi aptari refponfio poteft. "i e L/ rbl Preterea veró, ubi de5p. & Cap.r & 20 p tribus feqq. Filum za/cegdo, & Spiritum fàn- ; us ia &um procedendo ditinguit; non loquitur ex Vterg fententia propria, fed tanrürm explicat , quà (ionem ex Fi- Y prü ratione Greci, negantes pro quo f lio, defendant diftinctionem harurm ;ideo- , unerim aliam dpin que füb finem Cap. 2di ait: Iu caufan dicam , uogiaim nondum corflat, quód Spi- ? dat-éc.: ibidem ta- fpiti vitus [anttus de Jo fit €$' proce men fupponit, hunc ipfum explicandi mo- 1 potc tfomy dum fundari in oppofitione relativa: unde Cap. 2.addit:- Eec fola caufa. pluralitatis eft dn j Qrt Deo, ut Pater, e9 Filius, €g Spivitus fan&tus dici yre lo non pof[rnt de [ imvicem , fed alii fint. ab invicem: n d ved.dis duobus anodis eff Deus de Deo, quod. t0- zuin potefl dici velatio. . Et C. 3. Supradi&a vela- j0t p* - Atbi pions oppo[itio, q ex eo najcitur, quia. fuprà di&lis modis Deus de Deo efl , prohibet Patvem, $g d [j Filum, eg Spivitum fau&tum de fe invicem dici, " | Denique UA e2 propria [ingulorum aliis. attvibui. ! W in Capp. poftremis proponit fuam fententiam, & re Y etit axioma, quod ex ejus L. de Incarn. jin) Jf lv P i fu prare tulimus : /2 divinis omnia funt umum; ubi n1on obviat relationis oppofitio. . Ad illa , quae ex g funi ratione obmoveri folent , advertendum eft, 7[UC äb non folüm Spiritum fanctum, fed & Filium lo haud fore in ea hypothefi eundem, qui nunc » V0 eít; cüm careret fpiratione activa: item nec )f1 o Patris fimilitudinem ; ex, habiturum 'Perfe&am Z5 eadem IIH'S N 362 Dz Dzo TzixNo. «dditior eadem ratione: denique nec Filii conftituti- vum fore aliud à Spiritu fan&to , nec ejus pro- $ynodo [xo, n - ductionem haberi priüs, niíi fecundüm folam cogitationem noftram; nullo autem modo rea- tmsd liter & fecundüm originem. Andrez De quibus & alis vide, fi lubet; conten heologos u-rrigsqm Schola. partq Atque UJERES : [ 0 actempore particula Filioque finus, "addita fuert. 1 Yymbolo Conftantizopalitatio ? Vocc o 117. Ora. Partem queftionis xmam per Áimumi .* priores Conc. Florentini Seffiones htinam. acri & diuturnà difputatione versárunt Greci m & Latini; illi quidem non negantes Symbo- $od lum explicari poffe, fed contenden:es tamen, r quamcunque additionem, & hanc etiam £;- al lioque inferi Symbolo non potuifle ob vetirum Qu Conciliorum ; atque caufam íchifmatis inde Spirtu fuiffe daram utrique Ecclefiz: hi veró pugnan- Verim tes, additionem licité merit 1 ue fieri potuiffe, er id fcilicet neutiquam violatà Conciliorum: pl quhe ege, neque datà fchifmati occafione; quod tàtem Greci nimirum aliunde moti excitàrint. addin 2dam partem inter Theologos ambiguam Lä[inl fecerunt diverfie Autorum opiniones Nam Wcp Calecas & Genebrardus autorem hujus addi- ia tionis nominant Damafum: nullum tamen pro lam ( hacfententia extat documentum authenticum; du càm fymbolum hujus Pape inter opera $. Hie- Vica ronymirelatum, zanquam píeudonymum & o | fuppofititium rejiciatur ab erudiris plerisque. n Divus Thomas p. 1. q. 36. a. a. ad 2. indicat Tien addi- / Dz Dzo TniNo. 