Gf951-3 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Tractatus De Deo Uno, 3 — — HÓÁSÓM R €—À —— M ( l m ; - N12«511866412 021 UE ATUL J UB Tübingen —— Juxcs U d ibl . C * MuRDL B — o TT iices x od UR us p , ) d NQUTUNONES THEOLOGIC/E- IN QUIBUS PRZETER FIDEI DOGMATA PROPUGNANTUR : — — QU/ESTIONES SCHOLASTIC.E, QU/E AD NOTITIAM SACRARUM SCRIPTURARUM, TRADITIONUM, CON(,ILIORUM, & HJERESUM CONFUTATIONEM "t U^ NDUCUNT. Àp UsuM / t lHEOLOGIA CANDIDATORUM AÀCCOMMODAT/E OPERA AC STUDIO PHENRICI KILBERS;. Ss. Theol. Doctoris , ejusdémque in Univerfitate Wirceburgenfi Profefforis Publici & Ordinarii, TRACTATUS bn: DEO UNO. Cum Permzjþ't Suþmorum mgss- WIRCEB URGI; Typxs]o Chriftoph. Kleyer , Univ. Typ, 17;2 '; ä of 2 j A L !j i * .* D * *5, m * mæ ; a IN o p Eaon ] V m iNDEX TRACTATUS DE DEO UNO. . DISPUTATIO I De. Exiffeutia é Efeutia Dei. 3 CAPUT L. De . Dei Exiflentia. 3 Agmnc. L 7p Dewun exiffere poffit invz';zä&ilz'fer ignorari ? * 4 IL. 72 Deumn exiffere fit per [e notum? 14 P IlL z Deumexiffere poffrt demonfirari? 29 QyæR. i. Quilus avgumemmü demonfivetur JDewm exi[leve ? L s7 2. Quenam fint precipua, e quàm J'alfa "dzbeorum Syflemata ? 55 e- IV. 7Zn Deus fit Unmis ? 7O Qusn. 1. Quijus argumenzis Polytbeifinus Gentilium expugnerur ? 7 - . Quenam t5 quàm falfa figt Poly- | theifini [yemata , à quibusdata JHaretiis adoptata ? 87 CAPUT Il .. De Effeutia Dei. IOI AxTics L. 242 Deus fit ens corporeumd 102 U/ER. ^ Qwäx. Quidaam fit [entiendum de q;torilnäam Feterum circa. banc. mazeriam - opinione ? 109 TL 727 Deus in fua emtitate comple&ta- zuv ommnes perfetiiones ? 119 Ill Quezam pevfe&iomes confi 2tüant : | e[feutiam Dei phyficam 2 124 EV Quenam perfetlio conffizuat effin- ziam Déi metapboyficam ? 129 DISPU'TATIO 1I, JL) De Am'i&utif diroinis. 143 CAPUT 1. r;! De Ztttributis divinis in communi. 342 Anric. L. 24 Ztriributa infio conceprutg for- malitev includant effeutiam . aut 143 fe invicem ? d W. 24n Atrvibuta tumab effeutia tum 72em intev [e. diflinguantur. pev vatio-- 153 $! L 25 ättriäuta vel iutev fe velab - feutia diffliuguantur a&ualitev ante 159 operam mentis * AV.. n Irtvibuta velintev [e vel ab effentia [altem virtualitev diflin- 182 guantur ante opevam mentis ? QJ.-ER. n circa Deum detur aliqua compo- 188 fitio $ CA- CAPUT If De Aitributir drvinis. quibusdam in [pecie, 198 Anrtc, L. 742 Deus fit immutalilis ? 199 - IL. 722 Deus fit etevius ? 219 QJ,»ER n atermitas Deo þmpwa fit , Dique foli comveniat ? 320 - II 742 Deus fit immenfus ? 226 - IV. 44 Deus fit omuipotens ? 243 DISPUTATIO III. De Imifibilitate e Vi f äzlztateDez. 268 CAPUT I De Iroifibilitate Dei. 268 Anric. L. 242 Deus poffrt intuitivà videri ocu- lis corporeis « « 269 Qjæx Au S upguflinus unquam jä;z/ärzt, Deumpo[Je intuitivévideri ab ocu- lo covposeo 2 278 - Il 727 Deus intuitivé videri þof : antelle&u cveato. per folas uatuve vires'? 287 * . VWI. Z Deus ab intelleu crveato poffet comprebendz 299 CAPUT CAPUT II De Vifibilitate Dei. 211 AnTw. L. 242 Deus videri pofft. ab intelledu creato fupevnazuralteir adjuto?. 512 QU!ER n . Chryfoflomus ac- Theodoretus vejeClo -de vifione. Dei intuitiva Gracotum $59 zdvmengorum ervo- vi prelufevint 2 L 325 YE m bominum quz.fpzam 4 bacimor- £ali vita qevtis oculis 2utuitive viderit: Deuin 2 337 | CAPUT II De iutuitrva Dei Vifione. 348. Anric. L. Quenam fit natuva g neceffttas lu- aninis: glorzæ 4 349 - W. 4»invifione Dei intuitiva fit ad- mittenda [pecies intentionalis ? 364 — - . Qw(ïrmm fit obje&um vifiomis- Dez iutuitiva ? ' 383 - BU wzde Beatorum vifio ffe in- equalis : 414 | h DISPUTATIO IV l De Iutellectu. £ Scientia Der. 4&8 C€APUT I De Intellectu droino , equue obje- &o iu genere, 428. AR* Axric. L. 222 69 quenam intelligendi forma. litates Deo proprié comvemant 2 429 - Quisn. 242 e5 quid fint Idee m iutellehu di- UIHO £ 442 - IL. Quodiam fit oäjeöïmh 1materialeco- gnitiouis divina ? L 453 Ill 242 69 quodnam fit objehum fov- 1ale coguitionis divine ? 462 CAPUT . l:; De oljetto Tutelitiis dioini in fpe- [Wra 69 Anric. l 442 £? im quo Deus copmo[cat [o ip[uim 2 -- 459 IL 722 t im quo Deus cognofcat ves ounes poffibiles ? 477 - W. 747 e9 zn quo Deus *cogno/?at COf« tingentia abfolutà futura 2 496 Quan. Quid de varis medüs flatuendum ; n quibus Deus contingentia abfalu- ?& fuütuva affevitur 2 cognofcere à diver[is L $17 IV. n e in quo Deus commofcat con- dinpentia conditionató futura ? — sax CAPUT' III. De $cientia. Dei, 551 Anric. l. 222 i. Deo fit [cientia, cg quomodo. z'üa- dividatur 2 552 .H - u- 1. n detuv in PDeo feientia media di- ve&la 2 «6& Qyæx, «4n in Deo etiaim detur [cientia media veflexa ? X 609 - Itt uem u[um. im. Deo, babeat. [cien- £a media ? 615 l - IV, Quanam [cientia fit cau[a verum? 628, | DISPUTATIO V. De Voluutate (* Provideutia Dei. 6,46 CAPUT L De Voluutate. diviua, ejiirque o&je— &o ac pevfettioue . 4 Azric. L. 249 voluntas propri? di£a , €9' qui- nam voluntatis adus m Deo. den- tur g 646 tuplex: fit volumtas Dei, queque. Qgæg,, Quo circa, eam obfervanda ? 65X L TE Quodnam. [it obj&hum voluntatis divine 2 659. - III. 742 iz Deo detur voluntas libera ? 670. 692 (&mg, ln qabnam confiftat libertas Dei ? CAPUT II. De Providentia Dei generatim. 7o5 ?i Anric. L. 742 detur. i Deo providetitia natu-- valis 2 706 - II 2 lL. 422 i Deo detur. providentin Ju- pernatuvalis ? 722 Quak. 245 eadem provideutia fupernatuvalis pertineat. ad infautes fine Bapri- x [mo imorieiies ? 716 L IlL. 242 c?|qualis z provideutia Dei füpemarurali detu : pyeedefinitio a&uumï&önamm evedjorum ? — vgà CAPUT L. De Providentia Dei circa Eletlor, Q02, Axric L.2 vera e» , flinatio ? parie Dei detur pyiede- 804 L d IL 442 t quomodo predeffinatio fa. cévia £ $1$ - I 2 ex pavte predeflimati detur cauja . pvedeflinationis (zd gra- tiaii « 829 L IV. /4u ex pavte. bredeflinati. detur catufa - [077 12 predeflinationis | ad gho- 836 Quan. Quenam fuerit feutentia S. duguffi- qi de viam 2 predeflinatione ad glo- $84 a 1N Qymrzm Jfiat efecus prædg'iinæio-—- tüs 2 $911 CA- j CAPUT IV. N De Provideutia. Dei bos. 1 cg'mz Repro- — 9I Anric. l. 472; $7 þ()]lquzad peccatum pyevi- um fiaz. veprobatio via? pofitiva ä. gla-f 9I "i . L. hn admittenda . fit zzegati?;a repro batio à glovia ? 93$ - lL a detur veprobatio à gratia, g 944 que ejus cau[a * jQJAER. Quinam fint effe&lus veprobationis ? 95X - -IV. Zin predefünatiana Levefis fidla fit &$ commentitia , at autem ve. va 49 vealis ? 954 here - $ .L — du etate S. IAuguflini. emev[evit fis preedeflnatiana ? 963 - II. An pofteriore feculi F. parte exti- tevit predeflinatiana bevefis ? 975 - JII. 4n feeculo LX. Gottefcbaleus be- vefin - predeftinatiagam.| vefufci- tárit 2 984 TR A- — x z EL EN L — — a E E i i 35 xï'; M T 7 E od E 7 | x TIESSEEN) : — d / !l Il p- ä—- SSSSS d - P /// RE $— E TRACTATUS - — *ï*HEQL-oGlGQ.DOGMATmUs $ DEO UNO. Femiffis defacra do&rina prolegome- P nis, Divus 'T'homas Summam totius "Pheologiz exorfus à Deo, praci- £ puum hoc fidei noftrz argumentum.per . quz(tiones.omnino quadraginta & duas latiffimé profeq uitur, methodo fcholafti. '€à omne id. facilà complexus, quidquid de füb(tantia. De « i, perfe&tionibüsque tum abfolutis tum relativis illà ztate in fcholis difceptabatur. T'anti -Do&oris exemplum «dum in prafens unà cum "Theologis omnibus fe&tamur, pro :tem- porum ta n noftrorum -ratione aliquam fimul .bg is) myilim:jysac jufte.divi lss qTUS € agas: Z Dr Drzo Uuo. nis curam habere placuit. Atque hinc uidem primó omittenda duximus, quz ex generalibus Metaphyfice principiis vel nota füpponi, vel colligi facili negotio poffunt; quales ille funt de "'heologicis Difciplinis, item de Bono, Vero ac Fal- Ío quzítiones: Deinde veró Hzrefum, Conciliorum , aliorümque Hiftoriz Ec- clefiaftice monumentorum . frequentem notitiam ac mentionem adjiciemus: Po- ftremó tandem non alia przfenti opufculo dogmata inferemus, quàm quz ad Deum; quatenus is unus eft, pertinent ; reliquis ad alterum "'ra&tatum fepofitis, quz de Dzo üt 'Trino difputantur. Porró cüm inter ea, quz ad priorem ordinem refe- runtur, nonnulla veniant uberiüs expo- nenda ; five quód naturali cognitione, üt reliqua, nealiquo quidem modo attingi queant, five quód aut ex hzreticorum erroribus, aut ex multiplicibus varié opi- nantium commentationibus prater nati- vam propriámque myfteriis obícuritatem alienis etiam tenebris obveluata fuerint: in quibusdam Déi perfe&tionibus enarran- dis plus aliquid otii ac operz, quàm in Inde au ; quem cateris, ponemus. prz manibus habemus ; gtü s de Dzo g 5bau, Ds Dro Uxuo. 3 Dzo uno partitionem hanc ordinémque fic ftatuimus, ut Difputatione zmZ de unius Supremi Numinis exiftentia ac ef- fentia; zd4 de divinis attributis; s de invifibilirate Dei juxtà & vifibilitates 4 de intelle&tu Ejusdem ac fcientia; ;74 de voluntate Divina ac providentia difTeratur. DISPUTATIO I .De Exiftentia & Effentia Dei. CAPUT I De De Exifleutia, U anquam de entibus aliis quæri. priüs fo- Q leat; quid fint; & tum primüm, an fint five exiftant, re&& tamen 'Theolo- gi de Déo agentes methodum oppofitam te- nent; tum quia effentia Dei eft ipfiflima ejus- E em exiítentia, cüm rerüm caterarum effentia logice fltem prior fit ad exiftentiam: tum quia naturali etiam lumine anté diftimus exiftere Deum, quàm c nofcamus, in quonam ejus effentia fit ftatue nd . Quoniam veró de Deo no Tractatus nofter infcribitur, & ex rece- ptiffimo-T'ertulliani adagio L. 1. conr. Marcion. Deus, [i unus non efl, n efl ; ubide Dei exi- ftentia eperimus, continuó quaeftionem de Dei unitatefübjiciemus, quantumvis illa aliàs inter c&teras de attriburis referri foleat. A AKTI- n Dz Dro UNo. ARTICULUS.L "u Deum exiffere poffit. iuvincibilitey agnovavi $ . Oia. Certüm eft, Deum Ut autorem grati& atque fecundüm illa predica- :3, que nonnifi ex divina revelatione nobis innotefcunt, ignorari poffe ; utpote qui füb hac confideratione omnem rationis humana captum & intelligentiam transcendit : quare quaftio propofita duntaxat agit de Deo üt au- tore nature , feu proüt fpe&taro fecundüm predicata caufie univerfi, gubernatoris ejus- dem, lepislatoris, vindicis aut preemiatoris; aliáque ejusmodi , que nmaturaliter cognofci poflunr. " Porró ienorantia proprie talis, hoc eít., carentia notiti feu cognitionis de exiften- tia Dei in homine adulto & rationis compote, ratione füi przcise alia dicirur po/fi;iva, five cum errore pofitivo, ícilicer negatione hujus exiftenrize conjuncta; alia privativa, five igno- rantia quidem proprié talis, absque eo tamen errore: ratione fübjecti & potentiee alia eft 7- vincililis, qua fcilicet vinci feu tolli non poteft per oppofitam notitiam, feu quando de Deo nequit haberi mnotitia; fíive quia homo nihil omnino, ne quidem per appreheníionem fim- plicem, cogitat de Deo; ac proinde nihil etiam de inquirenda hac notitia aut ejus obligatione ) cogitat, five quia eam inquirere aut invenire non poteít; alia v/zcibilir, que per oppofitam notiiam vinci poteít, prefertim accedente cogni« d DF Dro Uwo. cognitione óblipationis fciendi aut inquirendi eam notitiam. Ex hac veró poítreme divi- fionis explicatione, cüm de notitia Dei omni- bus precepta loquamur, facilé colligi poteft i priorem eíle fine culpa, pofteriorem autem culpabilem. jj 2. Dico. ]. Non datur ignorantia Dei pofitiva b invincibilis. . Pro/. 7Zutoritate. P. 13. v. 1. legi- [2 tur : Dixit infipieus in covde fuo : non ef] Deus. Sed ij fi Deus poflet invincibiliter ignorari pofitivé; ( non foret infipiens, qui id in corde diceret: J quia nemo fítultus eft, qui negat, quod adhi- 5 bità omni diligentià cognofcere nequit: ergo. ) Conf. "Tertul. L. de Speét. C. 2. fcribit: Nemo d megat, quia wemo iguorat, quod ultró matura [ug- )u gerit, DEum effe univevfitatis conditorem. t in Apol. c. 17. Z4ec eff Summa delili nolentium $ vecogmo[cere, quem ignovave xom poffJuut. Evgo. V Prob. Ratione. Moraliter eft impoffibile; ut jj quis habeat. motivum probabile negandi exi- (« ftentiam Dei, quin multó fortius aut. eequale n faltem habeat, eandem affirmandi; cüm plus etiam contra Atheos infrà fimus evicturi: ergo nequit invincibiliter ignorare Deum; propte- rea quódjn hoc dubio vel cafu teneatur inqui- l;f Tere veritatem , per módum primi principii ad honeíl& vivendum requifitam. Huic autem oblipationi J9fi (atisfecerit, futilia & nulla dete- gentur argumenta, quibus exiftentia Dei im- pugnari poteft: Sin minis, ignorantia non erit absque culpa , nec invincibilis, Conf. Moti- vum, quo quis ad negandum Deum induci pof- Á 3 et 5 b 6 . Dr Dro Uuo. fet, vel foret proþri'o ftudio excopitatum, vel alienà autoritate per(aafüm: Sed neutro modo infertur ignorantia illa invincibilis : nam 1750 quidem Íi tantà valet perfpicacià, ut rationes negandi Deum invenire queat, certé fortiores depromere poterit ad exiftentiam Dei affirman- dam ; quod idem dicendum eít, íi rationes aliunde acceptas capere ac pervadere poffit: 2d0 autem private aütoritati contra commu- mem omnium gentium confenfüm prudenter & inculpabiliter affenfus dari nequit: 3/;0 de- nique nulla ha&enus publica autoritas contra Dei exiftentiam emicuit. Athei enim aut nulli reàpíe füerunt, ' aut admodüm pauci; & hi rurfus aut infipientes aut improbiffimi: Ini- quum autem eít confentire paucis, ftultis & Íceleftiffimis; non fapientibus, honeftis ac fe- ré univerfis: adeóque nulla autoritas publica invincibilem ignorantiam reddere poteft. 3. Dico 1. Nec ignorantia Dei negativa invincibilis datur, falrem per longum tempus. Prob. JAutovitate. 1720 quidem illo argumen- to , quo Salomon enarratis falfis numinibus ad ignorantiam idololatrarum. culpe convincen- dam utitur. Sap. 13. à verf. 3. fic ar it: Quo- vurm [pecie dele&ati Deos putaverumt , [ciant, quate [ 30 bis dominator eorum [pecioftor efl : Speciei enim genevatov bac omia confhituit. ut. fi virtutem €5 opera eovum anivati fuut , inteligaut ab dls: quomam qui bec fecit , fovtior eff ilis: à saguitudine enim [peciei €9 creatuve cogmofcibi- litev potevit cveatov borum videvi. — Sed tamen ad- ue / ii Y DHE Drzo Uwo. 4 Buc in bis minov eff quevela. E: bi enim fovta[fé errant , Deumn queventes €9 voleutes 2mvenive. Etenim cian àn operibus illius convev[eutuv , inqui- vurt €9 pevfua[um babent, quomiam bona funt, EM aM os CR al n A TYN E que& videntur. — ftevum autem nec bis delet igna-. fci: fienim tantim potuevunt [cive , ut polrut aefü- anave . feculum 5 quomodo bujus. Domamnm mom facilius imvenevunt ? 2d). Quia, qui ignorat Deum, eftculpz ac peenae reus, adeóque igno- rantia illa invincibilis dici nequit.- Liquet id rurfüs ex Sap. C. 13. v. 10. preemiffis illis im- ä immediaté fübje&o: ofelices autem fuuz €g. iutev anovtuos [bes illorum eft.. tem P 78. v.6. Effunde l dvam tuam in geutes , que te v0n voverunt , €9 im .Et vVépha, que nomen Tuum uon imvocavevunt. ad Rom. C. , v.18.. Revelatuv ira Dei de calo füper omuem ampietatem. 9. iujuflitiam. bominum L eovum, qui veritatem Dei in inju[litia detinent , quia, quod sotum eftl DEI, manifeftum eft illis. JDeus enim illis mamveflavit. . . daut fint au- 5 excujabiles. Eodem argumento ufus eft La- Cantius L. r. divin. Inftit.; reliqui veró Patres J diferte Deum ignorari non poffe enuntiant; quos alibi recitabimus. —Pro/. Ratione. Quia rnoraliter fieri nequit, ut adultus rationis compos longo tempore nihil cogitet de Deo, & ad eum cognofcendum non moveatur; nam ex appetitu naturali ad beatitudinem, nullàque in bonis creatis quiete reperiendà, propellirur ;E- ad bonum ormni creaturà melius: ex boni ma- Wíque confcientia deducirur ad legislatorem ac ens füperius: ex confideratione five füi ipfius us 4 L 8 Dz. Dzo Uxo: ) fivehujus mundi provehitur ad'univerfi condi. rforem; ira nempe, ur falrem cogitatio de illo. bono vel fuperiore vel creatore ingeratur. Ejusmodi autem. cogitatio. füfficit , ut homo. agnofcat obligationem — ulteriüs.inquirendi; cui. fi obfequatur animümque ferió. applicet;, facilé certirudinem de Dei exiflentia affequeturz aut fi: eam. negligat, invincibiliter Deum non ignorabit. Dixi: Saltem pev. longum tempuss quia brevi aliquo tempore hominem, prefer« tim rudem, vivere fine notitia Dei, fatis pro- babile videtur ;; tut quód nullà neceffitate na- turali. ftatim debeant homini occurrere motiv3y, ex quibus judicare vel faltem dubitare. debeat,, effe Deüm; tum quàd homo, maximé rudis. poít primum: inftans morale ufüs rationis ita. ad breve tempus poteft diftrahi ad negotia fen-. fibilia, ut non flatim fpecies requi(itas. habeat ad formandum judicium . Dei. exiftentis illati- vum; quia licét varia poffint occurrere motiva remota, opus tamen adhqc eft longiore di- fcurfü ,. prafertim cüm ex proximé dicendis. exiftentia Dei per fe omnimodé nora non fit. 4« Objic. cont. ym. Notitia de Deo exiften- * te ad folam fidem pertinet: Ergo ab iis, qui- bus non eít revelata; impuné ignorari, quin & negari poteft. — Conf. Z Sap. 13. v. 1. & 2. dicitur de idololatris, quód zoz potuevizz iutel- igere eum, quieftl.. Quin fi potuiffent intelli- Bere, nom apparet ratio, cur voluerint potiüs militiam coeli tanquam numina habere & coles Ie. Corf. ]. Puer à parentibus Atheis, quo- ,, xum ' Di A—DEVO UNoO. 9 rüm di&is plurimüm fidit, enurritus viderar inculpabiliter etiam pofitivé fgnora:e- p(ï e Deum. Ergo. R. IV./4.. Supremi numinis enim cognitio- nem non ad fidem duntaxat fed. & rationem na- -£uralem pertinere, conítat tumex dictis, tum ex dicendis infrá; unde & S. Aug. L. 2. de lib. arb. [:ï C.15. Ef enim. Deus , inquit , €? verà. fumme- que ef: quod jam non [olium indubitaszum, quan- du avbitvov , fide vetinemus ,^ fed etiam. certá. h quamvis adbuc tenuiffimá , formá cognitionis attin- " gimus. Caterüm D. 'Thomas perfectiffimam quidem & ormnibus numeris abíolutam Dei üt autoris nature cognitionem haberi per fidem ; — folam concedit, impliciram veró & confufam etiam ad fidem praeambulam ex naturali lumi- ne contendit. 744 Cozf. J x. D. Idololatre ; non potuerunt intellicere Deum, id eft; no- luerunt, C. non potuerunt proprie & abfolu- 1 te, N. Germanum hunc effe Scripturz fen- fum patet ex fequentibus verbis, quee num: 5. reddidimus.. Rationem porró cur Gentiles; quantumvis de Divina exiftrentia naturaliter perfuafi, ad idololatriam deflexerint , reddit Apoftolus ad Rom. 1. v. 21. Cum cogpovilJent Deum; non ficut Deum glovificaverunt , aut gra- ziay egerunt: fed evamuevumt in cogitationibus [uis, € ob[curatum. ef? infipiens cov eovum. Dicentes enim [e effe [apientes, ftultà fatlà funz; e9 uta- » verunt gloriam incorruptibilis Dez in fnmilitudinem Qmagints corruptibilis bominis, €9' volucrum , €3 ? I-[x' &9 gtfadrupfdum;,, —gf Jexpentiu zim "Ad Conf 5 N. Aj "um Xo Dr Drso Uuo. NN..4f. Puerenim ejusmodi vel ex nature in- $ flin&u , vel ex confcientie lumine , vel ex creaturarum voce ad quandam Dei cognitio- nem pertingere poteft, quidquid fibi parentes aut preeceptores in contrarium curent infinua- re. INeque immunis à culpa erit propter do- mefticam illam inftruétionem ; quibus cüm non fideret negantibus ea, qua oculis confpi- ciuntur vel lumini naturali funt obvia, neque dicentibus, zoz efd Deus, aures preebere debet. Inde veró etiam difparitas patet, cur rudis quispiam ex vitio aut errore inftructoris poffit errare circa myfteria fidei ex . revelatione tan- tüm notra; non veró circa Dei exiftentiam. s. Objic. I. cont. 2d. . Brafilie populi, In- díque quidam Barbari, interropati num ante Lufitanorum aliorümve adventum & praedica- tionem notitiam de Deo habuiffent, negárunt ullum fibi Numen fuiffe cognitum : ergo datur Dei ignorantia, eáque videtur falrem apud ali- quos fuiffe invincibilis. Corf. £. Jaxta S. Aug. tract. 106. in Joan. in quibusdam poteft habe- xi ignorantia Dei; quia fic fcribit : Hoec eft enim vis veve divimitatis, ut cveatuvee vationali jam vatiome ufeuti uom ommimo ac peuitus po[fit ab[condi. — Exceptis enim paucis , i2 quibus uatu- va mümjünn depravata efl, wmiwver[um genus bu- wnaxum Deum mundi bujus fatetuv — autovem. Ergo. Conf. II Notitia de Dei exiftentia ha- betur per difcurfum maximé ex creaturis: fed '*ic rudibus eft valde difficilis ac rarus, aut épud eosdem fepe tantüm gencrat cognitio- nem ( DE Dro Uuno. II nem, dubiam, ex qua equ? parum ac ex alio dubio, v.g. circa arborum incrementum nafci- tur cooiratio de ulteriüs inquirenda veritate. Ergo. X B. 7..4. Quod univerfaliter : verum non J eff? oftendit Mayr ex vita V. P. Jofephi An- chiete; JV. Cons. Vel enim Barbari illij ita exiftimante Gormaz, utpote genus hominum füfpiciofum ac libertati fuze timens, veritatem hic, àt in aliis quaftionibus fepe, Lufitanos celabant; vel quia cultus publicus ac commu- [ nis non fuerat, fic refpondebant; vel nega- ] bant tantàüm, Deum à fe fuifle agnitum fub ea ratione explicirà, quee ipfis propofita fuerat; vel fuarum de Deo cogitationum aut dubiorum ob vite füz in voluptates ac barbariem decli- Unde nationem poftea non recordabantur. ! confequitur, vel non omnimodam, vel non in- Preeterea j vincibilem ignorantiam Dei fuiffe. incredibile eft, integram nationem ignorantià ; Dei invincibili laborare, cüm vel ipfe 'T'ullius L. 1. de leg. neget ullama. gentem tam imman- fuetam & feram, quz licet nefciat, qualemha- bere deceat, habendum tamen ignoret. . Si- ': qui veró fingulares homines reperti fuerint adeó hebetes ac plumbei, ut necad intimam fuüi confcientiam & ad clamorem omnium crea-. turarum advertere potuerint, infantibus po- tiüs aut fatuis adnumerandi funt, quàm ratio- ne utentibus; de quibus nobisfermo eft. 42 Conf. L. &. D..4. jJuxtaS. Aug. in paucis fal- tem quibusdam poteít haberi ignorantia Dei OImniuiuo r2 Dzsz Dro Uwuo. omnino & füb quocunque predicato cum Deo convertibili; /V. füb predicato autoris vel creatoris univerfi, f454. invincibiliter ac diu, 4V. vincibiliter vel non diu. C. Preterea ex eo, quód pauci aliqui non fateaztur Deum; non fequitur, eosdem nullà Dei notitià effeim- butos, aut agere inculpabiliter ; depravatio eaim naturee illis voluntaria eft, nolüntque lu- men, ut non cogantur videre turpitudinem fuam. "d Conf. II. &. D. M. Habetur per difcurfüm íemper formalem eümque perfecte demonftrativum, /V. per virtualem faltem & imperfectiorem, per quem confufà faltem ha- betur notitia exiftere Deum fub aliquo preedi- cato convertibili; C. Similiter diftinguo rm. p. min. Alteram partem concedo. quidem; fed nego paritatem adjectam; quia ipfüm na- ture lumen dictat, cogitationern de füupremo numine , utpote ad honeftatem fpectante; quin & fundamento acradice honeftatis , majoris effe momenti, quàm copitationem de arborum in- cremento. Adde copitationes ejusmodi de Deo nec fine quodam veneratione nec absque divina illuminatione hominibus immitti , ut smajor inde obligatio enafcatur, Omnes H;)minäs 6. Objic. H. Ex Jobi 36. vident Deum ; & ex Epift, ad. Rom. z.. illis adceó manifefla eft Dei exiftentia, ut fint inex- cufabiles: ergo fruítrà eft adjecta illa reftrictio, & ne qvidem ad breve tempus datur Deiieno- rantia invincibilis. Cozf. f. Pertinet ad divi- nis in- nam(prqvidemiam in primo ufüs ratio 1 an.tg Dz Dzo UNo. 15 0 flanti excitare aliquam apprehenfionem ultimi j finis, ad quem profequendum quilibet eftcrea- b tus: Sed fic nec ad breve tempus datur. Dei ignorantia inculpabilis: ergo. Corf. /7. Homo -— - hd rudis & negotiis diftractus nihilominüs debet concipi, utens ratione; ergo debet agere mo- faliter: erpo honeft vel inhonefté: ergo de- bet implicité faltem cognofcere Deum füb ra- u — AC N P tione legislatoris & regulae morum ; ne, fi agat - Lac *5 inhonefté, peccatum pure philofophicum emer- - u gat, contrà damnationem ab Alex. VIIT. an. 1690. die 24. Aug. latam. * s. ad /4nt..D. m. p. Omnes homines vident w Deum facilé, C. ftatim ac in primo rationis . ufü, V. Similiter D. 24/p. Adeó manifefta eft ftatim & à principio ufüs rationis etiam in ho- minibus diftra&tis, /V. intrà tempus aliquod, quo homo profe&é utitur ratione, adeó mani- l fefla fit ac eft, ut fint inexcufàbiles, C. "Ad Conf. 1: . IN. M. Quia, licét ad providentiam divinam fpectet, concurrere ad ultimi finis ap- prehenfionem tempore opportuno, feu quan- ;5 do per caufas fecundas excitatür ejus appre- henfio; non tamen ad illam pertinet neceflarió excitare per morus fubitaneos. üt in 'Tract, de Grat. communiüs docetur. A. Conf. 1. 9. D. 4. Ejusmodi homo debet concipi ratione utens plené deliberaté ac füfficienter ad actum moralem, JV. minüs deliberaté, aliquatenus impedité, & ad actum moralem non fufficien- ter; C. Supponimus equidem ejusmodi ho- d cum minem'ncc« infantem nec fatuum ; fe proxi- — 14 ! Dr Dzgzo Uxo. proxima difpofirione , quà ficut in nepotiis, quibus diftrahitur, inferioribus bene ratioci- matur, ira etiam, fi de Deo copitatio incidat, poífit re&& ratiocimari & inferre Deum: nihilominüs quia qualiscunque ratioriis ufus non eft füfficiens ad actum moralem conftitu. endum, üt in hominibus negotio quodam aut attentione aliunde diftra£to, aut etiam in infan- te jam adolefcente ac in facilioribus propter fi- nem agente, compertum eft;: ex conformitate doctrinz alibi jam propofite, homini adbreve tempus ignoranti Deum non damus ufum ra- tionis plené perfe&tum, de quo argumentum allatum recté concludit. Plura vid. in Tr. de AGt. hum. & Pecc. ubi & feníüs propofitionis de peccato philofophico damnate explicatur. ARTICULUS II n Deum exifleve f pev [e uotum? . 9. N] Ora. Preter füpernaturalem viam du- plicem deveniendi in certam Dei no- titiam, alteram fidei divinze , quà Deum exi- flere creditur propter illius revelationem, al- teram vifionis intuitivee, quà fe Deus defacto manifeftat beatis, tripliciter Dei exiftentia cer- tó cognofci poteft: rmó quidem immediaté & fine difcurfa quocunque; 2dó mediaté per di- fcurífum demonflrativum ; 3tió mediaté per fidem humanam, íeu potiüs teftimonium omnium gentium ac nationum aliquod Numen agnofcentium, Priorem illam inveftigandae divi- d u Dz Dro Uwo. 15 divine notitizte viam hic inrerim preterire ju- vat, donec contra Atheos Dei exiflentiam pro- baverimus: ex pofleriori veró non nifi duos priores modos delibabimus , cüm poftremus modus non nifi morale ex autoritate argumen- tum conficiat, ex quo apud Atheos vel contra ipfüm naturale lumen reluctantes fructus non admodüm magnus fperari poreít. — Jam veró ut hic de primo modo loqui incipiamus, veri- tas vel propofitio immediaté five per f& nota D n eft, que íolà rerminorum fignificatione per- ceptà redditur manifefta, neque, ut illi affen- tiamur, opus haber ullà ratiocinatione & di- Ícurfu medio, quemadmodum fit in commu- niffimis quibusdam principiis, que nemo fanze mentis ignorare vel negare poteít; qualia fünt: quidliber eft, vel non eft; ormrie totum eft ma- jusfuà parte &c. — Quamvis enim etiam con- tra Scotiftas modus loquendi à D. Thoma hic q. 2. ufurpatus retineri poffir, qui propofitio- nem per fe notam diftinguit in notam per fe rtantàm quoad fe, & notam per fe quoad nos; quia tamen quaftioni meré verbali inheerere non placet; praterea autem : de exiftentia Dei üt nobis viatoribus naturaliter per fe nota po- tilimüm ab omnibus queritur, data explica- tio ad prefentem ílatum. controverfie fuf- C 8. Dico. Deum exiftere non eft per fe rnio- tum, íeu nobis viatoribus immediaté ac fine ulo medio non eft naturaliter mianifeftum. Q- Pro&. Ut nobfs,.aliqua veritas per fe fit nota , d et H p . 16 DE Dro UNO. bet nofter intelle&us ex fola terminorum pet« ceprione fine alio quocunque medio ad illius a(lenfum determinari: fed perceptis & pene- tratis folis histerminis: eus exiffzt , intellectus nofler fine alio medio ad illius affenfüm non determinatur: erpo. z. oftenditur duplici experientià; imó in illis; qui vel de Dei exi- ftentia dubitàrunt, vel eam prefracté negà- runt; quales iadigitantur à Davide Pf. 15. v. x. & nominantur tam à facris quàm profanisScri- ptoribus, Prota oras Abderitanus, Diagoras Milefius, 'Pheo : orus Cyreniacus, Democri- tus, Epicurus & Lucretius; /ne quid de pofte- riorum Seculorum Atheis, Lucilio Vanino; Bened. Spinofa, aliísque recentioribus quibus- dam pfeudo-politicis dicam,, qui rejectà fide internà ac religione omnia ad rempublicam,; vel potiüs privatum commodum .referunt: adó in Chriftianis Philofophis ac "Theologis; quorum plurimi ac doctiffimi quamvis eam veritatem evidenter demonftrari poffe fentiant; negant tamen ex íola terminorum fignificatio- ne ac perceptione fibi evidens effe; quód füb- je&tum illius propofitionis,Deus, neceffariam ha- beat cum vera ac reali exiftentia connexionem; adeóque inferunt ante omnem difcurfum dubi- tari poffe, an Deus effenrialiter exiftat: exquo ulteriüs fequitur ilam propofitionem nobis per fé non effe notam. Conf. Scriptura füp- ponere videtur, Deum per f& nobis non effe morüm, cüm ad Rom. 1. v. 20. tradit Dei in- vifibilia cognþf;i per effeclus: prima h ajus tere DE bs*o Uxo 17 t 5 termini, Deur, apprehenfio non ipfam exifle ts niobis tiam, fed aliam quandam rationem confüfam Ij proponit , ex qua modo per difcurfum dedu citur, exiflentim efle de rarione formali J d el: iquin, etfi etiam Dei apprehenfio prima óftenderet i mmediaté exiffentiam, tamen, nifi : jam aliunde confter, Deum eífe in rerum natu« ra, non oftendit exiftlentiam reale à 2 m & phyfi« €am , feéd intentionalem duntaxa l t & objedi- É) vam effe de rarione f 3 ormali Dei : unde h&e propofitio, Deus eft l eft folüim ; per fe quoad nos nota t in hyporhefi, quód fit; ficut haeo, duo Dii fü nt, in hyporhefi , quód firit. 0) $ uni 9. Objir, Singulis hotinibus indità eft ab verforum autor : e ingenita atque anticipatá l idea fui, feu fuz.e y xiflentize: fed cujus idea ac W notitia exiflentie e ft ingenita & anricipata,, il. ludexiftere L perfe n 5 72v facilé admi otur eft etiam nobis: érgo. J ttitur ; unde A prob. T. Ex fcriptura & quidem e 1 fipnatum effe fü X Pf. 4. v. $. conftat, ld per nos lumen vultüs divinis €x Joan. I. V. 9. lücem veífarn illaminare om- " nem hominem venien tem in hunc mundum; €x ep.ad Rom.5. v. 14. legein fcriptam in cor« n ibus gentiurh orniri ) um, Sed ilud lumen, ea 1 uX ac lex e(t inpenita cuiliber idea ac notitia fupremi numinis i ndm S. Auüp. enarratione M in illum pfalmum : ) : Hec lunea, inquit, eff zo- um bomigis $g verum bonufa Quod moh oculis fed ] 7henite Con[picit 4v. JSügnatum adtém dixit dü ?lobiy, tduQuaim deggr dus figuatur vegis ümàgihet Woro enim fathuseg ad;in:zagf'nem & fanilirud: fs — 18 Dr DEO UNoO. IDei, quam peccando corrupit. .. Flier. autem in C. r. ep. ad Galat. fic locum Joannis ex- lanat: Ex quo pev[picuum fit, naturá omuibus JDei imeffe motitiam ; mec quemquam fime Cbriflo: na[ci, €9 mom babeve im fe femina [apieutie &g' guflitiee, veliquarvámque virtutum. Poftrema tan- dem Pauli verba Orig. L. 1.|cont. Celf. ita ex- onit: /Voz eff mivandum Deum eovum que pev Prophbetas &5 Sevvatovem docuit , [emina. indidie emnium . mortalium animis , ut im divino judicio omnis bomo fit inexcufalilis, babens legem aneutis fiviptam in covde [40. Exgo. .Pvob. 2. Juftinus Apol. 2. dicit de Deo opimonem ac fententiam effe zfitam d matura ; "Yertul. L. de teftim. animee C. s. memoriam 9 cognitionem Dei vocat dothri- gam natuve congenitam g iugemitam cou[cientie ; Eufeb. L. 2. Prepar. Evang. C. 9. . Exzmium ]i iud, quod Dei momen e[femtidmque figmificat, docet ipfrus matuye. du&u impre[sísque amimo pev féf&. uotionibus vel diviuitus potüxs unfpiratis uemi- qeun qon inteligeve; | Arnobius, L. 1. cont. Gent. conrendit, cuiliber zzgegzum ; afüxum, imó penà in genitalibus matris impve[Jum ac infitum eJe ARegem ac Dominum cun&orum, quecunque funt, snodevatovem. Idem preter,lios Patres, ipfi etiam gentiles Philofophi docent, Plato L. 1o. de Leg. Plotinus L. ;.. Enneadum, Jamblicus L. 1. de My(teriis C. 3. ,. Cicero L. r. de nat. Deorum & Tufcul. Queft. , Seneca ep. 117.. Ergo. Prob.3. In idea, quà communis homi- num ratio Deum percipit, relucet queecunque perfectio : fed haec debet effe congenira & na- ï à ture Drz Dzo U No. 19 ture infpirata, nec poteft effe comparata per fenfüs; tum quía parit in homine judicium fir- j j miffimum ; lex autem & repula firmillimi ac immutabilis judicii extra finitarnum & corpo- rearum rerum ordinem ftatui debet: tum quia 2 idea fenfibus comparata non eft femper eadem ! in omnibus: erpgo. E. Transmifsà Mino 're ; de qua ad prob. 2dam loguemur; inter im . JV. 4. ad prob. 1m. Jj !] .. Hec enim aliáque fcriprufarum refti- monia exponenda effe five de fola riaturali in- !j ; tellectionis facultate, five de primis quibusdam veritatis ac honeflatis principiis, que lepem l naturdlem primariam componunt , patet ex ipfis poftrremis duabus Paurum expofitionibus, Z li Juxta quas eriam de Chriíto aliisque folà fide nobis cognitis naturaliter infira notitia perhibe- n il tür. 244 prob. od. $. Cognirio Dei duplici modo poteft naturaliter nobis infita dici; 1mó li immediaté ac fine ullo facillimae. etiam confe- quentie& interventu 7) ; formaliter item ac per fpe- ciem talem , qua uná fui perceptione reddat 1 Veritatem Cognitam: 2dó mediaté ac radicaliter, h f quando à natura inftipamur ad ejus notiriam Ccomparandam , & ab ipía natura principium » aliquod habemus illius ; ex quo illam facillim& ! inferimus. Hujus poftremz meminit S.'Tho- f masdumq. to. de ver. a 12.ad 1. ait: Ormibus na« zuvalitey jj iftum efl, unde (id eft, quo medi- ante) polfunt pervemire ad cogno[cendum , Deum ! éfé; quin & uterque Gregorius ejusdem rudi- zenus etenim Orat. 34.5 mcïnta* pofuit: Nazian B2 qua 20 Ds Dro ,U&o-; quz eft 2da de Theologia hec habett Quid Deus fit ac princeps quedam cau[a , qua ves omues procreórit. ac conervet , — tum oculi ipfi tum kex gaturalis docet s 2lli, dum vebus in a[pectum caden- zibus aciem affigunt : bec autem ,. dum per ves eculis fubje&las ac vetlo ordime collocatas autorem earum conjetlurá quádam colligit. Cognomento autem Magnus L. 17. Mor. C. 3. fcribit: .Eo ipfó, quód bomo eff vationalis couditus , delet ex qatione colligere , eum qui fe condidit , Deum effe. Tam veró cognitionem priori modo naturz in- fitam fatemur quidem efficere hanc propofi- "tionem , Deus exiflit , per f& etiam nobis notam; fed dari eandem atque à Patribus afferi nega- inus: altero eutem modo à natura infertam de Dei exiftentia cum Patribus aliisque affirmas 1nus; quia preter notitiam ex parentuminftitu- tione & nobiscum agentium fermone hauftam, tum ex innato beatirudinis appetitu, tum ex neceífitate agendi honeft&, tum ex nobis ipfis & mapis ex univería natura creatà Deum exi- ftere facillimé inferimus: fed inficiamur ejus operà veritatem illius propofitionis reddi ex Íeíc ac terminis manifeítam. Unde conftat; quemadmodum vel ipfa autoritas vel illata in« de confequentia fit diftinguenda. "d prob. 1. &. 7: M. Quia hec idea certé non eft prima; quam de Deo habemus, ac forían non in omnibus, prafertm polytheis. AV, qhin. a yat. r:m. transimi[sà iterüm ejus parre rmà, D. adam; Lex & regula judicii firmiffimi pro- Xima ac immediata extra finitarum ac creáta- rum DE D&-o UNo: 2I ) rüm rerum ordinem ftatuenda eft, JV. remota, H mediata ac prima feu ultimara, C. fed JV. (upp. 7 ad hanc fineratiocinationis ufü perveniri. Pra- terea hoc argumentum ex officina Cartefiana 1j depromptum, fecundüm quam pro primo de- 1] monftrationis ac veritatis cognofcende prin- lu cipio exiftentia Dei requiritur, fallir in illo ex- li perimentali atque ad cognitionem de Deo prz- [ vio ratiocinio: cogito, ergofüm. /4dvar. 2d. D. l idea fenfibus cornparata, quee eft mer? experi- I mentalis, feu preccis? capta ex fenfibili objecti j apparentia & organorum perceptione , non It femper eadem eft in omnibus, C. Idea fenfibus Jà comparata, quae potiüs eft rationalis , & ex di manifefta conítantique objecti habitudine ac Y recto rationis ufü exprimitur, JV. Ü . 1o. Zufi. ]. S. Damafcenus L. 1. de fide C. W ANemo , inquit, eff smovtalium , eui smon boc ab eo q (nature autore) igfuum fi, ut Deum effe per- ji fpechum babeat : quin iple quoque ves cveatee ea- :Xl, vímque confervatio ac gubernatio: divine naturee ']US majeftatem predicaut. ' Quibus verbis cognitio- [j nem Dei, quam nobis infitam vocat, diftin- il guit ab acquifita, quz per difcurfüm ex afpectu ll Creaturarum cormnparatur: ergo noftra cognis j tionis naturaliter infite diflinctio non tenet; 1'57 praefertim quia aliàs omnes fcientiee quantum- j vis difficillimae nobis fecundo modo naturaliter [ infitee dici poffenr. Conf. l. Sicut omnes na- jj turaliter ac fine deliberatione appetimus beati- tudinem, fic etiam naturaliter & fine difcurfu ) psà confuse 'ccgnofcimus poffibile effe ac rei ari 3 osase 22 Dr Dro Uwo. dari aliquid , cujus cognitione beati effe poffu- mus: fed hoc-à parte rei eft folus Deus: ergo. Conf. /J.. lnfitum eft à natura & notum per fe- etiamnobis, Deum effe colendum: ergo etiam fic norum eft, Deum exifílere; quia propofitio de tertio adjacenre mapis nota effe nequit , quàm t illa de facundo adjacenre. &. D. ,4. His verbis infiram Dei cognitio- nem diflinguit ab acquifita Dei notitia ,. quae habetur per veram demonítrationem , & in- fuper non tantüm Dei exiftentiam fed etiam eflentiam ac perfectiones divinas clariüs exhi- bet, ür verba poftrema manifeflé indicant, C. ab acquiira Dei notitia fecundüm exiften- tiam duntaxat, eüque non per propriam de- wnonftrationem fed facillimam & probabilem confequentiam acceptà, quam Nazianz. num. ä pr. laudatus conjecturam vocat, JV. 4. €?' Conf. Ad hujus rationem g. Quamvis hoc ad modum loquendi pertinere , & pro fequela admitten- da pugnare videantur teítimonia Hieronymi ac Origenis nuper adducta; minimé ramen concedendum putamus , quia ícientie , prae- fertim in ftatu aliquo perfectiore, nec ab omni- bus fed íolàm à pauciffimis, nec facilà atque difcuríi omnibus obvio, fed magno labore ac ftudio acquiruntür: cüm é contrario Dei exi- ftentie notitia minimé operosá ratiocinatione & difcuríu facillimo ab omnibus ratione utentibus comparari queat. "d Couf. I. D. m. Sed hoc objectum .nos beatificare potens reipsà eft Deus, & naturaliter notum etiam omnibus € Á Dllïf D'EO UNoO. 23 f éft füb hac ratione communi Deum contineri, 0 feu illam conceptum cum Deo effe convertibi- [ lem, JV. non ita eft notum C. Sicautem Deus i *on cognofcitur formalirer ac àt Deus, fed puré materialiter ac identicé; ficut agnofcitur xfi[) i Petrus ab eo, qui videns eminüs hominem fe movere , qui reipsà Petrus fit; non tamen d o difcernere poteft, an Petrus fit vel alius. J Corf. ]. 3. D. .4. . Per fe notum eft, Deum It effe colendum , fi faciat heec propofitio fenfum m hunc abfolutum : Deus exiftit & eff colendus, i AN. quia fic eft propofitio copulativa, de cujus i prima parte hic controvertitur. $i faciat fen- d füm conditionarum hoc inodo : Deus, fi exi- d ftit, eft colendus, C. Sed inde nullam effe enm illationem patet; aliàs enim cüm per fe norum (tl. fir; Deum, fi eft chymara, non effe colen- 7 dum, foret etiam notum, Deum effe chymz- W ram: patet quoque probationem additam in- [Cn: tellieendam de propofitione abfoluta, minim& autem de conditionata. " if jl 11. Zofl. ]. Nomine Dei intelligimus ens [? optimum ac perfectiffimum, quo nihil melius ll eft aut copitari poteft, üt patet tum excommuni u omnium fenfu, tüm ex S. Aug. L. r. de Do&r. Y Chrift. C. 1. nec non Cicer. L. 1. de nat Deor. $ & Sexto Empirico L. 8. cont. Mathematicos: li Sed per fe notum eft, quód ens ejusmodi exi- » ftat5 quia ex terminis evidens eft, exiftentiam ( effe aliquid perfe&ius & melius, quàm non j exiftentiam ; quod ipfum etiam de exiftentia If 'realiA probat S. Anfelmus in Alloquio C. 2. ita f 4 argu- ^ 24 DE Dro UwNo. argumantatus : Certà id, quo majus-copitavi te«. quit , 107 potefl elfe am. intelle&u folo. $t enim,vel LT . ia Mi s a5 [olo. intelle&u. efl , potefd cogitavi effe. eq in 16 quod «ajus efh :. $i ergo. id, quoxtnajus. cogitavi 3201 bote[2, effim [olo intellettu; idipfum , quo ma- us cogitari vou. potef?,. eft , quo snagus. cogitari. po-- Teft.*. [ed cevtà boc elfe 02 poteft.. Exiffit evgo. pror. cul dulio. aliquid, quo majus cogizavi zou. valety, ia ia D Md E €9 n intelleiu. 9. m ve.. Couf.]. Si ensne- ceffarium, optimum, & quo melius cogirari neqnuit, noneftchymseera , tunc neceffarió exi- flit à parte rei: fed. per fenorurn eft, ens ejus- modi non effe chymeram.; quia ens carens omni imperfeQione & bonum, quale eft ens. oprimum, non poteft effe chymara : ergo. Conrf. H. Ex fola notione & conceptu. obje&i;-j vo. chymzre legitime infertur ejus impoffibili- tas: ergo & ex folo conceptu. objectivo entis. Optimi infertur ejus exiftentia fümme perfecta, feu in. flatu phyfico, &em. lfla propofitio: ä Ens peílimum, feu carens omni perfectione; non. exiftit, eft per f& nota: ergo etiam per f& nota eft heec: Ens optimum, fíeu caren$ omni imperfectione , exiflit ; quia contrariorum ex communi axiomare eadem. e(t rario ac difci- plina. & Datis preemiffis V. Cózf. propter. tran- fitum fophifticum à fenfü conditionaro in pre- miffis ad abfolutum in conclufione, non puri- ficarà priis conditione; Di&um enim in mino- re eft nobis duntaxat conditionat? per fe no- tum, hoc nimirum modo: Eos perfe&itli- mum - Di; D*E.o Uxo. - h inum, & quo melius cogitari non poteft, Ti exiftit phyfice, fi eft aliquid reale & non fo- lüm in apprehenfione humana ; an autem fit r'!-; jj quid reale ac phyficum, an habeat tantüm effe lf objectivum in noflra apprehenfione, non eft pD- ante omnem diícurfüum vel priorem alterius j veriratis affeüfüm nobis evidens. Similis fal- l lacia occurrit in hocSyllogifmo: Nomine Tri- Id nitatis divinze imelligiiur pluralitas perfonarum ju perfectifima, & quà melius aliquid cogitari N nequit : Sed cuilibet (ànge mentis notum eft, ii exiftere pluralitatem | perfonarum ' perfe&tiffi- ii imam, Ut oftenditur iisdem rationibus: erpo 2 cuiliber per fe notum eft, "Trinitatem divinam 0. exiftere; quod nemo . unus adhuc dixit. Ita- li Per íe notum queinforma. R. 7. M. D. . l- eft, quod ens ejusmodi exiftat fignat& ac ob- It jedive C. exercité ac phyficé. Sujd. eft per *&Z fe notum in fenfa abfoluro JV. in fenfü dun- ) taxat conditionato & ex hyperthefi , quod i ens ejusmodi fit reale ac poffibile C. ' ad proP. f D. Ex terminis evidens eft. exiftentiam Y vel obje&ivam vel realem effe quid , me- & lius C. exiftentiam realem Su/4. effe quid'me- lius conveniens optimo reali. & exercito C. oprimo tantüm obje&ivo & fignato /V. Ex €0, quód quis concipiat Deum per modum entis optimi , folüm fequitur, quód effentia g Dei fic coucepta involvat exiftentiam objecti- ), vam, quiatotum objectivum non nifi partes " objectivas, feu ejusdem flatüs involvit. Ea« " dem refponfio et ad argumentura Anfelmi, $ suä B d 26 'DE Dso Uno. cujus autoritati oppono autoritatem D; 'Tho- me, qui ad fenfum plané noftrum hic q. 2. a. 1.ad2. fic refpondet: , Dicendum, quód forie ille; qui audit hoc nomen Deus, nonin- telligit fignificari aliquid, quo majus cogitari ä non pofüt, cüm quidam crediderint; Deum effe corpus. Dato etiam, quód quilibet in- telligat, hoc nomine Deus fignificari hoc, quod dicitur, fcilicer illud, quo majus cogitari non poteft; non tamen propter hoc fequitur , quód intelligat id , quod fignificatur per nomen, effe in rerum natura, fed in apprehenfione intel- le&üs tantüm. . INec poteft argui, quóàd fit in re: nifi daretur, quód fit in re aliquid, quo majus cogirari non poteft: quod non eít da- tum à ponentibus Deum non efle.;, 724 Conf. F. 9« N.m. Quamvis enim reipíà ens opti- mum non fit, neque etiam probari pollit; quód fit chymera, non eft tamen evidens ac per fe notum , quód non fit chymera. 44 prob. D. . Ens carens omni imperfe&tione ac bonum phyfíicum , exercitum , anre intelle- étum & reipsá poflibile non eft chymsera, C. meré objectivum, fignatum & in fola appre- henfione pofirum, . Preterea veró nom eft evidens, ens, quod dicimus optimum, effe exercitum ac phyficum; quin Athei partim id poflibile negant, cüm ex eorum fententia enti omni phyfico conveniat effe ab alio ac contin- gens, confequenter ens optimum & carens omni imperfectione fit chymaricum: partim id non tribuunt enti cuidam . incomplexo ac iïnguf Dr Dro UNo. 27 l fingulari, quale nomine Dei à Chriftianis in- à telligitur;fed rerum omnium collectioni , quam il ideo ens optimum carénsque omni imperfe- Il &tione vocant, quia omnes perfectiones poffi- Atl biles continet, nec aliqua perfectio prarer il- i las, que inhac collectione continentur , pof- ! fibilis eft. 444 Conf. 1/. 3« quoad xinum Difp. d eft; quia malum eft ex quocunque defectu, nl fuüfficit qu&cunque implicantia ad hoc, ut ali- W quid nonexiftat: at bonum, quia eft ex inte- J gra caufa, ideo ad exiftendum realiter non füf- le)- ficit quecunque poffibiliras, feu objectiva, fed . omnis ac phyfica requiritur. Quoad 2dum Difp. J eft rmó; quia nobis per fe notum eft, idem non pofle effe & non effe, ex quo evidenter i infertur neceffaria non exiftentia entis peffimi: li* econtra ens optimum exiflere non eft nobis i, per fe norum, neque ex principio per fe noto I infertur: 2dóquia bona eft argumentatio à ne« Àl gatione potentie ad negationem actüs, non [ veró ab affirmatione porentice ad actüs affirma- lv tionem; atque hinc etiam ad evidentiam pro« ( pofitionis negativze evidentia repugnantiae i fufficit, ad evidentiam veró affirmarivee, pre- 0l fertim effe phy(icum afferentis, requiritur exi- :(ff flentia realis fubje&ti & de eadem evidentia jl bauíta per cognitionem intuitivam, qualis de - Deo in nobis viatoribus non datur. fl I 12. Olferva. .EX proximé dictis facil& col- f ligi poteft; quid de duplici argumento Carre- fii; ad quod omnes illius pro Dei exiftentia al- lazækdemonftrationes reduci poffunt, f&ntien- um exrms o 28 DE DEO ÜNO. dum fit. 1mum eft: Quidquid claré percipi- tur in idea alicujus rei , illud poteft ac debet de ea re affirmari: atqui in idea Dei inclufa clare percipitur exiftentia. Ergo. 2dum eft: In no- bis eft idea entis infiniti, fcilicet Dei: Sed hec idea nequit habere aliam caufam, quàm ens infinitum feu Deum; tum quia infiniti repre- fentatio , qualis hec idea eft, ab ullo finito l ^ roduci nequit: tum quia héc idea habet rea- 1 tate f m objectivam infinitam , ac proin etiam infinitam caufam exigit; quandoquidem caufa debeat continere omnes effectüs perfectiones. Verüm utrumque argumentum füpponit, dari in nobis ideam Dei ac infiniti velut entis veré pofïïbi]is, eámque innatam ac congenitam ; quos rum primum Atheus negat , alterum autemine ter Theologos etiam incertum ac dubium eft. Preterea veró poftremum argumentum non- nifi merum Sophisma eft. | Erenim hac idea non eft ipfe Deus, üt opinatur Malebranchius, fed Dei duntaxat repreefentatio, cujus autor & cauía dicitur ac eft Deus; & cujus effe in prin- cipiis Cartefianis confiftit in mera modificatione mentis, ex fe realitatis finitee ex repraefentatio- ne autem realitatis objectivee infinitae. ln veró ad producendam hujusmodi modificatio- nem reprafentatricem requiritur & füfficit, ut caufa habeat omnes proprietates ejusmodi mo- dificationis, minime veró exigitur, ut etiam contineat perfectiones rei per modificationem reprafentate , üt per fe pater, ARTI- Dz Dzo UN'G;W 29 ) ( ARTICULUS IIL Iv n Deuii exifleve pofft äemonj?mf*i. l) Ota. - Demonftratio, üt ex Logica pàs ! tet, eft Syllogifinus. conftans tribus 1 propofitionibus evidenter veris. Duplexcom- [j inuuiter diítinguitur illius fpecies; Prima dici« Ji) tar demonftratio 2 frior?, quanido aliquid pro« u batur per fuam cauíam; five phyficam five me- i taphyficam: Altera dicitur à pofteriori, quan- J l do aliquid probatur per füum effe&tum itidem [ five phyficum five meraphyficum. His Recen« lt tiores nonnulli addunt tertiam, quam dicunt i quaft à priovi vel d funultaneo, quando feilicet res i probatur per füam effentiam aut preedicarum ali- I quod effentiale , quod neque caufà fit, neque illius Á effectus : reliqui tamen communiüs negant; hane n efle propriam demonfílrationis fpeciem ; cüm d proprié dicta demonftratio meritó videatur ]ly] exigere, ut fiat per medium à re demonftra- i ta faltem formaliter ac metaphyficé diftinctum; li €ó quód aliàs non habeatur manifeftatio ipnoti ) peraliquid norius, & in premiffis jam habea- 0 tur torum id, quod inferendum erat in conclus i fione. Porró exiftentam Dei non poffe de« It monftrari à priori vel ipfi Catholici omnes do« cent; quia éus utpote ens à fe, primum &6 ) independens canfam phyficam habere n&« quit, ejus autem exi A ntia, utpote pr&dicas tum formaliter in ipfa Dei notione inclufüiis caufam meraphyficam, Ííeu quid logicé priusy atque ex quo tanquam preedicato eflentiali exie iteupa l A — 36 Dt Dro Uwo. à ftentia velut proprietas profluat, non admirtïïrg Eandem tamen deroníftrari poffe quafi à prio- [ rifeu à fimultaneo, contendunt nova hujus p fpeciei artifices Recenriores, quibus tamen $S. j "Thomas cum aliis plerisque omnibus adver(a- [! tur; tum quód nulla hactenus ab iis allata fint f argumenta, qua vel à reliquis Theolopis quan- tumlibet ingenio pollentibus haberentur pro p [* demonfttrationibus ex fe przecisé ac fine previa f creaturarum hypothefi convincentibus, velab li Atheis elidi neque ant, ür num. rr. infinuatum füit: tum quia vix ullus Patrum hanc viam in- l greflus eft, fi S. Anfelmum foríàn excipias; de quo dubitare fas eft, an argumentum nuper laudatum voluerit fic ranquam demonftratio- IM nem proferre, aut vim illi tribuerit indepen- denter à füppofita exercita entis optimi exiften- tia: rüm quia S. Dionyfius vel Autor Libri de divinis NominibusC. 7. fic enuntiat: Povté oe« vaciter id dicemus , mos Deum mon ex ipfius uatu- ä ya cognojoeve , ( id — mempe 7 701 Min effs 2 ; umj [ ex empénque fuperat varionem ae — fe eréatuvarum ompiuim ordinatiffrma difpofitione , üt eb ipfo producia. Quanquam nec hoc ipfum uberiüs examinare placet ; quia hic demon- flrandi modus fübtiliratis plus quàm urilitatis ád convincendos prafertim Atheos habere vie detur : cui tamen id libuerit, in aliorum ope- ribus rém omnem perfequi poterit. A pofte- ziori autem feu per createras demonftrari poffe Dei extantiam, confentiunt jam "Theolopi emnes tum contra Atheos , tum contra Petrum de — Dz Dro Uuoj 31 ïimr; de Alliaco paucósque quosdam Antiquos, qui Deum ex creaturis quidem probabiliter fàrs ; pnie lj ac certitudine forfan morali & practicá oftendi 2 pofíle dabant, inficiabantur autem poffe pro« of prié demonftrari, Optimum contra utrosque. ;l argumentum prebent media demonítrativa in- j feriüs proferenda; pro fcholarum ramen ufü pravié adhuc flabilienda eft demon(trabilitas p Yent exiflentie diving contra poftremos, quorum ii fententia paffim grayibus etiam cenfüris no- tatur. El n i 14. Dico. . Deum exiftere, poteít per fe pis; loquendo demonítrari à pofteriori feu per crea- turas. Prob. J4utovitate. Job.t12. v. 8. & feqq. upet 3tio- dicitur: Zgrerroga jumenta, $g docebunt te; €9 Xl« volatilia celi, €7 indicabunt tibi. — Loqueve tevva, g vefpondebit tibi; $9 savrabumt pifces maris. ln i d Quis ignovat , quod omuia bec manus Domini fe- cit$ P(ag. v.a. Culbenavvant gloriam Dei , u [ t9 opera mauuwm eju$ ammumtiat firnamentum. Sap. 13.. V. 5. 2 anagiizudime [peciei 6g cveaturee EU " cogno[cibiliter potevit creator. borum: videri. . Om. I. V. 19. & 20. Juod notum eff Dei , ma- h jl uifeflum eff iniliss Deus. euim illis mauifeftavit : yun invifibilia epim. ipfius à creatuva: munudi per ea; o qua fa&a Junt , intelle&a. con[piciustur. . INe. ve- lita!?s rÓ quis excipiat; verba Scripture poffe expo- e v ni de quacunque exiftentie divinz: probabili ope tantüm vel probabiliffima notitia ; Corf. 1. S. Q1 Chryf. in textum. Pf. cit. Celum £ace?, inquit, yft fed ipfius. a[pe&lug vocem tubá. claviorémn. emittit; J fu. S. Hier. in verba Apoftoli: Zum evidemer ia- telecia 12 p 52 Dz üzo UNo. 1 selle£ta fuit , 'ut con[petta dicantur 3. S.'Cixeg, L $7. Mor. C. 2. eodem feníu declarat verba illa Jobi C. 36. Qrues bomines videm Deum; unusquisque imuetur procul. |.». Verba Scriptue ree fumenda fünt proprié ex repula S. Aucuflie pi , nifi autoritas vel ratio manifefta obfter; fed verbailla; cognofcibiliter videri, manifeftari, conípici, proprié accepta denotant eviden- tiam; nec obílat ratio vel autoritas ejusmodi ufürpationi: ergo. 3. Spiritus Sanctus his teftimoniis videtur defignàffe .hanc ipfam de Deo notitiam, quam de facto habeinus: at re- ipsà non modó probabilem, fed etiamn certari ac evidentem ex creaturis habemus Supremi Prob. Ratione. A Numinis notitiam: ergo. demonftrationem à pofteriori tria requiruntut & fufficiunt ; z. ut detur effectus, per quem demonftratio caufz petitur; ». Ut effectus me- taphyficam cum cauía per illum demonftranda connexionem habeat: 3. Ut tam effectus quàm illa connexio evidenter cognofcarur. Sed hec emnia in demonftratione Dei exiílentis per «reaturas concurrunt, üt ex arpumentis infrà producendis manifeftum erit: ergo. Dixi: ger f& loquendo; Licét enim aliqui forfan fint, qui his argumentis affenfüm prebere ex animi pervicacia aut-perverfitate nolint; id ramern eorum certitudini ac evidentie equé parumt Werogat, ac parum fuit derogatum manifeftis eliis rebus ac principiis, dum quidam; üt Pe- l. Dogm, notat, negárunt, tàv. L. z. G.L A-Theo þ*n-ivem' Pa . Dz Dro Ui 383 nivem effe candidam , dari morum t effe vel non effe. ;acquidliber : K 1$. Obji. Omnis demonftratio debet effe t 1. ex prioribus; 2. ex norioribus; 3. ex ne- n li A ceffariis; fed hec omnia deficiunt in demon- EM 1 ) sl ftrarione Dei ex creaturis; nam 1. creaturee non ; f - funt quid prius fed potius poflerius refpectu jl ' Dei: . 2. etiam non funt notiores; cüm exiftens s. tia creaturarum fit nobis tanrüim phyticé certa, y i Dei autem certa acevidens metaphyficé: 3.nec nt creature funr neceflarie, (ed ornes contin. a i gentes: ergo. Corf. [. Effe&tus creati nor erut funt proportionati refpectu Dei; cum finiti ad infiuirum nulla fit proportio: nec etiam apti " . funt ad probandam Dei exiftentiam ;; quia fi Untt fpe&antur materialiter & quarenus praciss QXSQE funt entia, nullum dicunt ordinem ad Deum: vl fi veró fpe&tantur formaliter & quatenus funt d creature , funt correlata refpectu Dei & crea- gsquän toris, quem fapponunt , non probant; quia 4 j correlata funt fimul naturá & copnitione. Ergo. i5 Conf. If. Ex eo, quód videatur aliquis effectus , iif produ&tus ac .exitens , nec infertur recté cau- u fam ejusdem a&tu exiftere; cüm illa jam feepe [ i J ) f lelierit effe: . nec caufà increata feu Deus abío- nf lutb collipitur; cüm effe&us creati faltem in um caufis eequivocis poffint effe à fola caufa creatay i v. g. homo ab homine. " ^ Corf. LT. Non poteft d cognofci vel demonftrari, Deum exiftere, nift i €ognofcatur vel demonftretur Dei effe; quia n: fed :ä[llnfl €tientia & exiftentia Dei Dfïum 'quid iden jf '*nquil: g. 34. Dzr Dso UNO. néquit per creaturas co Jf gnofci ac demonürgri effe vel effentia Dei: ergo. M. Demon- g g. ad arg. quoad i. part. D. ftratio deber effe ex prioribus cognitione, h.e. ex lis, quorum cognitio precedit, C. ex prio- ribus exiftentià, feu iis, quee priüs exiftunt, JV. ; cüm aliàs demonftratio à pofteriori phyfico im- fi plicaret. . Iraque in demonftratione exiftentiee n Dei priüs cognofci creaturas fufficit, atque ex li his inferri creatorem. — Quoad 2d. p. IN. m.. 4d vob. D. Exiftentia quarundam creaturárum TK Q nobis tantüm eft phyficé non mat aphyficé cer- ta acevidens, C. omnium, AV, Efíto, reàpíe Á l exiftere creaturas extra nos pofitas, per fenfus um experientiam phyfice folüm evidenter fcia- q li mus; quilibet ramen homo non omnino infa- nus de exiftentia fü?. & animee füze , vel fui in- Ti telle&tüs & voluntatis ex propriis utriusque K [* potenti& actibus, quos in fe experitur, pote habere evidentiam meraphyficam: unde fiunus tantüm aut duo homines exrarent, füblatis ce- B [ teris creaturis omnibus, poffet eorum quilibet j ex propria fui ipfitis cognitione tam fibi quàm lt alteri exiftentiam Dei demonftrando fuadere; i eáque demonftratio proríüs mataphyficé cer- q ta ac evidens foret, Si veró de illa loquamur 'demonftratione , qua ex creaturarum extra nos pofitarum confiderarione petitur, do qui- D) dem ultró , illam formaliter , ut fic loquar; ü non effe plüs quàm phyficé evidentem; eadem h tamen aequivalenter metaphyfica demonftratio RI dici poteít; quia admiffà hypothefi exiftentiae t arum P "Dz Dso Uxo. 35 (itd harum creaturarum , quam omnes facilé tri- buunt, argumentis meraphyficé evidentibus friu oftendi poreft, easdern cum Dei exiftentia ne- i ceffarió - connecti , adeóque Deum exiftere. n itoad 3. p. D. M. Debet effe ex neceflariis i;1 abfoluté vel fecundüm exiflenriam talibus, . IN. i ex neceflariis, quae ralia fant. faitem ex fuppo- kent fitione, vel fecundürm habitudinern ac connexio- queeli nem cum re demonftranda, C. Quamvis crea- ] tur&* omnes continpenter exiftant , duplici ta- i inen illo modo neceffarise fünt; 1mo quidem, quia neceffe eit eas effe ex fuppofitione , quód Qu tàp lint: 2do autem, quia effenrialiter dependentà [ati Deo ranquam càuífa ; & fineeo nead momenrum rl quidem effe poffünt: hoe veró. ad detnonftra- ) iti tionem exiftentize Dei füfficere ; patet ex de- i monflratonibus in aliis fcientiis, quarum ob- jecta nec abfoluté , nec quoad exiftentiam ne« d 2 j porf, ceffaria fünt. [ii d Conf. L. & quoad 1. D. Effectus creati i non fünt proportionati in ratione cognofcibilis; aut habitudinis feu connexionis , IN. in ratione quiliþf entitatis aut entitativee perfectionis, C. fimili- iqi u ter diflinpuenda eít probatio. ^ Sané ficut infi- d nita Dei perfectio non impedit , quotninüs a creaturae fint illi proportionatee in ratione effe- &üs ab eo producibilis , & in ratione ob;ecti j ab eo amabilis vel odibilis ; ita nec impedit; (f quominüs creaturz finr ipfius exiftentite. pro- o eití portionatze inratione medii objectivi, per quod ea à nobis cognofcatur: ad hoc enim fatis eft, yrui anquam [l quód eum Deo tanquam cauíà ipfe t i effectus l "u ERN 6 Dr Dzo UNo. [ cffeus neceffarió conne&tantur ; heec autem N connexio per difcurfum evidentem ipfo ratio- D! nis lumine deprehendi à nobis queat. — Quoad X .sd. IN. -Aff. ad prob. Y« Creaturas nec precise f üt entia ,. nec üt effectus creatos probare exi« k ftentiam Dei; fed tranfeundo à crearuris mate- f rialiter fumptis ad eas fumptas formaliter argue [ £nentum fieri hoc modo : Dantur entia : haec D ehtia fünt creata: ergo datur creator; in quo fe cüm prima propofitio detur ab adverfariis, al- tera veró validiffimé probetur, pofítrera el [ V «demonftrata. "d Corf. EI. &. quantum ad Ym Y D. Re&? non infertur, caufam ejus immedia- [ tam & creatam actu exiftere, C. primam ac increatam, N. Difparitas inter utramque pa- tet; quia caufà creara, quamvis exiftere debue- X rit, dum effe&um produxit, nontamen; dum effectus etiamnum perftat , permanere debet, cüim eam ex füppofito non conferver; neque etiam perpetuó durare poteft , cüm non fit; nec füpponatur eterna: utrobique contrarium ä occurritin caufaincreata, ac proinde tum &ter- na, turn neceffaria ad rerum omnium confer- vationem, Quantum ad 2d. D. Cavufà increata (eu Deus non colligitur ex quibufcunque effe« étibus femper immediat& & per quodlibet mee dium, C. non colligitur faltem mediaté & per aliquod marerie proportionatum, NN. Ubi cau- f£e (unt univocaf , non ex fingularibus, fed ex colle£tione argumentum pro exiftentia Dei füu- DA rA APE UT TUINE ERE RE n R mitur; ubi verÓ caufa requiritur aequivoca; à h particulari immediatus tranfitus ad caufam in- ^erea- m Dr Dgo Uuo: X37 il creatam fieri poteft. — 47 Cozf. ZII. w. D. M. At Non poteft cognofci aut demonftrari, Deum )u 1100 exillere, nifi cognofcatur aut demonftretur eífe as vel effentia Dei quoad exiftentiam, C. quoad A fe fcu predicata conftitutiva, [i4. nifi cogno- ícatur vel demonftretur quoad pradicata con- (f atou ftirativaomnia, feuadequare, NN. quoad pra- d dicata faltem aliqua cum Deo converribilia fcili- cet entis neceffarii, improdudti, à fe, velcau- ES W jj ! fie prime , autorisuniverfi &c.; feu inadeequa- i, C. Sufficit ad cognirionem exiftentiee di- s 7H vinz habendam notio qu&edam vel inadeequata vel confufa de Dei effentia , quae in quzftione, net m anefl, fapponitar; quia aliàs nec creatura ulla carecognofci, nec ex effectu aut caufa demon- e p ebti flrari poffet , càm nihil in bac vira penitüs ac intim* fecundüm omnia attributa percipiatur. dur Qd /Ad prob. . Nihil ex ea fequi : nifi quód co- nità ac demonitratà Dei exiftentià , (alrem im- nid on J perfe&te & fecundüm aliquod effentiale predi- catum cognofcatur Dei effentia , prafertim ii phyfica. ia onlt Qy &RES E.. Quibus. avgumeniis demon]iw-- cretl n Deum exifleve ? T 16. MNoia [. Sicut media feu argumenta, Em quibus ex füppofitione creaturarum demon- T ftratur Dei exiftentia, alia dicuntur metaphy- j a (ed d fica, alia phyfica, alia moralia ; fic & demon- flrationes his innixe diftinguuntur: metaphy- el f ficee enim fünt, quarum media defüumuntur ex d! natura A& effentia rei aut entibus fpiritualibus, m 3 qu utpote ER Dzs Dro Uuo. 58 ütþote de quibus Metaphyfica tra&tat; phyfi €&, quarum argumenta colliguntur ex matetia, mundo & eorporibus; morales, quarum mo- ä tiva vel fundanrur principiis prudentie, vel à materia mores fpectanre depromunrur 'Tri- ( licis hujus generis argumenra varia afferuntur [ à varüis , inter quos S. Thomas liic q. 2. a. 3. d proponit quinque , ac rmó quidem oftendit, admittendum effe primum motorem, 2dócau- fam primam , 31ià ens neceffarium , 4tó ens erfectiffimum ,. stó Conditorem ac Guberna- torem univerfi; atque hinc Deum exiftere in- fert, cüm primum movens, caufam primam; ens neceffarium &c. füpponat Deum effe,. Ple- raque ex illis five hic, five in fequenti queeftio- ne, ubi Atheorum fyftemata excutiemus, pro- ferentur; ne tamen, quod Suarez diíput. 29. s]ï Metaph., (ect. 2. monet, fortà fruítrà pugne- mus contra illos, qui materie, atomis, mun- do, aliísque rebus pradicatum entis neceffarii, improducti, & à fe exiftentis tribaunt; uin tamen Deum concedant; breviter hic quaedam faltem fundamenta premittere juvat, ex quibus poftmodum proximo Capite oftendemus,;fingu- las ac omnes perfectiones profluere ex ente ne- ceffario ac improdu&to , illádque re ipsá Deum feu ens omniperíectum effe babendum, | Unde 17. ANota //. Fundamenta, ex quibus de- duci poteft enti à fe feu neceffario convenire omnes perfectiones, quas Deo tribuimus, po- nuntur fequentia: r. Ens à fe feu neceffarium intelligimus id; quod quoad fuum effe eft in- depeqe d 'DE' Dzro [/]NO. 39 dependens ab omni alio , habétque ex eflentia j exiftentiam vel neceffitatem exiftendi. 2. Ens 1là i perfe&tiffimum fecundüm P hilofophum L. $. &ionis omnino d Meraph. dicitur, cui nihil perfe deeft, nec ab alio exceditur. 3. Ih ente ne- Ti nnt ceffario pofTe exiftere idem eít ac exiftere; quia; 4 cüm poffe habeatur ab effentia, & exiftere fit w de effentia entis neceffarii , poffe ac efTe in eo- dem conveniunt. 4. Similiter poffe habere [ perfectionem vel ejus grad um hic idem eft ac j u flarium non exiftat etfte habere: cüm enim ens nece fine perfe&ione ac certo perfe&tionis gradu; elt T ficüt ab effentia habet, quód exiftat, üc ab ea- dem habet, quód tale exiftat; ac proinde heec ph il taleitas vel perf ectionis gradus eft illi eflentialis. tationis -vel reftüiétionis debet 5. Omnis limi ^ effe aliqua ratio vel cauíà, (ive extrinfeca, five hil eft,. de quo non detur intrinfeca ; quia ni aner caufa, eur potiüs hoc, quàm «l io modo fe ha- n beat. 6. Limitetionis cujufcunque, fiqua in gffal"äi', ente neceffario extet, non a lia poteft effe cau(a T quàm propria ejus effentia: neque enim po- gu teít limitari ab alio extra fe; cüm fit prorfusin- ]uibliS dependens ab alio: neque etiam à propria vO-' ii (fentiale effe priüseft, quàm du luntate; tum quiae velle: tum quia, fi quid ens nece ffarium habuit Jf vel non in primo effe , de quo hic loquimur , Un habuit, utpote ab effentia profluens m utarine- 13 debe- quit. Itaque, fiqua perfetio illi deeflet ; /enilf ret id fieri ex ejus incompat ibilirate cum eften- " üt ex alibi dicendis tia hujus entis; quae cüm ; j nec dari queat, enti 3& [ (üpponimus, nec affignari; neceie s 4 »PEF' l 140 Dzr Dzo Uwuwo. neceffario nihil perfectionis omnino deeft: ne- que in hoc etiam ab ullo exceditür; cüm uni- cus dunraxat Deus ex proxime dicendis fit; adeóque ens perfectiffimum plan? eft. 18. Aefpondeo [. Inter argumenta meta- phyíica, quibus demonftratur Deum exiftere, wuum e(t, quia debet admitti ens neceffarium. feu neceffarió exiftens. Nam factà etiam hy- w i omi . at lii — E E othefi , quód mundus quoad entia perma- P nentia & füccefliva extiterit ab zeterno, 'meta- n i phyficé ramen repugnat, ut quidquid ha&tenus extitit & de facto exiítit, meré contingenter- exiftat, & coníequenter admittendum eít ens neceffarium. — Prob. Si quidquid ha&enus ex- titit vel exiftir, meré contingenter exifteret , fieri poruiffew& jam poffet, ut nihil unquam ex« titiffec vel exiflerer; quia ens mere contingens dicitur illad , quod ita exiftit, ut poffit non exiftere, non quidem pro fenfu compofito fed divifo füg actualisexiflentiz: fed lioc fieri nom potuiffer ; quia fi hoc foret , .etiam potuiffet fieri, ut nihil unquam effet poflibile; cüm hàc hypothefi flante, fi nihilominiis aliquid. foret poffibile, deberer illud poffe exiítere vel pro- ducendo realiter feipfüm tanquam cau(à ade- quara quoad primum effe, vel per mutuam duorum caufalitatem f& invicem realiter pro- ducentium quoad primum effe, üt quodlibet effet cau(à mediara íui ipfius; quod utrumque impoffibile effe evidemter apparet: fed nequit fieri; ut nihil unquám effer poíIibile ; quia poffi. d rei exiftenti bilitas non eft pþ?ecïicazum ?!iguo L. acci- Dd Dg Drzo Uxwvo 4X f accïdeht—ale& defectibile, ficut exiftentia, íed Qp effentiale necetfarium feu reipsà indefe&tibile. adum eft, quia debet admitti ens à fe,. feu in- Si creatum vel improdu&tum, üt oftenditur. lt emne illud;, quod mundus complectitur, eft if productum, ergo debet effe productum ab ali- FU quo intra collectionem rerum. productarum |y eontento ,.- vel ab aliquo extra numerum pro- Tf ductorum pofito: fed prius dici nequit, quia T illud ens tanquam produétum vel deberet à fe G ent ipfo produci, velabaltero vel mediaté velimme- engt diaté à feanteà producto ; in quo utroqne mani- La feftaeft repupnantia, quam agnofcunt ipfi Athei, $8 ob id ad infinitum progreffum confügientes. ert, Ergo debet dici pofterius: fed hoc ipfo admir- yex nütur aliquod ens improductum ; urpote non yens comprehen(üm in univerfà multitudine rerum non productarum, atque hinc ad eandem non per- of tinens. Cozf. Eriam omiffo aliquo proceflu in j nof in&nitum, tora infinitarum caufarum produéta- vlf rum collectio eft producta; non abaliquointra n colle&tionem: ereo ab aliquo extracolleétionem, o feu ab ente improdué&to. Prob. xm. p. Zdnt. p Illud totum non eft impredu&tum, cujus nulla al pars nec adequaté nec inadaquaté eft impro- a du&ta, üt patet ex ipíà colle&tionis natura; fed pl'O' nulla pars etiam in collectione caufarum infini- [b tarum ef improducta, üt ipfi Athei ftetuunt: nquö 0. Prob.ad.p. Nec in colle&tione caufarum n iarum reliqua omnia producerentur ab equ ol wno intra colle&ionem; quia, cüm hoc ipfüm Qp f05 ftatuatur. productum ; deb,e-m vel. à fe.ip g 3 vel "u atà 42 DEïDEO U No. velabalio, quod anté produxerat; þroduci, contra principia ab fis Atheis admiffa:. nec fingula forent produ 4 a àfingulis, quia & hoc implicat; nam in hoc cafu (ubi à poftremo ef- fe&tu , qui nihil produxifle füpponirur , ab- ftrahi poteft) & in infinira colleétione caufarum producentium & productarum non fünr produ- Í éta, quot fünt producentia, & infinitis pro- 1 du&tis debent correfpondere infinita producen- tia: fed hoc fieri nequit ,. nifi duo fe mutuó mediaté vel immediaté producant; ür patet in ä colle&tione finita centum hominum,; : quorum finguli dant & recipiunt nummum , quorum duo , fi nullus fit dans, qui non fit recipiens; debent mediaté vel immediaté fibi mutuó dare. 19. /Vec dicas 1. Licet fingula entia fint con- tingentia & produ&ta, tota ramen collectio ä poteft effe neceffaria vel improducta; quia non valet argumentatio à fenfu diftributivo ad col- le&ivum, inquam tamen üutrumque argumen- tum refolvitur. . /Vec dicas 2. Ex eo, quód fin- gula entia fint producibilia, non fequitur pofle füpponi toram eorum collectionem efífe pro- ductam: ergo etiam ex eo, quód fingula entia fint contingentia & poffinr non exiftere; non fequitur, quód poffit fupponi , toram collectio- nem entium non exiftere, Jtem quamvis que- liber creatura poflibilis (it producibilis, tota tamen creaturarum pofílibilium collectio non eít producibilis: ergo à pari. Nec dica$ 3. Po- d ii s ER ftrema demonftratio evertit proceffum in infi- dmis- ii m pitum, eriam à 5. Thoma & Ariftotele a fum; Dr Dzo Uuo. 43 Qd fümi quia caufam aliquam primam atque hinc n« principium infiniti inducit: ergo faltem non þoc valet permiffo illo proceffu. )d W.ad vm, Vel illa collectio eft quid diftin- D &um ab entibus, vel' non? fi xmum (it & arüm valeat objectio; illud diftiné&tum, quidquid de- odl mum fit, erit ens neceffarium &improductum, pTO ac confequenter non omnia entia funt contin- Qce gentia ac producta: fi adum; manifeítum eft, ynà quód illa colle&tio debeat fequi fortem fingulo- rl rum endum. ;2drar. D. Non valet argumen- Qruti tatio hec in accidentalibus praefertim quantita-. oru tivis, aut jis, que diftributioni conveniunt Jenty prout diftributio eft, C. non valet in effentia- late libus, autiniis, qui& comperunt abftrahendo con. à collectione aur diftributione , atque hinc à 1€&i0 fen(u diftributivo & collectivo vel à ratione di- 3 nof ftributionis & collectionis nüllam mutationem ld COL accipiunt, IN. 74d 2d. & quoad prius Difp. eft; m quia inprimis plus requirirur, utresfir, quàm jl ut non fit; adeóque etfi fupponi non poffet ; j pOHf omnia entia effe produ&ta, polfet tamen l'up- poni, ea non efle exiftentia: deinde poffunt u n «t füpponi produ&ta omnia , prout fünt produci- u bilia vel abfoluté infe , vel relativé ad fe invi- j cem, vel relativ&^ ad. catifàm producentem: abfoluté & in fe concipiuntur producibilia in u D infinitum , ita ut quálibet datà productione con- j If cipiatur adhue poffibilis ulterior; ad invicem W fi confiderantur producibilia , inter ipfa fünt : u quaedam, que non poffunt fitmnul exiftere; re- j lai& demum ad caufam fpe&tata , cüm heec fit fif omni- — 44 DE Dzo Uxo. omnipotens & ejus fccunda virtus exhauriri 1 nequeat, neceffarió füpererunt illi femper in- finita entia adhuc producenda: unde varig ra- ü tiones obítant, quominüs füpponi poflint om- nia effe producta: econtrà veró fi negetur ens P1 neceffarium, nullum momentum obftat, quo- minüs fupponi poffit , nullum ens exiftere, B Quoad poflevius .N. A. V el enim fupponis colle. Q élionem creaturarum poffibilium effe infinitam Á —— a&u feu categorematicé ,. vel potentià rantüm .* feu fyncateporematicé? íi rmum; etiam illa eft actu producibilis, càm poffibile idem fit ac producibile; fi 2dam ; fimiliter eft porentià producibilis, eo ícilicer modo, quo eft poffi- bilis. h. e. tot & tot creature & creaturarum collectiones funt producibiles ita, ut plures & plures femper produci poffint ex proxime di- élis. "d 3t. W. 1. IN. Supp. 4nt.. quód S.Thos mas infinit! poffibiliratem admittat, cüm con- trarium conflet ex ejus fumma p. 1. q. 7. a. 4- in Corp. & q. 46. a. 2. ad 7.; aut quód Autori« tas Ariftorelis hic fit eeftimanda, qui circa crea« tionem & oripgnem mundi multum erravit: qui U p ER Ea a veró inter Theologos etiam poffibilitatem infiniti admiferunt, ommnes ramen illud à caufa primg neceffarió dependere flatuerunt. .. . 2. /V. Zfgt, ä Quia poftrema argumentatio non probat non poffe dariinfinitum , fed potiüs inftituta eft pere mifsà infiniti poffibilitate. $. 3. /V. vazog. 74ut, ev iNam quamvis demonftretur, dari caufám pri- 1 snam extra collectionem, non tamen hoc ipfo demonftratur etiam caufa prima intra colle&tio- 1 nem» -mm f i)E DEO Uxó. 45 t nem ; quia pofità infiniti poffibilitate , Deus d poteft infinitum producere fimul, vel alia quà- J cunque ratione, quam affignant patroni infiniti. orm ts &. 4. . Cegf. 1mO quidem ; quia periniffo proceffu illo , non fimul permittuntur omnia ; qu quae ex infinito fequi ab aliis dicuntur, ab aliis l negantur; quale illud eft de caufà prima intra j colle&tionem : hec enim duntaxat poftulanda Ytit funt ab iis, qui proceffüm infinitum admittunt T " Brabfoluté verum feu vere poflibilem: 2dó quia ; Il non permitrimus proceffum plané abfolutum ab (iti ^ omni cauíà prima, qualem Athei ftatuunt, cüm etlid - aliàs difputari non poffet, an eo omiffo neces- )Oiü-. faria fit caufa prima; fed permirtimus duntaxat Tür proceffüm qualemcunque ac preci(ivé talem 5 abftrahendo fcilicet, an pr&ter illum caufà pri- . die 10a neceffaria fit vel non: 3tió quia, licet arpu- [ ho menrto allato probaretur etiam admittenda cau- con fa prima intra colle&tionem ,. non tamen foret 44 vitium argumentationis contra füppofitum de 'JIOI'i! infinito permiffum , fed effet modus argumen- qui tandi optimus & Euclidi ac S. Auguítino etiam J familiaris, qui. vocatur reduétio ad impoffibile, yfiniii ubi fcilicet ab initio aliquid ponitur aut permit- Ti titur, fed deinde oftenfo abfürdo, quod ex h eo fuppofito fequitur, idem in fine negatur, 10l 20. Aefpondeo 17 Inter argumenta phyfica, u quibus demonftratur Deum exiftere, 1sumeít li ex hoc mundo vifibili. Hic mundus vifibili: n imó non eftàíe; quiainprimis omnes ejus 4 fo ] partes non fünt à fe, àt patet quotidianà expe- j» - rientià; deinde quia nec aliqua ejus pars; cütis ) quas Dr Dro Uwo. 46 queecunque affignetur, fit in certa mole, loco; motu vel quiere &c. , qua omnia gratis dicun- rtur illi convenire ab aíeitate: demum quis, fi effet à fe, foret neceflarius , ac confequentef omniperfe&tus fecundüm pradus etiam infini- tos. 2dó non eft à cafu; tum quia cafus nihil eft, &, ut ens tranfeat ad exiflentiam , realis caufa requiritur: rum quia ex fortuito partium materia: concurfü non poruit coaleícere univer« füm hoc innurneris ac variis partibus ad exi- miam pulchritudinem, & ad proprios fines af- fequendos aptiffimeé difpofitis ac proportiona- tis, & ad commune bonum fpecialéque homi- nis confpirantibusconfítans: tum quia nerno nifi infanus dixerit, ex fortuiro lapidum, lionorum; calcis & arenee concurfü emerfiffe palatia, ex Í characterum imprudenti congeítione prodiiffe poémara, ex fimili colorum confluxu coaluiffe exquifitam pi&uram &c. ; adeóque multó mi- nüs admirabile mundi opus inde extitiffe. Ergo eft. ab aliquo opifice, & quidermn fümmà quá- dam fapientià & potentià pradito, fine quibus rerum tot acrantarum ad fines finpulis proprios & ad commune omnium ac fpeciale horminis bonum tam conftans & tam eximia difpofitio; convenientia,/proportio, coordinatio ac con- fenfio intendi ac perfici non potuit. Hunc au- tem artificem Deum dicere vel ex hoc maximeé licet; quód Athei ideó negent dari Deum, quiá nec talem artificem ; nec illas perfectiones dari contendunt. . 2d/m eft ex uno homine; cujus corpus tam admirabilis ac plane ftupendi artifi- eu Drg Dro UNo. 47 Id Cii, cujus anima tot faculratibus ad cognofcen- JQU» dum & liberé volendum inftructa, atque tot lil) Il dotibus ornata, cujus denique mirabilior ad- entd huc & in nullo Philofophorum fyftemate faris nf & ad captum explicanda unio inter corpus ac nl fpirirum — caufam . aliquam fumme perfectam reli exigere manifeflé videntur. Sed cürn de utro- TRU que arpumento copiofiüs loquendi occafionem vtl darura fit queeftio alteramox proponenda, indi- ] di cáffe hic tantüm ifta füfficiar. d 21. JVec dicas 1. Plura (unt in mundo, quo- tiQn: rum nullus intelligitur finis; qualiafünt plu- via in deferto decidens, fulmen rupes diruens, honr 301l mufce, rang, ferpentes &c. ergo pro rebus Nec 5. Tum Jr'ütd) conditis non eft opus fapientià. mundus, tum ejus ordo eft finitus: ergo fàpien- yd d tia & potentia infinita artificis inde non colligi- tur. duj iNec 3. In orbe fünt plura mala; jufti n etiam fiepe carent bonis, & opprimuntur malis, gl cümcontraria frequenter eveniant in improbisz ergo Deus nec autor optimus, necprovidus gu- jqi T ernator videtur efle hujus univerfi. B. ad 1m. T. ;4. IN. Conf. 'Tum quia ex eo, ypit OmiHiS quód/non cognofcamus rei cujuslibet finem ab agente intentum, non fequatur, nullum efíe )oü[io,v c a operis aut operantis finem: tum quia recie li- i. t cet inferre agentis fapientiam ex iis; quorum. finem difeernimus, & quz tanquam media PU , ad finem optime affümpta videmus: tüm quia bene füfpicamur certum aliquem finem operi 2j o & agenti effe conftitutum, quantumvis nobis cujlli ignotum in iisrebus, quee fümrmà arte &i ra- t^ li D ER 48 , Dz Dro Uxso$. [ bili varietate ab eodem artifice!facta c*og'nbi"cïr- L mus. R. a4 2d. Transmifsà etiam confequentià, ü cujus veriratem ratione infinitudinis bic proban- ü dam non fuícepimus, vicimus tamen contra q Atheos, fi caufam fapientem ab opere ipfo di- L/ flin&tam concefferint: hoc enim dato facile erit; q infiniram etiam fapientiam; i non ex opereipfo, faltem aliundé demonftrare. 744 37. g. JV. Conif. d Deus quamtumvis optimus ómne equidem ma- q lum excludit à fej non tamen excludere abaliis h fubje&tis debet: permittit quidem mala etiam li moralia feu culpe , quia creavit naturas liberas, 1 nullà legead peccata earum impedienda tenetur Q & ex malis bona clicere poteft; nullius ramen mali hujusmodi autor eft: malorum phyfico- E rum autor effe poteft, vel üt abíolutus Domi- ( nus, vel üt tenrator füi operis, vel üt vindex A fceleris. Providentiam divini gubernatoris for- l tis illius diverfitas ac infolentia non elevar ; tum quia felicitas temporalis fepe impedimenrum non modicum eft ad beatitudinem hominis con- fequendam: tum quia ficur bona hujus vitee fiepe (ünt merces operum naturaliter bonorum que nï fübinde faciuntimprobi ; fic malafuünt nonnune quam poenz deli£torum levium , in quee labun- tur etiam probi. 22. Refpoudeo L[I. Inter argumenta mora- lia, quibus demonftratur Deum exiftere , 194 eft à principio moralitatis defamptum. Impos- fibile eft, ut primum & univerfàle boni virtu- tísque principium fit error; mali autem vitiíque fimile principium fit veritas; fed exiftere Deum € d Dzg Dro Uwo. 49 ylc eft 'ejusmbdi principiutn boniac virtutis, Deum J i autem non exiftere eft principium mali ac vitii; u àt patet tum ex Atheorum vita fcelerata, | qui ont tefte Davide pfàl. 13. v. 1. ex quo dixerant in cordefuo: non eft Deus; Corrupii funz Q9 abo- f) eet qminaliles fatli m fludiis [uis: tum ex eorum do-. &rina, inter quos Theodorus Cyreniacus apud J h ( Laértium ; poítquam Deum omnem negavit,; €itra pudorem docuit committenda facrilegia , m ab adulteria, aliáque facinora nefanda: tum ex -ipfareinatura; quia fi legislator feu ens aliquod [al bt rationale füperius non exifterer, quodimpera- ret bonum effe faciendum & malum etiam oc- Qetu m cultiffimum fugiendum, quódque poteftatem haberet nos obligandi perfect$, atque ex juíto yli Jorm arbitrio tanquam remunerator bonis ac laude dignis preemia & ranquam vindex malis.ac vi d tuperio dignis poenas conftitueret, &, homini- u bus hoc munus fepe omittentibus aut violanti- n ti pus, etiamredderet; certévirtuspaffim negli- Jentiü geretur, & vitium impuné committeretur. o Srpoimpoffibileeft , ut error fit Deum exifte- d )Ql re; & ut fit veritas Deum non exiflere: erpgo Deus exiftit. — odum : eft depromptunt ex prin« ymi db cipio prudentimg. ^ Univeríàliffima & conítan- tiílima omnium fententia, quaeque non poteft efle nifi à uro rationis lamine, eft renenda, froli rafertim ! fit tutior & inftet neceffitas eligendi z l anc vel illi oppofitam: fed talis eft fententia mpO& ftatuens Deum exiflere: ergo. AMajor eít evi- viti ens; tum quia infloc ca(ü fententia ejusmodi iil eft moraliter certa:. tum quia non licet homint Det d 3 heere- us 36 Dzr Dzo Uwo. lieerere füfpenfum. Min. prob. per pavtes... Et Í quidem 1mó vigere in omnium cordibus opi- nionem de Dei exiftentia, patet tumn ex recen- - í fione hiftoriarum cujuslibet nationis aut po- 1 puli, tum ex fingulorum etiam immanium ho- sninum internis vel externis teftimoniis, queis t vel pertimorem vel invocationem auxilii in ad- & verfis aut favoris in bene captis confiteantur f ens aliquod füperius. 240 hanc fententiam pro- fluere ex recta ratione oftenditur, quia non e merum praejudicium leviter à mente füfceptum, B quod velab externis vel internis pra;judiciorum fontibus promanárit. Nam inprimis non po- ä ruit provenire ex prava educatione, aut per- verfis exemplis aut fübtilibus fophismatibus; quibus externge praejudiciorum caufie definiun- li Y tur; quia hac femper allipata funt certis qui- busdam temporum , locorum aut perfonarum circumftantiis, & quamvis in aliquos forfan vim fuam exerant, in omnes tamen non do- sninantur : imultó minüs autem potuit oriri ex fontibus prejudiciorum internis, nempe fen- fibus fallacibus, imaginatione deludente, aut cupiditatibusabripientibus; quia hze caufee adeó ïï; menti non függerunt Dei exiftentiam, ut po- tiüs adverfie opinioni faveant, cüm Deum ne- que percipiant fenfus , nec imaginetur phanta- 370 fententiam pro- fia, nec libido exoptet. Dei exiftentia ftantem effe tutiorem patet; tum quia eam afferenti nihil timendum , fi falfa fit; multum veró fperandum, fiverafit, ipséque vitam illi conformem duxerit: tum quia & con- trario Dr Dro Uwo. 31 .B trario nihil eft fperandum Arheo ex veritare Qp füg opinionis; exillius autem falfitate plurima AT funttimenda. 470 urgere neceffitatem elipen- n di, cüm de Dei exiftentia apirur, demonftrat t queftionis corrollarium ; quia, fi Deus eft, qui eundem verbo confiteri & quotidianà ac jugi in 4* AntUt actione colere oportet: adeóque cüm vel fü-. fpenfüs haerens jam utrumque non przftet, jam ypit ls exercité quaeftionem practicam negar. on d 23. JVec dicas 1, Extitére quondam, etiam LUt nobis concedentibus, Athei & adhuc fünt: Qnu ergo non eít univerfàliffima omnium fententia np ftatuens, Deum exiftere. ANec 2. Opinio de $ Dci. exiftentia fuir adinventa à principibus ad ibus plebem coércendam; aut faltem tribui poteft QiUlt- timori vulgi à tonitruum fragore perterrefacti; unde & illud eft Poóte : qi. Pevimus ii orbe. Deog. u fecit timor: ergo. ANec 3. Etiam errores uni- Corit verfales quondam obtinuerunt, quales illi fünt on 1 € negata Antipodarum exiflentia , aur. vulgi Ym e opinio de magnitudine folis aliorümque aftro- d rum: ergo & opinio univeríalis de Dei exiften- , D! tia poteft effe error. lNec 4.. INon snagis ex "T unanimi populorum confenfü probari poteft up eum exiftere, quàm plures exiftere Deos, j* & idolatriam effe admittendam: fed poftremurm J Vl eft abfürdum: ergo & prius. Vec. 5. Certum proincerto relinquere eft imprudentis: fed qui qt *X hypothefi de Dei exiftentia, ex illius lege m relinquit voluptates prafentis vitae pro obti- s J nenda mercede vire alteriug. " reli:nqu;t certa qu pro incerto: ergo, ja * ad D :z EE Dr Dro Uwo. g. ad m. D. /Aut. Extiterunt & etiamnum f funt Athei practici feu aCtione & corde tales C. d fpeculativi feu mente tales , fü4. plures (aut ) opulum vel nationem conflantes IN. pauciores & fecte rariffimae C. Athei a&oze tales fünt, ? qui ita fe gerunt, quafi nullum agnofcerent aut [ formidarent Deum; corde tales funt , qui cupi- ditatibus fervientes exoptant nullum exiftere W Deum, imà & id conantur fibi perfüadere. p Hujusmodi Atheos communi nomine practi- ( [ cos dictos dari etiam frequentes , omnes tri- buunt, quin tamen negent illis reipsàcognitam ac intim? perfuafam effe Dei exiftentiam. Spe- eulativos vel mente tales vocant, qui rationibus & momentis ducti negant exiftere Deum. — Ad hanc claffern referuntur etiam Athei indirecti, ä: qui Deo tribuunt aut negant, qua tribui ve nepari non poffunt; & ejusmodi flatuuntur ( fuiffe Democritus & Epicurus, qui Deo ne- árunt creationem ac providentiam: propti ramen magis huc pertinent , qui omnem divi- nitatis & religionis fenfüum ex animo exuunt, cujusmodi fuerunt Diagoras, Vaninus; Spino- fà &alii quidam, de quibus adhuc infrà. Atque lä hos etiam poftremos dum dari concedimus; inprimis non diffipamusunanimem populorum de Dei exiftentia confenfum ; quia hunc non in metaphyfico rigore íed rmoraliter fümimus; quam acceptionem paucorum diffenfüs non impedit: deinde nec repugnamus dictis füpe- rioribus, queis negavimus dari ignorantiamr Dei invincibilem, cüm hos quidem ex animo; non .^ Dzsr Drzo UNo. 33 il non tamen bonà fide ac inculpabiliter Atheos C dicamus: neque revocamus dicta in Tr. de s Pecc. num. 13. ; cüm ibidem disjunctivé dixeri- Q mus Atheos mente tales vel non dari, vel fibi f ipfos exercité contradicere. 244 24. &. JV. Z. ntal Ex politiz humanse inftitutis non fuiffe ortam kgupi- de Deo opinionem patet vel ex hoc, quód fit lt univer(aliflima ac conftans ; cüm illa inftituta « pro nationum diverfis propenfionibus & earun- pra&; dem etiam mutationibus temperari debeant; g5 t atque hinc nec univerfalia nec perpetua fint. Ynittl Metus quidem rationem reddit attentam ad id, 3 unde terror oritur, non tamen cum exiftentia ynibu A Deiconnexionem habet, preefertim fi opinio de Dei exiftentia erronea foret: certé à timore redi, fulminis fi nata fuiffet heec fententia, jam pla- j V n& evanuiffet , cüm tonitruum ac fulminum yuntul caufà naturalis non ampliüs nos latet, Poétee diétum fàtis elidunt teftimonia Patrum ac Phi- eo T p lofophorum num. 9. notata. 724 3. D. 4. Ex- j dw[- titére errores univeríàles, quorum fontes fa- x cile deteountur , & veritas aut falfitas nihil con- pll]O- ferebat ad populorum utilitatem ; — ZYazfea? ; u quia de allatis exemplis nec habetur monumen- j jm tüm edocens omnium opinionem unanimem ; joni nec apud omnes copirationem aut affertionem 0 de ejusmodi objectis fuiffe verofimile eft; un- if de fique fuit , horum obje&ctorum tantüm neícientia univerfalis erat. Extitére errores ) [ f univerfales " quorum caufas plané ignoramus, & de quorum veritate ac falfitate maxim? po- wnmm j ret er- n pulorum intererat ; qualem efíe oporte rorem Á 34 Ds. Dzo Uwo. rorem de Dei exiftentia, N. Adqi. s. N. M. Nam i. hec Difparitatis ratio eft multiplex. f idololatriz opinio non erat univerfalis , cüm in j orbe fuerint fili Dei ac poftmodum Hebrei, h majoribus mundi imperiis cogniti, &inter Gen- ules ipfos Philofophi ac prudentiores, qui l Deum unum profitebantur , aut interiüs faltem agnofcebant. 2.Nonerat conítans; tum quód jl per plura orbis primüm conditi fiecula ab hoc errore genus humanum immune viguerit: tum : quód in(ània idololatrizejam per f2ecula plura ma- t ximam partem evanuerit. 3. Non erat fine prejudiciorum rnanifeftis fontibusenara. — Idea j enim entis alicujus fuperioris & proviforis feu decernentis bona & mala hominibus per natu- ( rale lumen rationis facilé percepta, deinceps h tum fenfüum tum imaginationis tum cupiditatig j adminiculo, accedentbus etiam caufiserrorum externis, depravata fuit. 4. Non erat profe- €ta ex recto rationis ufü , cüm plurima erant in idololatrie profeffione , qua evidenter erro- rem oftenderent, íi iis mens vel leviter atten- dere voluiffet. — Nihil ejusmodi fed plané om- nia oppofita ex dictis habentur in opinione de Dei exiftentia, quae velex ipfa idololatria often- dirur , tanquam aliquod fundamentum natura- liter quidem cognitum , fed malé in u(ü appli- catum & depravatum. —2 57. W« 1. JV. duplex fupp. Inprimis vitae praefentis bona licàt in fe certafint , non tamen füntcerta in affecurione aut fruitionis perfeverantia: bona autem & mala alreriu; vit& quamvis fecundóm byp othefin Atheo- Drz Dro Uxo. $5 M Atheorum fint incerta in fe , tamen fi femel hn funt, certa fünt refpe&u fübjecti, ^ Deinde um t opinio etiam de Dei exiftentia non interdicit brei (Gn. legitimum & moderatum bonorum preefentium ufum; quin & homo ad hujus opinionis regu- A. las vitam accomodans illis certiüs fruitur, quàó Id fi minüs illis adhaeret , quó quieriüs iisdem uti- 1qui tur, quó certior eít de futuris etiam bonis & h minüs rimidus de malis. Unde certum pro r incerto non relinqui declaratur. . 2. D. M. aT Si incertum & certum cqualiter fe habeant ; aut. j incertum certo fit duntaxat equale, C. . Si non [ habeant fe equaliter, ac pr&terea incertum rg d longé füperet pretio certum , incertíque fpes Tato certa affulpeat; N. Difcrimen inter certitudi- ncep nem prafentium bonorum & incertitudinem ditari fururorum tum proxime rum nuper dedimus: Yorum bonorum alterius vitze excellentiam non eít ne- i ceffe hic defcribere: fpem denique certam facit ya erdi veritatis noftrae evidentia tum ex his tum ex T d i aliis argumentis claré elucefcens. F attco n on QUER zs I^ Quenam jz'nt'præcipua, €9 quàm Ioned' - falfa Azbeorum Syflemata ? 10 lt 24. INota, Atheorum tumactione tum corde at talium fundamentum unicum eft cupiditas vi- tiorum omnium fcecunda radi; unde quamvis 4 p1 áp de poftremis nuper dixerimus ; quód conentur et ul fibi perfaadere, nullum Deum exiftere, hoc n« tàmen non tam rationum momentis, quàm de- um H pravatee volunratis imperio machinantur. Equi- g[hff em idem etiam fzpiüs eft initium Atheifmi 4 inenté i d $6 Dz Drzo Uwo. [ mente talis, nihilominüs mens male feriata vi- detur fons ejus proprius ac verus. . Invenire t K enim eft homines fic comparatos, ut facilé communis fententias momenta fpernant amore Q "À Y novitatis & paradoxorum illecti; autut difficul- tatum mole opprimantur, quantumvis ille- I nulle fint aut fatis refutatee. Inde autem fit, Q ut ad hypothefes ac fy(temataconfugiant quan- fi C tumvis abfurda, modó novus ingenii partus veri fpeciem mentiatur potiüs quàm habeat,. [ Porro aut difficultates praetenfte declinentur. inter fyftemata , quae hàc ratione videntur ab D Atheis conficta, tria pracipua fünt, 1»:3um eft ! Epicuri, Greeci Philofophi an. 3. olymp. 9. Garpettiiin Attica nati, qui nihil nifi materiam . f & corpora ftatuit. Ad hoc revocantur fyfte- mata Hermogenis , qui fzeculo fecundo inter ccteras herefes docuit materiam sequé effe [ l seternam ac Deum ; & Pytagoricorum; Aqgi mnateriam fübtiliorem potentià faciendi omnia inftructam tenuerunt. 2dum eft Berkei, Angli Y cujusdam recentioris, qui prster fpiritus in hoc univerío nihil admifit. Ad hec pertinet fyftema Immaterialiftarum aliorum , aut potiüs diverfa Berkeiani fyftematis expofitio. 3tium ä l eft Spinofz, natione Batavi , religione primüm judei, pofthec ad Proteftantium partes delati [ &n. 1677. s&tat. 44. defuncti, qui, unicam in Orbe fübflantiam extenfione & cogitatione pr&- ditam ponit, háncque Deum vocat. 25. ARefpondeo /. Epicurus quamvis Deos egnoíceret , eos tamen ab omni cura opere ac eorm- Dr Dzrzo Uwuo. 57 u commercio cum hoc univerfo fejunxit : ut au- yanit tem mundi efformationem nihilominüs pande- fid) ret, duo füpponit à fe & neceffarió exiftentia ; i quorum primum eft fpatium immenfüm, h. e. ff vacuum quoddam eeternum, infinirum & ina- s llt ne: alterum materia, non quidem in unum nf quoddam corpus compacta , fed per primas Lqua fui partes minutatim divifa, quas atomos vo- cat, gauderéque vult eternitate, indivifibilita- parm; bt te; figurà, gravitate ac motu tanquam pro- Por prietatibus. Circa figuram porró obfervat, r eam in aliis effe aliam, hamatam fcilicet; trian- um gularem, pyramidálem &c.; circa gravitatem, ,. 408 eam effe innatam propenfionem rendendi deor- eriam füm, & principium motüs intrinfecum ; circa morum , eum effe duplicem, primum quidem [jlle ol naturalem , ' quo feruntur atomi deorfüm, al terum fortuitum ,. quem clinamen feu declina. P eff? 1 q tionem vocat, quo atomi devianres àlinea per- o pendiculari morüs deorfüm, in íe invicem poflint occurrere; cui adjungit motum ex ictu n its ! reflexione, quo atomus una in alteram im- pactarepercutitur. His pofitis mundi genefirs )er[i[lfï oti íicexponit, ut dicat, atomos ab sterno effe motas deorfum in illo fpatio immenfo; fortui- qun .rimïï'? tó autem contigiffe, quód à recta via declinan- s,delaü tes ad invicem impegerint ; fibíque ob diverfi- m tatem figurarum adhzrentes repetitis variis in- ac evolutionibus. varia & omnia efformárint u corpora hujus univerfi, etiam ipfam animam; p quam ex atomis omnium fubtiliffimis levigatis- fimis ac rotundiflimis intextam conftare docet. xtt? qu D 5 Refel- E a Dr Dzo Uwuo. 58 Q Refellitur hoc fyftema univerfün 1.llo argu- fi mento, quod num. 20. expofuimus: Nempe mundus hic vifibilis fecundüm materiam non l eftàíe; non eftà cafü; ergo ab aliquo opifice n & quidem praftantiffimo. uod hic de mate- & ria addirur, eó efl evidentius, quó magis pa- tet eidem neque üt enti , nec üt tali enti compe- Q Q tere neceffiratem exiftendi. 2. Juxta Epicurum ineft materice & atomis motus: morus autem hic non provenit ab ipfa materia vel atomis ; er- [ go ab alio: ergo datur motor primus & qui- Porro motum non elié dem potentiffimus. r ab ipía materia patet; quia cüm non fit liber, utpoteà materia liberratis experte , deberet di- ci effe à natura materiz , atque tum ipfi curm ejus g q partibus effentialis, quod effe nequit; tum quia À quies recté concipitur materice & atomis pofft- 1 bilis, cüm.non intelligantur deftrui; ubi quies- cere concipiuntur: tum quia motus potelt per fe capere incrementum etiam in infinitum; di- ci autem nequit, quód certa duntaxat TDOLUs ;: quantitas fuerit effentialis materize; neque etiam quód infinitas ipfi convenerit: fiquidem pro primo non habetur limirationis caufa, in fecun- do autem cafü non potuifler coalefcere orbis: tum quia etiam determinatíio morüs debuiflet efle effentialis, ac confequenter mutari non po- tuiffer, falvà atomorum fubfítantià; unde ite- rum commifceri non potuiffent atomi , preefer- üim per immenfüm inane late. 4. Cogitatio non poteft effe à materia, nec illi comperere; neque ex natüura; quia aliàs omuis materia & quæ-, A DEDEO UNno. 39 tOQ qualibet ejus pars cooitar et: neque ex proprie- Veny tatibus omnibus; cüm alie fint' proprietates n n materiz, aliee cogitationis: neque ex proprie- tatibus. fingulis; n Oplflf' am qua prima affignatur fi- : d gura fübrilis, levipataac rorupda, nullarn cum pis p cogitatione connexionem haber, üt patet exfe, of quia materia eft iners & otiofa ; neque per ICut conjunétionem cum aliis fimilibus acquirit co- qud j irandi potentiam , quam fejuncta nullo modo nis; abuit: altera autem proprietas, fcilicer motus; &q cogirationem non gienit; neque üt morusgene- ond ratim fümptus, cümomnis quidem pars mate- d j rie fit capax motüs, non autem coeirationis ; of'e[ neque üt motus particularis, cüm fic motui generatim fümpro nihil füperaddat nifi certam mejl n ql]! quantitatem ac determinationem: — hic autem $ Qom quàcunque pofitá non exfürgit cogiratio, nifi ifta à motu generatim oriatur; quia qualiscun- jqu xel Pi que habeatur impetus, vel ocitas, collifio, refle- Xio &c., necdum co u o aliqua fübftantia co gitatio incipit, - Ergo datur pirans (ne quid de judicio, difcurfü ac libera ii volitione addam ) que non contexa eft ex atomis & materia ; adeóque em f l fecm ruit hoc fyftema, & Deus Conditor rerum omnium admittendus eft. e OfbX Reefellitur [beciatim ex abfarditate prineipio- non J rum. r, Quia inaneponiturneceffarium , zerer- nurm & infinitum, iNam illad inane fi eft ni- pl Id hil, etiam nulle fünr ejus proprierates: fieft aliquid , erit ens neceffarium , ac confequenter QUl [' ex d. n. 17 omniperfectum. ^ Hoc poftremum npelef E » ——À TOU etiam pugnat contra matcric proprietatee Quia [d Dzr Dzo Uwo. 6o uia atomi numero infinitee dicuntur moveri. f in fpatio licét infinito. Nam ideo ftatuitur inane, quia fine vacuo impoffibilis judicatur motus: fed atomi numero infinite prorfus re- - ] ple nt fpatium etfi infinirum : ergo earum mo- li | tus fuit impoffibilis — 3. Quia atomi afferuntur [ morze deorfum ; cüm tamen voces deorfüm & f fürfum fint tantüm refpeétivee ad perfonas lo- quentes, aut ad circumferentiam ac centrum; quorum poftremacumin fpatio infinito non den- I tur, prioresautem ; preeterquam quód non fue- rint, etiam habere poffint füprà fe, quod aliis eft , ) infrà, ütin Antipodis patet, probant fabulam ma- alé confictam. 4. Quia atomis tribuitur certa mo- l tüs determinetio: non enim dici poteft, cur fin- ule ftatuantur à diverfis ac oppofitis punclis p P rocedere ; nequeetiam afferi poteft, omnes ab eo dem pun&o fimul proceffiffe ad oppofirum; quia fic nullatenus fibi occurrere aut impingere invicem potuiffent. 5. Quia atomis pretermo- tum deorfüm additur motus clinaminis. Hic enim eft contra infitam atomis gravitatem, nec. caufam ullam habet, nifi forté cafüm ; quem ex- Q plicare fine alia caufa ab atomis diftincta, &fic Y entealiquo praeter atomos , non licet. Aliaabfür« da de indivifibilirate, figura & gravitate oftende- re neceffarium non ducimus , càm hec füfficiant. 26. Vec dicas x. Mundum temeré & for- Ig: tuitó conditum effe demonítrat 1mó confufio [ & inordinatio partium, quarum alique fünt E montofeaut depreffze, rupibus afperze velgle- | jeo bà mol?es , aride vel fluminibusirrigues; al Tigus Drs Dzgo Uuo. 6x f0Vet frigus vel calorem fünt hominibus & animali- atuli bus inhabitabiles, alice fteriles aut fentibus ob- (icam ucte: 2dó Ferarum crudelitas, morbi, pefti- fist lentig, aut aliiintempeftivi viventium interitus, m in quibus vel nihil divinum vel nihil providen- o tke apparet: 3tió Oftenta ac monítra in hoc Ym univerfo fübinde emergentia, qua ficut cafü ac i d fortuitó prodeunt, fic etiarn reliqua omnia ca- t fu fieri potuifeoftendunt. JVec dieas . Mun- ondt dum. hominum causá factum non effe docent n mó ipfà ejusconditio , quc pre pecudibus de- |alisé terior eft, cümhe non nafczntur- preeceptori- famft bus, nutricibus ac indumentis egentes, üt ho- t minibus, quos tamen animantium preeftantis- cur lt ' fimos ex co fine effe oporteret, evenit: 2dó Quia nec dici poteft hunc mundum effe à fa- ün i5 pientifimo opifice conditum propter homines )o()tum ultos, utpote qui rali beneficio potiüs carere u merentur, nec propter fapientes, qui numero nl pauci funt, neque tantum o at pus propter ram 1l paucos faciendum videtur. x B. ad 1m. IV. fs. ad Prob. vm. Nego con- fufionem partium vocari poffe , quae eft varietas qucmfl d conjunéta cum maxima utilitate; quae ex hac di- verfitate tüm ad viree neceffitatem vel commo- La , dum, tum ad humanz focietatis commercium 7 200 J profluit. Nego etiam inordinationem effe fri- (ufidl coris & caloris annuas revolutiones ad terree pl feecunditatem plurimüm conferentes; quodau- ] m ] tem de terra exinde inhabitabili additur, falfum u ] effe patet ex relationibus, quas certas jam ha- a w | bemus de habitatoribus tum Zonee torridee tum giel Z eir- ij d Dsz Dro Umo. W b Circuli polaris. — INego denique ex flerilirate bir aut tnalignitate rerrae iuferri fortuicam inun- di cafüm ; tum quia hujus caufam ex fide no- eleg por vimus originale peccatum: tum quia ex ratione lm atqueexperientia didicimus, inde acui induftriam " E I du 10minum, foveri commercia, defpici terrena. Ad Prob 2d. &. Inimicitias ferarum & moriem red q culpee originalis ftipendia effe rurfus ex fide pa- j tet; cui fi Athei non affentiantur, id faltem ex t ufu ac ratione difcere poffunt, inprimis feré m nullam effe inter feras, quae vel ad victum, vel T ad volupratem, vel ad utilitatem ; vel ad medi- üti camentum non conferat: irem morbos ac mor- T tem vel confequi ad naturalem hominis compa- rationem vel ad caufàs ex vitee inftituto viriofo m profluentes, Quamvis veró ex his preecisé di- at vinum nihil aut Dei providentia intellipaturim- atQ mediaté, tamen mediaté ex eorum fübjectis aut I circumftantiis aliisque'id erui poreft. 44 Prol. T 3:. & Cüm ipfi Athei ftatuant certas naturee le- 2l ges, quidquid contra vel preter has evenit; W oftendir poriüs caufam primam, quz pro füa voluntate eas transgreditur: preterea veró Q oftenta, quae füpra naturam feu vera miracula n fünt, evincunt ens omnipotens; qua preter IK paturamautem fünt vel monílra, defectum qui- [ dem caufarum fecundarum , non veró füperioris IK ac primee. notant, quae omnes effectus fnos ità [ conftituir, ut fiepe murari ac deficete poflint. W. ad 2dum. IN. aff. ad prob. 1. IV. deteriorem elfe le pecudibus conditionem hominis; qui naturali l ravone illud fibi comaparat ac confervar, quo brutis D.ä Dro Uwo. 63 T brutis à rarura tribuitnr: quin null um fore ar- Bu bitrari licet,. qui; fi data illi effet optio, non de m elegiflet fapientie donumr cumimb ecillitate cor- at poris, qvàm illa brutorum commoda abs lumine ràtionis. que vt "dd Prob. 2d. &. . Deus inun- tettet dum condidit univerfim propter homines, ut frond recti ac integri & fic ver? fapientes forent; at- fide que hinc etiam principaliter propter ejusmodi jmt fapientes, quorum mumerus per omnem zeta- nis i tem fatis frequens fui. Quamvis veró aliorum um* proveniens ex mal6 libertatis uíü vitium & d m mundiabu(üm prsviderir Deus; mel ius tamen, qc n üt loquitur S. Aug. in Enchir. , judicavit de comp malis benefacere, quàm mala n ulla effe per- mittere. ) virio; " d 27. Ke L f p ozdeo IT. Immäteri i aliftarum fyftema natum fuiíf? videtur à irit perípeéta materialis ac atomiflici fyftemaris falfi st reat, vari tate: cüm enim appa- A? : as Atheorum opiniones ex materia, mundo, orbis ordine &c. everti ul ; confuügerunt sv alii duce vel focio Berkejo ad. fpiritus. Con- ; pfö j 1 veniunt ifliin eo, quàd foli d entur fpiritus feu mentes cogirantes, nulla veró materia, nullum m corpus; l mgl'aCll adeóque fenfationes, quas quis expe- ritur de entibus materialibus, effe meras illufio- ? Pfæl ' ReS. D ifcre um -- pant veró, quód aliqui certó fta- J tuant, d þpeïi " ari alias fübítantias cogitantes, eásque neceflarias , eeternas, à fe invicem independen- I tes, quamvis neceffarió fibi füccedentes & co- 3 POM girantes; unde & faralem in omnibus neceffira- )remä | gat tem afferunt:. Alii veró, quia pro veritatis cri- [ qlw terio unicum agnofcugr intimum fenfum , cer- tos bn 6 Dz Dro UNO. ter tos duntaxat fe dicunt de fola fua exiftentia, fide a&uali cogitatione, volitione & feníatione; at- n que hinc etiam fe folos in rerum natura,feïii- BU ftentes habent. W fyftema 1. ex ipía fi&tionis in- Refellitur hoc f folentia, quie tifü potiüs, quàm ratiocinio ex- 2. Quia five mens dica- X pugnanda videtur. Un tur neceffaria five non neceflaria, admittendus eít Deus: fi enim 1mum; erit ex dictis omni- d T rfe&tiffima, ac confe quenter Deus: G 2dum; 'am mens nonexiftit àíe ; féd habet füi caufam; « quam De um effe demonftratur. 3. Quia fen- licét dieantur illufiones , tamen admit- fationes; k tuntur. Hs enim nec dici poffunt provenire a contra hypothefin alioqui D à corporibus; qui * ^ f anateria exil (teret: nec à fpiritibus; quia juxta icem non funt dependen- li alios mentes à fe inv W tes; juxta alios cer titudo de aliis mentibus non dmittenda foret ob intimum qu datur ; qu e tamen a 10 hic de fen fatione fenfüm: nec ab anima ieu mente ipfa; t um quia hac fen(ationes fiepe pa- d titur invita; atque hinc non fponte eas fufcipit: li tum quia fenfationes i lle (epe conjunctee funt 9t cum dolore; &il lufio perpetua magnum infelici- b tatisexperimentum elt , qua quare & quomodo raprofluat; dici nequit. Ergo ex ipfamentisnatu L: vel dicere coguntu r hujus fenfátionis caufam fe Q ne(cire , vel ensaliquod fpiritualeacom nimente f prepollens, Deu m feililicet admittere. 4.Quia menti humana malé am'ibuitur.neceilïtas exi- ; ftendi, cüm huicevidens fit; (eanteanon fuifle: certo mals etermitas; cüm uoycy-rit fe incepiffe * tem- — .Deg Dzo Uxo. 65 iftent o ERN tempor malé independentia: cüm eX de- n fideriis varüs ffinitudinis ac paupertatis füce fit u N confícia. s. Quia criterium veritatis unicum fal- só ponitur fenfüs intimus ; cüm feníus intimus ionist non fit nifi de iis, qua aétu prefenti intrin- 3no d fecüs animum afficiunt ; adeóque ejusmodi mens ns d exifteret fola in rerum natura, & quidem in ate unico inftanti,preefenti , cum unica animee mo- Hig Q dificatione, quam copitationem vocant: cujus ta- (iadi rn ortum & durationem zqué ignorat, catlit ac ortum füum, durationem, praterità item T & furura. 71 lii 28. ARefpondeo 1IJ. "Vria fant precipua fy- rovelt ftematis àSpinofa conficti capira: rerum nempe univerfàárum congeriem effe Deum ; hunc Deum ) alit ratione fübílantie & attributorum efTe zeternum ja JüY &immurtabilem, ratione modificationum inftan- pade ibus f taneum & murationi obnoxium; omnia deni- que proríuüs effe ac evenire neceffaria. Ad hoc yinum figmentum intelligendum tria diflinguere cum gnum " sf Spinofa oportet; 1.fubftanriam unicam effe , ac efle poffe: 2.attributafeu effentialia conftituen- füf tia illius effe infinita, atque heec: inter eminere i piit extenlionem & cogirationem: 5, Modos attri- butorum effe quidem in fe finitos ,. fed eorum q? i diverfitatem, feriem ac combinationem infini- uH rtam. Porro hec omnia demonftrare Spinofà quim conatur methodo geometricà, in eámque rem n* feptem definitiones proponit ac totidem axio- " n mata ; exquibus per deductastriginta fex propo« [i fins c fitiones mon(trum (ue opinionis integre evol- lon fülr j vit, Plures contendunt firoilitudinem inter hanc ifcel [t "1 K E?i« a* Dz Dso UNo.—- 66 re, cum hoec l & Epicuri Bypothefm intercede tamen difcrimine , quód ille loq gatur clariüs; li fü admittat d Spinofa autem obfícuré, & pro ca necelfitatem; quando quidem unica il la fubftan- h a tia faris manifefté dep rehendatur eífe materia ionis capax , ratione : ipfà extenfi ionis ac copitat ft fui eterna & immutabil is, ratione corporutm fitorum jugitet auter ex illius partibus compo murata, Falfitas nihilominüs aliis etiam argu- - Unde mentis demonftrari poteft. Univevfim . Quia in ü Refellitur hoc fyftema eo Deus frultratur pe rfe&tionibu s ipfi effentia- fe&ionibus oppo- libus, & conflatur ex imper l fitis. Nam non eft immutabi lis; cüm fübftan- e modifica. [ tia dicatur tantüm mutabilis ration tionum, quarum tamen continua varietas in ii liciffimum; j hoc Deo admittitur: neceft ens fimp cüm fit extenfüum, omne autem exren (üm re- l d fültet ex partibus; adeóque compofitum effe divifibile; càüm dividatur Q debeat: nec eft ens in ! in ftellas coeli , in arenas littoris; in atomos a£- felix; quia fübjacet omni- d ris &c.: nec fumme bus miferiis, quas na tura quzcunque experi- N D tur. Quin & impru dens, injuftus, impius, H crudelis ; & reliquis vitii s affectus eft; quia iis- i lures numero homines; eX ! dem maculati funt p fyftemate refültar. 2. Quia [ quibus Deus in hoc li fvílema hoc ex plur imis abfurdis conflatur. t recenfeamus, cogita- [ Nam, ut pauca duntaxa tio & extenfio, quantum vis ob diverfiffimos fül L! res una eadémquefo- Wi conceptus diftinctee fint; fà effen- D. rent , cüm fint attributa effentialia ísu ip tià d Ds Drzo UNo. 67 m tia fübítantie : contra fuppofitum non efï'ef dw RUl unica, fed infinite fübítantie ; cüm quam dmit definitionem Spinofà in demonfltrationibus tri- (ubla buit fubítantie , eandem in epiítolis concedat ia attributis, qu& infinita flatuuntur: rogaret fe at ipfum, nec exaudiret; effet fanctus & virtutis Yroortt ftudiofus , ac fimul peccator & impius ; effet la- l ]UUIL pis & arbor, equus & canis, Petrus & Paulus, m viveret &moreretur &c. ; quia hec per diverfas modificationes eidem Deo ex omnibus fübftan- t tüaliter conflato convenirent. ij effet Refellitur [peciatum , impugnando exempli s pratid quasdam ex ejus definitionibus, axioma- (ablii tibus & propofitionibus. lnter defzmitiones 3tia vodif eft hec: Sulflantia id eft , quod in fe eft &9 per fe "JefdS ! coucipitur , b. e., cujus coniceptus uiom indiget. conce- fimut piu altevius vei , à quo fovinari debeat. Prima pars fiom 1 hujus definitionis; fi oppofité intelligatur ad ac- yum d cidens,quod eft in alio ac (ine fübjecto concipi ne- qintd quit; vera eft ; fed prout exponitur ex parte altera tormos? in ordine ad independentiam à caufà eft falíà. 7ma eft fequens: Aes lifeva ofl , queeex [ola fue natuvee g o d Y neceffitate exiftit, g à [e fola ad agedum detevimina- if plll* Tur: uéceffovia aut potius coa&a , que ab alio de- Terminatur. ad exifiendum $9. opevandum cevtá eg' ql]lä ! mmeS:e determinatá vationé, — Sed pars prima de liberta- te exiftendi falfa eft, cümres nulla liber& exiftat QU A o in hoc fyftemate; nam quod àe exiftit, exne- . aol ceffitate nature , quae fumma eft, exiftit: quod T [fmis" autem ab alio, jam fecundüm 3tiam definitio- nis parrem neceffitatür. Altera de libertate 1 q ag;ndi etiam manifefti üs falfa eft;. cüm ex na- i z E2 turali — Dr Drzo Uwo. $8 j turali principio fol luceat , ardeat ignis, homo d beatitudinem appetat, nec liberé tamen agant. 'Tertia confundit neceffiraiem, quee eft ab in- pl trinfeco, cum coactione, qua vim externam Vi denotat. Inter Zxiomaza 3tium eft: Ex data W cau[n. determinata. necefJavià fequitur. effectus, 9 fin contvà fi uulla datur caufa determinata , anpoffibile, at effctus fequatur. Fal(am effe poftremari par- ] tem paret in voluntare humana à natura non teyr determinata., fed femet ipfam determinante. l W 4tum eft: Cognitio effetlás à cogmitione caufee de- gieudet , &g. eandem imvolvit. — Id verum quidem li eft, (i fümatur effe&tus, prout eft à caufa feu re- lativo; falfüm autem fi fümatur illud ens, quo [ [ efficitur, prout eft in fe & abfoluté, quo tamen fenfü deinceps à Spinofa ufurpatur. Inter Pro- l pofitiones 2da eft: Due fubflantie diver[a attri- Pi duta babentes mibil intev [e commune babent. .. Ra- tio ejus datur exaxiomate 5to fic habente: Que N nihil commune habent cum fe invicem, etiam | [ per fe invicem concipi non poffunt, feu con- ceptus unius alterius conceprum non involvit. £ Sed falfà eft propofitio ; quia fübftanrize diverfa attributa habentes fünt tantüm diverfe Ípe- cies, ac praterea altera poteft effe caufa vel e- fc&us alterius; adeóque dabitur commune ge- nus vel etiam communis relatio inter utramque. ataeft: Subflantie mon diffinguuntur niff ex diver- fä fitate attvibutorum, aut ex divevfitate affettionum. Ratio datur, quia nihil eft, quod non fit attri- butum, velaffectio feumodus, nempeid ; quo in alio eft , per quod etiam concipitur, üt def- 5tà Dz Dzo Uxo. 69 , hon $tà ponitur. Sed hic confuuditur diftinctio cum u diverfitate, que duo fecerni debere docent nos u plures fpecies ejusdem generis, & plura indi- AUL vidua ejusdem fpeciei; Er ii | ádeóque falía eft pro- pofitio. ?&NS ) E 29. Nec dicas. Deus eft ens infinitum &in- npon*. finit& perfectum: ergo debet effe omne ens, r Prob. Conf. 1. Ens infinitum exhaurit totalita- Ua m tem entis: fed quod totalitatem entis exhaurit, minz! nihil deeo negari poteft, & confequenter omne nj ens affifmari deber: ergo. 2. Ens non repup- quidü nat enti, nec perfectio perfe&tioni: ergo nihil a fent repugnat, ut ens infinitum; & fic perfectum fit , Q omne ens ac perfectio. :3. Si Deus non effet Q [aiii omne ens, careret perfe&tionibus, quibus pol- ter P lerent entia ab ipfo diftin&ta: hoc de infinité ra atii perfecto dici nequit: ergo. g. P . N. Conf. ad Prob. . D. M. Exhaurit to- yc talitarem entis extenfivé fumpram NN. incenfivé füumptam /u54. formaliter IN. eminenter C. Si [l eui f CGF totalitatem entis extenfivé fümptam exhauriret ; non jam ens infinitum & fingulare foret, fed invol $ d conperies entium quorumcunque refültans ex entibus finitis, limitatis, defectuofis ac imper- ia Jfä vei fe&tis: intenfivé ramen fümptam exhaurit ; quia quidquid perfe&tionis entibus convenit cunctis, rl ramÜ reperiturinenteinfinito;: non femper formali- ter, quia aliàs perfe&tiones tantüm fecundüm. u D Vi quid , limitatae & imperfectionibus coramixtz, quales fünt in creaturis, huic enti ineffent; fed. Ál rall eminenter, in pradu fcilicer. infinities. perfe- ld; qllf( uod p.erfc&iv.um,] eft; . i V(?,tio.l.'i & fecundüm. id? q n j/ 3 Dr Dro Uxo. 79 l in perfe&tionibus, ac cum exclufione imper- fe&tionis. .4d Prob. 2. D. .4. Ens (üb ratione H entis praccis$ non repugnat enti füb cadem ra- tione C. ens füb ratione talis entis IN.— Ra- L W tio abflracta entis equidem inter entia non fa- cit diftinétionem autdiverfitatem: entia tamen n fi füb hac ratione precisà non exiftunt, fed cum füis proprietatibus ac individuationibus; per W D quas ficut ab aliis differunr & diftinguuntur, fic & cum aliis opponuntur & repugnant ad invicem. la Idem dicendum eft. de perfectionibus;"praefer- p tim quia illae fecundüm quid tales dicunt admix- p d tam imperfe&ionem ac defectum, .quaz ftare li nequeunt cum perfectionibus fimpliciter tali- Ti bus ac puris.. 74d Prob. 3. D. M. Careret per- fe&tionibus enti alteri diftin&to propriis fecun- a düm id, quod perfe&tivum eft N. fecundüm id, M l quod defg&uofum. eft C. Vide proximé di&.a; ARTICULUS IV. M - D -u Deus fit Unus 9 [ 30. Qta. Duobus potiflimüm modis unum * dicitur ; i athrmarivé, quatenus unum vocatur, quod eft indivifüm in fe & divifum à quolibet alio; atque hoc modo res 1 " queliber una eft: - negativé feu exclufivé quatenus unum idem eít ac unicum , feu cujus natüra numero multiplicari nequit, vel quod excludit coníortium cujusliber fibi squaliss atque hoc modo fol unus eft. — Pofteriori fen- que- fu queriur, afx Deus fit unus? in qua üipne 3Ds Drso /UNO. 71 imp flione claffis negantium eft multiplex;: rma TatOn Gentilium polytheorum & idololatrarum , 2da j Hareticorum duo fumma principia ftatuentium, ! N n 3tia etiam Hereticorum plures Deos /Eonum b nomire admittentium, |4ta itidem FHeretico- 4 tX rum, qui, quoniam tres Divinas Períonas exi- d at ftimabant effe totidem Deos à fe invicem natu- u p rà numerali diftinéctos, ac totidem individua unius fpecificé Divinitatis, vocati funt Trithei- ur,it nvidt t&. Contra hos omnes flabilierur in preefens 'præfe:- pars affirmativa, fed univerfim duntaxat & ex adi principis fidei; quae. enim contra priores tres ye lt claffes fpeciatim valent ; proferemus in queftio- nibus mox íübjiciendis, ex profeffo poftre- ter t 'et pe mam claflem in "Tr. de Trinitate refutaturi. 31. Dico. Deus eft unus feu unicus. Prob. fect domY ex Scriptura, qua fingulis fer& paginis preedi- cat unitatern Dei; unde pauca teítimonia hic q d laudáffe (üfficiet. Deur. 6. v.4.. dudi jJfraél: Deominus Deus noffer Dominus unus efl.. Ybid. 23. V. 39. J"idete, quàd ego. fim folus , €9' mou [it alius Deus preter me.. 4 Reg. $. V. 15.. Peré fcto, quód 501 fit alius Deus im umiver[a tevra.. PC 17 v. 32. jf i Quis Deus preeter Deum nofivum ?. Matc. 12 .v.29. J Prünum ommium mandatum ef : audi Hfrael, Do- ninf minus Deus tuus Deus umus efl. Joan. 17. v. 3. jj vii Hac eff vitaeterua , ut agno[cant te folum Deum ve- vum. AdEphef.4. v. 5. Unus Dominus, unafides, en d unum Baptima, umus Deus &g Parev ommium. g ( 1. ad Cor. 8, v.4.. Scamus ; . .. quód mullus eff Deus, æqu,iï uifi unus. Et v.6. INobis tamen unus Deus eff.egc. iml i rum & fideiSymbolorum "u Conf. tum ex Concilio auto-^ E 4 füoä d 72 Dr Dro Uuo. autoritate; quorum primus articulns eft: Cre- [ doin unum Deum: tum ex fümmo confenfü f Patrum ; prefertimeorum , quiaut contra Gen- 1l tiles aut contra Hereticos pro hac veritate apo- & logias plurimas ediderunt: tum ex univerfi pe- ne orbis reffimonio, quem Apoftoli ac eorum n Succeffores à vana plurium Deorum opinione ac-culru ad unius Dei adorationem traduxerunt cl rum exargumentisiis omnibus , quibusaut pro- ximé errores oppolitos convincemus , aut alibi | l veritatem Chriftiance Religionis demonftramus;, ( ütpore cujus precipuum dogma Dei unitatem complectitur. 32. Objic. Pluralitas Deorum in Religione tum fudzoram tum Genrilium à Scriprura af* feritar, nam. Genef. 1. v. 26. habetur: Zacia- anus boinineim ad imaginem g fümilitudimem noftvams ubi «0 faciamus & noflram denotat pluralitatem, 1. ad Cor. $.. v. f. autem : Sunt .qui dicumtur —— —— p d- X £0 o 4 — D [ive im celo flve interra ( fi quidem funt D auu'ti g Domini multi) Evgo- Couf. L. InScri- ptura eriam, preeter Deum Febraorum agno- fÍcuntur alii Dii; fic Angeli fubinde apparentes fe vocaverunt Deum; Moyfíes Exod. 7. v. E. rf UL Il ec con(liruitur Deus Pharaonis; Judices, Prophe- tee ac juftidicuntuz Dii. Pfal. 8 1. v. 1. Deus ffetit — in fynagoga. Deorum.. Ex v. 6. Ego dixi: Dài e[fit; €9 filii excelft omues: Exgo. Conf. I Eo modo hi omnes dicuntur effe Dii;, quo modo ipfe Chriftus dicitur Deus, üt patetex Joan. 10. v.15.» ubi Chriftus dicit: — JVónme feviptum eff in lege — r APE P veira, quadixi, Dii qis; t ilor dixg Bfo;, Ds Dro Uwo. 75 LO ad quos fermo Dei fa&us eft , &5 monpoteft folvi onfai feriptura — quem. Pater. fau&ficavit 99 mifit m mnon mundum , vos diciis , quia blaspbemat $ — fed at Chriftus veré, proprié ac naturá eft Deus: vf ergo. G eontt B. JV. 24. ad prob. 1. w. D. Haec verba de- apiniw notant pluraliratem in fenfu tropico ac politico; nl ubi pluralis numerus ufürpatur etiam ad expli- at candam loquenris autoritatem , IN. in feníu qi litterali ao grammotico fu/Z. — Denotant plura- firani litatem. perfonarum, quia actiones ad extra ynitat communes fünt Ss. Trinitatis perfonis, C. na- turarum feu Deorum N. . Deus eft nomen füh- dligit ftantiàe , adeóque cüm ponitur in fingulari, yruri effentia non multiplicatur; ícriptura autem fic füa habet: z Deus, quod effet bonum, &$ ait: aoj Paciamus &c. 4ld prob. a. &. D. Et hec ver- aute ba pronuntiat Apoítolas, referendo dunraxar yi j ia falam gentilium opinionem , C. ex propria "UM fententia ac rei verirare N. 'T'extus ipíe graecus [ d oftendit fermonem effe de iis, qui dicinzur Dii, & ftatim additur: — Nolzs zamez unus ef Deus. g gt /dd Conf. 1. w. D. A. In fcriptura preter Deum Hebrzeorum agnofcuntur alii Dii; fic tantüm i- ! u di&li ob participationem muneris alicujus, po- m Du j teftatis vel virtutis, C. — Agnofcuntur alii Dii ]i 4 ( veré tales per proprietatem, naturain & fub- ftantiam, IN jo ff Dii vocantur in fcriptura fobin- r de Angeli;, quia nomine & autoritate Dej lo- od quebantur ; o M Moyfes, quia fpeciali virtute ae poteftate in Pharaonem donatus fuit; Prophete j l]] DA [ fit propter noritiam füruroram à Deo revelatata, E s E xR À 74 .Dr Drzo Uxvo. df judices propter autoritat em vitz ac necis con- Qu ceffam , jufli proprer gratiam. & fanctitatem. lb AAd Conf. IT. Y IN. M. Ad textum R. Chriftum [ hic non effe argumentatum pofitive & à priotl qd fed argumento duntaxat ad hominem ac à mi- Occafio enim huic divino elo- Tif nori ad majus. lil cuio fuit Judaorum facta Chriíto impropere: Qu tio, quód fe diceret Deum, üt patet ex eoóem Cap. v. 33. , De Lono opere , inquiunt Judei ii M Chrifto, zof lapidamus te, fed de blaspbemias €y quia tu bomo cim fis , facis t ipfum Deum. f Hanc calumniam Chriftus dupl iciter propellit RU 1mó quidem arguendo ad hominem & argu- l mentüm retorquendo: Quare dicitis me blas- me dicam Deum, cüm fecune f phemum, quód ln dàm legem veftra m etiam jufti dicantur Dii: fi enim hi ita nominantur ; à fortiori ille dici (h It poteft Deus; qui à Patre miffus eft: 2dó divi- fto nitatem füam probando miraculorum autoritate Patvis mei; um dicens v. 38. Si nom facio opeva eg. fi mibi : n nolite credeve mibi: fi autem facio; zion vultis credeve,: operibus credite , ut cog nofcatis tll f €2 credatis, quia Pater zfrg me eft g ego in Patre. &i [ Quaxnrs L — Quibus avgumentis Pu[y)bez]ihu& r Gentilium expugnetur 2 q $3. —Na'm;» Polytheifini , feu plurium Deo- li rum füperftitionis duplex univerfim fpecies eft: f altera qui fine fimulacris aut idolis eft: altera; qua ítatuis quoque & imaginibus , Deorum B formas vel figna referentibus, cultum defert; dtqué - Dr Dzro UN/O. 75 cis Qu atque hec proprio nomine idololatria vocatur. Qu Quamvis Hefiodus quibusdam videatur fuiffe hrilir liberalior, dum 3o. millia Deorum numeravit, äpïm: tamen exceffum in eo nullum deprehendet, qui (2 adverterit ; vix quidpiam in rerum natura ex- jndi titiffe, cui cultum divinirati debitum non ex- Y ; yopelä hibuerit gens aliqua & natio. Ac principio x t quidem aítra ac ignem tanquam numina coli i d caepta fuiffe plurimorum ett opinio: poftea re- ges ac heroes, autalios dote vel arte infigniores, »;lol]mä fub aftri cujusdam nomine; tum animalia etiam ii fyderum quandam fpeciem referentia aut iis l opetL At confecrata; donec invaleícente ulteriüs vanitate hominum ac infanià ob commodi cujusdam me b 1 [ecii fpem aut experientiam ,. vel vitandi aut depel- ur D lendi mali gratià ad quzecunque fermé adoranda ied declinaretur. His immixta fübinde idola ftella- fU rum, vel hominum, vel animantium vel mon- firorum fpeciem proponentia, quibus maxi- mmïiüf j mam auroritatcm oracula aut alia fipna à mali- egnis fpiritibus profecta addebant. Hebraorum j þ fi aliquorum opinio Enofüm Polytheismi autorem u "TU facit; tum quód Gen.4. verfüm 26. qui habet: Sed £5* Serb matus eft filius, . quem vocavit Enos: j dfle cepit intocare nomen Domini, legendum pu- j tant: umv cepit pvofanavi somen Donumi: wum quód ex verione Aquile fic intelligi poffitz Jp[e Exos cepit vocari nomine Dei, quafi voluiffer. g* edó d Deus appellari, atque hinc ejus filii poftea dicti fint fiii Dei. Communis tamen . id. fententia atl at negat ex contrariis omnibus reliquis verfioni- | ( ell bus, & Enos potiü; autgrem cultüs divini 4 blick — 76 Dzrz Dro Uxo. f blici ac certis ritibus inftaurati autoretm vocat; tf unde ipíius pofteri nuncupati (ünt filii Dei; feu [ jufti; üt omiffam etiam Aquilee ver(ionem vi- efa detur exponere Emiffenus: /peravzt Emos Deus W dici , id efl filius Dei: juffüi emim ,. quà evant. ex qu femine Sutb , f Dei vocabantur , ad modum fäh« fcilicet anpelorum, quibus idem nomenin fcri- Idololatrie autem originem et ptura tribuirur. &i Lactant. L. 2. Inftit. Hier. in Ofe. Aug. L. 8 de Civ. alitque tum veteres tum Recentiores de [ Idolis fcriptores deducunt à pofteris Chami; dq inter quos Nino vel Belo Regi Affyriorum fe di communiter tribuitur prima idoli fpeciem hu- manam reprecfentantis fabrica, atque de eo ac- fi hi cipitur Salomonis Sap. 14. dictum. - Utraque Polytheifmi fpecies, quam hic confundere li- Iii) u cer, vario argumentorum genere oppugnata jam dudum eft à Chriftianze Religionis Apolo- if T giftis Atrhenagora, Juftino, 'Tertulliano, Cle- mente Alexandrino, Minutio Felice; Athana- fit fio, La&antio, aliisque, quorum rationes nonnullas pro unitate Dei confirmanda hie d referemus. li 34. Refpoudeo . Multipl IBX argun&enwm & contra Polytheifimum , habetur ex ipfa ratione X um eft: Natura, cui fingularitas individualis eft effentialis , numero multiplicari nequit: Q fed divinitati fingularitas eft effentialis ; qui& t exiftere eft Deo.effentiale , exiftere autem fin- j J gularium eft: ergo. edum: Deus eít ens füumx- mé magnum: fed ens (üramé magnum par noia t D b habet: ergo neceffarió eft unicus Deus. 3giz; w. l - d Dz Dzo Uxo 77 sU fi Dii funt plures, ergo differunt vel effentiali- Da, ! ter, vel accidentaliter, vel etiam numero tan- nem tüm: non imuim; quia aliàs alteri perfectio r ] eflentialis deeft, per quam alter ab ipío differt; at & hinc neuter erit perfectiffimus: non odum; | mol quia iterum , dum differunt loco, tempore,; enitlt felicitate vel perfectione quácunque , neurer origit eít immenfüs, eternus, beatitfimus aut perfe- élilimus: non 3tium; quia tunc vel eft alrer up l ytiore dependens, & fic non eít Deus; 'vel ambo in- j hs dependentes, & tunc hoc ipío jam fünt diver- ïyriorü Ía2 nature; ac preterea tunc poffunt füpponi diffentientes, quia quilibet fibi ipfi füfficit & ciem a de t fefe determinandi motivum ex proprio arbitrio Ut habet; hic autem aut nullus pravalebit; & tunc ndert nullus erit independens; aut unus pravalebit ceteris, & tunc hic folus erit Deus. RE 4fum Mundus hic vifibilis unicus ex diverfis partibus S APUT i, V in eundem finem tendentibus refültans, ex mo- dó di&tis non poteft explicari; nifi unus admit- ,, Adi ] fäfioni tatur ejus conditor ac rector & confequenrer Deus: neque dici poteftdiverfos mundosà Diis mandä / diverfis effe conditos ; nam mundis etiam plu- u ribus permiffis , vel Deorum plurium opera erat neceflaria, & fic omnes erant imbecilles: ( d vel unus füfficiebat; & tunc nequit dari ratio, cur alios Deos adhibuerit: nam fi ex neceffita- j ngqllï te, erat ipfe imporens; fiex libertate, alii & js; 0 plures non funt neceffarii, ergo gratis confiéti. um 5tum: Admifsà femel pluralitare Deorum , mul- [ titudinis non'erit terminus; cüm numerusquó il u major., eó etiam fit perfectior, neque etiam ï'::!« ; 3,*1]«: * t 78 liaibao Unt. tio habeatür, cur hoc numero tantüm Dii fint; tïql Cl & non plures: imó eorum numerus erit actu infinitus ; quia fublatà femel uniratis neceffitate qi multiplicitas infinita eft poffibilis , poffibilitas Lsl m autem Dei ranquam entis neceffarii infert a£tum ipfum & exiftentiam. Atqui Deos innumeros Ve Cui & actu infinitos nullus unquam admifit : ergo nec plures admittendi fünt. j Tni 35. /Nec dica$ 1. Arpgumenta, qua contra Qu Polytheifinum allata fünt ; eequé pugnant con- 2 j tra myfíterium Trinitatis; nam 1. fi tenet hoc: À Deus eft fummum magnum, feu ens perfectis- fimum, ergo eftunus; etiam renet iftud: Per- f li fona divina eft fummé magna & infinité perfe- 2. Si tenet hoc: IIJ: €&ta, ergo eft una períona. D Unus Deus-differre nequit ab altero fubftantia- T liter aut accidenraliter, ergo nullo modo ; etiam CQ tenet iftud: una perfona neque accidentalitet d neque fübftantialiter poteft ditferre ab alia; er- 3. Si tenet hoc: poterat Y go nullà ratione. YX unus Deus effe autor univerforum, ergo plu- fi res Dii faperfluunt; etiam tenet iftud: fufficit Ti adunivería creanda & gubernanda una perfona; 4. Sicut (üblatà Dei iU ergo plures füperfluunt. unitate infertur infinita multitudo Deorum; Q p fic füblatà perfonsee unitate inducitur pluralitas perfonarum innumerabilis. Ergo vel his ar- E Ti gumentis non probatur Dei unitas, vel everti- tur divina perfonarum Trinitas. 'ZVec dicas 2. fü D Politior gentilium "Theologia videtur concor- f dare cum facra fcriptura. llla enim ftatuit con- L i par- ditqrem cali Saturnum, reliquarum mund tium " d Dzrg Dro Uuo. 79 1þDii [i tium Deos alios; Jovem effe fatorem hominum, wtí cui tamen adfint Dii alii Confentes, fic dicti, w] quód ab eocon(ülantur in rebus maximis; ficut ofioit veró conditores, fic & prssfides rerum omni- at um plures defignat. — Similiter fcriptura uni- II veríi creationem enarrans, fecundüm Hebrai- : d cum textum , dum Genef. r. v. 1. dicit:- /z priucipio creavit Deus celum 9 terram; Dei no- t qQti mine ufürpat vocem Eloh;m pluralis numeri; nant v quod Saturno & aliis Diis convenit: dum Gen. enet t 2. V. 7. habetur: formavit igitur Domiuus Deus rf bominem ; nomen Dei eft 7ebova & quidem in ud: 1 fingulari, quod Jovi congruit: dum idem Je- p hova Gen. 1. v. 26. dicit: Paciemus bominem ad imaginem & fanilitudigem noflram ;; confülratio per bflar: videtur exprimi, quam etiam vetres Hebreo- 0) etit rum factam cum Angelis concedunt ; adeóque Ventil conciliumConfentium indicariporeft: Denique - ; ii dum Genef 2. v. 4. complexum omnium re- rum productarum & exiftentium profertur his « potd 1 | verbis: Z/]« [unt genevationes celicg terve, àn die; ep quo fecit Dominus Deus celumtg terram; occur- ld: (U ] pl rit & vox Jehova & Elohim, ad indicandos conditores ac pravfides tum hominum tum reli- jbi d quarum rerum. Ergo. /Vec dicas 3. lpíà fcri- ]ort ptura viderur fàltem rres Deos natura diftinctos ]u[äh[i admittere; nam eo modo Pater, Filius & Spi- J hi jby o| eYe ritus Sanctus, qui ftatuuntur effe unus Deus; funt unum, quo fpiritus, aqua & fanguis (unt ; dit! cox unum, ür paret ex r. Joan. v. z. &g.. Zes fuzt, qui teflimonium daut im celo, Pater Filius €9 Spi- u d vifu$ Sanéluss €9 bi tres unum [unt. Tre: Jumt, UUdIP'J qui i N $o Dg Dxxzïo UNÓ; qui te[Hiimoizium damt im terva , Hjiriïür $ .a(;zzaä inyi fauguis; & bà tves um [unt. . Sed tres polterio: T res fünr fübftantize effentialiter diftine: ergo fidi & priores, ac confequenter fünt tres Diii fant pe. ad 1mum IN. ,4., de quo uberiüs agetut N in Tr. deDeo Trino; ut interim tamen refpon« diz fono deatur, advertendum eft, numero unicam tane tüm & indiftin&tam naturam, entitatem & füb: dtin ftantiam effe in Perfonis, à qua etiam totum f illud , quod in eft Perfonis perfe&ionis , profluit dire atque indiftin&um eíft: fübfiftentias autem & Wo 1100 erfonalitates directe & exprefsé duntaxat ex« rimere modurmi feu refpeétum & relationem; QT 110 quemadmodum S. Damafc. L. 1. orth. fid. C. 8 explicat dicens: Omnia, que babet Pater , Fili [ funt , boc uiio excepto , quàd ingenitus mon eft . qua & dj quidem cox nec tíature difcvimems mec dignitatem, fea fubfifien di modum indicat. — His praemiffis 4d Ály E 4 n gY ob. 1. AV. feq. Difp. eft; quia cüm Deus fit verbum fubítantiale & effenriam fignificans; qu atque hoc idem etiamfonet ens fümmmé magnum q ac omniperfe&um, non nifi unum Deum ne- W ceffe e(t: econtra cum perfonee non fignificent p]IUK fübílantiam , & fümmeé perfectee dicantur tane U tüm rartione nature diving, ex hujus unitate [ li ton fequitur etiamfolitudo perfonae. ;2 proP. 2; Difp. «ít; quia ex eodem capite Dii. plures vel ! l paturz diverfitate àt fpecies, vel naturze feparae tione ür individua diftingui deberent; atque pa hinccàmex utroque haberetur divinze fübítan- s limitario, recté infertur unum tantüm elle at Deum: quia veró neutro modo períonae ad f Vi inVi- Aipe DEX/DEO UNo. 8t Atl invicem diftingpuuntur , cüm fint eadem nu- pultei iero atquefindivifa fübftantia, fed folà perío- u nalirate differunt; rit& non fequitur effe unam Jj rantüm Perfonam. | 42d pvoZ. 3. IN. Supp. e feg. ia NNam inprimis create & regere non fünt pra- t dicata, quee conveniant Perfonz ratione per- jcim t fonaliratis ,. fed competunt ratione naturez m&li deinde Dj/p. eft, quia cüm naturà feparará m t feparentur etiam operationes & munera; in m diverfis Diis etiam foret diverfa potentia; unde qutem uno Deo fufficiente eut operante, alter Deus yaxi non foret neceffarius vel operans: econtra qtiont cüm nori fit dividenda facultas & operatio, ubi i C non fepararur natura, in tribus Perfonis eft 1] s j eadem facultas & operatio eft indiftincta, ad- T eóque unà operante ac fíufficiente nequit ex- tlitüft cludi altera, & fic (uperfluere vel non operari, m'ïms i "d prob. 4...N. par. — Ratio prioris partis patet ) as exdictis; cur veró pofterior negetur, hac eft: jl quód Perfone oripinem inter fe habeant abs- l*emagnll' que ulla naturae feparatione, & folis connotatis fam? ac relationibus invicem fecernantur, qug am- ( pliüs multiplicari nequeant: . ficut enim in Deo qnurt una eft ac indivifa fübftantia, fic & generatio una unüsque filius ac una dil e&ctio cum uno fpi- A ritu eft; fed dehis plura in Tr.proprio. z. ad jure " adun IN. aff. €?. prob.. Nam Elohim ac Jehova T &pzr non fünt nifi plara ejusdem Dei nomina, üt patet vel ex ipfo Gen. C. r. ubi Elohim, qui j V. 1. lepitur creáffe calum & terram , v. 26. prim : ait: Faciamushominem ; quodnomen; quam- n nu- ! i vis fit pluralis numeri, cum verbo tame meri y .. "" Dzr Dzrzo Uwuwo. 82 meri fingularis utrobique conftruitur; unde yl omnem illam comparationis machigam conci- [ d dere neceffum eft. — Quod confultationem at- tinet , eamnec verba laudata probant, quorum [ fenfum dedimus num 32.; nec Hebreorum [nr traditio evincit, quà etiam fuppofità unus dun- lt taxat Deus indicatur, cui Angeli obtemperant; ] nec notio Dei permittit, quia fenatüs confül IT tum non requiritur, ubi omnia moderatur per- a fe&tiflima fapientia. — g. ad 37um V. . ad gvol. d9 D. M. Eodem modo unum fünt fecundüm om- hi j nia N., fecundüm quid, fu/d. per và eodem kj modo excludendo unitatem majorem, ac eequa- lm litatem. inducendo ,. IN. fecus C. íecundüm a S. Aug. L. cont. Maximin. C. 22. Voces fpiri- a tus, aqua & fanguis affümunrur hic tantum üt li figura creata ad explicandum "Trinitatis myfte- f ay rium; figura autem & imago non debet idem efle cum veritate; adeóque in Trinitate pote e id effe unitas natura ac fubítantiee, -quae in allatis rebus eft tantüm concordia teftandi divinitatexq du Chritli. til 36. Refpondeo II.. Aliunde etiam multiplex qu Iu argumentum contra Polytheismum colligi po- teít. umum eítex miraculis pro unitate Dei by T confirmanda patratis; qualia z. funt illa in ve- teri teftamento, que prafertimà Moyfe facta; Ti aut pro Daniele ac ejus fociis, itémque M& 8 chabzis patrata ex ipfis idololatris aur Atheis i extorferunt veri & unius Numinis confeffio- Ti nem. 2.Sunt multa, que patravit Chriftus ad ü hi probandam füam cum Patre unitatem. 3. Sunt CQFE . plura / [ Dz Dro Uxo. $3 ;! plura etiam, que Apoftoli, Confeffores ac mw Martyres ad fidem fuam in Deum unum con- joneni teftandam fecerunt. Nam cüm Deus fit, qui .Q facit mirabilia mapna folus, nec inveniri pos- brer [int miracula ab aliquo Gentilium Numine pa- onsi trata , inde confequirur unum effe Deum , qui m ab Hebreis & Chrifli fidelibus adoratur. 24um ls i eft ex idololatrarum punitione; cujus exempla onattr extant in veteri Teílamento in vituli conflati . " "n adoratoribus, aut ad idololatriam vel cum ido- ndumt lolatris focietatem transeuntibus Hebrzis, qi eüäï Achabo idololatra , Ochofia Beelzebub confu- il lente, lraélis ac Judee regno vel excifo vel in (ecund':j captivitatem abducto:. poft Chrifti adventum oces autem in Nerone, Diocletiano, Maximino;. antull Licinio, juliano Apoffarà aliísque idolatrisin- uamvis tig my ftauratoribus miferabili fato füblatis. ebetit autem & veri Dei cultoribus multa advería yare p evenerint, & rempla etiam fint excifa; tamen )æ'lHU id Eo non repugnante & invito, quemadmo- jintd dum Diis invitis eveniffe plura idololatris gen- tilium feriptaipfateftantur , fed preedicente, at- j mU]U que hzc vel ad poenam impiorum vel ad nomi- co"l ji nis divini exalrationem acciderunt. 3//umeftex PE n Polytheorumamentia; quae apparet 1. ex notio- neacidea, quam fibicontra rationem de Deo fa- T 0 efäf bricant; cüm & malo tribuant divinitatem, & ! squalitatem inter plura fümnia conftituant: m jl )i 2. Ex ipfis rebus, quas Deos fibi fingunt; j nempe 'cacodemones , homines flagitiofos vi- qo hf[ülïï' tà functos, bruta animantia, res inanitmatas; IS' m corporum affeCtiones , artefacta & manuum ! i opera, 84 Dr Dro UNO; opera, &c. 3. Ex ritibus ac Sacrificiis aut [ ii lepidiffimis, aut obícaenis, aur immanibus. atum defümunt plures ex Sybillarum oraculis; ac Philofophorum non minüs quàm Poetarum li apertis teftimoniis, quibus illi, quantumvis Qd exteriüs Polythei, unum quendam agnoverunt de füummum Deum, aliorum quidem, fed infe- p rioris conditionis, Deorum progenitorem ac Dominum: quod tamen, cum plura monu- f menta recitanda forent, indicáffe duntaxar füf- ff ficiat. , Ál 37. Vec dieas. . Multa etiam patrata funt Q hi vel à Diis gentium, vel à Polytheis rniracula; imó & ipfe Antichriftus fa&turus eft: erpo ar- u à umentum ex miraculis vel nullum eft pro uni- tate Dei, vel illi etiam contrarium. Pars lp f xma /nt. prob. 1. ex idolorum oraculis: 2. ex fanationibus innumeris in templo ifidis ac h ZEículapii: 3. ex prodigiis Veftalium , inter quas Sylvià vitiatà Veftee fimulacrum manus 1 oculis oppofuit, ignísque füb cineres fe retra- xit; '"Tucia vitii accufata in conteftationem in- nocentize cribro.aquam haufit; Claudia navitn, [ ida fimulacrum vehentem, folaé vado protraxit. E fPavs 2da prob. 1. ex Magorum portentis coram Í Pharaone: 2. ex geftis Apollonii Tynnei , qui l puellam revocavit ad vitam, evanuit ex Do- l mitiani oculis, & raptus eft in celum inter Di- Y vorum concentus: 3. ex patratis à Vefpafiano T & Hadriano, quorum uterque cecume'illumi- & pavit. Pavs 342 conítat ex 2. ad 'Theff; 2. li efi ad- D v. 9. , ubi de Antichrifto dicitur/: Cujus € qeii- P Dzr Dro Uxo: 85 a ventut. fecundim operationem Satane in omti vir- JUS. zufe 9 figiis e9 prodigüis.. Evgo. ]i B. A. "dni.. d Pavtis vme prob. 1. . ex TTl iis Polytheifmum non probari; tum quia ora- T cula pleraque erant ambigua: tum quia, . qua :FUHI definitiüs predicebantur, ex naturalibus caufis if prenofci porerant:: tum quia non à Deo fed n à deemonibus ea prodire, poterat fiepiüs cogno- Jof fci ex fceleribus per ea fuafis: tum quia iisdem Lí oraculis vera unius Dei religio confirmabatur. " "d prob. 3. . . Diodoro teíte in remplo Ifidis f gproti in fomnio monebantur de remedio ad- VU hibendo, quod vel fraude myftarum, vel recur- o d rente fpecie medii.à medicis ant& auditi, vel ) i damonis fugeeíta contingere poterat: — /Efcu- fit lapii curationes vel ipfe Ariftophanes fufpectas 48 facit; eeque nonnifi admotis medicamentis j i fuccedebant, .fiepe eriam fallebant. 44 proP. 5. t & Ovidius, qui miraculum de Sylvia narrat; m ipfe deftruit etiam, dum alibi canit nulla fuiffe felte Veftae fimulacra: 'Tucie miraculum vires dae- fmonum non excedit , q à quibus id factum ad navim conciliandam falfo numini ejüsque miniftris r autoritatem fuadetur, quód Dionyfius fimul n Ícribat, accufatorem hujus veftalis poftea nulli- T bi comparuiffe licét feduló perveftigatum, Idem refponfüm ad Claudiam pertinet; quam- :r J vis alii etiam concedant, nonrepugnare, quo- minüs Deus etiam per paganos edat mira cula aüanp ad veritatis ac innocentie teftimonium. d [ " Partis 2de prob. 1. .. Vel Magorum miracula d non erant vera fed apparentia tantüm & fen- qh 3 uum m DrDzo Uwo. 86 ] fuum illufiones, atque hiric evenit, quód à Moyfis miraculis vincerentur; velaliqua vera l etiam fieri Deus permifit ad füi oloriam , ut [ Moyfi major poteftas tradita evinceretur. Adx [ vob.2.&. Apollonium artibus magicis deditum fuiffe, Philoftratum autem fcriptorem fzeculo pofteriorem ejus vitam pluribus mendaciis & fabulis incerto autore relatis infarciiffe, often- dunt preter Eufebium Cafarienfem plures alii. Verüm & ea, qua de Apollonio narrantur; aut naturam aut demonum vires non exce- dunt: nam reíufcitaionem illius puelle ipfe Philoftratus fic proponit, ut dicar vitalis auree fcintillam forté adhuc latentem medicos fugiffe : raptus ex oculis Domitiani demonum minifte- rio, ab iisdem doceri poterat Ephefi, quae Ro- ma contigerant: preeterquam veró quód ma- ximé varient Hiftorici in morte Apollonii refe- renda, mirandum íané non videtur, fi daemo- nes corpus malefici ac fpiritam unà afportàárint. g Zdd prob. 3. &. — Miracula Vefpafiani extenuat ipfe Tacitus, Hadriani veró irridet Marius Maximus; unde meritó proprià miraculorum ratio iisdem denegstur: quanquam & Vefpa- fiano datam à Deo vero miraculorum faculta- tem concedi poffit, ad autoritatem fcilicet illi comparandam , qui tanquam juflitiee divin& minifter deftinatus erar ad templi Hierofolymi- tani ac urbis excidium Jud&orümque per or- bem difperionem. |,4d Partem 3tiam &.. An- tichrifto non füturam poteftatem vera miracula Patrandi docet ip(üm teílimonium — allatum; cum um Dz Dro Uwo. $7 li cüm integrum fic habeat: z ommi virtute €9' d figmis &9' prodigiis mendacibus ,. €g in ommi fedu- W &ione iniquitatis , 315 quà pereunt. Quid porro Jl ad verum miraculum requiratur, aliáque huc QUi referri folita vid. in Tr. de Ang. & de fid. 3lb 1j Quanzs L Quenam, 9 quàm falfa fimt Po- h. lyrbeifmi. [yflemata. à quibusdam. Flerericis r adoptata : Jf 38. JVota. Bina duntaxat, üt fuprà mo- j nuimus, ad examen hic vocamus fyftemata, al- terum de duplici principio fümmo, alterum il de ZEonibus. Qu rmum jam olim inter Gen- 11[[6 tiles diffeminatum fuiffe certum eft ex idolola- ifi trie hiftoria. /Egyptii enim in Ifide & Ofiride Ro duo principia contraria venerabantur; Perfze Oromasdem dicebant caufam boni, & Arima- fit Ts nium caufam mali; inter Gireecos Philofophos g Stoici, prafertim Democritus & Chryfippus ; ( preter fati neceffitatem ftatuerunt incompofi- tam materiam adverfari nature benefice, at- f f que duo hinc adverfantia principia agnoverunt. A Stoicis error hietranfiit ad Gnofticos, quorum jr i autor ab aliis Simon Magus, ab aliis Bafilides Menandri à Simone edocli difcipulus ftatuitur. cullz el Ü Inter hos Cerdo Bafilidis difcipulus jam à Tert. "L. de Prafcript. commemoratur admififfe duo Vl ([l initia, ideft, duos Deos , unum bonumtg alterum Jevum; quo mapi firo ufüs Marcion eundem "o n hare(in vergente feculo fecundo diffeminare cepir: latiüs etiam fparfit Manes , à fuis Mani- (l ul cheus di&tus, poft medium fzeculi tertii, quo 1S n FA4 p 1 88 Dz Drzo Uwo. | Mär.i Ti is fibi vipinti duos difcipulos adfcivit. cionitas oppugnavit Tertullianus integris libris ft quinque, Irenzus L. 4. adversüs heerefes, Cle- mens Alex. L. 3. Strom. ; Manichaos autem $ [ & prater Epiphanium, "Theodorerum aliósque p plures lucülentiffimé infectatus eft Auguftinus ediris tum ante tum poft. Epifcopatum libris fi f pluribus, maximé autem Libro de natura boni & L. 21. cont. Fauftum capitale hoc eorum do- [ ma confecit. Ic 2dum de /Eonibus fyftema ex pagani(mi fabulis fidei noftrze admixtis penitus d ! confütum atque ad determinatum tum cla(fium tum Deorum numerum limatum eftà Valentino fieculi fecundi Haeretico; cui fe maximis viri« bus oppofüerunt inter reliquos Patres preecipui Irenzus L. 2. adv. heres. & Tertullianus. ïä 49. Re[pondeo J Cüim priores illi heeretici malum effe aliquam fubftantiam ftatuerent;quam | neceffe üt ab efficiente cau(à fümma produci, nec conciliare tamen poffent , quà ratione illud ab unico rerum omnium principio fummé bo- no exiflerer; duo (ibi affumenda ftatuerunt principia, alterum boni, alterum mali caufam: ad quorum claffem primam Manes retulit res omnes invifibiles, lucem, Evangelium, Chri- ftum; adalreram veró res fenfibiles, tenebras Hoc tanquam communi & legem antiquam. fundamento pofito, Marcionitze & Manicheei alia queedam dogmata fimilia inde deduxerunt, vel pro füa libidine in divería abeuntes fingu- Jares fectee fuc errores protulerunt , quos ta- men; Dg Dzo Uxo: 89 lär, men, tanquam huc minimée yli fere modó non vacat. E fpe&tantes; : recen- h Refellitur hoc fyftema uuiverfin, 1. iisdem m arpumentis, quz füp. pro unirate Dei ex fide Qu acrarione protulimus. . 2. Duo fumma rerum IQ principia forenrenria neceffaria, ac proinde in- lr finité bona & perfecta, ür art. pr. dictum: fed i füummum mali principium nunquam Marcioni- d t& vel Manichei aufi fuerunt aut poflant dice- u re infinité bonum & perfectum: ergo. 3 Iili QU duo Dii aut fünt viribus pares aut impares? fi f imum; Deus bonus nihil operabitur renitente x malo, & nihil faciet Deus malus reluctante bo- Vif no; adeóque nec bonum nec malum . exiftet: :ipui fi sdum; ambo non poffunt vocari Dii & füm- mi: nec dici poteft Deum rmalum operari, id st permittente Deo bono; nam vel Deus bonus ;uam nequit impedire operationem mali, & fic eft did impotens ac viribus minor; velpoteft quidem il fed non vult, & fic in hereticorum fyítemate & jam eft malus. 4. Hec duo principia contra- oru ria nec fimul. poflüunt exiftere nec ab invicem f Íeparari: non imum ; quia fümmi boni & i fümmé mali natura diffimilis & infociabilis eft: j non 2dum; quianon feparanturliberé; cum hs aliàs etiam ex volunrate poffent effe (imul , quod nulli recéns diclis repupnat; neque neceffarió, cüm. d hujus ratio dari nequeat fine limiratione aliquá tif vel imperfe&ione ; neque coa&té five per ali- quod tertium dividens, cüm, aliis etiam omis« p i fis, hoc ipfum aliàs evadere t illis füummis prinï. * (j cipiis fuperius. &e- F5 m Dr Drzo Uwo. $o Refellituv. [peciatim .. Quatenus- fupponit [ mnalum eífe aliquam fuübftantiam productam. Nam 1. juxta Apoft. i. ad Tim. 4.. Ommis crea- zura Dei bona efl , & ex ratione conítat, exifte- W re ac effe meritó inter bona referri ; adeóque malum non eft natura aliqua, fed naturae defe- &us. 2. Subftantia mali vel eft incorruptibilis vel corruptibilis? fi rmum; hoc ipfobona eft: fi2dum; iterum bona eft, cüm vitiari & cor- rumpi non poffet, nifi bona forer: unde fe- ä quitur malam fübftantiam nullam effe. 3. Tri- lex malum confiderari poteft: 1mum nature; fed hoc in fe ac veré malum non eft, fed minor perfetio feu imperfectio relativa, & aliquis t J uxta noftram opinionen defectus ex eo, quód illius ratio & utilitas noslateat: 2dum pene; fed hoc nihil eft nifi dolor & affli&tio judicis autoritate in criminis vindictam inflidia: 3tium culpz feu peccatum; fed hoc defectio duntaxat à lege Dei eft, quà homo coram Deo fit reus. JI. Quatenus füpponit conciliari non poffe; ; quód uno tantüm principio bono exiftente exiftat in rerum natura malum. Nam 1. fal- füm eft illud füppofitum, üt manifefté parebit, fi ad quaedam axiomata animum reflexerimus, qua. facile ex ipfà notione creaturae ac Dei ob- viísque rationibus perfpiciuntur. Ejusmodi fünt; creaturam efle ex aliqua parte effentialiter deficientem; mundum, in queftione pracfenti de malo, non conf(iderari debere fecundüm partes fingulas feparatim ,. fed velut totum ex xariis ac diverfisrefultans: Deum nihil creature ï deébere — u Ds Drzo Uxo. 9X )nt debere prcter nature proprietates & ejus ap- Atf endices feu vim proprium finem confequendi: »ïea. j T Deum effe liberum, neque teneri attributum jl unum pre ceeteris manifeftare exteriüs, quan- yjt tum poteft: Deum etiam effe ens (apienriffi- d mumira, ut quamvis acat ex certis aequitatis & ii fapientie legibus, eastamen acagendimotivum d homo vel non teneatur vel non potfit affequi. Qu Ex his enim omnibus facil inprimis elucefcit; T quomodo malum nature poffit à principio Ti fummé bono etiam produci: deinde quomodo ii malum culpe poffit ab eodem permitti in crea- ii ruris libertate voluntatis preditis, patet ex di- j n &is; tum quia Deus datis ad peccatum vitan- ;uod dum viribus non renetur ad plura, atque hinc g, nec peccatum impedire tenetur: tum quia bo- dict nitaus & fanétitatis attributa exterilis non tene- juur tur manifeftare, quantüm poteft; quod fieret j omne etiam in aliis peccatum impediendo: tum Tui quia Deus permittens peccata poteft habere xl fines fapientiffimos , quos quamvis non per- Tenft fpiciamus, inde tamen non fequitur eos non 2 dari: denique cüm in malis poenae fulgentiffime 1[€bi(! pateant non tanrüm zequitatis, fed & fapientiee yms ac bonitatis divino radii, aut fi minüs à nobis j cognofcantur , 'certé ex di&tis adfint, eó quód n ex perípecta entis infiniti natura debeamus mo- A tiva harum a&tionum legitima inferre; certum 3ch" faltem eft, quàd hec etiam mala cum fümmo din bono concilientur. 2. In fyvftemate duorum j principiorum fümmorum inexplicabilis eft ori- ürt £o mali; cüm enim ex una parte mala in hac i mun- ; $2 Dzr Dro UN'o; i Ü mundo fint bonis permixta, ex altera autem Y i parte principia fumma illa duo neceffarió agen- tia nec poffint effe viribus paria aut impacia ex ) j f d. ; plané fequitur aut malorum, qua danrur; & bonorum non haberi principia, aut unum [ W tantüm efle vel malum velbonum ejósque prin- licabilem effe d cipium unum; adeóque inexp f mali originem in hoc fyftemate., III. Quate- nus füpponit mali principium pofle effe fum- mui principium. Nam 1. Principium mali Q fümmum deber effe fübftantialiter malum ,. feu ) tota ejus, fi qua eft, fübftantia ac entiras debet fi effe pura pura malitia, h.e.mera privatio, de- fe&tus purus, merum nihil: fed tale ens repu- gnat; quia mera malitia non poteft effe ens ac principium ; multó minüs fummum feu perfe- ( ] &iffimum: ergo. 2. Principium füummé ma- lum veleft, vivit & intelligit ; vel non? fi 2dum; principium mali effe nequit, aut mala univeríà producere ,. üt ex ratione principii & fümmi quidem patet: fi 1mum; non eft prin- cipium fümmé malum, quandoquidem in eo reperitur multum boni, exiftentia nempe, vi- ta & faculras intelligendi: ergo. ä 40. Nec dicas 1. Ipfa SacraScriptura ftatuit ] inprimis principium fummum boni, ür per fe ] patet; deinde etiam principium (üummum mali, Q &t prol. 1. quia lfa. 45. v. 7. legitur: Ego.Do- smiuus, & nom efl alzev formans lucem &9. cveans l genebras , facieus pacem & cveans inalum.. 2. Quia ] Amos 3. v. 6. habetur: $j erit malumincivitate, d quod uon fecerit Dominus. — 3. Quia2. ad Cor.4. V. 4 ia Dz Drzo Uuo. 93 V. 4. dicitut:, JDeus Dugus freculi excecavit men- 3 265 infidelium ; unde patet dari Deum mali, qui I joan. 12. v. 31.. Princeps bujus: feculi vocatur. ( AVec dicas 2. Datur fümmum bonum: ergo VUf etiarn fummum malum. fProb. Conf. 1. Quia [l unum contrarium neceffasió infert exiftentiam d alteriuscontrarii: fed fümmum bonum & malum j füramumcontrariafunt:ergo. 2.Quiainrerum Au I natura non minüs fünt;que participant malitiam, ni quàm que bonitatem: ergo ficut, que partici- [] pant bonitatem, oftendunt dari aliquod bonum a & fummum, fic que participant malitiam, often- [ dunt effe aliquod fummum malum; prefertim apu quia, ubi datur magis ac minuS$, ad fümmum 5« etiam & pleniflimum illius fpeciei recté arguen- rfe- dum, à ratione & experientia deducimur. qu AÀNec dicas 3. Sub unico principio fümmé bono u non poteít effe malum: ergo debet admitti " Til etiam principium fümme malum ProP. 47t. 1. il Quia principium fümmé bonum eft ensinfinità pnn fanctum, item ens, quo melius dari nequit ; (ed inprimis ens infinité fanctum, infinito odio ha- nd bens peccatum, illud non patitur, fed; ubicunque j potcü,itppedit: deinde füb ente; quo melius at ari nequit, non poteft effe malum; quia me- d lius foret ens, füb quo nullum poffer effe ma- lum : erpo. 2. Ens fümmé bonum etiam à 1 J creaturis avertere nitirur omne malum, quan- u tum poteft: jam veró cüm malum nihilominüs in rerum natura datur, vel illud ens fümm& H [ bonum impedire malum nequit ; & jam non 4 c&* fümmeé potens: vel impedire non vult; & d jam 94 Dz Dro UNO; jam ejus bonitas evanefcit: nam neque poreft p non impedire ex folo voluntatis nutu ; quia J Tl hoc jam malitiam quandam voluntatis denotat: neque ex aliquo motivo; tum quia nequir darí | i ullum motivum permirtendi mali ; tum quia aliàs illud ens non liber? fed cogente aliquá ra- li tione permitteret malum , & fic füummum ens T non foret. Ergo. B. ad imum AV. 2d. p. dut. Ad textum K imum & 2dum 5 fermonem ibi effe de malis Q poenee feu fuppliciis, quz àDeo jufto peccato- Ü [ ribus inflipuntur, üt ex contextu patet ; quin ex 1mo patet, ab uno principio bonum proflu- Í ere, & malum etiam five fieri five permitti. Ad stium rextum zdet S. Chryf. per Deum l 0 hujus feculi intelligi verum quidem Deum, fed qui permittendo tantüm excecer : — Patres V tamen reliqui communiüs intelligunt diabolum; quz acceptio etiam roboratur ex textu Joaunis laudato & Pauli ad Ephef. 2. v. 2. Diabolus au- tem dicitur Deus eo modo, quo venter ad Philip. 3. v. 19. Deus vocatur; nempe qui Dei loco colitur. — & ad 2dum IN. Conf. . d prob.1. g JD. M. Contrarium unum infert alrerius con- trarii exiftentiam, Íi opponantur contrarié, T.fiprivativé, üt fümmum malum ex dictis opponitur fümmo bono; N.. 74d prob. 2. N. pavitatem tum entbymematis tum adeitee ratio- l;;;: nis. Bonum enim dicitur aliquid ex perfectio- ne. nature proprig vel alienee, éftque quid po- Üütivum ac caufam efficientem habet: malum 1 vero efl privatio aut defectus, non eft quid [ pO l« g, DEXDEO UNG. 95 yd pofitivum & caufam tantüm deficientem haber. g. ad atium IN. 44.. " dd prob. 1. inprimis D. j )nt lm. p. min. Ens infinité fan&ctum intra fe non il atitur peccatuin , C. extra fe fuéd. fi illud odio qi h abeat extenfivé infinito C. fi rantàm odio in- dT tenfive. infinito IN. üm Deus ían&iratem 1 fuam non teneatur exteriüs manifeftare, quan- tum poteft; licét nullius peccati poffit ipíe effe VAU reus vel autor, tamen odium erga ilud non " fIàs debet etiam exteriüs manifeftare, omne pecca- u tum impediendo. .Dede iW.24. p. min. Ra- tionem D. Ens foret melius, h. e. fuam boni- qi ol tatem mapis fenfibilem ac manifeftam redderer, fnit fub quo nullum malum foret, C. effet melius Jeuri infe acreipfà N. Deus equidem non foret illud lum r ens fummum, Íi bonitas & fanclitas illi non AT ineffet in rei veritate ;. ficut veró non defineret J effe Deus füminéque in fe beatus, . etfi nullum ) attributum manifeftàffer; fic dum liberé decre- j us vit fuas perfeCtiones exteriüs prodere ,^ ubi unum magis vel minüs manifeflat , inde nihil ( ub ejus perfectioni decedit, quin potiüs fübin oc- cafio oritur manifeftandi attributum, quod, fi j ]l ( aliud fummé foret manifeftatum, penitüs la- tuifer. — 724 prob.2. &. 1. ad Maj. D. Ens fum- ratio qid mé bonum, quod neceffarió & ex vi naturee precisé agit, nititur etiam à creaturis avertere D N. fitit omne malum, C. quod agir libert & ex vo- luntatis electione, fu/4. fi velit manifeftare fuam Jlb bonitatem, quantum poteft ; C. fecüs IN. &. ]p* 2. ad min, C. im. p. fed V. p. ad. ..A4d prob. Jl memb. x. w. AV. inde colligi malignitatern volun- Qu tatis yli s "od i Dz. Dzo Uwo. 96 tat is poffe; quia quamvis inente infinito prima p ratio facti fit voluntas facientis; tamen utpote Rif ens fapientiffimum eriaminrer apendum ex puro voluntatis nutu fapientiffimum fibi (emper finem Ji TRU roponit, & media ad illum aptiffima affumir. Ad memb.5. N. af[. $9 utvamquevationem. - Prius lio quidem patet; tum quia poteft ens infinite fa- l piens habere rationem motivam, quamvis ea à nobis dari aut aflignari nequear; imó heec ipfa ïqu infinita fapientia exigit, ut dari omnium ejus qu actionum ratio non poffit: tum quia fufficientes q [ ac fapientiffimae rationes etiam nobis innote- fcunt. Prafentern enim providentiae ordinem | d cum liberatis creatze ufü ac peccati permiflione D tuit pra alio elipere amore fui, quia glorio- K fius eft iberum obfequium ; amore creaturarum,; 4 quia exinde opera earum fünt excellentiora; amore electorum , quia ex permiffione peccati q H fpecialior poftmodum illis amor preeftari & glo- ria enaíci poterat; amore manifeflationis attri- I butorum, quia abufüm libertatis & peccatum l permittere potuir, ut elucerent patientia, mi- ferieordia & juflitia ; item fapientia in affum- 1 li -ptione mediorum ad peccatum delendum, quo- rum precipuum atque fummé admirabile eft Verbum incarnatum. Similiter pofterius facilé conftabit, fi modó diftinguatur inter hec duo: l Deum determinari aliquo motivo ad agendum; & Deum inter agendum fibi aliquod motivum proponere: rmumex his Deo negamus, 2dum eidem tribuimus; atque hinc declaramus, eun- mali ,1 ä dem nec ullà ratione cogi aut necelfitari ad per Dzs Drzo Uxo: 92 Iff permiffionem,; neque etiam cacá naturd pro- u nitate ad illam ferri. u 4t. Aefpondeo I Valentinus ex Hefiodi Wsl m Theogonia Deos, ex Platonis Philofophia ideas mutuatus, hecque fimul cum Joannis Evange« Yi lio commifcens Syftematis füi monftrum con- n v Á flavit, in quo triginta Deos confinxit, quos 5?& i 4Eonas, h.e. Secula, nominavit; eorüm- D que quindecim maículos & totidem foeeminas ; iqi quorum permixtione alii generarentur; arque &t ex iis Salvatorem omnium , veluti Pan- Q doram Hefiodi ex omnium Deorum munere; f effe perfe&um. — Divifir porró hunc Deorum fios numerum per Ogdoadem feu Octonarium; ori per Decadem & per Dodecadem. In Ogdo- ftif ade ftatuit 1. Bython feu profundum ranquam i JEonum principem, cui tanquam conjugem ecci addidit Sigen feu Silentium, quam etiam En« ncouam & Charin vocat. i 2. Hos 7Eonas, cüm &l infinitis retró eevis in altiffima quiete placidae at ac quafi ftupentis diviniratis permanfiffent, aje- , bat protuliffe Nun feu Intelletum , & Ale- TU theiam (eu Veritatem. 3. Ex Intellectu & Ve- n ritate procelliffe dicebat Verbum & Vitam; ex lt Verbo & Vitá Hominem & Ecclefiam. In " hi M Decade fomniabat ex Verbo & Vita prodiiffe dl Profundum & Mixtionem ; Senii expertem & 1 Unionem ; Per fe nafcentem & Voluptatem; j Immobilem & Concretionem; Unigenirum & Beatum. d In Dodecate ex Homine & Ecclefia eun prognatos finxir Paracletum & Fidem ; Pater- j m um & Dilectionem; pit aum & -Spemx; Matern G fne $. Dzs Dro UNo.. Intelle&um & Prudentiam; Ecclefiafticum & ) l Beatitudinem ; Voluntarium & Sapientiam. Prter has de Deo fabulas, aliósque de Chri- l l hi fto, hominibus naturà malis vel bonis, refür- re&ione item, martyrio & operibus errores; Q fa notanda videntur ejus deliramenta circa crea- r JEfüm fíeu Salvatorem, d tionem rerum. $ quem tamen alibi e tiam diflinguit, perfectum flatuit ex omnium A&onum defloratione, qui n cüm ederetur, fimuletiam prod ucti fant ho- [* norarii ejus fatellites & angeli, ejusdem cum illo gen eris. . 2. Commentus eft Unigenitum V i roduxi ffe Chriftum & SpiritumSanctum; 5Sa- sientiam autem fine füi conjugis confortio edi- diffe fcetum informem , Achamoth aut Enthy- mefis, h. e. cogit ationis nomine celebrem, 1e h.e. univerfitarem hactenus extra Pleroma; factorum & narratorum relegatuum. 3. n- fübftan- ä; thyme f huic tribuit filium ex animata tia conditum , diétum Demiurgum ; h. e. con- ditorem omnium extra Pleroma exiftentium. fabricatorem dice- Quamvis veró hunc mundi ret, tamen nihil illum vi p roprià effeciffe vo- du&a fuiff& ) lebat, fed omnia à matre ejus pro e ri- & quidem ex ejus fleru omne humidum; fü lncidum, & doloreac ftupore corporea mun- ä l di elementa manáffe; quin diabolum à Demi- ( urgo productum utpote fpiritualem füo aucto- e . re ranquam ani mali faperiorem mapísque gna- rum fabulabatur; eun démque Demiurgum ita colum & hominem.formáffe, ur ramen & ca- lum & hominem omnine ignoraret. 4. Tri- ä plex Dsg Dso Uxo. 99 hi a plex hominum genus flatuebar: Pneumaticum, Pfychicum, & Hylicum feu Choicum. Pneu- i matico feu fpirituali homini tribuit animam na- J turà bonam & impeccabilem falutísque olim J cum angelis poffidende certam, atque hinc illi u faciebat omnia eriam flagitia licita, quia mun- Ff dis omnia munda funt; talem hominem fuiffe du Seth Patriarcham, f£que folos ja&tabanr Valenti- u niani, quibus fola myfteriorum cognitio fine fide tl ac operibus füfficeret ; Píychico feu animali [ tribuit animam imperfectam, qu:ze pro diverfa jf vitz ratione falutem vel exitium mereri poffit; & atque hinc ficut ad illius (übfidium Chriftus ve- T nit; fic etiam ex parte fua fidem & bona opera yly addere deber; ejusmodi homines fuiffe Abelem L & omnes Catholicos appellabat; klylico feu emu materiali tribuit animam naturáà malam & ad b exitium condiram, cujus exemplum in Cairio yfts datum fit. ,qu Refellitur hoc Syftema uziverfunz. . uia at hujus fabulofz fictionis fundamentum plan& t nullum eft. Nam quód in ep. ad Eph, 3. v.2 1. [f legatur: g ommes geuerationes Seculorum Saculi, atque hinc dicatur mentionem ZEonum fieri, al U eó quód /Eon grecé Seculum fignificet; pro- m bat quidem vocis ufürpationem, minime au- jent tem fenfüm, cüm hàc phrafi duntaxat fignifi- d centur etates ac tempora Seeculorum ufque in (f eternum , nihil autem prodatur de Genefi fi- um &titià tripinra ZEonum. Preterea veró ficut ar- bitraria omnino füfpicio Valentinianorum eft, (s T quód ad indicandum ZEonum rmoyfíterium, Sal- 2 Vator plex $ Dzsz Drzo Umo. $0O vator ufque ad trigefimum annum palàm ege- rit nihil, & in parabola operariorum vinece - — a Ecup i p numerus /Eonum expreífus fuerit per horas omnes colle&as, quibus interpolatim füucce- dentibus operarii erant vocati; fic calculatoria iíta probatio faciliüs rejicirur, cüm aliàs fimili- bus numerorum obfervationibus ad plurima abfürda licerer delabi. '2. Quia contra hoc fig- mentum valent omnes rationes, quas vel ex fidei vel rationis principiis contra Polytheif- ER EE DT UM EE EO u EM er —— MAEL . r E. o mum fuprà attulimus, & quidem eó efficaciüs, quae ZEonibus affingun- quó indigniora funty tür. 3. Quia /Eones vel c um Valentino di- cuntur fenfüs, affe£tus & motus in ipíà Divi- nitatis füumma inclufi; & fic nequeunt dici pro- vel cum Ptolemeo prie ac fübftantialiter Dii: ilius Flerefiarchee difcipulo funt perfonales fübflantim extra Deum determinate ; & fic rurfus Dii non funt, pretereáque affe&tiones £nalé in fübftantiastransformantur. Refellitur. [peciatim. 1. Quia fi conjuga- tiones ZEonum à H Valentino pofite verze fünt; non trio inta folüm, fed & quatuor infüper nu- merari debeut Horon, Chriftus, Spiritus San- &us, & Salvator. 2. Quia in idem pleroma 2 conj iciuntur, que fe invicem deftrruunr; nem- pe Silentium & Sermo feu Verbum, Propater * & innatus unà cum emiffo & nato, impaffibi- lis & paffibilis, non errans & in errore con- flirurus. 3. Quia genefis ZEonum aut pre- * Ofleré aut non conven! enter ordinatur; üt men ä dum Vita fextoloco gcnita dicitur, quee ta pre lor Dzr Drzo Uwo. Lo) l.el pree aliis mnibus ponenda erat; & dum Sa- pientia horin mia is ac Eccleíiae proles fit; produ- ti$ cenda ab-intelle&u & veritate. 4. Quia /Eo- q nibusomnibus; preterquàm intelle&tui, negatur J Profundi cognitio; quod quidem quamvis s&- 1l errim? füftineatur in Demiurgo, plané feren- i à If um nonelt in /Eonibus, urpote Diis ac Divi- f nitati primae propriis maximéque conjunctis, &c. Plura alia dedit S. Iren. l. c., ubi omnes |el y fabule receffüs maxim&é dé conditore mundi i excuffit, & manifetos errores debellavit. Jl PADPEUET I d ) J i D Effentia. Dei. ) o E ineffabili aliàs Dei natura imperfectam ] D (altem defcriptionem daturi, ex metho- . r do naturali cognitioni & ingenii humani infirmitati mapis congrua examinant phyficam jon ilius ac metaphyficam effentiam. | Ad horum normam rem przefentem pertractaturi, variae fi-: J [ mul prioris ufürpationi attendimus, vi cujus effentia phyfica jam pro rei entitate aut parti- ii u bus r:m phyficé componentibus, jam pro ag- gregato vel complexo ex pradicatis omnibus Q rei identificatis füumirur. [2 Atque hinc primó quidem refutandus venit error de entitate Dei utet n corporea feu phyficé compofita: deinde affe- renda eft Deo omnis perfectio: poftremó tan- j dem definienda occurrunt predicara, qu& ef- vr(f' u fentiam tum phyficam tum metaphyficam five i - philofophice five theologicöaqo,nüimunæ. o 102 Dz Dzo Uxo. ARTICULUS I ( du Deus fit Eus. corpoveum * [ 42 NTO!4. Prater Polytheos gentiles equé ac hireticos Diis fuis humana membra ac fexum tribuentes, Cap. pr. memoratos, nec non veteres illos Philofophos, qui Deum velut mundi animarn admitrebant, hominémque im- piiffimum Spinofam fub Dei nomine ipfam re- rum univerfitatem commentum, circa Deifüb- E ftantiam & Judeis errárunt Sadducai, qui ne- que refürre&tionem agnofcebant neque Spiri- ä tum, ideóque ab Arnobio inter defeníores Dei corporei recenfentur: à Chriftianis aut fimilis aur aqualis erroris accufantur, à Philaftrio L. de Heref. Seleucus & Hermias, heretici anti- quiffimi; à S. Aug. L. de Heref. her. 46. & E L. conr. ep. fund, C. 25. Manichzi, qui do- cebant, Deum infinità mole diffufüm effe, non undique ramen, fed tribus quadris infinitum; à Socrate L. 6. & Sozomeno L. 8. Monachi plures /Epyptii, qui Seculo 4to in eum erro- rem defciverunt , quód Deus fit Anthropo- morphos, h. e. humane & corporee forme; unde & Anthropomorphire appellati fünt. Huic errori anquidam ex Patribus etiam pre- luferint; proximé exaáminabimus; nunc veró dogma fidei ftabilitum & vindicatum imus. | 43. Dico. Deus purus eft Spiritus, omnis corporisexpers. "rob.J ex Striptuva. Hec enim 1. Deum appellat Spiritum, Joan. 4. v.24- Spirizus of Deus, $ eot, qui adovagt eum ,. in ä; piritu W Dzr Dro PUNo. 10$ Spivitu €? veritate oportet adorave, Et 2.ad Cor. 3. v.17. Dominus autem. Spiritus ef]. . Nomen autem Spiritus hic propri& & ad litteram ufür- A patum, probar finis ac intentio Chrifti, qui K priore loco Samaritidem mulierem docet, « Deüm adorandum non corporeo cultu vel uno ?lut tantüm in templo, fed mente & ubique, quia If nec ipfe corpus eft, nec uno duntaxat locoin- ln clufus. 2. l'ribuit Deo ea, que corpori con- i gruere nequeunt, fed rantüm Spiritui; qualia ls íunt immenfiras, immutabilitas, immortalitas ; plTI & alia fimilia attributa, de quibus Difput. feq. p teftimonia proferentur. 3. Afferit nullis linea- 1ll mentis defcribi , nullà imagine depingi poffe j Deum, 'üt habetur 1(à. 40. v. 18. Cuz evgo fmi- fitlv lem feciflis Deumn? — aut quam. imaginem ponetis j ei? Exgo. Prob. II.ex TYaditione; 1.quidem d ex Ecclefig judicio, que & Anthropomorphi- tas, eX quo orti fünt, femper inter bzreticos [ ( habuit; & in Conc. Later. IV. Cap. Firmiter ; d fic definit: Ua efl Dei effentia ,. fubflantia feu o natura [fünplex omnjtio. . 2. Ex Ss.Patribus, qui omnes uno ore profitentur hanc doctrinam ; & m iif pluribus etiam rationibus confirmant , üt vide- tl re eít apud Petav. L. 2. C. 1. & 2. Eorum tefti- pf[f* monia pauca tantüm breviratis ergó addimus. ytt) 'Orig. L. 1. de Princip. C. r. ait: JVoz evgo aut tandus ef? Deus ; corpus aliguod aut in covpore effe pu fs fed . iutelleclualis natura ,. fimplex , mibil omuino in -qou,t ff ex 77172 d f& adjun&ionis admittens , parie «ouas , €9, ut ita dicam, Totus$ mens. Deumn incor- j S. Hilar. in pfal. 129. Inteüiïndum ef ; Ds Drzo Uuo. 404 zncorpovalem effe ,. meque- ex . pavtibus. quibusdam — atque officiis membrorum ,. ex quibus covpus effici- tur ; conffleve. . S. Aug. L. 8. de Civ. C. s. Porrà fi mofter auimus corpus non eff , quomodo JDeus eveator amimi covpus efl ? . S. Greg. Naz. r R EE Or. 34. ; n corpus eum e[fe dices? — Quonam er- — - go "odo immen[us , infimitus ,. fipura expers; M ac demique ejuymodi , Wt mec fangi mec oculis eerm . queat? &c. 3. His addi poffünt tum confenfus Judeorum, qui Sadduceos femper —-——r3 £2 lt hereticos habuerunt, quorümque doctores, iien — ür Philó & Maimonides veritatem hanc ex profeffo probárunt; tum veterum Philofopho- rum teflimonia ab Huétio colle&a, inter quos Deum omnis corporis expertem : docuerunt Pythagoras apud Lactant.de ira Dei, Xenopha- nes apud Clem. Alex. L. . Strom., Plato apud -- — Aug. L. s. de Civ. C. g. Prob. 11I. ex Ratione. 1. quidem ex notione entis neceffarii ac omni- 4 —— perfecti, quod Deo competere jam füprà — oftendimus , atcorporinon congruere facilé per fefe patet. 2. Ex praedicatisimmenfitatis , immu- tabilitatis, immortalitatisaliísque fimilibus, quae Deo propria fpeciatim oftendemus infrà, nec cum corpore componi queunt. 3. Ex Deipre- cellentia prae anima rationali & alio quocunque fpirituali ente, quz iterum rationem cor poris à Deo abeffe demonftrat. Rome a. Va n - . CM ONRI EL UL E 44-. Objic. ScripturaSacra Deo tribuit, quee —— corpori fünt propria & ab eo dependenr: erpo [—1 dicendus eft ens corporeum 24z. prob. 1. Quia ——-— - tribuit ei membga & fenfüs corporis, üt patet ex DE Dro Uwo. 105 lm It ex p&àl. 33.. Oculi Domini fupev juffot; €9 aures ejus 12 pveces eorum; ex Genef. g. Odoratásque j e? Domingus odorem fuavitatis; ex la.x. Os T Domini locutum eff ;; ex Exod. 6 Redimam in W. j brachio excelfo; ex Job. o.. Manus Domini fe- cerunt ; ex Exod. g. Digitus Dei bic efl; ex if l. 66. Jerra — fcabelum — pedum — ineovum. Tj l 2. Quia tribuit ei dimenfionem & firum , àt tU patet ex Job. 11. Excelfior calo eff . . pvofun- anf dior imfevuo . . lomgiov tevvd . . latior mavi; ex r là. 3. Srat ad judicandum Dominus; & cap. 6. (d Fidi Dominum [edentem fupev folium excelfum. &c. " 3. Quia tribuir affectiones interiores corporis ( & fenfüum, poenitentiam fcilicer ac iram, üt FUf patet ex Genes.6.. Penitet ine feciffe hominem; Jhte & ex pfàl. 6.. Domine ne in furove tuo avguas tue , p Wéque i iwatua corripias ne; quibus verbis pro- At prietatem affectionum fignificari , probant quo- ml ad rmum verba praemi : Zàü&Glus dolove cevdis i intvin[echs , delbo , imquit, bominem: — quoad eper 2dum autem Lactant. L. de ira; ubi quamvis 1f neget in Deo effe alias affectiones, iram tamen qu locum habere contendit. Conf. l.. Genes. 