365 iftnt. additionem factam in magna Occidentalium juspn. Synodo; quam tamen cüm nec nomine , nec molm loco, nec tempore determinaverit, nihil cer- xdoru. ti nos docuit. [ulianus Cardinalis Seff. 5.. & nbus j Andreas Coloffeníis Seff. 7. Conc. Florentini Ti contendebant infertam fymbojo fuiffe illam particulam juffü Concilii generahs fepünti. Atque hanc in rem allarus eít Codex vetuttif- "lioqe 77 fimus, hujus Concilii fymbolum cum adjecta voce continens : provocatur etiam ad antiquif- n fimum Concilii textum grecum &verfionem (fiones latinamab Anaftafio Bibliothecarioad Joannem Gred gvum miffam ; nec non ad Capitulare adverfus ym». Synodum Nicenam iiflum à Carolo magno tam er Eneilbertum, ex quo conftet, "Tarafium a ab adveríario fuiffe reprehenfüm, quód fe- retimm cundüm Niceni fymboli fidern non dixerit u Spiritum fanétum à Patre Filioque procedere. Ug"l]äü- Verüm nec hec fententia fatis firma apparet yulf l plerisque ; cüm incredibile videatur, contra jorut authenticam adeó, obviam ac recentem veri- tatem Graecos pauló póft & deinceps; obillam qui ' additionem, tot criminationes & calumnias in [ Latinos conjicere potuiffe: prefertim cüm M nec greecus onciliorum eodex , nec Anaíta- i füi verfio, à curiofis confulta, additionem il- T lam exhibeant:, Capitulare autem Caroli vi- deatur fermonem Athanafii in Ack. 4. Conc. um H i Niceni II. le&um pro fymbolo accepiffe; in 14 equeé parüm ac in fym- quo fermone tamen, u bolo, vox illa addita reperitur. Unde vehe- g mens füppofitionis fufpicio afpergitur Codici ji : quan. qeoem 364 Dz Dzo Tniwo. quantumvis vetufto per Cardinalem prolato; fd & e def qua plurimüm augetur ex facto Leonis IIL, quem etiam à Concilio Aquisgranenfii folicita- Ut d fe Itemm tum, ut fymbolo infertam 7 vocem proba- ret cantarique vellet, id non tantüm recusáffe qter f tas efi conítlanter, fed fymbolum etiam , illà additio- ne carens, tabulis argenteis infcriptum in Con- atf di for fetfione tum S. Petri; tum S. Pauli collocáffe, hiftoria prodit. Hoc ipfüm autem factum & p priores quoque opiniones univerfim refutat. erpir ul nos cum communiori jam, five quid d certum, five probabile in Facti controverfia fvmbol opinemur , expedirà breviter Juris quaftione, Itione | diflinguendo inter Ecclefias, & fecernendo plictur addittionem ab ufürpatione, paucis, expone- findi, , inus. C Jar 118. Aefpondeo £. Pärticulä Filioque jure It optimo addita fuit fymbolo. Patet non folüm Oftende ex decantato füb Miffam folennem per utrius- Filo,| que Nationis Patres Concilii Lugdunenfis fym- m bolo hàc additione aucto; fed etiam ex Con- fum cilii Florentini definitione,feu Decreto Unionis fint inter Grzcos & Latinos, ubi dicitur; Defmu- miffa mus itijuper ex, licationem verborum illorum Filio- X p tbufi que, verittis declavande gratid, eg zmmiünente tunc neceffitote , licità ac vationabiliter [ymbolo jtoce n fuiffé appofitam. | Praeterea veró ro;. Ut Jure optimo fiat akdditio2 ea de- lm bet effe explicatio veritatis Jam latentis in eo, Qüe t cuiadjicitur; debet proficifci ex juffa caufà, , maxime ex neceffirate; debet fieri ab autori- li tate legitima: hac enim plan? requiruntur, ärim fe Dz Drzo TaiNO. 365 1 pron fed & füfficiunt. Requiruntur quidem; ne 'onis [] ex defectu 1mi dogma inferatur, aut veritati i olics contrarium , aut alienum, aut impertinens: m proi ne item ex defectu 2di promifcue aut temer& TEQU inter fidei articulos primarios referatur veri- 1addi ii tas etiam. qualiscunque: ne denique cuilibet ninCy. fiat facultas pro lubitu mutandi, vel amplian- vollocit di formulam fidei. Eadem veró füfficere, ex n f €o perfüadetur; quia nec ex parte rei, nec refüti , ex parte modi, nec ex parte caufz, plus ali- m, lN quid defiderari meritó poteft. Sed facta in TOverlt mbolo additio vocis Fz/ioque triplici hàc con- qeltione, d tione paudet. Nam 1720 hàc additione ex- emend plicatur veritas fidei de proceffione Spiritüs fanci, üt ex praeced. art. patet: & dogma CXPOH? hoc jam latebat in his fymboli verbis: ul ex n Ui -! 771 Patre procedit, à Conc. Cpolitáno additis, ad Qnuo if oftendendam proceffionem; .non folàm ex r Ut Filio, fed etiam ex Patre, üt num. 112. no- i 1Mï tavimus. 24d0. Occafionem prabuit error a tum latiüs praffans adverfus proceffionem Sp. J niff) fancliex Filio: caufam juítam oftendit com- miffa Ecclefi& cura, fervandi illeefam fidem, j TW & profligandi harefin: neceffitatem impofuit J j abufüs fymboli, cujus fcilicet filentium. de j ^ proceflione ex Filio urgebatur tanquam argu- Í mentum fortiffimum contra catholicam veri- al tatem. 3720. Intervenit autoritas Ecclefize, Jl 50) quae tanquam columna & firmamentum veri- UI " tatis, depofiti cuftos fidelis, & mapiftra fidei : audienda, omnino le Jtor? " "itime poteft five in do- jntu/ &rine fuümmam redigere; five huic conftitu- tat & Dz Dro TniNo. 366 te addere articulos; ad quorum notitiam & d A Haxc rofeffionem inftituantur catechumeni, pro- 7 b entur Catholici , & difcernantur hzreti- it S)i Horum [0. ci: qui fcopus eft fymbolorum. 1mum, jure à nemine negato; fecerunt Apo- Y Tüf T&tur, ftoli tanquam Ecclefize paftores, in brevi, quà utimur, fidei formula: 2dum congregati mui N Ecclefie Patres in Conc. Niceno I., preter alia ; addito coz[ubflantialis vocabulo , & in tuife Conc.. C [0) litano I. adjecto de divinitate Spi- fon; ritüs fan ái i articulo preeftiterunt. Corf. Nul- lm ]um Ecclefiae vetitum aut factum obftat, uo« aj a minus fymbolo potuerit addi vox Zl;oque; cüm, qus& in conirarium afferuntur, agant fit aiï:er a tieof d duntaxar de additione , quibus una vel conditionum deeft, quas ad legitimam addi- 4ngi lu tionem defideravimus; üt ex numeris duobus, dition ea omnia complexis, continuó patebit. Nam Qpiati W o I. Concilium Ephefinum 1. dum Seff. 6. edidit hanc definitionem: 7/reram fidem uemi- maap 24 licea Y &i oferre , aut con[cribere , aut componere, prater dj f ünitam à fantlis Patribus , qui in Nicea fjmh ord cum Spiritu fautfo congregati fuerunt; prohibuit dunraxat additionem conrrariam , 1eu falfi pres &t dogmatis, non autem confentaneam fidei, & veritatis ejusdem declarationem, vel explica- m tionem. Ecd imum dignofcitur ex occafione hu- jus definitionis,; quam dedit Charifius, exhi- Xue üer ens Ephefinis Patribus tum (ymbolum à fe fa&um, non quidem iceenum aut Cpolita- ttib num, fíed pium tame & orthodoxum; tum u am « fymbolum Neítorianum, feu fidei formul a E . Dz Dzo TaiNO. 