1. n Homo dicitur creatus ad imaginem & fimilitu. J dinem Dei: ergo, cüm homo corpus habeat, 1que illud etiam Deo concedendum eft; prefertim yont cüm Prudentius in Apotheofi, & Tertul. L. de Refür. carn. agentes de creatione hominis men- quæ tionem faciant Divini corporis, Cozf. Z£. Deus ,rgo non tantüm apparuit fzepiüs in figura humana u fed etiam homo factus eft ; adeóque habet ve. yud rum & humanum corpus noftro » fxm,üez e rgo.. q $ &l kl " d o 106 Ds Dzo UNo.' &. D. .4. Scriptura, quee corpori funt |d [ propria ab eóque pendent, Deo tribuit in fen- Y fu proprio & fecundüm litteree rigorem N. in [ fen(u tropico & fecundüm modum loquendi [ cogitandíque humanum C. Quandoquidem homo fic comparatus eft, ut quae pure fpiri- p p tualia funt, vix queat intelliere, nifi fub in- t volucro corporeg cujusdam imaginis ; fcri- [ ptura huic infirmitati fua verba accommodans Dei attribura delineavit füb proprietatibus cor- lj t oris. Hinc intelliguntur per faciem Dei in- tima vifio & familiaritas, per oculos fcientia | [ rerum accuratiffima, per aures attentio vel et- jam benignitas, per brachium aut dextram potenria virtus ac robur, per manus vel eadem potentia vel auxilium aut venia vel paena flapel- ]um aut correptio mitior, per digitum fumma faciliras vel mirabile artificium aut donum Spi- pitüs Sani, per pedes prefentia vel etiam in- dignatio in conterendis hoftibus: fimilirer ex- plicantur fenfüum vocabula , nempe per audi- tum gratia & exauditio precum; per odorarum complacentia & delectatio bonorum operum, per guítum & ractum alacritas & operatio: ltem per dimenfionem Dei exprimitur immen- fitas, per ftationem conítantia vel alacritas; per feffionem immutabilitas: denique per poeniten- tiam Dei ac dolorem proponitur (celeris pravi- tas & feveritas ultionis, periram autem poena atque vindicta. Porro hunc effe fcriprure fenfüm conílat r. ex eo; quód illa multoties | Deum afferat Spiritum, nec unquam; ni(i ubi [2 P Dr DEOV'UNO. 107 f de Chriftlo fermo eft , corpus tribuat Deo; Q cui pr&terea proprietates plures cum corpore J nullatenus . componendas : affignat : 2. Quia T eadem vocat Deum íübinde lucem , ignem, m leonem; alatum &c.; qua profectó nemo ne- pir gabit figurat? effe intelligenda: 3. Quia fcri- jl prura nonnunquam , ubi corporeum quid Deo (d tribuit; cauté monet, non effe (enfü carnali ac- Y d) cipiendum. Hinc Job. 1o. dicitur: JVuzguid qr oculi tibi cavmi. fumt , .aut fiqut videt bomo, €9 tu 3b videlis? L. x. Reg. C. 15. orvó zriumpbator in etii Jfrael mon parcet , e9 penitudime monm fleetur: ]e meque epün bomo efl , ut agat pemiteutiam &c. it)] His accedunt teftimonia Patrum , maximée det S. Aug. ep. 111., qui eandem nobifcum expli- cationem ac fenfüm verbis (cripturze tribuunt. zgcl- m Quod diétum Lactantii füb finem probationis 3tic laudati attinet, ille re&é inprimis facit di- h m incionem inter affe&iones vitiorum v. g. o libidinis & avaritie , quc nullo modo compe- audP tere Deo poffünt, &inter affectiones virtutum; quales fünt charitas in bonos, irain malos &c.: Atf :fum deinde veró has poftremas quoad effe&tum & per fimilitudinem ftatuit in Deo, quarenus v.g. tU d ficut pater jufté iratus punit filium inobedien- j rem ; fic Deus punit peccatorem ad emenda- yte tionem: eas tamen Deo non adfcribit quoad t affe&tum feu hujus naturam aut imperfectionetri t & fecundüm proprieratem, cümirain Deo non »ll]læ fit affectio quaedam phyfica aut cum perturba- j tione . conjuncta ; INon emim im commotioge D Dominus , ait L. 3. Reg. C. 1g. fcriptura. Ad i Dr Dro Uwe. & $08 [ Conf. E. &. D. 4.. Homo ad Dei fimilitudinem & imaginem eft factus inadaequaté & fecundüm n animam duntaxat, C. adequaté & fecundüm ld W omnia , N uamvis crearura nulla Deum P erfe&té reprafentare poffit, & res corporee, Q te fte Jobo, veftigia tantüm Dei fint non aurem imagines; Interpretes tamen cum plerisque Ss. Patribus a d laudatum Genefeos textum ani- li ma cum Deo fimilirudinem ponunt vel in eo; & N quód anima fit pure fpiritualis, ficut Deus eft purus Spiritus , vel quod ratione triplicis fuee tj facultatis ,. intelle&tüs fcilicet memorie ac vo» [5 K lunratis quandam Trinitatis analogiam exhibeat. Alia quidem fuit Prudentii & Tertulliani com- ) mentatio in hunc locum , utpote càm prior q traderet, Deum hominis formationem fuíce- prturum induiffe hamanum corpus; facrísque ] digitis terram in membra diftinxiffe ; alter verà adderet , Deum in hominis plasmatione futu- Y ram Chrifti incarnationem menti habuiffe pre- fentem , & ad hanc ideam duxiffe ex limo ho- f minem: fed enim licàt in hujusmodi opinione dici poffit eriam corpus hominis fa&um effe ad P imaginem alicujus corporis; hoc ramen non erat Deo proprium aut ex natura conveniens ; U fed aut liber& affumptum, aut olim ad hominis p redemptionem affumendum. — 4f Copf. J . u 'Transmiffi rmà parte Antecedentis, de qua [: Difp. 3tia tractabitur, quoad ad. p. D. . Deus d homo faétus eft perunionem hypoftaticam cum gatura humana, C. per compofitionem, quas f fi humanitas fit pars Dei, IN. — Ex unione hac f equi- u DE Dszo Uwo. 109 Isj equidem natura humana ad fümmam perfe&tio- iul nem evecta eft, divins tamen nature nihil in- ]i de perfectionis aut acceffit aut deceffit; de quo « vid. Tr. de Incarn. à [ uznEs: Quidgam f fentieudu "m .de quovum- Vsl dam veterutn circa banc mateviam opimone ? ) 4s. AVoa. Inter "Theologos equé ac Hi- d ftoricos difceptatur, an Deum corporeum effe 18 cenfüerint Melito Sardenfis in Afia Epifcopus; ii vir pietate ac fcienrià Seeculo 2do illuftris, 'T'er- slit tullianus füb finem ejusdem fzeculi fcriptor ce- en lebris & inter Patres laudari folirus; Audius item feu Audeus multorum Monafteriorum ibe COIt prope feculi quarti medium pater, doctrinà n quidem & monafticà difciplinà eximius, fed vel ce odio aliorum vel dogmatum erroneorum causá s poftmodum exilio mul&tatus; ac tandemS. Epi- at phanius proximé memorato cozvus & füppar. fit Melitonem quidem erroris arguuntPetavius,Ca- 2 ve, Joan. Clericus cum aliis; defendunt l Hermi- ol nier, Boucat, Tournely &alii: Tertullianum in niot füfpicionem vocant S. 'Thomas , Petav. Huet. fei Pamelius & Critici plerique; exeufant Natalis t Alexander aliíque cum prioribus patronis: Audi- umincufant, quicunque volunt Anthropomor- jl* i phitas ab eodiétos effe Audianos, & S. Epiphani- i um etiam Socrates ac Sozomenus denigrare vi- T dentur ; fed utrumque Communior jam fententia )e abfolvit. De fingulis brevi ter nunc ftatuendum. lito Sardenfis probabi- f« 46. Refpondeo I. Mee lis viderur ab errore Anthropomorphirarum qU&- Qs 1 fuiffe immunis, — Rarioeft 1. Quianec Anthr pe :q"f" - ilO Drg DEO,UNG. pomorphite, quod íané ad (üee feCtee defenfio- [ nem non .erant omiffüri;, unquam Melitonem [/ laudàrunt inter eos , qui eandem fecumopinio- [ n nem habuerunt; . necícriptores, qui de Anthro- pomorphitis egerunr , àt SS. Epiphanius & Au- [ [b guílinus, eundem inter erroris hujus defenfo- res recenfüerunt: quin'Theodoretusipíe, licet L Vi mentem & opinionem Origenis de Melitone referat, altüm ramen filet de eodem, ubi de | & N Anthropomorphitis traétat. — 2. Quia Eufebius etiam , magnus alioqui Origenis admirator, iE q L.4.Hift., Hieronymus item de Script. Eccleft, aliique Melitonem magnis afüciunt laudibus; PW nusquam veró incufanr de hoc errore, quam- vis illius libri merninerint ; in quo folo tota li Origenis querelafundatur; quorum fane rmum 3 facere, 2dum omittere non potuiffent tanti viri, qui füfceperant non libros duntaxat fcri- prorum recenfere , íed & eorum orthodoxiam exprimere. ANec olflat autoritas contraria Gennadii & Origenis. INam Gennadius quidem Melironem arguit hujus erroris, fed & ipíe precipitantiee in judicando & nimiüm facilis ad malam partem ä propenfionis arguitur ab aliis; unde ficut ejus autoritas non aeftimatur, dum Dionyfium Ale- l E xandrinum harefis Arianee & Auguftinum no- vitatis reos fecit, fic nec majus pondus habet, 1 ubi Melironem exhibet: Anthropomorphiram. Origenis veró teftimonium hoe lepitur apud '"Fheodorer. Q. 2. in Genes., üt refert Catena graeca: ,duteomuia iluddifcepsaudum efü , ubinam €0HD- »- .Dz Dszo UNo. 11i fit conflet iflud: . Ad imaginem: z2 corpore, an im i anima — F'ideamug porro ,. quibus utautur, . qui Itlt» prius afferunt . à. quorum. gumervo ef? Melitoy qui um Jeripta veliquit de eo avgumento ,. Deum effe covpo- À vVeum. 3 Unde patet Origenem ex inícriptione 2 libri judicáffe de ipfo libro; & hinc Melitoni ]id atribuiffe errorem | Anthropomorphitarum. j Verüm fivetitulusilliuslibri ponatur cum T'heo- j doreto fuiffe hic: évseduuavmov eivqa 00y -O'éày , five ( j cum Euf(ebio & Hieronymo iíte: 7zepi évzcoi- Fal v4 9«& ; deceptus videtur Origenes, dum ex a eo intulir; Melitonem ftatuiffe Deum effe cor-. j D poreum. Nam éyzdjuoroy non fignificare cor- [uam poreum, fed poriüs, fiita loqui fas eft; corpos f01 Vatum , €x vocis graecae notione patet: quare mut Sixtus Senenfis re&é reprehendit verfionem tan Theodoreti à Joange Pico factam & pro- ul Xim? recitatam ; Rufinus veró poftremam in- Qu Ícriptionem latin? reddidir de Deo covpore indato, Chriftophorfonus de Deoigcarzato , Heu. Vale- fius de iucavuatioue Dei. Licét enim liber me- ii tondt moratus alius fit ab eo, qui juxta Anaftafium It [ Sinaitam in(cribitur v«p) cagxe7sce7 xoig8 , de attel iucarnatione Chrifli, xamenin eolibrofecundüm: jd fententiam Prudentii vel Terrulliani num. 44« relatam fine errore potuit dieere; hominem m etiam quoad corpus fuiffe formatum ad imagi- nem Dei. a jtul 47. Re[pondeo I "Tertullianus , fi do&trina ipfius ac fenfus unic & rir& attendarur, jure q À yeil etiam excufari poteft ab errore Anthropomor- C.10. j phitarum. Juioeft 1. Quia in Apolog. Deos (l Dz Dro UNo. IlX l Ih Deos Gentilium docer eífTe falfos; quia homi: nes funt ique corporei: ergo exiftimare non n i poruit, Deum verum & unicum habere huma- num corpus. 2. Quia plurima de Deo negat; ;!fll! f qua tamen corpori praertim humano penitus neceífarió conveniunt. Ejusmodi funt , & 'Tertullianus etiam docet, efle finitum & cir- ( cumfcribi loco, efle divifibilem & mutabilem; f effe paffibilem &c. Sed rmum à Deo removet pa L. cont. Praxeam C. 5., ubi loquens de modo; li quo Deus ante mundi creationem erat, 74níe omuis, ioquit; JDeus evat folus, ipfe fibi eg mun- E dus, €9 locus, g ommia. Similitet 2dum L. 2. K cont. Hermog. C. 2. fcribens, JJeum in partes l 3on devenive , i indivifibilem &g smmutabilem e9 j eundem [emper, quà Dominus. Item L. de l Baptis. C. 2. Pró mifeva incvedulitas , que Deo ] denegas propvietates fuas , fanplicitatem e9 potefla- 1:/ Nec minüs 3tium iterum contra Praxeam i Patripaffianum C. 29. fic enuntians : Quid df ; enim compati, quàm cum alio pati? — aut ft com- pofpbilis, utique paffrbilis. — INibil ei vel boc timore fuo praflas ; tünes diceve. paffibilem , quem dicis 1 compaffibilem : tam autem ineompa[[bilis. Patev efl , quàm impaffibilis etiam filius ex ea conditione, t quá Deus efl. 3. F'ides Tertulliani circa Myfterium "Trinitatis fanaomninoeft, cüm nihil accuratius f l fcribi poffit, quàm qua habet Apolog. C. 21. defilio loquens : um ex IDeo prolatum didici- p |h smu$, €9 prolatioue geuevatum ; — €g idcivco filium Dei ? Deum di&um ex: uuitate fubflautie : nam E i £s Deus Spirtus ef. — Et L. cont. Prax. C. 2. Twve$ Dr Dro Uwo. 113 Tves futt von Batu féd gradu, sec fulflantid Jed )on Ti Jormád, nec poteflate fed [pecie ; umius autem fub- Jantie €g umus flarüs C unus poreflatis, . quia n unus Deus. Sed hec de Trinitate doctrina fta- It re nequit cum errore de Deo corporeo: ezoo. j - Dixi: 52 vo&hrina ipfius ac fenfus unicà ac virà i attendatür. 1mum quidem; quia omuino da- ;kn'». mus, pr&ter majorem Criticorum recentium. od partem, etiam Ss. Auguftinum & Fulgenrium; iOdox D. Thomam & Gennadium atiribuiffe Tertul- ii liano errorem de Deo corporeo. Qu amvis Ti enim aliqui judicent, S. Aupuftinum circa men- l4 tem Tertulliani videri dubium ; ,eó quàd L. de T Fixres. C.86. dicat: Porui (Tertullianus) pro- "t prevea putavi corpus Deun dicevey quia mon eft ui- , d bil, non eft inanitas ; jbidémque addat eundenx Du nunquam admififfe Deum paflibilem, & nus- W quam ex eo, quód Deum ftàtuerét corporeum, W ; fuiffe habitum ür herericum: £itemur nihilo- il minüs $. Doctorem miniis fuiffe follicitum de [ T'ertulliano ab hoc errore vindicando, quim j eundem etiam üt errantem frequenter, maxi- lii méep. 157. C. 4. & L. de Anima& ejus origi- ht ne C. 5., exhibuiffe; quod tamen impedire nos jj non deber, quominüs fine lefione reverentize atf tanto Doctori debitze in quaeftione critica aliter n fentire liceat ; & fame 'T'ertulliani favere , quan- J a ^ sj cam ftrictiora veriratis jura finnnt aut imperant. jl 2dum veró addidimus ; quia ad Tertulliani in. hac re doctrinam affequendam obfervandum jj t eft; triplici fenfa nomen corporis apud Vete- ( per " res fuiffe ufürpatum; hs nempe latiffimeé fi Oppoa4 m 114 Ds Dzo Uxo. [ oppofitionem ad inane, vacuum ac nibil; quo [ fenfü corpus dicirur omne id, quod reale eft D ac fübfiftit, & fümpfit Seculo 4to Pheebadius Arian. fcribens: Dei [/ Ep. Agenenfis L. cont. l! fermo , :20n fouus vocis ; fed ves fubflantiva ac per fubflantiam covpulentiva. ANou emnim fine fubflan- zia conflitit, quod de zanta fubflantia fecit. . .:Nii evgà vacuum de pleno, mibil inaue de [olido, quia & Dei fermo Spiritus Dei Chriftus inftvuétus efl , 695 ï] ut evideutiis dicam , — fevmmomis corpus efd : corpus ( enim Spivitus, [ed Corpus [ui generis. Namt$3 in- vifililis €$ i2 comprebenfibilis Spiritus: . munqui zamen inane 9 vacua ves Deus ?. Deus egim Spi- il vitus ofl.- 2. Minüs laté, íed adhuc impro- prié, & per oppofitionem ad id; quod nullis l [ limitibus five loci five temporis circumfcribi- tur; quo fenfü omne finitum dicitur co rpus, Lj Nilil & ufürpavit S. Hilar. in Matth. C. 5. efl , quod non in [ubflantia. [ua €9' creatione corpo- p veum fit .. . quia ompe, quod creatum efl, D [ aliquo fit nece]fe eff. Item: 2Zuime corpoream nature fue [ubflantiam [ortiuntur. 3. Stricté ac d Y proprie & per oppofiionem ad ens carens materià ; quo fenfu quidquid eertà mole figurà q & magnitudine conftat & circumfcribitur, ufi- 1 tatà loquendi formulà corpus dicitur. ü 48. JVec dicas. "T'ertullianus . diferté affe- rit Deum effe corpus, dum L. cont, Prax. C. 7. W fcribir: Quis uegabit Deum corpus effe, ezfi Deus ji H h Spivitus efl ?. Spivitus enim covpus [us enevis:. fed €9 inifibilia illa, quecunque. funt , [ P aleut apud i l Deun c9 fuum corpus &? [uam formam, 2. Noa agno- Dz Dro UNOG 11$ Q agnofcit aliquod medium inter corpus & nihils ür patet. ex [. de Carn. Chrifti C. 11. Omge ;.lu; quod efl, corpus eff füi geuevis : aibil efl incorpora- ]i de, müfi quod uon eft. 3. Animarn hoininis ffa- ] tuit proprié corpoream, & ramen hoc probat J exeo, qnód non fit nihil, cüm L. de anim. l st C. 7. dicat: Ial eft, [fimon [it corpus. 4. Tti- L buit Deo membras & pafliones non diftinctas à paffionibus hominum nifi penes accidentia; j üt conftat ex L. 2. cont. Marc. C. 16. Nam D) dexteram €9 oculos 2 pedes. Dei legimuss tec ideo if tamen bumanis comparabumtur , quia de appella- tione fociattur, « « .. Hoec evgo àmago cenjenda efi ]j pfü Dei iü bomige, quàd eosdem imotus €9 fen[us a ulà beat bumamus anümus, quos eg Deus, lict zonm * 1 tales, quales Deus ; pYo fabflautia enin g. ' ;/la'tu;" JUS, torüm €g' exitus diflant. Exgo. Vil B ad m. $7 2ad. D. "l'ertullianus afferit a Deum effe corpus latiffime & improprie füme. prum, & non agnofcit medium inter corpus: T jl latiffimé fümptum ac nihil; C. Deum afferit d effe corpus proprié acceprum, & inter hoc ac i nihil non agnofeit medium IN. — Praterquam quód fcopus, quem Tertullianus habuit contrà gurl r Praxeam , plus non exipgeret ; quàm Deum non effe nihil , vacuum aut inane ; faris in utroque textu oftendit fe non agere dé corpore i proprie diéto per addiram reftri&tionem : cor« [ /J pus fui genevis $. prae(ertim, càm etiam L. corit: H j Hermop. C. 35. clariüs aperiat mentem füátn 5 j ubi &ait: 4pfa fubflantia corpus ff vei cujus- 4u€ 5 & contra eundem ( » qui materiafü &t eþf- CTEUI [i H 2 i 116 Ds D*x;:b UNO. v:. nam nec fpiritualem nec corporalem volebat, demonftrat dari fübítantiam incorpoream ftri- & & proprié loquendo, quee tamen corporis l fortiri appellationem aliquo & latiffimo fenfü queat. B. ad 3fium D. fimiliter. "l'ertullianus probat animam effe corpus laté ac improprié ä fumptum ex eo , quód non fit nihil, C. pro- I prié fümptum N. Pro füo de animee corpo. M reitate errore alias omnino rationes affert Ter- l tuliianus, fimülque docer Deum non effe tale i corpus vifibile icilicer & paffibile , quale vole- bat animam. B ad 4£im de membris D. Tri- ) buit Deo membra tropicé, C. proprié N. De paffionibus etiam D. 'Tribuit eidem pas- fiones ab hutnanis non diftinctas nifi penes ac- cidentia, que fpe&tant ad corpus ipfüm & il- ï? lud arguunt, adeóque diftin&tionem effentia- lem inferunt, C. non diftin&tas nifi penes ac- cidentia quecunque, & in fimili natura & füb- ftantia /V. De membris humanis Tertullianum inter & Marcionem nulla quaeftio erat, fed de animi motibus tantüm; quos Marcion à Deo, i ut ejus providentiam negaret, exclufit, 'T'ertul- lianus autem admifit, & comparatione huma- norum membrorum in fcriprura memoratorum ï explicavit, addens membrorum & paffionum nomina Deo & homini poffe effe communia; licér res nominibus expreffe finr proríus di- verfe: unde membra in Deo nec agnovit nec Paffio- agnofcere tenebatur nifi tropicé talia. nes in Deo à 'Tertulliano admiffas aliqui negant,. nemo 1 ä aH'eruWüi: quidquid veró de hoc fit; kdi - - b" Dz Dro Uxo. 117 J n diH-itgtur ; Qquód fi eas admifit , flatuerit. ab omniprincipio corruptorio immunes, ac pro- Ofl inde expertes omnis motüs.in corpore & alte- ii rationis in animo; üt ex citato L. & C. patet. I Quare cüm paffiones non nifi ex duplici illo n motu probent naturam corpoream, hic autem " in fententia T'ertulliani abfit à Deo, exadmiflis m ]u etiam ab illo paffionibus non oftenditur Deum in ejus mente fuiffe corporeum. 1 49. Re[pondeo 1]7. Audius contendebatqui- 1 dem tenacius hominem ratione corporis ad Dei Ti imaginem fuiffe factum, Deum tamen Anthro- Y pomorphon non admifit. —J&zzio eft 1. S. Epi- pHS T phanii filentium, qui cüm primum dogma im- pugnavit, de poftremo errore plan nihil me- il minit. 2. Ejusdem S. Doéctoris ratiocinium, Qu quo contra prius-illud Audianz doctrine caput sf pugnans arguir, exinde fequi Deum effe An- ib rhropomorphon. LHec enim ratiocinatio foret m infulfa, fi Audius Anthropomorphita fuiffet; ed de in cafü tamen contrario recté ac legitime urgebat. Js 3. Teftimonium, quo idem S. Fpiphanius fa- A tetur Audii fententiam fuiffe Caz/o/icem de 'Tri- um Fides autem de hoc Catho- nitatis myfterio. TUl lica ftare nequit cum errore Anthropomorphi- n tarum. 1 AVec obflat , quód S. Auguftinus & Facundus Ti Audianos, Theodoretus autem Audium ipfüm n hujus erroris reos faciant.. Nam inprimis prae- J valere hic debet Autoritas S. Epiphanii & co- Atl zvi & accurati examinatoris hujus controver- 1m0 fie, pre memoratis Patribus & state pofte- h 3 xio- m us Dz Dzo Uwo. rioribus & minüs etiam in hac're curiofis, üt I ex eo colligitur, quàd Aug. & Facundus di- fcipulos, Audii errore nominis 722ianos voca- ïxf verint. Deinde Magiftrum duntaxat, non ve- yó difcipulos vindicamus ab errore, qui ex ho- yam. ignorantia &ruflicitateortum duxit: unde tamen, & ex dopgmate Audii circa imaginem Dei fufpicionem fnam Theodoretus traxife videtur. 'so. Refpondeo IV. . S. Epiphanius -nullà ra- tione Anthropomorphitis eft annumerandus.. Ratio eft, quia voce & fcripto. eorum errorem ä damnavit. 1mum. quidem, narrat S. Hier. in epiftola ad. Pammachium , quà docet, quód, cüm, Joannes Patriarcha — Hierfolymitanus; prafente. S. Epiphanio, infürgeret contra An- thropomorphitas, & illum, tacité velut hujus erroris reum, traducerer,, S. Do&tor férmonem. capiens, Cuy&a, imquit,, que locutus; es collegio. frater , etate filius meus;, contra Zntbromorphn- zavum. beerefin bene 9 fideliter locutus. es , que meá quoque dammatum voce s. [ed «equum eff , ut. quomo-. do. banc: beve[fin. condemnamus ,. etiam. Origenis 2dum, verà pervería. dogmata: condemnemus.. conítar ex ejus Panario, ubiherefi 7o. Audi- um. reprehendit, quód imaginem Dei inhomi- nis corpore reponeret, qu& opinio vel funda- mentum. vel occafio fuit heerefis praedictee ; at- que in hujus dogmatis. impugnatione Deum oftendir izcovporeum , imvifibilem €g- Spiritum. empqnes Spivitus exJuperantem.. ANec obflat , quód Socrates & Sozomenus marxent, $.Epiphaniumabje&tt fenfiffe de Deo;, « in- DE'DEO UNnoO. 119 & incufatum fuiffe de anthromorphitarum ha- rei; habuiffe amicitiam cum "T'heophilo Ale- Q xandrino, qui Monachos Anthropomorphitas Ms in communione retinuerir; cum eodem in i Conciliis damnáffe Origenis fcripta, qui Deum Nam Hliftorici illi n defendit incorporeum. ) prius non afferunt; fed duntaxat referunt Epi- R. phanium erroris accufatum efle (jureaninjuriá, bir non expendunt) à Joanne Hierofolymitano Yi ] acerrimo Origenis defenfore, & " Theophilo gt Alexandrino, qui primüm contra S. Doctorem g inimicitias geffit , poftea vel errore detecto vel redintegratà amicitià primam mutavit fenten- ]uüd) Ti tiam. Preterea potuit Epiphanius cum Theo- At hilofovere amicitiam , etfi diverfam ab eo cir- NIIS €a quceedam dogmata gereret fententiam : po- yne tuit Theophilus monachos ex ignorantia er- rantes tolerare, aut ex communi contra frarret vt Izg Ym longos odio amicos habere fine confpirante in do- j gmaticis mente. Denique alias ob caufas Origenis [ Ícripta effe damnata patet aliunde, & memo- | J rata Concilia nihil erronei habuiffe conftat ex T yet laudibus, quas D. Hieron ymus illis illorümqqc Prafidibus dedit. vt yn ARTICULUS U. und" d n Deus in [ua eutitate. commple&atur. omnes )a. pevfe&lioues ? yh Ota Perfe&iones, que Deo infünt , alise en? SIN funt plane divine , h. e., que foli Deo h. e., qu&e 3 convteniunt : aliee dicuntur creat&; etiam y 4 150 Dzr Dro Uwe. f&:tiam creaturis communicantur. Pritmas con- N venire Deo , oftendetur Difp. proximà: de po- firemis bic maximé agitur. QCreata autem per- fe&tio tripliciter difftinguitur. ima vocatur ) snix1a , vel fecundiua quid , queelicét in fe bona; ! bhabet adjunctam aliquam imperfectionem: 2da o fünplex; vel fanpliciter talis , quae quidem nullam i involvit imperfe&tionem, ftare tamen nequit cum alia perfe&tione equali: 3tia f/mpliciterfim- f jlex, quam definit $. Ant in. Monol. C. 14. qua elt melior ipífa, quàm non ip(, h. e.; ..quàm omnis perfectio cum ipía incompoffibi- lisfeu ei non identificabilis : undead hanc T heo- ïäj - logi requirunt geminam conditionem, nempe ut ratione fü & formaliter non includat aliquid imperfe&tionis, neque etiam excludat aut ex- cluüdatur ab alia perfe&tione equali vel majore. Poteít autem perfe&tio aliqua precipue conti- meri ab aliquo dupliciter: 1. formaliter contine- tur; cüm perfectio fecundüm íe feu formam "ac naturam propriam ineft enti: 2. emunenter; fiineft perfe&tio altioris ordinis, qu:e aliam per- fectionem producere poreft, vel idem preefta- re, quod illa alia perfectio pracftat Ex quo poftremo etiam patet, quid fit virzualiter vel eequivaleuier in altero contineri; de quibus ta- men hic loci aliquid definire neceffum non eft. 52...Dico /. Deus aliquo modo in fua enti- tate continet omnes omnino perfectiones. Prob. /Autovitate.. Exod. 43 v. 19. Deus de fe . Moyfi loquens inquit: Offegdam omue bonum Hibi. Sed nifiDeus aliqua rationecontineret om- ä Ties Dr Dro Uwo. 12lI n nes perfe&iones, non effet omnebonum ; cüm p quelibet perfectio fitbonum. Similiter S. Aug. p in Pf. 26. Deum vocat Z'onum ommis bomi; S. ARU Dionyfius autem de div. Nom. C. s. Deus, in- 0fb ) quit, zez quoquo pa&ho eff ems, [ed fimpliciter eg sncivcumfcvipté Yotum im . [e effe paviter ambir ;; Et jl Damafc. L. r. Orrh. Fid. C. 12. de Deo ait: [ B Univevfum id , quod eft , tanquam iimmenfum quod- Jj lh« damt&sg iufimttum effentiee pelagus cómplexu [uo con- ^ lt zinet. Plura vid. apud Letfium L. 1. de Perfect. hhþ Div. Prob. Ratione. 1. Quia Deus eft ens à fe, Yf hoc autem omniperfectum eft, uti num. 17. |he- probátum fuit. 2. Quia Deus eft ens, quo me- ent lius cogirari non poteft; quod quamvis, an fit per fe ornnibus notum, cum S. Thoma in du- igi [ 0Y bium num. 11.vocaverimus, fimpliciter tamen naruree divinz eft tribuendum , àt docenr tefli- qoïe corit monia Patrum ac Gentilium ibidem laudata, & ul preter Scripturam Pf. 44. v. 3., ac Eccli 43. v. yrit 33., Daruch 3. v. 25. id innuentem , recta etiam j ratio poftulat, Sed tale ens non foret, nifi om- ia nes perfecliones contineret; cüm melius ens vl foret, quod illas meliori, quo haberi poffunt ; r qu modo haberet, aut habere cogitaretur: erpo. "B] 3. Quia, fi aliqua perfectio potfibilis non con- us t tineretur aliquà ratione in Deo, illa effer pot- n e fibilis, ür füpponitur; & fimul non effet poffi- ent bilis, üt probatur. .Nam non poffet exiflere jone àíe; quia nihil fe ipfüm oroducere valet: ne- [ que àDeo; quia nemo dat, quod non habet, d. 7) Deus autem nullo modo illam. perfectionem haberet: neque à creatura; quia fi Deus illam tofr* nullo ti D um 122 .Dre Drgo Uwvo. nullo modo habeat ,. créatura multó minüs ha- n J bet, cüm hac nihil boni teneat, quod à Deo tanquam à prima omnium caufà non acceperit, Ti N juxta illad ad Rom. C. 11. v. 17.. Ex ipfo; per apfum , eg àn ipfo [unt omnia. f ii j )5 Dico II. Deus perfe&tiones mixtascon- tinet tantüm eminenter; fimpliciter fimplices formaliter; quod poftremum etiam verum e de perfectionibusfimplicibus, fi Deus adaequae 4—» -f73 423 i? fümarur; de quo tamen in Articulo fequente commodiüs dicetur. Prob. 1m. pavs . Ex num. AE EEE pr. Deus perfectiones mixtas continet aliquo modo: fed non continet formaliter; quia fe- tV ao u eundüm propriam formam fümptae adverfan- rur nobilori perfe&tioni, & aliquid defectüs aut imperfeiionis in fe continent, ideóque in RC Conc. Later. IV. damnatus eft Almaricus, qui contendebat creaturas omnes de Deo vereac proprie dici poffe: ergo continet eminenter tantüm, 2. Quidquidin perfectione mixta bo- —— — — num eft, in Deo habetur excellentiori modo; agnofcit id Pfaltes canens Pf 93. v. 9. Qui plan- p davit aurem , uom audiat? | aut qui finxit oculum, s07 confidevet ?. Yà. 66. v. 9. INunquid egoy qui «lios pavere facio , pfe gom pariam , dicit Dominus. Et S. Aug. L. s. de "Trin. C. 1. Deus fze quali- 7? zate bonus efl , fie quantitate magnus , fine fitupye- adens Cxc. Confirmat etiam ratio; quia per- * fectiones mixtas Deus producit per füam omni« | porentiam, & quod ille non absque defectu reeflant, ipfe cum fingulari excellentia ac fine M ulla imperfe&tione praftat. Ergo. Profb. 2da j pars Dz Dzro Uwo. 123 ; bars 1. Perfe&iones fimpliciter fimplices infünt D Deo fecundüm propriam füi rationem ac for- XIlh mam, & de eo affirmantur füb propria notio- ),per ne &appellatione , üt conflat ab inductione per- fe&tionum ejusmodi, quarum alique recen(en- u tur Prov. 8. v. 14.. Meum ef? confllium €9 cequi- p gas, mem eff prudeutia, mea efl fortitudo: ergo. nd 2. Ex eo, quód. Deus fit ens, quo melius & æ(lult perfectius cogitari nequir , recté arguitur in illo tuent contineri formaliter perfe&tiones , quas melius nul eft formaliter habere quàm non habere: &nul- J y la in ejusmodi perfectionibus eft ratio, vi cu- ii jus. prohibeantur Deo formaliter ineffe. Sedta- ]i P les perfectiones funt fimpliciter fimplices: ergo.. d 54. Obferva. Deum non tantàm omniper- üe t fe&um, fed & infinité perfectum effe, h. e.5 " omne genus perfectionis in gradu eminenriffi- eua mo continere, ex iisdem rationibus probatur. gen Juvat ramen hic addere CoramentationemS. Hi- um larii in Pf. 144. C c.. /Xec , inquit, Dei prma g '(]Odov precipua. laudatio efl, quàód nibil im fe mediocve , sibil circum[cviptum , uibil emen[um €g magnitudi- '1P l J T mis [ue babeat €g laudis. — Firtus ejus opinioge not n clauditur , locis non contánetur , uomuibus nog enun- nl ziatur y temporibus uon ubditur. — Finerm magnifi- centia eyus mefcit , «g aliquam emetiendi [e opinio- Qïll , i nem immen[a snagnitudo uon patitur.. Extenta uli- l que , extenta. [emper eff , banc. babens iufimitudims Jm fuce laudem:. ceetevium omnem intelligeutiam wffini- d te bujus in fe qualitatis excedens.. iinc veró. pa- i tet, appregatum ex Deo & crearuris non effe y aliquid Deo folo perfectius: cüm enim ratione non , Dz Dro Uwo. /X24 t non miniis quàm D. Auguftini L. 6. de Trinit. C. 8. teftimonio confter, infinirum augeri r;on q h poffe, praterea veró per additas crearurarum & perfe&tiones aggregarum illud nonniíi folo nu- T5 mero minime veró excellentià crefceret, imó etiam ob adjunctos illis defectus excellentige ali- l Ti quidamitteret; fané apertum fit ejusmodi ag- PU egatum quid perfectius pra» Deo non effe. D l : eliqua, qua Sociniani hic adverfàrii opponunt, t levia omnino funt, ut adeó iis inhaerere minüs f neceffarium arbitremur. [ f ARTICULUS Il à - Quamam perfe&liones couflituant e[fentiam Dei plyficam ? N- ] li Ota. Statum realem feu effentiam phy- ss-'N ficam Dei hic non poffe (ümi pro com- al » M pofito ex partibus phyficis, fed dunraxat acci- f pi pro complexo perfectionum Deo realiter identificatarum , manifeftum eft ex hactenus ] diétis. Poteft autem effentia pofleriori hoc mo- do fümpta ruríus fpectari dupliciter: 1mó qui- n dem philofophicé, fi nempe confideratur, pro- ur eít à parte rei in fe ac independenter à quo- vis mentis conceptu; quidquid enim alicui rea- liter identificarur, à Philofophis nomine enti- tatisphyficae indicatur: 2dó theologicó, fina- tura divina precise fumitur pro Deirate ; & ä prout communicabilis aut communis eft tribus d Perfonis; quia hanc ufürpationem adhibent | TTheologi, fi de effentia divina üt à perfonalita- tibus Dg Drgo Uuo. 125 Tj tibus quocunque demum modo diftincta lo- of quuntur. Porro dum quaritur , per quas per- U fe&tiones effentia Dei phyfica utroque mode ) I) accepra conflituatur? ex una quidem parte fa- m tis liquet,. ad hanc conítitutionem pertinere ia;afi perfecliones tum plané divinas , ruim creatas u fimpliciter fimplices, feu abfoluras neceffarias; d urpore qua formaliter in Deo &quidem effen- Jf tialiter ac neceffarió continentur: Ex altera au- Titi tem parte etiam facilé innotefcit; huc nec re- ferri perfectiones mixtas, cüm Deo formali- ter ine(fe nequeant; nec eriam pr:edicata qua- fi accidenralia & contingentia ; qualia fünt effe Creatorem, Salvatorem &c., faltem fecundüm Di a&tualem denominationem fümpta ,. cüm fine his tanquam actibus liberis eífentia Dei non 9 tantüm concipi, fed etiam realiter effe poffit abíolaté loquendo. Quare praccipua tantüm x u controverfia eft circa predicata relativa Dei medit feu perfonalitates, que communiüs pro exern- ïäCDllï plo perfe&tionum fimplicium adducuntur. m .56. Dico L Effentia Dei phyfica philofo- phicé fümpra ftat in cumulo omnium perfectio- ) '7[)1'0 num neceflariarum tam abfolutarum quàm re- Jativarum. Prob. Quidquid in Deo eft,. eft ) g Deus juxta Commune "heologorum axioma à j e i Patribus acceptum: — fed omnes perfectiones neceffarie tum abfoluree tum relativae fünt in üWj J Deo & quidem formaliter ac neceffarió: erge Deusfunt. Sed quidquid Deus et, conftituit gbl jb effentiam Dei phyficam philofophice fumptam; e&à ,aüra- €üm hec fit ipía entitas Dei? ür eft in f ) parte d " Drz Dso UNOQ 126 li parte rei: ergo. Cof. Deus; prouteftà parte rei & in fe ac independenter à quovis conce- q ptu, eft ens in omni genere perfectionis infi- nirum, unum fecundüm natüram, ütex dictis j W conflat, & trinum fecundüm perfonalitates; & ütfüoloco probabitur: íed ens ejusmodi pro ífni conftitutivis dicit perfectiones meceffarias tam abíolutas quàm relativas: ergo. Qu 57. Dico II Effentia Dei phyfica theologice ln accepta ftat in cumulo unarum perfectionum abfolutarum. Pro/.Effentia Dei Theolooic? fume- hi tpa etiamà Patribus confideratur üt com munica- bilis velcommunicata tribus Perfonis: fed nulla fj W erfectio rclativa feu relatio divinauni perfone effentialis ac propria communicatur alteri pet- Ü Q fone ; & & contrario tamen , quidquid unà . períona preter per fonalitatem habet divinitatis d * Ü aut perfectionis, et iam alteri communicaturt nc. Later.IV. C. A qu'od de Q ergo. Conf. ex Co h01 effentia theologice 4 fumpra fic definir:: Quelile illa ves, . videlicet fulftantias N vium pev[onavum e N effzentia five natura diz ima, que [ola ef? urioev[os tey quod aliud imoenmi uoü I vum pvincipiumy pye fi jwteff: (&9** illa ves 205 ejigmemm', negue genitä; ) 2ec þïocez £n$. lü $9. O. cont. 1m. 'Tota effenria Deitatis Ü ef in qualibet perfona; cüm fecundüm diverfá llC« Concilia & Patres, quaevis perfona fit perfectus, inquavis perfona non fe» totus ac plenus Deus: íed fünt omnes perfe&tionesrelativae: ergo.. Conf. f [ Perfonalitas humana non eft de effentia phyfica Ia hominis, ür patet in Chrifto habente roram n psu- Ds Dzo UNO,.. 127 j ( naturam humanam íine Lumana fíubfiftentia: Is ergo nec perfonalitates divine. — Corf. /7. Per- u fectiones fimplices feu relativee fünr inter fe i oppofit« ac incompofllibiles; & equé non conti- 15j nentur formaliterin Deo ac perfectiones mixtee: j ] ergo copftituere nequeunt effentiam phyficam hr Afl Dei, uj ote entisfimpliciffimi. E. D. M. 'Tora effentia Deitatis fnmpta fe- Dülw cundüm realitatem & identificationem in ftatu Y reali eft in qualibet períona, IN. fümpra fecun- fii düm communicabilitatem & rationem forma- j lem Deitatis quoad przedicata communia & ab- QUi foluta C. Sicut effentia fic etiam totalitas ac ple- (ori nitudo effentie jam philofophice jam theolo- pCï Bicé fpectari poteft. 44 Conf. 1. &. Difp. eft; j quia perfonalitatem humanam naturae humanae tati effentialem non effe, atque hinc ab ea realiter a abeffe poffe, paret ex ipfo argumenro allato; gt adeóque re&é dicitur, eandem ad effentiam j hominis phyficam non pertinere: contrarium i jl veró fequitur ex eo, quód perfonalitates divi- ng neceffarió infint Deo. j d Conf. T. . D. j n Im. p. /iut. Perfectiones relativee fünt oppo- ) fitee & incompoflfibiles in ordine ad efTe unius perfong C. in ordine ad effe unius effentiee na- jrat ture ac fübftantize N. Quomodo autem natura divina poffit dici fübftancia unaac fimpliciffima, v ^ 1U j licet fibi habear identificatas perfonalitates inter fe diftinctas, dicetur alibi. ad. p. N. Difp. eít; n jj quia ex perfectionibus mixtis formaliter con- tentis fequeretur in Deo imperfectio ; cüm illae viid ( fint cum aliis perfectionibus melioribus incom- potlibi- j n i2$ Dzr Dso UNc;. offibiles: perfectiones aurem fimplices fünt tantum incompolfibiles cum alia perfectione 1 p sequali; adeóque non inferunt imperfectionem feu defectum perfectionis melioris. j a Deietiam theo- u :9. Oljic. cont. 2d. Effenti x logicé accepra fpe&tatur a patte rei: ergo in- 3 K cludit omnes perfectiones, quas includit etiam : ergo utraque | Ti hyficé feu philofophic? accepta n relationes vel in - vel excludit. Couj. [. Deitas eít effentialiter una & trina: . fed effe trinam f V confüruitur per relationes: ergo effentia Dei effentialiter conftituitur per relationes; confe- g f quénter easd em includit, Conf. 14. Si una in Deo effet perfona, heec perfonaliras effer de ef- l fentia Dei p hyfica etiam theologice fpe&tata: | eroo & nunc cüm in Deo fint tres perfona; litates dicende funt de effentia l tres períona i theologicé accepra ; preefertim cüm phyfica De eflentia fine relationibus his fpe&ata videatur effe imperfecta. x D..4. Spe &atur à parte rei ür communi- cabilis tamen & fecun düm identitatem fortna- aconvenientem, lem, Deitati in qualibet per(on C. üt terminata in fingulis per fonis & fecun- N. 4d Conf. düm identitatem etiam realem ; Ahw- 0 M Deitas, phyfice & philofophice theo- foe&tara effentialiter una eft & trina; E j logice fümpra, /ubd. eft effe ntialiter, h. e. ne- ceflarió trina C. h. e. conftirutivé ;; quafi non EJ! ü poffer fumi pr ecifivà à perfonaliratibus, N. Ad Conf. L. 9. 7: ,4.. Quia, cüm natura per | perfonalitaiem. no n conilituatur fedi fubfiftat , gHed- p Ds Drzo Uxo t effentia phyficé rheologic? accepra fine ea eriam Qfg Ípectari polfer. AV. Copf. Difp. ett, quia in Q] priori cafü, eó quód perfíonalitas n on effet perfectio relativa fed abfoluta, non haberetur N ulla ratio effentiam fecundüm alias perfe&tiones 0l abfoluras accipiendi, exclusà per(onalitate nec j Afl realiter nec formaliter tunc diftin&ta: in pofte- t riori autem caíü , qui de facto obtinet, perío- j nalitates funt perfe&tiones relative; quee quia fibi faciunt perfonas resliter à fe diftin&tas, quam- il vis realiter identificentur effentie , tamen ab o eadem (àltem formaliter diftipguuntur cum nj undamento in re; quod ipfüm etiam fufficit lt ad effentiam Dei theologic? feu ür prefcinden- lat tem à perfonalitatibus fpectandam. Porro eí- Of fentiam Dei fine relarionibus fpectatam non effe Q imperfectam in ratione eflentize , atet tum ex nalf diétis, tum ex eo, quód Pater fit in ratione Qu Dei perfectus , quin tamen ullus dicat filium effc de effentia conflitutiva patris. j ARTICULUS IV. QUi antaf Quaenam . pevfetlio conflituat effjputiam Dei ametaploficam ? CUf ! QUf Ota L. Ut in prefenti quaflione mer& 6o. N OPhIC E fcholaftica brevitati fludeamus, inpri- j mis effentiam diftinguimus à natura ; quarum illam dicimus id, quod res eft abfoluté & abs- el [ ni que relatione ad operationem, hanc ver prin- j cipium operationis feu id , quod res importat jn ordine ad operationem : atque hinc quideri (j Pff am (][läh Thomiílis quibusdam facilé damus, mamr Jei dit Dr Dro Uwo. 130 Dei metaphyficam confiftere in intelletivo àfe T radicalirer & principiativé iumpto , negamus veró effentiam in eo reponi pofle. Deinde et- ä jam effentiam meraphyficam dividimus intalem 1 ; ex parte rei ; &in metaphyficam ex parte rei 1mam intelligimus ag- l ac modi fimul; ubi per t grepatum ex formalitat ibus meraphyficis rei; tis, per 2dam veró ipfique realiter idenrifica rationem primariam rei con(titutivam feu genus : roximum & differentiam ultimam: unde rur- [ fuüs Suarezio aliíísque Recent ioribus permitti- effentiam Dei metaphy(icam 1mmo tnodo fnus, ä acceptar ftarein cumulo omnium perfe&ionum five füb conceptu quo- fimpliciter fimplicium; dam communi & confufo , - five (üb propria negarus cuilibet ratione reprerfentatarum ; veró hanc effe illam effentiam metaphy ficam, de poriüs refe- qua hic agimus; cüm ad phyficam P tenda fit, de qua ej üsque accepti one duplici dum de effentia metaphy- ar. pr. egimus. Porró fica Dei 2do modo & proprié a ccepra traéta- Dei differen- mus, potiffimüm inquirimus in tiam & conftitutivum fpecificum ; . quia non vacat hic difputare ; an Deus ftrict? definiri pos- dat à fuis differentiis, aut fir; & ens prefcin genus proxmu m dicen dum fit ens vel fpiritus re(pectu Dei. Exigimus tamen cum communi ad differentiam Dei fpe cificam tres conditio- fit perfe&tio fpecia- nes; quarum rma eft, ut lis, que primarium Dei conce prum ingredia- ad pecu- ä tur, &generaliorem entis notionem liarem quandam rationem reftringar: 2da , ut per * Ds Dro Uxo. 15* il . per illam perfe&tionem Deus à quolibet alio ente n diftinguatur: 3tia; ut fit radix ceeterarum Dei T perfeétionum , ita, ut he ab illa profluere alerq noftro concipiendi modo inrelligantur. du 61. 4Voa ][ '"PTheolopgi plurimüm yariant T in gradu hoc fpecifico feu predicato conftitu« i fei) rivo afienando. Plures quidem Thomiflz di- Wi cunt effe inielle£tionem: fed intelle&tio fumpta gemä u pro inrelligendi principio ex nuper dictis non tam ad effentiam quàm naturam refertur; füm- nili ptà pro operatione effenriam ac naturam jam r confitutam fupponit; fumpta veró fecundüm onit oneti mentem pro ultima formali completa g & fübfiftente actualitate nec faris, quid fit; ex« opt plicari poreft, nec conditiones füprà requifitas amU habet. Scotiftze affignanr infinitatem; verüm Iïma , fi ea fümatur marerialiter feu pro complexo s m omnium Dei perfe&ionum , jternm ex ant& ; ày dictis ad przefentem quavftionem non fpectar; T fi formalirer feu pro carenria limitationis aut Ti modo effentiam & perfectiones afficiente, vel f 1mera eff negatio, vel fi neularis cert& non eft perfectio, ac preterea e fi ]ia Hü. enriam rurfuüs pree fupponit; fi radicaliter , yel non differt aba(ei- 5 ! i tate , veledeftpo(terior. Plerique alii pro ejus- [pmfi modi conflitutivo declaranr afeitatem feu effe n àfe. Hujusautemnoranine, f pofirive explicetur, mdïf*? non intelligitur produ&tio foi ipfius feuens à fe a ipfo productum , cüm hoc exalibi di&tisrepug- 7rcdi net, fed füfficientia fut ipfius ad effe vel exiftere; « fi negativ? exponatur , intelligitur independen- Ydentia ab alios ! xia vel exclufio aur negario depe: p qua ! Dg Drzo Uwo. 132 |qm quee triplex etiam effe poteft, fcilicet indepen- « dentia ab alio tanquam àcaufa, ab alio tanquam W ab alio tanquam à radice principio producente; Porro a Q vel fundamento. feitas pofitivé fimul Q ac negative fümpta & fecundüm triplicem hanc d pationem vocatur afeitas omnimoda« vel iqde— pendentia adzequara, lt 62. Dico. Effentia Dei metaphyfica confiftit fl inenteàíe, five Afeitas omnimoda eft diffe- li rentia Dei fpecifica. . Prol. J. /4utoritate. Exod. 3. Moyfss ad Ifraelitas ire ju flus, Deum v. 13. j fic alloquirur: Ecce ego vadam ad filios Jfrael; [5y dicam eis:. Deus. Patrum veffrovum mifit ane a vos. i dixerint mibi: quodeft uomenejus ?. quit dicam eij. . Cui Deus refpondit v. 14. Egofum ä qui fumi, ZAitz. fic dices filiis Ifracl: Qui eft , mi- 1 Jfit me ad v os5, Unde fic arguo: Effentia Dei metaphyfica re&té explicatur per illum conce- pium; quem Deus ipfe tanquam füsw divi- dit, & per nitai propriifinum nobis de quem.primó ab om ni non ipfo noftrà ratione r. L. 5. de Trin. diftinguitur ; quia, üt S. Hila dicit, zobis loguendum non aliter de Deoy quam àt ápfe ad intelligentiam uoffram de f£ locutus e[iz íed talis eft' conceptus entis à fe vel afeitatis; üt ex relaris proxime fa&tis & dictis facree Scri- ä pture colligitur & oftenditur. Nam Znprzmis conftat, in his verbis Ego fum; qui fum, €9 qui j efl, conceptum Divinz effentice maximé pro- prium contineri; quia Moyfes rale nomen vel : conceptum talem à Deo petebar, quo audito [ Ifzaclitee intelliperent, eumn non proprià velhus. mana VA. Dz Dro UwNo: 153 X manà autoritate , fed Dei nomine tanquata ab eo miffum venire; ad hunc veró finem ineprus Wf (ie erat quilibet alius conceprus Deo cum creaturis ii communis aut non proprius ipfi foli, Deinde hu €onceptus illis verbis contentus omnino idem eft cum eo, quem nomine afeitatis omnimodae j & independentie adzequatee intelligimus ; quod fic declaro: fenfus illorum verborum ego fum, mit ( qui fum poteft triplex cogitari ; 1mus, ego fum, qui dependenter ab alio fum vel effe ha- Bl u beo; fed hunc falfuüm effe, per fe patet: 2dus, ego füm, qui füm ex füppofitione, quódfim; 61)55 ] t fed hie; quamvis verus, non tamen foli Deo proprius eft, cüm etiam creaturis conveniat: | fi 3tius, ego füm, qui mihimet ipfi fufficio ad Wml effe , & independenter ab omni alio habeo effe; L atque hic folus uii veriffimus eft ac foli Deo ] Det one proprius, fic cum affignato à nobis conceptu manifefté congruit. Dezique hunc ipfum con- T ceptum efle primum & primó diftinctivum Dei 14 ab ,omni alio feu non Deo, conftabit ex pro- at ximé dicendis. Tit Conf. ex Ss. Patribus, qui à Petavio L. 1. C. 6. copiofiffimé relati , idem f j lj [ omnino aflerunt & eodem modo ratiocinantur. ! Juvat exempli gratià recenfere aliquos. S. Hilar. »i[afiSJ L. 1. de. Trin. ad verba Exodi fic ait: /IVor euin lu aliud snagis proprium Deo ,. quàm effé inteligituv ; yin &in Píl.2. Jpfeefhl, qui quod efl , som aliunde b qm efl: infefeefl; fecum efü ; ad fe efl j [uus fibà ef; p S. Ambrof. in Pfal. 43. de ! vcl apfe fibi owmnia eff. verbis Exodi dicit: Coszofcens mentem ejus Deus, Jdifd otium, bocefh, vem Jl ex- v rg[pomfit. üome, fed nleg 3 j — Dr Dro Uwo. ma exprefft, mon appellationem, dicens: — Ego f qui fun s. quia mibil tam proprium Deo ,. quàm ] fanper effé..| S. Aug. in Pfal. 134.. n dixit: Dominus ille omnipotens, mifericovs , juftus; que L Sublatis de medio 1 fí. dicevet , utique vera diceret. omitibus, quibus appellavi. po[fet &2 dici Deus, sfe 1j f f effé fe vocavi vefpondit . . . — [ta euim ille ff t im euí comparatione ea, que faa fumt, mom Y [ fu. 'S.Hier. in ep. ad Damafum: Ua ef? Det £7 fola uarura que s verà. eft: id emim, quod [ubf- i flit, 108 babet aliunde, [ed [uum efl.. Ecin Cap. 4. ad Ephef: Nuuquid folus Deus evat , &5 ceteva $i eYait ? €$ quomodo nomen commmume fubflan- jie fibi propriuin vendicat. Deus ?. illa de cau[a; quia cateva ut fiit ,. Dei fumpsére beneficios: Deus veró, qui [emper efl . mec babet aliuude principium " oteft iutelligt aliud babe- &g' apfe [ui ovigo efl ,. mo yés quo Jubfifrz. Un Á e iterüm p atet, verba fcriprürae füperius allata & maximà proprium Dei predicatum & afeitatem fignificando ex- primere. Prob. 1I. Ratioge. Omnimodee Afei- :; tati conveniunt omües conditiones ad differen- tiam fpecificam requifite. — Nam zzprimis, el predicatum Dei coüftitutivum ; cüm quaecun- que Dei notio vera àc propriaafferatur, quales funt de etite fümmo; ente neceffario &c. , fine &feitate intelligi nequear : & quidem eft primóà conítitutivums rum quia ficut ens primó divi- ditur in ens à fe & ab alio; ficetiam anre omnia alia praedicata ens per afeitatem contrahitur & conílituitur: tum quia nullum pradicatum prius affignati poreft, unde afeitas omnirnoda Dg Dro Uxo. 135- if &adequata profluat. —.:Dejzde eft preedicatum tl Dei diftin&ivum ab omni alio ente feu à non, H tl Deo formaliter fümpto ;: quia Deum difcernit li àcreaturis, que fünt ab alio ranquam à caufà ; Wi ab attributis, que fünt per emanationem a j alio, nempe ab effentia ; 'tanquam radice vel d j fundamento; à períonalitatibus, quev omnes M iterum pro radice habent Deitatem, & pr&- ji terea in Filio ac Spiritu fancto (ünt ab alio tan- [ 'w( quam à principio & origine. Dezigue eft pree- dicatum, ex quo velut fonte ac radice reliqua (0 f ! omnia, que Deo infünt , profluant & dedu- cantur; quia ex afeitate fequitur neceffitas pur i qmjrf effendi, íeu habendi omnes perfectiones poffi- l biles per identitatem & effentiam, in qua con- ]i 1 fiflit infinitudo radicalis; üt patet tum ex num. hat 17., tum ex eo, quód ens à fe non poffit fuas vel perfe&iones habere ab alio ,. & (i eas non ha- beret, non forent poffibiles & ab ullo produ- wprmm o d cibiles: ex infinitudine radicali fequitur infinitas fortmalis in effendo feu cumulus omnium per« ] Àit ff fectionum , üt funt eeternitas , immenfitas ; bo- nitas &c: ex infinitudine in effendo fequitur in- w, [;] qecul finitudo in operando, üt ad intra eft generatio & fpiratio, ad extra libertas, fidelitas; jufti- tia &c, in actu fecundo. aü' Quomodo particu- n lares ac fingulee perfe&iones ex Afeitare dedu- i d cantur, loco Ííingulis proprio commodiüs oftendirur methodo analyticà , quàm ut nunc o ntheticà vià diffundamur latiffimé ; preefertim rl t cüm difficillimum fit feriem ac ordinem perfe- 4 lQ« i Dz Drzo Uuo. 156 &tonum omnium fibi füccedentium accurate & M contexete. 63. Objic. Effentiam divinam nec conftituit effe à fe nominaliter duntaxat füumprum ; quia Deus aliàs formaliter non foret eos eflentialiter & neceffarió exiflens, fed potens dunraxat & äi aptum exillere: nmec conftituit effe participiäli- ter acceptum ;; quia hoc non eft pradicatum primum, cüm fecundüm rationem (alrem prius f Conf. /. Nulla effen- l fit poffe exiftere: ergo. tia conflituitur per fuum modum effendi; quia hic fequitur ad effe: fed aíeiras rantüm dicit inodum effendi in Deo, ficut abalieras in crea- füuris tantüm dicit modum effendi creaturarum: t Conf. 1. Afeitas nec eft praedicatum e€rgo. pofitivom & reale, cüm fignificer negationem dependentiz ; ;nec eít perfe&tifüimum, | cüm plenitudo omnis perfe&tionis utporé explicité ; eontinens tum afeitatem tum reliquas perfectio- mes, videatur effe praedicatum perfectius: ergo conftituere nequit effentiam divinam. Ei R. C. 1. p. 7Iut.. Dum afeitatem per. füffi- cientiarn füi ipfius ad effe vel exiftere explica- mus, non fequimur quorundam opinionem; qui exiftentiamformalirer ab afeitate diftinguunt, & predicatum Dei immediatum faciunt, qua- tenus ex füfficientia hac fluat abfoluta exiftendi neceffitas, & ex ea randem actualis exiftentia; contrarium enim patet ex hactenus dictis, rum quia normiine entis à f& formalirer intellipimus GE I U E A E ens per fuam eflentiam exiflens, íeu de cujus effentia eft exiftentia: tum quia exiftentia in at n ea p — .DVE Dro Uwo. 137 fiti Deo nequit prefüpponere przdicatum etiam ratione prius, unde profluere concipiatur; five i enim id dicatur potentia, five füfficientia, five qui neceífitas exiftendi, debet tamen hoc ipfum li concipi effe, fiquidem quod non eft fecandüm a rem neque fecundüm comceptum, nequidem i. Íecundüm rationem aliud caufare vel emanare AU poteft; adeóque cüm effe & exiílere fit idem, prius nequit fine exiftentia aut. priüs ad exiftenriam 1 in Deo aliquod predicatum concipi. Hinc gi 2d. p. 4. N. vel D. Prius eft effe nominaliter ( a&cceptum quàm participialiter fumprum in crea- d tis C. in divinis N. Difp. eft; quia in creatu- Fürn ris ranquam entibus contingentibus & ab alio itun exiftentibus poffibilitas tum a&tiva tum patfiva frefft prior eft quàra exiftentia: in Deo autem , rigo- qua roseloquendo , neutra poffibilitas datur; poíli- lici biliras veró intrinfeca ipfam exiftentiam a&tua- t lem involvit, "d Conf. 1. Ye. IN. min. €g par. j cr(IO Quia abalietas quamvis fit. effentiale conftituri- vum creatura quà talis, & differentia ejusdem f Ípecifica à Deo, poteít tamen concipi üt mo- us a&tionis; cüm creatura producatur ab alio: plica- 1efy 2fsitas veró nequidem ür modus a&tionis con- ;uunï» cipi poteft; eoquód Deus à fe ipío non produ- q catur. d Conf. 1I.9. 1. quoad m.p. D. Afei- jeni tas non eft przdicatum pofitivum fed negati- ptii vum (ecundüm dici feu ratione nominis aut mo- tin di explicandi 'T. fecundüm effe, feu ratione rei jmus fignificate N. . Refponfio patet ex datis fiepius ;ujl]s afeitatis expofitionibus. R. 2. quoad 2d. p. D. Afeitas non eft pradicatum perfectiffimum fe- ] J pu $ T Curn- Dr Dro Unwo. 158 formalem & cundiim conceptum explicitum ; ] hyficum C., fed. IV. Supp., quod in prafenti uzcflione, ubi de fpeciali perfe&tione tanquam ü waice reliquar um affignanda agitur ; ad conce- tum formalem & explicitum attendendum fit, Non eft perfe&tiffimum fecundüm conceprum implicitum , radic alemac metaphyficum N. Sa- dicatum illud non effe perfe- né repugnat pra &iffimum, q uod non folà m realiter omnem fibi identificat, quo fenfu nullum perfectionem Dei pracdicatum alter o eft perfectius , fed quod etiam noftro concipien di modo eft primumra- ä dicale principium , ex quo ormnes a liae perfe- &iones ditmanant; unde S. Bern. L. 1. de Confol. fibo- C.6. Non fan ? occurvit melius , quàm qui eft ,. sum, fimagnum, fi beatum, fi fapientem, vel quidqui "loinflauratur, quod [ ä zale de Deo dixeris; in boc vei eft. Nempe boc eft eie[fé , qu od bec ompnia e[Je. Si cem- effe : fiea dixeriss zám talia addas, tion vece[fr 'Bz'.nl; zibil addidifli: fi uon dixeris ; uibil mimuüfli egc. . feitas conveni t etiam aliis à 64. Jufl.1. À Deo realiter vel fo rmaliter diftin£tis: ergo ne- Dei diftinctivum. .Pro/. quit dici preedicatum um dicuntur effe à fe: ZAnt. 1. Quia effentiee rer 2. Quia attri buta divina formaliter includunt u ia Perfonee Divine veré funt afeitatem: * 3. Qc Deus, adeóque (ünt ens à fe: 4. Quia Pater IDivinus à 'Theo logis vocatur fons &origo Di- vinitatis. Conf. Á Effentia divina, quee eft in Filio, eft à Patre tanquam à principio: ergo ä à fe, & faltem communica- non eft.omnimoge 1!1! zi habet à Patre. ] Conf. II Afcitas nog porf:g Dz Dro Uxo. 159 f dici imperfeGio, cüm nulla Deo im/perfe&io «t ineffe potfit: nec etiam perfectio; quia aliàs, i cüm attributa & Per(onz Divinze afeitatem non ]s habeant ; carerent perfeQhione. Erpgo effentiam vl divinam nec coaftiruere nec diftinguere poteft, Ti E. D. ,J.. Afeitas adeequara convenit aliis à E Deo diftinétis N. inadequara C. vel T. 44 yl Prob. 1. D. Effentie rerum dicuntur à fe in n genere caufe formalis, quatenus fé ipfis for-- ulit maliter dant & faciunt, h. e., conflituunt. effe qllOG cujuscunque rei C. in penere cau(ze efficientis, ifitt aut quatenus à nullo accipiunt exiftentiam IN. perie "d4d Prob. 2d. w. 1. ]V. A4ff. , àt patet ex d. n. 62. ono. R« 2. "l'ransmiffo afferto , dummodo afeitas vi- Áih cifim non incladat formaliter attributa, hec ii nihilominàs poteft illis prior , eorümque radix pl & predicatum üt primó conftitutivum, fic & S]C l (l diftin&tivum effe. ,d Prob. 31. D. $e4. Adeóque j Perfonee (unt ens à f2 ratione effentize C. ratio- ne perfonaliatis IN. — 444 Prob, 47 D. Pater alisi vocatur fons &origo divinitatis ad afferendam 90 f illi afeitatem, que excludat principium &cau- fam C. ad affer u endam illi afeitatem omnimodam; T f aut rationem etiam principii vel radicis refpectu nature divinze N. ld "d Conf. L. 3e. 3. D. .A I j Effentia, que eft in F ilio, eft à Patre percom- municationem neceffariam C. | p per veram pro- uctionem , 2V. /Z. & (üb fimili diftin&t. Cozf. di! E. 2. T. /4. IN. Conf. Vifentia Dei metaphyfica aj formaliter prefcindit à commnnicatione ful'& lumæ* non communicatione tanquam: ab attributo; ii utramque tamen radicaliter emanat; itajquidem, fi] Ut, Dr Dro Umo: 140 :ut , ficut per fe ipfam eft in Patre non cotnmu- Ti nicata, fic per fe ipfam fit communicara in Fi- lio & Spiritu Sanéto. Porro cüm c ommunicari li D fit attributum abfolurum & effentiale, minimé verb relativum & perfonale; facil& conftat, f illud. à Patre haberi non poffe, fed dimanare à & natura, qu& jam fupponitur ant e parernitatem conítituta. Ad Couf. IT. . 1. T. A. N. Curf. [ quamvisin multorum Quia ficut perfonalitates , fententia dicantur preedicata neutra; poffünt conflituere perfonas; fic etiam afeitas; fi fimile 1 predicatum . diceretur ; effentiam meraphyfi- E —á eam nihilominüs com ponere intelligeretur. p« 2. IN. 0. p. Int. ad Pro b. D. Attributa &Per- fonze aliàs in ftatu rea li carerent perfeétione N. in ftatu formali /uj4. fi fpe&entur üt diftinétee & ab effentia feparatee C. fecus IN 65. Jufl. 1. Etfe à fe idem eft ac effe necef- ofluunt om- fario : fed ex ente neceffario non pr nes perfectiones; cüm dentur ent ia neceffaria Conf. [ Ex etiam creata & imperfecta: ergo. afeitate non profluunt gra dus fubílantie , vi- " a non fünt attribu- ventis, fpiritüs &c. , tum qui ta: tum quia fünt fpecies entis, que non con- cipiuntur ex effenti . a profluere: ergo afeitas non eít radix omnium Dei praedicatorum. . Cogf. IIT. Afeitas formaliter importat fufficientiam effen- di, feu omne id, quod requiritur ad hoc, ut eus exiftat: fed ad hoc non füfficit radix per- fe&tionum, fed requiruntur formaliter onineg Eerfe&iones: ergo. -ao Di —— V. M r st P N T Ea UPPU RERÉSRILTUCUIPUMTULC T amool T RRM TR RUEUSUE UET a NU LE "— Ds Dro 'UNCL Y4I ld &. D. M. Effe à (e idem eft ac effe neceffa- H rió quomodocunque N. ac effe neceffarió ome t 1l nimodé , nempe cum omnimoda füfficientia ad exiftendum & adaequata independentia ab alio C. K fed N. hujusmodi ens neceflarium aut creatum TE effe poffe aut imperfectum. — d. Corf. Z X V. o 44. Nam quod gradum fübflantig attinet; jux- ! tà multos is formaliter imbibitur in afeitate, ab ul eáque nequidem per mentem diftinguitur ; cüm fit à fe feu effentialiter exiflens, precifo quocun- m * que alio videatur formaliffim? per fe exiftere; hv juxta reliquos immediate fluit ex afeitate; cüm &t re&é fequatur: Deus eft ens à fe, ergo exiftit pu. per fe, feu eft fübftantia. Porro gradus vi- eN ventis habetur inintellectu ac voluntate divina; la gradus fpiritüs in fumma Dei fimplicitate; quas effe proprietates divinas, atque ex afeitate divi- IQCC[ na profluere; & per fe patet , & infrà etiam de- r dU monítrabitur. "d Prob. ym. D. Hi adus diii non funtattributa ftrict? ralia; feu quee efferun- É jb tur adjective & füb conceptu forma accidenta- j m lis C. Non füntattributa minüs ftricta; & fumpta rbl pro predicato fecundario & füpponente radi- . Qu dicem fui feu preedicatum aliud prius, cui no- sU ftro concipiendi modo attribuitur; & ex quo Jl« fic deducitur N. * 724 27. D. Gradus fubftan- Jf tize, viventis &c. adequate fümpti fünt fpecies u entis C. inadaquaté fümpri pro differentia fpe» (u cifica & conflitutiva, ícilicer pro perfeitate, intelle&tivitate ac immaterialitate IN. : : Si veró j .hác pofteriori ratione confiderentur, plané ni- ,] ^ hilobftar; quominus refpectu entis à fe dican- Tur Bs Duc Ükb. 142 tur fluere ad modum proprietatis, atque deeo etiam przedicentur in quale, & ür accidentia lo- | fï "Ad Couf. IT . D. M. Afeitas formali- gica. f ;er importat füfücientiam effendi metaphy- ficam , feu omne id , quod requiritur ad hoc; ut Deus exiftat fecundüm effe metaphyficum C. fufficientiam phyficam effendi feu id &c. N. l Has enim perfeétiones, qua ad effe phyficum f Dei requiruntur, afeiras folüm importare debet radicaliter, ne fecundàm noftrum concipiendi modum effentia Dei phyfica cum meraphyfica (c; confundamr. - DISPUTATIO II. De Attributis Divinis GAPUT L De 4Auvibuis Dirvinir im commumi. Nter perfectiones, quas ex effentia Dei me- I taphyfica profluere diximus, maximé an- nurneranda fünt attributa, quorum nomi- ne , fi latiffime fümantur, intelligitur quidquid de Deo veré pradicatur: fi laró; intelligitur perfectio divina quzcunque preedicabilis per modum formae adjacentis, feu praedicati ex el- fentia divina fecundàm noftrum concipiendi modum dimanantis: fi ftriélà ; inrellipitur fola perfe&tio fimplicirer fimplex abfolut? ac necet- farió ratione proximé dictà preedicabilis. De his porro füb poftrema acceptione fpectatis fo- let in communi queri: num fe invicem aut e fen- IDE D&o UNo. 145 jj fentiam incladant, an veró & quomodo tum l mutuóà fe tumab effentia diftinpuantur? quod Ü idem argumentum dum tractare hic füfcipimus, l tamen neque de pradicatis Dei relativis, v. g. X paternitate vel filiatione, neque de actibus di- u vinis liberis fcientiee aut voluntatis queeítionem ] inftituimus; tum quia illis attributorum ftricte U fumptorum notio ac conditiones non conve- j niunt: tum quia Autorum fepe alia mens eft de his ac de aliis attributis ob fingulares diffi- )ieqäi 1ylw cultates, quas proprio loco propofitas faciliüs fuperare licebit; quàm íi à fedibus füis quafi avulíie hunc in cumulum: conjiciaqtur. ARTICULUS L du ZAibuta in fuo couceptu & formaliter incla- dant e[fentiam aut [e izvicem ? lh 66. NTOra. Certum eft 11ó, quód attributa realiter includant effentiam & fe invi- L cem: cüm hec omnia habeant inter fe identita- ) tem realem, quz eft inclu(io adaeequata & mu- fioft* tua; & à parte rei non dentur forraliter attri- dquid fu buta, fed folàm eadem fimpliciffima entitas di- vina. 2dà, quód, i dantur precifiones folüm r "d formales & ex parte actüs, unum atrributum includat alterum & effenriam materialirer. ac yett rl identicé ; fecus veró res fe habeat, fiinter attri- buta detur precifio obje&tiva: quae ramen Phi- y lofophis relinquimus, 3tió, quód atceiburum formaliter explicité in fuo conceptu non inclu- il i^ dat aliud vel eflentiam; quia aliàs non effent plura f 144 D& Drgo Uuno. plura attributa fecundüm noftrum concipiendi B modum ; imó hoc ipfo nullum daretur attribu- [ botum, fed purum effe divinum, quod tamen [ heo- 1ii Scriprura & communi Patrum feníui &'TP logorum repugnat. Unde queftio in eo dun- 1il B taxat verfütur: An attributa formaliter implici- i& involvant effentiam, aut unum aliud, v. g. K [* mifericordiajuftitiam? Porro formaliter impli- cit incladi aliud. nihil eft, quàm efle partem li [ metaphyficam alterius; feu effe de ejusdem q conceptu definitivo; quia omne quod includi- Y tur formaliter , eft intrinfecum , & omne intrin- fecum eft pars, feu id, fine quo totum immee diat? & per locum intrinfecum nec effe nec con- cipi poteft.. Quanquam ne hic queftionem de nomine faciamus, facilé , ütetiam alibi dedimus; RO MGRP EL EOE concedimus , non folüm conceprum definitionis in conceptu definiti, fed etiam gradum meta- phyüc um füperiorem in inferiori ; & fingularia in termino univerfali univerfaliter fumptofor- i maliter implicité continer 67. Dice. Attributa d ivina formäliter im- plicité non incl udunt effentiam Dei , aut fe mu- tuó, necetiam includuntur ab effentia. Prob. L. Autovitate. Patres plures paffim dicunt , at- tributa divina non effe naturam, fed circa natu- D - s aM ERE r 7 r M EM U. L ram, in fenfü fcilicer formali. Sic Cyrillus Alex. L. rr. thefàuri ait: Que circa fubflantiam |Da ii - confpiciuntur , ut tou ipfa fiut [ubftantia , eg quam- vis nibil accidat. [ubflautie, Dei , tamen cogo[ti- anus , noumunquam quafi accidentia dicere , €9 men- . I.cOnt. r EE fe accideutium inove concipere, S. Bafil. L, Eunom. -Dzs Dro Uxo. 145 f Eunom. Quonaem pa&o, inquit, zou devideudus m efl, qui creaudi vivtutem [ubflantiam divinam e[fé M dicat , fi provideutiam vuv[us Jubflantiam ,. eodem lil qnodo prajcientiatm , 99 omuetn itidem operariotiem J amportat, Ergo. Conf. ex art. feq. , ubi contra ( Eunomianos ftatuemus dari diftinctionem ra- j u tionis inter effentiam Dei & attributà, & intet lt ) ea ad. fe invicem comparara; unde fuüà fponte r fluir, unum ab altero formaliter implicite in- M Y cludi non poffe. — Prob. 7. Ratioge. Quod' in- Jui cluditur in altero formalirer implicité, debet yri includi vel ür definitio in definito, vel üt pra- j dus fuüperior in inferiori, vel üt fingulare in [ termino univerfaliter fumpto : Sed nullo ex nü his modo aut attributa ab effentia, aut effentia 7105 ab attributis,aurunumab alio includitur; quod " NNam 1720. Effentia Dei Qni declaratur per partes. "at metaphyfica cüm non confiftat in omni per- »ularil fectione, fed in ente à (e, & afeiras fir prima ratio üt divifiva fic & derterminativa entis; fe- ïofor- quitur r. attributa non contineri in effentia tan- quam fineularia in termino univerfaliter füume 2l ] ernl pto: 2. Non contineri tanquam definitionem fl i& definito: 3. Neque ranquam gradum füpee riorem in inferiori. 2dó. Cüm attribura di- l D fiy manent ab effentia tanquam radice metaphyfi« ca, & metaphyficé adjaceant tantüm effentizes ; AlCX» J fequitur ruríüs afeitatem nec üàt partem defini- T tionis, nec üt fingulare, nec üt fuperiorem grsdum in attriburis includi. 4150 Cüm mi- / i fericordia v.g. formalirer recté definiatur vis& lienam ; juftitia oori v?r-tus; füblevans e.ge-&a::evm à autem ( 146 Dz Dzo Uxe. [ .autem vis & virtus remunerativa mepitorum &c. Ü iterum fequitur nullo ex predictis modo à ju- li ftitia mifericordiam aut viciffim formaliter im- Conf. ldeo effentia divina Ü plicité contineri. i metaphyfica formaliter implicit& includeret at- lr tributa, & hec eflentiam aut fe invicem; ef- n (entia veró hominis volitivum, rifibile, admi- ( rativum, aut pradus metaphyfici alrerius entis f creati fe invicem fic non includerent: quia ef- Ti fentia divina & attributa fünt infinita; quo creaturis non convenit: Sed hec ratio eft nul- y ) li; tum quia quodlibet attributum formaliter [ eít infinitum duntaxat in füo genere ac linea; non veró in omni nifi realiter ac identicé: tum d (int infinita, folüm fequitur, quia ex eo, quó quód exigant adj acere afeitati & fibi invicem; formaliter implicité inclu- non veró, quod fe dant: eroo. 69. Objc. Ss.Patres paffim docent, r. Deum effentialiter feu per effentiam effe , quidquid eft: m a AE us 7 — M EE . 2. Deum non alio effe magnum, alio Deum; íed eo magnum, quo Deus eft: 3. Non minüs effentialiter de Deo dici attributa; quàm cor- us & rationale de homine: 4. Non licere P riüs dicere effentiam Dei, quàm ejus bonita- » tem, magni tudinem &aliaattribura. Sedhac ffunt de identitate rantüm reali intelligi non po I W — RA WP LP m inter effentiam & attributa: Ergo intelligenda R — funt de identirate formali falrem implicita, Corf. 1. Ensab alio colligir ornnes imperfectio- erte*o x nes creaturarum, ranquam ratio formalis ad- m sequata earum. omnium, üt effe finitum; [(29.] Dg Drzo Uxo 147 i tentiale, contingens &c: ergo ex adverfo ens à (e collipit & confundit omnes perfectiones i L divinas; prefertim quia'ens à fe formaliterex- cludit ornnem vacuitatem feu imperfectionem ; J RE adeóque involvit fümmam plenitudinem in ef- fendo fecundüm totam latitudinem entis, feu jc ET Yl« omnes perfe&iones feclufis imperfectionibus. d Conf. 14. Conceptus effentize metaphy(icaee Dei fe habert ad attribura, ficut fe habet conceptus V 5 rationalis in homine ad preedicata apprehenfivi, gi n j judicativi & difcurfivi: Sed hec tria in conce- i M ptu rationalis fogmaliteþ implicité includuntur: J ergo. R« 1. ad arg. univerfim, eo inprimis pro- ; li bari nimium , nempe attributa divina etiam ia [UI[UI effentia Dei meraphyíica contineri formaliter m o explicité & directé: deinde etiam probari u!tra mentem & fenfüm Patrum, qui per ejusmodi predicationes & afferra voluerunr duntaxar in- u dicare, atrribura non effe accidenria phyfica & yid realiter diftincta; fed perfectiones fübftantiales [an ;nij & realiter identificatas cum una fimpliciffima entitate divina: unde conftat, eos locutos effe m de eflentia Dei phyfica & in fenfu reali; non It bontt &utem de metaphytica & in fenfu formali, quae etiam ratio videtur effe; cur S. Anfel. hiclau- J li mre dari folitus, in Monolog. C.16.dixerit: Sum- ma fubflantia uno modo , uud confidevatione eff, Iigend' quidquid efl, effentialiter ;; càm fecundüm om- lp[]CIH fiem modura & confiderationem etiam mera- d er, nempe ens à j £ phyficam fit aliquid eii-"em.iä-ic z 2de, J Pol p l 148 Dg Dro Uxwo. fe, & aliud attriburaliter tantüm, netnpe ( ftus, fapiens &c. K ju; rl are licét minór abfolutä negari poffet, tl Qu 4 fingula tamen claritatis gratià percurrendo, . 2. ad 1. D. Deus eft. effentialiter firi&te; fy quidquid eft, /V. minüs firicte feu neceffarió C. ( Item: Quidquid eft; eft per effentiam phyfic üt fà fümptam C. metaphyficeé fümpram , Su/d. eft li illud omne vel radicaliter vel formaliter C. for- maliter etiam implieite /V. ;44724. D. Deus Tà non alio eft magnus & alio Deus in fenfü reali q & fpectatà effentià phyficà C. in fenfü formali & ípectatà effenrià meraphyficà /V.. Similiter ) diftinguenda eft altera pars... 4 3. D. Non D minüs effentialiter.in fenfü reali ac identico & Í fümendo effentialirer pro neceffario, de Deo | dicuntur attributa, quàm de homine corpus & rationale C. in fenfü formali & metaphyfico; ac fümendo «à effentialirer rigorose V. 24d4f. D. Non licet priüs prioritate caufze & emana- ä tionis realis dicere effentiam quàm artributa C. prius prioritare confequentie & emanationis formalis .^. /4d Conf. £. &. D./4. Ensabalio l radicaliter colligit omnes imperfectiones crea- f turarum, C. formaliter /V. Idem cum pro- ] portione dicendum de ente à fe refpectu perfe- fectionum; unde paritatem pro nobis pugnare colligirur. Ad rationem addiram D. — Si ensà fe fpectatur phyficà , formaliter excludit om- nem vacuitatem eflendi &c. C. . Si meraphyfi- t c& M. Poftremo modo fpectatum formaliter l tantüm excludit vaeuitatemn effendi in ratione l effen- 'DE' Dro Uxo. 149 effentiali naturee feu deitatis, radicaliter veró t effendi vacuitatem inratione attriburali; exquo IO"EI; ulterior refponfio ad adjuncta facilé innoteícit. ( Ad Conf. II. 9. iV. M. I1deo enim in rationali il if formaliter implicité continentur tria illa preedi- dU cata, quia refpectu illorum rationale fe habet, )h& üw üt conceptus quidam univerfalis, qui per illa ll [ tanquam per füa fingularia vel fpecies particu- CR lares copulativé fumptas explicari petit; cüm » rationale idem fit ac principium omnis inrelle- [i &tionis feu cognitionis fpiritualis, füb qua ran- (ori quam (üb genere continentur velut fpecies ap- iil prehenfio, judicium & difcurfüs: unde cüm M effentia Dei refpe&u attributorum non habeat tíc0 íe eodem modo, difparitas fe ipfa prodit. Wc De 69. Iufl.I. Attributa à parte rei funt de ef- Lgusï fentia Dei, & in ea includuntur: erpo etiam ratione noftrà & formaliter. —Pro/. Conf. 1. quia hyncc i effentia Dei phyfica & metaphyfica à parte rei nondiftinguuntur: 2.quia conceptusnofter ; ut v gmim j fit rectus , debet conformari rebus, adeóquefe- cundüm noílrum concipiendi modum etiam mg[lom m includi in effentia, quod à parte rei illi intrin- u qu fecum eft: 3. quia effentia Dei concepra àt non m p includens attribura ficto & alio modo concipi- i Peff- tur, quàm in feipfa fit. Couf. I.. Perfe&tiones ) p pure, quc effentialiter dicuntur de creaturis; Q e v. g. effeintellipens, vivens &c., magis con- veniunt Deo: ergo etiam de Deo debent effen- ]i of pl 'tialiter dici, & confequenter in ejus efTentia incladi. Cezf. IJ. Effentia divina non folüm ma](fä a realiter , fed etiam fecundüm noftram rationem, ebpet K 3 dit p t!o Dzr Dzo Uwmo. Wf debet concipi 'àt a&us puriffimus ac fine ulla orentialitate vel perfectibilitate; item üt fim- liciffima: Sed neutrum haberur, nifi (ecun- t lo düm rationem etiam includat füa attributa: ergo. ftt phs x&. d arg. N. Conf. ,. quod rurfus nimium probar, nempe nec dari effentiam metaphyfi- J cam à phyfica formaliter diftin&tam, nec pre- ] cifiones menris fine fictione. — 2d prob. 1m. C. « aff. fed .. Jl quia licet effentia metaphyfica ]. & phyfica realiter fint idem, forraliter ramen W diftinguuntur, atque hinc quse realiter ii phy- l fica includuntur, non etiam hoc ipfo continen- tur formáliter in metaphyfica effentia. Ad ad, p« 9 t D. Conceptus ut fit phyficé re&tus, C. utme- taphylic? re&tus fit, — ubd. debet conformari rebus adequai& & fecundüm omnem perfe- é&tionem in iis repertam, IN. inadzequat& & fe- curdüm pfadicata tantüm effentialia ac primó conítirutiva & diftinctiva C. — 42. 37. V. p. t. ä l quia precifio ex communi Scholarum fententia potett effe. (ine fictione ac mendacio. . 2. D. Concipirur alio modo , h. e. inadequato C. h. e. falfo:aut contrario IN. — Licet conceptus ä 2 verus nihi! debear excludere pofitivé ,^ quod rei ineft , aur pofitivà includere, quod in re aliqua non eft ; noa tamen neceflarió debet exprimere ex- vel implicité omnes rei formali- tates , ut ex do&trina de precifionibus manife- ftam eft. — d Conf. F. w. T. 4. Quia quam- vis concederetur, quàd effentia Dei magis 2 exigat efle v g intelligens & vivens ; quàm Oomos —R Dz Dro Uwo. I$I il homo, propterea quód exigentia divina minüs u fit fruftrabilis quàm humana , de quo videri. if poteft 'Tr. de Fide ; tamen hec predicara in ld homine fünt primaria & generica; in Deo au- tem íecundaria duntaxat & ex eílentia meta- It phyfica tanquam radice formaliter profluentia. yl Unde D. Corf. Debent effentialiter phyficé de Deo dici, feu fecundüm effentiam Dei phyfi- i " cam C. effentialiter metaphyficé, feu fecundüm effentiam metaphyficam IN. 744 Conf. JI. W. j D. M. Effentia Dei etiam fecundüm rationem m nofiram debet concipi üt actus puriffimus & üt p n fimpliciffima , per hac excludendo omnem ofi- 1 potentialitatem, perfectibilitatem & comp LT tionem realem, phyficam & intrinfecam , C. m etiam intentionalem ; logicam & extrinfecam ; t N. Potenrialitas, que non eft in ipfo fubjecto, f neque in illud aliquam imperfe&tionem derivat; n neque, fietiam imperfectum concipiendi mo- dum arguit, talem tribuit objecto repreefenta- " yeti to imperfeétionem, quee illud in feafficiat. Si- militer compofitio rationis fimplicitati non ob- l[:)' ( flat: ac preterea res fecundüm rationem etiam fimplex nonnifi unico conftaret & preedicato ; qpi & nullam haberet equivalentiam. quoü j - go. fufl. 1. -Quodlibet attributum eft ens divinum ; item formaliter diftin&tum à perfe- d mläü» &ionibus creatis: erpo includere debet Deita- tem vela(eitatem: Cozf. 7. Quandounum fine y j altero concipi nequit, alterum formaliter in- cludit: fed attributa divina, que fecundüm mgïi u nosfünt proprietates metaphyfice ; concipi ne- 4 queunt m ais 155 Dr Dro Üno. queunt fine effentia Dei metaphyfica, tanquam yadice: ergo. Conf. J7. uodlibet attriburum in feníu formali eft ens & fübítantia: erpo heec m od — R predicata formalirer includit : ergo & reliqua etiam. . D. rm. p. 7ut. ; Quodlibet attributum eft ens divinum realirer C. formaliter , fubd. E E E MLC per inclufionem forma!em & meraphyficam N. per adjectionem C. Adjectio meraphyfica non dicit effe partem alterius,. fed folüm exi- entiam adjacendi, üàt in phyficis calor füm- 1nus exigit igni adjacere , ignem tamen non includit. 2dum p. "nt. D. Auributum quod- libec formaliter diftinctum eft à perfectionibus creatis propter inclufionem formalem diftin- &tivifecundarii, nempe infinitudinis in propria fibi ratione C. propter formalem inclufionem Afeitatis N. — Quin & ad formalem dittinctio- pem füfficit, quód attribura divina afeitati, erfe&tiones create autem adjaceant abalietati. 2 "d Corf. L. &. D. M. . Quando unum nequit fine altero concipi imimediaté, vel in re&to & per locum intrinfecum, formaliter includit al- verum, C. quando tantum mediaie, vel in ob- liquo & per locum extrinfecum N. — In pofte- fiori enim caíü illad alterum non eít pars & formaliter inclufüm, fed connotatum duntaxat aut metaphyficé adjacens, üt hactenus diximus. Ad Conf. I 9. 1. D. 4. Quodlibet attributum in fen(ü formali eft ens & fübftantia per adje- élionem metaphyfíicam C. per metaphyficam inclufionem IN. ^ Quia tamen hec diítinctio Qe » Dz Dro Uwo. 153 ii dependet ex Philofophica controverfia de entis Wt univocatione, quam huc revocare nolumus; N etiam aliter &. 2. /V. Cozf. Difp. eít; quia pr&- dicara entis & fübftantiee habentur hic tanquam q füperiora, ifta autem ab inferioribus formaliter ff includuntur velut genus in fpeciebus: hàc ra- il tione autem non haber fe effentia refpetu at- N tributorum, aut viciffim, neque eriam unum az:ribuyum refpe&u alterius. j f Jf ARTICULUS 1l. Ht än Attviluta tum . ab effentia tum intev fe diflin- ]i Q u guantur per vatiouem ? 1 Ota. Diftin&tio mentalis feu rationis jl 71 duplex communirer ftatuirur, altera )pn od rationis ratiocinantis, altera rationis ratioeinae ta. 1ma tota te renet ex parte ments abSQäïä' ao (ft ulloin re fundamento; éftque eorum; quime- tam variorum in eadem re nominum diftinétio- li i f nem agnofcumr; uii fi quis diftingueret enfem 9 ol inter & gladium, Petrum inter & Cepham: 2da eft, qua fit per rationem cum vero in re j lfj möb fündamento. Aflignatur autem duplex ejus- modi fundamentum ; alrerum extrinfecum , ol L quod eft varieras effe&tuum, alterum intrinfe- cum , quod eft excellenria virtutis varios pro- nf i] ducentis effe&us, vel eminentia & equivalea- üm yu tia pluribus realiter diftinctis. Queenam ex bis " diftin&io conveniat effentize & attributis, qua aj ff feinvicem formaliter non includere füpràoften- H)CWJ dimus, jam quzritur. Ín i $ NY 154 D Dso Uxo.. Ía hac queftione Anomoei , quorutri ducés P M fuerunt Aétlus & Eunomius, ftatuebant nequi- i dem per mentem admitti debere diftin&tionem inter effentiam divinam & illius proprietates [ etiam relativas ; multó minüs abfolutas; quo pofito cüm affererent totàám Dei naturam à fe W W cognofci , ubi Deum conciperent àr ingenitum; concludebant Chriftum non effe Deum , qui ab g omnibus diceretur & concederetur eífe geni- Tt tus; eoquód difcrimen inter naturam & perfo- h nas à Scripturis commemoratum non in no- D T firum concipiendi modum, fed ipfam rem re- fündendum effet. Ubi veró urgebantur Scri- ) pruris, que effentiam divinam aliter ac attri- ] buta, & unum etiam attributum alio modo quàm aliud exprimerent; refpondebant; hisfo- ni duntaxat & nominis differentiam innui, ne- que nifi voce duntaxat (apientiam v. g. à mife- ricordia aut effentia divina differre. In Nominalium fchola, quamvisinter effen- z tiam Dei & relativas perfectiones à plerisque admitreretur diftinéctio rationis ratiocinate, & nonnullis etiam formalis ex natura rei, tamen effentiam inter & attributa non erat recepta alia; ; quàm nominalis feu rationis ratiocinantis; fed & hinc fchole bujus Sectatóres; tefte Daluzio, à Facultate Sacra Parifienfi & finu ejecti fuerunt. Sunt tamen, qui Nominalium fententiam ad controverfias fcholafticas revocent ; tum quàd infua do&trina nullum errorem fundarent: tum quód plures eorum dicerent, folüm quidem eíle divería nomina, qua eandem rem ífüb i eadem Ds Dro Uwo. 15$ il eädem intrinfaca formaliate fignificant, fed x tamen ratione co It ; nno;aï;, quöd refpiciant ; aüä indicare. T 72. Dico. Fífentia divinaab attriburis, & qi hzc inter fe diftinguuntur per mentem, & ul quidem diftinctione rationis ratiocinate, Prof. J Vm. pavs. Inter ea datur diftinctio menralis, qmob quibus ex üfü Scripruree & Patrum non folàm genL tribuunrur diverfa nomina ; fed etiam rationes perh fpeciales & diverfie per nomina fionificatee: nn atqui effentiee divinae & artributis rationes ejus- Jb modi fpeciales rribuuntur: ergo. — .Azzov patet N tum ex ipfis perfe&tionibus divinis v.g. fapien- at tia, mifericordia, quas non folüm dicimus de o Deo, fed & dicimus in Deo effe tales, quz fi- iefo cut i creaturis diveríos effectus & conceptus ) Pe' habent: tum ex apertis Patrum fcripturam lau- n dantium teftimoniis; Greg. INyff. enim or. 12. fic inquit: Putat Eunomius , neque juflstiz vatio- dit aem diver[am effe ab bis , que dicla funt exiflere ; neque Japienrie vationeim, €g' potentie, g bonita- s t fis, Q9 uniuscujusque mominum, qua JDeo deceve um Et [fü bec flatuit Eunomius, quid congr'uwzt. ul fruftra fevipture multis noiminibus divinam natu- [ ] vam vcocant Deum , 4udicem , juflum ,. fortem , hum longanimem ; cerum, mifericordem ? .. Bafil n L. 1. cont. Eunom..| Cin umum fit ]äcuïidüm, fub- "m je&um ; fitque uma fubflantia fimplex €g' non c 0Tj« i pofita, alids aliter fe ipfe nomimat ,. diver[as appel- f latienes vatione diffidentes. [ibi ipfi accommmodans * 4 (« tum denique ex ipfa fcriptura, qu& plures m fj Deo perfe&tiones tribuit, quam ob rem etia in jl 156 Dr Dzo Uuo. in numero plurali de iis loquitur Chriftus f [ oan. 16. v. 15. Omnia, quecunque babet Pater, 1mea funt; qua pluralitas càm non teneat fe ex f rte rei, neque etiam fit nominum tantüm fed perfectionum, debeteffe (ecundüm noftrum Q concipiendi modum , cui plerumque fcriptura facra in locutionibus fe accomodat. . Cozf. Ideo [ maxime effentia divina nequidem diftinctione menrali diftinguererur ab attributis, quia adtu eadem eft cum illis: fed hec ratio plané non impedir mentalem diftinétionem ; nam 1. etiam effentia in divinis actu eadem eft cum perfonis; ». Chriftus actu obiit diverfa officia falvatoris; aftoris , doctoris &c. ; 3. eadem omnino :iä anima eft, que intelligit, vult ac fentit in ho- mine: & tamen datur inter hec omnia diftin- &io mentalis, cüm mens concipiat eífentiam Dei fine. perfonis , Chriftum falvatorem fine ratione paftoris, animam fine potentiis aut po- tentiam hanc fine altera; üt preter S. Bafilium L. r. cont. Eunom. 'Theologi omnes & Philo- fophi experiuntur & cenfent: ergo. ProP. 2dap. Quee realiter licét identificata diftinguuntur pee rationem cum fundamento in re, inter ea da- hec enim tur diflinctio rationis ratiocinatae ; definitio & difcrimen eft hujus diftinctionis ab illa rationis ratiocinantis: fed effentia divina & attributa inprimis realiter funt identificata, üt proximé oflendetur: deinde diftinguuntur per rationem, üt ex 1ma parte conftat : denique diftinguuntur cum fundamenro in re; qnuia preeter fundamentum ex parte noftri intelle&tüs —— faniti Ds Drzo Uxo. 157 ys finiti ac infirmi, qui füummam & infinitam vir- iil tutem nequit unico. nobis conceptu exhibere, t datur ex parte Dei tum fündamenrum extrin- j fecum , nempe divería connorata & effectus m correfpondentes juftitiee, mifericordize , omni- p porentie &c,, tum fundamentum intrinfecum, Ál infinita fcilicet virtus & fümma, quáàunicà Deus C eequivalet infinitis entibus realiter diftin&is, & d preítat unus, quidquid illa preflarent: ergo. ul Conf. Que per diverfos conceptus concipiun- R turita, ur in illis diverfi exhibeantur refpectus; o diftinguuntur ratione ratiocinatà: fed hoc inre u prefenti habetur ; nam S. Bafil. L. 2. cont. mini Eunom. Aecef], inquit, proprietatum gatura 1 ut in fubflautie identitate aliud quiddam ofleudant. ilin Ex Greg. Naz. orat.35. Quid£ ag etiam immor- t zalitas &2 innocentia effintia. Dei funt ?. at fi ita; y i multe Dei e[fentie evunt , non unas aut cevtà come u pofitus ex bis Deus erit. Adde teftimonia partis ! (l 1ma, & num. 67. laudata. p 73. Objc. lidem Ss. PP., qui Anomeos oppugnárunt, docent omnia, que de Deo Al r preedicantur, effe nominadiverfaà, quibus idem omnino réfque una ac fimplex fignificatur. T. cniff Exemplut habetur in in S. Bafilio qui ep. 8o. Omnia, inquit, JDeo competentia tam. cogitata ]s quam qomina ejusdem intev [ fumnt conditioms , eà if quàd circa. [ubyetla vificationem mibil babeut di- i [ [/) u[pif fJcvimimis. Exgo. uf. . Ens fimpliciffimum, qualis eft Deus, nequit attingi variis concepti- xniqh:f " bus; tum quia ens fimplex totum unico conce- iàs ul pu repræfentatgr & exhiberur: tum quia al ex ji 158 Dä Dzro UNuo. ex parte Dei deberent re(poadere plures ac di- |tr veríi conceptus objectivi, quod ejus fimplici g tati repügnar: ergo. Couf.1I. Siatributa di- b flinguerentur per rationem ab effentia & à fe fi invicem, his nominibus fübeffent fingulares äa& notionesacidez, v. g. füubftantie, quód exi- [ Y flat per fe, zterno, quod careat inirio & &ine: fed nominibus, quibus v. g. fubftantia aut & t ! ternitas in Deo exprimitur, ralesidec non füb- fünt; quia aliàs dicendum forer Deum effe füb- ftantiam rantüm, quarenus per fe exiflit, eetere num tantüm , quarenus initio ac fine caret: unde (equeretur, Deum non effe fübftantiam; quatenus non per fe exifteret , nec efle ater- nuüm , quatenus non careret initio acfine: ergo. -y. D. 4. Docentomniaeffe nominadiverfa, quibus realiter omnino idem acuna fimpléxque ä res figuificatur, C. quibus formaliter & per rario- nem etiam idem ac una res fipnificatur IN. Per hzc verbainfinuari duntaxaridentitatem realem; non veró intentionalem quoque, probant tum textus füprà laudati; tum fcopus fcriproribus propofitus ; quin &ipfelocusobjectus, inquo non tantüm plura nomina; fed eriam cogitata; & confequenter plures de Deo conceptus afle- yuntur. .4d Copf. L W. N..4. ad prob. 1. D. Ens fimpliciffimum, tum realiter ac phyficé tüum virtualiter ac meraphyficé tale unico con- ceptu exhibetur totum C. phyficé ac realiter quidem firnple& ; non item metaphyficé ac vire * rualiter /V. — 44 prob. 2. IV. af Quia füfficit fundamentum ex parte Dei, rum ex- tum in- trin- Dzr Dzso Uxo. 159 d li trinfecum füprà jam expofitum ; prafeftim Jio cüm ob fimplicitatem Dei etiam per conceptus i eunntiativos non judicemus Deo ineffe diver- i fas rationes objectivas, íed omnia realiter & J actualiter idem, ac nonnifiequivalenter & vir« i fute tantüm in ordine ad concipiendum plura I vel diverfa. 