3679 QQtm ab Anaftafio & Photio Neflorianis editam. 1 m Hanc enim, intacto Charifii fymbolo, damna- d yit S)ï;x odus , adjecto deinceps decreto reci- Hon: ato. 2dum elucet; quoniam, licét hic ca- u Ay veatur, ne altera fides, quàm Nicena profe- in brer ratur, non rejicitur tamen profeífio Charifii; QT inultó autem minüs fymbolum Cpolitanum , p Niceno fuüperadditum ; quod tamen fieri opor- , 0i tuiflet, fi additio quecunque , etiam fidei con- Itite o fona ac neceffaria, foret Ecclefize illicita. 2. j N Idem Concilium dum ibidem addit: Qui veró «ufi ferint aut. componere fidem alteramy aut pro« f, g em Fil. evre ..5 bos fi fuzt. Epifcopi , auz. Cle- vici, alieuos € [ z[copos ab Epifcopatu , €g Cle- a vicos d Clevicatu. decrevit: fi ver Laici fueviut, n d anatbemati [ubjicig vel rurtus intelligitur de ad- duosy ditione contraria, & falfze doctrine: vel fi ac- T cipiatur etiam de veri dogmatis expofitoria, a d. i eam pertinet, qua fit fine autoritate lepiti- 11 li* na à privatis; non ad factam ab Ecclefia ipía TIZ[)O'U& additionem. Colligitur hoc tum ex autoribus nl fymbolorum oblatorum , inter quos vel ipfe orthodoxus, ícilicet Charifius, erat duntaxat rois & d presbyter: tum ex recenfione perfonarum in ] 1 decreto vel privatarum , vel folitariarum: ( j eXP:M tum ex paena, qua fingulares duntaxat, non Ecclefiam univerfam athcere poteft. 3. uód )nihll- , | exhl-ï itidem ab eodem Concilio vox JDeiperanon fuerit inferta fymbolo, factum eft; quia Pa- ]ib gl tribus non apparebat necefliras proptereà, türt | quód ex divinitate Chrifti & hujus nativitate u €X Beatiffima, in fymbolo Cpolitano difertà enun- 8923 $568 Dz Dko TR1NO. enuntiata, fat conftaret Mariam effe Deipafam; dier Poterat etiam Patribus hujus.vocis adícriptio Ad.: - videri periculofa: quoniam ; ubiNeftgrius B. cinni Virginem appellans Chrifliparam negabat Dei repud matrem, Euütyches eam dicens Deiparam vo- decon lebat ejus quoque fecundüm divinitatem effe — epido inatrem, naturam fcilicet divinam cum huma- fonel na confundens. 4. Ex datis refponfionibus batar una quadrat in.Cyrilli Alex., qui Ephefino Tatm f intererat, epiftolam , five quam ad Joannem od 'Antiochenum, five quam ad Acacium Meli- fcopa deret tenfem dederat. . Dum enim íenfüm Decreti nuper relati repetit , utrobique apit contrá terüm fetum fymbolum Anaítafiii & Photii Neftorianorum. Pretereà veró, quamvis oannes Antioche- enm . ! iorem fidei confef- nus cum Qrientalibus amp H fionem fymbolo, quod ipíi etiam intactum ia Eu volebant; adjunxiffent; Cyrillus tamen in ep. Diof cit. hanc ipfam miré laudat & comriendat. fioni, IL Similiter 1. in Conc. Chalcedonenfi Ofnes A&.2., ubi Judices poftulabant fieri expofi- Pure tionem fidei, refponderunt Patres: z fcriptis NUS exj.ofitiouem mon facimus. — egula eft , que pre- t p dicat. [ufficetre , que funt expofita. — Regula cult d aliam expofitionem 9on fieri. Ea; qua funt Pa- ii ivum , feHeautuv, Er A&G. 5. Clamaverunt Quli Epifcopi: Expofitionem alteram nullus facit ; ue- u que tentamuss ueque audemus expouere, — Docue- pror vuntenim Patres , g in