24d Conf. II s. IN. smiu. ,4d prob. n £2 feg. D. Foret hocdicendum & aliud fequere- jfb tur, fi utrobíque atrendatur precis? ad ftatum 1 inrentionalem , & intelligatur ratio formalis; [2 cur predicati fignificatum competat, vel non vis competat; C; Sifpectetur duntaxart ftatus rea- t 4f lis, aut ab intentionali transeatur ad realem /V. g (j Eadem videtur effe folutio S. Gregorii Nyff. en contra fimile areumentum ab Eunomio in at- Vel (j tributis zmgemitum €9 iucorruptibile formatum ; x dum ait; Zque fubje&um aipfum, Deus, fime r initio ef? acfine; quod quidem omne niomen ac no- ; ?ionem omnem fuperat. KHoc veró ; quod efl, se- fl que ex caufa ipfum ovivi, neque unquam eJfe defi- ( if qeve, bec nominum iftorum ingenitum; incor- li jf ruptibile, commwmtz'öne declavatur, »gqüf . jl "ARTICULUS Ill r a Vitributa vel intev fe vel ab effastia etiam di- ] l n Jlüinguantur a&hualiter ante operam. mentis ? j ( 012 I. Diftin&io, qua duobus actu in« j 74 N eft independenter ab inrellectu; & an- nvlf tecedenrer ad quamcunque mentis operatio- fj nem, realis vocatur, & triplex à plerisque ffa- | :uimr. 174 dicitur realis major; vel fimplici- f ter P 160 Dr Dszo Uxo. terac ftricl? realis, & juxta omnes intercedit älx Qu inter duo, que vel feparata vel feparabilia vel relativé oppofita funt. Hanc diftinétionem at- db & tributorum à fe invicem & ab eflentia admiüiff: Gualterum quendam refert Auguftin. Nyphus « li L. 12. Metaphyf. , & Socinianos etiam ftatue- re colligitur ex eo, quód ftatuant Spiritum San- W K &um non eíIe Deum aut perfonam divinam, li- cir eum cum Scriptura Virtutem Dei vocent. f 2da dicitur realis minor vel modalis, afferitur- ue inter ea, quorum unur poteft effe fine K [ alio , fed non viciffim, üt tum inter rem & illius modum tum inter varios ejusdem rei modos accidere folet aut poteft. — Ad hanc claffern re- j ferri poteft in pra(enti materia error Mona- chorum Szculi XIV. & Gracorum , qui Auto- j fterii Prae- | re primüm Simeone quodam Monat fe&to, poftea Duce Gregorio Palamas Epifco- o T heffalonicenfi, ac tandem Autoritate Con- cilii Cplirani contra Barlaamun D & Acindynum J; Imp. Andronico Jun. celebrati; quod (chifmatici Grzci Oecumenicum habent, realiter diftin- guebant inrer effentiam Dei & operationes: ha- rum veró nomine inrelligebant in fuo fyftema- te inprimis energias divinas; bonitatem fcilicet, fapientiam & alias perfectiones; deinde etiam ipfas actiones tum ad intra tum ad extra, quas volebant effe fplendidiffimam lucem increatam 1 & medium quid inter Deum & creaturam, quámque videri à fe ja&tabant, fi füppreffo fpi- ritu inter orandum caput oculósque contortos gtia pectori inferiori & umbilico admoverent. dici- T Dxr Dzo Uwvo. I6r ] iW dicitur realis minima feu formalis ex natura rei; qua , quia Scoro Doétori fubrili rribuitur, & d ab ejus Sectatoribus defenditur, communiüg í Scoriftica vocatur. Dicitur autem formalis ; ] eoquód non fit inter duasres; fedaurinter füb- d ftantiam & illius formalitates feu formas, h. e, n perfectiones , aut inter ejusdemíübftantia varias nj formas & perfectiones: ex natura rei; eoquód d fitactu in xeipfà &independenterab operatione Yi mentis: media, eoquód minor fit , quàm fimplici-. elt ter realis,& major, quàm rationis tantüim ac men- ul talis diftinctio, Atque banc reperiri contendunt nod(vl Scortifte intereffenriam divinam &illius attributa ff ram ad illam tum ad fe invicem comparata. fon 75. /Vota II. Seculo XII. Gilbertus Porres Lutt tanus Pictavorum, unde &oriunduserat, Epi- )u fcopus in publico Ecclefiae fuz conventu & im p jl commentariis etiam quibusdam ad Boéri Li- i C(]f bros de Trinitate varia protulit plan& inufitata de hoc myfterio Deíque effentia & atiributis ; yu mll propter que delatus ad Eugenium IHl. PP.; dii iftoque Prafide an. 1147. in Conc. Parifienfi; xs hz & anno íequente in Rhemenfi examinatus; let ejüsque libellus, quo dogmata füa propofuit; jid damnatus fuit. Hujus rei hiftoriam deícripíe- ! runt precipue tres coztanei, S.Bernardusfei- gli qllä licet Serm. 80. in Cant., qui & Gilbertum voce ac ('cri.ptis oppugnavit, fideiqueSymbolurm er- quf jf roribus oppofirum confecic; Gaufridus Mo- u nachus tum in epiflola ad Ep. Albaneníem, turm )u àn vita S. Bernardi; qui &ipíe Con ciliis:aderat j F.l'idew j Otto Ep. Frifingenfis in L. 1. de geftis d[(l' z2] £ L 162 Drs DEOLUN'O. ricil. Imp.; qui tanquam in Gilbertum pro- enfior eum aliquando ab errore vindicare co- natus, fed morti proximus, tefte Radevico; proteflatus eft, fi quid in fuis fcriptis piorum aures lefiffer, pronoón dictis habendum. Por- 1ó certum eft, 1. Gilbertum diftinxiffe interef- fentiam Dei & perfectiones relativas; tum quia ab Eugenio interropatus: 74gze illam fummam E d m . iU MÉ LT RU d effoutiam , quá tves Pev[onas pvofiteris unum Deum, EE evedas effe Deum ? xelpondit: IVor , &fequenti die dixit, fe nomen Dei properfona fumpfiffe: tum, quia definitio Concilii, erroribus yliusop- D ag - nE pofita, Art. 2do hec habet: Cim de tvibus per- fonis logquimur , Patve, Filio &g Spiritu S., apfas umun Dewn, unam [ubftantiom diviuam e[fe fate- aum. Eté comverfo, cim de uno Deos una divi- za fubftantia loquimuv , ipfum uzum Deum , unam divinam fubflantiam e[fe tves peronas confitemur. Et Artic. 3tio: Credimus &j confitemuv, folum Deum Patrem $9 Filum $9 Spiium Santum etevgum effe, mec aliquas omnino ves, feu velatio- mes, feu proprietates, [eu fingularitates vel utiita- zes dicantur , velalia bujusmodi adeffe Deos que i ab cetevuitate , & mon fit Deus:: tum; quia novi hujus dogmatis ratio heec ipfi fuerat juxta Otronem: ZVe juxta "driuim ficut pevfonarum yita €2 pluvalitatem admittevet e[Jemtiavum: wel fecun- düm Sabellium ad e[fntie Fingularitatem , Chri- ingevet pevjo- fliane fidei veligio pluralitatem veftvi TEISUANG aK RR AUE zarum. Certum eft 2. eundem diftinxiffe in- i ter concreta perfonarum, Dei ac attributorum &abftracta illis correfpondentia; atque id patet fu. Utl« Dg Drzo Uwo. 163 üniverfim tum ex m.d., tum ex Symboli Articulo u g 1mo num. feq. referendo: (peciatim veró de con- NI cretis & abítra&tis perfonarum ex Matthaeo Pa- OL rifienfi qui refert hanc Gilberti propofitionem; hi Aelationes non [unt. quidem idem, quod ipfe pere J Joue, [ed diver[te mumevo; & ex Gaufrido ter- 10 rium Gilberri capitulum his verbis exponentes J Relationes pevfouis tvibus: attvibuit, que mon [unt J ipfe pey[ona , [ed ves. fempiterme, ab invicem eg n ab ipfa fubftantia diffeventes :.De concreto &ab- ( y ftracto Dei ex accufàtione Gilberti, quód ne- [ i garet hanc propofitionem: JDeus ef] gatara. di- Vl viua; ex Gaufridoin ep.referente; Gilberrum r,! d dicere aufum fuiffe: Forma Dei efl divinitats bj qué Deus efb, $9 ipfa mom efl Deus: . .De cone T7] cretis & abítractis attributorum rurfus ex Gau- n frido & S. Bernardo, ubi füprà, dicentibust i Docet , quàd fapientia, bomitas , magnitudo non / £ft Deus. Item: Recedant. novelli, uon dialeti- j v €i, fed bevetici, qui magnitudinem , quá magnus jni ef Deus; & item louitatem, quá bouus, [ed g Japientiam , !1] u E quá fapiens , &g jufittiam, quá juffusy "d Deum . 01 effe impüffamà difputant. Controvertitur tamen inter Áutores, an ) qu; u Gilbertus etiam inter abílracta ipfa diftinxerit; & quamnam diftin&ionem, flricténe realem; nj Jf h an minüs ftridtam, cum fícoriftica fcilicet con- venientem , univerfim admiferit? Quod xzum P W atiner, certum videtur r., diftinxiffe eum in- [ ter ab(tracta relativa, àr patet ex verbis Mate thei Parifienfis & Gaufridi nuper recitatis, & S. Concilii Rhemen- r sc?nfirmatuff ex Codice M L 3 g n EO 264 Dz Drzo Uuo. fis apud Vafquez, ubi Gilbertus fic loqui legi- f f& iur: Zyves per[onee tribus unitatibus funt 1via, &9 diflin&ke propvietates tribus ,. que mon. [unt iplee a i gerfoue , fed [unt tves ves cetevue g ab invicem 89 à divina [ubflantia numevo diffeventes. Certum videtur 2., diftinxiffe eum abítra£ta relativain- Ti [ ter & abflractum divinitatis ;; quia Gilbertus l aperté profeffus eft in Conc. Parifienfi; Patrem ie uidem alio eff. Patvem, alio Deun ;; unde & S. Bern. inferebat in Deo quateraitatem , & non d [ trinitatem tantüm fore. Probabilius tamen vi- detur 3., eum non diflinxiffe inter abílracta W attriburalia five ad fe invicem five ad divinita- ) tem; tum quia Gilbertus in fuis ad Boét. com- nentariis ait: Deus idem ápfum eff , quod eff ju- flum , id eff , eodem , quo efl Deus, eff juffus; vum h quia S. Bern. L. 5. de Confid. .C. 7. poftquam contra Gilberti fe&tatores, illius nomine füp- preffo, dixiffet: Dicimus magnum , bomum ju- flum $9. ingumera £alia ; Jfed. mifi omiia unum n [ :;: JDeo $9. cum Deo confideves , babebis multiplicem JDeumn; fic poftmodum eorum dogma expo- d! nit; Scio, quàd ad bhec vefpoudeve [oleut: Non anulta, féd unam zantiun divinitatem , que omnia álla funt , Deoy ut fit , confevre afferimus. — Afferitis evgo etfi on multiplicem, duplicem Deum; €2 n0onu ïä ad mevum [implex perveniflii: tum quia nec Scri- prores Synchroni nec Cca de hac attributalium abflractorum diftinctione tmentionem faciunt. v Quoad 2dum veró, cüm noftrum non fit, tan- ta$ componere lites, füfficiet rariones utrius- que partis afferre. Momenta probantia, di« inétio- 1 bE,DEo Uxo. I16$g | Iem. flin&tionem Gilberti non effe realem majorem,. hÜ fed cum fcotiftica conpruentem, funt r. quia; n cüm Gilbertus dixifler Deum alio efTe Deum & 4ll j alio Patrem, addit: /Voz zamez effe boc €3 bocs RTUUT 2. quia diftinéctionem fuam volebat effe ; non ! 1 tantüm cogztatiomis matbematiee , (ed vationis bt ?beologice , ubi per 1mum quidem innuebat di- D i ftinéctionem mentis, per 2dum non poterat in- j d telligere diftin&tionem ftricté realem, fed me- & diam, qua poffet convenire etiam infeparabi- mett libus; 3. quia Períonas tres conftanter afferuit ( unum Deum, quod cum diftinctione reali ma- vit jore nulla fpecie conciliari potefl. Scotiftarum qot rationes, qui illam diftin&tionem flricté realem $) volunt, fünt, i. quia Gilbertus diftinéta ab- tuf ftracta & períonas vocabat ves, üt ex ejus ver- at bis & Concilii contraria definitione f. cc. patet, 2. quia formas velut fübjecto inharentes ac di- e fUP m,jh verfas exhibet ; unde in Boétium fcribens: Quidquid , ait , ineff alicui, ab eodem divev[um effe j j nece[fe eft ; & D.'Th.p.1.q.28. fcribit, Gilbertum 'll)ll jJ docuiffe, veletomes im divimis effe affiflentes , frive a / ] extrinfecis affixas. 3. quiaargumenta quibus Gil- g bertus impugnabatur, eó unicé collimant, ut realem eliminentdiftin&tionem , ex attributisae- [ g cidentium more fübje&to convenientibus ortam. d 76. Dico l. Attributa divina neque com- st parata ad effentiam, neque compareta ad fe in- vicem diftinguuntur diftin&ione reali entitati- u vÀà aut modali, " Prob. Autovitate, Qu realiter omninó fünt trio* racto » idem & de fe invicem przedicantur. in ab E diftin- d as $66 Ds Dso UN':S'.' diftin&tione reali entitativà aut modali non difs N erepant: talia fünr attributa Dei five ad effene ( tiam five ad feinvicem comparata: erpo. — A£- [/ &or conftat 1. ex Scriptura; quia Joan. t4. v. 6. l Chriftus de fe ipfo ait: Ego fum Fa Veritas; / £2 Fa Apoftolus aurem 1. ad Cor. t. v. 24. ! Pradicamus Chriflum Dei. Firtuten £? Dei Sa- T jientiams & 1. Joan. 4. v. 8.: Deus Charitas eff 4. Ex Conciliis;: quia Rhemenfe f. c. art. 1mo inquit: Cvedimus 69 coufitemur fimplicem naturam JDivinitatis effó Deumn, neque [ uo fenfu catbolica polfe sagati , quin Divinitas fit Sz; eus s e? Deus Di- wimitay. — Sicubi vevà dicitur [apientid. Japientent; anagnitudine smaguums Divimtate Deumn effe , eg (ä alia bujusiodi; credimus nnnift ed [aplenutti , qua Deus ipfe eft, fapieute m effe. .. id efl , fe ápfo [apiens £em , magnum &9c. Hinc Eugen. II ibid. pro« hibet; s aliqua vatio tbeologica intev naturam evfonam divideret : néve Deus diviná e[fenti dict- ä vetu ex [eu[a ablativitantim , fed eriam uominativi. 4. Ex PP., inter quos Greg. Naz. Orat. 55. fcribit, Uzam quoque Dei saturam , e[fentiam 88 appellationem effé , tamerfi per cognitiones quasdam diffin&las nonina quoque diffinguamur.. Aug. L. $. de Trin. C. 10.: Deus mom ed, ait , titagititudine smágna efly qua tion efl ; quod eff ipfe , ut quafipar- ticeps ejus fit. Deus , cm suagnus ef ; aloquin ia erit iajor magitude, quum Deus, JDeo autem &on efl aliquid majit : ed igitur m apnitudine mag- 4 Similia de mus eff , quá ipfe eft eadem magnitudo. bonitate, aseraitate , omnipotentia , fapientia. aliis- que perfectionibus Dei tumibid ; j L um L. 7ä 3: m -DEX Dro Uuo. 169 il & L. 15. C. j. premittit aut repetit. Fulg. in (f Refp. ad Ferrandum, Clare?, inquit, Zoc effe ! Catholice Fevitatis , ut- cim i2 Deo divinitatem y v magi?itudinem bonitatem , vivtutem mominamus ,« «« fiil ton 1n iflis divev[is uominibus quedam diver[a , .. Jéd umum illud, quod eft efféntía vel natura , cevtiff- 98 tw0v€Y imus. His adde Graecos Anomzo- il rum oppugnatores, Ifidorum item Damaíc. & jl Anfelm., maximé veró S. Bernardum L. 5. de i Ht J Confid., alibíque Gilberti dogma expugnantem. Cof. Inter effentiam & attributa nequit. ftatui l 4 " major diftinctio, quàm inter Dei effentiam & hypoftafes: fed inter hec poftrema non eftdi- Jl n Minor rur- hl ftinctio realis; fed rationis: ergo. füs patet 1. ex Scriptura; quia Chriítus dicit ,f f Joan. 10. v. 30.: .Ego £? Pater unum fumus ; Et Joan. 16. v. 15.: Omnia quecunque babet Pater, Qm aea funt. 2. Ex CC., inter qua prater Rhe- m r menfíis art. 2. & 3. num. pr. laudatum , Late- T ran. IV. C. 2. fic habet: Credimus &5 confitemur, iil quod uua quedam ves efl , inconprebenfibilis quidem 4f 1 & ineflimalilis, quee vevaciter ff Pater &9 Filius J d W(M £2 Spiritus San&lus , 1ves fanul pev[oue 9 fimgula- zün quelibet eavuudem , 62 ideo in Deo. TYimitas L T ejt Jolummodà , uon quaterzitas , quia quelibet tvium Pev[onarum eft. illa ves , videlicez [ubflantia , effeutia j y Jeu natura . . .. Licht igitur alius fit Patev , altug Fi- "m lius, alius Spivitus San&us , uon amen aliuds [ed jj id quod efl Pater, eg Filius, €2 Spiritus Santtus '1 id efl omninio , ut fecundum Ovtbodoxam $ Catbo- licam Fidem confubflantiales effe cvedamur. .. Yn li Concilio Florentino autem , ubi Seff. 18. Joan. j 'Theo- 4 $ ïösï' Ds Dro Uno. [ "Theologus tnominie Latinorum dixerat ; fubfjan- 2iam 9 per[onam [ive bypoftafin effe idem ve, dif- Á I! ferve autem. noflro intelligendz modo; Greecoram nomine eidem refpondir Marcus Ephefinus: ü Hác ex pavte mulla efl imtev 105 difcrepantia. Ybid. li Seff. 19. $. Bené fcitéque. Marcus & Andreasfic [ loquuntur : JJeudquaquam tamen pvoferre debe- J zis, ut ve diffevant ; quandoquidem [old vatione aut 1 sttelletlioue diffevve. cveduntur. Et Seff. 25/ 4 l Quoriam Graci. Yationem fidei füce reddentes ?I Latini fic dicunt: JVe idemtitatem conuutlionéme [ que fübflautie diffribuere , ac ipfam eandem fubflan- X fiam ve, non autem fold vatione , ab bypoffafibus g Í gerfouis differve , cyedere videamur &9c,. 3. EX PP., [ ex quibus Aug L. 7. de Trinit. C. 6. ab initio 1 í ait: JVon efd aliud Deo effe &g pev[onam eff ,. fed omriro ident. Et poft pauca: Qüemadmodun boc ( 1 ii eff effé , quod Deura e[fé , quod magnum , quod bo- um e[fe s àta boc illà eft effa qusd pev[onam effe,... neque im bac Tvimitate cium dicimus pev[onam Pa trs, aliud. dieimus, quàm fulflamtiam. Patris. Joan. Damafcenus L. 1. Orth. Fid. C. s:.. Ugun idemque otanimo funt Pater , Filius e?. Spivitus S., ï; qifiqued Patev gemitus non eft . Pilius geurtus eff , « Spivitus SanGlus pvocef[ft. Quod autem u eo diffin- um efl , cogitazione [old. diffiuguitur, Plura de his- alibi. Prob. Ratiose 1. Deus eft ens à fe , eft füum l éffe & omnia: (ed &i effer diftinctio realisinter effentiam &arrributa; non effet omnia, fed fo- Jüm diceretur habens omnia; quod refpectu Dei D ( tanquam Summi Boni & ornia fibi identifican- ts : Ds Dro Uxo.^ 169 " an tis effs nequit: ergo. Ita Anf in Monol. C. I3. EM — uoniam bomo mon potefd effe suflitia , juflitiam au- TU tem babere pote[l; mnon enim iutelligitur juflus bomo Qu exiflens yuflitia , [ed babeus quflitiam:. at [umma va- Ibi zuvanon propri diciruy quflitza , quia babet quffitiam, lt fed. exillit.: suflizia. 2. Quidquid eít in.Deo; ll Deus eít; unde S. Berm in Conc. Rhemenfi: J .m:i Scribarur f!ylo ferreo , inquit , quód divina ejfntia ) t Jorma , natura, Deitas, bonitas , fapientia, vivtus, E poteutia, magnitudo verà. eft Deus. Sed fi inter J e(lentiam & attributa intercedit diftinctio realis; jj id falfam eft, üt oftendit idem Serm. 8o. in Cant. ] " fcribens: Evit aliquid, quod non ef Deus , aut ni- p " bil: quod fi aliquid ef] , quod mom. eft Deus, aut nit sminor evit Deo , aut inajor , aut pav. — 241 quomo- f do ininor , qud Deus efl : veflat ut aut. tmajorem fa- phot cias aut pavemz. fed fi major, áp[a eft fummur bLo- ylli zum nou Deus : fi pav , duo funt [ummma bona , 0 " umum; quod utrumque catbolicus vefugit [enfus...3. "2 Deus eít ens unum fimpliciffimum & perfe&tis- P 4f fimum; adeóque non poteít effe unitum nec if perfectibile realiter: fed fi daretur diftin&tio ha- irós étenus rejecta, inprimis non effet unum fim- I plex. àüt iterum oftendit S. Bern. L. $. de Con- ii I fid. C. 7.: - Tim non eff fimplex , quod ugi. fuerit n obnoxium formg , quàm uec virgo vel um conjun- &a viro; & conflat etiam ind&, quàd attributa inter fe & ab effentia diftin£ta facerent nume- fauti ? It rum, quod ab eodem ibidem his verbis reji- citur: Eff, qui efl, purus, [implex , integev . . -« d IDEI zon babens, quod ad munevum. dividat, mon que colligat ad wuumg wmum quippe efl, mom umitum. "u eine j 5 Dzr Dro UNxo. 1 170 Deinde noni effet ens ex fe perfe&iffimum , (ed 10 effer tale ex aliis perfe&ionibus five tubíitantiis, fhà five accidentibus realiter ab effentia diftin&tis, r contrà ac fuperiàs ex CC. & PP. declaratum fil Corf. Omnis diftinctio realis ori- fuit. Ergo. p tur vel ex limitatione, üt evenit in rebus crea- i tis$ vel exoppofitione relationis , üt eft in Per- Q fonis individua "Trinitatis : fed inter attributa [i divina non eft realis diftin&tio proveniens ex li- mitatione , cüm fint infinita; nec confurgens ex W xelatione;cüm realiter fibi non opponantur: ergo. fe 77. Dico Il Neque diftinguuntur diftin- [ étione formali ex natura rei. Prob. Non eft ) admitrenda diftin&io in divinis, que .non e neceffaria , nec locutionibus CCorum ac PPum l conformis, nec accommoda divinis perfectio- j« nibus: ejusmodi videtur effe di(tin&tioformalis [ ex natura rei, qua inter Dei effentiam & ejus | attributa afferirur: ergo. Min. p. vim. prob. Siqua effet hujus diftintionis neceífitas, foret D maximé ad excludendam contradictionem in his N & fimilibus pradicationibus: Deus intelligit per intelle&tum , & non per voluntatem; punit pet u ititiam, & non per mifericordiam ; fed ad ä h oc non requiritur diftinctio forrmalis ex natura yei, fed fufficit illa rationis ratiocinatze, üt att. feq. oflendetur: ergo. . Prol. 2d. p. CC. &PP. folam diftin&ionem rationis inter Dei effentiam & attributa agpnoverunt, üt patet ex num. pr.j & per hanc non potuerunt intelligere diftin- étionem formalem ex natura rei , cüm eam dixerint modum iutelligendi , cogitationem , cegmi- 4i0nem Ds Dro Uwo. 3A71 fiofem, & tarisoiay feu coufidevationem; t Da- i (s maíc. L. 4. C. 5. & Baf. L. r. loquuntur?. ergo ad minimum diftinctio heec. nequidem locutio- iU Qf nibus Conciliorum & Patrum conformis effe poteft. Prob. 3.p. Admiísà hàc diftinétione qu ]. inprimis Deus non effet fümm? perfe&us; cüm perfe&tiones non haberet à fe & fua effen- l V tia, fed à formis à Deo ejüsque effentia for- ul maliter ex natura rei dfftinctis, adeóque non nd ita perfectus foret ac illud ens, quod à fe & e fecundüm conceprum füum formalem ex nà- jf türà rei omnes perfectiones contineret: deinde n non effer fümme fimplex; cüm in Deo forent na varie formee tum ab ipía Dei natura, tum à fe Dur H 1 nvicem ante operam mentis, & ex parte ob- d /0 je&ti ditindte, adeóque fümmá fimplicitate ca- Vil feret, utpote que omnem omnino uritatem u faltem à parte & ex natura rei, tum rerum; tum ,pwä modorum, tum formarum importat: denique f in Deo non jam fola Triniras, fed; üt S. Bern. j contraGilbertum urget , centenitas foret ; cüma jl pü plures aut centum forme, nempe attributa; It ante quamcunque mentis operationem & à nae ad dd tura Dei & ab invicem diftinctee reperirentur. qui Conf. Nilil impedit, quó minüs diftin&tio for- i d malis ex natura rei dicatur vere realis faltern eo y modo, quo Gilbertina diftin&tio realis appel- ]u latur: ergo non mipüs illa quàm hec videtur . rejicienda. — Prob. /4jr. Narn 1. non impedit, j quód hs formalitates dicantur effe realiter euti idem cum effentia, licét formalirer ex natura [ j diftinguantur; tum quia & Gilbertus :1æpä;£zü'; R 175 Dzr Dro Uxo. füseft, quàd agnofcat , tres perfonas éffe unum [oi Deum, utique reiliter : tum quia craffior de l " diftin&tione reali majore videtur effe error; | quàm àr in hominem acutum & fubrilem , qui- [ que quód argutiis dialecticis plàüs eequo deditus l effer, in transverfum actus eft, cadere potfit. ( 5. Nec; quód ifta diftin&io non fit inter duo i vel plura feparata aut feparabilia; tum quia ite- D rum nec Gilbertus realiter feparata aut fepara- q bilia ftatuit attribura & relationes ab effentia, q fed preter diftinctionem mathematice copita- D tionis admifit tantüm divifionem rationis theo- Rw logice, quam nullus unquam velut feparatio- nem realem accepit: tum quia dari poreft di- ftinctio realis etiam inter illa, qua realiter fe- f parari nequeunt ; üt in divinis perfonis mani- feftum eít. 5. Nec, quód ea diftinctio non fit inter res & res, fed inter formalitates; tum quia nec Gilbertus admifit perfonas & Deum effe res & res, cüm profeffus fuerit, Parrem quidem alio effe Patrem, alio Deum, nou tamen affe boc $$ boc: tum quia dum Conc. Rhem.art. 5. f. c. dicit: Nec aliquas ves, feu velationes ,. feu proprietazes , feu fimgulavitates vel utitates. dican- fur, vel alia. bujusinodi ade[e Deo £$6. videtur oflendere, quo nomine Gilbertus fümpferit ä: l vó Aes, nempe pro abítracta quadam formali- tate. Praterea non videtur fatis exponi poffle, l cur duo à parte rei diftincta , que vocantur for- malirates,non fint res &res; namfiunum quid ( a&u darur ex natura rei, hoc ipfum ex na- ene tura rci eft una res veluna entita? » coníequ ter Ds Dro Uuo. 173 f ter fi actu dentur duo vel plura ex natura rei ; re erunt actu duz vel plures res aut entitates ex Tf natura rei; atque hinc res & res: quód enim dicantur efle formee abítracte ; cüm ante men- qi qdini tis operationem tales fint; eas modos aut acci- dentia realia oftendit; non veró metaphyfica, " d nifi forté rerminis abuti libuerit, & fimiliter di- cere eas non effe res reales , fed formales: 3ia'ue- m quodfi veró hee formee ideo negantur effe res; ent) quia non füpt realiter, (ed tantüm formaliter Qp ex natura rei diftinctee; aut circulus manife- t ftusfit, aut explicari nequir, quid fir a&tu ex rarw; natura rei diftingui. ( 78. Oljic. cout. 1. Plures Patres videntur 20 favifle diftinclioni reali in divinis, five majori ; jini five Palamitice: ergo. Prob. 1sn. p. Zdntec. 0f Athenagoras in Orat. ad M. Aurelium & Luc. tul Commodum Impp. Sic; inqujt, €? alias quas- beum dam virtutes cogno[cimus , que civca materiam q9 d er eam ver[antuv , unam quidem Deo coutraviam; j t0n quàd ulla vis vepuguare Deo poffit, . . .. Sed u uoniam Dei bonitati, que fecundimn accidens in- f /;'if eft ipfi, fimul exiflit tauquam colov i. covpove. (j S. Chryíoft. hom. 73. in ea Chrifti verba: PA- 1de[HF lippe, qui videt me, videt e9 Patrem , fic loqui- tur: Pideamus pvetevea, quidmam Philippus in- ,pferd m pueri velit, an [apientiam Patris , an vero borita- zem? iinim; Sed boc ipfum, quid tandem [(it » rt pater, ipfam, inquam, effentiam. S. Aug. L.3» 1 cont. Maximin. C. 16. probat, perfonarum plu- ralitatem non obftare unitati & fimplicitati ' fid a85 p Dei, fæcut non obftat attributorum pluralit 9- [2 174 Drz Dro Uuo. ] adeóque perfectiones plures ad modum per(ae [ pnarum, & fic diftin€tas jam ante mentis ope« u ram .j admittit. Conf. ex Patribus, quorum fti verba num. 67. & 72. retulimus, qusque cla- [/) r& oftendunt diftin&tionem quandam realem li inter attributa & effentriam intercedere. Prob. fir ] 2d. p. 4it. Dionyfius L. de divin. nom. Capur edum fic inferibit: De unita 9 diffintla Tbeo- D fü logia: quenam eji.divina unio $9 difliu&lio ? - Sed unionis.nomine inteliigit divinam effentiam; DN qua unica eft: diftin&tiopis autem, operatio- nes & attributa Dei: ergo ceníüit has poftre- x z mas realiter diftinctas. Idem ibid. C. 11. hec fcribit : Quamobrem principaliter eg divinà 88 caufaliter boe , quod vocatur ipfum e[fe , apfam vie tain, ipfam divinitatem , dicimus effe uuum om- nium. jupevprincipiale €g3 . fupev[ubflantiale princi- pown 49 caufam: pavticipatione veró, providas virtutes, que ex miiunà pavticipabili Deo profi- cifcuntur: uempe ip[am .pev. fe [ubflantie effetiio- uem, ip[am vite effctlienem , ipfam diviui effeclio- gem: quovum participationem pro fuocaptu , qu&« cunque funt na&la, €9 exiflentia 9 vivehitia €9 di- vina [unt 9 nominantur, €9 ceteva fimiliter. Quibus verbis docer, divinitatem effe caufam principem omnium, à qua virtutes quadam * M - m ss ass MC DMÉR l— ONEECO wüp ii cuSo Em p ao N & efficientie procedant proximé, propagen« 1 tur & hinc diftinguantur, quae creatis à Deo [ xebus fübfílantiam , vitam & divinitatem im- ) pertiantur. Similitrer Damaíc. L. 2. orth. fid. ubi de divina & humana voluntate differuerat; 01fi- ?'ic; C 40. Orditur; Sciendum efl, vires illas 9ef, a Dg Dxzo Uxo 175 1 qe$ quag commemoravimnus, nempe cognitionis, i vite, natuve, avtis, operationes vocari. E Tüm] autem operatio naturalis uniuscujusque fubflantiee ( vis 9 motio, quá folmn id privatur , quod eff nii- u bi. Unde fequitur, in Deo operationem di- P ftingui ab effentia, ficut in bominibus. —Cozf. X Dogma Palamitarum fuit confirmatum à qua- Tl tuor Synodis, quarum primam cecumenicamt 'SBJ fuiffe habitam füprà notavimus: ergo videtur wiaml, admittendiim, ril Bl.- N- /4- Adpïoþ. P .rmae. De Ath&nago- Yi ra &. D. Bonitas ineft Deo fecundüm accidens h' & exiftit ranquam color in corpore, compara- jl tione fa&tà quoad aliqua C. quoad omnia /V. nj Duo hic afferit Chriftianus Philofophus ; 4j 1mum, inter binas virtutes, bonitatem fcilicet ii & aliam oppofitam, ilam Deo ineffe; hanc NI veró non poffe obfiftere, üt conftat ex con- textu verborum : JVoz quàd ulla vis vepugnare o JDeo poffít , t amicitiee lis fecundinn Empedoclem, £2 nox diei, i [emfibus uoflvis appavet ,. $1 emim j ii JDeo aliquid obfiflevet , mox e[fe defiuevet vi g po- tentid Dei diftpatum, . Sdum ; Bonitatem Deo " fM naturaliter ac neceffarió competere ; cüm ita textum obje&tum profequatur: JVog ut pars fit ufit ii ipfius, fed ut ves con[equens, neceffavio exiftens. i p[o eíque coujuntla acveluti cotcorporata; 9t ignià v ]j color fulous ; etheri cevuleus. Unde patet ime- propriam locutionem iftam maxime ad d ecla« j [! randam bonitatis praefentiam , non veró ad eftt ftendi modum fpectare. Ad textum Chryit, (l &..D. Et hic diflinguit attribura, feeundüm fl quane 176 Ds Dro Uxuo: tne quandam fui communicationem in productio: ne creaturarum factam fuümpta, ab effentia C. p fumpta fecundüm fe V. Ad Auguftinum x i Eundem l. c. argumentari ad hominem. Ma- li ximinus enim admittebat perfectiones pluresin [ Patre divino, nec tamen illas volebat fe habere sil r] per modum partium componentium períonam Patris; eoquód he effent una & fimplex vir- itt [4 tus; unde fic arguit S. Doctor. . ergo iu una Patvis pev|oua pluva imvenis ,. [ed pavtes mon invee ? mis; quanto magis Pater e9. Filius eg Spivitus San- &us & propter individuam. Deitatem ugus. Deus tlj li h, e9 propter umiuscuyusque. proprietatem . 1ve$ gerfoue fuut , €g' pvoptev. fingulorum. perfeclionam gqartes uiius Dei uon funt. " 4d Conf. . àt füprá; Patres exponendos effe de diftin&tione ratio- nis, quam contra Anomzos ftabiliendam füu- fceperant, cüm aliàs contradictionis arguendi £52 «2 f3 I T forent, &ineufandi erroris, in quem neccone- troverfie fcopus nec propria fentenria alibi fat declarata eos ferebat. 3 $e— dU 5 "Ad prob. p. 2de. &2 tex. yim.. Dionyfii && p V. min. [ubs. quia unionis nomine intelliguntur hic omnia, qua abíoluté Deo tribuuntur, at- —— que hinc etiam attributa ; füb diftin&ionis no- mine autem veniunt duntaxar perfectiones rela- tivae, quzeomnino diftin&tionem in divinis faci- unt, .4d adum F. admiffo textu. JV.. explicatio- nem datam ; nam 1mó per illas czrzufes providas ac efficieutias non intelliguntur attributa Dei aut Operationes, fed ideae divinze, quas Dionyfius QU TE OEU UcWOS CORRR 1SRA CO 1à ta- Pl;aronicä philofophià imbutus admifit al Aneg Dzr Dgo Uuo. 177 dj men, quàm ethnicus ifle, ratione, üt alibiex.. u ponetur: 2dó. Has ipías proprefliones divinas n & proprietates non diítineui à fübftantia docet i ibidem Diony(ius aperté , dum inquit: Ornia Tsj igitur , quee [unz fecutdinm unam exceptam ex o« d qbus umonem , illi zribuenda funt; quandoquidem a &b ipfo effe fubftantificam progreffonem $. bonita- Ui tem incboany, ac per umiver[a commeaus, atque m H»u j ex [efe efeutia compleas ommia , €9 i ommibus ; T que [umt, exultaus, pvius in [e babet omuia , [ecun- j dinn unicam fimplicitatis excellentiam duplicitatem ] omuyem ve[puens. Omrnia porro comple&litur , va- ) i zione fupevfimplicis infimitatis [ue , atque ab om- j ambus fingulaviter pavticipatur. &c. — Ad Damafc. pf R. A. C.. Difpar enim ratio operationis in ho- atio mine, quàm in Deo à Damafceno ftatuitur, L. al 3. C.15., ubi, que in Deo eft, non nova rec accidentalis, nec fluxa ac definens, ad humanze ;uenä morem afferitur. iC "d Conf. &. iV. Conf.. quia n coneiliabula haec nunquam epprobata fuerunt; fed fchifmatica & erronea fünt, üt Petav. L. 1. It C. ult. refutatis eorum decretis oftendit. i i 79. Oljic. cout. 2d. Eunomius negabat ta- lem diftiné&tionem in divinis. quà fublatà infe- h Ü j rebant PP., omnia Dei nomina idem fignifica- re & unum Dei nomen valere rantum, quan- j rc.'? j tum omnis fimul, àt in polyonymis evenir: fed diftin&tio , quà füblatà hac inferri poffünt ; "i qi non eft diftinctio folius rationis; cüm hec im J rebus per nomina fignificatis fupponar omni- yl modam identitatem: ergo eft diftinctio forma- i Jis ex natura rei; & ficur eam negavit Euna- nf ?l miur 128 Dr DEO UNO. BRT N mius, fic propugnárunt Patres. — Corf. . Di- f ftin&tio, quam in divinis PP. admittebant, vo- ) catur ab iisdem x&vd £zívoisy, h. e. fecundüm confiderationem: Sed hzc eft formalis ex na- ii s TK tura rei, & de reali equé ac menrali diftinctio- p ne aliquid participat; cüm non tantüm à Patri- if bus füerit ufurpata pro diftinctione menrali; fi fcd etiam pro reali, üt videre eft apud Petav. tiQ U.1.€.10:: Ereo. Conf. 1I. idem multatri- Da buunt divine effentie , quee actualirer à parte If rei non conveniunt attributis, & horum fingu- Ts lis, que fimiliter non conveniunt aliis: quia W attributa volunt non effe naturam , fed aliquid ü circa naruram, üt ipfi fuprà oftendimus; & q 'mon fiegnificare fubftantiam , fed fübftantize qua- [ litates; ür L. rs. de Trin. C.6. loquitur S. Aug. d qui eriam ibid. C. 3. docet divinas perfectiones efle vequales, quod duobus tantüm extreris & convenit: ergo; cürn alibi ftatuant realiter illa li non diftingui, formalem ex natura rei difïinf €tionem admittunt. Y Iu W. od avg.1. Inde inferri, etiam diftinctio- f nemrealem à Patribus admiffam ; tum quia Eu- T nomius non tantüm formalem ex natura rei, f fed etiam realem inter attributa & effentiam di- [ ftin&ionem negavit: tum quia, fi diftinctio fo- [ lius retionis fupponat omnimodam identitatem ü realetm in rebus per nomina fignificatis, oppo- le fità ipfi diftinctio realem identitatem negare de- at bert £&.2. J;V . ad prob. D. Diftinctio folius l ranonis ratiocinantis C. rationis - ratiocinate Suíd. Supponit omnimodam identitatem ex- Ciu- Dzr Dro Uuo. 479 ) cludendo per id omne difcrimen actusle & di- u ftin&ionem formalem ex natura rei C. - exclu- i dendo sequivalentiam. cum pluribus & funda- mentum tum ex- tum intrinfecum diftinctio- ( Qie nis N... A4d Conf. L. & N. 9. quoad utramque partem. f zdd prob. 3. Quamvis frequentiüs TU ufürparetur diftin&tio x £zívoiav pro fola co- t gitationis & fübtilioris atque accuratioris cogui- tionis differentia , tamen eadem à quibusdam hat " Patribus etiam adhibebatur ad diftinctionem inter divinas perfonas, duas in Chrifto natu- ] ras, ac ipfam etiam animam & corpusin homis q g ne vivente exprimendam, non fané ad diflin- €tionem formalem ex natura rei indicandam , $; 'qUE cüm juxta omnes Catholicos inter affignata Ut detur realis major diflinctio; fed ad innuen- (onc dum duntaxat, has res diftinétas vel non poffe à fe invicem feparari realiter, vel non fcorfim r g ac feparatim fubfiftere, & fic cogitatione tan- ii ln rüm fejungi. — 244 Cozf. 17. 3« IN..4. prob. x. D. Volunt attributa formaliter ex natura rei vel realiter, quod idem effe oftendimus, non effe j fübflantiam, fed aliquid. circa illam /V. ratione it T tantüm & intelligendi a&tu fübftantiam non effe; fed quid circa fübttantiam C.. Similiter ex dictis m "] prob. 2da driüinguitur. "d 3r. & Vel equali« tatem hic ufurpari pro unitate, quo fen'u con- jud tra Arianos rradunt Parres, filium effe &quas, J lem Patri, h. e. cum eo fuübílantià unum; ve attribura fümuntur, üt cogitatione nofirà di« ( trema conftituünte jnil Ringuumur & duo ex M 2 78v üü jd o 189 Dz Dro Uso. 8o. Jnfl, Ante quamcunque mentis opera- tionem attributa & effentia in Deo diftinguun- | 1 tur: ergo ex natura fua diftinguuntur, non pr lr quidem realiter, fed formaliter. —725. prov. 1. uorum unum demonílratur per aliud, de- di bet ab alio faltem formaliter diftingui; aliàs ! idem probarerur per idem: fed attributa de- li imonftrantur per effentiam & viciffim: ergo. z. uee habent diverfas definitiones, fimiliter fi diftippuuntur; quia diverfze definitiones diver- W fas naturas explicant: Sed h oc invenitur tamin te attributis quàm effentia: ergo. 3. De quibus di ut fint i reedicantur contradictoria, ita tamen ; realiter idem, inter ea debet admitti diftinctio f formalis ex naturarei. Sed dantur ejusmodi rzdicationes in divinis; càm voluntas velit; non intelligat; int elle&tus intelligat; non velit; mifericordia parcat; juftitia paniat , non parcat; läj nonpuniat; effentia autem quidem fit & exiffat; ig ar, neque par- [/ fed neque velit, neque intell [ cat, neque puniat: ergo. Cozf. 7 d. Magïs dis a à ju flitia , quàm fapientia ftinguitur fapienti fapientem ab effefapientem: fed íapientiaab effe: diftinguitur ratione : ergo fapientia à juftitia Corf. II. magis debet diftingui, quàm ratione. Sapientiain communi non eft formaliter ju ftitia, ;il; in communi ; aliàs & fapientia finita & creata effet formaliter juftitia, quod tamen falfurn effe con- ftat, cüm inter utramque virtutem finitam de- tur diftin&tio realis: ergo & infinira fapientianon ä eft formaliter infinita juflitia; quia finitas aut infinitas non variant rationem formalem. &l D —— ^ Drg Dzo Uwo. id38r t E. IV..2. ad prob. 1. Si aà. formaliter plus Qu quàm per ratzozem dicat /V. M. Ne enim idem I) proberur per idem, füfficir inter demonftra- ii tum & medium demonflrationis intercedere 1j diftin&tionem rationis ratiocinatee, praeíertims ii fi tantüm cauíà aut effectus metaphyficus, üt T hic accidit, demonftretur. "d prob.2. D. M. an Quee habent diverfas definitiones adeequatas ; Tiit féque mutuó excludentes ac incompatibiles , C. IN inadaquatas, przcifivas, féque non excluden- t tes IN,. Etiamn fübftantia, vivens, &c. habent diverfas definitiones, & tamen fecundüm Sco- ;mba x tiftas in Deo non diftinguuntur ex natura rei, indi fed de his vid. Philofoph. ,22 pro/.3. 7: M. j N.min, quia, fi (ümantur effentia & attributa , fell prout funt in Deo & realiter, falí&e fünt omnes vell propofitiones negativae, üt illa D. Auguftiniad eum apoftrophe declarat: Effestia fua cit 69 Païüï ayi vult iucomnutabiliter , &9. [cientia tua efl &g vult d incommutaliliter, €? voluntas 12a efl & [cit in- j commutaliliter : Si veró fümantur , prout à yen! ii mente percipiuntur, vera quidem fünt propo- en fitiones negantes, cüm in terminis repugnet; jb ut, quatenus juftitia punit, concipiatur üt par- cens; fed folius rationis diftinctio hanc verita- mf If )u tem abundé preftat. d Conf. 1. . D. M. Magis diflinguitur, manendo tamen intra li- 205 « mites diftiné&tionis rationis C. transeundo hos limites, & deveniendo ad diftinctionem rea- m]db d lem, aut formalem ex naturarei /V. Diftin- &io rationis poteft effe major & minor, fieut Tl o formalis ex natura &. apud Scotiflas diftin&ti M 3 rei; jj d Dr Dro Uwo. 382 (der reïi, juxta quos, quamvis attributa minüs dif- ind ferant ad fe invicem fpe&tata, quàm eadem & Qlo felationes, utrinque tamen non alia quàm for- fnalis diftinctio ex natura rei' admittirur. Ca- wl ( terüm, cüm effe fapientem formalirer includat &t fapientiam, inter hoc abftra&tum & concretum viri non datur diftin&io rationis murua, qua ta- t men inter effentiam & attributa, & ifta ad f& & invicem intercedit ex contraria ratione, Ad Q Conf. II w. IV. Conf. "Vurn quia aliàs fequeretur d etiam realiter diftingui fapientiam infinitam & W juftitiam, ficuti hujusmodi diftin&tio finitis per- 3 feCtionibus iftis convenit: tum quia non eft inconveniens, ut aliquid fit de ratione inferio- I ris, quod non pertinet ad rationem fuperioris. "d Prob.&. Infinitas equidem, (i precisé fu. j matur, üt finito opponitur, rationem forma- lem illius, cui additur, non variat; verüm nec fic declarat fatis fapientiam , üt eft divina: Sí q autem fumirur, ütpropria attributis divinis & ! metaphyficé adjacens afeitati, non variat qui- k dem rationem penericam, addit tamen eminen- I tiam, & perfectionem omnem füi füb je&l füp. l Poni; ARTICULUS IV. « atvibuta vel intev [à. vel ab effentia [altem di- fliuguantur virtualitev. aute operam anentis ?. Qia ]. . Sicut à Scotiftis praeter realem ä ,SI.N ac mentalem excogitata eft diftinctio formalis ex natura rei ad hunc finem, utoften- derent; Dr Dro Uxo. 183 derent; quomodo de eadem realiter fimplici ac Ti l: indiftin&ta entitare poffint praedicari conrradi- m H ( étoria, quin tamen evadant contradictoric pro- pofitiones,. feu affirmatio & negatio ejusdem (s duii de eodem eàdem ratione fümpto; fic ex eodem etiam fine à Thomiftis invecta fuit. diftinctio tUt virtualis.. Poffunt autem pradicationes omnes r t de Deo, in quibus harum diftinctionum ope qi ni contradictio apparens excludi videtur, ad fex [i e Iu capita revocari. 17 generis fünt, in quibus effentia compararur cum attributis, feu ubiali- m I$ quid affirmatur de effentia, quod negatur de j attriburis, & vice veríà, v.g. effentia eft radix us metaphyfica fapientiae & reliquorum attributo- fent jum, fàpientia non eft radix ejusmodi: 2d;ge- 107 neris fünt ; in quibus attributa comparantur ? (ü yrim inter (e, v. g. Deus punit per juftitiam , & non per mifericordiam, cognof(cit per intelle&tum; m & non per volunratem: 3/2j generis funt, in m quibus aliqua attributa comparantur cum acti- ( bus notionalibus, v.g. Pater generat per intel- ". le&um. & non per voluntarem, fpirat per vo- m* luntatem & non per intelletum: 47 generis; jl in quibus eflentia & attributa comparantur cum perfonaliatibus, v. g. Effentia communicatur filio, paternitas non commiunicatur; pater ge- nerat, eflentia non generat : $/i generis; in a quibus effentia vel attributa comparantur cum j actibus liberis feu non neceffariis intellectüs eft neceffaria , vel voluntatis, v. g. effentia Dei eli Ícientia vifionis, quà videt hunc mundum exi- ind f flere ; aut voluntas ab oluta hujus mundi non € J d ia Ds Dro UNo. 124 eft neceffaria: 677 generis, in quibus ejustmo- [ di actus liberi inter fe comparantur , v.g. Deus d [ abíoiuté videt poeenitentiam Petri, non verà Tudee ; efficaciter vult falvare illum, non hunc. al fon & primo propofitionum pari hic tantüm api- tur; de altero in Tr. de Deo Trino, de po- D! ftremo in Diíp. de voluntate Dei, üt fuüb ini« fiià tium hajus capitis premonuimus. hi du 82. JVota I]. Virtualiter & cequivalenter aliquid dicirur id,. quod etfi formaliter non fit tale; tamen idem preftat, ac fi formaliter tale W fiic foret; atque hinc res virtualiter diftincta dici- t tur aut multiplex, qua, quamvis fit res in fe Y indivifibilis ac(implex, preeftat tamen idipfum, ] quod plures alie realirer diftin&tz praeftarent, VX vel preeítaret etiam ipíà, fi foret realiter mul- [ T « tiplex. Itaque diftin&io virtualis in genere non €ft alietas duorum actualis ac vera, fed tantüm d zquivalentia unius rei fimplicis cum pluribus [ realiter diftinétis, vel capacitas , virtus ac funda- f& rnentum, quod res aliqua realiter fimplex habet, K ut aequivaleat in certa confideratione pluribus d fealiterdiftinctis.. Dividitur communiter, üteX P Philofophia conftat, in majorem feu 'Thomifti- f cam, & minorem; quarum rma vocatur unius indivifibilis entiratis eequivalentia feu capacitas falvandi,h.e. fine contradiétione recipiendi & ve- rificandi duo contradi&toria realia: 2da dicitur fi- milis capaciras falvandi contradiétoria intentiona- & lia. Difcrimen porró inter utramque flat in eo; Ó quód in diftinétione virtuali majori fit funda- mentum in ipfa re; vicujus precise & fineor- : dine m Dx Däo' Uxo. I84 5 dine ad intelle&um noftrum, aut fine refpe&tu Dui ad diver(à connotata poteft formalitati alicujus vl rei convenire munus quoddam vel predicatum hu . reale, quod tamen alreri realiter identificatae r formalitati ver& à parte rei non convenit, fed hp ad füummum quaíi denominativé, ab altera for- hi malirate; unde & hec diftinétio juxta alios ve- lut à priori definitur effe difcrepantia pofitiva jett . duorum realiter identificatorum in aliquo pre- qni dicato intrinfeco feu reali tertio: econtra veró tti in diftiné&tione virtuali minore fit fundamen- jdi u tum vel in ipfà re vel inejus connotatis, vi cu- ; jti jus eadem res fimplex poteft concipi diverfis plit conceptibus inadzquatis, aut in ordine ad di- ireti vería connotata, atque fic de objecto inada- Ti quate cognitioni fübítanti vel relato ad ifta e o connotata pradicari aliquid, quod de objecto yoti - alteri inadzequatee cognitioni fübje&to vel rela- r to ad alia connotata nepatur. Ex quibus pa- f tet, quaftionem hic non moveri de diftin&io- V . ne virtuali minore, cüm hac fundamentum fit f diftinCtionis rationis ratiocinatee, de qua füprà j i .a&um füuit, fed de majore duntaxat, quee etiam yil fimpliciter. virtualis vel intrinfeca dicitur, & à du nobis hic intelligitur. qd 83. Dico. Attributa divina nec inter fe, joN mec ab effentia diftinguuntur virtualiter ante lmfj] operam mentis, Prob. Diftin&tio virtualis vel yo! eft capacitas falvandi pradicara contradictoria fd realia & independenter ab intelle&tu, vel iden- Ü titas duorum éum difcrepantia in aliquo pre- (f y u dicato intrinfeco & reali: fed nec illa capacitas ( $ nee 186 Dr Dro Uwo: nec hzc difcrepantia datur in effentia divina aut T attriburis fecum, aut ad íe invicem compara- Doo tis; cüm nulla in iis oppofitio detur, aut con- t tradictoria de illis predicentur in & pro ftatu VIDQ reali, fed tantüm in ftatu intentionali & per in- telle&tum: ergo. Cozf. Ad (alvanda pradice- & ta contradictoria realia & independenter abin- tüm telle&u, requiritur diftinctio ftri&é realis vel i jmmediata vel mediata: quatenus nempe,; & duobus ad íe invicem immediaré compara- Ts tis, v. g. Patri & filio in divinis conveniunt t contradictoria realia, heec duo. realiter. diftin- ] uantur inter fe; aut fi duobus non ad fe invi- W cem , fed in ordine ad tertium comparatis con- fe tradictoria ejusmodi conveniant , àt dicitur fieri Qu in Patre & natura divina ad Filium comparatis; g hzc duo realiter diftinguantur in tertio. — Ra- d tio eft: quia unum contradictorium reale eft ) realis & formalis füblatio alterius, & hinc ad pr illa (alvanda ftri&t& realis diftin&tio requiritur; [j cürm aliàs in fenfu ftri&té reali idem effec & non d effet. Sed inter efTentiam & attributa non da- j tur diftinctio ftrict? realis immediata vel media- ta: ergo neque in illis datur capacitas falvandi [ rgedicata contradictoria independenter ab in- telle&u, ac confequenter nec diftin&tio virtua- lis illa major. $4. Oljic. Verum eft dicere: Mifericordia Dei non eít juftitia; Deus üt mifericors non elt juftus. . Ergo verificantur contradi&toria. Cor- firm. J. Hec eft veritas realis & independens ;: à mentis conceptu: Deus punit per juflitiom EEE Dz Dro Uuo. 7*18"7 f " & non per miferisordiam: ergo. Conf. IT. Ya Id Deo datur ordo & prioritas: fed neurrum po- u teft effe (ine diftinctione plusquàm intentionali: li ergo. XLo E. D. ,4. Veram eft hoc in fenfü formali al M & fecundüm intellectüs confiderationem. tan- ]i tüm C. ia fenfü reali & fimpliciter IN. De propo- 13j fitione rma patet res ex hactenus dictis: de 2da h etiam facilé oftenditur; quia; quamvisnon om- Tf IIf nis reduplicatio fignificet conceptum mentis, tamen fi afficiat formam meré per rationem ab- (s l enn fira&tam & diftin£tam, nonnifi fenfum inten- tionalem reddit. 244 Cosf. Z. &. D. E(t veritas g r realis & independens ab intellectüs operatione quoad rem fignificatam 'T. quia adjun&ta ne- Ill gatio in [íenfu reali falfa eft: quoad mo- dum fignificandi N. Res fignificata eft, quód Y ei n Deus puniat per veram perfe&tionem , que ex- jl primirur nomine juítitiee; & hoc verum eft an- j te mentis conceprum: modus autem fienifican- & di eft; quód puniat per illam perfectionem pre- t cifàm à perfectione , que fignificatur nomine [ mifericordiee , feu confideratam üt non parcen- J d tem ; utrumque autem mentis operationem ) füpponit, & hinc independenter ab intellectu u non habetur. d Couf. IT. & D. :m. Neclor- do nec prioritas realis poreft effe fine diftinctio- (« ne plusquàm formali C. Nec ordo uec priori- j tas formalis & per intelle&tum duntaxat N.. In T Deo datur ordo pradicatorum, quia ex effen- 1 tia attributa profluunt ; fed hic etiam in creatis onusnmi il 4 QQ duntaxat rationis: daturitem ordo acti intel. T 1988 Dr Dso Uwo. intelle&üs & voluntatis ad finem; qui in crea- qit Y« tis quidem a&uum diftin&tionem, non autem in Deo importat: datur denique in Deo ordo a | Vi procelfionum ; & in hoc quidem eft realis di- | busi ftinétio perfonarum, fed de eo hic non agitur: Qu fimili ratione prioritas expendi poteíl. —Pra- tde terea verà objici eriam folet prioritas cognitio- 1& d nis pre volitione; quatenus, quia nihil voli- m tum eft nifi precognitum , illa ante hanc prior p dicatur: ;Verüm non eft hec prioritas nature & qu confequentis feu in ftatu & fenfü reali quoad di- vina, cüm intellectio & volitio eadem fit & unus | tti E idémque Déus; fed prioritas tantüm rationis; confequentie & in fenfu formali ac fecundüm W noftrum concipiendi modum. » circa Deum detur. aliqua | QuznEs: 4 H compofítio ? q $5. Nota I, Antequam à diftin&ione in di- di vinis gradum faciamus ad fpecialia attributa; in- l ter que fimplicitas numerari folet, quaeftionem h de compofitione inferimus, utpote qua. po illam concipitur; hanc veró explicat: ficutenim ) compofitum dicitur; quod ex pluribus refültat, l fimplex autem ex S. Ambr. L. 1. de Fide C. 7. quod non conjunctum atque compofirum elt; fic & compofitio diftin&torum unio, fimplicitas veró exclufio compofitionis communiter audit. Eft autem five compofitio five fimplicitas pro- pria &abfoluta (namde impropria & refpectiva, quae etiam extrinfeca vocatur, & per quam res äl unitur vel von unitur alteri; in Tr. de Incarg. agi- Dzr Dzo Ullïo. 189 18 agitur) univerfim duplex; altera realis & nemi- EAU necopitaute acintrinfeca , altera intentionalis per o cognitionem mentis, acextrinfeca. Priorfübdi- ilis viditur in fubftantialem , quee nempefit ex parti« agitur: bus effentialibus; in integrantem ; qua fit ex par- nu tibusintegrantibus vel quantitativis; inacciden- »gnitio talem, que fit ex fübjecto & variis illius acci- ilv dentibus. Pofteriordiftinguitur in metaphyfi- g cam &logicam. Metaphyfica vocatur, que ex t pradicatis metaphyficae confiderationis oritur , i qualia funt effentia & exiflenria, effentia & at- Ut tributa feu proprietates; natura & períonalitas; (iot &c. Lopica dicitur, que fit ex genere & diffe- ii rentia, .86. IVota II. Compofitio intentionalis & per rationem non haber fnndamentum in ipíaà [i entitate divina, prout illa eft in fe, fed prout inrentionaliter eft & obje&ivéin noflro intelle- av e t &tu. Ratio xmi efl; quia perfe&tiones & prae- (tiy D dicata divina, prout funt in fe, non fünt unita neque unibilia; adeóque conceptusdirectus non diod gp habet fundamentum illa extrinfece uniendi, & fi illa conciperet àt unita, fictitius forer & fal- jtet Mi us; Aafio 2dj; quia predicata illa, prout funt in effeintentionali ac objectivo conceptüs diree C mé €&ti, non folàüm funt diftinéta , fed eriam iliorum unum fe habet per modum potenriee; & alte- Jit - aud*l rum per modum actüs ; adeóque fecundàüm hoc efTe obje&tivum fünt unibilia, & conceptus re- spn g&lï flexus habet fundamentum illa concipiendi üt unita & facientia upumrper fe. Unde declara- ml yo Tur L 190 D.E. Dro Uno. tür, quomodo compofitio hujusmodi non re- dle fundat imperfectionemin ipfüm Deum ac illius lm effe reale ac phyficum, fed in ejus effe tantüm Iu intentionale, quod habet in noftro intelleztu; | t | d quod fan? imperfectum eft, utpote limitatum & à noftro intelle£tu profettum. [ $7. Ro. £. Deus in fua effentia realiter omni« LE | B. no fimplex, & omnis compofitionis expers eft. Prob. untver[in , 1. ex CC.,inter que Later. IV. ia ; Qürr C. 1. inquit:. irmiter cvedinus g confitemuy [ime quàd uuus folus v evus eft Deus , tves quidem ]i þlititeï 5 gerfone ; fed una effent ia , fubflantia [eu natura [m- | lt lex ommino. 2. ex PP. Hilar. L. g. de Trin. C. 5; Qu atis Deus elly Non bumano , inquit , 1nodo ex cotpo Wi eg? aliud fit ut im eo aliud fit , quod ab eo babeatur ; n ij)k) ] uibabeat. S. Athan. L. de Decr. Syn. Nic. li Sed fi Deus , ait , aliquid fimplex eff ; uf vevera off , ]CC bilnos , quod veluti civ cum ipfum fit , nomi« liguet vi * nave, cü m Deum. dicimus €g. Patvem morninamus. im "'Theodoret. q. 20. in Genef. 5i autem Deus fpi- vitus , fimplex igita W , d coupofitus , & figuram mon lures vid. tum num. 42.; tum f vecipiens. Alios p apud Petavium, 3. ex Ra tione, qua multiplex li & tum in füumma füi ipfine ! à Patribus affertur; (üfficientia feu afeitate; tum in exc ellentitfima I dentitate illius,.quod Deus perfectione , tum ini habet, tüm in aliis attributis; eeternitate fciJicet, j Conf. infinitate & immutabilitate. fundatur. em Dei realem venit; | Quidquid in compofition nec poffet diei ens à fe; cüm illad . jam folàm tum ex pluribus Diis Deus forer, & compofi : a alias Deus eonflaretur; mec enms ab alio q, qui vel Dg Dzo Uwo 191 J vel effet appregatum ex Deo & crearuris, fiqui- J intüg dem ens à fe & ens ab alio compofitum face- rfent; velex creatis partibus emergeret totum J] increatum & à fe, fi omnia Deum componen- tumj tià ab alio forent. Speciatim quoad fimplicita- tem five fübftantialem five integralem oftendi- ] Omn: tur ex affertis de fpiritualirate Dei experte om- asd nis corporis; quoad accidentalem ex dictis de al identitate Deientitativa, modali, & formali ex na- h PMVV l tura rei. Dixi: /n fua effeztia; quia tres perfo- 1 /h / i] nz divinz nec dicunt fimplicitatem, cüm rea- uj " liter diftinguantur inter fe; nec compofitionem, i 'ï* cüm non uniantur inter fefe ad conftiruendam vit/ unam perfonam, vel Deum, fed íolüm diftin- jid) guantür, praeterea veró cum natura, & qua no- N ftro concip iendi modo emanant ; tres perfonas dj conftituant. ) Dd $8. IVec dicas 1. In Deo' eftUnitas & Trini- i tas; Unitas ícilicet effentiee & Trinitas Perfo- uj narum: eroo compofitio quedam in Deo ad- m mitti deber ex effentia & perfonis; quia ubiuni- » u tas eft cum pluralitate, compofitio & compofi- lt* tum oritüur. Couf. Major daretur fimplicitas ; fipl fi inter tres períonas non daretur diftinétio rea- nl lis, quia fimplicitas idem fonat ac identitas; er- ia 0 cüm hec intercedat, Deus non erit omnino o fimplex. ANec dicas 2 Juxta S. Bat L. 2. cont. ( Eunom.: Zefas commuiis eft , proprietates vevó vll funt paternitas e9 filiatio ; ex utriusque autem con- fl plexu tum communsis tum pvoprü anna[citur nobis ;Ji comprebenfio veriratij, ^ Jem juxta Joannem "Theologum jin Conc. Flerent. Seff. 18.: Per- D;ä Y fona lg d 192 Dg Dro Uwo. Jona ex fulftamtia pev[oralitatibisque [ubfiftit : Ev« W o in Deo aut fairem in Perfonis divinis aliqua T compofitio admittitur, Conf. Secundàm pro- ) LU babilem natura divina & relatio Patris diftin- ouuntur virtualiter intrinfece vel realiter inad- ( D equaté in tertio, & fimul faciunt unum per fe, nempe perfonam Patris: ergofaltem fecundüm n i hanc opinionem ftatuenda eít compofitio in di- vinis. JVec dicas 3. Multa Deo adveniunt de m [f novo, quibus antea carebat, v, g. quod fit & dicatur Creator, Dominus, Judex &c. Similiter p N decreta divina, utpotelibera, naturze divinge de novo accedunt: ergo in Deo datur com qu pofi- p tio ex fübjecto & accidente. B. ad 1m. IN. Conf. Ad veram compofitio- là nem ex data nuper definitione neceffaria eft di- Qt ftinétio & unio ; adeóque Perfonze divinae com- Ti pofitionem nullo modo faciunt ; quia compara- te ad fe invicem tantüm diftinguuntur, cor. (i parate ad naturam rantüm uniuntur vel potiüs f& identificantur; unde quà parte uniuntur, non diftinguuntur, &quá parte diftinguuntur, non lt pi uniuntur, atque hinc compofitionem efficere neutiquam valent. 244d pro/. D. Ubi eft unitas ll)q D cum pluralitate fic, ut ex plurium unione refül- tet unitas, ibi eft compoíitio C. ubi hoc modo [ W unitas non eft cum pluralitate /V. — Tres Per- fonae, prout referuntur ad effentiam feu natu- hi f ram, ob fuam cum illa identitatem dicunt uni- tátem fimplicitatis; prout referuntur ad fe in- ü t vicem, neque fünt unum unitate identitatis feü ] unt- fimplicitatis; fed funt multæ; neque unum. N tate . p äa DEö Unuo: 194 h. Er' tate compofirionis feu conjunctionis ,. qui a ad gl Q fe invicem non uniuntur, fed opponunturz n i Solüm itaque unum funt, feu totum aliquod I unitate ordinis, colle&tionis ac numeri. Ad n Couf. W. D..4. Major daretur fimplicitas, pro- jl üit fimpliciras preecis& dicit identitarem. & op- u ponitur diftinCtioni C. prout fimplicitas dicit 0j carentiam unionis & opponitur compofitioni JV. Id Similiter diftinguendum eft confequens: quan- m do enim Deus dicitur in natura omnino fim- lmr!a plex, intelligitur fimpliciras pracis? oppofita Ui compofitioni, aut etiam diftinctioni quidem, lmPO qua ex limitatione proveniat, non veró, quae ex relatione producentis & producti oriatur; Y hec eaim tolleret fecunditatem naturez divinae efli & Triaitatis myfterium. — Licàt itaque fimpli- T citas oppofira diftin&ioni ex limitatione prove- mpan nienti perfectio fir, & in Deo maxima & omni- (u moda habeatur; fimplicitas ramen oppofita di- j) p ftin&ioni ex oppofitione illa relativa orte» per- fe&tio non eít, fed potiüs exclufiva perfectio- i ii nis. Ex quo etiam patet, füb qua ratione fim- diti licitas idem fonet ac identitas, quamvis ftricté J Q ffh D quendo identiras folüm diftinctionis negatio- eni nem, fimpliciras veró negationem unionis in- ter diftinéta, vel diftin&tionis & fimul unionis nmm « importet, 24 2dum w. D. Corf. Ergo indivi- nis admittitur aliqua compofitio realis & intrin- gl feca ipfi Deo vel períonee /V. compofitio inten- tionalis, per rationem ; & extrinfeca C. A neu- j ausf?' iro admiffam effe diftinctionem realem inter efsntiam & proprietates Dei, conflat ex füprà 9 [] iétis ; m 154 Drz Dzo Uno. dictis; proinde nec affertam compofitionem, Tior e realiter diftin&torum unio fit, fponte fua Ti e«u «con fequitur. 744 Cof. &. D..4. ln hac fen- n tentia diftinguuntur & faciunt unum per fe füb If eodem refpe&tu JV. füb diverfo C. . Nempe; fi üt proximé de perfonis dictum eft, etiam hic ( inillo fuppofito, de quo alibi, res explicatur. Wt Natura enim divina & relatio patris comparata für ad fe non diftinguuntur virtualiter intrinfecé; lat fed identificantur faciántque unum per fe ra- a tione identitatis ac fimplicitatis; comparata au- ti0 tem ad filium diftinguuntur, & non faciunt li unum per fe; n ec compofitionem dicunt. 44 b srum . D. 4. Multa de novo accedunt Deo Q denominative, extrinfecé & objectivé per or- il dinem ad creaturas C. Subje&tivé feu entitati- T ve, intrin fec& & per ordinem ad divinam ef- « fentiam ve lattribura /V. — Sed de his in Difpu- Vl tationibus fequentibus agetur uberiüs licitate b $9. Refpondeo 1. Non obftante fimp l habet in fe ipfo; omnimoda reali, quam Deus circa Deum compofitio rationis & extrinfeca [ Lopica a dmitti poteft. tam metaphyfica, quàm Ti Prob. In divinis datur diftinétio rationis, Ut [ oftenfüm eft Art. 2do hujus Cap., & fimul etiam f fecundüm noftrum concipiendi modum pote « admitti unio , üt oftenditur : Illa enim fecundüm noflrum concipiendi modum uniuntur, qu& Q íecundüm eundem mo dum & ratione noftrà K funt diftin&ta, & faciunt fimul unum per 1e: Sed hoc habetur in divinis; tum quia attributà ü per ra- m & proprietates relativee diftinguuntur tionein p — Dr Dro Uuo. 19j )neti tel tionem ab effentia Dei metaphyfica & natura: tumn, quia hec fimul faciuntunum, nempe ef- ( f.li fentiam Dei phyficam, aut natura cum relatio- ne, v.g. Patris unam perfonam: tum quia; At füppofirà juxta probabil um iorem univocatione en- tis, ens & aíeitas ranquam genus & differentia Jici jl inter f& intentionaliter diftinguuntur & fimul À fümpta tanquam partes metaphyficam effen- illisi [ :f tiam conflituunt: ergo. Cozf. ldeo precipu& circa Deum non poflet admitti compofitio ra- T fic tionis, quia hec infert aliquam imperfectio- nem: Sed ex eo capite non debet refpui com- ) nt pofitio; tum, quia hecimperfectio non redun- dat in Deum ejüsque predicara, üt fünt in fe jer o ipfis fed tantüm, ür fünt objectivé in noftro ']mü[w intelle&u , fscundüm quod imperfe&tionem di- um cere poflunt: tum, quia nec aliàs poffet in di- Dir viais admitti aliqua diftintio rationis; cüm & ex ifla ali pl KX qua imperfectio orta ydici/ poffit : Ergo. fin 1tlf^ Excipe tamen compofitionem metaþhyfi- cam ex effentia & exiftentia; quia effentia Dei | pDE ne quidem per mentem diftinguitur ab exiften- ) ' tia, cüm effentia Dei pofita fit À nobis iri ente à u] du fe; ens autem à fe exiftentiam formaliter in fuo j pl][t conceptu includat, üt ibidem fuit dictum. u [o] ec dicas 1, . Si daretur circa Deum l qüï compofitio rationis, fequeretur in Deo haberi a partes, quarum alige fint porentia, fubjectum Pe[' L & quid perfectibile, alize actus, forma & perfe- ii &ivum: Sed repugnant partes , & quidem ejus- g modi in Deo; qui eft a&tus purifimus & om- j Ma Tino 14 $96 Dr Dro Uwuo. Conf. Simplicitas, quà M nino fimplex: ergo. ten inajor excogitari nequit, excludit etiam com- « pofitionem rationis: Sed datur in Deo fimpli- f citas, quà major excopitari nequit; cüm fit Cf)h fümma &omnimoda: ereo.. /Vec dicas 2. Com- h yofitio rationis circa Deum plane elt fi&iria; £um , quia conceprus compofitionis circa pr&- &« T$ dicata divina falfus & fictus eft, cüm heec pre- & dicata in fe non fint incompleta aut diftincta; D fed omnino fimplex Dei entitas: tum quia ex L hoc capite non habet rationis compofitio fun- slamentum in re. Coz;f. Deus non aequivalet Q W perfectionibus creatis quà compofitis ; cüm B compofitio quà talis imperfectionem dicat : er- Ó o nullo ex capite compofitio rationis circa « eum locum habet. Nec dicas 3. PP. antiqui a Q compofitioni logice ape rt& repupgnant. x. Cyrillus Alex. in Dial. 2do de 'Trin. & L. 31. "Fheíaur. Evagrius apud Socratem & Maximus & li apud Eurthymium negant Deum ex genere differentia componi. 2. Boétius L, de Trin. & iDionyf. de divin. nom. C. 7. rationem füubftan- ] nec univoce tic proprié Deo non convenire; 3. Cy- de eo ac creaturis preedicari afferunt. zillus f c. , Nazianzenus or. 34. aliíque hicapud Berav. non admittunt, d-yevwror; h. e. effe d fe; £anquam differentiam eflentialem, aut partem eflentise. ä g. ad 11. D. f4q. M. Sequeretur in Deo fe- cundüm ejus effe reale ac phyficum haberi par- tes, N. fecundüm effe intentionale & obje&ti- ï vumin noflro intelle&u C. —Ratio verà fub- ]C-l Ds Dro Uz&o.* 195 m jecti ; potentiz & perfectibilis fecundüm effe ine | COT tentionale tantüm, . non tollir à Deo rationem ümp- actüs puriffimi & omnino fimplicis, que illiin m i fe, intrinfece & à parte rei convenit. P C Couf. &. D. M. Simplicitas , ram quoad effe rea- Ril le, quàm quoad efle intentionale, quà major apt cogirari nequir, excludit compofitionem ratio- nis C. Simplicitas folàm quoad efTe reale, quà u &c. IN. . Patet autem ex dictis, fimplicitatem lfhnt]-' Deo omnimodam & fümmam in fenfü tantüm Q realiconvenire. ;4dadum w. N..4. 9 pvob. vm. iolt Quamvis enim predicata divina in fe non fint ;uivz'f». incompleta & diftincta; talia tamen fünt per , at: d mentis abftra&ionem: hanc veró mentis ab- ftractionem & conceptum dire&tum fequiture ; at Intigi compofitio inrentionalis & conceptus reflexus, quo pradicata, per primam cognitionem diftin- NI 1 &ta jam in effe objectivo, unita concipiuntur. Prob. 2dam N.. fimiliter; càm enim praedicata u intentionaliter diftin&ta fecundüm íuum effe d objectivum Ífint componibilia, füundamentum Trit/ (bl compofitionis intentionalis proximum fünt illa ipíà predicata priüs per conceptum directuns T Ü cognita; remotum veró eft illud, quod fun« dat hanc diítin&tionem intentionalem. 1 BPL/ 1 J 1 l Couf. . 1. Retorqueri argumentum poffe in diftinctione: predicatorum divinorum. & 2« þarlä D. Conf. Compofitio circa Deum in effe reali fümptum non habetlocum C. famptum in efle J [ "d intentionali V. — /4d 3rium s« 1. 2 72f Quia PP. alii, fcil. Damafc. Inftit. Dial. . C. 7. Aug. j .L. r. cont, Eun. & Í ell 1 €Qn « L. 5. de Trin. C. 8.. & Bafil 3 je:'ä 198 Dr Dso Uuo. contrario favent; & hac in re absque irreve- qmr yentia à Patribus diffentire forfàn licet. R. D. fta -A[f. Repugnant compofitioni Logice in fenfü ;nir noílro accepte /V. fumpte in alio. fenfu C. | ol Nempe 1. Cyril. Evag. & Maximus negabant compofium ex pgenere & differentia in Deo; tsl lis prout is eft in fe; quod ex Catholicorum dog- mate de effentie & proprietatum diítinctione Q 1nentali inferebant Anomaei, 2. Boétius & Dio- T nyfius tollebant univocationem fubftantiee alia- rümque pradicationum omnium , quatenus iftee dicunt aliquam imperfectionem , Deus ve- xó easdem perfectione aliàs majore excedit.. 3. Cyr. Grep. Naz. alitque Patres per dyevwmrov D) non intelligebant e/ff£ d fe fed vózzgenitum Patri [ roprium, quodrecté contra Anomaeos negae b ant divinitatis conftirativum differentiale ; cüm & aliàs Filius non foret. Deus. Contra eosdem etiam negabant Deum , fecundüm effentiam cognofci, non equidem ac fi predicata nulla L Dei effentiam fignificarent, fed ut illos refelle- rent, qui jactabant, fe Deum , üt eft in fe; come ,'prehendere, & üt ipfe fe cognofcit, noffe, f De Ztttributis droinir quibusdam in fpecie. Erfectionum in Deo abíolutarum, quas at- tributorum nomine intellipimus, duasom- ä 4 nino füpra vieinti enumeravir Boétius, Pr&- cipuas illarum Scholaftici fpeciatim exponunt; ntaxat; eum quibus & nos hic loci quatuor du immue Dr Dro Uxwo. 159 M immutabilitatem fcilicet, eeternitatem, immeri- & firatem & potentiam períequemur: Unitatem fel enim, infinitatem & fimplicitatem in prioribus jf jam attigimus; invifibilitatem veró, fcientiam, od voluntatem, libertatem , providentiam & praze. D deftinationem uberiüs tractabimus in fequenti- ndp bus; reliquas demum, puta fanctitatem, vera- d citatem, juítiriam &c. aliis Tractatibus pro mo- &b orum refervamus, X i re a'li í Jatt ARTICULUS I. M fdi[l ; An Des. J immutalilis 2 M'Wz'-"f 9rY. Ora Immutabilitas explicatur per nega- 1 tionem mutationis, ita tamen, ut non np rantüm fit ejus abfenria, utpote que reperiri ,QU ctiam poteft in ente naturaliter mutabili , fed di-- st cat exclufionem & repugnantiam mutationis, at Univerfimautem duplex eft, prout nempe mu« jm tatio duplex habetur, altera fübftantialis ; acci» r denralis altera.Prior quidem mutatio fit per accef- , ( um aut receffum forma fubítantialis, vel per rotius compofiti converfionem in aliud compo- -ffe. | itum, vel tranfitum à non efle ad effe aut vi- cilfim: pofferior econtra fit per acceffüm aut [. receffum formae accidentalis, fübje&to: quoad - pea'z. fübftantiam eodem permanente. Immutabili- T as ah tatem alterutri mutationi oppofitam Deo negàá- g runt Stoici apud Origenem, Hermogenesapu pi "Tertullianum, Sociniani item , & Vorftius Cal- ; gt vinifta. bilis. t . 92. Dico. Deus. eft omn | ino imiuta j 4 Yob. g 466 Ds Dzo Uxo. Prob. T. ey Seriptura. Hec enim ob Dei pro- 1 [ prietates & naruram ab eo excluditomnem mu- tationem, quia Malach. 9. v. 6. dicitur: Ego Do- t 1 sninus C9-mon qmutov. Sap. 7. v. 27.:. fia fe perma- pens ommia inuovat. Num. 23. v. 19.: ANon eft | JDeus üt filus bominis , ut mutetuv;: Jacob. z. v. 17. "dpud quem 1on eff tranfimuatio, nee viciffitudimis ebunbratio: ubi ad immutabilitatis affertee pree- ftantiam intelligendam juvat obfervare, à Jaco- ä bo Deum vocari Parrem lumigum, &in graco pro muratione ufürpari vocem «sagzAAayn, ux varium folis in Ortu, Meridie & Occafü afpectum fignificat, & pro obumbratione 4707* xiacpe- h. ce. umbram folis ex fübjectis corpo- .:: tibus; adeó ut fenfus metaphoricus hic fit: iDeus eft Pater luminum, à quo omne bonum derivatur; fed non oritur, non occidit, non fecedit; nec ei aliquid mutationis & umbree ac- cidit, dum lucem effundit , feu opera ejus ap- parent. Copf. Scriprura à Deo ex«cludit muta- tionem tüm ratione fübfítantice ac vitee, quia Exod. 3. v. 14. dicitur: Ego füm , qui fum; & 3. ad Timoth.6. v. 16. Quz folus babet gmmerta- Wtatein. "Eum ratione actuum & effectuum; ad Hebr. enim 4. v. 15. legitur:: Onmnia nuda & apevta faut. oculis ejus. Prov.19. v. 21. Multa eo- Eitationes in covde vivi: voluntas autem Domant qermanebit. 1. Reg. 15. v. 29.. Tyiumpbator i Afrael nom paveet , 9. peuitudine non fle&enur : me- que euim bomo efl, ut agat peuitentimnm. 'Fum ratione extrinfece innovationis; cüm ex oppo- Sicut ;itioge ad cados dicatur Pf. 101. V. 28. ojte w Dz Dzro Uxo. 201 pu epevtortum mnutabis eos, €9 mutabuntur: tu autem ulid idem ip[ee$, €9 ammi tui mon deficiegt. "Tum rae u tione temporis aut loci; cüm Deus eternus fit pmmx ac immeníüs, üt proximé oftendetur. Il ex VT TYadifione. Cone. Nicenum, referente S. Hi- LV lario in fragment. , & Ambr. L, 1. deFid. C. 18., f eont Arianos definir: Eos, qui dicumt, evat, ey uando 0on evat, .. . aut mutalbilem e9 comcertibi- ! p em Filum Dei , amatbematizat Catbolica eg. ,Apo- Jtolica Ecclefia. Lateran. IV. fzepe jam laudatum | græil A C. r. vocat Deum zpcommutalilem. Greg. M. ( L. 12. Mor. C. 17. in textum Jacobi: SeZ zuia, gt inquit, zz o mutabilitas z0m venit, mulla ejus o duimnen umbra viciffttudimis imtevcidit. Chryfoft. & rfc 1] j "Theodoretus in verba laudati Pfalmi, 7 verà, ornut ajunt; zmnobilem bales naturam, $9 suuzatione pre- j m flantiorem; Ex Cyril. Alex. L. 13. 'Thef: JVeque j enim idem e[fet , fi 12 aliud quidpiam , quàm efl , mu- d zari poffét. Ibid. in Baruch 3. v. 3. commentans, u Jhi enm , ait, (labilitatem eg. immutaliltatem di- T. vine uature, Q9 ut [omper eodem mmodo f& ba- ini beat figmificaus. Propheta dicit: Tu fedes i. émm- m pitevium. Ambr. l. c. definitioni Concilii heec ;! fubjicit: rius dicit mutabilem Dei Filiumz quo- " snodo evgo. Deus , fi mutalilis ?. cim ipfe dixerit: 77 FEgo füm, ego [umn , 69 non mutatus. Plura vide apud " Petavium. Couf. ex Philofophorum teftimo- r niis, quorum ac prefertim Platonis , Procli, "12 Alcinoi, Hieroclis.Cleanthis & Numse Pompilü hu confenfionem dedit L. 1. QQ.. Alnet. Hue- tius, Iil. ex Ratione. Omnis mutario fit vel im o - p melius, vel in pejus, vel in &quale; fed Deo Pl TO " — 202 - Drz Dszo Uxo. lu repugnat mutariin melius; quiaex natura füa eft ln optimus & perfe£tiones omnes in fe vel forma- Q9 liter vel eminenter continet: repugnar etiam Tar Iutariin pejus; quia per eam murationem de- fineret efle Deus, nempe ens perfectiffimum; D) & hoc autem nec fieri poteít ex naturz conditio- ne, que fimpliciffima eft & actus puritfimus; f« fel nec ex propria voluntate, cui effentia non füb- li ditur; nec ex alio extrinfecé quocunque , ut- pote àquo Deus tanquam ens à fe liber, immunis Y ac omnino independens eft: denique repugnat mutari in equale; tum quia quidquid Deus habet, Qu ( vi füee naturc habet, illique tam effe rale; quàm fimpliciter effe (eu exiftere effentialiter compe- Ql uüt: tum quia heec mutatio repugnat firmitati & conftantie, que tanquam perfectio fimpliciter li hi fimplex Deo competir: tum quia fi illud aequa- le non jam haberet formaliter aut eminentet; ij nec ab alio accipere poffet.. Corf. Mutatio , qu& Deo accidere concipi poffet, vel effet fecundüm g Y exiftentiam ; fed Deus habet fümmam exiften- di neceffiratem: vel fecundüm formam fübftan- [ Y ualem; íed eft füummae fimplicitatis & omnem com ofirionem realem excludit: vel fecundüm. acci d ens;. fed totus eft fübftantia &a&us'purifl fimus; adcóque accidentis incapax & omnis po- i tentialitatis ac perfectibiliratis phyficee expers: fi vel fecundüm intelle&tum; fed Deus jam ab ?terno fümmé completus & determinatus eít, l quidquid cognofcit, & quidem ad cognofcen- j um uno eodémque actu plan? invariabili: vel fecundàm voluntatem; íed Dei voluntas non vranüt * Dz Dzo UNo. 203 d tranfit ab uno actuadalium, quia hic realiter & g, X unicus omnino e(t & ip(à Dei fübflantia; necad u contrarium; quia confilia format absque igno- nd rantia; precipitatione & paífione, atque jam n ab eterno füummé completus eft ad volendum dilt & nolendum, quidquid vult aut non vult: vel ij fecundüm operationem ad intra; íed haec - Jb terna & immurtabilis eff Deóque effentia- ) m' lis: vel fecundüm operationem ad extra; fed u & hzc non eft quid à Dei fübftantia diftinétum: wugl*.ä vel fecundüm tempus aut locum; fed hanc habfl-, quoque ejuseeternitas & immenfitas mox often- denda excludit, Qu m 93. Objic. Sap.7. v. 22. in fapientia Dei di- i - citur fpivitus tmultilex ; & v. 24. Omnuibus moli- citel libus mobilior eff [apienría. — S. Aug. L. g. de Ge- quà nef. C. 2o. Spmüus Creatov, inquit, movet fe ntdj ipfum fine tempore $ loco. Evgo. — Corf. , Deus variis animi paffionibus inScriptura affe&tus le- j qUZ p gitur, penirentie quidem Gen. 6. v. 6. & C. g. V. 2I.;ir& veró Jerem. 9. v. 25. & Pf. 105.v. 40.5 j "E triftire I(3. 65. v. 10. ; Zelotypiee Exod. 20. V. $. &c. Ergo obnoxius eft aliquibus faltem yid i mutationibus. . Cozf. //. Legitur in Scriptura fipiüs, Deum mutáífe confilium, quod habue- Ti i rat, üt con(lat de Ninivitis, Ezechia & aliis; item odifle, quem amaverat, reprobare, quem kpers facere falvumwolebat &c. Ereo. m i. ad fext. Scvipt. D. ,4. Spiritus Sapient - j 60) »[celï dicitur multiplex ob perfectiones mulras, quag [ fibi identificat, & fàpientia mobilior omnibus nol mobilibus ob vim & efficaciam füam, & effe- uum 1 " d [ 204. Dzr Dro U'Nyo.. &uum univerfalitatem C. . fenfu alio N. Im- g muütabilitatem his pradicatis non excludi, pa- li tet ex eodem Capite, ubi v. 22. idem Spiritus li tl vocatur unicuf, & v. 23. flalilis; fapientia au- f tem v. 27. iz f£ permanens omuia inmovare dici- tur. ^Ad text. $. 4ug. &. cum S.Thom. D. mo- [ vet fe, nomine motüs laté fumpto pro qua- ( cunque a&tione C. propri&N. Quantnm ab- U! horreat S. Doctor à neganda Deo immurabili- [ tate, mox palàm fret. /Ad Conf. L. w. D. A. Lj Deus legitur animi paffionibus affectus feeun- düm verborum proprietatem, & quoad ipfam q naturam & a&iones ejufmodi affectionum N. [ fecundüm metaphoram, &quoad effe&tus pre- K W cise illarum C, vid.num. 44. His autem mu- tationem non probari in Deo, offendit S. Aug. d [ L. 1. cont. Adimant. C. 20. fcribens: Quando eum paritet , 100 movetur £9 mutat : quatudo ira- li fGitur , 202 movetur , €9 vindicat: quaudo mifare- ( zuy , o dolet, €g libevaz : — quamdo zelat , mott W evuciatuvy €9. cvuciat. Nempe per merapho- jl ricas illas locationes effe&tus tantàm diverfi fi- j nificantur, & Dei voluntas eosdem fine im- j ] perfectione paílionum efficiens , ür idem ait u L. 2. ad Simpl. q. 2.: 7Zuferamus ergo iffa; 4 de bumaia infirmitate atque ignovantia veniunt, 6 vemaneat [olum velle sit 202 2£2 fit aliquid , quem- adimodum evaz.. Ad Conf. 1. Y« quoad . vm. NV. - Deus enim, qua voluit, ab seterno voluit; ne- que Ezechie mortem , acNinive (übverfionem abíolute denuntiavit, fed hypotheticó duntaxat rutns - --- — 2^"U""Éma — — u fi nempe vel curífüs caufarum feäþnda qu& * Dr Dro Uwo. 20$ l qua mortem Ezechiee exigebant, non immu- m taretur , vel Ninivite non agerent poeniten- pirim tian. Hec veró immutabilirari divinz nihil of- 1 [ ficere, declarat S. Aug. in P(al. ros. his verbis: It llv Iu ANec aliud facit quaft. confilio vepentiuo , quod son ].m ex etevuitate fe facurim. effe prafcivit .. fed n g creatuve temporalbus motibus ,. quam gubernat p snirabiliter ,. sple zom tempovaliter snotus. quafi ve- Dutd b» qentiud voluntate facere dicitur , quod ordinatis ve- d vuim caufis confili [ui fecvctiffami immutabilitate di- 1: n fpofuit. Quoad 24. & C. .4. IV. Conf. Hlomo d quidem in his cafibus muratur, nonveró Deus, um qui uno eodémque incommurabili juftitie amo- mW re hominem juttum diligir, odit peccatorem; 1mn'r üt S. Aug. in Solis fimilitudine exponit L. 22. S Al de Civ. C. 1.: Gu Deus mutave dicitur volunta- t m ut, quibus lemis evat, v. g. veddatuv. illis )l avatus, illi potiàs, quàm ipfe, mutantuv , €9 eum ( 1] quodammodo smutatum àn bis, que patiuntur , 2u- jf veniunt ; ficut mutatur Sol oculis [auciatis , & a[pev d quodammodo ex miti s $9 ex dele&abili moleflus ef- a ficitur , cim ipfe apud eipfuma anaucat idem , qui hn fu. Eadem habet in enarratione pfíal. 72. a illa verba: Cur perverfo perver[us eris. qm! jni 94- /zfi. Ille veré mutatur , quide non crean- iil te fit creans: fed Deus de non creante factus T " eft in tempore creans: ergo. — Maj. proP. 1. ex I il paritate cum qualibet caufa efficiente creata: 2. J ) il Quia actus creandi eft aliqua perfectio, & qui- dem de novo accedens Deo; cüm aliàs; fi is in jj j Deo femper fuiffet, (emper etiam Deurn deno- crea- j minàflet Creatorem. 3. Quia proQu&ä turà j 206 Dr Dro Uwo. fl turà Deus acquifivit denominationem Domi- (i ni, & jus in creaturam, quod anré non habue- (t rat. Conf. I Deus aenovit olim Incarnationem tl ütfuturam, nunc vero cognofcit üt preeteritam; [ dtem aliter fe getfit in Veteri, aliter nunc fe ge- V rit in Novo Teítamento: ergo eft mutatus. [ Corf. 11 Qui liber e(t, poteft aliquid de novo j velle, quod antecedenter noluit: fed Deus eft (l liber: ergo. 1 E. D. M. Veré mutatur, qui de non crean- te fit creans per decrerum creandi novum, vel novam aliquam perfectionem acquirendo ; & in fe recipiendo, C. per actum & decretum scernum, vel precisé dando aliquid creatures N. InDeo autemcreante necdecretum novum elt, nec nova illi perfe&tio accedit. — 774 prob. I.&. Actio fecundüm fe in effe&tu quidem, non autem inagente, mutationem dicit; cüm mo- tus non fit in movente, fed in mobili: inapen- te tamen creato mutatio oritur ex actione, vel per affectum agendi , recens conceptum, ve per füfceptum in fe impetum, vel per relatio- nem aliquam realem fibi füperadditam, velper aliquod à fe decifum, v. g. femen &c. Horum — "u- B — 6p o £4) FMPOog— — e— o 4 79 . 009 Ü M veró nihil càm in Deur cadat; difparitas pa- tet. Nam 1. quidem in Deo eadem volitio eft; PUE— quam habuitab sterno, üt paret ex S. Aug. P L. r2. de Civ. C. 17.: Potefl ad opus uovum non —— zovum , [féd fompiterzum adbibere confilium. . .. .« Jna illo autem mon . alteram preecedentem . alteva fub- féquens sntavit aut abflulit voluntatem ,. fed und N r eádemque feanpiterná eg. ammutalili volumtate ves; quas p Dr Dzo Uwo. 207 )oni quas cotididit , $g" ut prius uon effot , agit, quam- ubo diu uon fueruut , Q9 ut poffevius effóut , quando effé jea eepevumt. 2. Nullum imperum aut affectum alium füfcipit, ür idem ibidem inquit: — /Vodis lIt auteim fas mon. ef cvedeve ,. aliter Deum affici, dum p V vacat: aliter, dum opevatuy 3. quia uec. affici. di- en0l cendus eff , tamquam im ejus matuva frat aliquid, d quod ane s1on fuevit.... Iovit quiefcens ageve, Qs agens quie[ceve. — 3. INec in fe relationem füperz addiram habet , eodem Aug. L. 5. de Trinitar. u C. 16. dicente: Quód ergo temporalitev dici inci- m d;i pit Deus, quod antea mon. dicebatur , mauifeftum ( eft velativà dici, mom tamen fecundàm accidens Dei, quód ei aliquid aecidevit ; fed plauà fecundiin acci- ontu )OV deny ejus, ad quod dicà aliquad Deus incipit velati- w . 4. Nec creaturas aliquid effe à Deo deci- / [n fum, nec Deum operendo aliquid ex füa füb- 5 0 ftantia amittere , manifeftrum eít ex Scripruris; mm 1] Patribus, & ratione. "d prob. 2. . A&um nd creandi nec effe perfe&tionem ex parte Dei ab iij [ ejus omniportentia & voluntate diflin&tam, nec 1 l relt novam & recéns anrecedentem, patet ex pro- xim? dictis; eft enim folüm ex parte creaturae vl perfectio, vel potilüis motus ad perfectionem, joni " nempe ad ejus effe. Sequela rationis locó ad- 15 dita, quamvis locum habeat in formis ac deno- jod minationibus abfolutis, non tamen tenet in ac- " N cidenraliter relativis, ad quas denominatio Crea- u ] toris, Domini &c., fine aliqua nihilominüsac- cidentis intrinfeca füfceptione, pertinet; quia j ad has non füfficiunt fübje&ctum & fundamen- | ii ium, fed requiritur infüper terminus; qui hic j n nonm W 2of Dz Drzo Uuo. non ab etefno, íed in tempore pofitus. eft. ! &t "4d prob. 3. &. D. Pofità creaturà Deus accipit denominationem Domini per acquifirionem ali- T cujus, aut receptionem in fe IN. pracisé per C()E mutationem in creatura C. . Ad hoc enim, ut j di Deus acquirat velamittat denominationem Do- mini, füfficit, ut producatur vel deftruatur p creatura; quia productà creaturà idem in fe ma- p hens Deus incipit habere fübje&tum , in quo d E d us füum exercere poífit: eà deftructà definit h abere fübjectum ejufinodi; utrobique nullà in Deo, fed in creatura rànrüm faétà mutatione; Es dàt in fimilitudine exponit S. Aug. L. de Trinit. E f.c.: ANummus cim. dicitur pretium , velativà di- R eitur , uec tamen snutatus efl , càm cepit e[fe pve- lr gium; ueque ciim dicitur pignus , €9 fi qua funt fi- Q lt quilie. — $ evgo uumumus. poteft mullá [ui mutatioue £oties dici velativà , ut neque, ciun incipit diciy tit« I n que cimm . definit , aliquid in ejus matura. vel forina, quá muummus efl, autationis fiat : quamtó faciliüs [ b de illa iucommmutalili [ubflantia. debemus accipere, ut ita dicatur velativó aliquid ad creatuvam ,. utt, i il quamvis zeuporaliter incipiat dici, mom tamen ipfi fulflautie Dei accidiffé aliquid intelligatur , [ed ii )u eveatura , ad quam dicitur ? Quod de jure divi- no recéns acquifiro dicitnr, falfum eft; quia [ [/ hoc jus eft fümma poreftas difponendi de re- bus queiscunque creatis ex hypothefi , quó [ exi(tant, éílque perfectio increata, eeterna, invariabilis, utpote fummà neceffitate Deo con- ) veniens , & folam creaturarum potfibiliratem Y fupponeas; unde manet femper eadem ; five & exi- Dz Drzo Uxo. 209 s.di exiftant creaturee, five non, üt proximàex pli- d catum eft. /4d Conf. J. y. .V. Conf. In hise nim x muratio quidem objeéti & effe&tuum eft, nulla RK cognitionis aut confilii divini; quia unus, fim- (m, l -plex, realiter indivifibilis & invariabilis actus mb eft, quo cognofcit jam ab zterno rem futuram TU pro eo tempore, pro quo futura eft, eandem jf p precfentem pro eo tempore, pro quo prafens [ quo eft, & preteritam pro eo tempore; pro quo. d j eft preterita; una fimiliter fimplex , invariabilis nl & indivifibilis volitio ac voluntas eft, quà ab f ( sterno pro Judais voluit hanc Reipublicae & Ti Ecclefie formam , quam pro Chriftianis abro- jj gavit. — 74 Corf. 1I. x..D. M. Quilibereft, & l l fimul creatura; poteft aliquid,de novo velle C. g/ " J qui libereft, & (imul Deus N. . Difparitatem mafil inter creatam & divinam libertatem quoad hoc lol faciunt omnia illa preedicata divina, quà ejus immutabilitatem ha&tenus oftendimus » qua j[fm'lü ; fa(fs"äï tollererur. Hinc S. Aug. L. 12. Con£ C. 15. 7 €X eternitate probans voluntatis conftantiam ii ! inquit: Unde zon eum 1modo velle boc, modo velle Té ilud,; fed femel eg Jimul e9 femper. velle omuia, " que vults uon iterum eg itevum , ueque tunc. ifla, fe djïr nunc illas zecvelle poflea , quod uolebat , aut uolle quod priis volebat ; quia talis voluntas snutabilis nj efE, &g omne mutalile etevnum zon efl, Deus au- g Xem nofter eternus eft. TM Qu« hic porró objici poffent vel ex Verbi 0 Divini Incarnatione ,. vel ex decretis Dei libe- [ ris, eorümque five natura, five concordia cum immurabilitate , vel ex predefinitionibus ? iif; Ü com- 1 2YO 'DE Drzo Uno. comparatis ad humanum arbitrium, ea loc b «X proprïio fingula expendentur. p ARTICULUS Il. le n Deus fit. etermus ? ll Ota. JEternitas multipliciter fümitur; I* "N quidem latiffimé, pro duratione utrin- fi que terminata, fed vel longiffima, vel remo- tiffima: 2. Laté, pro duretione, que fineca- Ti li ret, licét habeat initium; utraque acceptio non raró in Scriptura ufürpatur: 3. Minüs ftri&té, LU tj pro duratione, quae precisé principio caret & fine ; füb qua acceptione agitatur inter Philo- Ia D fophos quaftio«de poffibilitate creaturae eeter- ns:- 4. Stridté, pro duratione entis femper li exiftentis & fummé immutabilis ; atque de hac eternitatis acceptione hic loci queritur. De- bäw Q finitur autem à Boétio L.5. de Confol. Prof.6. Jotevminalilis vite tota [imul €. perfc&a po[efo. t k Dicitur 1. Pofféffio ; quia eft duratio firma; con- flans & non deficiens: 2. zo£a fumul; quia nec l ceffio- duratio habet prius & pofterius feu fuc s;i Dem, cüm fir unicum velut punctum, quod omnia fibi füccedentia tempora complectitur; necens durans admittit fucceffionem feu mu- [/ tabilitatem , cüm in quoliber inftanti femper [/ idem fir, & in entitate fübftantiee & in perte- &ionum modificatione: 3. pevfela, quia licét I [ fitindivifibilis, non eft tamen imperfecta ad mo- dum nunc temporis , fed omnem perfectionem j durationi fucceffivae convenientem continet: gl a V Dz Dzo Uxo. 21X al 4 Vif vel quia eternum debet effe in pradu exiftendi perfectiffimo, vel quia hác voce ex- preífiüs etiam operationis erernitas fipnificatur: s. éutermninalilis quia necinitium necfinem ha- bet aut habere poteft. 