feviptit cufftodiuntur , que lu ab iis funt expofita,€g circa ea dicere uon po[fumus. dfjïlf, Sed neque ifla obfunr. Non enim hic agitur h, de fymbolo; (ed expofitione fidei; àt verba lil diferté EE - Drz DEO Ta1NO. , 5"69v Veipari difertégindicant: & quod recusárunt Patres dcripi Act. 2dà , fecerunt deiriceps in $ta; ubi con- lgris] cinnatam quidem fidei definitionem primam atat D repudiàrunt; inaliam tamenlongiffimam dein- at vo- de convenerunt, qua preeter fymbola antiqua, tem dl m hum epiftolas Cyrilliae Leonis, nec non expofi- tionem controverfi tum doematis complecte- nfionibt batur: quin & tergiverfatio prior praematu- Fphelit ram tantüm Judicum poftulationem rejiciebat, Qanne negatio autem pofterior ,, tum diffidium Epi- m Me Ícoporum de formula prima, tum confenfum Dleori de retnenda formulafecunda indicabat. Ca- : COT terüm facultatem Ecclefiz circa fymbolum af- aQ orum ferram fatis conteftata eft hecSynodus. Cüm jntodie enim Act. r. legerentur geíta pfeudo-fynodi il Epheüne , quibus Flaviani fymbolum con- ii 1ra Eutychetis herefin additamento auctum, enm Ü à Diofcoro, velutcontrarium Nicenz prohibi- nd rioni, damnatum narrabatur; dixerunt Patres ;donï»"i omnes Zzatbema JDiofcoro , uia Th]? judz'mvit. |exe Patres item in allocutione a 1] Imperatorem ita f j[)';.'ifx differunt:. S omaes. contenti effent. fidei à nfizuto, uf £ pietatis fententiam mulld iunovatione zurbarent ; $ , jl t decevet. Ecclefie filios mibil ammplius. excogitare , 1[/", ( quám [ymnbolo conflat e[J£ detevminatum. . Sed,quia. ij anulti à ve£ta liuea per anfrattus ewpm'mxorþizant, j atecefJe uobás efl , veritatis eos in 9£ Comvertere s ]u commeinta quoque eovut devia [a. m 15 adjeHorii-. buj refutaves 02 3. novitm ad pietatem , quafi fides rf fjtiis defit, femper aliquid exquirentes , fed i contra eu, quee ab illis innovata [unt, excopitamtes, que fa- ;g'iïüï j veri luizriq judicamur. .2. Haud abfimilis pr.ohiþi. Aa tuo Vfert j 79 Dr Dro TRINO.— tio veladdendivel adimendi aliquid,fitin ep.Vi- fpno| / Expofl gilii ad Eutychium Patr. Cpolitanum; &inep. leténo Agathonis ad Synodum generalem 6tam, nec addit non in ipfo Niceno fecundo ; fed ubique tan: r Vi tüm excludendo contrarium, &à fide alienum; lienfi. vel minüs neceffarium ob veritatem aliàs jam [ abundedeclaratam. Hinc Vigilius etiam pro- prmii herttit vocatad fymbolum, quod articulum de re- furre&tione palàm proponat: 1rpíà Agathonis eifi lg | epiftola referebat fymbolum, cuiplura inferta ttm n fuerant, in antiquis formulis non reperiunda. lum Synodus denique feptima fubne&tit fymbolo tursdd tj varias fidei expofitiones, praefertim circa Ico- Ti nomachos. 3. Ad querelas demum Graco- thedr rum, quàd, fe non vocatis, additio illa fuerit Filog tifitem facta, refponderunt in Florentino Latini: in- amiig primis non conítare, Grecos haud efle voca- tos: dein Ecclefiam Romanam nullà adftringi tl m lege, ad eosvocandos: demum Latinis, & nu- ff merum, & dienitatem fuffeciffe, ad illam ad- ditionem faciendam. * A p 119. eff ordeo l. Certum eft particulam n Filioque fai ( additam, vel fymbolo, vel profef- 1 fioni fidei, in Ecclefiis Hifpaniarum jam à fz- Ánto culo $to & deinceps; indeque ad Caalliarum $f & Germanie Ecclefias fub finem fzeculi 8vi p tranfiüiffe: Probabile autem eft; in Ecclefia Ro- niüce3 mj inana hanca itionem effe receptam poft me- h J dium fzculi noni; obtinuiffe tandem ufüm ilij, lii publicum inchoato fzeculo undecimo.: f Prob. 1:a p. Symbolum Cpolitanum cum Vr c. Fir particula Fijjoque decantatum eft à Con Ífpano N Y Dzrz Dro TRVI,NO'. 37X fpano feu Gallzcienfi an. 447. , &t Toletano TILan $89.: o Expofitiofhi fid ei autem 1n ferra fuit eadem particula à 'T'o- &ng letano IV. an. 653. Sym bolo pariter ec profetlioni fidei m no VI. an. 639.; quem addita eadem vox legitur à Toleta ncilia itidem "Toletana queta morem deinceps fecuta funt Co Prob. Yienur, VIII, XII. XIII. & XV. 2da p. Synodus Foroju- definierunt lienfis an. 791. & Francofordienfis an. 794. li j dogma de proceffione Sp. fancti ex ütroque; in quarum ampre prima fic dicirur: Sed i* pofhinodum, pïOPtEl" €0s videlicer d bereticos , qui fufurrant, Spiritum fanétum olius effe Patris, additum efl : uiex Patre Fi- ;*athon:ïi do à fülo Patre procedere , fis autem Synodus, Pa- : infe lioque. procedit. Aquisgranen mifit ad trum nemine contradicente, an. $09. Legatos Ti Leonem III. Pontificem, poftulaturos, tüm ut probare- mboll tur additio Symbolo fa&a; tum ut Sym bolum cum hoc ao adjun&o Romz quoque cantaretur inter miffarum folen- nia. — Prob. 3:ia p. Nicolaum I., qui an. 858. Petri ca- Greu- thedram confcendit, recepiffe in Symbolum particulam Ja r fuadet 1. expoftulatio Photii contra huncPon- Filioque , tificem fcribentis: Sacrum etiam Symbolut , cui [ynodica in: i ur addiderunz, od omnia ecumenica Juffragia inexpugnabile ob adulterinis fermonibus falfare aggre[fi [unt , a Spiritum fan- dírig &wum uon ex Pazre folàüm , ed eziam ex Filiopro cedere, va» T niffime predicautes: 2. Re 4 utatio Grecorum à Ratramno um Corbejenfi, qui füb an. 867. edito contra Grecos Opere L.2. C. a, inquit: Sed neque Epifcoporum cenzum quinqua- r autoritas , ut, quod illis licuit, now liceat f ; ginta zauta f zam Romano Pontifici , quàm univerfis. Chrifli. Ecclefris. nie ! 3. Confe nfio eam in rem Calecz L. de Proceff. Sp. S., Divi n r Antonini inChron.Par. j. T. jt.22.C. 3. , Pitheei in Opufc. de Sp. fan&o, & nunc Recentior um plurium, Prob. 422 . Im- j petravit hocS. Henricus Impe rator à Benedi&o VIII. Pon- j tificatum an. 1012. adepto. Cüm enim Romani Symbo- T0 lum in Míffa cantare non folerent, caufati, gonfibi , qui- fuerit, — fed f Bus fides nulla aliquando berefeos. labe iufetia j illis uece[fariu m effe illud Symbolum cauzando. frequeuzare, qui aliquando ullá bareft posuerinz maculari : Dominus Im- perazor , üt Berno Augienfis L. de Ritibusad miffam per- cutrt tinentibus C. a. Ícribere pergit, 22 enteà defiis, quàm J à 2 Omtium m | 372 D;E Dszo TRINO. 35 enium confenfu id.Domiuo Beuedidto Apoflolic perfaafit , u ad publicam mmiffam illud decautaveut. 