96. Dico. Deus eít eeternus eeternitate etiam niti ftriété dictà. Prob. '"Tres fünt eeternitatis flri- y u &é acceptee dotes; ut fit fine initio, fine fine; d r fine mutabilitate: Sed omnes hee dotes conve- vfiti niunt Deo: ergo. . Prob. suiz. uttivevfim. uia prot Deus turn in Scriptura, tum in Conciliis, tum mud in Symbolis, tum in Scriptis Patrum frequen- ) ean tiflimé vocaruraeternus: Sed nulla planà obftat u ratio; quo minüs intelligatur vox haec fecun- g düm litteram &in fenfa proprio ac ftricto : ergo. femp Conf. Deuseft ens à fe: ens à fe habet fufficien- Y j j tiam & neceffitatem exiftendi: ens autem hac ; (M "m habens caret principio ;. fine & mutabilitate ; n cum aliàs nec fibi fufficeret, nec neceffarió ef- et, nec etiam aliquid eorum ab alio tanquam qiefffï m penitus independens nancifci poffet: enscarens his tribus eft eternum ftricté di&tum: erpo. ]uia j x f Simile arpumentum fieri poteft ex omniperfe- &ione ac infinitate Dei , ejásque immurabilitate, n edt Prob. min. fingillatim, & quidem quoad 1m.p. d Píàl. 89. v.2. dicitur: Priusquam 1nontes fievent , aut forimavetur zevra €g ovbis, d. [ieculo ? usque feny dn fieculum tu e$ Deus.. .Concil. Nicenum f c; Eos autem , ait ; qui dicunt: evat aliquaudo , quan- uig hlä um do t52 evat , . . . anatbematizat Catbolica & dpo- fiolica Ecclefa. — "Vertul. L. 1. cont. Marcion. C, jore yint 3. Definio Deum fummusn e[fe sagnum i& etevnie P Taíé n Dzr Dro UwNo. 21 zate conflitutum, jnnatum , infe&um , fine . initio &c. Hugo Vi&torin. L. 7. Erud. Theol. C. 17. qi à fe ipfo initium p i euim aliquando non fuit Deus ; [ non babuit. Richard. L. 1. de Trin. C. 8. Si Deus ab aterno non fuiffet, qui fibi, inquit, N G vel aliis initium davet. exiflendi vel poruilfet dave; omnino non fuit. Huc referuntur omnia tefti- n [ monia & argumenta Patrum, qui contra Arias [ nos Verbum ex hoc, quód eternum effet ; pro- N bàrunt Deum, & vice versà. . Prol. quoad 2d.p. [ Exod. 15. v. 18. dicitur: Domigus vegualit iu erermum 99 ultrá. — Deut. 32. v.40: F'rvo ego it i erermum. Pfal.ro1.v.29. Z auzem idem ipfe es f €2 amui tui mon déficient. 1. ad Tim. 6. v. 16. k Ü Qui [olus babet immortalitatem. ad Hebr.1. v.11. Jpfi peribunt , tu autemn permanes. . 1n quee po- D l ftrema Apoftoli teftimonia commentantes Hi- [ lar. Aug., Greg. M., Bern., aliique Patres; lr non tantüm perpetuitatem Dei, fed & immu- tabiliratem oftendunt. Accedunt Symbola, in ) cujus non evit füiss quibus profitemur regnum ; 'Iaw €7 vitam eternam. — Denique quoad 3t m immues rabilitas quoad fübftantiam & modo s entitatis k divinz conflat abunde ex art. priori; fecundüm Q durationem autem Pro/. Greg. Naz. Or. 38- Deus €9 evat [emper , €9 efh, €g erit; vel, ut vt- &iis loquav , femper efl.. . Nam evat ; 68 erit, u- za funt. Auge ? ffri zemporis fluxeque nature [igmet B L. de vera Relig. C.49. 2 erevmtat e qulla [pa- ia [patia temporis preteritis : zia Temporis cevo, qua . €2 futuvis mot jus confia. -»; mibil autem pretevit in eteruo €9 uibil futurum efl. — Et L. g. Confeff. C- IO' Dr Dzo Uxo: 213 j C. 1o. de divina Sapientia quuens:r Zpfa ins ( quit, zoz fit; [ed ficefh , àr fuit, €9 fic evit [em- j per: cim potis fuie e9 futwrum effe mom eff z» ea , fed effe folum; quomiam «cterua efi: i iqi Nam fuiffe c2 futuvum effe ,. mon efl etevmum. i n Gregorius M. L. 16. Mor. C. 2o.. ZEtevmitas d femper e[fe. babet , in qua mulla pavs [uee longitudi- t zis pretevit, ut pars alia fuccedat ; [ed torum fi- if mul effe efü, e9 mibil deefl.. — Anfelm. in Profol. Y " ANec tu babes pavtes uec tua eeteruitasy que tu es, TI [ nusquam €g nunquam ef pavs tua. aut cterutatis 1ue; fed ulique totus es, €9' ceteruitas tua . tota ef ( egütï T [emper. — Eadem in Monol. C. 26. repetit & S. 22 Bern. initio Serm. 5 r. in Cantica docet.. Corf.1. [, Vi Duratio eft permanens entis exiftentia;(cu ipíum ens; adeóque fequitur conditionem entis, cu- g p 7 jus eft duratio : íed ens, cujus duratio eft ze- pur ternitas & ens immutabile, füeceffionem nul- nf lam habet: ergo. 2. Succeffio importat prius & 59l pofterius; nam, ubi hoc admittitur, deberad- mitti initium & additio: 1:2um autem eterni- 1/) j j If *tati, 2dum infinitatidivinzae repugnat: ergo. . 3. Permanere in füo effe eft perfectio: ergo quó n undllU major erit permanentia, eó major erit perfe- €tio, eáque Deo eft concedenda. Vel ergo Qr 3& hec permanentia poteft effe fine fucceífione ; j P & hinc Deo debetur: vel non poteft effe; & jj j i fic Deus ab initio non habuit omnem perfectio- nem, fed fuccedentibus inftantibus ;paulatim jl v/;* 77 acquirit; quod fanà Deo repugnat. 97. Obji. Ambrof. in Symb. & Hil. L. 6. t de Trin, C. o, Soli Patri tribuunteeternitatem, 0 o dum 3 ( n ? 214 äiiDE Dro Uxo. Af dum ille inquit: ZErerzitas eff in Patvey fpeciet Tuf in imagine , virtus efl in muneve; . Hlic veró: In- Tot finitas im atevuo, [pecies n imagine , ufus in mu» nere. Ergo. . Couf. £. Dan. 7. Deus vocatur an- d Á ziquus dierum ; Apocal. r. dicitur: Qui ff , qui eyat , & qui ventuvus eft ; alibi veró inScriptu- Vi qu ra aCtiones Dei jam preeteritae jam futuree de- fignantur: ergo. Conf. II. Joannes in .Evan- fi &tl gelii initio tribuit Verbo Divino « erat ; &Scri- ptura fepiüs de Deo enuntiat annos & fzecula: qu K ergo. &. D. A. Soli Patri tribuunteternitatem füm- Ti li pramabfoluté & pro carentia omnis initii, finis & immuctabilitatis N. fümptam relativé & pro ca- (i [ rentia originis ac principii producentis C. Sicut potentia;(apientia & charitas, inquit hic Petavius, [/ g dupliciter ufürpantur à Theologis; atque üt abfo- t luté fpe&antur & fecundüm fubftantiam ; com- munces fünt ex &quo perfonis tribus, üt autem li relativé & fecundüm producentis ac produdti D notionesaccipiuntur, fingularum (ünt perfona- I rum propriez fingule: fic infinitas atque eeter- E nitas partim tribus communes fünr; parrim uni til congruunt, qui olus eff im [éfe , 0 aliunde quod Ui eft fumens; fed id, quod eft ex f& atque i [e conti- ) 7655 , ütl.c. addit Hilarius. 244 Couf. 1. W. quoda [/ 17.D. Vocatur antiquus dierum , quafi fenio fij confe&dus N. quatenus diebus ipfis ac omni uoad 2d. D. Dicitur; li tempori preexiítir C. [ qui eff €gc,. quatenus has temporis differentias l jndivis$ & modo fimpliciffimo complectitur C. ei di- alio fenfu N, nggd' 3*. D. A&iones D cuns m E Dz Dgo Uwo. 21j cuntur füturee & preterite ratione principii ea- n p!f! l rum effectivi feu operantis N. ratione termie- D norum, qui aut incipiunt effe aut definunt , feu r d effectüs in tempore produ&ti vel producendi C4 "Ad Conf. II. quoad 15. D. "Tribuit Verbo Di- hu W D vino «à erat , ad fignificandum illud fuiffe ali- quando & defiiffe, nec femper effe, N. ad figni- n Eu ficandum illud jam extitiffe ante otnne tempus; u etiam. quantumlibet infinitum retró fpatium ; 4 fíxi quod homo fibi cogitando proponat C. Nem- pe üt Ambrof. L. 1. de fid. C. 5. ait:: Zudefizire míit zenditur Evat. — Quid quid excogitaveris , evat Fi- lius ; & Hilar. L. 2. de Trin. Eraz ; quod eff , ue- finii J que in aliquo tempore coucludsuy ,. ut. caperit ; Sid quod erat potius n priucipio , quàm fiebat. | Quo- Vi ad 2d. D. Enuntiat de Deo annos & fecula, ejus durationem his concludendo, aut eternita- ubf ris rationem cum annis & fieculis equiparando ,0 NN. durationem ab his eximendo, & eternita- D tis rationem diftinguendo C. Primurm patet wf()du&« ex textibus Scripture num. pr. recitatis; alte- erlit rum ex dictis ibid. Ss. Patrum recenfitis. His e g titt adde S. Aug. L. 11. Conf. C. 19.. /nni tui nec euut uec veniuntz ifh moftvi eg eunt &9. veniunt , ut " d Ti ommes venjamt. um tui ommnes fimul flaut ,. quo- niam [laut; mec euutes d veuieutibus excluduntur, »,,(pm-:' o quia uon transeumt: ifli autem uoftri omnes. evunt , cum onmmues 9on evunt. Aunui tui dies unus; ' qomu dies tuus zon. quotidie, fed bodie; quia bodiermus Ycit zuus nom cedit cvaflimo, meque [uccedit beffermo r bodiernus tuus etevaitas. Greg. M. autem L. 9. j Mor. C.26, Dies quoque £? anuii bominis à diebus r 4 [ - » 416 Dr Dro Uwo. ey anmis difevepaut ctevnitatis : quia vitam o« fi firam , . que tempove incipitur , zempore figitum , &t dum intva finüs [ui latitudinem formet , cternitas TT "devovat ; cujus mümirum immenfias, quia ultà & eitráque fuper uos tenditur; fime sucboatione e9 ter- f quino ejus etevmum effe dilatatur: eique nec tvaus- ? « aa pretereumt, uec addumt futuva, quafi qu& 204 appaveant , defugt. i .98. Znfl Duratio, àt eft duratio , in fuo [ conceptu effentialiter dicir plura inftantia : eter- ti ! niras definitur duratio: ergo. — Cozf. 7. In dura- tione, que partim correfpondet tempori , partim illud.excedit, debent effe partes & fücceffio: talis duratio eft zerernitas: ergo. — Cozf. IJ. Si Y ï eeternitas foret tora fimul, ergo 1. omniaillius inftanria deberent effe in eodem inftanti; 2. d "anui t M non effet plus, quàm unicum nunc ac punctum temporis; 3. Creatura exiftens per unicum mo- mentum foret eterna; quiacum tota eeternitate Jmndc r correfponderet vel exifteret. Sed hec füntab- fürda: ergo. &. 1. /V. M. Quia duratio àt fic, five gene- vatim & fecundüm fe fümpra, eft exiflentia en- tis, nunc nec incipientis nec definentis; que& p p- "E P MR definitio , cüm conveniat omni & foli duratio- ni, prehabenda videtur alteri, quà duratio de- fcribitur exiftenria per duo faltem inftantia; cüm hec, uti defümpta eft à duratione rei tem- poraria, fic eidem duntaxat convenit. Hinc &.2. D. M. Duratio rei temporanez & muta- bilis effentialiter dicir plura inftantia C. duratio fei eternae ac immutabilis IN; — Duratio nempe ä fimis Dg DEO» UNoO. à17 L fimilis eft enti, cujus eft duratio ; cüm igitu£ [ eternitas Dei fit entis fimplicis, indivifibilis & ht immutabilis, eadem quoque eft duratio nihil " acquirens aut perdens , nullam fücceffionem ad- mittens, fed tota fimul. uare dum advería- T2 t rii notionem durationis ex tempore fümunt & if ad durationem seternitatis transferunt, errant in hoc, quód relinquant in hujus idea id , quod hi tempori proprium eft: ficut à compofitis no- t tionem ad fimplicia transferens erraret, fietiam ndi fimplici tribueret partes vel unionem , quae ta- p men uni compofitioni conveniunt. 744 Cozf. £. i & D. M. In duratione, que fecundüm (e di- 9 vifim ac fluendo partim correfpondet tempo- TT ri, partim illud excedit , habentur partes & ts fucceflio C.. quae fecundüm fe tota fimul & j ftans correfpondet &c. V. vel $452. habentur p partes & fücceffio formales &reales N. virtua- od les duntaxat & imaginariz , feu ex humani. in- fum ) genii imbecillitare ad explicationem qualemcun- que pro more aliarum durationum dandam i concepte C. Sicut centrum, quod eft uni- d. eum ac indivifibile punctum , correfpondere sU fecundüm íe totum fingulis. circumferentisee jud! punétis ac lineis concipitur; fic eternitas fim- at plex ac fine fluxu caducis temporum partibus ,[ïgnm dicitur correfpondere: üt veró in ejusmodi eii centro non admitruntur partes nifi virtuales, li propter relationes ad varia circumferentiee pun- €ta &lineas; ita & in seternitate evenit: nam i lu hec, velut centrum ante circumferentiam ; exi- j v. ftit ante tempora; dum iffa incipiunt, incipit p $ €a 218 Dsgz Dro Umo. deícribi circumferentia; dum fluunt preeteri- [ tum, prefens & futurum, fingula ponuntur KIr circumferentie puncta, quibus íingulis, dum LUE sternitas velut centrum femper correfpon- D« det, fluxus, partes & fuücceflio non in hoc, fed ma| in circumferentia feu temporum (patio intelli- $ guntur. d Conf. 1I. w. quoad 1. feq. IN. Sup, qui bil quód in eeternitate fint. plura inffanria intrinfe- ca, formalia & realia, ür nuper dictum. Quo- hl] 4 ad a. N. iterum fej. quia unicum temporis ] !] punctum, licét concipiatur indivifibile ; imper- Qu fe&tum tamen eft; cüm eternitas cum fua indi- D vifibilitate ex d. num. 95. omnem contineat per- Tür fe&tionem, quz in duratione füccelliva vel fin- Tür gi per mentem poteft. " Quead 57. feg. .. af q ad prob. D. ' Correfpondet. vel coéxiftit cum Ti tota &ternitate relata ad- fe & durationem in- sl trinfecam:C. cumtotasternitate relata ad tem- f pus reale vel imaginarium & durationem ex- TC IK trinfecam IN. Res iterum patet in exemplo centri & circumferentize : Centrum in fe fpe- [ &atum fupponitur indivifibile ac fine partibus; fü comparatum ad punéta circumferentiz eft mul- t tiplex, & in plurimas partes virtualiter divift- fs W bile; unde quamvis punctum circumferentig unicum correfpondeat centro ad fe in fe fpecta- ti to, non tamen relaro ad puncta omnia circqm- ferenrise. í ?: 99. Olferva, Res futuras; fcu creaturas ab eterno fuiffe Deo praefentes fecundüm füum efíe tum intentionale, tum eminentiale; quo l ab eeterno vel in cognitione divina vel in effen- tia » — Dzr Dzo Uxo 219 t tia & omnipotentia Dei habuerant, dubitatur à Ut nemine: controvertitur tamen inter Autores, j qur an creature etiam potfint dici ab aterno fuiffe e f I Deo prafentes fecundüm füum effe reale acfor- X k male? Affirmant id Cajetanus, Gonet, Joan. à il v' S. 'Thoma cum Thomiítis aliis non paucis; tum Yi quia creature coexiftunt ecternitati Dei indivifi- rb bili: tum quia ex Ss. Patrum fententia Deo z.. : Qu»:f bil eff futuvum, [ed ei omuia. ab cetermo fuut pvee- :mp(]ri fentia. Negant id reliqui cum Scotifítis; tum a quia effe praefens alteri ab eeterno habetur for- TU maliter & effentialirer à duplici exiflentia ; crea- a ture autem exiflentiam ab aeterriio non habue- vdit runt: tum quia licét res creara coexiftat in ali- M quo loco toti indivifibiliimmenfitati divinze, ta- [ u men ei non coexiftit ubiqne; adeóque licét in m aliqua temporis differentia coexiflat roti eeterni- J tati; ei tamen non coexiftit femper.& ab eeter- a no. In hac veró controverfia, quz de nomi- ye ne potiüs quàm re verfari videtur, pars nega- f tiya prasferenda eft; praefertim cüm contrariae gt fundamentum prius ex nuper dictis jam folu- m 1 W tum fit, poflerius veró non pertineat ad prae- (l il fentiam realem, í2d ad objectivam duntaxat & »tefit intentionalem; ür facilé ex ipfo contextu lauda- fpe&ä' ti teftimonii, quod exL. 2. $. Auguftini ad Sim- ii plicianum depromitur, apparet, cürn de pra- Ícientia Dei fermo fir, quam ideo proprié dari r jros * in Deo nepatur, quia futuritio objective ab g &terno erat; & à Deo etiam com Prehend?ba- T tur, : j QUARES: ii jj Em 220 Dr Dro Uwo. bit : n ZEtevnitas Deo propria fit , Dl | QuERES illíque foli comveniat ?. n 1oo. JVota. Quaftio hec intelligi poreft de lt seternirate tum flrictà fumpta, de qua prior Articulus loquebatur, tum de minüs ftridle ) fümpta, vi cujus aliquid fempirernum potiüs j quàm z«ternum dicitur , üt explicat Richar. à S. Vict. L. 2. de Trin. C. 4. (cribens: ;4liud vide- [/7/ zuv [omave etevuum; aliud autem [empirermumn; lil no fempitevuum uamque effé videtuv , quod cavet imiuo £9 fine: etevmum, quod cavet utvoque, ommíque $ mutalilitate. Neutram Gentiles ac Poéras Diis fii fuis inanibus tribuiffe-liquet ex eorum mytho- u logia: priorem Deo vero fic convenire , ut nulli [! creature communicari poffit, certum habent D7 plerique omnes : pofteriorem autem reipsá en- j tibus prater Deum aliis concefferunt tum illi; b qui mundum aut materiam ab eeterno flatue- li rfunt, tum qui &eonum fabulas & myfticam Pa- lamitarum infàniam adoptárunt; eandem fal- £ tem convenire creaturis poffe, pluresetiam Ca- B tholicorum Philofophorum ac Theologorum ) afferunt. Quid de fingulis fecundüm diverfas sternitatis acceptiones vel tanquam fide cer- Ti tum, vel üt probabilius dicendum videatur no- bis, breviter fübjungimus. 1or. Refpondeo I. Propria eft & convenit Deo foli eeternitas ftricté dicta, Prob. Paulus Y, ad Tim. C. 6. v. 16. de Deo, Qui folus , ait; babet immovtalitatem In quem locum fepius fcri- commentans Auguftinus Tract. 23.in Joan. deXmo T - ( — 04 bit: Dg Drzo Uxeo. 226 bit: 'leyid eff evgo , quod ait "dpoftolus de Deo; qui [ folus babet immortalitatem 2 vifi quia boc apertà di-. xit , folus babet incommutabilitatem , quia folus ba- ydlt bet vevam cetevnitatem. . L. de nat. Boni contra l pMn Manich. C. r.: Summumn Bouum , quo fupevius li uon efl, Deus, ac per. boc iucommutalile bomum | pO'] ^ efl ; €9 ideo verà eteraum €9 verà inmoriale. .E hi L. 3. contra Maximin. C. 12.: Zmmorzalitatem TEU autem dicitur Deus babeve folus , quia eff gmmuta- jttIU jl bilis folus...In omui euim mutabih gatura uonmulla j mors. efd ipfa mutatio; quia facit aliquid i ea uon 0il IM effé , quod evat: proide eg ip[a ammma. bumana , ial qua pvopterea. dicitur immortalis, quoniam quali- m&[n' zevcunque fecundium modum um munquam . definit Ut D vivere , babet tamen pvo ipfo fuomodo quandam mor- hàb zem [uam; quia fi juff vivebat , g peccat , movituy gsw Juflitie ; fi peccatrix evat , €2 juffificatur , anovituv m peccato: ut alias ejus snutationes taceam , de quibus hu longum eft difputare. Similia habet L. QO. 85. n q. 19. & ferm. 75. de diver(; AcceduntS. Gre- em or. M., Profp., Rhaban., Methodius apud " Petav. Conrf. Ex eternitate Verbi Patres fum- yolt pferunt argumentum, ur illiusdivinitatem con- Ij tra Arianos affererent: fed illud argumentum je d nullius plané ponderis foret, fi nequidem eter- d nitas ftricté talis propria foret foli Deo: ergo. 102. Refpordeo 1/. Deo foli eeternitas. mi- nl nüs ftricté dicta fic eft propria, ut heec re ipsá creature nulli fuerit communicata. Prob. uni- Pauhh 7 verfim. 'T'ertul. L. cont. Hermog. C. 4.: Quis enim, inquit, alius Dei ceufus, quàm eetermtas ? P r quis alius etevaitatis cen[us quàm [emper fuiffé e$ uftia y 222 Dzs Dro Uwo. futurum effé , ex pravogativa uullius initii €9 mul. Tert Auett lius finis ? ..Hoc fi Dei efl proprium , folius Deierit, cujus eff propriums quia fi s alii adJcribatur , jam p zon evit Dei proprium, [ed commune cum. eos cit IeC; €? adcvibitur. . Ambr. in Pfalm. 42.: /Nilil, ait, bus; fnür zam proprium Deo, quàm femper.| effe. G 072]*: Quidquid exiftit praerer Deum, . ens eft crea- pof tum, üt ex Aug. patet, qui L. 6. de Trin. C. & of inquit: Qmris fubflantia , que Deus non eff , cvea- TT tuya efl ; €9 que creatura non efh , Deus eff.. Item &N ex Gregor. Nyff. L. 12. contra Eunom. fcri- lt bente: /Vibil znereatum pratev dzsiuam natuvam, Sed creatura nulla eft ererna, ür rurfüs ex Pa- gter tribus conflar; quia Bafil. L. 3. cont. Eunom.: p iVos autem, a, €9 cveatuvis ctevmitatis. teflumo- Dar uium pyebeve , €9' creaturavum dominuin bác. cop- üm üte félfroue privave , ejusdem effe amentie. avbitvamut. Cyr. Alex. L. 32. 'Thefaur. Quidquid enim , in« Qui If quit, fa&uim omnino éfl , mon eft eteruum. Ma- ximus Martyr apud Euthym. Panop. Part. 1. Afj D7 tit. 3. fic loquitur: JVibi] omnino cum apfo confi- devatur exiflens ab etermo , quod frt effeutid diver- Met Jum ; uon feeculum , uon tempus , uon aliquid ex tif; D7 que in illodegunz. Vide rurfüs Petavium — Prob [ Jpeciatim. Inprimis nec mundus | nec matería (i aliqua fuit ab seterno; tum quia creata omnia lil in principio temporis Liber Genefis docet, ac i Sapientiam Patris ante res creatas fuiffe, autor if ; Prov. C. 8. declarat: tum quia obfervationes dii phyficae juxtà & morales oftendunt ; mundi Tag diuturnitatem non effe antiquiffimam: tum quia lu à Epicuri && Hermogenis fyftemata falfitatis P;'q er« Drs D.EO UNoO. 225 Q» "Tertulliano aliísque Patribus jam olim convictá m fuerunt. Deinde nec ZEonum fabula, ex fu. z. ng prà dictis , probabilitatem quandam obtinet ; nl nec, fi fupponatur etiam, aerernitatem aeoni- li II bus poft multa Scecula generatis praeftar. Def i mum Lux illa Palamitarum fictitiaeft ; cum nec ( at poffit dici energia à Deo diftincta, àt pr. Cap: i oftenfüm eít, nec increatum quid & medium j, inter Deum àc creaturam, üt nuper ex Aug. | ]i ac Nyffeno audivimus, Gratio etiam demon-f j flrat. 1 T il 103. Refpondeo IIf. Vi detur probabiliüs De;a »eil eeternitatem iftam fic effe propriam, ut neque TO potuerit creatura ab aererno creari, Proj. Quia Patres tum adversus Philofophorum errores; Htl jj i tum adverfüs Arianorum herefin agentes na- fürc creaturarum ac creationi tribuunt, ali- n il quando non fuiffe & principium habere. Sic IH .enim Juftin. Confut. 31. dogmat. Ariftor. ; i omte , inquit , quod fit , antequam .frevet , von evat ; Pt ís non ipitur etermum 9 principii expers tempus eff. ] Method. L. cont. Orig.: Jmpoffuile efl id , quod iu! ánitio produttionis eft civcum[eviptum , ovtás fus tev« hi mino cavere. La&tant. L. 7. de Vita beat. C. r. Tsl Quia produ&tum quidquid efl , uece[fe ef , aliquaudo ol i babuiffe principium: mec omnino quidquam pote[ efje, nifi cepevit.. S. Achanat: Or. 2. cont. Arian.: $ d* yil ut 17e vel tenui aliquá imventá vatioue fileamus , au- diaut ; tametfi Deus poffit femper faceve , at ves cveas jl J za5 ctevnas e[fe nom. po[fe: quippe ex uoti extauti- 10 bus funt , &9' «on erant , antequamfierent. EtOr.5. Proprium eff. creatuvarum q9. opevum uon effe , u- ( fequam Ti ) a 224 Dz Drzo UNo. tequam fiatit , €9. ex mon extantibus fubfiflere. Ytem D in epift. ad African. fcribit: Que cveata funt, z creave non po[funt ; quippe quee ipfa eveatura funt: nuegue eterna e[fe po[fümt ; quouiam ab initio aliquo a incipiunt. e[fe... S. Aug. L. cont. Felician. C* 7. Pl Creatura, inquit, zamque eff éx eo, quod aut foi T adbuc mom efl, aut aliquamdo mom fuit , v cujuslibet: corruptibilir, quamtum im fe efl, pev e ompnipotentis D E voluntatem fatia | fubflan- ) £v . Quod poftquam negiflet convenire ür verbo, fübjungit: Dixi, inquam, de Filio, cim Un eum à creatura definitione difcernevem ; quoniamis ]ir zon ex eo, quod son efl, in id, quod efl , quod tale f eff , acfi dicevem , non ex mibilo fa&us efl .. Crea- tb zura. autem ex eo, quod mon eff, in id, quod df [ (/i d& o offeuditur , quia ex tiibilo prolata eff. F'ulgent. t .1.ad Monim. C. 12.: Sicut omue Creatovis opus k [ine initio zon potuit , wec potef! fievi, fic illa fem- iterma voluntas ejus nunquam mutabilitati [ubact; pi quia initium exifleudi mon babet. Quod autem[amn- li per fic efl , ut effé non ceperit , procul dubio fic ff Q uf 1d quod eft , mon e[fe uon poffit. . Damafc. L. de D 4 Fid. C. 8.: A natura non patitur , ut quod ex moti k e[fe ad éffe deducituv, coetevmum ei fit, quod fine prin- b eipio cs [emper ef.. Richar. à S. Vict. L.2. de Trin. C. 1. De uibilo fíevi son potuit , qui nunquam uilil fuit. . Ex his autem conftat, nontantüm 4efatio; fed etiam ex definitione & effentia creaturae con- venire , ut]precefferit non effe ac non fuiffe etiam ql;; actuale, & nontantüm potentiale , üt Scholaftico- en ex rum nonnulli refponderefolent; quodtam | pari- Dz Dgo UNO. EH ] paritate aut oppofitione creationis cum annihi« i u latione & confervatione falfum effe convincitur. n 104. Obfirva, Quae pro mundiexiftentia ab j eterno olim à Platone, Ariftotele, Proclo & u Plutarcho allata fünt arpumenta, pleraque etiam Ll Ua foluta jam fuerunt à Patribus fuprà laudatis; nl maxime à S. Auguflino L. 12. de Civ. Dei; & jl exiis quoque, que de immutabilitate Dei ac tem- j i poris ratione à nobis difputata fünt, facilé per- ov cipiuntur. Preter ea veró, que pro Valea- iij unianorum & Palamirarum erroribus füprà attu- [ i limus fimálque diluimus, videriquidem poteft m favere prioribus Greg. Nyffen. L. 1. cont. Eun. l'(']/ ubi fcribit:- Sveculi cogditovem cona, 69 qui im m eis efh, locum antea conflituifft , n üs veró omuia 4[]/0€ deinccps procreáffes -pofterioribus autem . Bafil. o M hom. r. in Hexam. , ubi /ucir cujusdam zzcreate E jj M! meminit: Sed Nyffenus juxra aliquos minüs d iil proprié hic eft locutus; juxta alios veró id fo- " làm videtur voluiffe; quód Deus in principio jiji condiderit Angelos & univerfüm hoc tanquam afC- L receptaculum rerum vifibilium ; Bafilius autem i per illam lucem intellexit ipfam divinitatem -& Dei Filium, üàr aperté declarat L. 4. cont. Eun, ; C. 1. fcribens: . Filius, cim [plendor [ét , non ali- j quaudo erit, fed efl coetevnaliters Lux enim eft lrfij Deus, üt David inguit : In lumine tuo viddbimus ye lumen; €$. Daniel:. Lux cum 2pfo eft. &gc. ug feti de poffibilitare creaturae eeternee. difputari pof- dl fent, ad Philofophos r;mirtimuso TU P , ARTI. P a 226 Dzr Dzo Uwo. tf ARTICULUS IlI. I "n Deus fit immen[us ? fis Qta I. Immenfitas definitur veldefcri- tel xog.N" bitur ; quöd-üt diffufio entis circum- .älh QU quaque infinita, h. e. in omnem dimenfionem fine omni termino: differt ab ubiquitate; quód fe là fit aptitudo coexiftendi in locis infinitis; cüm haec rantüm fit actualis & formalis inexiftentia üt entis in locis aut. rebus omnibus extantibus; inde & immenfiras Dei eft &terna, abíoluta & l d neceffaria, ubiquitas veró eft temporanea, re- fpe&tiva & libera, quamvis pofità & füppofità ) creaturarum exiftentià neceffarió fequatur ex immenfitatis attributo, ficut ex attributo aeter- Q K nitatis neceffarió fequitur, ut Deus in quacun- Y que temporis differentia, in qua creatura ext- Í ftit, eidem coexiftar. Tribus autem modis res Q quepiam, maximeé Deus, poteft effe alicubi l vel ubique, ür Magifter (ententiarum L. r. dift. D 47. docet, nempe per preefentiam, porentiam d & effenriam, juxta vulgatum illud: Emrer,pre- feuter ,. Deus eft & ubique potenter. — Pev prajeu- :iam autem res adeffe dicitur, fi videt aut co- gnofcit ; quae fiuntalicubi, aut gubernat & mo- ntam, M deratur, iísque providet: Per poze roducen- virtus ejus operatur in aliquo loco; do nempe, confervando , immurando; vel alià quácunque ratione agendo : Per effegtiam; ejus entitas ac fübftantia locum implet, aut res intimé pervadit ac penetrat. Porró tripliciter rurfus res aliqua per fuam effentiam feu entita- m TE VONET. YOSUEGD . o Em AE ETW Rs tem um ! x | Dzr Drzo Uuo. 227 tem alicubi exiftere poteft; 1. quidem crcum- fcriptivà , cüm ita locum occupat, ut per diver- fas fuze fübftantiee partes totidem loci partibus lod refpondeat, & ulteriüs non extendatur: 2. de- qirr Jinitivà , cüm tota eft in toto loco, & tota in nfiott qualibet loci parte; nec tamen alibi reperitur ; g feu extra hunc locum eft: 3. veplezivà, cüm to- i 0 t fic locum torum & omnes loci partes implet, N ut ramen illo non ambiatur, nec terminetur. anit 106. /Vota 1. Deumtum per prafentiam tum (olui per potentiam rebus omnibus adeffe atque inde effe immenfüm , ex infrà dicendis de fcientia n ipy Dei ac operandi virtute hic interim fupponi- mus, & in folam ejus prafentiam inquirimus, Tatüt* 0 qua per entitatem & fübftantiam habetur, ac repletiva dicitur. . Circa hanc queftionem er- Iuacn' a s ràrunt, quotquot inter Veteres Deum admi- ferunt corporeum, aut Deos fuos inanes vel ydi f T cclo; velalterimundiparti, vel templis ac ido- L, j ï[' lis tenebant affixos. Inter Philofophos errárunt yetii etiam illi, qui fupremum Nurmen dicebant duntaxat efle in ceelis, ür Auctor de mundo ad jj Alexandrum; aut extra ceelum effe , &univerfi j IWC" a molem torquere, üt Stoici; aut in mundo in- clufüm üt nautam in navi, àt Platonici: intef D jq;' ]ud&os & Samaritanos, qui teftibus S. Hier. a C.66. l(aie , & Hilario L. 2. de Trin. puta- J* d bant, Deum concludi templo, vel in Jerufalem; vel in monte Garizim: Inter Hazreticos Gno- jj ftici , Valentiani, aliique, qui duplici principio admiffo, bonum in luce, malum in tenebris jl Deum cnfiü collocàrunt ; Manichzi, — qgi quamvis 3 mole [ Dr Dro UNOo: 258 mole infinità diffufüm dicerent, tribus tamen [ ldl quadris includebant; Sociniani cum Vorftio; (it Épifcopio & aliis, qui virtute quidem &fcien- D) tià ubique, fübftantià autem in cclo duntaxat C Deum prafentem ftaruunt: Inter Catholicos Ti Auguftino Steucho idem poftremorum error itl àquibusdam rribuitur; nonnulli etiam Carte- & fianos & Gaffendiftas infimulant, quód ex eo- Q rum de extenfione fpatio ac loco placitis nul» T lam effe fübftantialem Dei diffufionem fequa- d tur. ü 107. Dico. Deus etiam ratione fübftantie l fuz eft rebus omnibus prefens ac immenfüus. Pvob. L. ex Scriptura. Nam fübftantialem Dei [ prafentia m ubique; docent teftimonia, Deut. I 4- V.39. Scito ..., quód Dominus ipfo fit Deus [ zn. celo fuvfum 9 in tevva deovfurmn.. Pal. 138.v.7- &eq. Quó ilo à fpiritu 1uo, e9 quà à facie tua [/ ! fugiam $. Si a[ceidero in celum; tu illic es; fide- fcendevo ia dufermum . ades gc. Sap. 1. v. 7. Spi- T. l vitus Domini veplevit ovbem terravum. Jere 23« N- 24. $i occultalitur viv in alfconditis s. 9 [ ego o videbo eum, dicit Domiuus. Nunqui N gon celum $9 terram ego impleo ?. dicit Dominmus. uamvis veró ex hac pra:fentia recté inferatur j J etiam fübftantice immenfitas, eandem apertiüs [ etiam exprimunt alia; Tobi enim 11. v. 9. dicit h Sophar de Deo: Excelfior celo efl, &5 quid fa- li eies? profundior iuferuo, $ unde cocno[ces * lotte Y giov tevrá nenfuva eyiy, €9 latior mari. Salo- non 3.Reg.8. v.27. Sienim celi celorum te ca- 2 gpere zog polfuut ; quauto nagis domus bac,. quam «t- p Dzrz Dzo U&o. 229 Jicus edificavi ? Baruch 3. v.25.. Maguus eff , g uou Il. Ex 7va- (orli babet fiuem , excelfus eg. immen[us. (e ditione. Ccum Lateran.l. vocat Chriftum Zucir- jpntat cum[cviptum [ecundim divinitatem , Lateran. IV. Yholtt C. firmiter. profitetur, íe credere Deum zm- m t mesfum ; Symb. Athanat. habet:: Zmmienfus Pa- zer , immen[us Filius, immen[us Spiritus San&lus ; n J ut &univerfim loquendo Patres primorum Sz- culorum plures contra Arianos & Macedonia- dis g nos difputantes, tum Filii tum Spiritus Sancti divinitatem ex immenfirate probárunt. Spe- p ciatim veró de ubiquitate divina fübftantiali te- flantur "Theophilus Antioch. L. 2. ad Autol. w jem ) Dei proprium boc efl ,. uon folim . ubique. effe , fed etiam iufuerà ommuia. Arnob. L. 6, cont. Gent. . 7) Hoc eff proprium Deovum , compleve omuia vi [ud don pavtialiter u[piam , [ed ubiquee[fe totos. Clem. ab Alex. L. 7. Strom. Deus 20 comprebeu[us. om-- g uia comprebendit. Orig. homil. z2. in Genef. n ANónme ubique Dominus ?. uónue ipfo dixit: Ca- Y lum €9 tervam ego inpleo.. Cypr. L. de van.idol. J Dei templum . otus eff nuudus ;; Deus eunn eft to- Áj 2us ubique diffufus. . Athanaf. L. cont. Sabel. greg. [ 1/ AVe queratis locà maguitudinem tantam, u£ qu& D j ii n polfit -Dei imagnitudinem caperes won euun immen- Jum in snenfo eff. Idem: 4£a complet otntíad, ut ae(! 209 um exigua creatura exten[us adequetur. E v d,*' lar, L. 1. ad Conftant. Deus 9 ubique ef! €9 to- I(lj Jl) " [ 1us ubique efl.. Cyril. Alex. Catech. 6.. z /oco aniniim definitus , [ed locovum opifex: in ommi/us u exiflens, e7 à mullo circumfcviptus: umus of* ubi- ni f quepva[ms. Similia reperies apud Chryfoft. m [l L] $40 Dzr Dro Uxo. i Pf 115. Bafil. in Evang. Joan. Ambrof.L. 1. de Á fid. C. 16. Gregor. M. in Cant. Hieronymus COH'( veró hoc dogma ex profeflo tra&tavit in Com- ment. Ia. ad C.66., & S. Aug. ep. 57. ad Dar- DI L) ftm dan. ubi ait: Eff Deus pev cun&a diffufus. . [ fubftamtialiter Deus ubique diffufus .... utude fa- &( zendum eft , Deum ulique effe pev divintatis pra- tem entiam. egc. IIL. Ex Ratioze. x. Deus eft ens N« omniperfe&iffimum; effe immenfüm eft per- 0 fe&tum : ergo Deus eft ensimmenfüm. 2. Deus [j eft ubique peroperationem ; üt concedunt So- ciniani, & patet ex Scriptura Pfàl. 158. cit, $ Qu D fiunpfero: peumas meas. diluculo, &g babitavero in Á extvemis inavis ; illuc manus tua deducet me.. A& !Il 17.v.28. /n ipfo vivimus, movemur t9 fumus. [ Sed operatio Dei entitativé fumpta eft omnino idem cum illius natura, àt docer Bafil. L.5. adv. N ! Eun. fcribens. /» fimplici & corporis expevte na- D guva eadem efd vatio [ubflautie Q9 operationis: er- (0) 'o eft ubique per (übítantiam. 3. Deus non eft nullibis càm fit ens exiftens: ergo cftalicu- Qu bi: ergo ubique. Si enim foret alicubi, nec D tamen ubique: ergo inprimis limitaretur ejus VX fubftantia, nec jam infinitus foret in hac, ficut in perfe&tionibus tamen reliquis : deinde in hoc loco non exi(íteret neceffarió; càm hujus ne- ceffitatis nulla ratio dari queat, & preeterea re- pugnet independentiz divinge: nec etiam ibi :ä effer liberé; quia trune vel locum illum mutare non poffet ratione immutabiliratis, vel alibi fi- flere fe non poffet preefentem ; quod magnæ imþpe.rfe&ionis nota foret. 108. Dz Dzo Uxo. 23I j i j 108. Objic. Juxta Scripturam Deus fic eftin locis quibusdam , ut non fit in aliis: Sed hoc nymus Cor- conciliari nequit cum immenfitate afferta : ergo. M. [?i 7 d. j. prob. .x. Quia Deus eft in calo, non au- TT tem in rerra, juxta illud Pfal. 113. v.25.. Celum celi Domiuo: Tervam autem. dedit. filiis bominum. ui?dejï. 2. Quia eft in tabernaculo & templo, non au- Iit tem in aliis edibus, üt ipfe ait 2. Reg. 7. V. 6. dii Neque babitavi in domo ex die illa, quà eduxi fi- d p )u lios Ifrael de terva ZEg ypti usque za diem banc: fid p» ] ambulabam. in tabevuaculo Q9 im teutovio. 3. ln ii Quia eít in juftorum animabus, non veró in peccatoribus, fecundüm illud Joan. 14. v. 23. j y K JAd eum veuiemus €$ manfionem apud eum facie- mu$. Conf. 1. Sepe in Scripturalegimus Deum fmf . ambuláffe, defcendiffe, recetlife ab impiis &c. mf . Sed hec immenfitati repugnant: ergo. — Covf.- j at 11. Genef. 6. legitur, Cain fuiffe egreffüm 2 'acie Domini; & C.25. Rebeccam perrexiffe , ut T us confulevet Dominum : ergo in plaga orientali,ad quam profugit Cain, & in regione; quam re- j liquit Rebecca, non videtur Deus fuiffe. 1bi7 n'.' &. D. M. Deus fic eft in locis quibusdam, yrt ut eo modo non fit inaliis, quo eft in illis C. C]M üt plane in aliis non fit N. — Quamvis enim , jnln Deus ubique fit per divinitaris fuze praefentiam, j [ tamen fingulariter eíft in coelo per glorie 1u& r revelationem , pramii largitionem , & beato- [am Ib rum Deum laudantium exaltationem ac regnum; muMIE inarca, tentorio & templo per precum exau- jii! ditionem , mifericordie manifeftationem & mu- u nerum conceífionem ; in juftorum animab'us. P4 per j V 232 Dz Dro Uwo. per fanctificationem , gratie inhabitationem & tiof virtutum operationem; unde bac tantüm fpe- «l cialis praefentiee ratio , non veró fübítantialis Sim rd Dei preefentia per allaras. probationes excludi- tur; üt $. Aug. ep. cir. Damafc. L. z. de fid. C. f 13. Bern. Serm. r. in Pfalm. aliique Patres do- &j cent. Ceeterüm fenfüs litreralis textüs 1mi eft, u T« fupremum coelum Domino proprie effe dica- tum, illádque dare huic refervatum; terram Vg Ci autem habitandam deftinatam hominibus, ac inter eos diftribuendam permiflum iisdem: odi Qu autem , arcam in qua D/eus fzepe fpectabilem fein IG columna nubis aut ignis preebuerat,ha&tenus non n fuiffe intemplo, fed füb pellibus ac in tentorio. p 4dd Conf. £. $. D. M. Legimus, Deum ambu- jut làffe , defcendiffe, receffiffe &c. fenfü proprio r & quo fipnificatur verus motus aut. loci muta- qi tio N. íenfa metaphorico, & quo duntaxat & manife(tatur diveríà Dei operatio & effectusC. W Fide , ait S. Aug. Serm. 7o. de temp., ze afcen- D d Jfiouem €$' defcenfionem localem [eutias: - udignum eft boc de incovporea €$ ubique tota feutire [ubflan- V Y £e; [üd de[vemdere dicitur. Deus, quaudo curam Bumane feagilitatis babere dignatur ;, vel, üt L. f 16. de Civ, C. j. dicit: Cim aliquid facit in tev- va, quod preter ufgtatum nature cur[um miralili- tev fathum . pra[entiom ejyus quodammodo oflendat. ; Hine defcenfüs Dei Gen. 11. ad videndam tur- rim Dabel, iram ejus & poenam fuüperborum; Gen. 46. cum Jacob in ZEpyptum, pratiam & patrocinium; Matth. 3. Spiritüs Sancti füper Chriftum, illius invifibilis Spiriïüs manifefta- tio- , D Dreo Uuo. 235 nemd tionem fuüb columbe fpecie; Verbi Divini de mf ccelo , affamptionem nature humanee defignat. hunt Similiter Genef. 3. legitur: deambulaffe in Pa- x radifo, & Deuter. 23. ambulare in medio ca- hd ftrorum, dum ibi primos parentes ad examen us & poenam vocavit, hic veró militibus robur & t populo tutelam indulfit: Accedere autem vel [: recedere dicitur , fi beneficia larpgiatur , vel pra- [(0] tias uberiores retrahit. Ad Couf. 1. . N. C. bis! Cain enim dicitur tantüm egreffus à loco; in lm quo ei Dominus apparuerat; Rebecca autem oné remorior à marito fecefliffe in cubiculuta ad zi orandum; unde non fecundüm fenfüm pro- entüt prium fequitur, Deum ubique non exiftere,; y ami prafertim cüm in poftremo cit. legatur, Ifaa- Yopn cum ibidem pro uxore fua Deum rogáffe. . -- j my quidem fünt, qui putent, antiquis Parriarchis duntil ante Jacobum fuiffe ignotam Dei immenfitatem, fl ideóque hunc Genet/28. dixiffe: JDominus ef [ af": in loco iflo , e9 ego ne[tiebam: Sed cüm hiclocus i ;l de fpeciali aliqua demonftratione providenrize 'i, T. virtutísque divinge, quam apparitionem etiam j a 'vocare licet; loquatur, minim? veró de pre- d, it fentia Dei fübftantiali; haec opinio caret funda- j mento , nifi forté ad rudiores quosdam reftrin- yii gatur, de quorum errore etiam fuprà Hiero- a j nymum ac Hilarium teftes adduximus. d 109. Zufl. Plures ex Patribus videntur ne- jb güffe Dei immenfiratem. — :Nam 1. Chryfoft. hom. 5. in epift. ad Coloff. & Aug. L.83. QQ. 4f ] 2. Tatian. q i q.2a. docent, Deum nullibi effe. L. cont. Grec. & Clem. Alex. L. 5. Strom. ne- gnifef' gant; li P iupé 334 ; Dg Drzo Uuo. 4 ant, Deum permeare materiam & rerum füb- V al j antias, volüntque eas tantüm efficere, 3. La- $o s &antius L. de Opific. C. 16. Deum dicit dun- fiiit taxat efTe in coelo, üt anima eft in folo cerebro. U o 4. Clem. Alex. L. 2. Strom.. Aug. L. 2-adSim- J plic. q. 1. alitque volunt, Deum in loco effe; qux non fübftantià, fed virtute tancüm & operatio- p du ne. Corf.I. Deus non poteft effe immeníus; nifi vel fit extenfüs, vel fecundüm toram fuam fj fübftantiam fepe multriplicatus: utrumque re«- W [/ pugnat Deo: ergo. Cenf. II. Si Deus foret gun L 1 mmeníus, fequeretur 1. eum replere etiam n loca obíceeniffima; 2. prefentem effe in deemo- fer nibus; 3. facere jam nunc omnes omnino ho- ihir mines beatos; càüm Dei prafentia hominibus T& beatitudinem tribuat: fed 1mum eft abíurdum B & Deo indignum; 2dum impoffibile, juxtail- m lud 2. ad Cor.6. Que autem comventio Chvifli ad [ [0/7], Belial &c.; 3tium falfum: eroo. 2c N. Ajf. ad prob. 1. D. Docent Deum effe tho nullibi, excladendo per hoc modum exiftendi fix creaturarum circumícriptivum ac definitivumC. qiin excludendo etiam fubflantialem pra:fentiam & f modum exiftendi repletivam N. — Chryfofto- W mus & Auguftinus, quos füprà notavimus af fü ferere Deum effe ubique, eatenus tantüm ne- el àrunt, Deum effe ullibi ac in loco, quatenus & áloco non circumfcribitur aut terminatur it; e ut alibi non exiftat, fecuti in hoc Patres anti- b quos, inter quos Dion. L. de div. nom. C. 3. fic de Trinitate loquitur: 4pfa ueque in loco.ef; ti u Dz Dro Uwo. 23 m ut abfit ab aliquo , vel ex alüs in alia transmigvet : €? vevó in omvibus, que funt, zpfam dicere ejfé i du minus eff, quàm pro illius iufimitate, que omia vret £2 excedit «s ample&litur. . Ex Boét. L. de Trin. n ANam quod ubique eft , inquit , ita dici videtur , n p d quod in omni loco fit , omminto enim n loco effe on »pera(ir— poteft : fed quod ei omuis locus adfit ad eum capien- mell dum; cium ipfe mon fufcipiatur im loco. . Z4tque ideo j fit musquam im loco e[fe dicitur; quomiam ubique eff, nqucfü f& uon in loco. "Ad prob. 2. D. Negant Deum i ff permeare materiam & rerum fübítantias, ut e d per hoc negent Deum corporum modo permi- den Íceri cum aliis rebus, aut ranquam partem & ino) animam illis ineffe C. ut negent Deum intimé Yini rebus omnibus fuáà entirate & fübftantia ineffe N. (urdug Prior fenfüs erat Stoicorum, quos uterque im- TA pugnat, unde & Clemens ibid. ait: /l; Dewm lil omuem perineare fubflantiam . affevunt , mos. autem eum [olum . dicimus effe&lorem: pofterior eft or- )eumäf thodoxus & à neutro affertus; quamvis in Ta- cxifffffï tiano, ranquam hazretico & fectae propric con- i ditore, vindicando laborandum alii non cen- feant.- ) "Ad prob. 3. &. Sunt, qui Lactantium erráffe, & hinc deferendum volunt: alii excu- r u fant; quia hic non agit de modo, quo Deus eft in loco, fed folüm animze locum expendit, n gt eámque cum quibusdam ftatuit in cerebro; 11- cut Deus eft in fümmo, h. e. in cclo, quo j ( 0 benignéexponi poteft de quodam fpecialiori in- habitandi modo ex f. d. l£t quamvis compara- n tionem etiam in eo facere videatur, quod ani- " J' 8 COF- ma commeet quándoque ad pectus & ali - poris 236 D DEO,UNO, poris membra, Dei veró mens per univerfas mundi parres intenta difcurrat; addit tamen Tf eandem mentem u/ique prafenten , ubique diffu- aQ fam;, & L. 7. Inft. C. 3.: Divinum Spiritum effé p ubique diffufum , eóque omuia contimeri uom ita füp zameu (quod ad füperiorem Stoicorum errorem Mlt evitandum fübjungit) u£ Deus ipfe , qui efl incor- b vuplus, gravibus e9' covruptibilibus elementis qmi- D fceazuy. — .. dd prob. 4. D. Volunt Deum effe in j loco , non fübítantià, fed virtutetantüm & ope- dj ratione, excludendo per hoc à Deo molem & t ejus cum rebus adin(lar corporum admixtio- nl nem C. excludendo ejus fübftantialem preefen- fn tiam , & admittendo tantüm praefentiam per po- a tentiam N. Ufurpata hic à Patribus Grecis vox j lj d'óvauuc feu vis & virtus eadem eft ac illa scía ttüi feu effentia & fübftantia, negátque folüm illum lii f fenfum priorem. ic poftquam Anaftaf. in L. DT de incircumfcripta Dei fübftantia dixiffer; D 7iijí fulftantiam e[fé. m omuibus, que [uzt ; mox illud fb exponens dicit: JDiviná fud virtute comtvabit [e [ ad univevfa , €g. coutinet. Ex Falg. L. cont. ferm. LP Fauft. C. 4. ubr dixerat, Deum contiuere omnen l« Jocum ,addit: /z quoanoles efl mulla, 9 cujus of vir- m gus inneu[a. Yem utrumque conjungens: Zrzus D Dei atque. Diviuitas -meceffe efh ita. [it natuvaliter pl zmmeu[a, ficut. eftl natuvaliter [empiterna. — Ante in hos autem Athaànafius L. contra Sabell. /Vozcum G omnibus , inquit, exzezfus complet. omnia. Deus: [ Doc enim corporeum efl : verüm tanquam vis ommia continet ,. eff entin vis corporis expers , ub afpe&um h 107 cadeus , monm ambieus uec amlita. ln E p a Dzrz Dro Uwo. 237 Yieri A Couf. T. w. D. x. p. M. Non poteft effe . aE immenf(us, nifi fit vel propri$ & formaliter vel L JUF eequivalenter & virtualiter extenfus C. nifi pro- j p prié & formaliter fit extenfus IN.— S. Aug. ep. füp. citat. monet: 47 eo ipfo , quod Deus dicitur m 07l , ubique diffufus ,. carmali vefifteudum ef? cogitati g €9 meus à covporis feufibus avocanda , ue quafi [pa- iij ziosá anagnitudine opiaemur Deum per cuncia dif- ndi fuudi , ficut bumus. aut. bumor aut a& aut lux ifla m diffunditur ; f&d ita potiis ficut eff magna [apientia yltt enam in bomine , cujus ef? covpus pavcum. NNegatà dni in hunc modum formali extenfione virtüalem p feu eequivalentem extenfionem ac immenfitatem |par exponit ibid. his verbis: Eff Deus per cun&la dif- z a fufus fic, ut mon. fit qualitas mundi, [ed fubflautia ilié cveatvix mundi [iue labove vegenus e9 fime onere con- mili zinens smundum . . . uon quafi.mole diffusá , ita ut wLi in dimidiomundi covpore fit dimidius , 9 in alio: di - fïeï)w[': midio dimidius , atque ita pev totum totus ; [eds iz qu Jfülo celo totus , €9 àn [ola terra. totus , 9 nullocoz- 27 zentus loco, fed in fe ubique totus.. "d ad. avt. ld L AN. 4 ff- Quamvis enim modum quo fpiritus in i [ loco exiftit ; explicare accuraté nequeamus ; non TP j tamen illa reponenda eft in totius fübftantieere- AU petitione, quia aliàs una eadémque fpiritüs fim- jin plicis fübftantia foret multiplex, aut reproductio in anima & Angelis naturaliter haberetur. 44 H Nam: Conf. II 3. ad. s. Seq., quam frivolam €7 ve- [LÀ / ]þonji"one.indz'gnam Hug. à. S. Viét. vocat; N.m. jf iNon enim periculum eft, ne Deus à locorum if fordibus inquinetur ,. cüm fpiritus fir ejusmodi Pm inquinamentiincapax. 444 2d.$eg. N. m * Hmi— ! ". liter " — N 258 DE Dzo Uwo. & liter; quia. & bic fictirium eft periculum, ne demonum malitiam contrahat Deus: — allatus latl fler veró textus confenfüm & concordiam, non autem fübftantialem praefentiam Dei diabolique te negat. /4d 3f. Seg. IN. M. prob. D. Praefentia Dei pr fpecialis per gratiam confummatam & lumen ls glorise tribuit hominibus beatirudinem C. ordi- b naria & omnibus communis lu per cogniriopem, operationem & fübftantiam N. po i1o. Obferva 1. Difputari hic folet inter pra ür Scholaílicos ; an & quomodo probetur Dei fubftantialis praefentia ubique ex ejus operatio- p a ne? Ad cujus queflionis partem 1mam Sco- tus negat argumentum efficax inde poffe dedu- T0j foi ci: Contrarium non tantüm affirmant Thomi- fte, fed fimul etiam refpondendo ad p. 2dam Ye d volunt exinde demonftrationem à priori dedu- ci;, eoquód Deus per íolam operationem a ]i li extra fit formaliter inloco. Quod rmum atti- net, jam füprà innuimus fentire nos cum Tho- h miítis; quia quotiescunque virtus agentis ope- ratio eft à fübítantia indiftiné&ta, toties recte in- t fertur ibi effe fübftantia, ubi eft ejus virtus & i operatio: fed operatio Dei indiftin&ta eftab ejus f e fübílantia; eum autem ubique operari effica- ciffimé probatur:ergo. Hinc Hugo à S. Vid. L L. 7. Erud. Theol C. 19. 5; Dei virtus, inquit; ubique efh, càm alia uon fit Deivirtus ; quàm Deus; tl conflat, quód musquam deefl Deus ... ubicunque prefeus efl opeve, pvefens etiam ueceffe eft ut fit [ [/ eitate, . Quoad 2dum veró diffentimus ; tum quia diverfa eft ratio. formalis omnipotentize " — Dz Dro Uxo. 239 mj & immenfitatis, ficut omnipotenriee & eeterni- E tatis: tum quia ür prius ratione eft in Deo exi- flere , quàm operari; fic etiam prius eft exifte- Q Y [ o re in loco, quàm ibidem operari: tum quia n ) prafentia Dei in rebus, ex fuppofito quód exi- j lu- ftant, eft neceffaria & fequitur ex immenfitate ; Cat operatio autem Dei ad extra eft libera, & à vo- jtont luntate Dei dependens, qua fi etiam per im- poffibile à Deoabeffer, nihilominüs Deus rebus j prefens adhuc vi füze immenfitatis intelligere- &t P tur. Scriptura & Patres, qui Dei preefentiam per operationem declarant; docent; inprimis n um ex operatione rit& inferri preefentiam; deinde fe d non effe in loco more corporum per molis dif- Thot fufionem & extenfionem aut commixtionem fi- p ve quanritatis five qualitatis ; demum efficien- do creaturas & illis. exiftentiam dando caufa- o liter facere, ut Deus illis actu exiftentibus in- ynet! Ym timà fit preefens formaliter per fe ipfüm & füam entitarem indiftantem. um J iT irr. Olferva I. Alterum, quod hic con- troverti folet ; eft: An Deus fit in fpatiis ima- i yit ginariis, quibus mundus utpote finitus circum- fufus concipitur ? Circa hanc contmroverfiam ( [l r « convenit inter T'heolopos, 1. Deum aliquo mo- TU do eífe füpra feu extra mundum , üt patet ex o Y textibus Scripturee num. 107. poftremum alla- It tis; quibus addi poreft illud Eliphe effatum n* Jl "] ob. 22. v.12.: 74 mon cogitas , quód Deus ex« / (i [ j celfior celo fit €$. fuper flellavum verticem fublime- / zuw; Etlí.20.v. 12: Quis menfus efl pugillo I5 em gt O- aquas , eg cfelo: palmo poudevavit &gc., in qu )-: D 540 Dr Dzrzo Uwo. locum cotnmentans Hieron. ait ad C. 66.: Oflen: fefed ditur Deus fovin[ecus €9. atvinfecus , e9 iufufus 69 poff f circuimfufus 5 Hilar. L. z. de Trin.: Ur im bhis Vflar cuntlis oviginibus cyeatuvavum Deus intra&g. extva, at €g fupeveminens eg. iutevmus , idem. civcumfu[us &g Deur aufufus àn omnia wofceretur;, Unde & Dionyf.L. f de div. Nom. C. z. vocat Deum zmmundagnum, Quia circummundanum , füpermundanum & fupevcele- «de0 fiem. 2. Deum extra mundum efle in femet- ipfo, prout Ss. PPum formule loquendi do- quid cent. Nam 'T'ertul. L. adv. Prax. C. 8. ute p omria, inquit, Deus eraz folus, ipfe fibà eg mun- Tnr dus , €9 locus €8 omuia.. Minuc. Felix in O&av. 1 Palàm efl , quàd Deus aute imundum fuevit filà pfe hn prouudo. Aug. in Pfal. 122.: Dicet aliquit, u autequam facevet. Deus. celum $9 terram , ubi ha- did bitabat 9/.. . in fe babitat Deus, apud & babita- fan bat, &2 apud [e eff Deus.. Bern. L. $. de Con- fiq fid. C. 6.: Non ef, quod quevas ultrà , ubi erat? pr preter ipfun ibil evat : evgoim fe ipfo erat.. Hinc r & antiqui illi verfüs: Dyc ubi zunc . effzt cim D pveter eun . gübil effet ?. Tunc , ubi munc , in fes Ítr quoniam fibi [uflicit ipfe. 3 Deum effe fübftan- def fiqui- Ti I^ tialiter praefentem in fpatiis imaginariis; dem illa cenfeantur exiftere realiter & inde- M T pendenter ab operatione intellectüs; quia hoc fenfü fpatia imaginaria funt locus realis, adeó- UT Y que pro exiftentia Dei in his fpatiis pugnant omnia argumenta , que pro Articuli conclutio- I77 ne adduximus. Verüm cüm fpatia ejusmodi r non quidem fint jquid actu reale, non tamen IT quid mere fictum ad modum chymera; pr&- L// terea &- Dz Dro Uxo. 2AI ' (j 1l ferea etiam juxta alios non [int aliquid üt mer& ii poffibile fignaté conceprüm , fed conceptum TT inflar entis cujusdam realis, quod licét actunon Q at exiftat, poffibile ramen eft. Convenir rur(us 4. Wf Deum in his fpatiis non exiftere pofitivà hoc jf fenfü, quód eiscoexiffat & coextendatur ; TT quia illa actu non exiftunt nec extenduntur, hi adeóque relatio realis coexiftentize non habetur. if - Difcrepant veró inter fe dupliciter: imà t quidem quoad rem; quia aliqui dicunt Deum . l » potentià tantüm non autem actu exiftere füb- ; gu n(t ftantialiter extramundum &in fpatiis imagina- ziis, ficut non ipfo a&tu fed folà potentià ha- t 27 betur ejus operatio extrinfeca in fpatiis illis ac ; eXtra mundum, per quam tamen fecundüm ul flatuitur: diéta num. pr. Deus formaliter profens ab illis : (Jdbi alii econtra, quorum partes & nos fequimur, de CC Deo etiam extra mundum a&tualem llf preefentiam tribuunt; tum quia ratio illorum & 1. ,-?. fundamentum ex dictis non tenet: tum quia n ipfa Dei entitas non tantüm nec loco eft circum- f)m, !'?I Ícripta, nec alià quácunque ratione limitata aut d definita, fed infinité diffüfa a&tu. Accedit Auto- 'iiï) fiQB ritas S. Auguftini , qui L. 1 1. de Civ. C. ;. contra &T Manicheos etiam ex propria fententia argu- quia f mentans inquit: 47 fov?ó fubflantium i, is; i uam nec incldunt , mec detevminant gee diftendunt í à 0C0 hr » Jfid de eay ficut de Deo festire dignum eft , fa« o Tentuv , incovporeá bvelentid ubique totam à fan- j ?i5 locorum extra mundum fpatiis abfeutem dicturi TA funt, eg uno tantüm $2 in compuratioue illius inff- "4 Wifafis tam exiguo loco, i quo mundus efty otcupa- p | f4Hs 24 * : DEADEO UNO. , zam? Hwom opinor ebs im bec vamiloquia pvogwd- lQ We furos. Et L. 7. Conf. C. 1.: Jza te vita vite mec gvaudem per iufimita [patia undique cogitabam du! üb peuetvave totam muudi molemts extva eam quaquae ]is verfum. per immeu[a fime termimo, ut babevet fe zerva , baberet celumy balerent omnuia , 9 illa fíni- qi ventur in te, tu autem uuuquam.. Ybid. C. s. Ubi conflituebam im con[pe&tu. fpivits mei umverfam M cveatuvam , 69 feci unam ma[Jam grandem ; difin- &am , genevibus [aue finitam , :e autem Domine ex omii pavte ambientem eam &9' penetvantem fd us- B quequaque ifimitum , tauquam [i mare effet ubique €7 undique pev immanfa [patia iufimitum folámmare, « €9 babevet n fe [pougiam quamlibet maguam , , fed fi- lu nitam , tamen plena effet [pougia 1lla ex omnz parte I ua immen[o . nari. Neque obeft; quód 1mo loco alibíque addat fpatia illa infinita effe zmames t E bominum cogitationes ; 2do autem fubjungat: "n uia aliud cogitave ton potevam; zam Di, fufpicabar , 4 Eatenus enim dixit effe inanes co- falfum evat. tür itationes, quatenus z/agi aniuy loca , cim nul- [/4 Item falfüm decla- k ; 5 locus fit preter mundum : [ rat, quatenus conciperetur Deusfruffratim mun- k di partibus prefens , ur amplis Dei caperet covpus IK elephantis, quàm pa[feris , quà e[fet iflo grandius , avek locum. Ita utrobiquefe n grandiorémque occup. l explicat S. Do&tor. 2dó autem quoad modum loquendi; dum alii putant meli üs dici, Deum « fed in fe ipfo; Ti non 'effe in fpatiis imaginariis ; alii utrumque bené affirmari contendunt ; aut I« 9 dum alii dicunt Deum in his fpatiis effe nega- tivé tantüm, alii etiam pofitivé. In his enim « oqqene Dz Dzo Uwo. 245 pmg»gi j loquendi formulis quantumlibet diverfis fenfüs ifpui idem fervatur ; quia ad;nittitur Deus extramun- )gitalwr dum fübftantialiter actu diffufus, & negatur ubique habitudo ad locum actualem aut/actua- qup ? ia lis coexiftentia; unde falvà veritate; quod pla- li 1 lij cuerit , eligere licebit. z M ARTICULUS IV. iil "u Deus fit. Omnipotens ? ii 11I2. 'Ota. Vox omnipotens fab gemina fig- Vi nificatione à Patribus ufürpatur; mo- dó enim idem fonat ac zravroxgd'o , feu quod 2 " in omnia poteftatem acdominatum haber : mo- dó idem ac zavrod'vyauuoc , feu quod omnia fa- J j cere poteft. Utraque fignificatio Deo tribui- tur, dum eum omniporentem confitemur; de 731 od 1t poftrema tamen hic duntaxat agitur, quae po- tentiam vere ac proprie effectricem ; eámque i ampliffimam tum ratione füi , tum rationeactio« agalli nis, tum ratione objecti exprimit. m u Porro duplex generatim potentia difïingüi.' tur, altera paffiva, quae eft principium feu ca- qn' n dä paciras aliquid patiendi feu recipiendi; hane omnesà Deo excludunt, cüm imperfectionem; j perfe&üibilitatem, mutationem ac cornpofitio- j v.i nem inferat: altera a£tiva, que eft principium il agendi, feu vis & virtus producendi quidpiam ; pf mE h&c five proprié five analogicé (übdividitur in activam ad intra; quz fcilicer producit termi- ". 11 num principio immanentem , h. e. in principio d receprurm inftar forme aut modificationis; vel 11 R j- ejusdem numero fübílantie cum illo; & in adtivam ad extra, quea producit terminum i 2 tran$- lf 244 DE*'DEO Uno. «d transeuntem feu extraneum, h. e. à príncipio realiter feu numericé feu fpecificé quoad natu- pi ram diftinctum. 1mam Deo competere ex Myfterio Trinitatis hic füpponimus; de 2date: qi ul ftatur Scriptura 2. Paral. 20. v.6. Job. 13. v. 25 Pf. 105. V. 2. & alibi ftepius; & habetur ratio ME ni tum à priori tum à pofteriori; quia potentia ejusmodi eft perfectio fimpliciter fimplex , & ex Qt p creaturis tanquam entibusab alio demonftratur. Praterea veró hae Dei potentia diftingui folet in abfolutam, & in ordinariam feu ordinatam. ju Abfoluta dicitur potentia Dei confiderata fecun- f aL düm fe, fine alia ulla füppofitione vel determi- natione voluntatis, & absque ullo refpectu ad €0 naturas rerum vel alias caufas: ordinaria hic fu- X mitur pro eadem potentia üt conjuncta & qua- nj qu fi allipata fcientice ac voluntati, quà Deus de- crevit hos effe&tus & non alios producere; cu- Ti tl juscunque ordinis feu naturalis feu fupernatu- ralis fint: alio ramen modo & magis ufitato or- p dinaria etiam dicitur porentia Dei, prout ope- ratur fecundüm commwunes lepes & caulas Nomine actionis in- Yi quas in univerfo flatuit. telligi poteft vel ipfa operatio ; vel modus agen- : di. Circa priorem fentiunr quidem Trheologí quidam, eam effe mediam inter Deum & erea«. E rturam , non quidem immanenrem fed transeun- £0 tem , feuactionem quà Deus producit creaturas: quia tamen communiüs vel actio ab agente di- q ftinéta in Philofophia negatur , vel à Theolo- gis id difcriminis inter potentiam divinam & ^ li creatam flatuitur; quód hec fit principium - - acuo- Dz Drgo Uwo. 248 hoj actionis & effectüs fimul, ifta autem folius effe-: |nat &üs, fufficiet hzc adnotáffe. Poíterior'acce- a d ptio pertinet tum adinftrumenta ; cumaut fine n quibus actio fit; tum ad materiam, ex qua fit; tum ad ipfüm effe&tum, qui alius five ex fe fi- j ] ve ex fine five aliunde dicitur. Obje&um orm- Qul nipotentie adaquatum fítatuitur omne illud , 'X]&ü quod eftpoffibile. Dicitur autem poffibile du- ( pliciter: . rmó quidem pofitivé feu extrinfecó, ul & fic denominatur à potentia, quatenus hec Indà poteft producere id, quod poffibile vocarur; f fed fic in prafenti nequit ufurpari, cüm aliàs at aut idem explicaretur per idem, aut circulus xXdot committeretur in declaranda omnipotentia: lii 2dó autem negativé feu intrinfecé, & fic dene- X qu minatur per non repugnantiam preedicatorum; w quatenus quod effe aut fieri ex fe non repug- AL nat, poffibile appellatur; & fic neceffarió hic n ufürpatur. Preter Rabfacen aliósqueveri Dei contem- j Q ptores, ac diffidentes fzepiüs Supremo Numini Judeos, circa hanc materiam errárunt 1. Ma- quii ons nichei aliique duorum principiorum cultores, qui Deum bonum fecerunt adeó impotentem ; g ol ut non poffet avertere malum: 2. Hermoge- niani; Seleuciani, ceteríque poft Platonicos t [ aut alios etiam Philofophos, qui materiam Deo coeternam finxére, quód negarent Deum facere ratüfa*f: " quidpiam poffe ex nihilo ; Ejusdem etiam erroris à Theophilo Alex. accufatur Origenes afferens j p tanta poffe Deum, quantum ei ad operandum materia miniflraret: 3. Ariani, qui Filium ïipil!fä Dei 3 « M Dzr Dro Uxo. 246 fütif velut inftrumentum à Patre conditum effe vo- TDti lüerunt, quo ad cetera procreanda neceffarió tj fit ufus: 4. Adduntur Origenes iterum Pe- sdic trus Abaelardus , Wicleffus , alique, qui negá- lib runt Deum polfe facere alia plura aut meliora Pofterioribus &i iis, que fecit vel vult facere. fi il his veritarem contrariam finpillatim opponemus, d te priores 'illos univerfalibus affertionibus expug- pu naturi, &tid 113. Dico ]. Deus habet infinitam poten- li of tentiam ad extra. Prob. I /|dutovitate. Pf. 144. t v. 3. dicitur: AMagmus Domimus...t9 magti- tior zudinis ejus non eft finis ; quod de virtute ac po- [ 0 tentia intelligendum effe, colligitur ex fubjune pe €is: Generatio €9 genevatio laudabit opera tua; ij €9 potentian tuam pronuntiabunt. — Eccli 18.v. 3. dj &Íeqq.: Quis imve[ligalit magnalia ejus; vivtu- M :em autem imagnitudims ejus quis emuntiabit , aut fjj quis adjiciet eparrare mifevicordiam ejus ?. IVou mi- Ms muere meque adjicere , neque . eft invenire magnalia 0m JDer. Efther. 13. v. 12.: Domine Rex Deorum lt £2 uiverfe poteflatis, Hilar. L. g. de Tria.: Deus d inquit, ef Zmmenfe virtutis vivens €9 poteflas. .mï Plura vide num. feq. — Prob. 17. Ratione. Po- di tentia finita, ex qua parte eft limitata, & impere- fecta eft, & ralis, quà facil& alia major concipi It ol oteft: fed in Deo neque ulla imperfectio effe pi poteft, nec aliqua perfe&tio ralis, quà poffit in tü illo genere major alia facilé & fine repugnan- tia concipi: ergo potentia in Deo non e ni- du« ta, Ífed infinita; preíertim cüm jam füprà Deum oftenderimus effe ens omnipcrfe&iüï- mum Ds Drzo Uuo. 247 w fnum & infinitum in omni genere. Conf. Po- efni tentiaDei poteft fpe&tari vel ratione fübjecti, "d cujus eft porentia, vel ratione füi, vel ratione actionis & modi agendi, vel ratione objecti: li. negä' ol fub quacunque autem ex his ratione fpectetur ; emiícat infiniras. INam 1. fübjectum aut quafi Torbi n fubjectum potentiee divinae eft effentia fimpli- citer infinita in genereentis; adeóquecüm pro- n prietàtes fequantur conditionem füi fubjecti; etiam potentia infinita eft. 2. Potentia Dei ra- pDICEw tione fui fpe&ara ex nuper dictis non eft limi- "n tata & finita; ac praterea habet omnes condi- g tiones perfectionis fimpliciter fimplicis. 3. Ra- T tione aCtionis & modi agendi eít plané inde- füby pendens ab alio, ficut ratiome effentice Deus eft r independens; quia modus agendi fequitur mo- CA dum eflendi. Hinc Tertul. L. 2. cont. Marc. - vini C. s. '"Theoph. Antioch. L. 2.ad Autol. Chry- lit, oft. hom. 2. in AG. Ap. Aug. L. deFid. cont. U Man. C.41. abibíque oftendunt, Deum creáffe ] d omnia de nihilo & independenter à materia: Jar Iren. L. a. C. 2. Athan. L. 5. cont. Arian. autem .Ji docent, Deum ih creatione opus non habuifle j nftrumento. Sed ad ejusmodi modum agen- J di requiritur perfe&tio fimpliciter infinita inge- v lmpf nere entis: ergo. 4. Spe&tatà demum ratione ( obje&ti eft infinita; tum quia poteft plures ac (lio! plures, item perfe&tiores & perfectiores crea- xl turas absque termino, & fic in infinitum pro- um ducere: tum quia Deus fimpliciter infinitus e d & nunquam íatis participari poteft; adeóque T 4 eme ( g N $48 Dg,Dso UNO. À Ícsmper mapis & ma gls ac infigitis 1modis eft participabilis. Tip &T 114. Dico 77. Deus e(t omn 'ipotens.-' Prob. I Jurevitate. Scriptura Sacra 1. Deum plus- du quam fepruaginta inlocis vel ex propriis ejus; vel ex Scriptorum fàcrorum, vel ex hominum In juftoram verbis omnipotentem vocat. 2. Deo d dicit nibil impotfibile; Genef. 19: v. 14.* u- fi quid Deo efl quidquam difficile?. quod 7o. Interp. In per impo//ilile vertunt, u d uvamisen. erem. ii 32. V. 17.: IVen erit tibi difficile omge verbum. ] IX Luc. 1. v. 37.: "Apud Deum non. evit ampo[fibile omue verbuim. 3. Deo dicit omnia 'poffibilia; G [ lobi42. v. 2.: Stio Domine , quia ommuia potes. Marc. 14. v. 36.: ddbba Pater/ omnia tibi po[- l ibilia [unt. Matth. 19. v. 16.: Z4pud bomines bot: j ampo[fiile ef : apud Deum . autem omnia. poffibilia. G fust. Symbola non minüs omnipotentiam pre- j dicant; nam in Apoftolico & NNiceeno profite- d [ mur nos credere ;2 Deum Parrem omnipotentem; & n Athanafiano dicimus: Ormipotens Patev; þl Omnipotens: Filius , Qmnipotens Spirisus Sanctus. li Demum Patres unanimiter idem teftantur; & quidem eorum nullus et, qui Deum nonap peller omnipotentem: prafertim autem id fa» ciunt , qui aut fcripferunt in Symbola, aut ge- 1 minam illam Omnipotentie ufürpationem ex« pofüerunt, cujusmodi fuerunt Dionyf. L. de q div. Nom. C, 9. & 19. Cyril. Hier. Catech. $ Qrig. L. 1. Periarch. Theoph. Ant. L. 1. ad Autol. Greg. Ny(L. L. 1. cont. Eun. Tertul, ( L. de fag. in. gcrffäcu.c.. C. 12. Ruffin, in S mba Aug. d Dr Drzo Uwo. 249 d Aug.in Enchir. C. 96. &c. Preterea veró ex om- nipotentia certa & demonftrata oppugnabant du errores Marcionitarum & Manicheorum de m duplici principio, Ffermogenis &aliorum de T materia Deo cogterna, Arianorum deFilio Dei YO Un- in rationem inftrumenti à Patre condito. j D:: de & iidem hanc veritatem tanqüam manife- J fiam habent, üt patet ex eorum loquendi for- ]u mülis, quarum quasdam exempli gratià addere ]eren fufficiat. — Arnob. in Difp. cont. Serap. & ex eo i Petr. Damiani Opufc. 96. C. s. Qui boc negat ; f inquit, iil illo fiultius eft. "Tertul. L. deRefürr. J Carn. C. 9.: /Vor alid vatioge credendus efl , quàm i ut omia poffe credatur. . Greg. Ny(T. L. Catech. iil Long? ef? ab opinione , quam de Deo babemus, ali- ii quideiimpo[filile e[fe.. S. Aug. (erm. 1 39. de temp. .2.: IVon dico , da mibi Chviflianum , da smii »Oæbü m Sudeum: fed damibi pagamum , sdolorum cultovetn, n damonum Jervum , qui non dicat Deum effe omnipo- Qu zentem: negave Chriflum poteft , negave Deun omti- poteutem mon potefl. . Eam in rem etiam Hué&- r j T , tius teftimonia Gentilium Philofophorum & t* Poétarum collepit, Proj. /J. Ratione. 1. Quia 00 potentia fimpliciter infinita eft infinita omnibus nidll? modis, quibus effe poteft; adeóque non folüm 10 t Mil infinita eft in (üa perfe&tione entitativa aut mo- od do agendi, fed etiam in objecto , quantum ex (l.t parte illius eft aut effe poteft. infiniras: ergo J cüm Deus habeat infinitam potentiam , füb fuo JIL obje&o includit omnia poffibilia: ergo eft om- (5 nipotens; cüm ille dicatur talis, qui omne fa- cere poteft; quidquid non implicat. . 2. Quid- f N P quid N ! 250 Dr Dro Uxo. quid eft poífibile, nec ramen à fe fed ab äliö, lipid eft per aliquam potentiam poflibile: ergo vel 45 illa potentia eft in Deo, & fic erit omnipotens; Àop vel eft in alio quodam ente, & fic multó magis Ts & perfe&tius debet effe in primo ente; à quo Àup fcilicet illud aliud ens potentiam fuam participat; qoce adeóque ruríus Deus erit omnipotens. 3. Po- at rentia aliunde limitari non poteft, quàm velex TUf diffimilitudine effe£tüs, unde equus non gene- tul, rat murem; vel ex majore effectüs nobilitate; Aut unde corpus non producit Angelum : vel ex 0U neceffitate certee materie, unde ignis ex aqua Pri ignem non educir: nihil horum limitat poten- Ti tiam Dei; quia 1mó nihil illi hoc fenfu eftdiífi- i mile, quód illud in fe eminenter non contineat: tür quia 2dó Deus rebus omnibus eft infinité per- f ] du fe&tior: quia 3tió vel Deus ab ejusmodi difpo- fitione non dependet, cüm creare poffit; vel X in materiam difpofitiones quascunque inducere d poteft: ergo. ih 115. Dico III. Deus abfoluté poteft facere Ti plura & majora iis, que facit aut facere jam D vult. Proj. 1. p. Scriptura enarrat plura Deo ! poffibilia, quàm quae Deus feciffe aut fa&turus 1 effe legatur. Sic Sap. 11. v. . & feqq. recen- peccato- fer plures poenas & tormenta , quibus res torqueri poffint; r.Reg. r1. v. 3o. Heli; & i ! C. 15. v. 13. Sauli exhibet fortem familiee futu- [j ram, fi officio aut Dei imperio fàtisfeciffent ; ( 2. Mach. g. v. 18. Judae Machabzei ore enuntiat; [/ Deum uno nutu poffe delere hoc univerfum; Ji Matth. 5. v, 9. per Joan. Baptiftam declarat ; de þ(h lapi- DEg DEOþ UNO. 251 ii lapidibus poffe fufcitari filiosAbrahae; Matth.26. E v. 53. Chrifto ipfo interprete docet, duodecim OL Angelorum legiones mittendas à Patre, fi Fi- )nà liusrogaret. Similiter Athanaf. L. 3. cont. Arian. i Aug. L. 26. cont. Fauft. C. 7. Bern. ep. 196. Yicnt docent, Deum alià ratione, quàm per VerbiIn- $ carnationem, potuiffe redimere genus huma- n num. Alia exempla potentize divinee affert T'er- r tul. adv. Prax. C. 0. Chryf: hom. 24. in Genef. Vil Aug. L. de Nat. & Gr. C. 7. L. ad Marcellin. L C. 1. & 35. 'Theodoret. ferm. 4. cont. Gentil. e Prob, 2d. p. Ad Ephet 3. v. 20. de Deo dicitur: poo Potens eft omnia faceve f[uperabundanter , quam pe- a timus aut inteligimus ; ubi dum in greeco legi- Qtind tur, Uzig 7ráwrz füper omnia; &vrip éxzrsqua- p & füperabundanter, primum ad opera, fecun- j öXïP dum ad eorum perfectionem referri videtur. fin « Accedunt teftimonia Patrum; nam Dionyf. L. n dediv. Nom. C.g. fcribit, quàd fiper omnem mo- dum Deus po[fit. etiam iufuntà infontas vivtutes ab at dis, que jam condite [unt , divev[as producere; &5 " quód munquam poffint anfimitee &g in infinitum mul- nl ziplicando produtle virtutes fupra modum infimtam hr ipfius vivtutis efficientiam obtundere. — "Theophil. g Alex. in ep. Pafch. cont. Orig. JVeceffe eff in- « uit, mumero menfuráque fattorum Dei fortitu- Ed jmem coeequari , fi on poruit majora facere , quam ;lf fecit. — Cyril. Alex. L. 9. in Joan. ad illa verba: dl Opera , que ego facio , ipfe factet , €j majora borum Jaciet, hac notat : IWom emm ideo , quàd ad qma- cienda . vis illum deficevez , 5 , que perfetla Afi jora fa j fut, virtuzem pvopri. am definig. Ferim cinn ea W per- P Ds Dro Uuo. 252 € f Peï iffet , que fievi oportebat , ey. que fortà tempus feve ) at , n eou]que tantim per verirepo[fe immen- haur [am ejus potentie magnitudurem utiliter dis vevlis potu oflendit, Aug. ferm. 119. de temp. Ommnipotens dbad f fl , de Deo inquit; ad. facienda inajora g mimo- Yà: ommþotemejï.ad facienda. celeflia €9 tevve- lum tuif fivia . .. Magnus in magnis , uec parous in mini- mis: pofiremó omnipotens ad facienda omnia , qua Yoc dec facere voluerit. Conf. utv. p. 1. Deus in agen- do ad extra eft infinité potens, & confequenter Ormi Tieri valet ad plura & plura; ad perfe&tiora & perfe- ctiora: Írem eft omniporens, & hinc poteft U omne id, cui effe non repugnat: fed nugato- f ríum eft & falfum id duntaxat non repugnare; m quod Deus de facto facitaut facturus eft; cüm &t effe divinum infinitis modis participari poffit; t nulla autem creatura illud perfe&té imitetur, adeóque femper aliud & aliud ac perfectius & p perfedius füperfit producendum: ergo. 2 &i Si Deus plura & perfectiora non poffet produ- alia üt cere, id oriretur, vel quia ex naturae neceflita- te agit, & hinc facit omne quod poteít; vel N ilu w quia ejus potentia determinatur ad huncrerum concurfüm propter ordinem fàpientize & jufti- T tice divinge: fed rmum füpponimus hic falfum Qu VO ex Difp. sta, ubi Deo libertatem propriam vin- - dicabimus; 2dum jam fuprà num. 35. & 40 Y eft reje£tum, càm ordo rebus impofitus non Q adeequet fapientiam divinam ficut nec divinam e Vi bonitatem: ergo. 3. Ex contraria opinione fequeretur . 15$ó, cüm omnes creature à Deo E pmdg&æ & producenda fint numero & per- eétio- a Ds Dro Uuno. 253 fe&tione finite, per finitam produ&tionem ex- Ht du hauriri infinitam potentiam: 2dó Deum non I DL potuiffe prefervare Adamum à lapfu , Davidem INIIPW 1 ab adulterio, Saulem à perditione; non potuif- $ l d íe emollire cor Pharaonis, convertere Acha- T T bum , trahere Judam ad poenitentiam; non po- im tuiffe Chriftum dare fignum Scribis perentibus, D vocare in defenfionem fui Angelos, defcendere ngi de cruce &c. adeóque inevitabilem efle rerum d omnium eventum, tolli gratiam; libertatem & ip meritum, neceffariam & excu(àbilem effe pec- C pmä catorum malitiam : 3tió Deum fipna & prodi- nuga gia; quee ab eo facta lepimus inScriptura, poft- modum autem non ampliüs renovabuntur, i "L etiam non poffe ampliüs patrari; & fic poten- tiam eorum efíIe tantüm pro vice fimplici. i Qoü mict Dixi: abfolut? poteft facere &c.; excludendo T potentiam ordinariam , prout hic fümitur. Ut 00 enim Deus potentià ordinarià poffit plura vel d alia facere;, quam facere decrevit, requiritur, edi ut poífit vel murare decretum , vel contra eü; ^ illud agere; quia fi neutrum poffet , alia non qut poffet exequi , quàm qu«e ab eererno decrevit; non quidem propter defectum virtutis ad agen- & illfïr :'fäl[ll? dum, fed propter immobilitatem & efficaciam voluntatis , fine cujus imperio & applicatione m n impoffibile eft potentiam divinam aliquid exe- qui : fed Deus neutrum poteít; cüm ex 1mo j jnif fequatur in Deo imperfectio ignorantice vel le- d vitatis ; ex 2do autem aliquidimpoffibile, nempe i agere aliquid' contra eflicacem volitionem. llanc veró potentüam ordinariam reftrinxi- Inus s[' i ! l Dr Drzo Uwvo. 254 mus ad acceptionem 1mam , non veró 2dam f num. 112. indicatam ; quia certum eft Deum pro facere multa & plura facere poífe contra vel pl füpraleges communes &caufas in univerfo fla- p tutas. Tnat 116. Objic. cont. xmum. Potentia Dei agen- tent di ad extra non eft infinita in genere entis : er- [ o non continet eminenter ormnes effectus fion poffibiles : ergo non eít infinita. Conf. 1. Po- illi tentie infinite debet correfpondere termi- qui nus feu effectus infinitus : fed nullus extra De- Qul um poteft affignari terminus infinitus: ergo imy potentia Dei ad extranon eftinfinita. — Conf. /I. N Potentia Dei exceditur ab ejus ícientia; quia ti, Deus plura cognoícit; nempe mala, quàm qu facere poffit : ergo.non eft infinita. Qj &. D. 4. Potentia Dei ad extra realiter re(; Y fümpta non eft infinita in genere entis N. for- maliter & praecifive fumpta fu/d. non eft infi- di nita in ratione entis, h. e. non eft collectio om- ter nium perfectionum divinarum, fed una duntaxat fur Tnj perfectio in füo ordine infinita C. non eft infi- nita in ratione entis , h. e. non fe extendit ad dia omnes omnino effectus poffibiles JV. 744 Corff. £. &. D. M. Potentie infinitze debet correfpon- ) dere terminus feu effectus infinitus quoad mo- len dum agendi; Deus enim tefle S. Aug. L. 1 L f de Civ. C. 22. magnus etiam eft in minimis, C. h Infinitus fecundüm fübftantiam JV. vel fu/4. de- bet correfpondere effectus faltem fyncategoree i maticé infinitus C. neceffarió categorematic h infinitus JV, "'erminus potentig divinee faltem s ynf-'a-f d Dzr Dzo UNo.t 255 p Íyncategorematicé eft infinitus, quia Deus non t De: producit tot & tot creaturas, quin plures & J plures eásque perfectiores & perfectiores fem- jbl per producere poffit. De termino categore- matice infinito res pendet ex philofophica fen- J ? j tentia, an poffibile fit ejusmodi infinitum crea- Ti d tum in magnitudine, multitudine, aut inten- d fione an non? fienim 1mum; utique & Deus illud producere poteft: fi veró 2dum, non l e m quidem poteft, fed inde potentia Dei non mi- n nuitur; cüm vera potentia ad chymaram feu 5 impoffibile non detur. 44 Cozrf..77. & D. /4. ij Potentia Dei excedirur intrinfecé ab ejus fcien- jj tia, quafi illa non haberer excellentiam tantam; quantam ifta , /V. extrinfecé /u/4. refpectu ali- . cujus, quod fit objectum porentiee divinse JV. tea refpéctuejus, quod porentiz divinze obje&tum N non eít. C. Sicut per hoc nihil decedit fcientiae dii diving, quód falía non fciar, fic nec omnipo- ( (u tentie , quód impoffibilia, qualia mala omnia qun funt refpectu Dei, nequeat facere; cüm facere d malum potentia non fit fed impotentia; üt mox [ j dicetur, Al 117. Objic. cout. adum. Sunt aliqua, quae j Deus facere non poteft: ergo non eft omnipo- T tens. Prob. /257, 1. Deus non potefít mori nec ; bl falli: 2. non poteft mentiri aut peccare: 3.nom qin poteft facere, ut res jam praeterita non fueritz ii 4 non poteft ex quolibet facere quodlibet : er- 2 g go. Corf. /, Si Deus poteft facere omne poffibi- le, poffet exhaurire füam potentiani illud effi- T j ciendo; quia üt omnipotens d«bet actu poffi- bilia l 256 Dä Dzo UNwo. bilia facere poffe , fi autem aélu faceret omnia Ti [ offibilia, hoc ipfo ejus potentia eflet finita X exhaufta: fed nequit dici, quod Dei potentia Mf j offit exhauriri: erpo neque, quód a&tu face- re pofífit omnia poílibilia ; ac coníequenter pl uód fit omnipotens. Conf. []. Res mere pos- ]u ol fibiles funt actu purum nihil: ergo non poffunt actu effe obje&tum omnipotentie. Te Deus' facerex Àn ^E D. 74. Suntaliqua, que non poteft , & que etiam fünt poffibilia V. & " ij quz non fünt poffibilia C. Quamvis veró ex recenfendis; aliqua fint; que non involvant u contradictionem, fi conferantur cum creatura; d tamen ad Deum relata implicant repugnantiam pi contradictionis ; unde juxta S. "Thomam hic lr otiüs dicenda fünt fieri non poffe, quàmgquó 0U Deus ea facere nequeat. — 724 prob. 1m. 9. IN [ l Cou[. &7 füpp., quód mori & falli ad potentiam a&ivam pertineant; nam S. Aug. L. 5. de Civ. U I C. 10, & ex eo Ifidor. Hifp. L. 7. Orig. cum Ve aliis, deDeo inquit: Qrmpipoteus efl enum facien- do, quidquid vult, mom patiendo, quod non vul. uin ex hoc ipfo Deus omnipotens eft , Ut po idemS.Aug. Serm.11 1. detempore indicat ; cüm lr U potentia paífiva, que imperfectio eft, à Deore- 1moveatur. Huc pertiner explicatio ,. quam [ ü tradit Hugo Victorin. P. 2. de facram. fid. C.22: Poteflas duplex eft , alteva ad aliquid facieudum L p altera ad nibil patiendum. Secundüm. utrammque d Deus omnipoteus veviffan?. affirmatur.; ' quia üec h aliquid efl ; quod ei ad patiendum corvuptionem ttt- 2]1 ferve, mec aliquid ,. quod. eff faciendum , impedi- méntum Dr Dzo Uwo. 257 - OfII] mentum bo[ft ajf erve, . . fumme poteus eff, qui po- Rnitd £eff omne , quod po[fibile eff : mec ideo mim s po- o zefP, quia impoffibilia nom. poteft; quia impoffililia uf pojfe o effét poffé, fed mom po[Jé. — .ftaque omtzia joref? Deus, que po[Je potentia el1; e9 ideo ommi- QU m potens efh, quia impotens e[e nom potefl. — 4d prob. upoiïu:: 2d. Y« fimiliter. . Poffe enim mentiri aut pecca- 're juxta Chryf. hom. 38. in Joan. & Ambr. in y li? Annot, in Numer. ad Chrom. izfirmitatis, uon luV potezrie eft ; tum quia hec pibi] poriis , quàm v aliquid, àt Petr. Damian. in opufc. 56. de div. ol omnip. ait, fünt, neque caufam efficientem fed Tet deficientem habent: tum quia poffe peccare eft nafit poffe excidere ab eute , fcilicet à veritate & boni- qm J tate, üt Dion. L. dediv. nom. C. . fcribit. 42 nqu prob. 3t1amY. D. non poteftfacere Deus , ut res i jam preterita preeteritione praecisà & in fenfüu temti divifo non fuerit N. ut res praeterita reduplica- d tivé fumpta & in fenfu compofito non fuerit C. imum Deus poteft, quia potuitrem illamnon HO' wm J jf velle, antequam ejus futuritionem proeotem- pore, quo contigit, decerneret : 2dum non jv efb j poteft, quia aliàs deberet facere, ut preteri- j um fimul fit preeteritum & non fit preteri- p tün'; ae proinde ut verum fit falfam; hoc au- rem ex dictis nec Deus poteft, nec illud ex ra- fs n tione omnipotentige poífe debet. Hinc Aug. L.26. cont. Fauft. C. " s. fententia quippe, inquit , j quá dicimus aliquid fu ifé , ideo vera efl, quia 1Dud, de quo dicimus, jam s0n efl : banc fegtentiam Deus W ff';'x m faljam faceve son poteft , quia nonefl contrarius ve- ?1/4fj. Cyrillus veró eandem rein in exemplo jn" inter L,:q?a,'/m'jï EEE Dz Dro Uxo. 258 inter Patres agitato L. cont. Anthropomorph, 1l C. 13. declarat: Curv Deus eam, que fluprum Md UI palfa eff , munquam facere potefl , ut uon flupvata fuevit ? quia wom potefi snendacium veritatem fa- fii ceve, — INeque vevó imbecillitatis. vitüum iflud eff, Vi fed naturee probatio mibil pati fuffinentis; quod ipfum fii dedeceat : aliemun . autem . eft peuitus à Deo menda- ne cium: povró zmeudacium eff. efficeve , ut , quee ftu- Te] eff puum pa[fa effs nunquam fit pafJa. . 4d prob. 4. . iterum Z. Non poteft quodlibet facere ex quo- Yi libet in fenfu divifo N, in fenfü compofito; C. e Nempe quamvis rerum naturg, fi fecundüm sl füas notiones feu pradicata effentialia confide- Tür rentur, fint immutabiles ; aut fi fupponantur Mf res retinere füas naturas, non poffint fimul ac- f quirere aliam naturam , eoquód aliàs tales natu- dl ra effent & non effent; fi tamen naturz conci- L piuntur, üt exiftunr, cujuscunque rei natura poteft converti in naturam alterius rei, uti de u aqua in vinum, fanguinem & ignis vaporem h converíà, teflimonium Scriptura perhibet. Quin & in eo poriffimüm vis omnipotentice di» ving eft pofita, ür meminit Aug. l. c.; quàd - & Nam unjvevsd cveaturá [ud utitur , àt ei placet. tefte Chryf. Orat. de Abrah.: JVature affetlio-. uibus uature opifex uon [ervit: quoniam natura aece[fitatà non fubeft Deus im üs, que efficit , cim fit naturee totius conditor. Quid de porentia obe- g dientiali inde oporteat dicere, ex Philofophia f repeti poteft. — 244 Cozf. 7. &. D. M. Si Deus i poffet. divifim facere omne poffibile, exhauri- 1 rg:ur. ejus potentia N. fi poffet facere omne (ï]ï; Drg 4DEO UxuO. 259 Qp fibile colle&tivé C. AZ., fed JV. Supp., quód hoc ipn ad omnipotentiam Dei neceffarium fit , aut Deo ijni mj conveniat. Ut enim Deus dicatur omnia poffe, fatiseft , ut quodlibet eorum comparatum ad di- lld ffh vinam potentiam poffit ex vi illius ita in re con- lii ftitui, ficut dicitur effe poffibile: non autem Ia necefle eft , ut poffit quodcunque illorum face- [ a. re fimul cum omnibus aliis; quia'in hoc poteft »M effe; & reipíà eft repugnantia, que non invol- N g vitur in fingulorum produéctione; üàt paret in ID exemplo potentie divinee rem confervandi vel u Onils deftruendi, quamcreavit. 77 Cozf. 77. &. D.4. funt purum nihil ratione exiftentie C. ratione nat: TE effentiee N. [Effentiee fcilicet rerum poffibilium funt reales & ceterne in ideis divinis aut in ipfa f effentia divina, quee infinitis modis poreft ad - ona extra communicari. paui ^118. Objic. cont. 3tium. Chriftus Matth. 26, ul ytd v. 39. Patrem ficalloquitur: Sipo/fibile ff tran- o Jeat à me calix. ifle, h. e. fübtrahe me à morte lii imminente: Sed calix non tranfür, nec Pater ( Chriftum fübtraxit: ergo id erat impoffibile: [ ergo impoffibile eft, quidquid Deus facere non M decrevit. Coyf. 7. Patres pluribus modis decla- $ rant; effe tantüm poffibilia & Deum poffe fa- IMM ] Nam r. cere ea, qua facit vel vult facere. j Hier. Dial: z. cont. Pelag. illud tantàm | afferit n Obc polfi'ile, quod futurumeft. 2. Fulg. L. 3. ad Tra- fopi fim, & L. 1. ad Moflim, C, 12.docet Deum zaz- ]u zum pofféà, quantum vult , eg zantum velie, Aan- é a zum potef? ; Damafc. autem L.1. de fid. € , 18. ntate metiri. 3. Athenag. [ li viwure-m Dei à fola volu Ra nIa M 260 Dr Däo UNo. L. 1. de Refürre&t. Greg. Nyff. L. Catech. & jti Hier. in Cap. 4. Dan. ad v. 32. dicunt Deum um omue id velle, quod bomum efl, &g eatenüs etiam Chr iaf poff; que autem mon vult, ideo wolle, quia vel ff amjuflum vel iudignum efl : unde fequitur nee t Deum poffe ea facere, quae non vult facere. Ad Conf. I]. Patres; ac praefertim Aug. L. 2. cont. Maximin. C. 7. &. L. 85. QQ. q. 65., contra ln Arianos probant filium zequalem patri in divinis; bile quia fi Pater voluifler eum gignere eequalemfi- lom n bi & non potuiffet, foret imbecillis : fi veró fhr potuiffer quidem fed noluiffer, effet invidus: V ergo fimiliter, fi Deus poffet: plura vel perfe- €üora procreare, & reipsà non vellet, invi- qui dentice arguendus effer, àt idem Aug.L.4. de fmg Genef. ad lit. C. 16. inquit. Sz Joza facere poffet Pl Deus,uec facevet , magna ef[et invidentia. K hus R. D. Corf. Ergo id eracimpoflibile abfoluté k feu potentià abfolutà & ex virium defectu N. du ex hypothefi, quód Deus fic flatuerit; feu po- tentià ordinatà & ex immutabilitate decreti di- €e vini C. Inter varias impoffibilitatis acceptiones, hi quas Greg, Naz. Orat. 36. & Ambr. L. 4. de fid. vd il C.5. refert, illa frequenter etiam in fcripturis lt ufürpatur, quà dicitur impollibile , quod qui- D dem abfolut& Deus facere poteft, non tamen (iijj reipfà facit aut facere decrevit; fic enim Ge- nef. 19. Deus ad Lot inquit: ZVozporero fácae W quidquam , domec ingvediavis 1luc; Joan.6. dici- jty tur: JVom potefi filius faceve quidquam , nifi quod fit: videvit Patvem facientem; & Marth. 13. /Von po- N tj zewzf | illic figna facere propter iucvedulitatem eor Zlm,. qui X * DE*DEVo UNo. 26r edd qui eum excipiebant. Atque fimili plané modo ]ar fumi textum objectum, liquet ex Luc. 22. v. 42. j eïiazj Chrifti orationem fic enarrante: Parer, ff vis , UL Transfer calicem iffum à me : 4d Couf. Ly. V. A4., Qs fi fermo fit de poffibilitate abfoluta, & qua ad f potentiam Dei fecurnldüm fe fpectaram refertur. 20 "Ad prob. 1. D. Hieronymus id tantüm afferit eu homini poffibile, quodeft futurum, C. potfi- dirti bile Deo, N. Agit hic contra Pelapianos, qui hominem absque omni peccato vivere poffe mlem'ä- fv jadtabant , probátque moraliter loquendo id yidi fieri non pofle, quia id; fi exemplum de B. p l' V. M. exceperis, factum nusquam fuit nec un- quam fiet: abfolut& tamen id per Dei gratiam ; I ,44 fingularem fieri poffe tradit idem L. 2. cont. ( pl Pelag. C. 6. laudátque Auguftinum L. a. de pec. mer. hoc afferentem ; unde potiüs argu- W ) li mentum pro nobis collipitur. 44 proj. 2. D . « Et Fulgentius & Damafcenus his phrafibus fj duntaxat fignificabant, voluntati divinse füb j- Tell cere omnia & nihil poffe obfiftere C. Deum ni- hil aliud poffe- nifi quod velir, /z?4. nifi quod yiot du d velit vel actu vel potentià C, nifi quod a&u rlp[llh ipfo tantüm velit N. Primurm fenfüm intendiab a utroque, patetex additione, quam Fulp. loco 2do facit his verbis: t E ja, cui [amper fubefl, n6 cim volet , po[fe, 110n aliud in illo velle , quam j £o[£ ; & quam habetl.c. Damafcenus: Z?rtu- zem voluntas . [ola metitur , omuia enim, quecun- T que vult, potef?; quo modo etiam loquitur Aug. jl N jj L. Enchir. C. 96. dicens, Deum uon ob aliud vo- j cari omiiporeutem , tifi quia quidquid vult , poteft ; L 3 [/ 46 - * 265 Dz Dro UN:O'. zhzf- siec voluntate cugu[piam creaturee voluntatis on fi potentis impeditur effetus. Caeterüm velle non H femper ftri£té fümi pro iis, quaequis actu vult; h fed lat etiam pro illis, que poteft velle; decla- jl rat communis loqüendi formula , quà de homi- [ ne, qui fui juris eft; dicintus, eum facere, qu& l vult. 44d prob. 5. &.. Athenag. & Greg. Nyfleni E locutionem vel intelligendam effe de eo; quqd lu Deus vult aut a&tu aut potentià, üt modoó di- Bu &um: vel cum PetavioL. 5. Theol. Dog. C. 6. e dicendum eorum rarionem tantüm procedere h cüm rem factam aliunde, nempe ex fcriptura) d conflat, qualis fuit illorum de re(ürrectione corporum & mundi creatione loquendi matería; t quia tunc inter argumenta , quibus contra infi- d deles eadem probatur, ufitatum & bonum eft i illud, fi nec rem injuftam nec Deo indignam [ efle monfiretur. S.Hier. autem nec illam fen- a tentiam habet, nec, dum dicir l. c. NNabucho- sl donoforem quafi hominem fzculi locutum; El t aliud contendit, quàm Deum non tyrannorum more, quidquid libitum eft, ftatuere nullo equi ue meritis vel iniqui diícr 'imine, fed pro cujusq bona vel mala difpenfare. 24d Conf. fI. . . Conf. Difp. Quia, cüm omnis.generatio in fi- militudinem nature fieri debeat ; filio divino ïïä debebarur naturae equalitas; quare fi Pater; quod Ariani purabant ; voluntate filium genuil- fet, nec eequalem tamen fibi, vel imbecillus ve preparcus aut invidusfuiffer: hec autem ratio pro rebus creatis non tenet, quibus nec elie ä ng— hec ulla perfe&tio debetur, fed illa fnt be Cl * -Dz Drzo Uuo. : 265 T N ficia ex liberalitare conditoris. 