120. Olferva. Quód Leo II poftulatum. Aquisgranen- fis Synadi utrumque abnuerit, amor cuítodienda antiqui- tatis, G. (tudium fervandz cum Graca Ecclefia pacis fae- rat; non autem abhorrentia animi, aut fidei à dogmate. Conflat id ex A&is Collationis Legatorum cum Leone, quz à Smaragdo Abbate Szc. nono confcripta, fichabent: Lediis euim à praditlis milfis per ordinem zeflimoniis de pro- ce[rone Spiviris fantli à Patre do* Filio, atque à Domino JApoflolico diligenter auditis, ai: la fenrio, ita teneo, cum bis Autoribus , de» facre Seriptuve autoritatibus, S: quis aliter de bac ve fentire , vel docere voluerit , -defeudo ; de nifi couverfu. $ fueriz, d fecuudüm bunc fenfum zenere voluerit , conà feuzientem fuudizis. abjicio. ' Quód Nico- [ Jaus dein, ac Benedi&us aliud fecerint, non fuit variatio doctrinz, aut negle&us conítantiz ; fed indulgentiz pru- dentia , & ceconomiz neceffitas. Cüm enim ex di&is es- dem füerit omnium Pontificum fides, abítinentia autem profeffionis à Symbolo non conciliaret Grecos, Latinos €tiam irritare poffet 5 ad-notam, tum conniventiz nimiz, tum pertinacie amovendam hoc medio uti oportuit. Quod denique Concilia generalia definiverint, particulam Filioque licità ac. rationabiliter fymbolo fuitfe appofitam, permiferint Grzcis tamen, fymbolum, omiffà eà additio- ne, pro more füo antiquo recitare; horum primum vi- gilantia erat pro integritate fidei, alterum prudens amor concordie & unitatis:. quam alibi fciffam feliciter redin- tegrare, alibi integram perpetuó confervare in fua Eccle- 1a benigniffim? velit pacis autor ac Deus, Pater, Filius, od Spirirgs fanctus. Amen, ERRATA NOTABILIORA. Paginà 66. lined 12. Patte /ege Patre. — pag. 82. 1. 6. AÁraina - - Ariana. pag. 99. lin. $. prevaritio- nem -- prevaricationem. pag. 108. l. 154 Con- 125 fubítantial. -- Confubftantislis. pag. 109. lin. 25. Confeffio- - Confeflio. pag. 167.1. 26. v. 6. & 7. -- 6. G$3. pasg.a15. l. 19. Philiponum - - Philo P ponum. D - (OXOXQU QD ä * ; " f " p £ ant. pacintg du 1 ]en, |chrba t | Donii r"rz tb w, v Jejä!&; 2 p d.Nio natíatio V ii e| 4 ii Tuiot | 210 p ia yíit d T " I[Wf T2 ii a [l -';/ E — Lb [ilf Jf " d [ n $p RU P N W " i !..;W O5 ** — - — du t IT , j m - A. ERITeMES ) —— m —— * Y z mET lu—RÓÓÓMMMM MÁ—À r EA r z " E E a r - Ab x* - yrepad s $f d EL Ht rE . E o æszm?.m:v.w lA df 3 — 3 x - m a * Vs " Ne NU MM z r B eres 3 EC j A aA x Mdb u -a At $ i p ES ub - g n P est as NP) d E 2 N t k . TMM $ w $- d. h. E b vll E 24 . E w J b $34 d ss Ms 9« p h. TE N P. » E d W Y T t LA h d 2 $ — * n d b gie. zi 2 * - * d5 . $* * 34 & $, $5 EX " Cv r 3 b » € *5 * $: d * y E E : $ T A * * E d. .. RD - » t - Z Y X W m ee VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset INSTITUTIONES [ E O Baanee Q o THEOLOGICAE] UIBUS Focus ä -n PR/ETER F IDEI DOGMATA PROPUGNANTUR N QU/ESTIONES | M SCHOLASTICA] U/E AD NOTITIAM Il IUI SACRARUM SCRIPTURARUM i TRADITIONUM, CONCILIORUM, ET HJERESUM CONFUTATIONEN CONDUCUNT, e ÁD USUM TIHEOLOGIZ CANDITATORUA ACCOMMODAT/E - OPERA AC STUDIO o P. HENRICI KILBER. Soc. Jrsu; Ss."Theolog. Do&toris, Ejusdem - que in Univerfitate Wirceburgenfi Profefz foris Publici ac Ordinarii. qCRAMGTATUS DE DEO TRIN Cum Permiffa Superiorum. —— —— —— E WIRCEBURGI,; Tris Francifci Ernefti Nitribitt E- ,y) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com Univ Typogr. 1764