44 prol. g. 1. !h Hujuslibri autoritatem non effe maximam, cütm Y VO n ( Aug. ipfe L. 2. Retr. C. 24. dicat: Zz quo opere - plura quefita, quàm imventa funt ; 2 eorum, quee - hor IU inventa fuut , pauciova fivmata : cetera veró dta pofita, velut adbuc vequivenda fint. Y« 2. D. Conf. N Et hic Aug. intelligendus eff de potentia abfo- J J luta N. de potentia ordinata, fi quae illà poffet; gii- non faceret; C. Nam L. 3. de lib.arb. C. 9. di- J cit; poffe Deum producere meliora, & pofito u hoc creaturarum ordine, invidum efíe, qui velit n aliquam interire, r 119. Z;f. 1. Deus non poteft facere nifi ea, um Ta u que previdit; quia aliàs poffet absque provi- dentia operari: fed previdir ea fola , qua: facit: (iti ergo & ea fola facere poteft. Cozf. 7 Dei po- üxgm tentia & ejus voluntas fünt idem; & voluntas ]ami etiam Dei eft immutabilis: fed Deus non vult u alia, nifi quze facit aüt. fa&turus eft: ergo nec i alia poteft. — Cozf. Z7. Si Deus abfolütà poten- n tià poffet alia, quàm qus nunc facit, fa- Jo Cere, ergo pro priori rationis potuiffet omitte- s mefb 're decretum, quod nunc habet, vel aliud ab LW illo ponere: fed hoc dici nequit; nam inprimis, qo dum hoc concipimus, merà finpimus contra ) d illas veritates reales, quód Deus in decreto fit 1 p immutabilis, & in eo non detur prius & pofte- | « rius: deinde conciperetur, Deum potuiffe eli- il* .gere imperfe&tionem pra infinita perfectione; jl [ZI cüm decretum fit perfe&io Dei & ipfe Deus, omiffio autem illius nihil: erceo. j ue .X D. M. Deus nequit potentià ordinatà facere RA4 264 DE Dro Uxo. facere nifi quee preevidit C. potentià abfolutà N. J4dprob.y. Deum quidem fine ea, que& Qul ri modoó eft, providentia operari poffe; non ta- men fine omni; quia fi alia operaretur, etiam &X alia fütura. previdiffet, Itaque ex prafcientia [ Dei infertur tantüm, ea non effe futura, que non fünt previfa, minimà veró non effe pol- qi W fibilia; càm Deus alia preeordinare & preefcire potuerit. 744 Conf. . X. D. 1. p. M. Potentia& Ti voluntas divipa (ünt idem realiter quoad entita- fs rem & in fe C. quoad tendentiam & termina- tionem ad objecta N. Potentia enim refpicit li omnia pollibilia, voluntas veró definita tantüm K & volita. /2d2.p. M. &. D. Voluntas Dei eít immutabilis fed libera tamen fimul C. determi- Ío nara etiam ex fe ad unum N. 444 Conf. 1. y. N. li an. &g pvob. 1m. . quia fundamentum hoc conci- ( piendi prebet libertasDei & creature; verita- Y tes veró reales füpponunt jam ordinatam Dei porentiam. Similiter JV. proj. 2d. quia velilla I omiffio aut decrerum aliud foret ipfe Deus, fi- cut jam eft decretum prafens, & mutatio tan- rüm effet in termino: vel ficut jam actus liber, E prout diftin&us à neceffario, non eft perfedtio in Deo fed pradicatum neutrum , fic nec ejus omiffio imperfectio dici' poreíl. Sed de his in- frà luribus. 120. /zfi. /J. Quodcunque vult Deus, fem- per eft melius, üt inquit Aug. L. r9. cont. Fauft.; imó neceffe eft, juxta Damaíc. L. 2. de fid. C. 19., omnia à Deo optima fieri: er- go nequeunt à Deo fieri plura aut. perfectiora. pE PNDPRPE oc Pseci b TCCU N o . RRP EH Co;f Á -DE Dso Uxo. 65 Yolyi Conf. L. Sicut ex artefactis hominum eeflitrio- , tur eorum fcientia & potentia, fic ex Dei ope- r t ribus elucet ejus virtus & prudentia: ergo ficut n ex melioribus artefactis magis eeftimantur ho- Cint mines , fia dum Deus ex fuis operibus maxim& g eeftimatur, hac debent effe maxima, & confe- Conf. H. I quenter majora produci nequeunt. at Effentie rerum fe habent ficut numeri ,. quibus H nihil addi aut detrahi poteft, quin mutentur; | nj & poteft à Deo produci creatura omnium per- i fectiffima: ergo Deus non poteft facere füb- dj ftantias meliores, nec etiam ípecies perfectio- t res & perfecliores. i "& D. /4. quoad vt. p.. Eft fimpliciter & ab- Xetti foluté melius N. refpectivé & comparativé me- 9 lius C. Aug. enim ibidem melius dicit fuiffe, [ Chri(tum nafci quàm non nafci, üt carnis ve- ydii ritas illius adítrueretur folidiüs; & nafci ex fce- m mina, utne videretur muliebris fexus à falute l VEHI repulfus. Quoad 24. p. D. Neceffe eft fieri Q5 optima fecundüm modum C. fecundüm füb- ftantiam N. Deus femper agit modo perfe&tif- j ij ]lM fimo, fümmá f(cilicer fapientià, eequitate & po- tentià , ubique intendendo finem ultimum pre- liiffea'( J ftantiffimum, fuüam niinirum gloriam, & eli- gendo media apriffima ad finem proximum, Jis) MX quem fibi proponit affequendum : quia ta- men Deus in agendo ad extra omninó li- ls; BW ] ( ber eft; quia nec opus Deiad extra quoad füb- "LA ftantiam, qua finitaeft, eft oprimum , nec de- j rerminari etiam poteft ullum, quo non melio- ra & meliora in infinitum dentur; quiadenique 08 R5 quo ft 266 DVE Dro Uwuo. quod in fe melius eft, comparatum ad ordi- Ti fi nem ac feriem rerum certam, minus bónum evadit; Deus nec agit femper nec agere tene- p [ rür optimum fübflantive. . Preeterea difcrimen inter homines ac Deum eft, quod illi dicantur In Vif «tiam minüs bene agere, fi minüis bona agunt; quia ex füuppofito adeft preeceprum vel alia cau- qu dfe fa, que eos impellat & obliget ad meliora fn etiam agenda, eorümque in agendo vel boni- tas ex nifü voluntatis & conatu incrementum d T capir; quorum tamen nihil refpectu Dei tenet. d Couf. 1. &. T.A.D. Conf. fimiliter. Debent effe h znaxima fecundàüm modum C. fecundüm füb- t ftantiam N. Siunicé attendatur creaturatum fubítantia, hec in comparatione ad autorem fuum, eft zazquam tibilum: fi attendatur eefti- t f mabilitas Dei ex creaturis, hec ex minimis etiam capi debet; quia, àt Aug. L. 11. de Civ. li i C. 22. ait, Deus àta avtifex efd magnus in magrit; ub münov nom fitim pervis; que pavoa mom [uá granditate, maim gulla. eff , fed avtifiis fapientid q Ó imetienda funt..— Ceeverüm Difp.etiameft; quód cüm homines materià, inftrumentis & aliorum minifterio egeant, non poltfint oftendere fuam induflriam nifi in artefactis; Deus autem; quí his omnibus ad quidpiam faciendum opus non habet, hoc ipfo jam fàtis manifeftet. füam vir- Q tütem ac fàpientiam, & ex modo eriam in mi- p nimis operibus infinitam fuar excellentiam ape- q riat: ad haec , cüm ars & fapientia hominibus M von fit effentialis, & ipía etiam perfectioribus k operibus perficiatur, ex his illa re&& aeftinta- für; Dr Drzo Uso. 267 tur; econtra, quia Deus eflentialiter eft per- | orj Jonta fectiffimus, nec acquirit artem nec operando e perficit, ex (olaoperum cognitionezítimari non ( CT deber. /4d Conf. 1J. w. C. 1m. p. .«2 D. Conf. |cin Ergo non poteft facere fübítantias acciden: tarió meliores, iN. effentialiter meliores fub4. puu a quatenus nihil poteft addere vel demere rerum effentiis C. quatenus prater eflentias rerum pre- rrat Lb fentium nequeat facere aliasres & fic etiamalias f effentias, aut non plures & perfectiores fpecies rerum producere N. 74d 24. p. N. /4. eg' Conf. 16f ená Exclusà enim unione hypoftaticà , vifione bea- tificà & maternitate B. Virginis, quas $. Tho- m jj mas, quatenus ordinem divinum includunt, vo- IIOICF cat perfectiffimas, Deus comparatione ad' po- tentiam fuam factà nunquam facit perfectiffi- re ynim mum fimpliciter, nec facere etiam poteft ; quin tamen inde derogetur infinite illius potentiee, As Cif üt füp. dictum. D. 121. Olferva. Quiomnipotentiam Dei tan- fj P J P quam immediatum principium agendi formali- i ter diftinpuunt ab effentia & entitate Dei, nihilo- ) qUD minüs adhuc inter fe diícrepant. Ut enim j Ü f nihil de iis dicam qui potentiam cum ideis divinis vel fcientia per imperium operante 1; t confundunt, Scotus cumaliis pluribus do- i cet ipfam voluntatern divinam effe potentiam; gmïlf per quam Deus ad extra immediat? operatur, €o- t quód voluntas Dei per fe efficax eft, neque indi- j get ullà facultateexequente, üt videtur colligi ex j pri locutionibus um fcripturz tum Patrum. S/ T ho- flin- mas autem hic q. 25. fecundüm rationem di ho guit ff Dz Dzrzo Uuo. 268 guit potentiam à voluntate, & ficutin homine, it4 in Deo formaliter diftin&ta ponit fcientiam üt di- rigentem, voluntatem üt imperantem potentiam üt exequentem & immediatum operationis prin- cipium. NNeutraSententia prioribus dictis repu- nat, cüm etiam voluntas non omnia velit, quee n vclle poteft. Tü DISPUTATIO III. od Q .De Invifibilitate & Vifibilitate . til Dei. d& Qu (ATPUT-:EL l & De Invifibilitate Dai. À I(io non minüs ad mentem quàm ad ocu- W los corporis pertinet; adeóque non tan- V ] tüm pro ufürpatione rei, quae oculis fit fin fed etiam pro cognitione hic accipirur: füb utra- d que acceptione fumpta dividitur in abftra&tivam; de intuitivam , & comprehenfivam, habétque fi- fi militer fibi oppofitam invifibilitatem. Cüm veró & pluribusScripture locis omnino certum u fit, non raras fuiffe ''heophanias , feu Dei appa- ritiones contigiffe, & fuprà de exiftentia Dei agendo oftenderimus, Deum ex creaturis co- gnofci poffe; füperfluum ducimus de invifibili- rate Dei, abílraétivae vifioni oppofita, apere: ä quare de ca duntaxat, qua negat Dei vifionem * inruirivam vel comprehenfivam , invifibilitate diíleremus. ARTI-. :Dr Dgo UNOL 269 i&l ARTICULUS í. nüo N n Deus po[ft imtuitivà. videvi. oculis p st corporeis ? m Ota. Dogma Gentilium & Anthropo- D N morphitarum vel apertum vel ex eo- rum doctrina naceffarió profluens erat; Deum oculis carneis videri pofle. Eundem errorem Chrittianisuniverfis exprobraverunt olim Gen- a r tiles, quam calumniam Orig. L. 7. cont. Celf. depuli. Inter Arianos tamen fuerunr plures, qui folum Patrem Divinum aflererent invifibi- lem: quin & Catholicorum nonnullos ejusdem erroris füà etate notárunt Iren. L. 4. C. 34., & Aug. ep. 6. Pofterior hic idem alibi tractavit ion quaftionem przefentem uberiüs circa vifionem n t Dei oculis corporeis, non tantüm quales nunc ylsd funt, (ed quales abfoluté condi poffent, capien- ]ite dam; in qua cüm quibusdam vifus eft propen- derein partem affirmativam, hàc quafi autoritate du queliï' fifüs Gregorius de Valentia judicavit probabile, (u « porentiam aliquam fenfitivam fic à Deo condi, atf ut vel füà naturà vel faltem dono aliquo gra- d tuito fuperaddito valeat non folüm objecta fen- T fibilia corporalia, fed etiam obje&um aliquod uÀ Ípiritudle, adeóque Deum ipíum percipere. ;; j Verüm Auguftini mentem infrà fingillatim ex- 3 ;gel'f cutiemus. yetl 125. Dico. Deus oculis corporeis nec vifüus jtit Prob. 1. ex eft unquam, nec videri poteft. T Sm'fg»fng um 270 Dxz Dro UNO. r Stviptura. Exod. 33. v. 20. Deus quafi genera- [ lem legem ftatuit: /Von videbiz me bomo , 9 vi- [ li vet. Item univerfim legitur Joan. 1 v. 18.: Deum Átti nemo vidit unquam. . 1. ad Cor. 2. v. 9.: Oculus bominis t10t1 vidit , uec auris audivit , que prapa- Du [ vavit diligentibus fe. Etiterum 1. ad 'Tim.6. v. 15. Quem mullus bomium vidit , [ed sec videve poteft. [ & Er C. 1. v. 17. premiffum erat: Aegi Seculorum gninortali 63 invifibili. Circa hec autem tefli- [ n ] monia certum eít 1., quód naturali & fenfu ob- (im vio accepta loquantur de vifione corporea , cüm Rfltll proprié videre pertineat ad oculos corporeos: ftr 2. quód Paulus ibidem vel mentionem faciat de IN oculo corporeo ficut de aure carnea, vel do- ceat Deum verum effe diverfüm à falfis numi- Yi nibus ac fpiritum: 3. quód de vifione mentali Áin fimpliciter nequeant intelliei exceptiones ille; cüm infrà ex Scripturis etiam oftenfuri fimus; ex fà] potfibilem effe vifionem Dei intuitivam per in- telle£tum elevatum. Corf. Quoties Scriptura àp. Mi loquitur de viüibilitate Dei, utitur terminis ; qui mentis actum, non autem oculi corporei indi- 0b je cant. Sic Matth. ;. v. g. dicitur: Jeazi mundo hq covde , quouiam ipfi Deum videbunt. | x. Joan. 3- & V. 2.: Stzmus , quoniam cim apparuerit , [imiles & h evimus , quoniam videbimus eum ficuti fl quibug [ verbis S. Aug. ep. 6. oftendit, oculos cordis & fpirituales inrelligi,; non autem corporeos , fe- N cundüm quos Deo fimiles non erimus. L. ex. Patvibus,. Orig. L. 7. cont. Celf. inquit : Falfó & "obis imponit Celfus. diceus., mos [perave oculis cor- fl poris Deum e[fe vifuros. Athan. difputans contra Arkan. 4 * .Ds Dzo UNO.- v Arian. à S. Auguítino refertur, conffant iffan? d g Juafife. .Demn uon. effe vifum mifi a tumptione crea- 3 ture , fecundinn Deitatis etiam [eientie proprieta- tem ommino 6 hi v ffe imvifibilem. Greg. Naz. or. 3 3. [/] Deus eff ejusmodi , u£. wec taugi nec oculis cevui , p,. z AR queat. Cyril. Hierof. Catech. 9.: Cavzis quidem oculis contemplavi Deum , impo[fbile. Hier. in C. ] ;o.'(f. T 64. I(à. : [ Vequaquam Deus Jermonibus explicatuv , niec ocuilo corporis coutemplabilisefl. Ambr. ferm.g. n TT .in Pfal. 118. docet erráffe Moyfen, quód exi- 4 ï ftimaverit, Deum oculis videri poffe. — //Z ex - Jtatione. INulla potentia prafertim viralis poreft Dor at . ferri extra füum obje&tum: fed oculus eft po- T rentia vitalis, & Deus eft extra illius obje&tum: D ergo oculus non poteft ferri in Deum, feu eum nern videre. Jaj. patet; tum quia ficut potentía l l jl fumit fuam fpeciem ex objecto adequato , fic & : extra illud vagari nequit: tum quia porentia vi- Vi p j -talis, quantumvis à Deo elevata, ut vitaliter ' agat debet (e ipfim movere tanquam cauía prin- d ! " cipalis ; adeóque poteít fe tantüm movere ad inis ;c;,' objeétum fibi connaturale, & hincorbitam ob- ( jecti adequati transpredi nequit. — AMiz. etiam ] mu'»f liquet ; -tum quia certum eft, objectum oculi Qdl adequatum effe colorem fenfibilem, & vifio- ïmiklfj q nem. per hoc formari, quód radii à fingulis rei objecte partibus prodeuntes, per tunicas oculi Qu & humores inflexi depingant inretina imaginem (5 ! reiab illa diftantis: tum quiacertum eft; Deum - nec effe colorem ant coloratum fenfibile, nec ) 2?);( .ex fus fübftantim: partibus emittere aur re- ,lj; ( flectere radios, nec diítare ab oculo. Conf. n H - ripli- yr 27 ADE Dzro Uwo. 'Triplici modo forfan concipi poteft, Deum vi- t fibilem fieri ab oculo corporeo: 1. quidem fi p Deus affumendo corpus reddat fe fpectabilem : 2. fi oculus immutatà naturà evadat fpiritualis , vid dig & fic ad videndum Deum idoneus: 3. fi nullà nec circa Deum nec in oculo factà mutatione Ino Qs vel ipfa vifio fiat fpiritualis, vel corporea vifio elevetur ad rem ípirituslem repraefentandam. fer Sed in primo cafü non habebitur vifio intuitiva ld. ac Dei, àt eft in fe; in 2do autem non jamcor- Vol poreis, fed fpiritualibus oculis videretur.Deus; il in 3tio demum tum illa fpiritualis vifio non pof- 1 fet vitaliter produci ab oculo corporeo, & fic X DA & non magis videntem denominaret oculum ae lapidem, fiin hoc illa poneretur: tum corpo- fin lt tea vifio graris fingitur elevari poffe ad repra- fentandam rem ípiritualem , quia in hoc eequé Qu contradictio eft, ac in oculo mareriali fpiritum Q j Iu vidente. Eroo. : E 124. Objic. Multi. Patriarcharu m&þro— [ À phetarum defa&to corporeis oculis viderunt in- tuitivé Deum: quod patet inductione de Abra- ? Q hamo Gen. 15., de Jacobo Gen. 32., de Ma- nue Jud. 13., de Moyfe Exod. 35.; delíaia C. 6: q k ergo. Conf. 1. JobC. 42. ait de Deo: 74uditu auvis audioi te, uuuc autem oculus sueus videt te. h N Priüs autem nempe C. 19. dixerat: Aufumcir- Y cumdabor pelle smed , €g. i cavue snea videbo Deun meum , quem vifurus fum ego ap[e & oculi mei con- ? D fpe&uri funt.. Ergo & vidit & fperavit Deum oculis videndum. Cozf. 77. Luc. 3. legitur: 7- DU : afTe- Á debit omiis caro /r:(uïnre Dei. 1. adCor.15 ritur Ds Drzo Uuo. 73 u rirur, quód Deum videfimus facie ad faciem : er- deni go Deus oculo corporeo erit vifibilis. blem B. V..4. ad prob. D. Patet. de illis, quód Iu viderint Deum immediaté & in fe ipfo N. me- ( i diaté tanrüm & in alio C. — Triplex univerfim j modus eftexponendi vifiones Patribus V. T. fa- Vil " &as: rmus eft, cüm dicitur ipfe Deus; & prae t ! fertirn Perfona Verbi humanae incarnationi pr&e W ludens , apparuiffe in forma , quam liber? ac pro a voluntáteaffumpfit: adus, cümdicitur per An.- r Belum, qui & ipfe in hominis affümptra forma Q l j apparuit; effe vifus: 3tius, cüm in raptu vel ïl ) ü extafi, aut in fomno per quandam fimilitudinem lum! ac fenfibiles [pecies fe manifeflavi. — rmo ufi corpi funt frequenter Scriptoresantiqui, aliis moder- eprt ni communiüs ; quibus etiam (üffrapatur Scri- ptura. Nam & Abraham Gen. 18., cüm vi« & gmrdü deret tres viros, h. e. Angelos füb forma viro- rum; unum tanquam Dominum adoravit: & tb quem jacob dixit Deum, Ofeas 12. v. 3. Vocat u Angelum: & quamvis uxori Manue apparue- J rit tantüm Angelus, tamen vir ejus poftea di« ci: AMoriemur , quia vidimus Domitum. — Deni- 2 i que S. Stephanus Aét. 7, interpretatur de An- gelo vices Dei gerente, quod Scriptura de Deo Afam 7d€ïr facie ad faciem collocuto cum Moyfe dixerat; !j Sicut veró modus exponendi 2dus pertinet ad 1j | Dt.th vifiones Patriarcharum, fic 3tius convenit Pro« pheticis illuftrationibus : cérr& niti fimilitudi- u J nem tantüm in vifione Iíaige admitrere volueris; 7 oportebit Deum ad modum corporis effe exten- J L] D& fumg federe &c, 44 Son/i J. Be. quoad ii 27 j o Dzr Dro Uwvo. 274 Corf. Exrgo Job . vidit - Deum vifione fuB&antiæ Ü Yaf divinz IN. vifione effe£tuum providenriee divi- pa C.; fenfusenim eft : Equidern de rua o Deus! ed da providentia-audiveram plurima & mirabilia, nunc autem profperorum & adverforum forte fn jactatus in me ipfo eandem experior & propiüs inípicio. Quoad 2d. etiam D. Cunf. Speravit Deum K T videndum oculis mentis C. oculiscorporis $1/4. Deum (ecundüm naturam affumptam , feu Chri- gi « ftum Salvatorem C. Deum fecundüm naturam propriam N. . Utramque diftin&tionem ufurpat j li S. Aug.: 1mam, quia Job dicit in carne, non f per carnem vifürum fe Deum: 2dam, quia de Redemptore loquitur & de (üa refurrectione. "d Conf.. II. X. fimiliter, quantum attinet ac qi 1mum textum, qui de Deo incarnato aperté Ti loquitur: quantum ad 2dum /V. Corf. quia fa- EN cie$ hic &alibi fümitur metaphoric? ad vifionem Dei intuitivam exprimendam, quà donantur EUl Sanéti in patria; non veró proprié, cüm aliàs d Deo humana etiam membra tribuenda forent. d 125. /nfl. . Obje&ta exteriora & colorata ) videntur ab oculo , dum illum movent localiter fu] & excitant nervum opricum; Deus utrumque V p raeftare poteft: ergo & ab oculo corporeo vi- d « eri. Cozf. l. Corpus animam in füis partibus operantern fentit: ergo corporeum poteft attin- Q Ti gere rem fpiritualem: ergo & oculus corpo- reus videre Spirirum fümmum fíeu Deum. Cosf I1.. Chriftus in Euchariítia fe ipfum videt W oculis corporeis, & Beati eriam refümptis cor- poribus illum videre poffunt ; quamvis corpus Y Il« , Dz Dro Uxo. 275 AU Chhilitibidem exillens nec extenfum nec co lo- d li ratutn fit, nec corporeo, fed fpiriruali modo Dut exiftat: ergo & oculus corporeus elevatus vi- ibl li dere poterit fübílantiam fpiritualem Dei. nlit X. D. M. Dum excitant & radiorum pref- J 1 fione pingunt exterioris corporis imeginem in us retina C. dum movent & excitant fine preffio- i neradiorum à corpore veüientiurn illiüsque irna- d gine N, Deus autem cüm objectum folidum Yi coloratum & illuminatum non fir, non poteft d per radios à fe venientes vel reflexos imaginem D. fui pingere; quamvis motum & excitationem m quliu fimilem in oculo efficere queat. . 224 Conf. 1. Br. eäl[ia D: 4. Sentit immediaté & per fe N.. mediarà g lii & in affeCtione aut impreffione alióve effectu , x quem anima in eo operatur C. Sed non alio modo fentir Deum oculus corporis gloriofi; äuxa ] adeóque intuitivé non videt. u jot "d Conf. 1. W. n T. A. N. Cogf. Quamvis enim definire vixullus us audeat modum, quo aur Chriftus aut Beati vi- deant vel videre poffint corpus Chrifti in Eu- j i chariftia modo miraculofo exiftens, quídque j Deus vel ex parte obje&ti vel ex parte facultatis l i fuppleat; Corpus tamen Chrifti in Euchariftia verum & materiale corpus eft ac remanet, ad- yeo! at eóque ex fefe femper habet cum oculo corporis quandam proportionem : hujusmodi nulla om- J qu nino eft inter oculum corporeum ac fpiritum. 126. /zfl. I7T. Poteft intelle£tus creatus co- s "] £nofcere obje&tum increatum, & etiam elevari ad Deum ürclaré & intuitive videndum; quam- j Q vis diftantia inter creaturam & Deum fit infini- o 2 ta Ü : VDE'DEO UnO. * i 276 vl ta: ergo & oculus corporeus faltem elevatus 3 fi poterit videre fpiritum qualemcunque: cüm tantüm intercedar finita diftantia. Corf. J. Si- V cut Deus eduxit creaturas ex nihilo, fic mul- [ tó magis poterit oculo corporeo conferre, ut b fpiritum videat; aut faltem illum elevare ad e roducendaminfe vifionem Dei intellectualem: hàc autem pofità oculus videbit feu cognofcet l Deum; cüm Deum cognofcere nihil aliud fit, quàm cognitionem Dei producere ac in fe re- T cipere: ergo. Cozf. 7 Datur potentia obedien- tialis quodlibetica; aut falrem Deus affumere fo- y [ let ignem ad torquendos daemones , aquam ba- f prifmalem ad producendam gratiam: ergo & [ oculus poteft affumi & elevari ad fpiritum vi« denduni. E. N. Copf. Intelle&us creatus abftra&tivé p cognofcere etiam naturaliter poteft objectum increatum, quia hoc habet rationem veri & in- f telligibilis: atque hinc eft intra rationem obje- étivam intelle&tüs: ideo etiam elevari poteft ad à l Deum claré videndum, quod vires naturales füperát ratione modi obje&tum attingendi , non ratione diverfitatis obje&ti: unde diftantia illa infinita eft entitativa feu ratione entitatis, non veró objectiva feu ratione proportionis & ha- Iä bitudinis inter facultatem & objectum. Econtra cüm latitudo objectiva oculi terminetur lucido & colorato, is nequit habere pro objecto fpi- ritum ac Deum; & confequenter preter enti- tativam habetur etiamdiftantiaobjectiva, & nulla ä proportio aut habitudo. ld Copf. L, Yk. quoa 19f p« d Dr Dro Uxwo. 277 EVHEU! 1m. p. V, par. Nihil enim nullas habet proprie- a tates, aut falrem meré patfivé fe habet: oculus veró ex natura füa determinatus eft ad cerrum [ C TU objectum, quod immutari falvà naturá nequit; 1l preterea veró üt vitalis potentia eft activa; de- a a bétque f& movere ab intrinfeca propenfione & l 1j efficacitate. — Quoad 2d. p. D. Poteít Deus ocu- Jf fi lum elevare ad vifionem Dei intelle£tualem pro- ducendam viraliter feu modo vitali N. non vi- li il r Wi taliter, fed mortuo velut modo, & quo etiam o modo obedientialiter producere intellectionem y poteítlapis T. Porentia vitalis confiderari poteft j dupliciter, nunc quidem üt ens eít, nunc au- :rgo tem üt eft vitalis: ür ens elevari forían poteft m ad producendum omne id, quodcunque entis rationem participat ; &fic etíiam obedientialiter producere valet intelle£tionem fpiritualem : üt A vitalis veró potentia elevari tantüm poteft ad p producendos effectus intra proprios objecti füi 1ü T fpecificativi limites; quia cüm üt vitalis debeat agere fe ipíam ab intrinfeco movendo, & ex i jl innata propenfione agendo, efficere nihil poteft nifi per tendentiam fibi proportionatam & cir- j ii ca obje&tum proprium ac fpecificativum. Hinc autem fequitur non quamcunque intellectio- Jhi Ü nis productionem , fed vitalem duntaxat, de- nominare caufam intelligentem feu videntem, con fl d Conf. 2d. w. T. .4. Quia pars ejus 11na non- nifi in fenfü proxim$ expofito vera eft: 2da au- y « tem à pluribus negatur quoad efficientiam phy- ficam. V. Conf. Difp. efl, quód ignis & aqua af- f fumantur üt cauíz mere inftrumentales & non vVitá» W $5 ji) 278 Dz Dzo üNo* vitales; oculus autem deberet effe caufà prina D ) cipalis ac viralis, quibus elevatio ejusmodi ex nuper diétis competere nequit. A li Quanzs: n S. Iuguflinus unquam fäfzfm't:,, nflx Deurn po[fé intuitive videvi ab oculo [ hu corporeo 2 127. Nota Praeteralia, quee S. Auguffi'nus [ e &d hanc queftionem pertinentia infperfit füb- inde tum Libris à fe editis tum fcriptis epifto- [/ lis, Anno 408. dedit ad ftalicam Viduam epi- ftolam edit, Ant. num. A fav tam, quà negarivam fententiam difertis verbis profeffus , affir- mativam perverfiratis , erroris ac dementise ar- uit. Cüm veró inde commotos fuiffé quos- d am , atque inter eos Epifcopum quendam Au- dianum, intellexitfet, qui poft generalem cor- porum refürrectionem carnales oculos affé- tebant évasuros fpirituales, atque his Deum effe videndum; excufavit poftmodum in ep.t11. 3d Fortunatianum Ep., fi quid acerbius à f& fcriptum fuerir, ibíque repetità & ampliüs con- firmatá fuà (ententià , promifit fe alibi de illorum ;;( opinione difputaturum: quod & in ep. 112. ad Paulinam, fevm. de S. Vincent. inter ferm. de diverfis 102., & E. 22. de Civ. C. 29. preeftitit. Ex quibus utiex aliis ejus fcriptis mentem S.Do- &toris per refponfiones breviter exponemus, 128. Aefpondeo . S. Auguftinus conflanter docuit, Deum viderinon poffe ab oculo-corpo- poris, quale nunc eft. — Pro/, £. Ex affertioni- apertis, quge habentur in monumentis me- | inoras 279 Dz Dro U&o.' moratis. His accedunt alia teftimonia ex ep. i T Yi 1or. ad Evod.: Sicut zulla vatio efl , quá Dei ua- zura moviatur aut corvumpatur aut peccet ; 69 cüm boc Deum uon pojfe dicimus , nou devogamus pote- j l flati ejus:. ita cüm dicimus uon po[fe videri oculis l eorporeis , nom latet fed patet vatio bene intelligenti- bus, quá per[picuum eff , Deum corpus non effe qec aliquid covporeis oculis cerni po[jé , mifi quod ali- pj xl cujus intevcalli intevpofitioue ceruatur. L. 1. de "Trin. C. 6.: Zideri autem Tvinitas bumano vifit T um gullo 1odo porefl. Ibid. L. 7. C.4.: IVom emim eft covpus , ut cavucis oculis inquiratur. L. 1. de Verbo sgafisg: E Dom. in monte C.2.: Quém ergo [lulti funt illi , qui Deumiflis exterioribus oculis quevut, cim corde Yi TU videatur. 1. Ex quseftionis hujus tra&tatione; quia iisdem prop? argumentis, qua fuprà addu- m 3 ximus, ex Scriptura, Patribus& Ratione defum- ptis probat fuam fententiam , & adverfariorum 0 u 1 objectiones prefertim & Lireris Sacris petitas adducit fimiliter & diffolvit, ür ex laudatis epis eP'l,ï, l( i ftolis & L. de Civ. potiffimüm patet. — 7/7. Ex isd fidelitfimis S. Auguftini Interpretibus, S. Ful- jl gentio nempe & D. Thoma, quorum alter a [ 3tiam Ferrandi quaeftionem S. Doctoris men- J tem ex ep. 6. ad Italicam, alter hic q. 12. a. 3- al eX ep. 112.ad Paulinam declarat ; ac proin uter- que fupponit, priorem mentem nunquam ab eo M $ J fuiffe depofitam. J 129. Refpoudeo 1. Hypothefin de oculis ]u il ! corporis fpiritualis S. Doctor declaravit non pertinere ad ftatum quaftionis, atque in illa ni- t ff hil volqit definire, . Pars 1754 patet €x ep. 112. D X 4 ]* Í 280 Dzg Dzd UN;). p C.21.: Sunt autem alii, Deum quidem ipfum cov- pus von effe minime dubitantes, [ed ideo eos, qui ad i Qf vitam etevuam vefurgent , etiam per covpus Deum vifuros putant , quomam talem [perant [piritalis cov- PDA oris qualitatemy wt etiam ipfa, que cavo fuerat , Aj [pivitus fiat, Quodfi ita eft , quantum. diflet à [upe- 11 Viori opintone , & quàm boc [it tolevabilius , etiam- ld ff vevum non ftt , puto facillimà judicavi . .. Poflve- VE 40 quia id , quod ego1m illa epiflola mea dixi de iflis q noffre carmis oculis , quia neque. uumc po[fuut neque £uuc potevunt Deum videre, etiam fic vevum eff. ; Ti AVon enim di&um eft mifi de oculis corbovalibus , quod futic non evunt , [ corpus ipfum [pivatus evit , ac pet fü boc corpovei oculi nunquam Deum. videbunt , quia Q cium videbitur , [pivitus eum, zom covpus. videlit. l j Ex ead. ep. liquet 24af. , ubi C. 22. ait: uapro pter donec diligenti inquifitione , [ Dominus adjuve [ vit , vepeviatur , quid fecundum Seripturas. de [piri- [ zali corpore , quod inve[urve&ione promittitur ; pro- [ babilis. foutiendum fit , intevum nolis [ufficiat &c. ( Et ferm.102.de diverf, C. 14.: Siergo[ubftantiam, l qu«e uon vidctur i loco, poterunt vel tunc covpora- 1 les oculi videre , cim fuerit covpus [pivitale; fi po- zerunt aliquá vioccultá, aliquá vi inexpertáeg pvor« [ fs incognitá , nec ulld effimatione pevceptá , fi pote- vunt: poff. Tumtüm mom conemur Deum perdu- cere ad locum , uom couemur Deum per [patia. loco- um quafialiquá mole diffudeve.. Maneat [ulflautia Divinitatis i2 fug 67 propvia dignitate, Nos certà quam po[fiunus i. snelius mutemuss mom Deum in VT RUR detmge p - MME n ias E e : - detevius commutemus ; mnaximà quia dofuitum ali- gggz'a! inde in Scwptum A0n imveuumnus aut uondum P dut« Dzr Dro Uwo. 281 iM invenimus. Siquid in alterutvam partem . potuevit ,fnii ab aliquo imvenmri , libentev. accipio. Et C. 19. $ t Du autem caro illa taptam . accepeviz imitationem, ut idid poífzt pev eam videri, quoduon videtur in loco: om- | fufraï: uino 1ta [it.. Sed quevendum efl , uude doceatur , &g li ff non. docetur , ondum negetur , fed cevté vel dubi- r zetur. Similiareperiuntur inep. z11. Quamvis veró S. Doctor L. 2. Retra&t. C. 41.afferat, à fe üilk quaftionem de fpirituali corpore in L. 22. de TT Civ. l. c. fuiffe (àtis explicatam; tamen & hic 2 nonnifi ex hypothefi loquitur, & fiquidem ad- m mitratur fpirituale corpus, varias expofitiones ^ ífubjungit, queis Dei per illud vifio intellipi 2 queat: praterea veró nihil certi de ipío quee- 7 ftionis afferto adflrui poffe declarat his verbis: Zarzþn Sed . quia [piritale corpus ne[cimus , quautos habebit acce][us , de ve quippe inexpevta loquimur , ubi ali- aly: bji qua , que alitev iutelligi nequeant , divinavum Scri- prurarum non occurviz [ed fuccurrit autovitas ; ne- !Il )W jilt ce[fe ef? , ut contingat im uolis , quod legitur a Li- bro Sapientiee : Cogitationes tnovtalium timida , €9 fmif t incertee provideutue noftve . 130. Ae[pondeo III. . Adeó S. Do&or fen- Wr» ( " W[& ! tentiam de fpirituali corpore non approbavit; ut potriüs ubique ad partem negativam inclinà- j Jj pem ' rit. Prob. ex fingulis fcriptis de hac materiafu- hi prà laudatis. Et quidem cüm in ep. 6. fibi lf " lii L 'j' obje&tionem ex oculis corporeis Chri(tiimmu- tandis propofüiffet, fic fubdit: Quanrà jam to- jf n lerabilius defiiuut , quà . cavuem afferunt. conver- | ii fiun. dvi i fubflantiam Dei, e$. boc futuvum effe, alteim videudo De o fa- ï]()]l »0: if quod Deus. eff , ut [ic ezmzsr / P) ciant Ro 282 Ds Dreo Uxo. ciamt idomeum, mon tamtá divev[itate. diffmilem. l Quam vanitatem credo 1fos abigeve a fide tua&g. au- li vibus €gc.. Inep. 111. fic inquit: De fpirituab aa- ij zem corpore , quod in ve[urvethtone babebimus , quan- tam capiat ia melius commutationem , utrium in fan- plicitatem [pivitás cadat , ut totus bomo jam [piritus fit; auy quod magls puto , fed nondum pleno judicio confirmos ita futuvum. fit [pivitale corpus , ut pvo- brev iueffabilem quandam facilitatem fpivitale dica- zur , ferver tamen fubflantiam corporalems que per fe ipfain. vivere ac [eutive non. pojfit , [zd pev illum, äl; qui ed utitur, [piritum&c. Preeter ea veró , que ] num. pr. ad rme partis probationem atrulimus; in ep. 112. C. 22. fic incipit: 5$v4 cogitandum df i se quid in[olemter audiamus , fi dixevimus , corpus 1 201 [olinn. imovtalitatem qg. corruptibilitatem , ve- / viun etiam boc ipfum, quod covpus efl per vefuvvettios- | ss gloviam amitteve 69 [piritum fievi. -..Eo mod quippe aut conduplicatur fubflantia fpivitüs, fi $ corpus [piritus eritz. aut [i verus evit [piritus bomi- qis, ia ut commutato €g comver[o i [pivitum cor- pove, meque gemiünatione ueque incvemento condu- licetur , uec omminoullius quantitatis augeatur ;me- 3 £uendum efl , ne mibil aliud dici vidzatur , quamcor- pora uon illá mutatioge immortalia manfura , fe ï zulla potiis futura €7 omnino peritura. Demum in L. 22. de Civ. C. 29. tria occurrunt ; que Au- guftini propenfionem in negantem portiüs quàm afferentem partem declarant. 1770 enim textus Scripture de vifione Dei nec alibi nec hic affe- veranter exponit de vifione per corpus fpirita- le, fed ficut alibi de oculis mentis eft interpre- tatus D& Dro Uxo. 285 fj tatus , fic & hic declarat affumptis etiam proba- T tionibus, recté exponi pofle: 24) enuntiat vi- hulis fionem Dei per corpus fpiritale non pofíe pro- Ij bari ex fcripturis: 370 infinuat, valde credibile Vij effe atque ad inrelligendum facilius, fi dicarur nj Deus oculis corporis fpiritualis videri in effe- n €übus, in quibus cauía cognofícitur, quemad. j modum in cerporis moribus videtur vita & us anima corporis. De duobus poftremis, quia M prioris probatio longior foret, periodus iíta 1] füfficiat: Quam ob vem fieri potefl , valdeque cre 10,U dibile eft , [ic ss effe vifuvosmundana tunc corpora; tl ut Deum ulique pvejentem g. umiverv[a gubernan- 7 £em , per corpora, que geftabimus eg. quee conpicie- m us clariffima perfpicuitate videamus . . .. du lll ! £rgo per illos oculos fic videbitur. Deus, ut aliquid Qu [j babeant m tauta excelleutia menti [anile, quo eg u 41 corporea qatura. cernatur, quod ullis, exemplis 1f [ive [eriptuvavum teffimonüs drvinavum fed diffici- iif Je vel impo[fibile efl offendeve : aut quod eff ad in- J zelligendum facilius, ita Deus mobis erit motus at- if [ u [ que conpicuus , ut videatur [piritu à fingulis nobis iil 42 feugulis z0bis , videatuv ab altevo in. altevo , vi- 'nliml*- deatur in feipfoy videatur i celo novo £g in terra AL 7004 , atque 1n omri,que tunc fuerit creatura ; vi- ha deatur Q9 pev covpova i ommi corpore, quocumque u) fzgerint [pivitalis corpovis oculi acie pevveuente Ireci. if D u 131. Nec dicas z. S. Aug. L. de Civ. l. c. re- p Jicir opinionem Philofophorum, qui negant : res fpirituales videri poffe àcorpore: ergo cen- T. u Av fet poffe videri Deum ab oculocorporeo. /Vee P j , lCQ& - — Dr Dro Uwo. 284 dicas 2. S. Do&or ibidem docer Deum oculis fic corporis beati videndum, . & fimul opponit il hanc vifionem Dei cum illà, quà nunc fruimur [ in hac vita: ergo adrittit iutuitivam vifionem Dei & in fe ipfo apud beatos futuram. IVec Q dicas 3. Idem ibid. ftatuit, oculosingloriafore f alios & virtutis preepollentioris , non tamen [ qualis in animalibus acriüs videntibus habetur; fr & hanc etiam vim probabiliter cenfet Jobo per aliquod inflans in hac vita communicatam; fit dum diceret: zuc autem oculus meus videt 1e: n ergo tribuit, poffe Deum faltem à fpiritalibus V oculis videri. AVec dicas 4. Nec nequit dari E ratio, cur S. Aug. nihildifinire in queeftione de p oculis fpiritualibus voluerit; nec componi po- J teft refponfio noftra 3tia cum 2da; fi non dica- Y tur oppofitam fententiam habitam fuiffe proba- W bilem: ergo S. Do&or poffibilem fàltem cre- Q didit vifionem Dei per oculos corporeos. &. ad m. D..A4. Rejicitopinionem hanc fe- [ cundüm momenta & rationem, quibus illam t propugnabant, C. feeundüm affertionem & fententiam , N. Philofophi ifti volebanr fpiri- 0 tum à corpore cognofci non poffe, quia nec ! fpiritus potfit percipere corporea fed intelligi- l, bilia duntaxat, quod refellit S. Aug. dicens: Sed iflam vatiocinationem $5 vera vatio &g propbe- l zica ivrider autovitas, — Quis enim. ita. fit avevfus d vero, dt diceve.audeat , Deum corpovalia iflane- - ü fcire? &c. Inde tamen non concedit, oculum [ corporeum pofle attingere fpiritum, nifi in [ bypothefi mutati corporis in fpiritum; in qua Drg Drzo Uxo a5 Wb — fic fübdit: Sicuz ergo conflat videri corpora fpiri- ] pot zu: quid fi tanta evit, potentia [pivitalis covporis , AURT ut covpore videatur €g [piritus * - 4d 2dum . D. jOnt 31.p..4. Docet Deum oculis beati corporis vi- l dendum immediaté & in feip(o feu propria T0f fübftantia N. mediaté & in effectibus, ficut vi- [i tam &animam in hominibus videmus C. Eziam j D.24.p. Hanc vifionem cum illa, quà nunc p fruimur, opponit quoadaliqua & modum tan- a i tüm vifionis abfílractivae diveríum C. quoad j omnia & fpeciem eriam vifionis diverfam N. n li Vifionem Dei per oculos fpirituales etiamnum li ü abftractivam hic admitti, patet ex diítin&tione J2 priori: diverfitas veró inter vifionem hujus & i alterius vite ílat in eo, quód prafentis vitee di vifio potiüs excitet fidem de Deo, quàm ut vobr eum menti noflre ítartim absque medio dif- d .curíü prefentem fiftat, cüm alterius vitee vifio j per oculos capta ex apprehenfis Dei effectibus Ts Deum ftatim menti objiciat fine intermediora- 3 tiocinio, [ta fe ipfüm explicat S. Aug. poftre- qu mo loco num. pr. laudato, cujus verba ibi Mf omiffa hec fünt: : /Von ficut munc invifibilia Dei, j per ea que fa&a [unt , intelleia con[piciuntur pev dl Jpeculum in. enigmate 9 ex parte, ubi plus valet d fides, qud credimus , quàm verum corporalium n [pecies, quam per oculos cevmimus covporales : fed j ficut bomines , imtev quos viventes motásque vitales n j f exeventes vivimus , mox t a[picimus mom cve- ylit dimus vivere fed videmus , càm eorum vitam [ine iil corpovibus videre mequeamus , quam zamen in eis j per corpora , vemojá. ompi ambiguitate , confpici- u$ ? * d / 296 Dzr Dzo UNog $ wus: 38 quacungue. Ipiritualia illa lumina corpo- [ vum no[rrorum civcumferemus , incorporeum Deun orimia Yegeniem etuum pev covpora contuebimur. ! In quem loeum S. Thormas hicar. 3. fübjungit: T * Exquo patet, quod hoc modo intelligit ocu- li los glorificaos Deum vifüros, ficut nunc oculi [ nofítri videntalicujus viram; vita autem non vi- (0 detur oculo corporali ficut per fe vifibile, fed p ficutfenfibile per accidens, quod quidem àfen- p füu non cognofcitur, fed ftatim cum fen(u ab. jl [ aliqua alia virtute cognofcitiva. Quód autem ftaum vifis corporibus divina prefentia ex eis m cognofcatur per intelletum, ex duobus con- ll tingit Ícilicet ex perfpicuitate intelle&tüs & ex K refulgentia divinz claritatis in corporibus in« [ novats. , .4d stium W. D. d. Statuit hec ab- hi foluté & ex fententia propria aut in quam ipfe propendebat, N. hypothetic& & ex fententia Ài aliena; quam quidem explicat, quin tamen in li ear inclinet C. Res patetex ipfotextu: Urrüm (i videbuut €g. pev oculos covpovis , inde quafto eff. à Si enim tautum . potevumt n covpove [piritali €o 1nodo utigue etiam ipfi oculi. [pivitales, quautum poljuut ifli, quales mune. babemus , procul. dubio per eos Deus videri uon potevit : longé itaque alte- vius erunt porentie , fi per eos videbitur incovporea illa cveatuva , que mom continetur loco, fed ubique efl tota. ... Fisitague oculorum illovim prapol- lentior evit, uom ut acrühs videamt, ... cd ut Simili modo illud de videant €9 incorporalia. Jobo additum extextu cognofti poteft, quem f ita profequitur: r fovtaffe ifla. virpus. magna & p geruende ) Ds Dro Uuxo. 287 mvþ& jl l cevnendi data fuevit ad boram etiam in iflo morta- Ti l& corpore oculis. [autli viri ob , quando ait .ad | ! Jf Deun: [ oblauditu auris obaudiebam te priis , ln munc autem oculus meus videt e €9c. - Quamvis : OQ bic sibil probibeat , oculum cordis uutelligi, de qui- ; bus oculis ait "dpoffolus:: illuminatos oculos babere n cordis vefiri.. Denique ad 4rum &. IN..4, in- J primis definire nihil voluit; tum quód res non: il pertineret ad quaeftionem dogmaticam , fed me- j ré philofophicam : tum quód Catholicorum TR etiam quorundam hanc effe opinionem intelli- ad ebat, quos exacerbare noluerat: tum quod TU libratà in&inirà Dei potentià non poffümus fem- od per dicere in fe impoffibilia, quae nobis ardua j; aut impoflibilia etiam videntur. Deinde veró C nulla eft refponfionum noftrarum contradictio, ipí eoquód illa, quz in 3tia attulimus, teftimonia n Aug. femper limitavit univerfülibus illis propo« u lirionibus, quas in 2da attulimus & in lib. de [ Civit. etiam utriusque fententice expofitiones ad- i ucit.. 71 j ARTIGULUS. 1. i .l /fn Deus intuitiv? videri bofft ab iutelle&u cvea- zo pev [olas mature vives ? ) ï:'l' l n 132. Ora. Vifio intelle&tualis feu cogniriö í i . Dei; que inhac vita haberur, efít vel ek creat uris feu effe&tibus à Deo creatis, velex j j j fide feu divini verbi fignificatione, & utraque Tj sbftractiva, non autem intuitiva feu clara & Ad 'Mgïf evidens cognitio Dei; prout eft ille in fe. LU " bhanc 2858 Dz Dro üNo, hanc enim requirirur, ut 1mó obje&um im- [ mediai? in fe, vel per fe vel per fpeciem pro- il priam videatur, five ur terminus immediatus fnt cognitionis fit res, prout illa eft in fe; 2do ut T principium fübje&tivum determinans intelle- Ti étum ad vifionem intuitivam fit vel ipfum ob- ti Tif jefäum, ut v. g. exiftentia angeli determinat ejus intelle&tum ad fe ipfum cognofcendum; D vel proprie ejus fpecies, uti v.p. fpecies vifi- üt biles muri albi determinant oculum ad eum in« ee tuitivé videndum. Quód vifio ejusmodi de tánt Deo convenire potfit homini per finpulare au- Ti xilium divinum , quod Theologi lumen glorie f vocant, infrà oftendetur: an veró illa etiamà f tribui poffit intelle&tui; five humano five an- i gelico, fibireli&to & per folas naturee create vires operanti, hic queeritur. Affirmárunt id D defacto Anomzi fieculo 4to , de quorum duce VL Aétio Epiphanius heres. 76. heec refert. Jie ut enim cum Juis in eam vanitatis amentiam incidit, b ut Jupra mortales omues Deumn . fe son folá fide [id n Q naturá fecundim [cientiam uóffé jaBavet : quemad- inodum. alicubi: fupvà snemini , diceve. illos , 0 là d Jimpliciter fidei aliquá wotitid Deum fibi e[fé pev[pe- Quin; fed periude ac qui[piam cogno[cit , quidquid « oculis cevmituv, aut mambus attvedatur : velut f l in magus alfumat aliquis. lapidem aut ligaum. aut Ài matevie alterius inflrumentum. Eundem erro- Vi rem fieculo r4to inftaurárunt Beguardi & Be- lt guing in Germania inferiore, quorum $tus aj doc&tringe articulus is erat: wuelibet intelledhualis & satura i [e ipfa uapuvalitev efl beatag $g. anima 408 Dz Dzo Uxo: 589 t zor indicet lumine glorie ipfam elevaute ad Deum u videndum. uamvis vero ab hoc errore alieni din fint "l'heologi Catholici omnes , fünt tamen TUf inter eos nonnulli, qui fültem poffibilem exifti- ne mant fübftantiam. creatam; qua vel per fe fit nd Mi tanté virtutis, quanta eft. virtus complexi ex intelletu. & lumine glorie , & cui proinds j proportionata & connaturalis fit Dei vifio ita, 3 Vi ut ad eam eliciendam non fit neceffaria ulterior J elevatio; vel que licéttantze virtutis.non foret, "D n tante tamen perfectionis eft, ur illi lumen glo- r , ac confequenter etiam vi(io Dei intuitiva, lr fit debitum & connaturale. Utrumque qua- 4 qu ftionis fenfüm hic breviter tra C tamus, quorum |13 prior ad fidem, alter ad fchol aS pertinet. fedl 133. JDico /. Deus de fa&o intuitiv? vide- WE ri nequit ab intelle&tu creato per folas naturae yi vires. — Prob. J. ex Scriptura. Hwc enim 1mà, j ! üt conftatex rextibus num. 123. rel atis, negat 1 ) Deum videri poffe: fed hzc teftim j onia inpri- j mis non minüs de intelle&tuali vifione quàm ii corporali exponi poffunt, prefertim cüm &in ;P laudato ibidem D. Pauli ad Corinth. ver(ü ad.. j datur: /Vec 22 cor bominis afcendit; & Patresin TL qL €o8 teXtus commentantes fze pe de utraque vi- ii fione loquuntur : deinde veró eadem , üt S. nb Aug. ep. 112. C. 14. facit, exponi debentdein- a vifibilitate intelle&tuali per naturam feu viresna- j turae, cüm aliunde liquear füpernaturali auxilio j )[Iïö adjutum intellectum poffe habere vifionem Dei : eroo. fl li 2dó Scriptura docer intuitivam Dei vi- m)fmi lonem pertinere ad gratiae beneficium ; & con- p p . fequen- 290 Dz Drgo Uko. fequenter non ad naturz facultatem; üt liquet W ex Pfàl.83. v. 12*: Gratiam g gloriam dabit Do- snimus. Ad Rom.6.v. 25.: G'ratia Dé vita eter« ! ?/2. f 3tió eadem manifeftam Dei copnitionem N removet ab hujus vitee conditione; üt declara- ji tur 1.ad Cor. v. g.: Ex parte cognq/&z'mm gU t parte propbetamus:. cium evgo venevit , quod perfe- um efd , evacuabitur , quod ex pavte efl. — Item: [ p Jüdemus uunc per [peculum in emigmate: tunc au- Ü zem facie ad faciem. . INunc cogno[co ex pavte : tunc [ autem cogno[cam , ficut €g cognitus fum,. 2.adCor.5. Tif v.7. Per fidem enim ambulamus , $9 mon per fpeciem. 1.]oan.3. v.2. Seimus, quomiam cum Á « appavuevit , faniles e evimus:: quomiam videbimus E eumy ficuti efl. II ex TrYaditione. In Conc. Viennenfi, üt etiam refertur in Clementinis n Y Cap. 7Zduoffrum. tit. de beveticis , recenfito cum h reliquis errore Beguardorum füp. expofito Cle- at snens V. PP. ita definit: /Vos facro appvobaute QGoucilio fé&ham ip[am cum preemiffis ervoribus dam- p Hs zamus €9. veprobamus omnizo. — Ex Patribus, qui I Anomeos oppugnárunt; Ppiphan. her. 7o. ti Deum quidem, inquit, videri prefertim ab buma- lt na uatuva o po[fe fatemurs . . . Sed idem tamen Deus invifibilis pro fua bumanitate ac poteutiaim- D becillam aciem ita virtute [ud corroborare dignatur, fj ut quod videri aliogui z20n potefl , a[piciat. Gteg. p iNaz. Orat. 34. Ícribir, zhzl ad mos pertingere in K bac vita de Dei motitia, nifi exiguum quemdam vivulum , ac velut parvum magne. lucis vadium. l ] x reliquis Orig. L. 1. Periarch. C. 1. Mens, ait; f & voffra zpfum fer fe Deum; ficut ef?, wom po - PU£Yhs Ds Dgzo Uxo. l 291 ij tueri. Ambr. comment. in Lucam C. z.. ; Q« « zeffate nofira uon efl. Deum. videre , fed im potefla- ( fe il/ius eff apparere.. Aug. L. 19. de Civ. C. 25. d Sicut non eff à cavpe , fed fupra ca vgem quodiam P Jacit viveve ; [ic won eft ab anima ; fed füpra aui- "Ha92, Quod eam facit beatà vivere P'Tyï . IIL ex Rario- ] s. Vifio Dei intuitiva eft fupernaturalis, üt J patet tum ex Pfal. $3. & ad Rom. 6. nuper lau- ^il datis: tum quia eft. finis & merces, ad quem Qrj per fidem, fpem, charitatern & alia opera falu- j P"f taria pertingitur, üt docemur Joan. Iq. V. II. T] »Qui diligitme, manifeftabo ei me ipfüm ;;; & r. 7 Ilb ad Cor. 2. v. 9. , Necocul us vidit, nec auris ( audivit, nec in cor hominis afcendit, qua pree- paravit Deus iis ii ; qui dilipunr illum.,, . Conftat Qu veró ex Tr. de Grat. media heec & merita de- j bere effe füpernaturalia, ac inter hec &finem J atque mercedem neceffarió intercedere ordinis " proportionem. Atqui potentía naruralis fibi j 5 qü' relicta non poteft füis virib us elicere operatio- nem füpernaturalem ; üt rurfus manifeftum eft u tum ex Tt. de Grar. d tum ex ipía fupernatura- litatis notione: erpo. 1] 134.. Dico II. N i " on eft poffibilis fübflantia n j creata, quee Deum folis natura v iribus pof- fit intuitivé videre. Prob.. Nulla creatura. ex 0 vil(j propria & intrinfeca naturee füg conditione poteft effe beara, impeccabilis & fanéta: füb- y Ítatitia creata j ; que folis natüree viribus poffet D eum intuitivé videre, ex propria & intriri- L h Ífeca naturse füsee conditione talis effe poffet: L. 12. ifí ergo. Maj quoad 1m. p;tet ex Aug. € d 292 Ds Dro Uxo. De Civ. C. 1. Quamvis zon ommis beata po[fi effe creatura. ( neque emim boc smumus. adipi[cuntur ( aut capiuut. feve , ligna, faxa, eg. fi quid ejus- anodi ef ) ea tamen - quee potefl, mon ex [e ipfa po- p( Y , » quia ex gibilo cveata efl, fed ex illo, 2 quo creata efl..— Quoad 2dum ex eod. ibid. C. 6. j Juveuiet voluutatem nom ex o effe malam incipe- ve, quia matuva efl, [ed ex eo, quàd de mibilo ua- ] b zura fa&la el. — Et ex Greg. L. 5. Mor. C. 25. Qs creatura quia ex uibilo efl fatia , $ per [e- I emetipfam ad mibilum | teudit , gon flave babet, g fed deflueve , fcilicet per peccatum. Quoad j d 3tium ex Bafil. L. de Spir. S. C.16.— "Vulleca- lorum vivtutes. fudpte matuvd fautte [unt ; mam fi M h id efft, mulld vatione differvent. à [pivitu. fandho. Tgitur ratio à priori cur hec non conveniant li f creature , eft, quia producitur ex nihilo; qu& etiam propria eft cuicunque poffibili fübftantiee 1 createe. JMin. patet ex data fuperiüs explicatio- ne fententize adverfarie, ubi in utraque adiit- titür connaturalis ac debita creaturae vifio bea- l tifica. Conf. ex argumentis num. pr. allatis; C l que univerfim loquuntur, adeóque non tan- tüm de intelle&u defacto exiftente, fed & de Vide li creabili quocunque intelligenda fünt. etiam Tr. de virtut. Theol. num. 8. & feqq. ubi f J eadem quaftio ex Dionyfii & Cyrilli Alex. prin- cipiis declaratur; ad qua reduci potelt ratio à D.'Thom«e hic ar. 4. in Corp. exigentis, ut in- ter cognofcentem naturaliter & co * nitum i« d fTendi. tercedat sequalitas ordinis ac modi e 135- V Dxr Dgo Uuo. 293 N 155. Objic. cour. 1. Juxta S. Aug. L.4. de t Civ. C.24. Solum peccatum cauía eft, cur d Deum non videamus: ergo intellectus ex fe i h poteft videre Deum. Corf. I. Deusintuitivé [ ]Fa videndus continetur intra limites objectivos in- M telle&tüs creari; rum quia ficut oloriofa corpo- ra fünt adhuc intra limites lucidi ac colorati )j iny ')llü [ hinc intraobjectum; fic & Deus videndus ha- j bet norionem veri, & hinc objectivam rationem n intellectüs: tum quia Deus videndus non attin- J gitur nifi modo finito; quod autem fic attingi Qu poteft, etiam proportionatum & connaturale Conf. /I. Deus vl]æf eft intellectui creato. Ergo. jili| etiam intuitivé videndus eft ultimus nofter fi- fb nis; & ad hunc habemus tum appetitum inna- [f tum, tum appetitum etiam elicirum pruden- tem ac ordinatum: fíed & ultimum finem no- q u ftrum, & quod ejusmodi apperitu. defidera- i inus, naturaliter poffumus cogno(cere: ergo. ul j W. D.74. Solum peccatum eft caufa mora- " lis, cur Deum non videamus, quarenus pec- g ii cati paena eftcecitas mentis, quà frequenter p impedimur à cognitione Dei abflractiva, & quatenus peccati etiam poena eft privatio gra- i ! tiz& fanclificantis , cujus operà obtinetur finis fuüpernaturalis, C. eft caufaphyfica, & fine cu- J jus interventu omnia in nobis expedita forent, pI'lH' ad vifionem Dei ex parte potentiz requifita N. p u Phyfica enim caufa; cur Deum non. videamus eft ipfamet impotentia naturalis; ad quam fü- iol perandam neceffarium eft füpernaturale lumi- A nis glorie auxilium, — 44 Conf. L* D. eus E y 294 Dr Dro Uwo. Deus intuitivé videndus continetur intra limi- fe tes objectivos intellectüs, h. e. objecti fpecifi- re3 cativi, adaequati & rerminativi, C. intra limi- f tes objecti connaturalis ac. proportionati, N. Duplex nempe diftinguendum eftobjectum po- tentiz cognofcitive : aliud. fpecificativum & adaquatum, ad quod potentia fe extendere & l ferri poteft, five propriis viribus five füperio- ri faltem auxilio roborata; & intra limites hu- jus objccti continetur Deus intuitivé vifüs, ut- pote fic vifibilis & cognofcibilis, ficut & per [ actus fupernaturales aliosfidei, fpei & charitas ) üs attingibilis: aliud connaturale & proportio- li natum, ad quod potentia connaturaliter, h. e. per fe folam & absque auxilio alrerius ordinis fi ferri poteft; & intra ejusmodi objecti limites Deus intuitivé videndus non continetur, nifi D. remoré tantum & inchoatà, non autem pro- ) ximé & complet&. Hinc veró patet, quód na- turalem impotentiam videndi Dei , üt cura Sco- h to aliqui faciunt, non reponamus in eo dun- I taxat, quód Deus non fit naturaliter. praefens intelle&tui noftro tanquam obje&tum cognitio- nis, propterca quód Deus liberé & non necef- farió menti fe noftrz exhibeat; quia alioquin ïï non magis naturaliter impoffibilis foret vifio Dei intuitiva ac cognitio occultorum| cordis; qua tamen fine alicujus füpernaturalis inter- ventu per liberam angeli.vel hominis commu- micationem innorefcere queunt. d prob. 1m. Zif. eft; quia omne lucidum, eriam in cor- pere gloriofo, füupponitur effe naturale, fal- COR De i qpe o 197 a o nb M CT ER tem Dz Dzo Uwo. 295 jm tem quoad fübítantiam; fiquidem lux corpo« x reaex füa perfectione nihil fupernaturalis quoad li fübítantiam exigit, licét hic & nunc ex ordi- m natione Dei extrinfeca fit connexa cum beatitu- m dine füpernaturali anima::: econtra non omne um verum eft naturale, fed plurafunt etiam quoad d fubftantiam füpernaturalia, maximé autem Deus; 1p€rlc- nifi tamen velis dicere; Deum excellentiori u 1nodo eífe füpra omnem naturam creatam & W & vocari potiüsautorem omnis fupernaturalita- t tis & nature;, quàm ens füpernaturale. 244 h pvob. 2d.. .N. 2d. prop. Sicut. enim füpernatura- )om lia quantumvis finita non fünt proportionata & connaturalia potentiz naturali, fic etiam quee (l finito tantüm modoattinguunturaut fiunt, non : m't; offunt fieri folis naturze viribus, üt paret in D actibus falutaribus quibuscunque feu füperna- turalibus. u "d Couf. IL.. 9. vm.p. D. Deus in- g tuitivé videndus eft finis nofter ultimus füper- 1 naturalis C. naturalis N. Naturalis enim finis d nofter, & quem homo in puris naturalibus u conditus habuiffet, eft perfecta Dei vifio ab- ;niu'& ftractiva. Sed de hac uti & reliquis partibus; I quas fimpliciter negamus,; vid. Tr.degr. num. Ti X 26. & feqq. v j 136. O. b "Jic. comt. ad. Dato quocunque iri- yd telletu creato, Deus poteft creare alium & Id alium in infinitum, qui ex natura fua habeat JJ majorem vim intelligendi: ergo & poteft crea- j re intelle&tum , qui naturaliter cognofcat intui- u tivé Deum. Couf. I. Datur de facto comple- [ xum ex intelletu & lu mineplorie; &illicon- r T 4 natug ia X * 296 Dz Dzo UNo. naturalis eft vifio D'ei beatifica: ergo & pof- fibilis eft fübftantia five virtute five perfectione ü huic complexo aequivalens, cui etiam illa viíio d $( fir connaturalis; preefertim cüm in hujusmodi fubítantia füpernaturali . non | potfit' oftendi quaedam implicantia, utpote qua nec üt (üb- flantia repugnat, quia & Deus fubftantia füper- naturalis eft; nec üt creata, quia & accidens fupernaturale creatum datur. Conf. Il De ä facto datur modus creatus fübftantialis fuper- 1 naturalis, nempe unio hypoftatiea; & cxre- l ra perfectiones diving, v. g fapientia, cha- ritasc&c. communicantur creaturis: ergo eriam [ poteft dari fübftantia füpernaturalis & commu- i nicari naturalis exigentia vifionis Dei; praefer- tim cüm hec exigentia aequé parum extrahe- « n ret fübftantiam ex ordine entis creati, ac parum id facit complexum ex fübftantia natürali &ac- h cidenre füpernaturali. 3 f &« D.74. Dato quocunque intelle&u, Deus poteft creare alium & alium, qui ex natura fua habeat majorem & majorem vim intelligendi intra limites tamen nature, C. extra eosdem, ut fe etiam extendere queat ad actus füper- naturales, IN. Quantumvisenim ejusmodiin« telle&tus praftarer, femper .tamen remaneret imperfectior complexo exintelle£tu & lumine glorie, adeóque non azquaret illius vim inrel- ligendi nec haberet potentiam intuitivé videne &i Deum, quia augmentum illud femper foret pE AE EC NUW ORE - o o T — g MM A. A naturale & ordinis naturalis; ficut licér crearen- tur brura alja aliis perfcctiora in infinitum, illa t-gtgen ! Dr Dso Uxo. 297 p tamen nunquam afícendere poffent ad perfe- t i (( &ionem nature humane , qua elt altioris or- vil dinis. 744 Conf. I 3. IN. C. Di[p.efl. Quia comple- ml xum illad non eft ejusdem perfectionis & ordi- fl nis cum Deo, eo quód exigat dunraxat. vifio- Ü nem Dei ratione luminis glorie , non autem i racione fübftantie & permodum principii eli- d cirivi fübflantialis, principalis ac per fe: econ- '!.)lk tra veró cum fubftantia ejusmodi equivalens fe Ij folà & per modum naturee ac principii elicitivi ( fubftantialis principalis exigeret vifionem Dei, o haberétque Deum pro termino proportionato qu ac conmaturali, ordinis etiam & perfectionis T ejusdem cum ipfo foret. Caeterüm ubi trans- gl mifimus vifionem Dei effe connaturalem illi ale complexo pracisé rationis luminis glorize feu tU intelle&tui üt fümpto inftatu elevationis, per u hoc non negamus vifioni beatificee notionem füpernatutalitatis: quando enim CCa & PP. ne- l. gant creaturz debitum efle donum füpernatu- yii rale, intellieunt raturam fübftantialem puram 'geudl fecundüm 16 fpe&tatam , h. e. in ordine ad ea, ;dem; qua naturaliter habet & habere poteft, feu ad T ea; que illi conveniunt folo titulo creationis, (ii non etiam quoad illa, qua infünr illi aut ineffe mert poffunt beneficio gratia. Unde usecunque g bona gratiee dantur nature fübftanriali creatae ii üt purz ac fecundüm f& fümptee, funr & ma- j nent füpernaturalia & per exceffümimpropor- tionata: poteft ramen unum ex illis refpectual- At terius aut compofiti ex natara & dono fuper- l[?ü' h naturali dici non füpernaturale fed connaturale. c j T 3 298 Dr Drzo Üwo. d prob.y. non effe quidem repugnantiam ex illis praedicatis feorfim, fed tamen fimul fümptis; ä quia fübítantia omnis creata eft natura, cüm I-—9 — B d Íit principium motüs & quietis, quale non eft Deus, qui eft principium operationis indiftin- &tz: huicautem effe fuüpernaturale convenire nequit, utpore cujus ratio formali$ ftat in ex- ceffu füpra exigentiam principii motüs & quie- tis; feu natura create omnis; unde & difcri- ] men habetur cur quidem accidens füpernatu- rale dari poffit , non autem fübftantia. Nam Q Q quia fübftantia eft in ordine ad fe, quidquid ä exigit, ad fe etiam refert & ad naturam, adeó- f Ó que non eft füpra naturam & ejus exigentiam, ncc proinde füpernaturale: econtra cüm acci- [ * dens non fit ad fe fed ad aliud, quod perficit; poteft à Deo determinari ad ordinem fuperna- ) turalem, & ita in entitate effe füpernaturale. «dd Conf. 1I. quoad vm. p. IN. Couf. — Difpari- tü tas liquet ex modó diétis; quia unio hypoflati- caquamvis fit fübflantialis, tamen prout di- Íüné&ta ab humanitate non eft fübflantia, & hinc, quia eidem etiam indebita eft, rationem ! quandam accidentis participat. Quoad 24. f. JDifp.eít; quia perfectiones illee divinee, que creaturis communicantur, quantumlibet illis infint; non funt tamen illis propriec, effentiales & connaturales, fedaccidentarie: fi veró ratio fubítantiee füpernaturalis conveniret creature; ä l heec ipfi foret intranea, propria & effentialis; cim ex di&is fübftantia ad fe fit & nonad aliud. SCQURQOEIEESUUNUNIRRES ! hoc complexo füb. J.?'J prob. Difb. eft; quia in ftantia Dr DEo UNO. 299 m flantia non exigit vifionem ratione ful, fed dun- chV taxat ratione adjuncti & quidem indebiti ac gratuitó dati,adeóque nec extra ordinem fuum ü t attollitur: econtra fi fübflantia füpernaturalis (l ratione fui vifionem Dei exigeret , quia hec vi- It fio illi foret connaturalis & proportionara, aut T vifio illa deberet dici ordinis naturalis, aut füb- ( ftantía füpra ordinem naturalem entis creati ele- Dd vari. Caterüm mutari fzepe rerum rationem, fi j lococomplexi etiam finiti & naturalis ponatur ae- M quivalens fübftantia;patet etiam aliis ex exemplis; i cüm fi pro complexo ex intellectu creato & in- telle&ione, vel ex fübftantia materiali & caloce r T realiter diftiné&to, fieret (übftantia ratione fui al- terutri zequivalens, hac foret in ea ratione jam T rfd plané immutabilis, in qua tamen complexum u illud capax erat mutationis. Alia quaedam ob- T Jii folita videri poffünt in Tr. de Virt. theol. l. c. ie J ARTICULUS IIL. u fj " | 4 Deus ab intelletiu. cveato. poffit T. comprebeudi ? n 157."NTOa-. Comprehendere, quod in fenfü T 3l ifïi phyfico idem eft ac complecti & in- cludere aliquid, aut affequi, attinpere & ^ jjb a j adipifci preefertimid, quod perfecuti fumus Patribus tum Gracis tum Latinis ad. animi no- NU [lahsv titiam translata di&tio eft, atque ab iis procog- nitione. obje&ti. clara, firma, fimultanea, & j Ad hujus vero n maxime ple:zigääma ufürpatur. cqui-( !anu"i v — $o Ds Dgo Uxno. cognitionis plenirudinem duo requiruntur; p D 1:um quidem, ut omnia, qua formaliter in ää objecto fünt; atrinpantur, quod declarat $. t Aug. rum in Serm. 28. de Verb. Dom. C. 3. | tum ep. 112. C.9. ubi hec haber: .4liud eflvi- [ l deve, aliud totum videndo compvehendere: quan- doquidem id videtur , quod prefeus utcu nque [em- 4 [/ ziuv; totum autem comprebenditur videndo , quod 31a videtuy , uz nibil eyus lateat videntem , aut cu- h l us fines circum]piet po[Jum : ficut te mibil latet pra- Jentis voluntatis tue 5 circum[picere autem potes ]t fines anuli tui. — Exempli. gvatid duo pofui, quo- N vum alterum ad mentis obtutum, altevum ad cor- D povales oculos pertinet : 2dum eft, ut cognofcan- [ [ tur omnia, que funt in objecto eminenter, feu quz in ejus virtute & potentia caufaliter con- [ li tinentur, uti declarat S. Thom. p. 3. q. 10. a.2 & Perav, de Deo L. 7. C.4.. ex Patribus offen- ! dit; qui Filio Dei &Spiritui fan&to folis compre- ( henfionem Patris tribuunt, quia foli illi pree- IK &i ter Dei fübftantiam, ejus etiam finum ac pro- funda cognofcunt, feu quee in confiliorum il- IK d lius fecreto, abfolutà poteflate ac virtute conti- nentur. Anomsei relato num.132. errori & hunc eriam majoremaddideruntquod dicerentDeum d à f& comprehendi, üt S. Epiphan. exponit, de Aé&tio l. c. fic pergens : /za, audaciffmmus ifte di- cebat: Tun Deum uovi , quàmineipfum: imó uon tam uovi meipfin, quàm Deum. Contra quos [ 138. Dico. Deusabintellectu creato; lumi- Q mine gloriee quantumvis adjuto , comprehendi t non poteft. " Prob. L. ex Srribtura, que com- prehen- Y DE Dro Uwo. 3or 1nf prehenfionem rejicit, five. quee fimpliciter de Kert Deo concipitur, five que ad ejus virtutem & at attributorum potentiam pertinet. Primum li- n quet ex Job. 46.v. 26. .Ecce Deus magnus , viti- lj W cens fcientiam noflvam. Eccli 43. v. 34..— INe la- J boretis : mom enüm compvebendetis. Jerem. 32. ld " v.19. AMagmus confilio, €$ imcompvebenfibilis * yif cogita?u. Alterum patet ex Job. 9. v.10.. Qu ( ! Jacit magnpa €9. incompvebenfibilia. Ex C. 11. v. 7. i Porfitan ve[ligia Dei compvebendes, 9 usque. ad ] pevfeGum omripoteutem veperies ?. P(al 146. v. 5. » Sapientie ejus iton eft numerus. ad Rom.r1. v.33. O il altitudo divitiarum [apientie &9 [Cientize Dei ! quim o incomprebenfibilia funt yudicia eus, 6^ invefligaliles er vieejus! 1.ad Cor.2. v.1o. SpiitusJevutatur omuia ] co[ etiam profunda Dei. Quis emim bominum [cit, ) V que funt bominis, mifi [pivitus bomümis, qui im o spfo efl ? itatg que Dei fust , nemo cognevit , ni- n f [pivitus Dei..—. Ejusmodi veró teftimonia cüm necà Scriptura nec à Patribusreftringantur vel p cr ad cognitionem in prafenti vita, vel cognitio- nem ex folis nature viribus; abfoluté fümen- a da funt, &affertum omnino evincunt. Il ex Tvaditione. Con. Later. IV. Cap. irmiter fic du habet: Simpliciter coufitemur , quód. unus verus [)eug ef folus Deus , cetermis , incomprebenfibilis 5 & lt) L j Cap. Damnamus additur: /Vos facro. approbante Concilio credimus £9' coufitemuy cum Petvo. (ícil- N T.R Lombardo) qu4 una fumma quedam ves efl , in- IHOS comprebenfibilis. Porró Magifter fententiarum in- J "l telligebat Deum omnino incomprehenfibilem. Q Balileenfe auteman. 1435.; quo Eugen. IV. nec- dum ld ais 302 Ds Dso Uxo. dum tranftulerat Concilium Florentiam, dam- | navit propofitionem Auguftini de Roma, quà à dixerat in fuo de Chrifto & Ecclefia Libro, ün animam Cbrifti videre Deum tam clav? ac intensà, li quamtium claré acintens? Deus videt f ipfum; quo . l fenfu comprehenfionemexprefferat. Idem jam JiQ anteaetiampreter Gregorium utrumque, Bafi-- IK lium ; Chryfoftomum & '"Theodoretum, qui fa Anomseos ex profeffo oppugnárant, docue- d runt Dionyf. L. de divin. nom. C. 13. de Deo fy referens: ; Perfectumeft igitur non folümtan- [ quam per fe abfolutum & totum ex toto per- Q fectifimum , fed etiam ranquam füperperfe- €tum , quatenus excedit omnia & tum infinita- 3 tem omnem determinat, tum prater omnmem terminum expanditur & à nullo capitur aut T comprehenditur.;, IreneusL. 4.C. 37. Secug- f dim magtitudinem quidem mon efl cognofceve Deum; d impolfrbile eff emim menfuvavi Patvem. Clem. ] Alex. J ?. Strom.. 7Zpparuit "4ugelis; quippein- vifibilem divinitatis naturam u illi quidem vide- h &9t , h.e. comprehendebant. Cyril. Hier. Ca- fl tech.6. Zdzut angeli, mon fücut Deus efü, foed — quatenus zpfi capeve polfunt . ... ' Fideut angelis- quaummm capaces funt , &2 "drebangeli po[funt : Zbvoni $9. Dominatioues plàs quàm 1li primi,mi-. f lt tus tamen quám snajeftas illa mereatur. Epiphan. Q heres.70. JVeque veró dubium.efl, quin Deus - comprebendi nequeat. r Aup.Serm. 38. . c. 4f- . tingere aliquantum sne Lte Deun m * agna: beatitudo W €ft: comprebendere autein empino [/ ipoffibile. Plu- ra tum hujus tum aliorum Pátru m dicta videre- licet D& Dzo UNo. 503 licet apud Petav. l. c. IIL ex AUaziom. Com- ü It g prehendere eft rem cognoícere quantum eft cognofcibilis, & ejus cogno(tibilitatem quoad f Yi Iit omnia, que formaliter & eminenter habet, ex- haurire; ür num. pr. noratum eít: Sed intel- ; 13 lectus creatus etiam lumine gloric inftructus non poteft Deum cognofcere, quantüm cog- x]H I noícibilis eft; tum quia intelle&tus ejusmodi ((j Íemper manet finitus, cognofcibiliras autem e(t infinita, ficur ejus perfectiones, -quas five i Ia formaliter five eminenter continet , fünt infini- te: tum quia aliàs fan&ti Patres illegitimà ex 0 comprehenfione probáffent divinitatem Filii & peh' Spiritüs fan&ti: erpo. !änhl Ils 139. Obj. Beati à Theologis vocantur comprebenfores; & Paulus fideles 1. ad Cor. 9. aan M monet: Sic currite, ut comprebendatis , ac de fe ad Philip. 3. (cribit: Seguor autem, [i quomo- Dur do comprebendam: ergo comprehenfio Dei eft (5 poffibilis. Corf. [. Rem cognofcere toraliter W W & ficut eam Deus cognoftit, eft rem compre- H Ü hendere: fedfic beati vident Deum;quía Apo- ftolus 1.ad Cor. r3. v.9. dicit: Ex parte ezim 3 J cognofcimus , €9 ex. pavte propbetamus; càm au- gic zem venevit, quod perfedum efl, evacualitur , fl J l; quoa ex pavte ef; & v. 12. addit:/ INume. cogo- Jto ex parte:. tunc. augem cognofcam, ficut. q9. ego : coguitus fum. Ergo. Conf. I]. Scire, quenam ]u fit latitudo rei, & omnes ejus dimenfiones, eft rem comprehendere : Sed Paulus fic Deum ii cognofcebat, voluítque ab hominibus cogno- D fz; càm ad Ephsef, 3. dicerer: Ur poffstis com- 1d€f ' j pre 672- Nageee: 304 Drz Dro Uxo. , prebendeve. cum. ommibus fantlis, que fit latit IIMIiO £ longitudo &9 [ublimitas eg profundum: Et [ci- ve etiam fupereminentem [cientue. chavitatem Chri- ä fs ut anpleamun : omuem JDei plemudiuem. " A " Ergo. r N &. D. Cozf. Comprehenfio Dei fümprapro l affecutione & poffeffione Dei eft: poflibilis C. ] fumpta pro cognitione Dei adaequara & ple- nifima IN. Omnia antecedentis. exempla de- fumpta fünt à fimilitudine curforum, qui com- f q rehendunt metam & bravium ; unde patet non effe ibi fermonem de comprehenfione ad [ animi perceptionem & copnitionem perfectif- d fimam translata. "dd Couf. [. w IN. i. ad prob. D. Er hic Apoflolus facit rantüim oppofitio- ä' nem cognitionis per fidem imperfecte & ob- fÍcure cum cognitione per vifionem bcatificam [ perfectà & clara, C. cum cognitione pleniffi- !l ma , & comprehenfiva N. omnis noftra de Deo & divinis cognitio, five fides fit, five l fcientia ex fide orta, eft imperfecta & ex parte; quia revera totum, quod eft Dei, & omnia ejus áttribura in hac vita non copnofcimus; & obícura etiam eft, quia per fpeculum in enig- inate tantüm habetur: in alteraautem vita bea- if torum copnitio erit perfecta & clara; quiatunc perfectum veniet, facie & faciem Deus vide- ! bitur, & otines Dei pertectiones cognofcentur. Ad eandem eriam intuitivam Deivifionem tan- l f rüm refertur, quod additum eft, quia expli- cat illud versüs 12. initium: Zdemus mutic. per- [peculum i euigmate, tuuc augem facie ad faciem; unde — [1 Dz Dszo Uuo. 365 if wunde colli B nes Dei Bitur quidem effentiam ac perfe&tio- & myfteria fidei in feipfis copnofci à T beatis, ficut Deus nos in nobis videt, non ta- T rnen in ceteris noflram co gnitionem effe Divi- ne equalem. 44 Cosf. 2 . B. D. M. Sciretan- Y tüm in genere & univerfi m, que fit plenitudo bihsfï rei ejüsque dimenfiones, eft rem comprehen- $p dere N. in fpecie aut. ind ividuo & fingillatita n T. Etiam D. . Paulus v oluitcognoíci Deurm TU fecundüm incarnationem & prefertim quoad crücis myfterium T. ^ fe ] Pälf cundüm diviniratem Q fubd. cognofci in eenere & univerfi m C. in in- T dividuo & fingill ) atim quoad omnia in Deo co- jl J nofcibilia N. Quamvis Apoftolus videatur hic loqui de Chr ; ulit ifto àt homine, & peculiariter & d de ejus cruce, hujüsque fru&u & conformi- N tate in nobis tu. m in hac tu m in fürura vitas lenf tamen; fiejus fenfus etiam de divinitate i ntellipas f tur , non nifi decognitione Dei finita & tali intel« , H ligendusett ;qualem de fa&o per fidem five ratio- nis lumen $u de Deo infinito & omni perfecto ha- qtti emus; quie certé com prehenfiva dici nequit. ij 140. Zf i Ob jeétum quod fimpliciffie [:] mum eít & rotum vi etur ira, ut hihil ejus la- i[gbï!- teat videntem, comprehenditur: Sed Deus eft at ens fimpliciffim üum;,« totus videtur ità; t ni- , Vi hil Dei lateat bearüm ; quia videiwr ficari eftiin enti fe: ergo. Conf j. tiam Dei, imà vide Beati vident omnipoten- mmf.' nt ipfàm 'Dei comprehene fionem feu actum, a hendit: ergo & vi quo Deus feipfümcoipre- 1)!) dent omnia, qüe in ómni- (l potentia & illa cemprehenfiohe continentur, ac u proi& 306 Dz.Dzo.Uxo: Couf. 11.. Sal- roin Deum comprehendunt. r tem Deus comprehenditur ab humanitate Chri- D fli; nam r. üt ait Paulus ad Coloff. 2. /7 Chrz- W (lo funt ouumes zbe[aurà [apieutiee g. [cieutie Dei fi & Joan. 3. JVoz eff Chriflo datus [piritus ad men- li uram...2. Juxta Ifidor. in Exod C. 2..Sola [ibz Q integyà uota eft Tyinitas 9. bumanitati. ajJumpta. at 5. D. Thomas p. 3. q. 10.a. 2. afferit, homi- l'!g nem affümptum cuncta cognofcerg, quee fünt ii in Deo. Ergo. E. D. M. Si videtur totum ita; ut nihil la- f h N teat pracisà quoad entitatem & fübftantiam N. Wi Si ita videtur;ut nihillateat tam quoad entitatem b & fübftantiam quàm quoad modam virtutis fi- h ve in effendo five in operando C. Poftremum r requiri ad comprehenfionem patet ex dictis [ num. 137.; ubi prater expofitionem pofterio- q ris partis etiam in teftimonio Auguftini obfer- IK vandum eft, quod ad comprehenfionem exi- tü gat, ut fines rei circumípiciat, & fic etiam Ty modum virtutis exhauriat. Jam veró Deus non tantürm infinitee virtutis eft in operando; p pw fed etiam in effendo; quia quamvis non admit- ) tantur infinita attributa, tamen omnia & fin- eula atttibuta fünt in fe infinita & equivalent t infinitis entibus habentibus fimilem perfectio- il nem majorem & majorem in infinitum ; at- Q que hinc etiam non operativa attributa; &qus lt tantüm fünt ad íe, habent füam profundi- tatem, abyffum , & finum, quem nullus in- l telle£tus creatus, nifi generali tantüm modo tü perfpicere vale, Quare quamvis Deus fit ens Ti In- M Dr Dro Uuo. 1 307 Ti Vïï,mpliciffïmu'm & hinc fecundüm partes non b videatur, nec cognitioni bearorum aliquid ejus Ji entitatis ac fübftantiee fübtrahatur; tamen quia [ imul eft virtualis multiplicitatis & equivalen- " tiz infinitee, 8 finita cognitione menfürari ne- 'mpfg, quit. Porró vidererem; utieftinfe, propriédi- IOT cirur de cognitione clara & immediata rei ipfius, t rigidé autem de torali cognitione rei tam fecun- üm modum quàm fecundüm fübftantiam: in W priori fenfü afirmatur à fcriptura de Beatisre- fpe&tu Dei, & nihil obeft noftre fententiee ; in iA Id poíteriori autem obeft quidem, fed & hinc eüiam à pluribus Patribus preefertim Graecis ne- r mul Batur. 44d Conf. 1. w. quoad vm. p. D. Vident omnipotentiam quantum ad fe, h.e. divinita- jidi eno tem ejüsque vim effe&ricem creaturarum C. quanrum ad alia , h. e. fecundüm id , quod emi- t m nenter cont;net, nempe perfectiones creatura- rüm à Deo producibilium, /z22: vident com- elii ]u muni quadam ac generali perceptione , quae 5ndf1: precisé correfpondear ideze genericae de omni- potentia C. cognitione peculiari & diítin&, q que [npillatim reprafentet omnes creatura- d rum perfe&iones, quas in infinitum omnipo- ul tentia connotat N. dj Quoad 2. p. D. fimiliter; quia vident quide m fubftantiam ipfam a&üs, h [ qu& eft ipfs Deus, non tamen omnem illius quä terminum. 724 Gorf. T. w. V, A. ad pvob. 1m. undl* d D. FIec Chriftoinfunt & funt. data, quatenus humanitati conjun&ia eft divinitas, quec habet godo Tj thefauros fapientiee & fcientiee increatee, acfpi- ritum non ad menfüram, C. quatenus ejus n z humae s 308 Dz Dszo UuNo. - hüiüanitas in fe f pectatur, aut hec habeat fa- pientiain creatam infinitamn & fpiritum non a menfuram in feipfaN. Verba ab Apoftolo im- rnediate fübje&ta: Quia im ipfo inbalbinat ommus lenitudo divimitatis covporaliter , ejas mentem & noflram refponfionem explicant. 244 prob. 2d. D. 'Yrinitas integr& nota eft bumanitati affum- P tee ratione perfone, in qua fübfiftir, unde & addit: Que eff ferunda in. Trimitate Per[ona , C. ratione füi IN. Senfüs iraque illius eft: Chriftus üt Deus divinam comprehendit effentiam , non antem ür homo. . 224 prob. 5t. D. Afferit hu- manitatem cognofcere omnia , quee füntforma- ]; liter in Deo T. qua fünr eminenter, f4/d . quan- tüm ad poffibilia, & preefentium etiam ac fue turorum omnem virtutem vel nodum N. quan- tüm pracise ad preefentium ac. füturorum fub- ftantiam & numerum, quandoquidem Chri- ftus omnium , qua JDeus decrevit; caput eít, C EE SPCSEEUS BAU ORE NOLT B 141. Zif. 4. Deus fecundüm tOtan'; füari vifibilitatem continetur intra obje&tum inte lle-f €tüs creati: ergo per abíolutam potentiam Dei poteft intelle&us creatus elevari ad Deum cotri- M IICR Ts , L RE DAPP - prehendendum; prafertim cüm lumen glorid aut concurfüs Dei infinitus non implicet. Cozf.I 'Tota divinitas uniri otuit cum natura hurnána in. Chrifto unione fu b ftantiali & phyficà: ergo & uniri poferit cum intelle&u creato ünione accidentali & intentioralis maximé cüm illud plus fit quàm hoc. . Cozf. /J. Coghitio divitiay quà Deus feipfüm comprehendit , poreft uniri cuim Dr Dro Uxo. 309 at j i cum intelle&u creato , ficut dipnitas naturge divinz unita eft cum humanitate Chrifti & ejus p 1f operibus: fed hoc modo intelle£tus creatus oiiil comprehendet Deum: ergo. at &. D.74. Deus fecundüm totam füuam vi-- " fibilitatem continetur intra objectum intelle&tüs jlin creati, quatenus habet rationem veri, & ita, d ut attingatur modo finiro, C. quatenus habet Im] )C rationem infiniti, & ita ut attingatur modo in- hi finito, N. "Tota infinitas Dei manet vifibilis & U prehenfibilisrefpectu Dei, qui feipfüm fa- i lus comprehendit: non autem vifibilis & com- QIIte prehenfibilis eft refpectu intelle&tüs creati, à qu quo tantüm finito modo & cognitione com- h muni ac generali, aut diftributivé & divifive, IUSH non autem modo infinito & cognitione fingu- ub liari ac diftin&tà, aut colle&tiv? & fimul attin- hl gi poteft. ProLatiouem fübjunctam JV. quia re- [ pw pugnantia luminis glorize aut concur(üs fimul- tanei in actu fecundo & terminativé infiniti pa- n tet preter alia ex eo, quód omnis creatura & d actio creata effentialiter debeat. effe limitata ac u finia, 244 Cezf. L &. x. Vel ip(à perfonalis qo unio divinitatis cum Chrifto non faécta eft nifi yott fecundüm modum & capacitatem finitam hu- j manitatis: ergo & intentionalis fieri non poteft i nifi modo finito & pro capacitate inrellectüs fi- [ niti. B. 2. 7:/4. N. Copf. Difp. et; quia unio TT hypoftatica nullam fupponit actionem in huma- fs nitate, ac proin minüs repugnat eam effe per- fectiffimam , quamvis defacto cüm non fit infl- yuft ti nia, non fit fimpliciter fed fecundüm quid tan- gf 3 tüm d 410 Dzr Dro Uwuo. tüm perfe&iffima: fed vifio Dei eft vera a£tio creature ; maximaautem eft difproportio inter facultarem finiram & actionem infinitam , qua- lis deberet effs vifio Dei comprehenfiva. Ad Rationem addiram . «à plus fignificare hic ex- cellentius, non autem difficilius; imó cüm illa unio intentionalis toralis feu vifio Dei compre- ä(ä heníivacommenfurari deberet Deo, vel per id- entiratem efler ipfe Deus, vel illà nihil poffet dari excellentius. 24 Cozf. 17 . IN. par. Unio q enimilla copgaitionis divinz fic poflibilis a l- ( : tur, ut per eam creatura Deum cognofcetet & comprehenderer: (ed nec 1mum evaderet, quia cognofcere dicit actionem vitalem , qu& nece(farió profluere deber à proprio & inrerno principio; nec 2dum, quiaunio illa fieret pro exigentia aut capacitare intelleCtüscreati & fini- to modo, ac coníequenter non daretur com- prehenfio. Ex priori autem habetur etiam i- —2 - — fparites; quia illa unio moralis non eft quid creatum , fed ipíà dignitas increata fecundüm zeflimationem prudentum nature hypoflatice unite ejüásque operibus communicata 5. cüm unio intenrionalis feu vifio Dei intuitiva ab in- telle&u creato elicita fir quid creatum; adeó- que eílentialiter limitatum ac finitum. 142. Olferve.. Quam-ha&tenus afferuimus impoffibilem cognitionem Dei comprehenfi- vam, eam Theologi vocare folent extenfivam. Preeter hanc ftatuitur etiam intenfiva, que non tantüm teneat f& ex parte objecti , fed etiam ex x UA s. 4 nE EC a EE UWU - - x parte actüs; quatenus hic habeat in fua clari- X . fate; Ds Dgo Uxo. 51 t tate , perfectione & intenfione eequalitatemcum It objecti cognofcibilitate, . Qu Háàc veró pofità, in- quiritur: an hoc ipfo, quóàd aliqua foret com- l d prehenfio extenfiva, haberetur etiam intenfiva, - Thomiftis pluribus affirmantibus , reliquis pau- * ii cis negantibus. Verüm cüm teíte Petavio & Yi probatore; illud. intenfivae comprehenfionis n genus non fuerit Patrum cum haereticis difpu- po(ïfï tantium arpumentum, nec in illud ulteriüs ex- n !] currere lubet. Illud certum, quod hujusmo- Yi l u di comprehen(io multó magis repugnet, cüm d ä j extenfivam fimul ipcludat. n qü! nteti CAPUT II 21 x lr De Vifübiase Dei. T Ub Vifibilitatis Dei nomine non tantüm in poffibilitatem fed & exiftentiam vifionis Qu * E Dei intuitive cum adjumento fuperna- T turali exercendee inquirimus, De utraque qua- 002!1*3 ftiones aliquas hic à '"Theologis agitari foli- tas, nempe an poflibilitas vifionis poffit ratio- T. Pj ne naturali pofitivé demonftrari, & an animae g juftorum plené purgatze ftatim videant Deum, nunc omittimus, propterea quód de rmze qua- ym ftionis fündamento in Tr. de Gratia, de 2da d veró in 'Tr. de Beatitudine actum fit. Qua- [j re de ipíà tantüm vifionis poffibilitate & ejus: exiftentia five hominum viventium in terrafive g "n eatorum in celo apendum reftat. Cüm veró du poffibilitas vifionis intuitivee maxime oftenda- [ UA4 tur Dag Dro Uso. 512 T0I tur ex futura ejus exiflentia in beatis, de hujus autem dererminatione quoad tempus ex dictis a hic agere non propofuerimus; füb eodem ar- ( ticulo poffibilirarem vifionis &e [ jus exi(ïenzigm i in beatis comprchenfam damus. ARTICULUS L n Deus videvi poffit ab intelle£u cveato fuper- .- garuvaliter adjuto ? d 143- NT O*2. T alterum, Anomeorum num. 132. expofito falfo dogmati oppo- l fitum, erroremabierunt jam olim quidam ano- nyimi, de quibus Greg. M. L. 18 Mor.C.28. [ fcribir: Seiendum verh eff, quàd fuére mounulliy, qui Deum dicevent etiam in illa vegioue beatitudi- y ( 125 in clavitate quidem fua con[pici, fed im natura misuime videvi. MHos (eculo feptimo fecuti fünt Armeni, qui refte Richardo Archiep. Armacan. L :4 deQQ. Armenorum negárunt, intel- Je&um creatum lumine füperno adjutum poffe clarà Dei vifione frui. Secuti funt, àt jam fü- ä i prà notatum, Palamite, quorum dogma, re- ferente Monacho David. in narratione difidii Barlaamum. inter & Palamam, circa Dei vifio- mem hoc erat: Suuéli ommes tam. bomines quàm "dngeli j lowiem quidem. Dei tempovis exper- zem: ( íci cet in creatam illam Lucem ) £5 fézr« pitevsam qratiam ac domim vecipiunt : fubflantiam, autem- Dei stemo unquam vidit. bomo: ueque: ange- lws;,' geque vigere: poteft. Quin & in Academia, Pazifienfi- an. 1240. füerant , qui inter alios et- yores bn D&o Uxo. ^i hup , rores ab Epiícopo & univerfitare ibidem dam- d natos hanc quoque propofitionem defenderant; m d Quod divira efféutia in fe nec. ab bomine uec angelo eDtüt | videatuv vel oid:bitur. Contra hos cum omni- bus orthodoxé fentientibus 144- Dico. Deus ab iarelle&u creato füper- naruraliter adjuto intuitivà videri poteft, & & Beatis videbitur. Prob.£.ex Scriptima. Matth.18. i V. IO. dicitur: j4ugeli eovum i2 celis fanper vi- dent faciem Patris mei, qui n calis d. Sed inpri- n mis facies Dei, fecundüm Aug. L. 22. de Civ. qi C. 29., son eff aliquod tale meinbrum , quale uos D m balemus in corpore; fed manifeflatio ejus i ntelligen- C d ) da ff . & videre faciem Dei, juxta eundem in j ep. 112. C. . e(t videve eun ficuti ef] : — Deinde 77 veró inaltera vita homines erunt Anpelis pares, Q dicente Chrifto Matth. 22. v. 50.:. Erazr ficue yi t dngeli Dei i celo. Ergo. Preterea de homini- my bus legitur Matth. ;. v. g.: Beati mundo corde , T. quoniam ipfi Deumvidebunt. Joan. 14. v. 21.: Quz np* diligit me.. . mmattifeflalo eimeipfum.. 1.adCor.r3. l'amf? v. 12.: Pidemus sune pev. [peculum im amigmate ; n futic autem facie ad faeiem : gume cogno]co ex par- il t5 func autein. cogno[rcam, freut. €. cognitus fum. gi Vih:' 1. Joan. 3. v. 2. : Ciimappavuerit , faniles ei erimus: D quoniam videbimus eum ficuti ef) — Sed heec om- f WLKL u nia claram ipfius effentige divine intuitionem ) j fw fignificant, ür ex Patrum interpretatione mox g adjicienda patet: ergo. 47 ex ZYaditione. Prae- m ter PP. Concilii Francoford. , qui in ep. ad Hi- Q fpanos fcripferant: Predicamus Chviftum Deum p verum £9' vivun, qf ad ejis beatiffmam vifionem u $ Pe TU6s Veetsas 314 Dg Drzo Uuo. l ( pevvenive meveamur , àm qua efl tevua. beatitudo; Ext preter Benedi&tum XII., qui in Extrav. Ze- til Ü tediGlus Deus. , tribuit Beatis civine effentie vi- fiouem intuitivam &2 facialem , z1ullá inediantecrea- hi k zuvá invatione objetlivifi fe baleute ; EugeniusIV. Se(I. 25. Conc. Florentini in Decreto Unionis d r cum Gracis definit: Purgatas apimas i2 celum quox vecipi , 9 antueva clarà ipfiusn Deum Tviuum ? f e? Unpum ficutiefl. . Fis prseluferunt Patres ple- rique omnes ; ex quibus duntaxat aliquos fele- ! gimus. Iren.L.4. C.37.: uoniam , inquit ; vi- vere fine vita impoffibile efl , [ubfiflentia autem vite tll D de Deipavticipatioue evetüit , pavticipatio autem Dei ef videre Deum & fvui benignitate ejus. . Homines [ aj sgituy videbunt Deum , $9 vivent per vifiouem im- movtales fa&i eg. pertingentes usque ad Deum. . Et fi [ poft: Que impoffibilia fumt. apud bomines , poffii- D lia apud Dewmn: bomo etenim à [e uon videt Deunz Alle autem volens videtur. ab bominibus , à. quibus ult g quando vult, $ quemadmodum vult; po- [ Iv tens.efl euim in omnibus Deus. — . Clem. Alex. L.5. Strom.: Per[picuum eff euim , nullum unquam vite ! fie tempore. poffé Deum pev[picu? comprebendere h. e. videre. Qui autem mundi [unt corde , Deum . IUII j videbunt , pofIquam extremam pevfetionem attige- Áii E72 Greg. Naz. Orat. 34.: Deum , cujusmodi D atuvá eg fubftantid fit , nullus uuquam imvemt po- mimun , geque porvó veperiat.. /4m veró aliquando li ft veperturus , quevat boc, qui volet.. Meá quidem fententid tunc veperiet, cüm deiforme boc ac divi- " um ád efl sneus no[tva $9 vatio , cum natura co- D tii gnata conuntla fuerit 69 imago ad arcberypum af- €enaevits Drz Dio UNoO. as 771 eeudevit , eujus 110d0 defidevio tenetuv.. -4tque illud W mibi efo videtur , quod zagto ffudio commentamur i & acquirimus , nempe uos aliquando tantüm €ogti- It duros , quantüm cogniti fumus.. Ex Aug. pluribus Ícriptis, nempel. 12. de Gen. adlit. C. 26.L. 22. nl Ünit de Civ. C. 29. Tr. 25. in Joan. ep. 111. & x1a. iil alibíque, unicuslocus ep. 112. füfficiat : $; qu- Tn vis , utrim Deus poffst videri ? efh jE ondeo potefl. $i J quevis , unde Jeiam ? Refpordeo , quia in vevaciffina u Scriptura . legitur , Beati smuudo covde, quoniam M lüli) " ipfi Deum videbunt , e9 ceteva talia. Si queris , quoe V amodo di&hus fit imvifibilis , ff videvi porefl?. Refpondeo, dnvifibilem e[fé naturd , videri autein , cimm vult , fi- j La cut vult. S quevis, utrüm etiam , frcutà efl , poffit jl aliquando videri ? Refpondeo , filiis boc effe promif- 7l 1 Jum , de quibus dithun efl: Scimus , quia cium appa- w Vüevit , faniles eierimus , quoniam videbimus eun fi- ]u cuti ef &c.. ProfperL. de Vit. contempl. C.4.: Quod bic credidevant , ibi videbunt , fu. Creatovis g j fubflantiam mundis cordibus contemplantes.. Ex C. 13.: Züm verum ommium notitis , quàm aa De li q Jubflautia pleg? g. pevfetio videbitur. « Greg..M. L. 18. Mor. £. c. ita pergit: Quos zimirum mizor u D duquifitionis fubtilitas fefellit. . Neque euim illi fim- [ plicieg incommutalili effeutie aliud eft clavitas , aliud 'ujmb maturas [ed ipfa ei natuva [ua clavitas , ipfa clari- zas natuva efl. - Quia enim fuis dile&lionibus bec Dei j v4(m'0 fapientia fe quamdoque offenderet, ipfe pollicetur dicens: J Qui diligit me, diligetur à Patve meo , $5 ego dili- W f [ gam euim , £9 snamfeflabo sne ipfum il ; acft paten- [ Vevdicat : Qui :2 veflame cevmitis, veflat ut 12 mea (l ve Datuva videafis. Alios vide apud Petav. TP II ,;(/,m 316 Dr Dro Uwuwo. ! JII. ex Ratione, Homo per gratiam poteft con- fequi finem ífüum ultimum & beatitudinem; ii q quia aliàs fru(tra hic illi finis preefixus & à Deo romiffus foret: fed finis ultimus & beatitudo T« ominis confiftit formaliter vel ex toto vel ex f parte in clara & intuitiva vifione Dei, üt patet Y g0 ex Tr. de Beatitudine: ergo. Conf. Si vifio Dei intuiiiva effet impoffibilis , ergo velquiaeft LU cognitrio Dei füpernaturalis; vel quia eftcogni- tio Dei immediata, vel quia infinita: fed exnul- QOf t lo horum capite repugnat. Nar 1. polfibile eft aliquod accidens vel auxilium füpernaturale; Qu n vi cujus potens fiat intellectus creatus ad elicien- dam cognitionem Dei füpernaturalem. 25. Deus u etiam ratione füc fübftantiae continetur intra ve- M rum feu objectum ,fpecificativum & effentiale i It intelle&tüs; adeóque ratione hujus poteft im- mediaté terminare cognitionem. 3. Quamvis Wi taf Dei entitas fit infinita, tamen quia objectum C non eft principium fed terminus cognitionis, tte & preterea objedti infiniti cognitio poreft effe finita; non requiritur, vifionem Dei effe infini- i tam, atque hinc neque ex capite infinitatis re- In pugnat. 145. Objic. Deus , uti ex di&tis pr. Cap. con- ftat, eít zzvzfibilis , e9' inbabitat. lucem inacceffii- f lem: ergo abíoluté videri nequit. Conf. ]. 1n- flar privilegii & preerogativee afferitur foli Fi- j lio noffe Patrem & videre Deum, üt patet ex al q Matth. C. 11. v. 21.: JVemo movit Filium tf Pater, neque Patvem quis uovit , mift Filius. . Et Ti hi €x Joan. C. z. v. 18.: JDeunz uemo vidit unquam: Iit- Dr Dso UNo.- 317 t Unigenitus Filius ; qui ef in finu Patris, ipfe enar- Qins vavit. Ergo creature vifio Dei convenire ne- ili quit. Cozf. //. Qui defiderant videre Deum, at necdum vident: fed ipfi etiam Angeli fan&ti de- wl fiderant videre Deum, juxta illud 1. Petri C. z. in V. 16.: /n quem /ngeli defiderant pro[picere: er- £o nec illi víident Deum. D Iqi E. D. ,4. Deus dicitur invifibilis & inhabi- fur tare lucem inacceffibilem, quatenus nec oculo a corporeo cerni, nec folis naturee viribus intui- ); [ tivé videri, nec penitus comprehendi poteft C. a quatenus nec ab intelle&u füperiüs adjuto vel git -inaltera vitaintuitivécognofciqueat N. Etenim, üt S. Aug. ad hanc objectionem refpondet ep. ht YII. , Quia nec iflateftimonia falfa effe po[funt , Bea- (enl Vi ttitido corde &c. &c., megave nmon po[Jumus filios JDei vifuros Deum. ZAd Conf. 1. &. D. 44 Soli st u Filio inftar privilegii & prerogative cum aliis tamen per illum communicabilis tribuitur &c., b Titi C. non communicabilis fi//Z. tribuitur nóffe Pa- trem & videre Deum, per haciutelligendo co- ydt [5 gnitionem Dei perfe&iffimam & pleniffimam , eu comprehenfionemC. inielligendo vifionem jti intuitivam per vires auxilii füperni, aut fidei myfteriorámque illuftrationem N. Patet re- ) fponfio ex contextu & fen(ü verborum. Pri- qtti mó enim textui mox addirur: Vi egue Patrem j] quistioviz tifi Filius $9 cui voluerit Filius vevelare: í [] j alter veró textus eó pertinebar, ut oanries 1 a arca- y oftenderet , à quo tam divina & ítupen nadidiciffet , quae ant? narraverat de Verbo Dei " WW ilio, ejus éternitate, fufcepta carge & illata ll IQIDiï asss J D Dro Uwvo. hominibus per illum gratia; heec'enim fe ait| I non ab aliquo homine, üàt olim Judei à Moyfe mii legem, fed à Filio Dei accepiffe , qui illa Dei Q fécreta perciperet aliisque nuntiaret, quemod- f modum exponunt Aug. L. cont. Adimant. C. g. | fj L. 3. cont. Maximin. C. 9., & Cyr. Alex. L. r. | o in Joan. C. 1o; Ceterüm ita vifionem Dei an- ( tonomaftice talem , feu copnitionem compre- ! Tj henfivam tribui Filio, utnon conveniat quidem | Q illa creaturis , non tamen vifio propria negetur, N declarat Chryf. hom. 14. in Joan. haec notans: fet Jn fizu Patris effe , majus quiddam eft , quàm vide- n ve: qui euüm fagtiim videt , uon babet exquifitam. T ejus , quod videt , cognitionem. "4d Conf. II 3e. i D. M. ui defiderant, defiderio pure fpei & excludente objecti poffeffionem , videre Deum, p Q eum necdum vident C. defiderio amoris &. D complacentie in poffeffione objecti IN. 1mo. fh modo defiderant epri fanitatem: 2do modo. CQ dives defiderat divitias, quas poffidet, femper. Tk habere; & tale etiam eft defiderium Angelo- H rüm Deum intuentium juxta D. Thomam. lu Alio etiam modo exponit S. Greg. L. 18. Mor. h, C. 28. & hom. g. in Ezech., ubi dicit per hoc. qi defiderium anxietatem & faftidium , non veró. [ prsefentiam objecti & in ipfa fatietate novitatem - lg ardoris excludi. Praterea juxta text. grac. legi-- Ts tüur, i2 que, non autem, z quem, defiderant. profpicere, & per hac intelligantur cum pluri- N 10 bus Interptetibus Redemptio hominum, Fidei D incrementum & Evangelii gloria; unde de de« fiderii actu proprio verba intelligi poffunt , fed quin hüc pertineant. 146. D'eso:Uso. 319 f g 146. Jnf/. I. Ex locisScripturz in probatio- Mojt ne laudatis non magis licet inferre vifionem in- l Ui h] tuitivam , quàm ex Genef. 32., Num. 12. eam t concludere datur, ubi Jacob & Moyfes Deum H facie ad faciem vidiffe lepuntur. Sed' ex poftre- mis non deducitur conceífa his Patriarchis vi- 3N ( fio fübítantie divine: ergo nec ex prioribus. Corf. Plures Patrum varia protulerunt, quae J D Ia minimé conciliari poffunt cam veritate noíirze thefeos ac dogmatis. Nam 1. Autor homiliz de &U ] San&iffima Deipara, quz Athanafii nomen prae- fert, dicit, ficut nos animam noftram non co- ' n ]i uf ] gnofcimus, fed tantüm velut umbras $9 Jfiguras ]i ejus ex Jacultatibus &9' opevationibus illius expre[- fis, fic & Deum duntaxat cognofci ab anima pà Jett poffe. Autor veró QO. ad AntiochumC. 2o., qui etiam inter opera Arhanafii exrat, ait , e(fen- yis 1 7iamn. Dei non videri zudam, fed tantummodó queudamglovie gradum ad captum humanum ac- f commodatum. 2. Clemens Alex. f apud Oecu- menium , Cyril. Hierof. Catech. 6., Cyr. Alex. QU L. r. in Joan. C, 10., Ambrof, in Comment. ad u f Lucam: Hier. apud Aug. ep. r11. docent, nec ab Angelis videri Deam ;z fe, ficuz cf? , & fecun- d li düm zaruram aut fübflantiam, íed tantüm Deum Vi incarnatum , aut. quautum capeve poffunt , vel pro j U l f menfura quisque ordiris fui... . Dionyf. de divi- nis Nom. C. 1. & de Cocleft. Hier, C. 4.; Greg. d Nyff. Or. 6. de Beatitud., Bafil. L. 1. cont Eu- J nom, ; Ambr.L. de Incarn. C. 111., Ifidor. Hifp. fit & cogni- [ ia C.fp. Exod. ftatuunt nature divin tionem ! H 71 / " ss Dz Dzo USa. 520 tioner ommi create menti effe füperiorem, - ? & f(oli filio ac fpiritui fan&to convenire. : E. IV. M. 9 par. Generatim enim dicitur, ) quód nemo in hac vita videat Deum, econtra- f expre(sé afferitur, quod Deus ab Angelis vi-- j deatur & à beatis videndus fit. in vita eterna; 0 unde vitio Dei à Patriarchis erat. in aliena for- a aut in perfona -miniflri feu angeli; de qua temen difficultatre adhuc plura inferiüs. 74 d [ Conf. &. V. Af "Triplex enim, üt jam fuprà inuuimus, via nobis aperta eft conciliandi cum P « veritate dogmatis Patrum eorum diéla, qui- bus venerationem habere oporter, nempe fi [ Tà accipiantur eorum verba vel de vifione corpo- rea, vel de vifione intelle&tuali quidern fed aut L per proprias vires aut in preefenti vitee flatu, j vei de vifione comprehenfiva etiam angelorum [/ ac beatarum mentium. Verum cum turpe fit R g aliorum di&tis (enfüm pro libitu affingere ; quz- nam fingulis Patribus interpretatio ex eequo [ H conveniat, fpeciatim videamus. lraque adprol. 177. &. Scriptorum hic laudatorum autoritatem i P. nullam effe; cüm ignoti omnino finr, cerrum aurem habeatur, falsÓ illis. Athanafii nomen k Pofterioris tamen verba à fuifíe prefixum. » quibusdam intelliguntur dicta àd excludendam bt N duntaxat vifionem comprehenfivam, non au- tem intuitivam finitam: prioris veró ; qu& ma- n li nifeflé tantüm cxpnitionem abítractivam con- cedunt, non fünr tractabilia, ficut nec alius ex li Dial, 3. de Trin. S. Athanafio itidem füppofito e his q logus. Aaf prol. ad. &. D. Et ex plerisqu ipfis Drg Dnb Üxuo. 35 r ipfis additis nepant fimpliciter videri intuitivà D eum , N. negant tantüm comprehenfivà li Deum videri, C. S. Epiph. har. 70. ubi dixif- KOLT fet; videvà Deum áufintum, mom t [ babet im ds Y fefe anfimitum, fed quomodo capere gatuva potefl, stl oftendit in duplici exemplo , alterius per fora- nf men ca&lum, alterius ex edito montis vertice d mare afpicientis, quàd ficut de utroque ver& jl dici poffit intuitivé ceelum & mare. videri, & n etiam, quia neuter perfpicit totam latitudinem, nilit jj aliitudinem, exporre&ionem & effe&ta . coeli ht ac maris, veré negari ceelum & mare ftilicet n totum ac totaliter cerni; fic res fimili quádam qu ratione f& habeat de vifione Dei, nempe vider [ veipsá àr m [e ofl, fod mon videri fecundàm totam i Juam latitudinem. — Patet hoc ipfüm ex eorum jorü verbis, queis negant Deum videri , Cyr. Hie, i^ ros. Sicut Deus ef?, Cyr. Alex. pro o atque di- ) Q gnum efl Deo, Ambr. fecundüm plenirudinem di- ij vüntatis, Wieron. juxta natuvee fu. v proprieta- 7em; quodl.c. pro fua & noftra fententia ex- i ride ponit Auguftinus, & Hier. etiamin Comment. ] adr. I(à. C.5. apertbexplicat. .—24. pro/. 3f. TUS & D. Statuunt. vifionem aut corpoream, aut que propriarum virium 'vel hujus vite, aut com- a prehenfivam effe omni menti creatae füperio- y o rem, & poflremam foli filio & fpiritui conve- n nire, C. vifionem intelle£tualem & fim pliciter in- )u tuitivam, N. Dionyfiilocus priorjam fuüpràà no- jisd bis expofitus eft de naturali & viribus propriis PO fio comparata notitia; pofterior ad confpectum, i quem horines corporibus inclufi affequuntur, J pectat; Drs ADEO üNO. 525 [ fpe&tat; quia fermonemiibidem de Patriarchis& Prophetisinftituit. Similem fenfüm haber NyC- fenus loquens de cognitione Dei hominibus vi- ventibus propria. Ambrof decorporeaintel- « I lirendus eft, quia Verbum dicit incarnatum, utab hominibus confpici quear. Bafil. quia de ] profundis Dei; ^qu& Spirirus fcruratur, ibi- dem agit; de comprehenfiva loquitur. Simi- l ) lis fenfüs tribuendus Ifidoro loquenti de vifio- ne, qus& in toto & integré Deumatringat. Re- p ra Patrum dicta, quee diffi- lu ftant etiamnum plu 'cultatem habent. Ex his Chryfoítomum & fà k 'l'heodoretum fpeciatim vindicabimus, alios veró, uti Gennadium L.de Eccl. dog. ; Titum y "«Boftrens. Anaftafium Synait. & paucos quos-. dam, qui ex eo vifibilem Deum negant; quia li inter potentiam & obje&tum deber effe idem ordo, fiunoex prioribus modis mitigari ne« y [ queant, facilé omittimus. (j . Infl. 17 Inter 3 intelle&tum crearum & effentiam divinam nu lla eft proportio ; quia; ille eft finitus & intrinfece naturalis, heec veró infinita & fupernaruralis, adeóque diverfi or- dinis: ergo intelle&tus cre arus nullà ratione ele- idendam. Dei effen- ä vari poteít ad intuitiv& v t tiam; preferrim cüm intellectus etiam elevatus anon poffit videre omnia poffibilia in Deo laten- tia, quibus pra'eminet effentía divina; ócocu- lus corporis, quantumvis naturaliter propor- tionarüs, nequear directé intueri folem in me- fidiana luce. Couf. I Vifio Dei intuitiva de- tä | creati 'ber effe infinita : Sed vifio intelle&tüs etiarm ^ Dz Dro Uxuo. 3753 d B : etiam elevati nequit effe infinira: ergo. . Mj d rob. 1. Quia reprefentatio obje&ti infiniti de- J f bet efle infinita; càm ab objecto fpecificetur T a&tus potentig circa objectum. 2. Quia vifio VACU intuitiva debet repreefentare Deum,; àt eft in fe; yit Deus autem in fe eft infinitus. 3. Quia ficut produclio rei infinitee eft infinita, fic etiam vi- L N foonem BDei infinii infinitam .effe oportet. vl Conf. I1.. Sicut fpeculumfinitum non poteft re- "11 prafentare objectum infinitum, & locus fini- yl itus ambire corpus infinitum , nifi utrobique j tantàm ex parte; fic etiam vifio finita non po- i terit referre Deum infinitum, nifi tantüm ex Ti parte: ergo vel vifio Dei debet effe infinita; 1] vel finita Dei vifio non erit intuitiva. qll 2 . K. D. ,4. Non eft proportio entitatis C. ide habirudinis, fu/d. completa & proxima fine fü- a pernaturali auxilio, €. inchoata& remora, N. Deum quantumvis infinitum & füpernaturalem at contineri intra limites objectivos intellectüs creati; dictum eft num. 135. & expofitum. 44 od ( $rol. p. 1. Difp. eft; quód cognitio omnia n[[i [j potlibilia coenofcens foret comprehenfiva in- yed finiti & etiam ipfius.Dei, cüm illa potlibilia ni- di hilaliud fint, quàm effentia divina infinité par- ]eyaü ticipabilis; adeóque infinita etiam foret: econ- jl tra cognitio immediaté quidem fed modo finito n auingens Dei (übftantiam nec comprehenfiva nec infinita.eft.. 24 . 22. Dijj. ftatin.eo, quod rop(]f pm radii folares nimià copià & caloreirruentestur- " bent humores & ledant retinam ; unde .dolor d in oculo & prövoe&üov la crymarumn oritur & enup a xus 324 Dzr Dro Uxwo. J fixus obtutus impeditur: nihil ejusmodi ocu- lis mentis prafertim füperné roboratis in Dei ]i Ad Conf. L. W. Yin contemplatione eft timendurm. N. M. &j prob. yim.. Quia reprefentatio &actus W W quiliber potentiee non fpecificatur ab objecto tuxta modum effendi, quo objectumeft; cüm i aliàs omnis actus circa Deum verfans infinitus, & circa mareriale vel finitum objectum occu- atus materialis & finitusforer , quod falfum effe aliundeliquet; fed fecundüm modum attin endi actendendi. 744 pro/. 24. D. Intuitiva vifiode- bet repraefentare Deum, üt eft in f& h. e. cogn [0 73 p N Ícere ejus naturam, períonas, attributa, & eum etiam effe infinitum ac infinité cognofci- D f bilem, C.h.e. modo etiam infinito & haec omnia commenfürante, N. 4dprob. 3:. Difp. eft; quia L du&tio debet dare effe rei & hinc effectum pro q cont inere; adeóque fi effectus (it infinitus, cau- Y ür: vire fà etiam & produétio infinita requirit tus autem cognofcitiva & cognitio r ei effe pre- [ fupponit, ideóque continere non deber; mo- dus etiam cognofcendi non fequitur modum fed modum effendi potentiee co- rei copnitee, gnofc itivae, quee quia finita eft; & ille eft fint- tus. /4d Conf. II. 3. N. A. €9 par. Corpus; Q« quod fpeculum repreefentat aut locus compl ;; &itur, eft materiale & conftans partibus, & quia fpeculum non repraefentat corpus; nifi in [ t quantum fpecies recipit; nec locus complecti- tur , nifi quantum ambiendo commenfüuratur; qw Q nec fpeculum nec locus finitus infinitum cor- pus reprefentare & compleói poffunt, niài D ecur- , Ds Dro üwo.' 325 10 J fecundüm eas partes, quasdicto modo caþiunt: 1 Deus veró eft realiter fimplex ; & quamvis li virtualiter fit multiplex, tamen in vifione intui- a tiva attingitur tota ejus eíTentia & fübflantia, ] infinitas autem ejus etiam modo f(àltem finito , it [l & com]muni ac generali perceptione attingitur. V l Quznzs: 72 $. Chryfoffomus ac Theodovetus m vejelo de vifroue Dei 2ntuitiva Grecorum Qd €2 "rmenorum ervori preelufevint ? j 148. JVora. Vafquez in Comment.ad prim. a patt. D. Thomz Difp. 37. Anomeorum erro- jl rem in eo duntaxat pofuit, quàd dicerent ab 0s intelle&u creato proprià virtute totum Deum, ormi ficuti eft, claré vidert poffe; nec putat adeó Qu amentem fuiffe Eunomium , ut fícientiam, :&UI quam ip(e de Deo haberet, (cientiz? & cognitio- ) ü ni, quam Deus de fe habet , omnino eequaret, n h.e. diceret; Deum comprehendi poffe. Econ- " trario afferit Patrum Gracorum & Latinorum ; n plures, fi finceré loqui velimus, inbonum fen- nodhlï fum explicari non poffe in iis, quae de vifione i Dei intuitiva fcripferunt; propterea quód du- (i riora eorum verba emolliri nequeant ufitatà i aliàs interpretatione illà; quà à Theologis di- n cebantur difputàffe contra Anomzos, Deum u comprehendi poffe docentes, atque hinc ple- p rumque tantüm comprehenfivam Dei cogni- tionem nepáffe. In neutro tamen is Autor fe- ;pkih xmwt ] quaces invenit , fed potiüs plerosque omnes ; 0 contrarios. Ad horum exemplum Anomaos j j €x Aétii fui verbis infani illius de compreben- X 3 fiva d Dr Dro Uso. 426 fiva vifione erroris fuprà num. 137. infimulavi- P1 í mnus, hic veró de alterius etiam ducis errore eo- dem tefteslaudamus Ss.Chryf. & Hieronymum; [; [i) quorum ille hom. 2. de incomprehenfibili nat, & Dei fic ait de Eunomio: 74ufus eff bomo dicere ; f JDeum movi; ii ipfe Deus [eipfum movit. — Hacci- s confutatione iudigeut ? b«ccine demonftratio- [ e ? 92c. Hic veróin C. 11. Matth. Erubefcat Ea- [/ gomius, inquit, zaptam fibi motitiam Patvis Q9 ( Filii, quamam alteruter im [e babeant , vindicans. lii His addi poffunt Cyr. Alex. L. 11. Thef. C. r. ji Bafil. ep. 186. Theodoret. L. 4. heret. fab. ; cu- lii li jus poftremi hec verba füunt de eodem; u- us eft diceve, [e mibil de vebus. droimis ignovavey, U [ fed ipfam Dei fubflantiam exaclà fcire, eandemque li de Deo babcre cognitionem , qualem ipfe Deus de fi feipfo Dabar. Similiter priore articulo. Patres ram Grecos quàm Latinos vindicare ab obje- " l &o lapfa ftuduimus: nunc autem Chryfofto- müm ac 'Theodoretum, qui velut reliquorum in errore magiftri traducuntur , immunes etiam í oftendemus; quamvis, quod & Cyrillo con- tra Neftrorium & Auguflino contra Pelagianos difputantibus accidir, his eriam eveniffe videa- tür, ut, dum adversüs Anomaos bellum (üfce- perunt, ad partes alias extremas nimiüm de- 4 .lïf clinàffe Vasquefio fint vifi, 149. Afefpondeo J. S. Chryfoftomus nun- quam negavit; Deum intuitive videri poffe ab intelle£tu creato elevato. — Pro?, 7. Quiapaffim & in multis locis hanc vifionem pro beatis futu- ram füpponir & afferit, Patet id'ex hom. de D. Philo- ER p Dzr Dzo Uxo. 327 t Philogonio, ubi de beatis inquit:. Perpetu [ 'Ui-, t dent , quatenus illum videre licet uon folum pra-. Y fentem , veriun etiam [ug glovie [pleudove. coude- covanteimn univer[um cetum. f Ex hom. 111, inep, ad Philip. uf frve bic five ibicumvegefunt ; at- diffm B que ibi quidem multo- magis. propius, uou quafi quodam interjedo veflibulo , non per fidem , [ed facie ho " ad faciem. Ex Paren. 1. ad 'Theodor. lapfüm: Quud dicemus ,. quand. vegiis cubiculis adapevtis / N hi ( sutuevi licebit ipfum vegem , nom per [peculum nec per euigma , fed facie ad faciem: om ampliüs u- LU by quam:per. fidem , fed per [peciem. Ex hom. 1o, in 2. ad Corinth. |. $7 cogitatío eorum. qui. adbuc t f0r( vivunt, quamvis cb[cura fit, tantam [uppeditat n voluptatems cogita, quantam. letitiam wolis allae J zuva fit manife[la ipfa vifio. . Similia plura habene turin Ejus bomiliis in C. s. Marrh. & C. 13. Datt p o ep. 1. ad Corinthios. Pro/, //. Quia inhomi- lia r4tà in Joannem, homilis quinque, quas j de incomprehenfibili Dei natura fcripfit, & & u lt quibus objectiones omnes decerpuntur, pro Ícopo habuit duplicem Anomaorum errorem pd refutare; quorum 1mo aflerebant. Deum in agl&üv hac vita intuitivé à fe videri, 2do etiam vide- wdfo T ri comprehenfive , ür hactenus oftendimus: unde Ejus diéta in ordine ad hunc fcopum i comparara juxta fanam hermeneuticam accipi oportet. QConzf. Quia univer(ales fuas locurio- : (ii Jj i d nes ipfe fiepiüs reflrinpit, r.ad vifionem Dei interris, 2; ad vifionemin celis omnimodam ; ! ähm fit perfectam &exquifitam, 3. ad vifionem aequa- $ Filius & Spiritus S. de I. de ) lem i?li, quam . habet j X4 t aLEe, u 528 Dr Dro Uuo. Patre, quibus poftremis duabus formulis indi- f0 ( cat illam, quam nos comprehenfivam appella- mus. 1mum.liquet ex hom. :4. in Joan. , ubi li il adduc&tis Chrifti verbis : /Vemo. cogno[cit Pa- D pem uififilius, moxfubjungit: Quidergo ? mum ( iil ompmes t2 igaovantia vivimus . abfit : Sed nemo ita cogno[cit Patvem üt filius. — Ut igituv multi , quis- ul Ti que pvo fuo captuy ipfum viderunt , fabflantiam auzem nemo vidit:.: [ic snulti Deum cogno[cimus, mon [ zamen ipfam [ubflantiam , qualis effl. ] Non minüs h 2dum patet ex homiliis de incompreh. nat. Dei. [ f2 iNam ubi hom. 2. dixiffet: /Vogz zguoro adver[a- vios noflros mmeis verbis infolentiam. fummmam ob- €0( ge&uros , quód ue [upremis quidem vivtutibus Deum l effe comprebenfibilem Judicem ; pauló infrà fübdit: fi 4Von pavi modo nos atque virtutes Deum incom- il Ti quebenftbilem aguovimus $. pevfe&hius pevfeGlioves xoverumt. klom. 4. Poflguam mupev oflendimus COE [/T JDeum incomprebenfibilem . effe etiam ipfis Chera- bun ? Serapbim... quid veflat, ut oflendamus JDeéi exquifitam comprebenfionem babeve. non po[fe angelos aut ullam vem creatam ? ... noties. dudis JDeum nullum vidiffe, illud intellige , uullum effe, qui Dei fubflautiam exquifitá vatione perceperit. Hom. 5. veró, quam angelis & bominibusne- gárat copnitionem, perfe£am & omnia pervadtt- ::;, zem vocat. Idem denique & 37iwm conftat ex homo 14. in Joan., ubi verba nuper relata fic profequitur: Vff folus unigemitus, qui cevtam votionem visimnque &5 compvebenfionem babet, quan- zom babet Pater de Filio. Mox veró per cer- 31 tam hanc notionem intelligi cognitionem rigo- ros ä DE Dzo Uuo. *329 jid rose comprehenfivam, ficdocet: Sealiud quid- rpelh' dam amplis, quam videve, pofuit dicens : qui.eft in [i- ; D gu Patris. INamin fim Patris of , inajus quiddam "u efl, quàm videve. — Qui enim zantàm videt, mon 7) certam babet vei vifie coguitionem: qui verà in finu nl immovatur , ommnia ei pev[picua funt 9 cevta. Hoc 1 ulteriüs confirmat inde, quia eft sequalis cogni- ) tioni, quam Pater de Filio haber, his verbis: 1 APercontaye , nunquid Filium cognofcat Pater ?. ve- [ ^i [poudebit : etiamy mifi in[aniat. Deinde itevum 0 anterroga: quid autem? — cevtáne. quádam. vifoue €9 [cientid ipfum videt , €9 id, quod efl, mauifefé " " coguofcit * ceri? affentiet, Hinc colige cevtam ]u Filii de Patve comprebenfonems ipfe euim iuquit : o ficut. cognofeit eme Pater,.$9 ego copmofo Pa- j frem,&c. — Hic, àt Dixi gvatid Evangelifla f- (l nós meminit ; quo uno verbo multam [ubflantie Vi cognatiogem , propinquitatem, parem Patri cogni- ( vionem , pote[latem oflendit. yn 150. JVec dicas J. S. Chryfoftomusin hom. 14. in Joan. mulra videtur contraria afferere. nl m Nam. r. docet , angelos equé ac Prophetas jl eär* non vidifIe aut videre Dei fübftantiam: 2.An- r gelos nihil nobis enarrare de Divina fübftantia, fed tantüm referre, gloria in excelfis Deo. yst [ l 3. Deum tunc modó vifüm effe ab anpelis, uf cüm carnem induir. 4. Verba hec * Angeli vi- " dent faciem patris,, noluit intellipi litteraliter; i & illa: *Beati mundo corde, quoniam Deum videbunt;, expofüitde imaginationead noftrum )Qll(l"»" j captum atremperata. $. Affumpfit duplex n probationis genus pro neganda Angelis vifione: j $ (rmum; $30 Dx: Dro Uwuo. imum; quia vifio Dei ficut eft in fe, eft com- K (It prehenfiva: 2dum; quia (icut oculus corpo- reus non poteft videre fpiritum, fic nec fpiritus D inferior Deum. - /Vecdicas /7. Idem in hom. 3. N de incompreh. nat. Deialia in contrarium pro- W u fert, Nam 1. dicit, Angelos etiam fuüpremos non videre ipfam meram lucem, & finceram Il Dei fubftantiam , fed attemperatum lumen & D condefcenfüm ac indulgentiam: 2. Hocattem- Qul peratum lumen vocat, cüm Deus non, üt eít lo íe oftendir, fed. quoad videre is poteít; qui T« afpectum hujus meruit: 3. Tribuit etiam Pro- QU phetis fimilem vifionem formae Dei attemperae p te: 4. DeAngelisenuntiat, quód illi nequidem attemperatum lumen ferreporuerint. 5.Statuit k Deum non rantüm effe incomprehenfibilem lIs fed etiam invifibilem, imó & inacceffibilem. lt 3 1 Tiunn N. Aff.. Quia ex di&is facilé di- Y Hinc ad 1m. D. Ane folvitur omnis difficultas. al hi geli eequé ac prophetee non vident Deum com- prehenfive, C. inruitiv?; /u/d. quatenus. pro- ]t phete non vident Deum in hac vita, C. qua- hi tenus nec in altera videnr, IN. Ex negata Del f [! vifione intuitiva Prophetis in hac vita refellit 1mum , ex vifione comprehenfiva Anpeli$ ara refellit 2dum & prophetis in beatis neg Anomeaorum errorem. P d a2dum D. Angeli li nihil nobis enarrare de Dei fübftantia poffunt; I quod ejus cognofcibilitatem adzequer, & con- li ferri queat cum eis, qua ennarrar unigenitus li qui eftin finu Patris, C. Nihil fimpliciter &ab- Q fo- L foluté, ! N. Adprius præ&arïdum neceffaria ret N Dg Drzo Uxo. E C0f ret comprehenfio, ad pofterius negandum fuffi- o cir intuitiva vifio. Zdd 31. D. Angeli modó. Vr poft incarnationem viderunt Deum intuitivo, mj IN. comprehenfivé , fubd. fecundàüm carnem ] pFO unitam feu humanitatem affümptam, C. fecun- (2 düm divinitatem,N. Angeliscomprehenfio Dei ( negatur quoad divinitatem tam ante quàm poft i ejus incarnationem ; afferitur autem viíio in- Qd tuitiva fubftantiee divinee femper, & compre- id henfiva humanitatis etiam affümptze poft incar- m nationem; quia, üt S. D. inquit, quianteacir- 1 cumfícriptibilis non erat, carne fuit circumícri- p ptus. 74d qz. g. 1. D. vm. p.. Noluit hzc ver- xuidtü ba intellipi litteraliter, excludendo vifionem u per oculos corporeos, C. excludendo vifio- bile nem per intelle&tum, fujd. vifionem compre- qu henfivam , C. intuitivam, N. 5 2. D. z4. P od l Verba illa de imaginatione ad noftrum captum ] attemperata expofuit, ut negaret modum infi- ifiuli nitum cognofcendi, refpondentem cognofcibi- » lirati objeeti infinite , C. ut negaret veram co- V) ( gnitionem intuitivam & finitum intelligendi fj modum, N.Secundüm aliquam verfionem vifio (; gl angelorum nomine imaginationis exprimitur ; ( non quafi illa vifio effet in fe cognitio tantüm yi materialis & phantaftica; fed quia fi compare- J tur cum cognitione, quam Deus haber de fe- ) ipfo, equé dici pote(timaginatio , ac dum exi- , Com ftentia creaturae confertur cum divina, dicitur TU nihilum velumbra. 44 5:. D. Affumpfit hoc ) duplex probationis Genus pro neganda vifione nda " f adæqu;ta & comprehenfiva, C. pro nega 1mis ass Dz Ded UNO. 352 fimpliciter intuitiva, N. rmum enim argumen- — tum fic verum eft: omnis adaquata vilio Dei, üt eftin fe, eff comprehenfiva: 2dum autem: ficut oculus corporeus non poteft videre fpiri- rum , quia fpiritus eft extra objectum & rato- nem objectivam oculi; fic nec fubftantia infe- rior poteft pro/? h. e. comprehenfivé nóff: (u- periorem & Deum , quia cognitio ejusmodi füperiorem adequans & infinira eft extra füb- jecti vires & rationem operandi fübjedtivam. W. d [Idum (imiliter V. /2/]-; càmip(aho- miliee infcriprio folutionem dificultaturm offerat. Singillatim tamen 22 15. D. Dicit haec ad facien- dam oppofitionem vifionem comprehenfivam ac infinitam inter & vifionem intuitivam quidem fed finitam, C. ad oppofitionem faciendam inter /?; vifionem intuitivam & abftractivam, N. 4224 lt D. Et per hoc ipfüm exponit, quód angeli Q non videant divinam fíubítantiam ,. quantum vifibilis eft, ac modo infinito feu comprehenfi- f vé, C. quód ne quidem modo finito fübftan- « tiam divinam intueantur, N. ;44. 37. D. Tri- buit Prophetis quoad aliqua fimilem vifionem attemperatam , -C. quoad omnia fimilem, N. Similitudo ftat in hoc, quàd cognitio Dei dara : fit Prophetis & Angelis proportionata eorum capacitati & ftatui: diffimilitudo autem, quó cognitio angelorum non tantüm fit perfectior fed etiam intuitiva, Propherarumautem imper- ï fectior & non intuitiva. i Urrumque indicat S. D. inhom. 3., ubi ait: Deum igcomprelenfr- i bilem uou. pavi inodo 205 atque virtutes uovimus , [ [1 Dzrz Dro Uwuwo. 1343 lus fed quantà ille puviores fapientiorésque funt matuvá )]i bumaná , tantó perfetiüs movumt g melis. hem Qtem Quemadinodum lucem vadiorum folis nom tam c&- p cus, quàm qui videz , e[fe inacceffbilem movitz fie zatuvam Dei inacceffibilem mon. eodem uos novi- n ovYpovYed. | s mus modo, quo ille fupevee virtutes ey inc Quanzum euum inter. bomiuem cecum €9 videntem j [ ful Stmyd difcvimiuis efd , tantum ille à nobis diffevunt.. d jl 4*. D. Atque hàc fententiá ftatuit angelos re- Wtf ipsà non frui vifione Dei, N. Statuit angelos J vel ex reverentia erpa Dei majeftatem velare at faciem füam, üt Propheta innuit, vel ob lumi- nis copiam avertere oculos, ut illum Dei con- i lii defcendum ferre valeant, üt hom. 1. Chryf. yidet dicit; C. — ,4d 5z. y. Quamvis his omnibus intt vocibus tanquam fynonymis S. D. re&t? con- hi tra Anomeos frequenter utatur , tamen in- - comprehen(ibilem Deum dicit refpe&tu angel l d Bntu & hominis, inacceffibilem autem permitrit re- j fpe&u hominis, non angeli; ideóque Ano- J maeos exagirat, quód dicerent fibi Deum effe comprehenfibilem, cümtamen, quia homines T j &in hac vita fünt , nequidem fit illis acceffibilis. .151. Refpoudeo IJ. Nec 'T'heodoretus ne- n N' 3f d?.[ï gavit ; Deum intuitivé videri poffe ab intellecta creature elevato. Pyo/. Quia pluribus in lo- o cis afferit fan&tos , preeter naturam affümptam, qi Dei confpe&u, & vifione etiam facie a a- i ciém frui; üt patet ex Vita B. Jacobi Anacho- ^ rete, ubiinquit: Cum San&orum poþulo bai. (jd Tdve cupieus, €9 cum eis vefurgeve, divinóque con- h JpeHu potiri; — Ex. wita $, Eufebii : 24d curfüs ;'mü'h Tae l aT Ms 334 Dz Drgo Uwo. metain pervetit , eg agonotbetam cevnens , qui ve- d li anunevationum magtulficeutiá labores fupevat. — Ego veró vifione ill fvui cupio.. Exx comment.in C. 2. K W ep. ad Ephef, /Vuncenun bouovum , que Jpeva- zuv enagnitudo efh quidem omuiuo ignota fidelibus: h fà fideles autem vident tanquam in[peculo $2 enigma- ze; per fidem euim ambulaut, mom pev [peciem: l zuuc autem videbunt facie ad faciem. — Asque heec fidelibus propria fünt; quae autem cum infide- u libus in die judiciierunt communia, ftatim ad- (j jungit: Zunc fideles &9' iufideles videbunt nutu- m yam ex nobis ajfimptam ab ommi creatura adora- iam; 9 [an&los unà veguantes. Corf. Quiain G Dialopis tribus, qui infcribuntur ézmnutatibis; & & quibus maxime /Theodoreti fides vocatur in füfpicionem, ex profeffo quidem impugnat Eutychianos,qui cüm unicam affererent inChri- ä Y fto naturatn , confequenter etiam putabant, & ex Baruch. 5. v. 37. probare conabáatur divi- nam apparuiffe in terris ac oculis corporeis eíle : vifam: fed captatà hic occafione fübinde trans- Y li greditur ad laceffendos Anomzeos, qui ipfius adhuc zetate in Syria, ubi Epifcopus erat , grat« d fabantur. Colligitur id 1. ex precfatione itt Dialogos iftos, ubi declarat Erazifieg , quem h tanquam interlocutorem Eutychianum indu- q cit, plures errores ex füperioribus herefibus Q fimul confüere: 2. ex ratione, quam dat, cur angeli non videant Dei fübílantiam, nempe: quia uec. civcum[cvibi , ttec compvebendi, uecinen- ze pevcipi potef! , que univev[a comprebendit; haec nem ex. atíain - ii Ri . sutem ad conjprehenfivam.,Dei vifio. cl ene Dr Drzo Uwuo. 335 : cludendam pertinet: 3. ex fimilitudine teftimo- uni n : niorum, qua& profert , ac pleraque omnia con- n veniunt cum ufürpatisàS. Chryfoftomo, quem 3 üt doctorem & magifltrum füum colebat & paf- jl fim. fequebatur: 4. ex eo, quód nifi dicta ejus gnigma' tanquam oppofitaÁnomeeorum herefi accipian- jus tur, erroneafunt; cüm tamen neque à Sum- mis Ponrificibus, neque à Cco Chalcedonenfi, Ws j ubi fidei rationem reddere compulfus eft, ne- d que ab Ecclefia erroris norá hic afperfus fit. Hl 152. JVec dicas 1. "Pheodoretus in Dialogo ln 1mo plura docet dogmati noftro oppofita; nam 1. negat fimplicirer Dei naturam füb afpectum " jl cadere, vifam effe aut videri poffe five ab ho- ii minibus five ab angelis : 2. Afferit naturam JUpt Dei vifam tantüm fuiffe ab angelis, quando VCh Verbum eft incarnatum; & hanc angelorum A vifionem intelligendam effe, àt fümitur vifio d Prophetarum de Deo: 3. T'extibus fcripture, " prefertim Matth. 18. v. 10., qui Dei faciem TU ! videri ab angelis flatuunt, opponit alios tex- fus. 4. Etiam in comment. in ep. 1. ad "f'im. p ,p o C. 6. v. 15. & inep. r. ad Cor. C. 13. v. 12. o docet lucem & faciem Dei pertinere tantüm ad humanitatem Dei, non ad ejus naturam; adeó- q | mf; que alibietiam, quàm in dialogis contra Euty- :fenbp chianos vifionem Dei intuitivam negat. " R« IV. 4/]-. Et ficut pleraque cum iis; quae contra $, Chryfoftomum obje&ta fant, conve- w ii niunt, fic eddem fer& folütione explicantur. j i Hinc ad 1. D. Nepat hac in fenfu rum Euty-- enfu Ca- jChiaHnor.Um tum Anomecorum ; C,in f« tholico- " D.E Dro Uxo. 336 tholicorum fiepe jamexpofito, N. 724 ad. . D 1. D. vm.p.. Afferit ab Angelis vifam intuitive naturam divinam tantüm effe poft Verbi incar- & nationem, N. comprehenfivé vifam, fu/d. quoad diviniratem, N. quoad humanitatem, C. 5.2. | D. 2d. p.. Aflerit vifionem intelligendam, üt vi- fiones Patriarcharum, de Verbo incarnato, C. ä; de Deo (ecundüm íe, /ub4. quantum ad ali- quid, C. quoad omnia; N. Vult nempe' Theo- doretus eodem fenfu, ac Chryfoftomus, Deum d non videri facie ad faciem fenfibilem ab oculo corporeo, niü in hominis fimilitudine, quam veré aflumpfit, ficut à Patriarchis & . Prophe- tis vifüs eft in fimilitudinibus vel adfcitis Ange- lorum corporibus; in quo paritas eft, fed non f omnimoda, cüm Verbum veré caro factum fit, fimilitadinesautem, in quibus à Prophetis t j videbatur Deus , plerumque imapinarie. Pra- terea conveniebanr etiam in hoc, quód ficut vifio Patriarcharum erat. finita, fic & anpelo- rum vifio intuitiva tum de Deo fecundüm fe l tum de Deo incarnato finita fit. Ad st. D. « Textibus Scripture, üt abufü Eutychianorum & Anomzaorum detortis, opponit alios, C.üt . veris & recté ufürpatis, IN. Cüm enim ex tex- f tibus fcripturee de Dei facie aut Deo vifo in- ferrent 1mó Deum oculis corporeis videri, op- ponit illud Exodi: ZVemo videbit faciem meam €7 vivet; & cum 2dó inde colligerent, Deum comprehendi, objicit illud Joan.- Deum nemo SE vidit unquam: - Uugenitus, quà eft i fíuu Patvisy spfe euarvavit. Unde patet excludi quidem vifionem £ Dz Dxzo UQO. | 357 p vifionem fenfibilem & comprehenfivam, mini- t mé autem intuitivam finitam. Wt /4d 4t. Simili- ter refpondeo, negari hic vifionem illam h- qui reticorum duplicem, non autem poftremam 27 Carholicorum, & hinc fimul concludo, non Du tantüm in Dialopis, fed alibi etiam | haereticos » ,.l ii à 'Theodorero fuiffe iqfe&azos. Ts i ARTI-CULUS IT. Dur T du bomigum quifpiam in bac smortali vita aentis u oculis inmtuitivà videviz Deum ? * j Ora. Admittitur ab omnibus tanc;uam Is&-N hn certum r., quód fecundüm legem d ordinariam fieri nequeat, ut homo vitam mor- at d " 1 talem agens Deum intuitive videat, Certum et ) l tamen eft 2., quàód abfolui & extraordinari& D id fieri queat: quin & füpponitur tanquam i certum 5., quód anima Chrifti viatoris propter n unionem hypoftaticam cum Verbo'thujus in- jin* tuitivee vifionis prarogativà fuerir donata. '3!10' Quseflio iraque tantüm eft, an homini puro, actu & de facto, hoc vi yonül fionis non quidem per- | ( manentis fed transeuntisdonum conceffum fit? X [ quam licét conjecturando quidam affirment de o S. Auguftino ex L. 9. Confeff. C. ro., aut de S. r Benedicto ex D. Bernardi Serm. 9. de divers. , g aut de beatiífima Virgine ex ratiociniis; tamen u ea maxime inftituitur de Moyíe ac S. Paulo, pro qüibus ex Scriptura & Parribus certatur. jj Afl In ea veró queftione ad (übftartiam dogimaris j non'pertinente ; tametfi liberum fit partem y quan. as - Dz Dso LTNo. 338 quamcunque amplecti, nec detur neceffitas Pa- Tigf tres à fe vel inter fe forfan diffidentes concilian- i di, pars tamen negativa videtur preehabenda ii non ob communiorem duntaxat Theologo- DN rum in hanc rem confenfüm, fed & quia Scri- dit & prure videtur magis confona, & à Patribus pluribus adoptata. Unde á (p. in d 154. Dico. Probabiliàs nemo hominum vita mortali degens vel ad. breve tempus men- (io tis oculis intuitive vidir Deum. — Pro/. Scriptu- Ti ratum Veteris tum Novi Teftamenti Ratxuit U B ligem generalem, quód nemo mortalium vi- deat aut viderir Deum, üt patet ex rextibus tili D num. 123. laudatis; & communior Patrum fen- tentia quascunque Patriarcharum & Propheta- n [l rum vifiones interpretatur fa&tas efTe per ve/um, mubem , figuram , [imilitudinem ,. con[picabilem i QQn matevie di[pofitiouem , vel aliam quamcunque Jfpeciem ; ütliquetex Dionyf. deEccl. Hier. C 4-, M Ye Cyr. Alex. L. 9. in Joan., Cyr. Hier. Catech. 9., Epiph. in hiref. Audian .; Bafil. apud Dama- N& [ fcen. in Eclog. Tit. 48., Athanaf. Greg. INaz. aliísque apud Aug. ep. 111., Phebad. L. cont. |/a Sed hi Arian., quos recitat L.7. C. 12. Petavius. vel illa lex generalis ac interpretatio intelligen- Orn Ti da tantüm eft de vifione per oculos corporeos; & tunc quidem huc non pertinet ; fed nec ex- p dif ceptio & privilegium ab illa lege ac inrerpretae tione, quod adverfàriipro Moyfe, Paulo; vel "u aliis afferunt, huc fpectabir: vel fi intelligi "l etiam poffit de vifione intellectüsfeu per oculos W mentis, hoc ipfo convellit affertum contra- rium. Dzs Dzo UNO.. /'339 tsb rium. Ergo. — Conf. Res facti & exceptio à le- ol bt ge communi debet certó probari: Sed nec pro- bari fic poteft Moyfen & Paulum exceptos fuif- olonm 1j " . fe & Dei fübflantiam vidiffe ; & potius often- itur contrarium.. NNam 1., qui ex L. Exod. i l - &Numer. textus afferuntur pro Moyfe, & ex ep. 2. ad Cor. proPaulo, vifionem intuitivam Qu divinz (übíflanrize non evincunt, üt ex obje- pm &ionum (olurione patefcer. a 2. Etiam poft raptum fuum Paulus r. ad Tim. C.6. fine ulla [iam"u exceptionis nota univerfalem hanc ini propofitio- nem negarivam flatuit Quem mullus bominum x vidit , Jed mec videve poteft ; n & Joannes diu poft Pauli mortem Evangeliu m íÍcribens abfoluté ! l u 77 enuntiat: Deum nemo vidit unquam; quod neu- ter fine mendacio aut fal - fitate facere potuiffet, ilil o Dei intuitiva fuifTet fi Moyfi vel Paulo vifi NU conceífa. .5. Patres eti am plures fpeciatim J Moyfen excludunt à priv ilégio vifionis intuiti- i V&. lreneus enim L. 4. cont. hz pes. C7. 37. f iVeque Moyfes, inquit, vidit Deun, mec Elias, ! M nec Exzechiel, q uj mula de cekf ibus videvunt ; A q f que autem ab ipfis. cevuebautur , erant. familitudi- M. mes. clavizaris Domini 49 propbetie futuvorum. Id rip.in C. r. Ia. Paciem Dei non vidit. lfaias, o 4ec Moyfes vidit. "Tertul. L. cont. Prax. C. 14. 1 : pluribus mom « entis oftendit, Moyfen non vi- prüf' diffe faciem 1 Jei; & L. 4. conr. Marc. C.22. ejus vifione iO) l m exponit de fbecie bominis, quam Jj Deus evat geffaturus. Teftimonia alia proferen- ) tur ad objectiones. )nll'i* jj * y:ys. tl 340 Ds Dro UNWO. Jf 155. Objc. L Exiis, que de Moyfe in Scriptura referuntur, omnino videtur concef- ls NC failli fuiffe vifio Deiintuitiva. Nam 1mó Exod. 53. V. II. dicitur, quód Dominus loquatur fií Moyfi facie ad faciem; [icut. folet loqui bomo ad Sed hoc innuit vifionem intul- [ amicum [uum. Ql tivam: ergo. 2dó Ibid. Moyfi dicenti v. 13. Oflende mibi faciem tuam ; & v. 18.. Offendemibi ]e p gloriam tuam ; refponder Deusv. 19.. Egooflen- dam tibi omne bouum, — Sed his verbis pollicitus Ó eft vifionem intuitivam: ergo. 3tió INumer. 12. Statuit Deus hoc difcrimen inter Moyfen Tij fa &alios Prophetas, quód his appereat n vifio- D 7€ vel per [omnia loquatur ad eos: illi veró Joqua- TW zur ove ados, €$ palàm nec per ceuigmata aut figu N vas videatur. . Ergo difcrimen eft; quód Moy- íes, non autem Prophete reliqui ; intuitivé D Deum videant. Conf. l. S. Aug. tum in ep. I 112. tum apertiüs inL. 1r. de Genef. ad lit. C. 27. docet 1mó, Moyfen inExod. petiiffe à i Domino intuitivam Dei vifionem & impetráffe: d 2dó, illud refponfum Dei JVoz poreris videre faciem meamn , fuiffe fipuraté dictum & pertine- D re ad Ecclefiam, non ad Moyfen: 3tió hec Domini verba: JVoz videbit me bomo €9 vivit; d l intellipi non de morte corporali, fed de exta- D fi & abalienatione à fenfibus. —Copf. I Ean- h dem Moyfi vifionem tribuunt Hilar. L. 5. de D 'Trin. ad C. 2. Exod., Ambr. L. 1. C.2., Ba- fil. hom. r. in Hexam. qui & addir, Moyfen N i potiendis preJeutibus Dei coufpe&ibus fuiffe au lii gelis coequalem. — Preeterea Hülar. ibidem, Ifidor. xxp-x 1 p E Dr Dro Uxo. 341 yei Hifp. L. de vit. & morte fan&orüm C. 57. Ru- od pert. L.3. de verb. Dei C. 28. docent Ifaiam Ext occifum à Judais, quàd fcripferit vifum à f& fuifle Deum. quamr / TT B. IN. ZAf- I dd prob. ym. IN. m.. Phrafis enim hzc familiare quidem Dei cum Moyfe n T I;v colloquium, minimé veró Dei vifionem ex- hn primir, cüm Moyfes eandem tribuar Ifraélitis Deuter. 5. v. 4. dicens: Pacze ad faciem locutus n J eft nobis a2 monte de medio iguis; quamvis C. 4. n V. 12. dixifer : Zocurus ef] Dominus ad vos de a smedio iguis: Focem verborum ejus audiflis , &9 formam pemitus uon vidiflis. Quin, fi etiam ] 10414& de vitione intelligenda foret haec verborum for- mula, non tamen ad Dei fubítantiam pertine- 7 Moj ret, fed ad angeli fpeciem, qui tefte S. Ste- phano A&or. 7. períonam Dei reprecfentabat. i no "Ad prob. 2d. N. m. Duplex erat petitio Moyfis; 1ma, quam perilla verba, offende faciem tuam; yi j Deo propofuit , tum fecundàm hebraicum; quo lepitur offlende mili viam tuam , tum fecan- 0j f vilnlfïf düm contextum pertinebarad id, ut Deus dux itineris, prout hactenus fecerat, effe pergeret; ii l?f & hanc etiam Moyfi Deus conceffit, v. 14. jE dicens: Facies mea prvecedet te, $9 vequiem da- ii Lo tiji. 2da, quam verbis pofterioribus , offez- T de mibi gloriam tuam, expofüerat, huc fpecta- p bat, ut manifeftaretur fibi divinitas: hanc ve- j ró ipfi negavit Dominus verbis illis:. /Voz po- zeris videre faciem meams uon euim videbit me bo- r sno €9 vivet. Veruntamen preter negatam ii erhec þanc vifionem ?nmitivam ; promifit illi p ( 3 verba: li g. ha Dzr DrzoUno. 34? 17 verba: offendami omue bouum tibi , mirabiliatum potenti&' tum providentie fipna, ac novum ( denique beneficium mox fübjecit, dum fefeil- li manifeftavit à teroo , h. e. fulgentiffimo quo- ; dam lamine, quod divinitatis effet indicium; Qu üt poftremo veríu expreffit: videbis po[feriora D enea: faciem autem videve non potevis. — /4d prob. de 3t. N. Conf. Difcrimen enim hic non eft ratio- T ne concefTIz? Moyfi vifionis intuitivze, fed ratio- 00 ne modi tantüm, quo Deus familiaritfimé collo- dn quebatur cum Moyfíe, & aperté eum inftrue- bat manifeftà legum, rituum & rerum geren- darum fignificatione; dum reliquis Prophetis W l raró ( majeflatis füe tenax loqueretur , illis voluntatem fuam per fomnia, imaginarias fi- i D) militudines & füb propheticorum vaticiniorum velamine infinuare. Quare enigmara & figure non à vifione Dei, fed ab ejus locutione exclu- duntur, ütex aliis textu ac verfionibus liquet. iNam Hebraus ad litteram fic habet: Ove ad $ loguar in eo , €9 vifione &$' mon in euigmatibus, 9 Z . j eam Domini contemplabitur. 70. Interp. au- tem: Os ad os Joquav. ei in vifioue, eg non per enigmata, e9 gloriam Domini videbit. Verlio *?;Z 1 Chaldaica: Zer£o ad verbum loquar cum. illo per [ omem eg uon pev enipmata; eg fimilitudinem li fþ £ ovie Domini comtemplabitur. — 4d Conf. J.Be.1. S. Aupguftinumha&c omnia vel dubitando vel in- li quirendo potiüs proruliffe, quàm definiendo: dubium quidem expreffit, dum cit. ep. C. 13. Q de Moyfe loquens fic ait: Quid efl ergo, quàd l d eum fic fecit exceptum , tfí fowä quia illd contem- plarione Dr Dro Uwuo. 343 Iaf þlatiom digmum etiam tunc babuit populi fui talem lE)Vllm ve&lorem ?. Plura autem in LL. de Gen. ad lit. (eii quafíira, quàm invenra fuiffe, ex ipío Augu- 0qn ftino num. r198. füb finem oftendimus. Certé, jom que ad explicandos fcripture textus ex eodem funi fup. allata funt, à fenfu litterali ac proprio vi- li dentur plurimüm abhorrere. E. 2. lrans- ib miffo,. quód. Auguflinus aliquando fententiee d contrarie adhaíerit, noftre tamen poftmo- jlb dum ac in Libris pofterioribus acceffit; nempe T L. 2. de Trin..C. 16., L. 3. cont. Maxim. C. 12. | gerw L. 4. de Symb. ad Catechum. C. 3., Queft. " 154. fuper Exod., Tr.3. in Joan.; $ quo po- E ftremo duntaxat hac laudáffe fufficiat : Quid vidiz Ti Moyfes? vidit nubem , vidit Angelum, vidit iguem: jort ompi illa cvearuva effs ypum Domiüni fui gevebat, uon m ipfius Domini prejentuam exbibebat. . 4d Conf. 11. T EK. Hilarii & Ambrofii verba intelligi poffe de clara cognitione prefentie diving , non per ; liqh,'ä i eflentiam, fed per figna extrinfeca, qua eam fiþlli;ï certó demonfltrarent; prafertim: cüm Ambr. m L. 5. de fid. C. ult. diferté neget Moyfi vifio- jj nem divinsz fubftantiee. Bafilius per alia ve Va in hom. r. de jejun, vel apud Damaíc. concilia- ii ri íecum ipfo debet; aut ejus autoritati auto- ritas Patrum aliorum opponi poteít. Ex reli- ul W quis de Ifàia loquentibus opinio judaorum de ejus verbis duntaxat colligitur, ac preeterea ) vä.m non intelligitur adasquata caufa illaree illi ne- 1ienGQ* cis; cüm velipfolfidorotefte Judeorumodium ( j ] Propheta in (e maximé concitárir, quód eosSo- / p orrhae .()" j domorum principes populümque Gom Ji 4 appel- N d N * i [ 344 Dr Dro Uxo: appelláffet. Caeterüm conftat ex dictis, hiane AU Ti queftionem non efíle ex genere illarum, in i qua neceffe fit; omnes E CC )y lefie . Do&tores " Qit conípirare, 156. Obiuc. IJ. S. Paulus referens 2. ad n Corinth. 12. vifiones ac revelationes fibi factas 'or fatis declarat pariicipem fe fa&tum vifionis in- an tuitivee ipfius e(fentice divince. Nam 1mó di- tf MU cit fe raptum efle ad tertium coelum ac in pa- radifum, h. e. in locum beatitudinis; quod(à- a né ad fimplicem myfteriorum revelationemca- Üin piendam neceffarium non erat. 2dÓ narrat fe tin audiviffe arcana verba, qua non licet homini d loqui; fed audire verba per hebraifmum ex t "Theodoreto idem eftac videre res; & per ver- h Y ba arcana, juxta grecum ineffabilia, intelligitur | effentia divina, quam unam effari non licet: K ergo. , Conf. . A&or.26. Chri(tus Paulum fic V alloquitur: Surge e9 füa[uper pedes tuos ; ad boc J enim. appavui tibà, ut couflttumm te miniftrum ac f Y zeflem eorum,que vidifli, €g eorum,in quibus ap- arebo tibi: ergo in vifione illa non. tantüm f audivit, fed & vidit plura, maximé Dei effen- ] tiam. Corf. .. Quia hujus fententiz funt S. 8 Aug. l.c. Clem. Alex. L. $. Strom. Anfelm. 3 D. 'Fhom. cum multis Scholafticis: ergo. I . IV. 4/ff. Si enim ex di&tis Moyfi clariüs l omnino loquenti recté negarur vifio Dei intuiti- va, multó faciliàs D. Paulo negari poterit ; tum h quia verfü 1mo dixerat verziam advifrones e$ veve- [! latiozes, & his raptum füum quafi in exem- plum f.UbjeCiï; per quas tamen vifionem Dei f intui- Dr Dzo Uwo. 345 u intuitivam non intelligi fatis conflat: tum quia d mentionem .duntaxat facit auditüs, non vifio- AQI nis, ercanorum verborum plurium h. e. abícon- ditotum myfteriorum, non unius effentie di- l 41 vinz: tum quia ignorare fe dicir, an. raptus f in] contigerit in corpore aut extra corpus, quod 1 1 tamen fruenrem vifione Dei intuitivà sequé la- i 30 t tere nequit, ac id beatos poft refürrectionem ) non fupiet. Hinc ad prob. 1m. D. Raptus eft T l! ad tertium celum & in paradifum, fed ad au- 2 dienda arcana verba, üt ipís Apoftolus conti- [ri üinuó fübjicit; C. ad Deum intuitiv? viden- (( j dum, N. Ad ratiozemadditam concedo equi- IIf & dem non ex necetlitare (ed ex..Dei beneplacito r fuiffe raptum ad capiendam myfteriorum re- nglï velationem; ex hoc tamen , quód Divini be- l neplaciti finem nefciamus , inferri pro intui- a tiva Dei vifione nihil valet. Praterea potuit yll in hoc raptu Paulus intuitive. videre Chriftum funi fecundàüm humanitatem, & inflrui de arcanis " l Ü verbis per ipfum, uti ad Galat. 1. v. 12.. dicit jl fe accepiffe Evangelium, atque hinc ad eum in d paradifum rapi; fed neque hoc ex abfolutane- m eeflirate contigiffet, càmia füo Damafcum ver- j süs füfcepto itinere Chriftum viderir & audie- rit ipfe non raptus in celum. "d pvob. ad. glariüi AN.m. Nam 1. ad hebraifmum abire in epiftola u grecé fcriprta non eft opus; & quamvis re- d Ípe&tu Propherarum audire verba idem fit jux- ta Theodoret. ac. videre res futuras, tamen T ym proprié loquendo etiam refpectu animse fepa- r Fatz audire idem non fonat ac clar& rem videre, Y ;5 fed Ti - Dg Dzo Uno. T fed alterius locutionem excipere: 2. ineffabi- fí lia hic dicuntur, tum quee fari prohibitum erat, tum que fando adeequare & plen? explicareD. h Paulus non poterat: ejusmodi autem non eft ) una Dei effentia, fed & plura de divinis attri- ( butis nobisincognita; natura, ordo, gratia & glo- riaangelorum ; paradifi & beatorum pulchritu- do, hymni &gaudia; ratio, modus, ordo divi- ne reprobationis, pradeftinationis & vocatio- i nis gentium; Evangelii ac Chrifti redemptio- p nis myfteria; ceconomia demum , regimen & N fücceffus Ecclefize prafentis ac future; quo- yum aliqua vel omnia, fub arcanis illis verbis p [ Patres & Interpretes intelligunt. "d Conf. T. 5&. JV. Conf. quia ex hoc ipfo textu nihil evinci- tur , nifi vifio Chrifti & myfteriorum per eum declaratio. Ad Conf. Il. rarfus N. Conf. & d f oppono, preter univerfalem Patrum plurium f;cit. opinionem, Ambr.L.5. de fid. C. ulr., ] Greg. L. 18. mor. C. 38. & hom. 8. füper Ezech.; quamvis, ütf.d., res hec ex Patri- Í bus, quos inter fe confentientes non habemus, * minimé definienda fit. f 157. Obfevva. Enochum & Eliam a liqui Moyfi ac Paulo addunt, faciüntque eosdem N jam nunc beatze vifionis participes. . Eorum ra- tio eft 1. quia prior Eccli 44. v. 16.. z paradi- ] fum translatus, alter 4. Reg.2. v.11. afcendiffe i2 celum legitur. |.2. quia Athan. Serm. de at T ( fumpt. Dom.; Tertull. de refur. Carn. C. 58.; Hier. ep. ad Pamach. vocant eos zmmortalitatis zerminos aílecutos, «ereruitatis caudidatos , Pa- l vadift Dr DEo UNoO. 347 i i vadifi colonos. 3. quia S. Eliee feflum à Sacro T Ordine Carmelirarum approbato à Romanis a. Pontificibus cultu celebratur: animze in exituà ond presbyteris Deo per merita Elie & Enoch i commendantur: neuter eorum videtur am- a & pliüs effe viator & in ftatu merendi, cüm aliàs d eorum ieritum ob temporis diurürnitatem fan- od &orum reliquorum & ipfius Deiparee fanctita- 'oca:jc» tem excederet ; fed in rermino & bearirudinis nj poffeffione, Verüm nec hos à lege illa com- nl muni excipiendos perfuadent allaa argumenta. qu Nam quod rmum attinet, (eptuaginta Inter- vl pretes «à 22 paradifum omittunt, voizcelunau- Jl j tem addito 9 guaf/ diminuunt. Praeterea quam- m vis & PP. & ]]. difcrepant in affignando loco, r'eum quo illi rapti fuerint, aliis paradifüm terreftrem, ( 1 aliis ftationsm quamcunque ignotam, in qua vt feliciter vivitur , intelligentibus; netamen ca- 3 lum proprié diétum fi guificetur, videtur pro- fj M hibere Chriftus Joan. 3. V. 13. afferens, nullum hominem afcendiffe i p ri celumante Chrifti a(cen- i fionem, 2dum verum etiam poteft effe eo fenfü, quód confirmati in graria. & fingulari ux Dei providentià te&i ferventur liberi ab omni di od corruüptione ; fruantur, quantum mortalitas um permittit ; ceelirum favoribus, & angelicis etiam ac fübinde divinis apparationibus. — Hinc fimi- par.ln' M)f Jl liter, quae d priora in 3tio momento affe- dei runtur ; locum habere poffünt, prafertim cüm jj de eorum certamine extremo felici füb finem mundi fecundüm, A poc. C. 1 1. v. 3. & feqq. fu- jj turo certifimus. ^An perró Élias & Enoch )! ] ,f etiam- fl 348 .Dzs Drso UNO. etiamnum viatores fint & mereantur, difcre- [ pant inter fe Theologi: quodcunque veró ad- li miferis, noneft ramen, cur exceffum fupra Dei- parze merita concedas; cüm hec non ab uno opere & ejus diuturnitate; fed ex modo ac ve- hementia dile&ionis maximé pretium habeant. Caterüm fi morruos illos contendas ac omni- no beatz vitee poffeffores, jam non reftat pra- I fenti difputarioni locus, & repugnas totius Ecclefie per(üafioni , que ex plurimisSs. Patri- H Ti bus, Serip turá etiam non obícuré favente, te- net hos duumviros nec dum vità functos, füb ly Ü extremum mundi modó occubituros. l fl CAPUTln p V De imuiva Dei vifione. Y ! Reter ea, quae de vifibilitate hactenus di- ximus, intuitivee Dei vifionis naturam l P apertiüs exponunt ejus principia; obje- &um & men(üra. Principiorum nomine, non f ipfa folüm potentia feu intelle&tus, fed illaetiam veniunt, qua fe tenent tum ex parte potentiz fi tum ex parte ob- lt cujusmodi eft lumen gloriz, jecti, quales fünt fpecies pree fertim impreffae: ] & objectum diftinguitur in primarium & fecun- darium, ae modum praeterea 'Éxplicari exigit, D menfüra denique aequalitatem j quo attingitur: fio in diverfis füb- vel inaequalitatem; quam vi g jectis haber, comple&titur. , Perfequemur hac h E quidem omnia, íed breviter; quia pleraqge [ Dz szlcg Uno. 349 Ifcte ad Philofophos magis quàm "Theologos' fpe- )u élant, ürquie nec ex Scriptura nec ex 'Tradi- aDe tigne fufficienter probantur. b um « ARTICULUS L. j o Qy&nam fit natuva 9 ueceffrzas Luminis gloria ? ( Oia. Auxilium füpernaturale ad intui- [0) 158.N tivam Dei vifionera requiri, num. n 132. & feqq. per integrum articulum oftendi- iInus. Diximus ibidem, vocari illud à 'l'heo- [ [e: $, D logis lumen glorie ; lumen quidem, quia Deum revelat , ipsümque createe menti manife- flar, juxta illud ad Eph. s. v. 13. Omne enim , quod manifeflatur (grece etiam manifeflat legi poteft), lumenefi: ploriee autem lumen , quia vifioni, in qua fan&ctorum gloria fita eft , infer- vit: atque ad hunc fenfüm applicatur jam paf- u fim illud Pf 35. v. 10.. z. ]umine tuo videbimus u lumen; quamvis à Concilio Nic. & Patribus pri- marió referatur ad hoc, quód in Filio videa- LU i2 mus Patrem, De luminis hujus natura diver- jdi fze Scholafticorum fententize ad duplicem quze- gnni ftionis claffem revocari poffünt; 1ma eft : an Ti teneat fe ex parte ipfius potentie, ita ut füp- gfärï' pleat illius defe£tum conferendo illi virtutem f a€tivam; an veró tantüm fe habeat ex parte [ objecti, illud nempe vel potentice uniendo, vel jun per modum fimilitudinis aut alià ratione vicem j objecti aut vires füpplendo? adaeít: anlumen j à illud glorie fit lux increata feu ipfe Deus five d effentialiter fumptus; üt innuit Peravius, five [] pere ia Jl á 350 Dz PDEo U No. h perfonaliter acceptus , üt contendit "Thomaffi- nus, per fe ipfum concurrens & adjuvans in- M I) telle&tum ; an autem aliquid creatum &in intel- le&tu inftar qualitatis receptum? Altera de ne- üs ceífitate luminis glorie qu«fítio duplicem ha- D i bere poteft fenfüm ; 1museft: an lumen glorize li quazecunque demum illius ftatuatur. natura, ne- i ceffarió fit admnittendum ? & huic jam refpon- Iu füm eft füperiüs, ubi vifionem Dei inruitivam . P ftj íolis. nature viribus poflibilem negavimus 2dus eft: an, fi luminis glorice natura, ürjam Ji Tij à Seculo r2mo usque ad noftra tempora ple- n rumque factum eft, flatuatur in habitu, illud Y fic ad vifionem Dei fit neceflarium, ut peractua- ü lem quendam feu transeuntem concurfüm fa- l pernaturalem Dei fuppleri nequeat ? 159. Dico . Lumen gloriz eft auxilium fu- f Q pernaturale conferens & complens intelle&ui virtutem activam ad vifionem Dei intuitivam. Ti Prob. Vifio Dei intuitiva utpote füupernatura- & lis eft füpra vires intelle&tüs creati activas & li exigitivas ; eft altioris & füperioris ordinis;. li quàm fit intelle&tus creatus ex fe; habet deni- Ü que in fe formalitatem. füpernaturalis & fcien- K tifici intuitüs: ergo lumen glorie , vi cujus in- fo telle&tus fit potens hanc vifionem elicere; -de- « bet praftare vires a&tivas intellettui, & cum illo conficere principium adaequatum füperio- & D ris ordinis ac preecontinens omnem effectüs formalitatem. | Cozf. J. Quia Concilium Vien- lt nenfe damnans errorem Beguardorum , & con- tradictionis lege ftatuit ; auimam indigere hunine. D glorie; p L. Ds Dgo Uuo. 551 m glorie , ij),özm elevaute, ad Deum videndum: Sed nl eievare vel confortare animam feu intelle&um ind non fpeétat ad obje&tum vel fpeciem , quae prae- ln cis? obje&i concurfüm preftat, fed ad princi- m li pium activum aut agendi vires communicans: ergo. Atque hinc D. Thomasp. t. q. 12.a. . gïoriæ, ll"&, [ lumen glorig vocat. augmenum virtutis iutelie- Give, perfetlionem quandamintelle&üs Confortau- d p zem ilun ad videndum. Deum; eóque dicit feri ævimps: dutellethum potentem per snodum , quo poreutia fi u potentior per babitum ad operandum:. quibus fi- n milia docet L.3. cont. Genr. C. 1. & 35. Item " ji in 4. dift. 49. q.2. a. r. & in quodlib. 7. a. 1., r ubi & fpeciatim lumen glorize diftinguit à fpe- m cie impreffa, quam à negotio vifionis excludit. lL. Quia ex principiis in Tr. de Virt, 'Theol. & Grat. pofitis, omnis a&tus füpernaturalis prin- dm(uj dl cipium activum füpernaturale poftulat, & ad- mittuntur habitus fidei, fpei & charitatis, quo- jv Qd rum munus fit elevare potentiam & cum illa concurrere ad actus earum virtutum falutares, M& jra (j lIL. Quia nec ex diétis num. 135. impotentia naturalis Deum videndi ftatui. poteft in objecti j e"[' T ( difproportione vel abentia indebita; nec po- tentia proxima ex parte intellectüs habetur per u,us ]i 7) j folam gratiam fanctificantem, cüm hzc inítar effentie duntaxat fe habeat, ad quam fequi i af ] Cw' etiam debent principia acliva five per lumen H lorie in patria five lumen fidei aliósque ha- n ; itus in via. ( j ( 160. Dico ]l. Lumen glorie eft quid crea- füper- l hu tum, & quidem habitus imelle&ualis naru- Jl g! [ d 352 Dzr Drzo Uxo. ll naturalis, quo intelle&tus creatus elevatur ad Dei vifionem eliciendam. Pro/. rm. p. excom- Ti muni ferme ac diuturno Scholafticorum con- p E fenfü, qui proinde utramque. partem fuppo- nunt potiüs quàm multüm probandam fufci- [5 lür piunt. Conf. [.. Quia Beguardi non aliud lu- imen lorie videntrur nepáffe, nec Parribus D f01 Concilii neceffarium ftatuiffe, quàm quod Theo- logi tum temporis plerique intelligebant : tale Ti Ti autem ftatuebatur donum aliquod creatum ; unde & Eccleíia in quodam bymno apud Pala- D i tium in 4. diít. 49. difp. 1. canebat: JDivinum lumem cevuentes im cveato lumime; & apud Le m 1 Blanc in PC 35. v. 10.. Patres nonnulli interlu- men, quod videmus , & radios luminis, per l0 quos videmus, diftinguunr. Cosf. J Cone Q Viennenfe ftatuens neceffitatem luminis glorie lii fi per illud intellexiffet lume n increatum feu Q e Deum in ipfum Deum, debuiffet vel intelliger ür precise intim& prefentem & obje &ive fe lu d habentem, vel üt objectivé moventem ac po- tentiam determinantem, vel üt aliquid in po- Ti tentia operantem , aut àt tranfeunter duntaxat «oncurrentem cum potentia. Sed nequit in- Y Ti telligi x1num; quia aliàs fenfüs definitionis fo- ret: anima indiser Deo tanquam obje&to fibi E d preefente ad vifionem Dei; quem fané Beguar- di non negárunt: nec 2dum; quia facererhunc l fenfüm: ad vifionem Dei indiget anima Deo ranquam potentie motivo ac determinativo; W quem iterum illi minimé negaverinr, quia nae li & hinc motionem zuralicer Íe beatos dixerunt; illam - P — at Ds Dzo Uxo. 853 TE illam obje&ivam Dei fibi debitam & neceffa- X CUf riam finxerunt: nec 3tium; quia hec ipfà in D Qu potentia facta operatio & perfectio tanquam füpp: effectus eft quid creatum. 4tum quidem in- Vi telligi abíoluté poteft; fed cüm in eod. Cco jud tanquam probabilior & di&is Sanctorum ac m Doctorum modernorumTheologige magis con- IT fona &concors fententia fit declarata, que affir- r u mat parvulis in baptifino infundi gratiam & vir- vt tutes theolo Bicas, atque hinc creatum aliquod u principium pro actibus füpernaturalibus in via Ui;*jl;':. ; admiferit,idem ab eodem pro vifi one in patria | ULH per lumen gloriz intelle£tum effe ; judicari non il immeritó poteft.. Pro/. 2d. 5. eod em argumen- !iS; PI a to & paritate ex habiribus füpern: turalibus ; qui Cot cüm in hac via ad actus (alutares admittantur ? tum quia auxilia permanentia fünt, tum quia uD connaturalius eft potentiz apere per principium .Du intrinfecum & conflans; ob easdem rationes lumen glorie faltem tanquam habitus admitren- (ii i ) |HT dum videtur, Unde probationis loco expofi- |inj tionem definitionis adjungimus. üni! Diciturautemlumen gloriee r.Jairus; quiaeft y ingenere qualitatis , nectamen eft potentia natu- Jns xalis ; cüm non fluatex i pfà natüra, fed fit quid d. adventitium, neque for maliter recipiaturimme- diat? in natura, M fedin nature potentia fcil. intel- le&u; nec eft patibilis qualitas feu affe&tio & l.eïhïï ^ modificatio duntaxat qualiscunque , qua fit tan- j tüm ad ornandum fübje&tum, aut per fefaltem 13 non fpectet ad apendum , cüm alia omnino ejus j natura ex fequentibus predicaris oftendarur ; rA x nec jí d 354 Dr Dro Uxno. nec eft a&tus folus, cüm non fit quid fluens ac h tranfiens aut operationis motus, fed fixum quid plls & permanens, ac effectus aliunde produeius; D nec difpofitio duntaxat , cüm firmiter inhaereat, lg utpote sternitatem participans, & ad perma b nenter operandum datum. 2. Intelle&ualis Q quia inintelle&u recipitur , eámqueadjuvat tan- Qi d quam comprincipium. 3. Supeviaturalis; quia füperat intelle&tüs creati & omnis fübftantie xm; createe vires exigitivas, activas &cognofcitivas; dárque fimpliciter poffe. 4. Elevazs iutelledum; l tum quia fe tenet ex parte potentige & non ex l) parte obje&ti àt fpecies impreffa: tum quia per $ lumen glorie intellectus fit proxim& potens; W qui ex f& non habet nifi remotam & partialem, 4 ác confequenter tantüm obedientialem poten- J tiam ad hunc effectum. $« d vifionem Da j eliciendam; quia ordo ad hunc effectum preee W ftandum diftinguit lumen gloriee à reliquis etiam habitibus intelle&tualibus füpernaturalibus; fi- dei v. g. & fcientia, 161. Dico JIl. Lumen gl oric hactenus fl4- P überiorent bilirüm abfoluté füppleri poteft pe Dei coricarfum füpernaturalem. Prob. Nulla fatis firma & efficax ratio five ex parte Dei five MMCU uT - CUM NEPERC TE CUM 5 -N ex parte horinis afferri poteft; cur id abfolu- li tz Dei potentiee negetur: ergo. Prob. 1m.p. li fnt. Deus füpplere poteft omne id, quod nec l formale nec vitale, fed mere effectivum eft; unde vulgatum eft illud axioma: Deus pote l perífe facere, quidquid facit per cauías fecun- ü! das: Sed lumen glorie inprimis non eft quic j forma-» d Dr Drzo Uuo. E n formale; àt patet ex ejus natura füperiüs ex- m plicata, & quia ipfam exactio mentis Deutn Is videntis haberi deberpro caufà formali vifionis: hia deinde non eft quid vitale; quia non provenit perms ab intelle&u vitalirer agente, fed à Deo ceu ii caufa extrinfeca; unde fequitur prefertim fe- JVZI[*EI* cundüm di&ta num. pr. effe principium mere li effectivum; ergo. Pvob. 2d. p. Si quee foret implicantia ex parte hominis , haec oriretut ex [ (ifd eo; quód illelumen gloriz requirat tanquam ll 14 i principium intrinfecum ac inhzerens; quia vifio iU Dei eft aCtio tum füpernaturalis tum vitalis: u Sed ex neutra vifionis proprietate exipitur prin- p pOl cipium intrinfecum ac inherens: tüm quia tl actus fidei, fpei & charitatis füpernatürales ante pOW juftificationem eliciti non à principio hujusmo- iij di fupernaturali , fed à Deo fupernaturaliter u imrediaté concur rente, procedunt: tüm quia M principia omnia ationis vitalis non debent ef- j u L fc vitalia & receptiva actionis , neque etiam intrinféca; üt ex daro mox exemplo rurfüspa« anu; tet; & ex concurfü Dei ordinario in omhibus J ]Or caufarum fecandarum operationibus manife« N ftum eft. — Cf ex SThoma; qui quatmvis p. il 1. q. 12 & 2. 3. q. 175, videatur abfoluté dice- Ü fi te, divinam effentiam fine lumine ! plorie vide- r[fö ri non poffe, ac falrem exigere lurnen tran- jf fiens; tamen de modo ordinario & contatura- if : 2 li hic dunraxat apit: ceterüm de porertia abfo- ]i lutà loquens inprimis generale hoc principium f atüit p. 1. q. 105. à . in Corp.. Dicedum, u quód eyroneun ef dicere, Deum nou po[fe facere £ r þt? "u - 356. Dz 'DEOVUN»O.' l pec fe ipfu momnes detevminatos. effe&us, qui frumt Speciatim ve- í ger quamcunque cau[am creatam. li ró de vifione intuitiva loquensin 4. dift. 49. q. 2.a. 7. ait: Pofteff miraculosà fievi, quàd divind Ti [ virtute aliquis intellehus: creatus , non. balens us difpofitiones vig, elevetur ad videndum Deum per bt elfeutiam. Ex q. 10. de ver.a. rr. Sicut Petrum, inquit, fecit Deus fime eo, quàd dotem agilitatis ä( l ápf tribuevit , [uper aquas, ambulave . itd poteft f snentem ad boc pevduceve , ut divine e[fentie uma- qi lj gur in flatuvie modo iljo; uo fibi unitur in patria (ue bocy quàód à lumine g í orie perfuudatur. j ] 162. Olj. cort. ym. Lumen Glorie fe habet inftar luminis corporei; quia & hinc nomenlu- l minis huic auxilio datum eft: fed lumen cor- poreum tenet fe rantüm ex parte objecti; quia I f lux modificata eft formaliter color; & eadem fuis radiis oculi retinam feriens eft intentiona- ti Conf. 1. [// lis fpecies coloris feu objecti: ergo. Tuxra D. Thom. p. 1.q .12. ar, 2. lumen glorie ( 1 eft /mnilitudo Dei: fed hoc convenit fpeciei in- tellipibili obje&ti, minimeautem virtuti activee: [ ( ergo .Corf. 1. Deus ipfe dicitur tumà fcriptu- ra tum Patribus lux & lumen glo rie: fed Deus l j fe tenet ex parte objecti: ergo. &. D. M. Habet fe inftar luminis corporei l fecundüm fenfüm vulgarem & antiquum &ac- lr cepti C. ufüurpati fecundüm fenfüm recentio- T rem N . Ex nfirate aliàs Philofophise placitis n lux non tantüm illuminabat objectum fed & il ipfam potentiam juvabat, quatenus, üt S. Th. medium ii l, c, ad 1m. inguit » in vifu exteriori facit 74 Ilüfiíe Dz Dzgo Uuo. 357— ! | ;ïrm transpavens in a&u, ut pojft moveri à colore; un- 3 nw de ficut, dum Theologi nomen luminis tran- 94 ftulerunt ad rationem & gratiam ufürpandolu- dioi men rationis & lumen fidei; per hac non in- ij tellexerunt fpeciem intelligibilem fed virtutem tU effectivam operationis, fic nec alia per lumen t orice fionificabant. "d Conf. 1. Xdet ipfe S. gilitä!þ 5 .ad ad. quàd hunen iflud mom vequiritur. quafi i dimilitudo; im qua Deus videatuv ; [ed quafí pevfe- 4 ub &io intellels confortaus ipfum ad videndum Deumz | leïiï €9' ideo pote[? dici, quód nonefl medium in. quo , fed Jub quo. Deus videtur.&c.. 4d Conf. II &. D. M. ."elhaïä Deus ipfe quatenus intelligibilis dicirur lux & a lumen plorie C. quatenus adjuvans inrellectum n ( t coefficiens vifionem dicitur lux &lumen glo- j qL'E rie fubd. mediatum & increatum C. immedia- e i tum & creatum N. Facem hic quandam pre- nriot tulit D. Th. ibid. in Corp. dicens: Ciüm igituv j vis naturalis imtelle&hüs. cveati uon fufficiat ad Dei Co lt e[feutiam videndams oportet , quód ex divina gra- æiei j zia [uperaccve[cat ei virtus iatelligendi: &y' boc aug- a&iïï] meutum virtutis intelle&hive illuminationem intelle- (j s vocamus , frcut & ipfum intelligibile vocatue dpe! lumen €9 lux. 163. Objic. comt. 2d. Lumen gloric eft illa m lux, que illuminat intelle&tum, quà adjuvatur m intelletus, & in qua videtur Deus: fed Deus s ipfe eft illa lux, quz illuminat, quà adjuvarur. intelle£tus ; &in quavidetur Deus: ergo. 4zz. pla(iliï j p. vma patet ex 1ía.60. v.19. JVec fplendor lunee T alluminabit te,. [ed evit tibà Dominus in lucem [em- j piternam. Apoc.21. v.23. Cleritas Dei illumi- TA 3' nabit um g* | Dz Drzo UNQ. 348 aabit eam , g lucerna ejus eff aguus & 3 C. 22.v. $, Q HU ANon. egebunt hamiue. lucevues weque. lumine [olis, G quouiam Dominms Deus. iluminabit illes, — Simie lia reperies apud S. Aug. L. de mor. Eccl. C. 11., Ti à in Pfal. 35. & aliisin locis mox laudandis. 24à , conftat ex Aug. L. 12. de Gen. ad lit. C. 31. lt "liud eft autem ip[um lumen , quo illuflratur ami- as ut ommnia vel in fe vel inillo vevaciter intelletta ] m Ti con[piciat : uam illud ipfe.Deus eff , boc autemcrea- E Zura... Cinn anina dlluc vapitur &2 à cavnali- bus fabtvatla fenfibus illi vifiomi expveffis prefentas Ti ] zuv won [patüs localibus, [ed modo quodam [itoy etiam fupva [e videt lumen illud , quo adjuta videt, f d quidquid etiam [e iutelligendo. videt, — Denique qtia p. liquetex eodem L. Soliloq. C 36.. Tues lumeu, im cujus lumine videbünus. lumen; . té fcili- (i Ti cetinte, in[plendore vultás tui, quaudo te videli- "us facie ad faciem. Conf. l. Lumen | glorig Ti D juxta S. Baf. L.de fp.S. C. 18. & Gre .INvff. in [ Orat. de S. Steph. eft ipfe Spiritus Sanctus ; adeó ut vis ac potentia, quà Deus videtur, fit fpi- ritus iftle, fpecies autem, in qua videtur, fit filius; quód poftremum ex Athanaf. in epift, ] [ ad Serap. & Cyr. Alex. in L. 33. 'Thefaur, col- ligirur. Couf. [l.. Verbum divinum immedia- l t & absque ulla difpofitione previa aut inter- l media unitum eft humanitati: ergo & effentia divina immediaté ac feclufo omni lumine glo» ria unitur potentie intelle&tivae, &.D M. Lumen glorie eft illa lux , qua formaliter feu in genere caufze formalis illumi- äg cones pat 3ntelle&um ; quà immediai$ ac per . fe cur- p w XDE DEO Uxo. 353 Vj currente adjuvatur intelle£tus, in qua intran- fiivé fümpta videtur Deus, C. eft illalux, que fii Siri caufaliter feu in genere caufz efficientis illumi- A Ti nat intelle&tum, quà mediaté ac peraliud pro- . J ductum concurrente juvaturintelle&tus, in qua W tranfitivé fümpta & fic per aliud diftiné&tum vi- j t detur Deus, N. Priores partes vindicamuslu- TU mini gloriee creato, pofteriores autem rribui- mus Deo; & fecundüm has explicamus textus 1 ïd ad mib. prob. allatos; prefertim cüm in te(ti- d moniis fcripturze recitatis fiat diftinctio inter 1 jf Deum ipfüm feuagnum, tanquam lucernam vel ] C»Idfö fubftantiam luminofam, & inter fplendorem, claritatem , lumen ac lucem, ranquam radios Qu ,:. L] & effectus: fimiliter & S. Auguftinus aliquid 0 Hl diftin&tionis hujusmodi admitrit L. 1. de pecc. ( mer. C. 19. dicens: Z'eruntamen fi pevcepto baptis- lo mate, de bac vita emigvavevit [oluto veatu , cui oviginaliter evat obnoxius, pevficietur i illo lumi- Vfï y 7 adcü ue veritatis , quod incommutaliliter . aaneus in etermum Suflificatos prafentid. cveatovis illuminat. i ! j Praterea circa Auguf(tini reftimonia obíervare licet, inprimis librorum, undedefümpta funt, 10 li T autoritatem non admodum ftringere; tum quia ]l in Libris de Gen. ad litt. plura quefita quàm lr inventa, plura inventa quàm confirmara vel f ffet ipfo Aupgufítino judice fünt: tum quia Liber So- liloquiorum hic laudatus perperam S. Augufti- E pui no tribuitur, àr plerique jam omnes cenfent; & difcrepat à Soliloquiis ab illo fancto-ante ba- ,g ptifmum exarátis; deinde veró in teftimonio [ fed de 00 primo non agi de vifione Dei intuitiva; ZA vifione q Dzr Dszo UNB. 360 vifione Dei conceffa homini in raptu ac extafi ; quia occafione A poftoli ad tertium caelum rapti Il ibidem exponit viforum vel vifiouumm tvia geneva, 1 qua corpove , fpg'rz'tu, aut mente fiunt ,üt C. 29. f idem pramnoravit: unde patet luminis adjuto- rium objectivum hic proponi, non autem effe. , [ &ivum; aut fiquidem effectivum inrelligitur,. extraordinarium eft, de quo Num. 161. locu. fl tifümus. . 244 Conf. . &. D. Spiritüs Sanctus eít lumen glorie formaliter , N. efficienter fu/d. l per proprietatem , IN. per appropriationem, QI C. Nonnulli Patrum exponenres Píalmum 35. D & ufi funt veríi 1o. ad probandam Spirirus San- &i divinitatem, ficur alii eundem adhibebant fe l pro divinitate. Verbi afferenda : quemadmo- dum veró neutri per hoc excludebant Patrem, q fic nec excludebant lumen creatum. Q Itaque Spiritus S. dicitur lumen glorie, quatenusnon gï ad nature ordinem pertinet, íed ad gratiam, cujus charifinataSpiritui fancto tribuuntur. 44 k Conf. 11, 9. N. Couf. Difp. eft; quia humanitas in illa unione fe habet meré patlive ; fubfiftentia autem divina eandem complet in effe naturali; . quatenus vices fübfiftentiee createe fupplet, ad. quod difpofitio nulla requiritur: intellectus. autem in unione illa intentionali fe haber acti- v&, adeóque in ratione principii activi com«. pleri deber per lumen plorie: hoc aurem complementum ut connaturale fit , convenit | effe intrinfecum ac inherere, atque hinc ad — o DuE m- MA " EO a * M u- a . n difpofitionem vel potiüs habirum fpeäfan GN , 164. E m W ^ Drg Drzo Uxo. 361 x 164. Objic. comt, 31.. Lumen glorize juxta u Conc. Vien. eft abfoluté neceífarium ad vifio- n nem Dei; 2. datur ad fimplicirer poffe; 3. habet u f in genere caufze formalis: ergo nullatenus à : Deo füppleri potett. Conf. ]. Intelle&tus ha- 16l bet incapacitatem intrinfecam ad vifionem bea- gilurw tíficam: ergo ut fiat porens vifionem illam eli- [ cere, debet fieri intrinfecé capax feu potens; T tum quia effe principium porens elicere vifio- 'IM» nem eft denominatio intellectui intrinfeca: tum yti W qpia aliás. actus fecundus haberetur fine actu U ) primo feu potentia. Sed intellectus per con- M curfum Dei extrinfecum nequit fieri intrin- Yi & fecé capax ac potens ad vifionem Dei, quia d hic animam intrinfecé ac entitativé non mutat: ttefl ergo. Conf. [1. Ip( vifio nequit fuppleri per ( concurfum Dei àtüt fpecialem: ergo neclumen j glorie; tum quia vifio non minüs dependet iil a lumine gloriz quàm ab intelle£tu: tum quia ]A lumen plorie eít principium vitale, utpote ]aniläi complementum potentie viralis. li W. D..4. Etquidem quoad 1m. Lumen plo- rie, prout fienificat auxilium füpernaturale feu u 3[)3:' habituale aut actuale, feu intrinfecum aurt ex- trinfecum, eftabfoluté neceffariumad vifionem d d Dei, C. prout accipitur pro qualitate intrin- a feca & inherente, N. quoad 24. lumen glorice ytd datur ad fimpliciter pofíe, quatenus non datur j duntaxat ad facilis poffe, ür in habiribus ac« ( ! quifitis evenit ; C. quatenus preter illud nihil foret aliud, quod fimpliciter poffe tribuat , IN, quoad 3t. klabetíe in genere caufie formalis re. n Z5 fpecïf;u 362 Dz DonU&o. & fpe&u intelle&tüs, quem intrinfecé perficit & ad vifionem modo maximé connaturali pro- Til ducendam elevat, C. re(pe&tu vifionis praecisé, Ti C & quantum d eam abfoluté. producendam principium fupernaturale requiritur, N. quoad p [ hoc enim munus pertinet ad genus caufze efli- cientis & à Deo fuppleri poteft. — 44 Conf. £. p R. 7:,4. IN. Conf.. Quia enim incapacitas intelle- u étüs non eft omnimodé ac abfoluté intrinfeca, Ti cüm intellectus ex faa natura habeat faltem 1n- [ choatam & incompletam potentiam ad vifio« nem Dei eliciendam ; illa non rantüm intrinfe- p cé & per qualitatem inherentem, fed & ex- trinfecé compleri poteft, quatenus connotans f omnipotentiam Dei ad concurfüm extraordi- D il nario modo praftandum paratam jam füfhci- enter ac completé potens eft aétum vifionisin- ( tuitiva elicere. — /2d prob. 1:. D. Effe princi- le pium remot?, inchoativé ac incompleté potens ü elicere vifionem eft denominatio intellectui in- b trinfeca , C. principium proxim?é ac com- pleté potens , fubd. Si principium fiat potens f £ connaturaliter & per qualitatem — inheerene tem , T. fi extraordinarié & per connota- D tionem auxilii extrinfeci, IN. ad prob. 2d. N ü ZA[[.ex di&is ad argumentum. — 2 Conf. 17. We N. Conf. Difp. eft; quiavifio eft aCtio viralisne- ceffarió fluens ab interno & vitali principio; ac fimul caufa formalis intelle£tüs Deum viden- ] ris: Jumen gloriz autem ram parüm eft quid l vitale ac reliqui habitus five naturales five fu- fionis Pgmaturales ; neque etiam refpectu vi Ccauia Dr Drzo Uxo. 363» 1 caufa formalis fed efficiens cft, cui principali p muneri per accidenseft habere naturam quali- ECIN M tatis, füb quà rarione refpe&u intellectüs eft ndn caufa formalis. Ex quo patet refponíio ad m probationes; quarum prior quidem vera eft, d fed tamen non fine difcrimine, cüm vifio de- ij pendeat ab intelle£tu tanquam principio virali, niel d ubi fupplemento non eft locus; à lumine glo- Y rie tanquam à principio mer?effectivo , in quo amln genere Deum füpplere poffe ccrtum eft : po- [ l) Iterior autem abfoluté falfà eft, càm pluracom- ii plementa potentie vitalis vitalia non fint. ( 165. Obfirva; Suppofuimus hactenus in- yotto telle&um etiam activé concurrere ad vifionem t beatificam producendam ; tum quia ficut in if aliis a&tibus füpernaturalibus juxta Trid. Seff. 6. ii Can. 4. liberum hominis arbitrium fe non ha- o bet mer? paffive, fic nec intelle&usin praefen- yotib. ti materia velut inanime ac meré paffivum ha- NT beri poteft ; tum quia vifio Dei intuitiva eft qu vera intellectio feu cognitio vitalis, ad quam o 1] concurfus principii vitalis abfolut& neceflarius fa. eft. Difputari quidem folet, àn etiam imme- Yml diaté concurrat, an veró tantüm mediante lu- 1l mine glori&? Item an dicendus fit caufa prin- [ii cipalis vel inftrumentalis ? Sed prior queftio meré philofophica videtur , pofterior autem Tf Q lis duntaxat de nomine, unde iis immorari non lubet, Ex dictistamen zfio ad rmum affirma- j ii p tiva facilé collioi poteft, quia intelle&tus prout eft potentia vitalis feipfum movens ab intrinfe- eli ü (f at €0 , per gropria'm fibi innaram & intrinfac eu a Es D 364 Ds Dro Uuo. feu naturalem, licàt lamine glorie adjutam & a Ad It elevatam , virturem concurrere debet. 2dum sderi poteft dupliciter. Nam 1. fim- ls & pliciter loquendo & in ratione principii eliciti- vi ac vitalis intelle&us e(t caufa principalis, lu- [ ü men glorie autem cauía inflrumentalis; tum quia anima eft fübffantia, cui lumen gloris üt accidens fübordinarur ; quamvis potlit dici po- J tiüs efle inftrumentum Dei, quàm hominis; li quia füpernaturale eft: tum quia anima feu in- Q li telle&us per vifionem , tanquam per a&dum k proprium vivit eámque in fe recipit, quod lu- miniv glorie non convenit. 2. Secundüm quid f tamen & in ratione principii produétivi, aut K füpernaturalitatem in vifione fpe&tando, caula principalis eft lumen, inftrumenralis autem in- li Q telle&tus ;; quia pradicatum fupernaturalitatis formaliter corre(pondet lumini glorig, & per d illud intellectus elevatur ac c'onfqrtatur ad eam producendam. lt U ARTICULUS Il K n in vifione Dei intuitiva. admittenda jit Y Jpecies. imteutionalis ? ) W 166. NTOr74. Cognitio ; five üàt S- Aug. L.9. À.* de Trin. C. 12. loquitur; soz:a pa- vitur à cognofcente &^ cognito, id efl, à potentia £2 objeGlo , quatenus hoc potentiam vel effecti- l vé juvat, vel determinat ad cognitionem eli l ciendam. Species objecti eft idea, imago, fi- ratione l militudo aur—fprmula Objecti quàcunque repr&e RR $ Dz Drgo Uwo. 365 ma fepræ&:nta-trix. Dividitur in obje&ivam & i intentionalem: objectiva eft imago objectirea- Ib lis & fimul medium üt quod cognitionis, quia N & ipfà immediaté ac primó cognofcitur copni- iS) lu' tione directà; cujusmodieft imago Carfaris vel , creatura; ex quibus priüs copnitis cognofco yiet Ca(arem vel Deum: intentionaliseftimago ob- i jecti intelle&ualis & medium cognirionis tan- m tüm üt quo velfüb quo, quia ipíà perfe lo- [- T quendo & in cognitione directa non cognofci- tur, quando per eam cognofcitur objectum. qu l]()d EU Poftrema fübdividitur in expreffam & impref- fam: expreffa eft formalis imago objecti, feu my* j « in actu fecundo obje&tum reprefentans, &in- qu tellectum videntem feu cognofcentem forrma- t liter denominans; quoad imaginem habet fe fi- x cut filius refpe&tu patris, qui hujus fimilitudo 5p dicitur; quoad enüiratem eft qualiras produ&ta & verbum menris dicitur, five demum ftatua- qu tur ab actione intelle&uali feu cognitione effe terminative diftin&ta vel. indiftin&ta : impreffa eft virtualis imago obje&ti (eu inactu primo ob- jectum repre-fentans ; quatenus eft principium ) vel efficiens, vel determinans intelle£tum ad producendam imaginem formalem obje&i: unde quoad imaginem habet fe ficut (emen à J, i [ patre decifüm ad ejus fimilitudinem in filio ex- / ! primendam natum ; quoad entitatem. autem 70!: l 15 J qualitas etiam eft five ab ipfo objecto emiffa five ab intelle&£tu efformata, five à Deo infufa " eh. g(); h intellectuíve imprefía, Jam veró inter 'Theo- logos facilé convenit fpeciem objectivam locum j non J ss 366 Ds Dro Uwvo. non habere in vifione Dei intuitiva; tum 'q'*uia; 9 f que per fpeciem obje&tivam vifio fit; & me- ul " diata eft & fpecularis feu ceniprnatica, adeóque minime intuitiva: tum quia nullum obje&tum li [/ cognitum in ordine ad cognofcendum Deum poteft f& aliter habere quàm vel üt creatura vel ( 4 ür. proprias perfe&tiones determinatas inclu- dens; füb neutra autem confideratione füffice- [ $i U re poteft ad oftendendum Deum, üt eít in fe, feu ad vifionem Dei intuitivam. Difputatut [ tamen de utraque fpecie intentionali ; tum ; an actu detur & interveniat in nepotio vifio- ( nis Dei intuitivae? tuman faltem locum habere : poffit, ubi forfàn alicui a&ualis prafentia & p üufus negatur? [/ 167. Dico 1. In vifione Dei intuitiva datut li Ípecies expreffa feu verbum mentis. Prob. Í. M "Autovitate. In vifione Dei intuitiva intellectus nofter veré cognofcit ac intelligit, ür fatentue J h jam omnes: fed quandocunque intellectuscrea- tus aliquid veré cognofcit & intelligir, produ- l lj cit quandam ípeciem vel verbut mentis; üt patet tum ex communi axiomate, quo intel- li lh lectus dicitur cognofcendo fieri fimilis: tumex eo, quód Theologi hoc tanquam principio f communiüs utantür ad explicandam aliquo mo- CB] do productionem Verbi Divini: tum ex doctri- li Da $. Auguftini , S. Anfelmi, & ipfius etiam D. i Thomge, quamvis ifius mens in prafenti thefi poffit videri dubia, & in 3tia etiam fit no- [/ V bis contraria, S.Aug. enimL. 9. de Trin. C. 7. du illa egerna veritate , inquit, formam, fecundum quati Drz D:E-O UNO. 367 [ qui quam [umus , vel aliquid ve&d vatione opemmur, t vifu mentis con[picimus; arque inde conceptam ve- bt vuim veracen notitiam tauquam verbutm. apud sos r babenns , e9 dicendo intüs gigmumus, mec d uobis [ mafcendo. difredit. Et Cap. 11.. Quemadrmodum UY ciim pev fenfus covpovis difcimus corpova , fit eorum j Jaliqua fanilitudo $m animo uoftvo, que phantafia (ifi TheWnoYie efl, ... ita cim Deum movimus, . o WT verbum eft , fitque aliqua fimilitudo Deiifla motitia z p Tamien nfeviov efl , quia in uatura inferiove efl.. Ex lm quo colligitur, quiacim f mens ipfauovit , fic eff ea- j 0i dem motitia verbum ejus , ut ei. fit parv omminmo eg9 ii equale: quia neque inferiovis motitia eft, ficut cov- g poris; ueque fuperioris , ficut. Dei; $9 càm babeat potitia [nnilitudimem ad eam vem, quam movit , 1 du boc fl cujus motitia efl, bec babet pevfelam o2 (l wqualem, quá sens ipfa , que wovit, efl nota. du S. Anfelm. in Monolog. C. 31. Cüm cogiro so- at zum Tiibi bominém ab[entem , formatur acies COgi- fationis mec 12 talem imaginem ejus, qualem il usCl'*ï pf lam per vifim oculorum i memoviam attvaxi »fue H ;! imapo i2 coguitioge verbum effl. - D. Thom. au- p tem p. 1. q. 27. a. t. Quicunque. iutelligit, ex qum. boc ipfo quàd imtelligit , procediz aliquid intra ipfum, quod ef) conceptio vei iztellehe:: quam quidem con- ceptionem vox fiatificat , €$ dicitur verbumcordis; V ii Jauificatum vevbo vocis. Et q. 4. de verit, a. 2. tiarpfï Qmne intelledum i nobis ef. aliquid vealitev. pro- u grediens ab altevo , vel fieut. comceptiones quiddiza- [ r fumi verum polleriorum à quidditatibus priovum , tel faltem ficut corceptio a&hualis, progveditur. ab 1 Ifi i babituali cogtitioue, — Eg boe umvev[aliter verum [j p 568 Dr Dro Uwuo eft de omni, quod à mobis intelligiturs five pv e[- i tii fentiam videatur . five per [militudimem. — I plaemun conceptio eft effe&us a&is intelligendis unde etium D iif quaudo mens iutelligzt [e ipfam , ejus comceprio mon eft ipfa meus , fed aliquid exprelJum à uotttia men- t :i. Principia his fimilia apud eundem in 1m. ; Qu dift. 27. q. 2.a. 2., L.4. cont. Gent. C. 11. & 1 2l qi tl q. 9. de potent. a. 5. & alibi reperire eft, — Cogf. j ex teftimoniis D. Auguflini de ipfa vifionebea- | tüjt tifica loquentis. Nam L. 4. de Trin. C. r7. ^| a b fcribit: /7 bac quippe imagime tumc pevfeda erit [ Dei fanilitudo, quaudo erit Dei pevfetta vifio, de fo | t qua dicit /dpoflolus : videmus uunc per fpeculumt$e l €9 Soanues: cim apparuerit, fimiles ei erimus ege. Yet f Hinc appavet tunc in illa imagine. Dei fieri poife- &an fünilirudinem, quando ejis. plenam pervcepte d ]re vit vifiouem. E L. 15. C. 16. cüm dixiflet: Coe gitatio noflva pervemens ad. id, quod fcimus, at- u ell ue iaüde formata vevbum noffrum verum ef ; qui- f usdam interjectis fubjungit: Quamobrem cum ial Qu zanta munc fit i ifo emgmate diffanilitudo Dei g verbz Dei, i ["j 7u2 tamenm noumulla familirudo ve- & im perta eft ,. illu d quoque fatendum efl, quod eriam cim fimifes ei evimus , quando videbimus eum ficu- Qu tl zi eff, ( quod utique qui dixit, bauc procul dulio, di que muuc efl , diffimilitudinem attendit ) mec func naturá il erimus eequales. Semper . enim narura fl vif aninov eff facieute, que fatla efl: Q9 func quidem verbum noffrum uon evit falfum ; quia ueque men- fim Rationem, cur fimili- lite zieimur , ueque fallemur. tudo hec fir & non equalitas, aliam quoque * N [ jam dederat L', 9. C. 11. his verbis: Quocirc * li [/4 Dzr Dro Uxo. 369 hr £0 quantum Deumf/now'mm,/imz'!es fumus , féd gon jfl ad equalitatem. faniles; quia non tagtum eum mo- h vinus , quantum ipfe fe..— Prob. 17. Ratioue. Non pfio [] , minbs vifio Dei intnitiva deber effe forma ab in. I telletu producta Deum repraefentans, quim n Ht quacunque alia cognitio alterius objecti; tum j quia nihil hic folididifcriminis intercedit,üt ex fo- 4 lutioneobjectionum patebit: tum quia vifio in- Q A ali tuitivaporentiam formaliter reducit ad actum,eft » operatio vitalis, & cognofcitiva ; t autem poren- tiam formaliter reducit ad actum, debet effe j /, forma feu qualitas informans; u eft vitalis, ab V/] Al intelle&u fe ipfüm & intrinfecé ac realiter mo- [ 1 vente procedere debet, quod non poteft fieri fi ne termino reali ab actione vel diftincto vel in- ; p diftincto; àr. eft copnofcitiva, debet effe re- vl tU prefentatio vel fimilitudo obje&ti: fed forma iitfy producta ab intelletu & Deum repraefentans 0! i eit omnino id, quod verbum. & fpeciem ex- & j jj preífam dicimus: erpo. ) 1 168. Dico /7. In vifione Dei intuitiva defa- i &to non datur fpecies impreffa. Pr impreffa . tan oj. Species 11 [:l quam vicaria obje&ti tunc datur, Afl quando obje &um vel eft jl tionatum, vel ex abfens, velimpropor- j L quacunque ratione aut impe- ditum aut impedi ens, T ne vifio ejus fit in pore« jfi ftate cognofcentis : fed nihil horum exigit ad " vifionem Dei intuiti fàm. vam dari fpeciem impref- ld n Nam 1. Deus per füam immenfitatem rP intelle&tui eft maxim? preíens, & üt S. Aug. loquitur, intimior noftro intimo: 2. Ex parte pf ua tanquam fümma veritas per fefe eft maximà [] & intel- 370 Dr Dgzo Uwo. Ti intelligibilis, ex parte veró potentïæ beneficio luminis glorie omnem tollit incapacitatem: 3. [ lt Neque impeditus eft tanquam ab omnibus in- dependens, nec impedit vifionem ranquam ttb omnia ad illam neceffaria liberaliffimà donans; u adeó ut intelle&tui beato non tantüm poffibilis; Icii ff fed & neceffaria fit Dei vifio: ergo. — Conf. Si admittenda neceffarió foret fpecies impreffa in W UI Dei vifione, id oriretur, vel quia nullum obje- &um independenter à fpecie poreft derermina- r m re potentiam , aut cum ea concurrere ; vel quia ad connaturaliüs eliciendam vifionem requiri- Yd tur, ut principium objectivum inhareat vel fit n intrinfecum potentiz ficut principium activum; K D vel quia ex concurfu objectivo aliquid imper- fe&ionis in Deum redundaret: nihil autem ex D 10 his verum eft. Non 1mum; quia Angelus fe ip- Íum cognofcens à propria fubftantia determi- Qr l natur ad fui copnitionem, & juxta fatis come munem Angelus ab Anpelo, cui localiter € p y prefens , cognofcitur fine interventu fpecieis cujus ratio à priori eft, quód cüm fpecies im- Y f preffa tantüm apat üt vicaria objecti; etiatm ipfum obje&tum per fe aliquando apere poffit [ Ífi nempe in ratione principii fit unitum, que unio certé, fi etiam major quàm localis requira- [ tur, ad determinandum vel concurrendum füf- ficiet. Non 2dum; quia principium activum;» X quale eftintellectus & lumen ploriz, ad conna- turaliter apendum re&té quidem exigitureffe in- trinfecum Beato, eoquód ab hoc principio de- ]i nominetur agens vel activus: principium ta- H men - Su BUA 87X neid men obje&ivum, quod eft duntaxat in alio ge- mj nere coefficiens & coadjuvans , atque hinc in- bus ] trinfecam agentis denominationem Beato non u tribuit formaliter ; tam parüm debet efle intrin- Jont fecum Beato, quàm parüm Deus tanquamcon- Dmbllï cauía alterius ordinis per inhzefionem aut infor- (sl marionem debet effe intrinfecus caufis creatis preffavü in reliquis actionibus: preterea inherere non nàj convenit fpeciei impreffa, quatenus üt vicaria m objeéti agit, quemadmodum ex dictis contra 1mum pater, fed quatenus entitatem accidentis qp Qu vel qualitatis haber. : INon 37/um ; quia triplex "T imperfectio fpeciei impreffze conveniens , nem- U pe quód inhareat fübjecto, fit fübordinata po- tentige, & influat neceffarió , in Deum non ca- i rerm' dir; tum quia hee imperfectiones ex entitate; d ' non autem ex munere vicario fpeciei impreffae u oriuntur: tum quia demptis his imperfectioni- ts bus poteft à Deo preeftari , quidquid fpeciesim- preífa in genere caufe objectivee ad vifionem jic f preftat: tum quia nec ipfe concurfus objecti- Ms [] vus involvit imperfectionem; fiquidem necde- g terminare aut efficere üt fic eft quid imperfe- &um, cüm hoc ex perfe&ione proveniat ; nec e pOlff "] n* tali modo & in ratione obje&i intellipibilis de- ] terminare & efficere per fealiquid imperfectio- u hi nis involvit, cüm poriüs perfedtio fit; effe ma- ximé intelligibile fine ullà admixtione potentia; Üf l ( & fic per fe ad füi intelle&ionem concurrere; ] 169. Diro //1. Species tamen ejusmodi im- ii y preffa non videtur omnino impoffibilis.. Pro/, " Impoffibilitas hujus fpeciei neceft propria; quae um iä' "u j az 372 Dr Dro UNo. Q habetur ex pradicatorum effentialium repug- pantia; nec eft impropria, quam aliqui dedu- H Ti cunt ex effentiali iftius fpeciei fuperfluitate. Pars ximn.prob. Repugnantia predicatorum fta- m ret in hoc, vel quód fpecies impreffa repraefen- taret obje&tum , vel quód ad vifionem five de- & terminaret five effe£tivé concurreret: fed nul- du la repugnantia habetur in rmo, quia fi datur fin W fpecies expreffa, quae Deum reprefentet, üt probatum eft num. 167., faltem poffibilis erit & Tit fpecies impreffa repraefentatrix; tum quia illa formaliter, haec tantüm virtualiter repracfen- t 1 tat: tum quia reprefentatio fpeciei impreffze ad fimilirudinem potiüs effectivam pertinet; ü CO/; qualis tribuitur lumini glorie; que fi dari po- teft ex parte potentie, poffibilis minimüm erit T. li ex parte objecti, Necin 2do ac 3tio; quia fi rimum ftatuatur verum, jam eodem modo qu fe habebit - üt fpecies reliquae impreffze , quibus tun id muneris fecundüm diverfos Auctores utrin- Wor e[i que conceditur, vel pofteriusdenegatur. Pre. 2. p. Effentialis (aperfluiras, propter quam fpes d Wt cies impreffa rejiceretur ficut forma formse aut unio unionis, haberetur prafertim ex eo; quód Iu Deus per fe fit proxime intelligibilis in ratione ltm objecti;adeóque fuperfluum fit eum proxim? in- t tellipibilem reddi per fpeciem creatam: fed inde Vlf]w non poteft dici ifta fpecieseffentialiter füperfiua; tum quia lumen glorie non eít füperfluum; We quamvis Deus etiam per fe proximé fit potens lia Operari in ratione principii elevantis & efficien- D tis: tum quia, cümliberé in ratione obje&ticon- M currat Dzr Dro Uwso. 375 i currat ad vifionem , ejusmodi concuríum par- dl duitàt ticularem immediatum füfpendere, & inttru-. : mentaliter ac. mediaté. per fpeciem impreffam um praftare poreft. & præferþ 170. Objic. cont. xm. Falsófüpponitur, quód fb & inomni coenitione & in vilione beatifica pro- fi fi ducatur aliquis terminus; rum quia datur actio j ii fine termino, üt fit in motu locali: tum quia Id Ü in divinis non producitur verbum per intelle- J j &um effentialem , neque etiam per Filii &Spi- " unu ritüs Sancti intellectionem: tum quia in beati- pai tudine non erit verbum fed filentium, üàt patet l " i ex P 64. v. 12.: t decet bymnus ia Sion, quem ettifi Chaldeus fic vertit: Tibi filentium Deusin Sion. lr Conf. 1. Non poreft dari fimilitudo creata effen- jm & tiee divinze; tum quia quod eft inferioris ordi- qma nis; üt ait S. Dion. L. de Div. Nom. C. 1., ne- m quit aliquid füperioris ordinis reprasfentare: .,qulbb tum quiaobjectum, cujus effentia eftipfürn effe, non poteft repraefentari nifi per formam, cujus "u effentia fit ejus effe: rum quia res finita nequit JamfP* effe perfecté (imilis rei infinite. Conf. Z7. Deus m non eft cognofcens per formam creatam ; ergo TA nec per eandem poteft effe cognitus; tumquia n immediaté videri deber & fic non per fpeciem: ( tum quia Deusipfe & non fpecies eft terminus d é [ vifionis beatificce, j W. IN. 74f Id prob. 1. D. Datur . actio ve- 15 effectiva & produ&tiva fine termino N. me- rfïuumf J rP applicativa & adductiva T. Vifio intuitiva jj&» tanquam actio vitalis eft primi generis; alterius hic di- jv generis eft motus localis; quamvis & a a 3 füngui dl Dr Dro Uwo. 374 fiti ftingui debeat inter impetum, qui verus eft lia terminus À movente produétus, & inter effe- dl &um formalem motüs, qui eft applicatio vel 4l addu&io ad locum. -Ad prob. 2d. &. quoad d 1m. Difp. eft; quia Deus eft fuum effe & intel- Tit ligere; non autem creatura, quae muratur co- - &1 .gnofcendo: quoad 2d. z. Intellectionem Filii Và & Spirttüs Sancti effe realiter eandem cum in- [i!i tellectione Patris, que ipfum filium producit; fin adeóque non exiftit ifa intellectio finetermino, fü nec alium terminum habere poreft, quia ille Ye jom füpponitur productus, exhauftüsque eft d per produ&tionem verbi divini. .4d prob. 3f. t AN. a. quia per illam verfionem non excluditur fr 'cognitio Dei, & confequenter nec verbum men- Ti tis; cümipfe Gonet, qui hocargumentum pro-. fert, negare nequeat, quód beari vitaliter & [ active fe habeant, quin Sacrum & myfticum d aulze cxeleflis filentium violetur; fed inconcin- IUI nus parritus, ftrepirus & fragor inordinatus, fi il uidem ad illam verfionem attendere oporteat. ! "Ad Conf. L. .N. AMF. prob. vm. D. Quod eft in- fi ferioris ordinis, nequit reprefentare quidpiam Q ordinis füperioris, tanquam fimilitudo objedti- W va & cognita, C. tanquam fimilitudo formalis [ & incognita, fuhd. i fir inferioris ordinis tam l entitative quàm reprerfentative, C. Si entitati- 2 v& tantüm, N. S. Dionyfius de obje&tiva dun- « táxat loquitur, cüm doctrinam fuam explicet exemplo corporis, per quod res incorporea videri nequit; & fi de fpecie formali etiam lo- Y queretur, pofítularet folüm , ut efferrepreeten- tativé Dzr Dro UNo. 375 qu d tativé ejusdem ordinis. 44prob. 2d. X&. Simi- lirer diftinguendo, quia aliud eft (üum effe, udi yio aliud reprzefentare effe per effentiam alterius rei. dd prob. 3t. D. Species finita nequit effe per- qumd NI fe&t? fimilis, h. e. in omnibus cequalis rei infi- QIUW nite; C. nequit effe perfecté fimilis, h.e. ver& & proprié reprafentans; [u/d. fpecies objecti- "t a Qu ; va C. formalis, IN. Sicut ad fpeciem expreffam auri non requiritur, ut fir aurum, neque ad ii m fimilem fpeciem Cafaris, ut conveniat quoad fübítantiam & alia cum Cefare; fic nec con- qll'! venientia fpeciei cum objecto infinitatem obje- qu &o propriam exipit: praefertim cüm vifio fini- u clud» ta polfit juxta adverfarios attinoere Deum in- finitum, & lumen etiam glorie quantumvis fi- wmm nitum aliqua objecti fimilitudo dicatur. 244 mpl Conf. I1. 3. N.Conf. quae etiam retorquetur in ! N actu amoris. Ratio autem eft; quia effentia yli divina per idem fit à beatis formaliter & actu n intelle&a, per quod formaliter & actu videtur It j V à beatis, & per quod ipfi funt. formaliter & o actu eam videntes; fed per formam creatatm , qd fcilicer vifionem , effentia divina formaliter & ul acu videtur à beatis, & per eam ipfi fünt eam [ ]( forf videntes: ergo. 444 prob. 1m. D. Non vide- tur per fpeciem tanquam objectum priüscogni- r e[]ll[l tum C. tanquam per terminum, IN. — 722 proZ. 2d. D. Species non eft terminus obje&tivus & M i cognitus, C. formalis & productus, N. a 171. Objic. coit. 2d. In omni intellectione j n & maximé in vifione Dei beatifica debet inter- j ! venire fpecies. 17umpatet; tum quiaintellipi- yl Aa 4 lle r Vi Dzs Dzo Uua. 376 bile eft ficut viibile, quod fine fpecie non per- cipitur: tum quia juxta Ariftorelem & S. Thom. jut ade- L. 4. cont, gent. C. 1 1. omne intellipibile debet effe in intelligente feilicer reprac(entative, quod 1i0r ruríus fieri nequit fine fpecie impreffa. — odum qu conftat ex 2.ad Cor. 5.v. 6. ubi dicitur: Dum h fumus i covpore, peregrinamur à. Domino ; per fi- pi dem enim ambulamus $ s per [peciem; poftre- 0b mis enim verbis indicatur Deum per fpeciem ipl videri. f Conf. [. Concurfus objectivus vel fim- pliciter talis vel faltem immediatus non videtur p Deo convenire. h0 Imum colligitur tum ex eo; quód non debeat poni caufa aequivoca ubi ha- [ d beri poteft univoca: tum ex hoc, quód obje- €tiv€ concurrere fit uniri intelle&ui, quod ia e Deum non cadit. 24/m; quia concurfüs ille T àmmediatus foret neceffarius, quandoquidem 3 oriretur ab effentia Deiprout antecedente libe- y ram voluntatis determinationem ; adeóque Deus fecundüm toram intelligibilitatem concurreret; unde & intellectus deberet elicere vifionem in-. lu finitam, & vifio omnis foret aequalis. . Corf. I D Si effentia divina videretur fine fpecie impreffa, fimiliter id dicendum foret de perfonalitaribus, à quafimilirer in vifione beatifica videntur: fed hoc dici nequit; tum quia relatio, que tamen a£tiva non ett ad extra, deberet effectivi con- currere: tum quia in probabili fententia, ubi ä una perfona videri poteft fine altera, una de- beret poffe feorlim concurrere , cüm tamen [ juxta Conc. T'oletan. 4tum opera Ttinitatis ad & extra fint indivifà & infeparabilia, öla lvi DE Dzo Uuno. 377 n W. IN..2ff.. Id part. yine prob. 1. N. pay. Ob- Thn je&tum enim visüs neceffarió diíftat ab oculo, edo adeóque perípeciem rantüm uniri poteft, quod X non accidit in intelle&tione omni, üt f d. e.; yn quin & in guftu, tactu & odoratu juxta plurimos « J Ípecies non datur, quia fenfibile immediaté ap- j plicatur fenfüi..| 244 proP. 2. Similiter N. ipfum p objectum non poffe effe in inrelligente per fe pwe*ä ipfum in aétu primo intelligibile; quod dein V (j fit in a&tu fecundo intelle£tum per fpeciem ex- Wt preffam. |. 44 p. 2dee prob. .. per fpeciem hic eu nonintellipi fimilitadinem;fed ipíam nature füb- )l itantiam Dei, üt patet ex hom. 1o. S. Chryf.ad T C.5. v. 37. [oannis, S. Aug. Serm. 142. de temp. S. Greg. L. &8. mor. C. 28., cujus poftre- ;uod 1ni verba fünt: « us l uamdiu hic morraliter vivi- »tur, videri per quasdam imagines Deus poteft, ;uxdc u ] »fed peripfam nature füce fpeciem non poteft.,, a "d Conf. T. &. N. 4ff. Id part. m. prob. 1. D. TR INon debet poni caufa eequivova, fi aliunde & pein! requiratur & adfitunivoca, C. fecüs, IN. Axio- Cg;/ ] ma ípectat ad fübflantias generabiles, utl dum ignis producit ignem, non veró ad alia caufan- nplfu Fac) di genera: pratereaobjectum ipfum caufa pro- n^ pria eft cognitionis, impreffa fpecies autem vi- üfis caria rantàm objecti; & quamvis qualitas fit, i non eft tamen cauía univoca vifionis, cüm non fit vitalis. d prob. ». D. Ymmediat$ objecti- m "T. vé concurrere eft uniri phyficé, NN. uniri in- tentionaliter, C. Unio intentionalis fit quafi um il M efficienter, eüm obje&tum movet ac determi- ipfüm competere poreft ; nat; qugd Deo per fe " Aa 5 quafi ! ^. Deg Dro Uno. 378 «t quafi formaliter fit propri& per ipfam intelle- &ionem & expreffionem obje&ti. /4d parr. 2da [US ttib vob. IN. feq. In quocunque enim ftatuarur cone curfas Dei objectivus, liber eít, & hinc etiam UI ind Deus dicitur objectum liberum & fpeculum vo- luntarium, ita ut Deus non tantüm videatur Bu v vel non videatur, quando vult, fed etiam quo modo & menf(urá vult: unde concurfüs illenon eu [ antecedir fed fequitur liberam voluntatis Dei determinationem ; quo pofito reliqua corollaria Ia omnino nulla fant. — 244 Cozf. 7f. &.1. Sicon- Ío curíus objectivus preter terminationem puram ftatuatur in mera determinatione , qualis con- fy ceditur cognitioni obje&tum proponenti refpe- [ &u voluntatis ad volitionem eliciendam,; . JV. i min. €g probb., quia in his fermo duntaxat e d de a&tione & efficientia phyfica, non autem de Q intentionali, quae alterius naturze & proprieta- Y tum eít non minüs ac formalis aut finalis, &.2. Si concurfus objectivusautem ponarur effe phy- fic^ vel quafi phyfic? effectivus, atque hinc ejus principium immedíatum fit om niporentia, ut- ïj pote cujus eft operari, quidquid in divinis ad [ extra producitur, etiam V. emig., vel D. Ne- T quit dici quod perfonalitates concurrant media- t&, mediante (cilicer omnipotentià, IN. imme- diar& fu. motivé & tanquam obje&tum phy- fic* motivum, C. terminativé feu ranquam ob- je&tum meré terminativum, IN. Similiter re- fpondendum ad probationes. Relationes enim immediaté & àt quo quidem non funt active ad extra, funt tamen mediaté & üt quod; cüm ï acuo- Dz Dro Uwo. 379 ntde a&tiones fint füppofitorum; & quamvis omnes j u tres perfonalitates per omnipotentiam, utpore WU tribus perfonis realiter identificatam , effective ceui concurrant 4 atque hinc opera Trinitatis fint m d indivifa, tamen pro fua libertate fic poffünt movere, ut una duntaxat perfonalitas terminet nt jlett vifionem ac cognofcatur, feu rerminativé con- currat. Ceterüm eadem difficultas folvenda g[is UJ erit adverfariis; quia & fpecies impreffa debe- yulr ret effectivé vel NU quafi effectivé produci à p&r- fonalitatibus. » j 172. Ob jic. comt. 31. Quamvis admittatur is d fpecies Dei expreffa, tamen contra poffibilira- ii tem impreffe obfítant rationes plures. Nam 1. m; h Species impreffa deber effe purior ac fimplicior, g i aut faltem eque pura & fimplex ac objectum, ( quod refpe&ivé ad Deum implicat: 2. Species Y e! illa emanaretà Deo, & proinde infinita foret; j H . effet caufà beatitudinis, cujus tamen folus ff Deus Pfíáal. 83. v. 12. dicitur. Horum verónul- Inct lum fpeciei expreffze congruit , utpote quadi(- TL fimilis objecto efle poreft, producitur ab in- J um telle£tu creato, & eft effectus beatitudinis po- ]. tiüs quàm caufa. Conf. . Vifio intuitiva debet T r.effe immediata; 2. fi fiat per fpeciem, de- yatr bethac éffe propria; 3.eadem fpecies debet T proponere a&ualem exiftentiam & prafentiam j Objecti: Sed mediante fpecie imprefsà jam vi- j fio Dei non eít immediara; dein hec fpecies non eft propria utpore non manans connatura- J liter à Deo; denique reprefentat. füuum obje- ld:ajm &tum preefcindendo ab ejus exiftentia & pree« M i entiaz irosa: $80 Dt: Drgzo Uno. H fentia: ergo. — Conf. IJ. Deus eft effentialiter per fe intelligibilis: ergo r. pro priori ad fpe- [ D ciem eft proxime intelligibilis: 2. peraliud non oteft reddi intelligibilis, ficut nec lux vifibilis, Tni 10 nec albedo alba, nec Deus infinitus autimmeníus per aliud quid fieri poreft: 3. nunquam potelft Tüi abdicare concurfüum immediatum. X ob E. M. Lff. Id prob. Yin. .. eam univerfa- a qu liter fümptam fal(íam efíe. Quamvisenim pro- pofitionis pars 1ma teneat, ubi materialeattin- p Ti itur à potentia fpirituali, aut cui objectum per- e applicari nequit; pars etiam ada vera fit, ubi i p potentia & obje&um in effendo fünt zqualia: fa utraque tamen fallit, ubi obje£tum potentiam ) perfe&tione excedit, üt patet tum in fpecie an- geli fuperioris inhzerente angelo inferiori , qu k conditionem füi fubje&i imirarur fecandüm il- h lud: quidquid recipitur, per modum recipien- dis recipitur; tum ex paritare cum fpecie eX- preífa. 444 prob. 2d. N. aff. ? feq. Inprimis p & enim nec fpecies fübítantiarum fpiritualium ema- ! nant ab illis, fed à Deo infunduntur; nec fpe- & cies impreffa neceffarió producitur à Deo; cum [ nec ipfe neceffarió concurratobjectivé: deinde $ fpecies illa etiam emanans limitationem habet u tum ex fe, quia creatura omnis finita'eft; tum ex fübje&to, quod per finitam folüm fpeciem; D ficut operari, fic ad operandum determinari poftulat; um ex productione, quae cüim de- t pendeat à voluntate Dei & potentia operandi ad extra, sequó limitata eft, ac eft concurfus lh D! Dei immediatus ex utraque. — 42 prqä. 3t. D. . Dz Drzo Uxo. 381 tl Effet prima & principalis cauía beatitudinis, N. if fecundiaria , minüs principalis, & prime fc * x Deo (übordinata, uti& lumen plorie, C. P(l. (l mifta veró de priore loquirur, non de pofte- Tenl riore. 744 Conf. L. X. ad 1m. D. M. Vifio in- tuitiva debet effe immediata, h. e. fine medio ,pateü objectivo, feu in quo cognito videatur obje- j &um , C. h.e. fine medio intentionali, feu füb f1) ! quo incognito videatur objectum, N. Si enim t eaäin- poftremum requiretur, dari non poffet- vifio mp intuitiva materialis, nec intelle&tualis per fpecies fid proprias. "dd ad. D. M. Species deber effe qualüï propria hoc fenfu, quod dire&té debear reprae- t fentare objectum ipfum, & non aliud, in quo je d poftea cognofcatur obje&tum, uti fit in fpecie- . qu bus alienis angeli per juvenem alatum, aut Dei m per creaturas, C. propria hoc fenfü, quod il- t la connaturaliter ac neceffarió ex obje&to pro- Cf manet , N. Sic enim nihil fpirituale per fpeciem propriam videri poffet. ]prm "d 31. N. m. Non nu enim apparet, cur fpecies impreffa à Deo ad « h füi actualem vifionem habendam produ&ta non j cim: squé proponat exiftentiam ejus& preefentiam, ac alia materialis emanans; preefertim cüm Deus ii hi ex neceffaria natura füce perfectione exiftat & ubique fit preefens. "d Couf. IT. g. 1. D. A. "u a Deus eft effentialiter per fe intellipibilis, h. e.ex effentia füa habet , ut in a&tu 1mo per fe fit in- gj mdf telligibilis, feu fine fpecie cognofci poffit, C. 3ra!'-dl h. e, neceffarió exigit, ut in a&tu 2do per fe fit intellipibilis, feu (ine fpecie- cognofcatur, N. :uffllï eciem eft. L^ W. 2. ad 1. Co?f D. Pro priori ad fp proxim& [j 382 Dg Dro Uwo. C.extrinfecó, ) proxime intelligibilis intrinfece; fubd. ia ut pofht intelligi fine fpecie; C. ira ut h neceffarió debear intelligi fine fpecie, N. Pro priori ad fpeciem abftrahiturà concurfu imme- cüg diato & fpecie: Deus tamen intelligibilis non db eít (ine concurfu immediato vel fpecie: unde f in illo priori nec concipitur potentia proxima etiam ratione obje&ti cognofcendi penitus ex- pedita, nec determinaté neceffarius unius pre alio concurfüs. Ad ad. D. ill. Deus per aliu n nequit reddi in a&u 1mo & intrinfecé intelli- ibilis.C. in actu 2do & extrinfece, IN...4d qu Qu av. Difcrimen eft, quàd lux fir ratio formalis vifibilitatis , albedo tanquam forma in ordine [ )u ad fpeciem füam ultimó determiner & forma- liter denominet, infnitas ac immenfitas Deo 1l f neceffarió ac effentialiter conveniant & identi- ficentur; atque hinc nihil iftorum omrium aut [ I extrinfecum quid dicat, aut à voluntatis liber- tate dependeat: econtra Deum a&u intellipi « Ur aeque elt illi extrinfecum acactu amari, & omni- no dependet à libera ejus voluntate; adeóque J j per aliud etiam fieri poteft. — 44 37. D. Nequit Deus abdicare concurfüm immediatum uni- ( V verfalem & effe&tivum, C. particularem & obje&ivum, N. Per prius dominio Dei per- fectiffimo quid decederet, nihil autem per po- lg: flerius; cüm preter concurfum immediatum univerfalem effectivum retineat rationem oDe l je&i immediati terminativi ; & principalis de- terminativi. Quin ficut lumen lorice & habi- » l tus alii fupernaturales poffunt e : el nítrumenta Dei d Dz Dzo Uxo. 383 f p 4l Dei tanquam caufg particularis effectivae; ira Mu multó magis fpecies imprefíae efle poterunt in- m firumenta Dei in genere caufandi objectivo, [ulis cüm nullatenus cognofcantur & fic rationem jp 0 objecti propriam fcilicet terminationem cogni- W tionis in viflone non participent. QU ARTIGULUS [III. ia Quodgam fit. oljeftum vifiouis Dei intuitive ?. If p 2di Ora. Vifionis Dei intuirivae objectum 173.N ] m W duplexab omnibusdiftinguitur ; aliud (l quidem primarium & immediatum dicitur, j quia per fe primó ipfüm videtur in eóque c«- o tera cognofcuntur; & eít Deus: aliud. voca- t tur fecundarium. & mediatum, quod ratione ; D alterius & in alio cognofcitur; & funt crearu- NU r&. Circa prius duplex eft qua(tio; 1ma, an utt/ de fa&to feu fecundàm providentiam moder- nam objectum vifionis intuitivee primarium fit gf jl effentia Dei phyfica philofophicé fumpta, feu üt omnia attributa & relationes formalitet com- n df plectens; an veró fit effentia theologicé füm- pta, exclufis nempe vel precifis relationibus Nf n divinis? 2da, an faltem de potentia abfoluta vifio Dei intuitiva poflit effe prexcifiva, feu ob- ( ap je&um hujus vifionis poffit effe effentia theolo- gic? fpectara, veletiam una perfona non visá alià? ul u Circa poflerius gemina itidem quaítio eft; 1ma, quanam creature videantur? 2da, quo a j^ modo ille in Deo copnofcantur? Circa quam ( p poftremam queftionem obfervandum eft 1. Vi lmend fionem creaturarum in Deo.dici viionem in. j Frbo, 384 Dz Dþo Uno. Ferlo, qu& locutio non ufurpatur à Theolos Q pis fecundüm proprietatem , quafi creatura vi» d deantur in Filio, non autem in Patre aur Spi- Ti ritu SanCto;. fed fecundüm attributionem, qua« Qu tenus opera fapientie & queecunque preuaent ld ad intelle&tionem, attribuuntur Filio , íicut ope- m ra gratiz Spiritui fanéto: ac proinde videre in j Verbo nihil aliud eft quàm videre in effenuia d divina. 2. Creaturas fpectari poffe vel fecun- 10 düm fuum eífe eminenriale, quod habent in ii Deo, vel fecundüm efle formale ac pro- Confi- Xl prium , quod habent extra Deum. li deratas priori modo creaturas certum eft vide- u ri in Deo , propterea quod fic à Deo non di- Ta ftinguantur; itaque de iis füb altera dunraxat [ contideratione quaritur. 3. Modum videndi f creaturas in Verbo efle triplicem,; fícilicet cau- (alem, formalem & concomitantem. Caufa- q liter videtur creatura in. Verbo, fi diverfo & je diftincto à vifione actu cognofcitur, ira tamen I ut vifio effentia fit füo modo cauía hujus coge j nitionis diftinctee ; vel per revelationem ve i per illuftrationem fpecialem vel per fpecies in- ju fufüs vel per medium quodcunque aliud pro- lii venientis; quatenus hec cognitio datur propter ïpn íftatum beatificum, quem vifio Dei intuitiva inchoat vel effentialiter conftituit: Formaliter; t fi eodem & indiftin&to a&u (cilicet per ipfam Q vifionem Dei intuitivam creatura cognofcatur lo in effentia Dei tanquam in motivo formali & [ medio cognito, ad cognitionem crearurarum N inducente: Concomitanter; fi Deus &creatura « quidem .DE ]530 UNO. | 395 J ltv quidem videantur eodem actu, quin tamen Dei N i eflentia habeat rationem medii copniti & for- u malis motivi; quem modum alii reducunt ad " sU caufalem, eoquód sequivaleat duplici actui. 4. 0 M Ad modum cognofcendi unu m in alio forma- i Mu malem requiri tres conditiones: rma eft, ut utrumque eodem actu cognofcatur ; ex cujus efin « defectu conclufio , que per difcurfüm habetur, [ non cognofcitur in, fed ex premiffis: 2da, ut lt inter res eodem actu c ep» ognitas fit aliqua conne- xio; ex cujus defectu videns in horto plures ( flore ho $ non videt unum in, fed cum alio: 3tia , ut hec connexio fita fit in eo , quód unum fit [ui b ntd ratio formalis & motiva cognofcendi aliud; ex * cujus defe&tu correlativa dicuntur idelt coenofci fi- t au tnul, non unum in alio. Cu 174- Dico I. Vifio Dei intuitiva Beatorum fe- cundüm praefentem ordinationem haber pro ob- at a je&to primario effentiam Dei T - philofophice acce- pram, feu Deum Unum & Ti inum. Zrob. Vifio j m Dei intuitiva defacto cft qui dditativa juxra illud 1.Joan. 3.v.2, Z'idebimus eux n ficuti eft ; e(t beatifica ( juxta illud Joan. 17. v. i ^ j : Hec eff vita eterua , ut cogno[cant te folum Deumn verum: . eft corre- n Ípondens fidei yi in via juxt a illad z. ad Cor. 12. V. 12.:*- F'idemus munc per [peculum in zenigmate , Qul func autem facie ad faciem. Sed inprimis vifio 1[] u 1 quidditativa Dei deber attingere attributa & per- j Tonalitates; tum qui a effenria Dei fecundàm fta- "r tum realem fpectara (fecundüm quem omnino a attingitur, cüm videatur, ficuri eft) hec omnia at 14. V.9. il comple'&imr: -tþm quia Chriftus Joan. inquit z 386 D*ä Dzo Uxo. L inquit: ui videt me, vider «$. Patrem.. INoncve- dis, qua ego in. Pat re, €9 Pater in me e[]?. De- T inde vifio beatifica debet eadem atringere; tum j quia ad ill aex Joan. 1 7.laudata verbaadditur: E D d quem mifij ii REfum Chbriflum ; tum . quia vifio quaedam ina ! dequata non perfe&té fatiaret ho- il ininis mente m rationabiliter defiderantem vide- re totatn íubftantiam & modum períonalem ( al fubfiftendi. Denique eadem irerum attingere exigit vifio üt fidei corre(pondens; quia attri-- ] buta Dei ac myfterium SS. Trinitatis primaria fidei objecta funt. Conf. ex S. Aup. L. 20. de tü Civ. C. 21.: Jbi videbimustg gaudebit cov noftrum. Nec expveffit , quid tuuc videbimus , [d quidy aifi Deum . .. $$ omnia illa, que munc zon videmus, cvedentes autem pro modulo capacitatis bumane lon- [' [ r mimits , quàm funt , atque imcomparabiliter cogi- zamus. Et videbitis , inquit , & gaudebit cov ve- d n vum : blc creditis , ib videbitis. Ex Greg. Naz. Orat. 11. de S. Gorgonia, ubi dicit, quod zce- fi 7 a23natio , 10- V lo fit fupreme Tinitatis pevfe&lior ilu zam [e toti smentà contemplandam &g' tenendam pra- K nimis noftris - f leutis , totógle Divinitatis lumine a D fulgeutis. Unde Benedictus XII.i n fua Conítitu- tione füperiüs laudara inquit: Zdebunt divinam elfentiam [e benà &2 clavéeg apert 1liis offendentem ; Florentinum aurem in Literis Unionis definit: li k Beatos intueri clarà ipfum Deum Tyinum&g Unum. Q 175. Dico IT. Probabilius videtur ; de abfo- luta Dei porentia non dari vifionem Dei intui- ) tivam precifivam, feu quà cogno(catur etien- tia fine attributis vel perfonalitatibus; aut unum N attri- Dz bEO U No. 389 f attributum aut perfona fine aliis. Proj, Videns N !D intuitige Deum & ficuti eft, neceffarió. vider u ipíam; non tantüm üàr Deus eft feu difünétus und ab omni non Deo, fed etiam ür hic Deus eft & " effentialiter petit ralis effe: ergo videt omnia xl illius predicata tum abfoluta neceflaria, feu at- n |id j tribura, tum relativa feu períonalitates. 24ge- [analem ctdens videtur certum quidquid contrà fentiant fi aliqui contendentes, poffibilem effe vifionem ji dl* Dei intuitivam adeó confufam ac im perfectam; ut viilliusnon fciat, fitne res viía De P[imäïi us, ancrea- j 20' ( tura. Nam inprimis vifio intuitiva effentialiter ;wfll";f terminatur ad rem ipfam exiftentem & precfen- tem; in quantüm vel per fpecies fibi proprias; 771 vel per fuam effentia m üt erentem munus fpe- "t ciei determinat intelle&tum adíe videndam: un- T0 de ficut impoffibile eft fpecies rei proprias non et efle ipfius fpecies; aur propriam rei effentiam eU.N' non effe ejusdem effentiam ; fic pariter impof- u ib fibile videtur rem ipfam pe r fpecies proprias flb velfuam efientiam videri , & non videri üt hanc p rem & diftin£tam ab omni non ipfa, Deinde I ficut figna diverfis fioillis infculpta & ab iisdem 'Onlf.ï alibi impreffa fünr eflentialiter diver(a, fic ima- i ) £0 G reprefentatio rei per propriam illiusfpe- ciem aur effentiam expreffa in intelle&u viden- j gl uis effentialiter diverfà debet effe ab imagine & [ J reprefentatione -cujusliber alterius rei: ergo jg 2!]10' cüm Deus per füam effentiam vel fpeciem pro- jf priam imprimat quafi & exprimar fui imapinem ,e[ u & reprafentationem in intelleau Beati,repug- &hic yil nat ipfum videri ; & non videri; üt Deus ^ y — Deus t Drz on UNo; 588 Á Deus eft.. Confequentià patet; tum quia Deus in [j effe Dei & talis Dei per. füa attributa adiperfo- IK nalitates conftituitur: tum quia qui videt ho- K minem üt homo & hic homo eft, & bominis d erfe&ionem effentialem & individuationem fio cognofcit. Conf.. Quorum realiter eadem eft o bilis natura , effentia vel füb- fimplex ac indivifi j flantia, eorum unum intuitiv & videri nequit al- de tero non vifo: fed attriburorum & relationum t omnium in Deo realiter eadem; fimplex & in- q divifibilis eft natura, effentia & füb(tantia: er- ex Ss. Patribus in illum K go. Major oftenditur ti Joan. 14. textum f. c.: Qu i videt me, videt g Pa- trem meum ,commentantibus, nempeCyril.Alex. p p L. 9. in Joan. C.37. & fqq.» Chryf. hom. 37.in l Toan. , Hilar. L. 7. de Trin. circa finem, Greg. maximé autem S. Áu- y NNaz. Orat. 49. de fide, Q uftino , qui L. 1. de Tr. C. $. inq uit: Srve au- y offeu- diaimus , oflende uobis Filium ; [ive audiamus ; de uobis Patvem , tantiim valet , quia seuter pote ? yte altero oflendi , usum quippe [unt. L. QQ.No- f m Jus- l vi Teftam. q.43.: Per id , quod umu n flantia fumt, qi d umum videt , ambos videt. l Enarratione in Píal. 85. circa illud: Re[pice in me, Commentationem fic concludit: Patvis &g £ilü ! otefl vifio, uli non [opavatuy sarura fepavavi uon p €g yulflantia. Similia haber Tr. 7o. in Joan., in Enar. Pfal. 84. ad illud : Offende uclis mij[evicor- li diam tuam , in Ep. 112. C. 4.a libique, ubi cüm Q ipfe aliique füprà laudati, negantes vifionem ! unius perfone fine altera, affertionem füam non e prc ."- 1 reponant in libera Dei voluntate aqt leg : fentis Dz Drzo Uxo. 389 d fentis providentie, fed in ipfà natura vifionis terminate ad rale objectum fimplex & realiter jf ( indiftin&tum ; evidens eft illos non folàm de po- tentia Dei ordinaria aut de vifione; qualis nune ynit IOT datur, fed de porentía abíoluta , omníque vi- nd fione intuitiva potlibili effe locutos. Neque díi obítat, quod Tertul. L. cont. Prax. C. 13., Cy- qi i ril. & Chryf.f. c. textum Joannis exponant etiam de cognitione per fidem , pro qua fufficiens mo- ionud Nam A tivum erant opera à Chrifto parrata. quamvis hec fit omnino probabilis expofitio; ( ii per illam tamen non excluditur prior, prefer- tim cüm & verba & ratio à Chrifto data pro- gl LA priiffimé ei accommodentur, nec contextus re- pugner. Preterea interpretatione illà admifsa P ") Gré fic arguo: Quia eadem íünt opera Patris & opera Filii, quicredit in Filium, neceffe eft, ut N etiam credat in Patrem: ergo, quia eft eadem W f veritas & lux Patris ac Filii, etiam opus eft, ut ;,074 videns Patrem videar quoque Filium. AMinoy 77 J fyllogifmi -eft de fide & ab adverfariis admiitti- QV tur; Conclufio eít lepitima. " 176. Dico /1]. Beati in Deo quacunque , ra- / tione vident complures creaturas, non tamen T omnes in aliqua temporis differentia exiftenres; "n imó nec omnes poffibiles videre poffünt. Pars m ( ima prob, Cuuia ad bearitudinem , qui eft ftatus omnium äggl:egatione perfectus , videtur per- j i tinere cognitio multarum creaturarum; five j a certá temporis differentià exiftenrium ; five pof- jind uid n fibilium. . Unde Greg. L. 4. Dial. C. 33.: , ulbi [cientem ome n £, inquit, quod ibi nd?iunt * [ p : d 390 DE.DAEO UNO. via [ciumt; & Conc. Senon. in Decreto Fidef lr h C. 15.: Beatis pervium eft. Divimtatis [peculum in quo quidquid eorum intevfit , illuce[fcat. — Conf. l [ Tnt enumeratione eorum;quorum cognitiobeatistri- buitur: 10 enim vident ordinem univerli ac Iu res exiftenres, quantum ad naturam, vires X hi proprierates, üt colligirur ex S.' Aug. L. 4.de eu 'Genef. ad lit. C. 24., & Bern. Serm. de triplici [ 1 & genere bonorum num. 7., qui hanc notitiam Angelis ribuunt. — 220, omnia Fidei mylteria, n i & qua pertinenr ad difpenfàtionem pratize; prae- fertim circa fe ipfos inftitutam; in quem fen- zi füm Ambr. & Aug. Anfelm. & alii 2. ad Cor.3. D veríam 18. interpretantur. 37/) Beatos alios & fi j intimas eorum copitationes, üt docent S. Aug. Serm. 16.de diverf., Bern. Serm. r in Dedicat., o l Grep. l. £ c., 440 , facta, eventus & necetfita- 'tes eorum, qui propiüs ad fe fpe&tant; üt patet d D 'ex exemplis Elig 2. Paralip. C. 21. v. 12., Jere- miz & Onize 2. Mach. C. 15., & dictis Ambr. fl in Orat. de obitu Theodofii, Greg. L. 12. mor. N u C. 17., Aug. ep. 125. ad Cornelium. — 570 pre- '€es viventium ad fe directas, üt infertur ex Luc, N I$. V. IO., Apoc. 5. v. 8. & 1. , ac docetur à Conc. Sennon. füp. laudato, S. Cyp. L. de Im- f tl mortalitate Anime, S. Hier. L'contra Vigilan- tium, aliisque ; quos vide, ubi tractarur de cul- tu & invocatione Sanctorum. Pars ada prob. Ipfi Angeli ignórantdiem judicii fecundüm illud li atth. 24. v.*36.: De die autem illa «g bora ne- k fto [cit , neque "4ngeli &c. . Yidem etiam ante ad- Q ventum Chrifti non cognoveraat faltem omnem 4 . Íncat- Dr Dro Uwuo. 391 il Incarnationis ceconomiam, uti nificat Apo- * * Mibi 5 iU flolus ad Ephef 5. v. 8 ata efl gvatia D bec, im gentibus. evaugelrzave. invefgaliles: divi- aftt ts Chrifli, «.. . ut umotefcat. Principatibus 9 elld PPoteftatibus in celeffibus pev Ecclefam multiformis asl fapientia Dei; unde Chryfottomus in hunc lo- T D cum appellat S. Paulum Angelorum Doctorem, trpd px Couf. Ex Danielis 10. & Apocal. 7., aliísque yrut Scriprure locis conftat , quosdam fanétorum vitri Angelorum ab aliis inftructos effe de rebus'fa- 2 ciendis : Item communior poft Dionyfium; m aliósque Patres Theologorum fententia eft, An- Q gelos inferiores illuminari à füperioribus: ergo J fupponitur, eos non omnia fcire: ergo & Bea- ti non omnia nórunt. An veró faltem füucceffu , a dici temporis res creatas & futuras omnes Angeli & xf Beati finr cognituri, de hoc non habetur fun- j damentum negandi. Pars 3:ia prob. Quia fi t j ]fn Beati viderent omnes creaturas poffibiles, di- n ftin&é fcilicer & in particulari, coenofcerent, u 1. ( idquid à Deo produci poteít, atque hinc E. mprehenderent Dei omnipotentiam non tan- fj j :X' LU« tüm fecundüm extenfionem, fed etiam fecun- düm intenfionem ; tum quia ex comprehen- catur lt fione extenfiva, juxta plures, intenfiva fequitur: M j tum quia ficut perfe&tio extenfiva facultatum à g» j l natura indiftinctarum eft intenfiva ipfius natu- rz; fic etiam perfe&tio extenfiva omnipoten- ij i ml" j ti& videtur effe ejus intenfio. Sed nec omni- potentia Dei à cognitione limitata & finita; 'g)zï ] j [ qualis eft vifio intuitiva Beatornm, compre- hendi poteft; & fihoc attributum cotnprehen- m fid Bb 4 dere- $9? Dz Dro kUNOJ:-k deretur, non foret ratio, cur i'eliqua ipfäque fd [/ Deus totus comprehendi non poffet, quod ta- men füprà impoffibile oftenfuüm fuit: ergo. li 177. Dico I[7. Beati in Verbo formaliter [j vident multascreaturas non tantüm poffibiles, Jl Fa fed etiam in aliqua differentia temporis exiften- tes. Prob. J Autoritate. S. Aug. 1mó pluri- bus in locis docet res creatasab anpelis nontan- tüm videri in feipfis fed formaliter in Verbo. fin lo iNam. L. 13. Confeff. C. 15. inquit: JVor opus baleut babent fu[picere firmamentum boc &2 legen- €0 li do cognofcere verbum tuum ; vident. enim faciem zuam [emper, &9 ibi legunt fime [ylabis zempo- Ti vyum , quid velit voluntas tua. It Legunt , eligunt ; £ diligunt : femper legunt , eg munquam preterit, 1j lil quod legumt:. eligendo enim &g diligendo legunz ipfam zpcommutalilitatem Coufilü 1ui. ANon clauditut li li codex eorum , mec plicatur liber eorum , quia tu apfe illis boc es & es in cetevnum. L. rx. de.Civ; li 110 . 29: dicit fanctos angelos difcere (anctiffimam Trinitatem & creaturas zonz per verba fonantia N [fed per ipfam pre[entiam. immutalilis. veritatis. í Apertiüs id jam expofüerat L. 4. de Genef. ad [ li. C. 24.. Ubi ait: Procul dubio univer[am crea- [ guvam in ipfo Ferbo Dei prüks moveruut, in quo h funt omuim , que temporaliter fa&a [umt , &tere L due Yationes , tanquam im eo, per quod fatia [unt omnia : ac deinde in ipfa creatura , quam fic novt- [/ vunt tanquam iofrà. defpicientes, edmque veferetr» D tes ad. illius laudem, im cujus incommutabili veti- il zate vationes, [ocundim quas fa&a efl , principali- ] yev vtdent. Idem docet S. Bern. L. J f $. de COID- p - bre b;o Uxo. 393 Y 'üd; C » L od Creatura celi videt. Pevbum, $9. in Ferbo fa&ia per. Ferbum:. meque opus babet ex.jhis, 00 qua fatia [unt , Fatloris notitiam meudicave . uec milt enim; ut vel ipfa moverit , ad ipfa defcendit , que [bl vll ibi videt , ubi longà meliüs fugt , quàm in fe ipfas. Eadem mens eft Athanaf. de vit. contempl a L. ) phui- Q. 1r. C. 14., Greg. L. 2. mor. C. 2., Bedae Jontd L. var. QQ. q. 12. , Anfelm. in Elucid. circa Vab finem. 2dó Copnitionem creaturarum in Ver- TT bo:clariorem ac perfe&tiorem enunciat, quàm cognitionem earundem in fe ipfis; ideóque il- j d ] ] þm lam vocat matutinam íeu diem, & hancveffer- jinj zinam íeu noctem. Patet utrumque ex L.4.de d Gen. ad cit. C. 23.:. Mulzum interefl intev cognie rl tjonem vei cuju[que in Vevbo Dei , 9 cogmitionerm ij 2 uatuva ejus, ut illud mevito. ad diem pertiueat, T boc ad ve[pevam * i compavatioue enim lucis il- TU lius , que in Vevbo Dei coufpicitur, omis cogri- d :io, qud creaturam quamlibet im fe ipfa uovimus, f zX dici potofl. . [tem patet ex L. 11. de Civit. LU/] C. 7.: Cognitio creaturee in fé ipfa decolovatio f j) j " €l , ut ita dicam , quàm cim in Dei Japieutia co- anefä guofcitur , velut iu avte, per quam fatla eft... 1deà nv vepera congruentiis , quàm uox dici potefl ; qu& /l /l famen, dtdixi, cim ad laudaudum $9. amandum , vefertur Creatorem , vecuvrit im mane. |Et ibid. j Jj C. 29.: lp[am quoque creaturam meliis ibi, boc / [ ef, i Japientia Dei tanquam in avte, qu& fatla j e?, quàm in ea ipfa fciunt:. ac per boc & Jeipfos sbi melis, quàm in feipfis . eeruutamen $9 iu fe- (/l i j apfis: fathi fuut. euim, eg. aliud [unt , quàm alle, (* quifecit, — Ib evgo tauquam iu. cognitiote diuvnas [/ )b s [ i DE Dro UNo. 394 in [eipfis autem tanquam in ve[pertinas ficut fupra fte jam diximus. Ex his autem conftat, (ermo- Ton nem hic rmó effe de creaturis fecundüm etfe jeS. füum forrmale fümptis; 2dó de crearuris maxi- fini mé exiftentibus: 3tió de cognitione beatifica & vifione Dei intuitiva ; ideoque 4tó de. modo qi formali cognofcendi creaturas in Verbo. Pro/. if JI. Ratione, Id Beati vident in Verbo , cujus Tan velut fpeculum eft Verbum : fed creaturarum ) i Itté non tantüm poffibiium , fed & exiftentium fpeculum eft Verbum; üt patet tum ex Conc. &Qrt Senon, num. pr. laudato ; tum quia quidquid (dth [ perfe&ionis, & hinc etiam exiftentise, eft di- fperíum increaturis, fecundüm propriam füam W rationem continerur in Deo, cum hoc folàm eí difcrimine, quód in Deo perfectio illa fir om- li ninó pura, 'in creaturis autem admixta imper- fe&tioni, quz tamen cüm nihil aliud fir; quàm Q negatio ulterioris perfectionis, ad eam digno- f0 I ícendam novo actu opus non eft: ergo. Conf. Quidquid cum Dei effentia habet connexionem Qu f neceflariam, viderur in Deo formaliter vi bea- tifice vifionis: fed. creaturae poffibiles habent W cum effentia divina connexionem abfoluté ne- l H ceffariam , & in certa temporis differentia exi- ftentes habent cum eadem ex hyporhefi vel de- f creti vel fcientie vifionis neceffariam conné- xionem: ergo. Dixi: multas cveatuvras$, nem- fü pe non intelligendo omnes, quie à Beatis vi- Yi dentur. "Cüm enim communiüs ftatuatur; ]s actum vifionis beatificum femper manere eun- Q aliqua dem , & tamen ex prioribus pateat q UCC? u / Dr Dro UNVO. 395 ) fucceffa temporis primüm copnofci; fequirur (etm) n non formaliter , fed cau(slier in Verbo videri ] res hujufmodi de novo apertas. p m 178. Oljic, cogt. 3m. Attributa Dei fünt in- Yi finita: ergo omnia clare ac intuitive videri ne- m queunt; cüm ad hoc requireretur vis ac vifio ) hi infinita; . Cozf. . lorer attributa divina nume- ag rantur etiam omnipotenria & alia, quee extra Qnnt Deum aliquid refpiciunt: fed hzc intuitive ab detmi intelle£tu creato videri nequeunt ; cüm aliàs dU eorum termini, qui numero infiniti (unt, etiam li lj deberent asnoft: ergo. D ] Conf. ]. Quamvis d [ decreta Dei libera in ipfo fint formaliter, ta- ;mflla men, qui vider Deum, ea non cognofcir ne- foi ceffarió : erpo nec attribura cognofceret quis r ot hocipfo, auód Deum videat. m E. D.4. Sunt infinita quantum ad perfe- qr €tionem , C. quantum ad numerum, N. Er- i um " go nec clar* acintuitivé cognofci poflunt, qua- 0l renus non cognofcantur attributa omnia, N. (iK!OLff quatenus non adequetur & cc.nprehendatur à i finira vifione omnis ille perfectionis virrualis 17 gradus, pars & modus infinitus, C. — Reali- j ter in Deo non eft numerus infinitus perfectio- yind num, íed una ac fimplex perfectio , una ac UCI«"* fimplex entitas: in intelletu quidem noftro ( b«ec fimpliciffima perfe&tio ac entitas diftingui- tur in certa quadam genera, eáque vel relati- y V jl5 va, velabfoluta; fed illa fünt tanrüm quatuor, 1 hsec veró licét plura, certo tamen numero fünt Jl T comprehenfa. 44 Conf. 1. &. D. m. klec ne- j queunt videri fecundüm primarias & fpecificas UCC': J carum 396 .Dr Drzo Uxo. earum rationes, IN. fecundüm rationes fecun. iv Ati darias, feu refpectus omnes ad creaturas, fu/d. fecundüm eas in genere confideratas, IN. con- r fideratas eriam in individuo, C. Visà nempe VK omnipotentià, videturejus entiras, &refpeetus Vif ejus ad creaturas generatim, feu ens poflibile Iem in genere , non tamen videtur refpectus ad fec creaturas fingulas, feu (ingula entia, ad qu& alb extendi poteft Dei omnipotentia. Idem dicen- p dum de vifione divine ícientie & idearum. n "Ad Couf. LT. &y. "Transmiffo fappofito Antece- d dentis, quod pendet ex eo, in quonam 1ta- Wg. tuatur natura decreti liberi ,. V.. Cozf.. Diff. f eft; quia, quácunque ratione exponatur, actus ]i liber voluntatis diving, non eft fine re(pectu ad Vnt creaturas; adeóque, quamvis quoad entiratem LU lint fuam & refpectum in genere cognofcatur, non tamen fecundüm refpectum in particulari vi- Y deri deber , üt proximé dictum eít de omni- potentia. Prererea veró inrellectuali natura k cuilibet commune eft , ut visà cjus fubftantià li & facultatibus non ftarim cognofcantur ejus j cogitationes ac volitiones liberze , imó nec vi- [l deri poffint ipsà nolente, nifi à folo Deo, vel k ex creature revelatione: ergo multó magis i [ locum. habebit in Deo ,. qui eft füpreme inte-- d leétualis. Nihil fimile haberur in prædicatis p Dei abfolutis ac neceffariis. p 179. Oljic. copt. 2d. Quód vifio Dei intui- tiva nequeat eíTe precifiva, maximé folet pro- ]i bari ex eo, quód. vel àt intuitiva, vel üt bea- D tifica, vel àr cognitio Dei, ficut e(t in fe, v c Y t h A. . Drs Dso Uxo. 397 fu. üt vifio rei fimpliciffimae , & realiter cum artri- » [i!!)i. butis ac relationibus identificate non admit- ( tat praecifionem: fed ex quadruplici hoc capi- Qemp te id non probatur: ergo. — Pavr 192 prob. 1. [j Vifio corporea poteft intuitivé attingere colo- vfb rem fecundüm rationem genericam , & non h d fecundüm fpecificam ; difcernendo fcilicet, an d albus fit; an viridis: ergo à fortiori intellectus j d poteft obje&tum intuitivé attingere fecundüm janut unum praedicatum formale, & non fecundüm Ano alterum. 2. Cognitio experimentalis poreft " v.g.in actu voluntatis difcernere rationem amo- j ris, & non cognofcere rationem füpernatura- ; i liratis: ergo-& intuitiva poteft. cognofcere ecti unum preedicatum formale , altero non cogni- tIfate to. 3. Intuitiva Dei vifio juxta nos ipíos at- j D tingit claré & diftincté fübítantiam & naturam jari! Dei, non tamen omnem effendi & operandi A modum; omnipotentiam ceu attributum tota- joif yí le, non autem potentiam producendi has & ) j J» has creaturas feu attributa partialia : ergo eft (UL V r precifiva. Pars ada prob. 1. Obje&um beati- j tudinis effentialis. eft fümmum bonum: fíed ;! hoc precis? eft fola effentia divina theologicé l TU accepra; quia hec ita eft ratio formalis bean- 2 ! j l di, ut, fi per impoffibile non effent in. Deo j perfonalitates , illa tamen abfolut& & fim- plicirer bearet creaturam. 2. Deus düt "m Unus, non autem üt Trinus , eft princi- p pium rerum omnium : . erpo etíam fic eft fi- Jl l: nis ultimus & objectüm beatitudinis. 3. Pa- [er priüs origine ; quàm generet Filium, eft " "E[ €a- 398 Dz Dzo Uxo. f beatus, quia eft Deus; & tamen in illo pridri haü( non inrelligitur videre alias perfonas, quia has [ origine antecedit: ergo beatitudo haberi poteft Ti fine vifis perfonalitatibus: Pars 3tía prob 1. Ad vifionem rei ficut eft in fe, non requiritur; dee D ut videatur fecundüm omne id , quod jin fe ha. bet, fed (atiseft, quod reshabeat infeid , quod a Id videtur, ür paret in vifione intuitiva materiali cali , maris & aliorum , ubi vel non videtur to. Vif 2. Deus talis fübítantia, vel tantüm accidens. fni in concedenda vifione fut intuitiva eft abfoluté D liber, & fpecies etiam propria Dei poreft effe Di inadcequata, ficut ejus revelatio: ergo videri Ti üx poteít inadequaté. 3. Quamvis Humanitas Chrifli , üteftinfe; fit unita Verbo, tamen d- MU mon videns Hurmanitatem non vidir unionem El hu Verbi cum Humanitate: ergo. — Pars 4f2 prob, 1. Paternitas & filiatio realiter diftinguuntur: I [ ergo una poterit videri fine altera, . 2. iNon obítante reali identitate inter. effentiam & per- là [il fonalitates divinas, effentia communicarur Fi- L] lio, & non paternitas; item Filius producitur p & diftin T o ouitur realiter à Patre, effentia noa pro- ducitur nec fic diftinguitur: ergo àpari. 3 Una H B períona realiter unitur humanitati alià non uni« tà: ergo nec implicat unam viderialià non visà. [ k &. /V. min. quoad omnes partes, quamvis; quenám ex his finoillatim à nobisadopratee fint, a ex probationibus liqueat. /24Parzis xime proP. 1. [ & A. Conf. Difp. eft; quia vifio corporalis de- Q pendet à variis condirionibus, five ex parte or- Q it gani; five ex parte medii, five ex parte objectt € p . DE Dro Uwo. 399 r fe habentibus, unde evenire poteft, ut ea & ad yn ls hanc confequens intellectio vitietur, nec peni- tus rem viíam difcernat; earum veró nulla in ii pmþ Í vifione Dei intuitiva intercedir, aut requifita ii deeft, quominüs Deum perfe&té ab omni non li Deo diítinguat: quin ficut, fi ejusmodi omnia b adfint, vifio materialis plan& rem difceruit, fic Tif inde confirmatur noflra affertio de intuitiva Dei vifione. bt "dd prob. 2. IV. Conf. Difp. Quia co- j DELE gnitio experimentalis de actibus fupernaturali- at bus pro hoc ftatu vie non eft intuitiva & per jd Ípecies proprias; vifio autem Dei in patriaom- T nino intuitiva eft ac per ipfam Dei effentiam: xmzn.j! unde potiüs argumentum, fi fiat à contrario, jen i pofitioni noftrae favet.. 24 pro. 3. D. /4. Non YIOnd attingit modum effendi ac operandi, nec attri- buta partialia, qüatenus heec fümuntur termi- i D 3unté nativé. ad creaturas, quarum perfectionibus 1 , N eequivalent, vel quas refpiciunt, C. quatenus hec fümuntur fundamentaliter, entitativé ac r at fübftantivé , N. Sic enim nihil aliud (ünt, quàm ipfa entitas ac fübftantia Dei realiter fimpliciffi- )dllf!.'ï Ina ac unica. " "dAd partis 2dee prob. 1. w. D. M. Ü Eft (ammum Bonum in omni genere perfectio- j nis abfolutee fcilicet ac relativze neceffariee C. in * uno tanrüm perfectionis genere /V. 44. €7 zmiz. Ad ejus rationem x. .. Eft formalis, h. e. prin- uj tfæfm cipalis ratio beandi, C. formalis, h. e. adaequa- taN. Quamvis fecundüm noftrum modum m ]1 i concipiendi effentia theologic& accepta, quia continet preedicata tribus Perfonis communia; (2 Deug fit ratio principalis beandi; tamen quig norn abje-g E 400 Dr Dfo UNoO. q non beat, nifi àr vifüs, ficut realiter in fe eft, eflentia hec & relationes adaequatam beandi ra- Til tionem conftiruunt. Hinc fi per impollibile Q non foret Trinus, homo quidem beatificaretur q vilione effentiae divinzge, beatirndo tamen non ln f foret ejusdem generis ac nunc eft, ubi Deus eft m "Trinus , & ficuti eft vifus beatificat. 724 pro?. 2. tot N. Conf. Dif». e(t; quia Deus eft principium, üt m eft omniporens; non autem omnipotens eft àüt "Trinus, eoquód relationes non fint aétivae ad Q extra ; ergo üt Deus & ratione effentiee: econ- tra eft finis ultimus üt eft bonus; non veró bo- ib ls nus duntaxat eft ratione effentiee , fed etiam ra- tione attributorum omnium & perfonalitatum, "t D perquee in ratione fümmi Boni adzequat? & rea- liter conftituitur. "d prob..3. W. 1. IV. Supp. u 4 4lit. , quód Pater in figno priori fit beatus; quia h prioritas originis non eft prioritas in quo; fe EH tantüm à quo: unde Patrem priüs origine elie vl beatum, quàm Filium, nihil aliud. fignificat, fi quàm Patremex fe fineorigine habere, quód füt ! beatus, Filium autem habere à Patre ; non autem l. indicat Patrem in aliquo priorifive temporisfive Ü rationis ante Filium effe beatum. Hinc g 2. /V. i ZAnt. — Quia ficut Pater non eft priüs quàm Fi- if lius juxta Symb. Athanafü: Iz Pac Tvinitate - i bil prius aut. pofievius, fic nec priüs beatus € m vifione füi quàm Filii, nec beatus vifione divi- Ts nitatis, non autem períonarum. .4d Partis 3/i& l prob. 1. V. A ff.. Vifio enim rei , üt eftinfe, non eft qualiscunque cognitio illius preedicati; quod ] in ipfa eft ; aliàs etiam abftractivee cognitioni cornme. PA a JD23dSO Uxo. 4ot f di fyompeteret: fed eít cognitio rei per prop riam ndir ipfius effentiam, aut fpeciem ejus propriam; xfb qu& quamvis inadeequata aut indivifibilis effe GRU queat refpectu objeéti materialis ac compofiri., «t implex tamen omnino ac indivifibilis eft re- us Ípectu Dei, utpote entitatis realiter fimplici(- j ! j ima , adeóque Deum neceflarió repraefentat ii j totum. Inde veró difparitas liquet ad' exem- plum in probationem adductum. — 724 pro/. a. ydi u . U. p. Deus eft abíolute liber hoz fenfu, quód poflit fe videndum exhibere vel non ex- , CCOH' i hibere, C. quód exhypothefi dandae füt vifio-- jqm? nis intu:tivze & üt eft in fe, poffit effentiam fine Trat attributis, aut perfonam unam fine altera exhi- Ti bere, N. Quoad $. 2d. Difp. eít; quia ad veri- tatem revelationis plus non reqviritur, quàm ï; D ,.AU ad propofitionis cujuscunque veritatem, quae at in eo, ut obje&tum ita fe habear , quemad- 007f' d modum actus enuntiat: econtra ad inruitivam. vifionem objedli , ficut hoc eft in fe , prefertim nWh di fimpliciffimi requiritur ex nu: per diéctis reprse- qHO entatio totius objecti. "dd prob. 3. .[N. Conf. Ts Demon habuit eatenus pril vifionem intuitivam Chriíti, quarenus habuit. fpeciem Chrifti pro- j Ym j priam ; habuit autem duntaxat fpeciem humani- tatis , non veró divinitatis, vel unionishypofta- ii j tice: ergo. Potuiffe antem haberi fpeciem hu- Jl ranitatis fine fpecie divinitatis, atquehincunio- ne dll, nis hypoflatice , patet rum ex diver(à origine 1!) ;]I" harum fpecierum, tum ex diftinctione omni- 2u d ] moda inter humanirtatem ac deirareim. ggliset rninüp' Patt, ate prol. 1. D. A i)i&hxguun-rur T dnter l coml s 402 Dr Dro Uwo. inter fe, C.in divinaeffentia, N. Videtur autem lni u intuirivé effentia divina; ergo & perfíonalitates realiter cum eadem identificatae. "Ad prol. 2. n làt NN. Couf. Difp. eít; quia communicario natüre efít natura divine conveniens ratione infinitze Tien i füe perfe&ionis, vi cujus baber, quód potlit identificari omnibus perfonis quamvis inter 1e Yi realiter diftinctis, àt ex fide conftar; non com- lat mnunicari autem perfonis convenit vi relatio- [ num, ex quibus cüm habeant , quód fibi invi- T cem opponantur, impoffibile eft, ut per eas- dem communicentur ; àdeoque quód commue [ nicetur eífentia in divinis non communicataà ES n perfonà oritur formaliter & proximée ex nativa W conditionetumeffentize tum relationum. Econe o tra poffe videri convenit tum natura tum per- ü fonis ratione veritatis & cognofícibilitatis aequae n liter utrisque propriz; unde & actu videriaut 7l non videri nequit regulari ad diverfitatem pro- ed ad na- Qu prietatum, qua nulla hic occurrit, fc W turam & proprieratem talis vifionis, qua cum intuitiva fit & reprefentrans objectum, ficut eft l'e) iníe, objeéctum aurem fir unica fimplicitfima D entitas, non poteft in rali vifione repreefenrari ( effentia non repra'fentatis nec vifis perfonalita- I b tibus. Simili ratione exponendum eft alterum paritatis exempl um de productione & diilin- IQ l& étione perfonaru m fine productione & diftin- €&ione eflentia. -Ad prob. 3. Difp. eft, quia Bu d perfonae in earatione, in qua poffunr effe termi- ni unionis hypoftatice , nempe in ratione per- ] N fonalitatum dittingauntur realiter; non enim uniun-. P Du Dzro U&o.' 403 t uniuntur in ratione effentisee, cümunio non fiat A in unitatem narurz: ergo una etiam in hac ra- la tione poteft uniri fine altera. Períongs autem, p licét inter fe realiter diftinctae ; in ratione ta- nünit men objc&ti vifibilis conveniunt & realiter iden- |pi tificantur cum effentia: ergo propter hanc con- m venientiam & identitatem, effentià intuitivà & norm ficut eft visà, etiam períonalitates videri ne- relatiqv ceffe eft. pun : 180. Objic. cont. 31. . Effentia divina poteft pBïC&' intuitivé videri five folafive cum aliquibus crea- Qp turis poffibilibus, quin comprehendatur: er- lunitï! £0 & poterit fic videri cum omnibus creaturis m poffibilibus; um quia ficut effentia divina cum p omnibus poffibilibus non eft obje&tum perfe- np étius, quàm effentia vel fola vel cum aliquibus [2 poffibilibus conjun&ta, fic etiam non requiri- Qeti tur perfectior vifio: tum quia vifio creatura- u rum omnium poffibilium in Verbo poteft effe jis quidem intuitiva earundem non verà compre- uælï henfiva, qualis eft angeli inferioris de fuperio- joy re; fed hocfüppofito vifioomnium potlibilium Kill multó minus erit comprehen(iva Dei; ergo. d Conf. . Ad comprehenfionem divinae omnipo- o r tenti non füfficic eam videri (ümrnà claritate j extenfivà, feu terminum ipfiusadaquarum, fed il requiritur eam videri etiam fümmá claritatein- ] ii tenfivà; tum quia ,.cüm omniporentia utroque modo vifibilis fit, videns eam uno rantàüm mo- T^ ,'!El'm*;' do non intuetur, quantum vifibilis eft : tum HePEf quia à Beatis defacto viderur terminus adzequa- tus divinz potenria ad intra, Filius nempe & | gmm ufllli"' GC2 Spi- 404 Dr Drzo UxNo. i Spiritus San&us , quin illa comprehendatur; T adeóque & terminus adeequatus ad extra vide- K ri poterit, nec tamen omnipotentia compre- hendi: fed dato, quód quis diftindté videat li fi omnes creaturas poílibiles, non tamen omui- potentiam continuó etiam videt fummà clarita- t te intenfivà poffibili; tum quia vifio ipfius Dei increata infinité clarior eft: tum quia non ob- l: [ ftat fpecialis repugnantia, cur nequeat daricla- rior vifio, quàm quà Beati defacto gaudent: f 1 ergo. Conf. 1l Vifio omnium poffibilium in Verbo ideo foret comprehenfiva, quia infini- & ta; & ideo infinita, quia diftincté repraefenta- ret infinita objecta: fed neutra ratio tenet: er- [ go. Pars rma min. prob. 1. Probabile eft; pof- fe dari lumen gloriz infinité intenfüum, & con- li l fequenter etiam vifionem Dei infinit&. claram; at poffe dari vifionem Dei comprehenfivam; Til l* eft omnino improbabile: ergoexeo, quódali- qua vifio Dei creata fit infinita, non recte in- & Q fertur, quód fit illius comprehenfio. 2. Quam- vis hujusmodi vifio foret infinita ratione clari- li lx tatis extenfivee, non tamen infinita effet rario- Qj ne claritatis intenfivae : ergo non effet infinira ? fimpliciter fed tantüm fecundüm quid; quod Pars ad Dei comprehenfionem non fufficit. p d eda prob, . Ad repraefentanda clar& obje&ta infi- D nita füfficir lumen finirum, modó füperet or- dine quodvis alind lumen, quod reprafentare ij duntaxat poteft objecta finita; üt patet in VI- lt fione beatifica defaéto terminata ad Dei effen- W tiam & ejus attributa; quee quamvis per ratio- Ü nerm B Dro Uwvo. 405 Vutt nem in infinitum multiplicari queant, claré ta- Y men videri poffunt lumine finito & finità pari- m ter vifione: ergo etiam füffcit vifio finita, quae vidd fimilirer fit in ordine füperiore ad alias vi- R fiones. du [ W. IN. Conf. /4d prob. 1m. D. A. par. Effen- (s tia divina cum omnibus poffibilibus non eft ob- "h jectum formalirer & quoad fe perfectius, quàm i eadem fola vel cum aliquot poffibilibus, C. cau- at falier & quoad a&um videntis, N. rimum jlum: quidem eft; quia, cüm effentia Dei omnem ;in creatürarum perfectionem eminenter contineat al Ed & infinité excedat, fequitur objectivam effen- qii tiee divinee & omnium poffibilium cognofcibi- litatem non effe formaliter perfe&tiorem in ra- *B;PG T tione obje&ti pre cognofcibilitate objectiva fo- x lius effentiae divinee, ficut Deus & creatura fi- frvit mul non fünt quid in ratione entis formaliter j j perfectius quàm folus Deus üt contradiftinctus j " à creaturis: 2dum autem; quia vifio Dei & ] creaturarum in Deo eft etiam perfe&tior vifio T füi objecti primarii nempe Dei quoad illa, quae i rHBf Deo formaliter infünt ; càüm fit major & clarior j divina effentiae penetratio, ficut major & cla- rior penetratio habetur alicujus principii , quó j H plures in ipfo conclufiones videntur fimul ;un- "T de & S. Th, hic q. 12. a. 8. ad 3. ait : Dicen- dum, « ód licet majus fit videre Deum quàmomuia (ont alia , fïf* feorfim à Deo: zamen majus eff videve [ Jic Deum; quód omnia in eo cogno[camtuv , quám dit videre fic ipfum , quàd mon omnia jed pauciora vel J plura coguofcautur i2 eo, Ex quibus etiam poteft n ari i c 3 406 Dr Dro Uxzo. dari difparitas. "d prob. 2d. N. M. quia fipo- l nantur omnes creaturg poffibiles in Deo clarà [i [) & diftincté cognofci, necefle eft cognofci omnes effe&us potfibiles cujuscunque caufie create ; dl omnésque illius relationes & habitudines polfi- qu i biles, & quidquid five naturaliter five fuper- naturaliter acobedientialiter rebus ineft velinef- &er fe poteít, verbo, omnem rationemeentis & co- Qu gnofícibilis; qui veró heec omnia fimul cognofce« lie ret, (anóé omnes creaturasin Deo comprehenfi- lg. vye videret. Hinc veró patet difparitas, cur T cognitio comprehenfiva alicujus velaliquot crea- Tuür turarum necdum fit comprehenfiva Dei , & ta- f men ítatuatur cognitio omnium poffibilium li efle comprehenfiva Dei; quia nempe aliqua f creature infinité diftant ab omnibus pofïïbili- f bus, adeóque aliquibus duntaxat viíis non eft JJ* neceffe videre omne id, quod vifis omnibus M videtur. "d Couf. I. Ye. IV. M. Preterquam Ie enim , quód pro hujusmodi conditione nec flet Ij SS. Patrum auroritas nec folida ratio, nec ex M parte objecti nec ex parte actüs videntis debet if fe habere illa clariras intenfiva; non 1mum; U quia aliàs intenfiva claritas nihil plané dicit hi reter extenfivam; non 2dum; quia aliàs nul- Qu a dabitur comprehenfio nifi per. vifionem in- creatam íeu divinam. Unde etiam claritatis ?n 9 ratià D. M. Ad comprehenfionemominipoten- q ti& increatam non füfficit illud. fed eriam re- 4i quiritur alterum, C.ad comprehenfionem crea- (s tam, N. [taque darà illà hypothefi beatus ad- fün huc omuipotentiam comprehendet compre- Q henfione Dr 'Dr,t-:o UNo. . 407 f* henfione crearà, quamvis non increatà, üt ra- d tiones minorisreclé probant. 4pro/. vm M. Qulis E. Similiter vel fimpliciter negando, vel àr priüs It dillinguendo. 42 pro. 2d. .N. Conf. Difp. eft; ;polH.' quia rerminus ille ad intra realiter eft ipía Dei a effentia, ac ideo quidquid in hac , etiam in illo u eminenter continetur: ficut ergo beatus videt h quidem toram effenriam divinam fed non tota- u liter, fic nec toraliter videt totum illum poren- du tie diving terminum intrinfecum, adeóque 5 d nec comprehendit. Econtra cüm omnes crea- Q turz poffibiles (int terminus adequatus extrin- Ut fecus porentie tum extenfivà tum intenfivé j fumpre indivina effentia eminenter contentus , a fi beati illas omnes claré viderent, eorum vi- | mb). fione divina effentia finiretur; quia viderent in on € Deo; quidquid ipfe infe videt atque per omni- mnfbü fcientiam videre poteft, adeóque ipfüm vide- d rent totaliter & comprehenderent. Ad Conf. d H. 3. 1. D. im. p. M. Ideo foretcomprehenfi- nzd va, quia infinita quomodocunque, N. quia fic st infinita, ut fimul effet adaquata divine co- lme?: gnofcibiliati obje&ctive, C. M. & diftinétà (i- T. militer rmà parte minoris, N. Conf^ Ratio eft; i quia fi per poffibile vel impoffibile daretur co- 2b gnitio infinira fed non adzquans divinam co- wl 4 gnofcibilitatem, non foret comprehenfiva, üt p €x dictis de Dei comprehenfibilitate liquet. n "d prob. yi. patetrefpontio ex proxim? dictis. nClä Caterüm an abíoluté potfibile fit lumen infini- y? tum, aut vifio creata in aliquo genere infinita; quaftionis eft philofophicae, in qua comrnu-. n jj €4 qion Dsg Dro Uuo. 408 nior fententia negat: Si veró poffibilis ftatua- n tur, nequit tamen admitti talis, quze fit vifio qui omnium poflibilium in divina effentia, cüm I« hac foret Dei comprehenfiva. "d prob. ad. - cogl AN. Znt.. "Tum quia extenfiva claritas non di- vd. fcrepat hic ab intenfiva: tum quiaclarirasutra- 0mi 3 que. ex eodem principio provenit, adeóque utraque finita. eft vel neutrá infinita. R. 2. erg« tj T. wum. p. C. 2d. p. Maj. fed. N. mi.. d prob.- D. A. Sutficit lumen finitum ad objeéta infini- Ver hi ta finit& repraefentanda, C. adea repraefenran- dainfinie, NN. — Quod addirur de attributisdi« — j Tl vinis, falfum eft, ea effe aut cognofci à beatis üt formalirer divería, cüm ífint & videantur - Tr üt una & fimplicitfima entitas: quin nequidem « à nobis üt formaliter plura & plura in infinitum T cogaofcuntur, cüt: nonnifi materialiter quafi (j non autem üt formaliter diverfa multiplicari in - Wr infinitum per rationem queant. Preeterea in- trà ter attributa divina & creaturas poffibiles quoad haþ prafentem queftionem Difp. eft; quód beatus i videns. Dei effenriam & artributa, videat tan- Ven tüm.omnia, qua in Deo fünr formaliter, non !d/zl autem: qua infunt eminenter: clarb autem & li diftinété in. Deieffentia videns crearuras omnes lt offibiles, viderer etiam ,. quae eminenter. Deo Ten infünt, & quidem. clavitate ejus cognofcibilita- D tem. adequante , adeóque comprehenderet AU Deum. W 181. Objic: cout. 4*.. Vifio creaturarum affe-- t ritur intuitiva; formalis , & in Verbo: fed 1. nom g nec gü.mtuizigæ ; cüm nec fit creaturarum in.fe. ( per Dzr Drzo Uxo: : äo, ht per propriam fpeciem; 2. non eft formalis; : vilo quia creature formaliter non funt in Verbo; 3. n necin Verbo; quia vel Deus non eft medium ial cognofícendi; cüm fit quid omnino abfolutum: od vel ficut repraefentat omnes creaturas, fic etiam 3ut omnes neceffarió videbuntur. Ergo. — Copf. £. 1 " Si Verbum effet medium cognofcendi creaturas, ergo haberet relationem realem vel (altemcon- j L nexionem ad creaturas: íed neutrum convenit f Verbo feueffentice divinz etiam refpectu poffi- Gu bilium: ergo. Pars xma min. prob. Quia in ts 2 Deo ad creaturas poffibiles non datur relatio at e realis praedicamentalis: cüm haec exigat termi- eat [l num actu exiftrere, & habitudinem fundamenti T ad terminum effe talem, quz mutatione funda- ntut menti factà poffit abeffe à relato, quarum con- g itionum neutra convenit refpectu Dei ad crea- Va turas poffibiles: neque etiam datur relatio entis a tranícendentalis, aut. potiüs effentialis; quia ex »sq habitudine hujus relationis oritur neceffitas, ut ]b exiftat terminus, quod rurfüs Deo non con- A U venit, qui non agit neceffarió ad extra. Pars ; f 2da prob. 1. Si Deus haberet connexionem effen- m tialem cum creaturis; ergo inprimis depende- on! ret à creaturis; ac deinde fi nullae creaturz fo- arDaJ rent poffibiles, non maneret idem Deus: fed " Deus à creaturis non dependet, & fi creaturge j nulle poffibiles forent, femper idem effet in fe: J ndctfï ergo. 2. Quod videturin medio, debet fluere ex eflentia ipfa medii fic, ut pofito illo medio fe- j ": j)0l quatur neceffarió alterum, quod in eo cogno- Ícitur; adeóque medium debet cum altero con- p F 4€$ necti 41o Dzr Dro UN&. dter necti abfoluté & fimpliciter: fed Deus hoc mo- do non connectitur nequidem cum polfibilibus qbje cüm (i crearurc non effent poffibiles, non effet 4 Qu defectus in Deo, edin creaturis, quie produci hm [ non poffent , adeóque Deus femper idem foret: ls ergo non cognoícunrur in Deo tanquam me- j inV dio poffibilia diftinét&, & quód (int poffibilia ; fed fola virtus divina fecundüm fe, feu poren- d Qd tia producendi hoc vel illud , fi effet. potlibile. Conf. IJ. n alio formaliter cognofci, non eft titim il tantüm copnofci in alio tanquam medio conne- xionem effentialem habente cum altero , fed eft $ f cognofci inftar alterius: fed e(fentia Dei non eft medium habens effentialem connexionem T cum ulla creatura üt exiflente ; cüm & ipfàa fcien- l tia vifionis & decreta Dei pro priori & fecun- àn if düm id , quod Deo intrinfecum dicunt, fint in- differentia ad. exi(tentiam vel non exiftentiam Y Ed crearurarum :: neque etiam creaturae exiftentes poffunt cognofci inítar effentie divinz, cüm pii ihc non fint ejusdem cum illa rationis; fed forma- liter ditfimiles: ergo. Tho) if g. quoad vm. D. min. Non eft vifio intuiti- va flricté dicta, C. minüs ftridté fumpra N. [l Adprimum requiritur, ut obje&tum cognofcatur Q exiftens ac preefens; immediaté five fine medio li D cognito ; motivé fiveex mortione ipfius objedti: &d alterum füfficit, quàód obje&tum, ür eft in fe; 7)11,1 terminet cognitionem; vifio fir clara, perfedta d & diftin&ta ipfius objecti, & aliquo modo im- lä[]q mediara, quatenus non eft arguitiva illatio ex [ medio cognito, fed fimplex intuitio medii, & Lon - Dz Dro Uxo. -4x£ C ff alterius in medio; medium contineat perfe&e ilbiy objectum, & eminenter ejus fpecies proprias. n eft uoad 2. IN. mim. prob. D. Creaturee non fünt rodin formaliter fübje&tivé in Verbo, C. formaliter o objectivé, N. Dictum non eft, creaturas vi- m deri formalirer in Verbo exiftentes, fed videri (bl in Verboürmorivo formali feu üt medio, in quo p eít vis motiva ad earum cognitionem; ideóque of creatura duntaxat motivé in Verbo , non autem m terminativé videntur, cüm terminativé in fe cott ipfis videantur indire&t& & fecundarió. Quoad r 3. IN. min. prob. 1. D. Deus eft ens omui nó ab- Jei folutum, h. e. independens nec habens relatio- Viond nem realem prafertim preedicamentalem, C. lt h.e. omnem connexionem ad alterum exclu- fect dens N. |/4d prob. 2. IN. par. Quamvis enim t i effentia divina neceffarió creaturas repraefentet teti in e & fibi, non eas tamen neceffarió reprefentat ylel ad extra &aliis; fed pro fua voluntate libere ap- plicante ac determinante effentiam divinam ad læ? ii La movendum intelle&tum, hoc vel illo füppofito merito aut ftatu Beatorum; atque adeó effentia, ) mwn, üt fübjacet voluntati, dicitur fpeculum volun- j tarium , quatenus Deus videtur, quando vult, IOM quantum vulr, & quomodo vult. "d Conf. 1. &. in Suarefii aliorümque fententia diftinguente relationem realem à connexione, /V. 24. part. o li minp. ad prob 1. D. im. $eq. Deus dependeret t dependentià propri& di&tà à creaturis fcilicet À pIf tanquam àcauía, N. improprié dictà depen- j* dentià dependeret à crearuris tanquam puro jl ] termino; C.. Dependentia ab alio in aliquo ge- z nere j As 412 Dz Dso Uuo. lil nere caufz five materialis, five formalis, five efficientis aut finalis eít dependentia propria, & qi Til importat imperfectionem; üt paret in creatis: dependentia autem ab alio ranquam à puro ter- ) & fd mino vel effe&u impropria eft , & perfe&tionem fümmam arguit , üt patet in perfonis divinis fe 4l mutuó fine imperfectionis nora refpicientibus; Qu & in creatis à Deo produéctis. 24. Se. etiam D. Tür Si Deus haberet connexionem effenualem cum 1 creaturis abíoluté & fimpliciter, tunc fi nullee u fut creature effent poífibiles, non maneret idem Deus, C. fi Deus haberet connexionem effen- — f &i tialem cum creaturis ex hyporhefi; quód illee fint poffibiles, vel exiftant, tunc &c. N. Equi- p il dem nonnegamus, Deum habere connexionem cum creaturis abfoluté & fimpliciter, atque hinc g; B) ln sunoris pars 2da abfolur& negari poterat: fe cüm quaftio hzc in Philofophia foleat examina- | Vs ri, & hic.tam de exiftentibus quàm poffibilibus the creaturisloquamur , data refponfio fufficere po- Sic la teft. 744 prob. 2.9&.1..D. M. Quod videturin me- dio fimpliciter & abfoluté & quidem in eofeor- ti] fim & íecundüm fíe f(ümpto, debet &c.; L V quod in medio rantüm ex hypothefi, & in eo im cum aliis conjuncto videtur, N. — Hoc argu- lic mentum ruríüs non difcernit inter polfibilia & Kor exiftentia , quae ftatuimus videriin Verbo ; quo- Qu rum pofteriora certó dicimus tantüm ex hypo- Ter thefi, quód fint, videri, & quidem non in Ver- TO, bo feu effentia divina fecundüm fe praecise ac- lii cepta, fed àt conjuncta cum decreto vel vifio- iT ne ; aut his füppofitis. Si tamen de folis pofli- &i bilibus Dg Drgo Uxo. T , It bilibus fiar arpumentum, m. 2. T. M. Quia j quamvis qua identificata fünt medio, debeant yeit metaphyficé ex ejus effentia fluere, ramen quie f0 f abeo fünt diftincta, fic profluere non eft neceffe, TU Íed alia queecunque connexio neceffaria füfficit. od eddinin. N. Supp., quod nugatorium eft , & $e4., ntbiy qua fallit , five admittatur rantüm poffibilitas re- ) rum extrinfeca, five etiam intrinfeca. Si enim a imurm, jam poffibilitas creaturarum eft ipfe jnylz Deus; confequenter hác mutarà nec Deus idem [ f foret: fi autem 2dum; cüm poffibilitati intrin- ydie fecae creaturarum corre(pondeant perfectiones i eminentes & rationes feu idez in Deo, illà im- r poffibiliraàá, & ha 'effe non poffent, ideóque (on idem non maneret Deus. d Conf. 11. quoad e li 1. p. D. min. Effentia Dei non eft medium ha- U f bens neceffariam connexionem cum creatura am? ür exiftente abfoluté ac fimpliciter, C. ex hypo- l" " thefi, quód creaturz exiftant vel futurze fint N. n o Sicut autem non loquimur nifi ex füppofito exi- r ftentise creaturarum, fic nec loquimur de effen- " tia Dei aut pro priori, aut fejunctee à decreto T" ( velvifionedivina. Quoadad.p. N. Aff-&9 Supp.s imum quidem; quia inflar effentiee cognoíci ginä af hic idem fignificare debet, ac cognofci propter i j ! connexionem effentiee diving cum creaturis, anw quz habetur per hoc, ut Deus fit caufa emi- nentiffima & ícientia creaturarum: 2dum ve- b j rO, quia ad rationem ideze aut fpeciei intellipi- bilis, füb qua etiam dicuntur creature videri "1] | viüfj in Deo, non requiritur fimilitudo entitativa; !) fed repree(entativa füfficit. ARTI- j , £ 414 Dzsz Dro Uwo. D ARTICULUS lV.. "n unde Beatovum vifio fit z'/eæqualis " du 182. Tüs Ota. Cüm Deus, non obftante ejus fimplicitate , non videatur totaliter q lin feu comprehendatur, üt f. d. e., facilé colligi- tur, quód eadem fimplicitas non obfter, quo- fi minüs ab uno beato alíter quàm ab altero, & N fic inequaliter cognofcatur. Inzqualitas au- pi tem vifionis poreft effe vel fpecifica vel acciden- p talis: fpecifica oritur preecipuéà diverfitateob- p je&ti formalis quod & füb quo, nulláque com- Qu Ti muniter ab ullo '"Theologo admittitur in vifio- nibus non tantüm beatorum hominum fed nec Qür lt angelorum: accidentalis defumitur ex diverfis circumítantiis, unde major vel minor perfpi- d cuitas, major vel minor intenfio aut extenfio in vifionibus nafcitur. De hac veró a. cidenta- à 1mum eft, an — lI li inaequalitate duo quaeruntur. detur in vifione Deiintuitiva beatorum? 2dum; Ti f unde oriatur haecinzqualitas? in qua queeftio- ne poreft inquiri tum de caufà morali feu meri- fi toria hujus diverfitatis, tum de caufa phyfica [ & effectiva; ubi tamen facilé apparet, prio- fj rem de caufà morali inquifitionem reduci a m( quaftionem primam, aut fiab illa diftinguaturs C ad aliam materiam nempe Tr..de meritis perti- T nere; quare de eadem fingillatim hic non tra- &abimus. Porró circa rmam, quz eft quaftio E dogematica; füb finem Seculi IV. Jovinianus j docuit, confervantes baptismatis gratiam ha- Lf i bituros equale preemium in calo, eo quód non- nifi r Dr Drso Uwo. a5 nifi paria peccata parésque virrutes, ac proin- j! de merita & demerita equalia in prafenti vita darentur: eundem errorem (üfcitavit Luthe- gt rus Sec. XVI. ex alio tamen principio falfo, o quo ftatuebat nulla proríüs dari merira, fed (o- qli lam eandémque Chrifti juftiriam & fanctitatem n fingulis juftis impuratam; unde in Serm. de 40, 0 Nativ. Virginis Beatosomnes Sanctiffimae Vir- ji 4l gini adequare non eft veritus.. Circa2dam ut- NU pote meré Scholafticam diícrepant etiam Scri- i ptores Orthodoxi, Scoto nempe cum füuis fe- je ( quacibus pro caufa inzqualis vifionis atfignante m intelle£tuum | diverfitatem, D. 'Thoma autem fs cum cateris vifionis ingequaliratem ab ineequa- jivet litate luminis gloriee reperente. pu 183. Dico . Vifio Dei intuitiva in Beatis Y eft inequalis pro meritorum diverfitate. ProP. 7. ote "utoritate, & quidem 1. ex Seviptura, in qua ! Cüïï 1mum teftimonium extat Joan. 14. v. 2. /do- r mo Patris mei manfiones multe; ubi fermonem quæi'-i? fieridegloria celefti, non autem de Ecclefia mili- u tante ejusque hierarchia, patetex verbis Chrifti h)?l.l continuó fübnexis: $i quo minus dixiffem vobis: quia vado pavare volis locum; per «multas verà j pl"* manfiones inrelli j gi etiam ineequales, conftatex Cypr. L. de hab ir. Vir ] glli.m[ g. & de laude Martyr., 8 Pem "Terrul. L. cont. Gnoft . C. 6. & de Monogam. C. 10.; Auo. Tr. 67. in Joan; Naz. in Orat. 16. "M uæw aliisque apud Sua rez. odur eftillud r. ad Cor. j j 15. V. A1.— Sicur flella diffevt à flella i. clavitate , n fic evit vefuvvetlio movtuorum; übi quamvis fer-'s P K8- - j mo duntaxat fit de corporibus beatorum f inen ER 416 Dg Dro Uuo. men inde etiam diveríam anima gloriam , üt« &i d pore ex qua nafcitur & proportionem capit cor- porum felicitas, colligi docent preter Inter- j pretes & Patres alios Tertul. de Refür. carn. C. 25., Hilar. in Pfal. 46.circaid: Beatus, quem if elegifti &c., Aug. L. de Sanct. Virp. C. 26. Ba- Tk [ fil.de Sp.S. C. 52.. 3tium conflatur ex pluribus parabolis, in quibus proratione virtutis & me- ]i T riti promittitur praemium , qualis eft Marth. 13. & 19. deagro & fructibus diverfis, Matth.25. & Vet Luc. 19. de fervis ac talentorum vel mnarum $l diverfo numero ; Item ex textibus id fàtis ex- tüi primentibus, qualis ille eft Matth. 7. v. 2. 4 2! qua menfuva snenfi fuevitis, vemetietur volis. 1. ad 3 Cor.5. v.8. Unusquisque autem propriam merce- dem accipiet fecundim [uum laborem. 2.ad Cor.9. [ v.6. Qui pavcà feminat , parcà €g metet ; 9 quife- p« sninat in beneditlionibus , de benedi&lionibus $3 me- i 2et. &c. 2.ex Conciliis. Vlorentinum enimaper- lllä t& in decreto unionis definit , Beatos intueri ti clar? ipfüm Deum trinum & unum, ficuti eft; G fä l pro meritorum tamen diverfirate alium alio per- fectiüs. 'Tridentin. autem Seff. 6. fatis id decla- D7 rat, dum C. 16. inquit, Zegé operantibus usque llper 2n finem 9 ia IDeo [perantibus proponeuda eft vita [ eerevua 69 tauquam . gratia filiis Dei per. Cbriftum DT Á Efum mifevicorditer promiffa , 99 tanquam imtr- ces eft ipfius Dei promiffrote borais ipforum opevibus Y £2 mevitis fideliter veddenda. Et dum Can. 32. Wier definit, juftificatum bonis operibus augmentum fdüo. gratie, vitam eeternam , glorie confecutionem p Huec atque etiam gloriæ quguutum mereri. exq etiam v Dzr Dro 'UNO. D ;l etiam referri poffunt Cca, Romanum | füb Siri- J Q cio; & M:diolanenfe füb Ambrofio circiter an, Ttz ntc 390. celebrata, inquibus Jovinianus damnatus m eft: Item hymnus Ecclefize: Serza tev denis &c. X in fefto S. Joan. Baptiftee. 3. ex Parribu. Hos Y inter przcipuus eft S. Hieron.qui duobus con- Jur lj tra Jovinianum libris omnes ejus errores ex m profeffo refütavit, prefentem veró errorem uj maximé lib. poftremo excutfit, Preter hunc hl)ö vero aliósque ad Scripture teítimonia laudatos, Ti S.Polycarp. in &&tis ejus Paffionis fic induci- * fit p tur ju icem allocutus: Merzta 22ea doloris effi- 74 j matioue penlatos quantó graviora pertulero, £an- j i 20 1ajova pramia pevcipiam. Iren. L. 4. adv. haer, T C. 27. Quantà plus Deum dilexerimus , boc ama- Cor. jorem ab co gloriam accipiemus. "Tertul. in Scor- qui piac. C.6. ^ Quomodo multce manfiones apud Pa U 9j zrem, finon pro vavietate mevitorum. Eu lvent, D i L.de'FPrin. Tagrum amplius alio in illavita Deum [ videlit , quautum amplius àn bac vita eum dilexit. j Greg. L.4. Mor. C. 31. Quia iz Bac vita nolis d eff difevetio operum, evit. im illa procul dulio dif- [d dft eretio digmiratum, ut quo bic. alius. alium anevito ll i fupevat, dllic alius aliusm vetvibutioue tva tifcendat &c. Prob. H. Ratione. j d 1522 defumitur ex inzequalitate l !l M » meritorum, cui fervatis legibus eequitatis, necef- j j farió refpondet inzequalitas in praemio. Quam- [ l vis enim, i veller Deus, poffet etiam minoribus y meritis praemium conferre eequale, quoniam Wnlüt"l quod füum eft largiretur: tamen in pre-fentá j providentia hoc non futurum, colligirur tumi n um ícripture 3tium €x textibus ad teüimqni d uf fupráà — Dr Dro Uno. 4i8' fuprà laudatis: tum ex confilio Chrifti Evan- [ elico Matth. 20. v. 26. . Quicunque voluevat unter li vos major fievi, fit vefler minifler: &g qui volut- Áim vit inter vos primus e[e, evit veflev fervus: tum Qu quia hec premiorum aequalitas generaret ío- fint cordiam & torporem. 2da ex comparatione Áon mercedis cum fupplicio , quod juxta fcripturas &Qu diverfum eft pro diverfitate criminum, juxta &Qu illud Sap.6. v. 7. Potemtes poteurer tormenta [ Et patientur , fovtibus fovtior inflat. cvuciatio. fitei Apoc. 18. V.7. Quantum glovificavit fe g in de- lüæql liciis fuit, tautum date ii tovmentum &g lu&kum. Qu Item ex parabola Zizanie in fafciculos allicate [ Matth. 13., ut quos fimilis culpa coinquinat; ld paretiam poena conftringat , quemadmodum lo Greg. L. 9. Mor. C. 39.loquitur. 342 excom- fdi paratione cum Ecclefia militante, quae ctüm man- d if fiones multas habet & diftin&tos gradus Ponti- d ficum, Sacerdotum, Levitarum, Minorum& ädEm fidelis plebis; Ecclefia etiam qu«e fürfum eft; li ficut angelorum, ita & fanétorum continebit (j plures claffes, non tantüm nominibus fed & D gradibus diftin£tas; àt S. Hier. l. c. contendit. iij 184. Dico IJ. Caufa phyfica inaequalitatis &i vifionis Dei intuitivae eft inzequalitas folius lu- De; minis glorise. Prob. Vifio Dei intuitiva feu Iec beatifica quoad füam intenfionem refpondet " meritis, ut, qui majora habet merita , clariüs d Deum videat: ergo &refpondetlumin i 1 ori2 kf urquó majus eft lumen glorie, eó praeítantior 1 nll'ale fit vifio beatifica. .Sed hocdici nequit , nifi vi- um fionis ingqualitas phyficé pendeat ab inzqua- D itate um Drg Drzo Uuo. Tus 419 lirate folius luminis glorie: erpo. " Antecedens Yil Enthymematis liquet ex numero priore; füb- T f* Ut fümptum ex rerftinis pater: iraque prob. Conf. Quarnvis intelle&tus aut' alia naturae principia w nf funt inequalia, fi tamen merita eequalia fint, vi- fiones etiam fünt zquales; quia premia funt r ' &qualia. Hoc pofito vel adeít eriam lumen n lllx' equale, vel inaequale? fi rmum; ergo ficut (/]: " hic ob lumen equale, non obftante inzquali- tate intellettuum , haberür equalis vifio, fic ex [ ! ineequalitate luminis folius fequetur vifionisin- H squalitas: 2dum aurem dici nequit. Nam al [ quantitas luminis refponder quantitati gratiae qu fan&tificantis; cüm gratia hec fit radix habi- »modtx tuum füpernaturalium tum in viatum in patria: exoll fed ubi funt equalia merita , gratia etiam fan- mmi &ificans eft zequalis; quia augmentum pratiae 3 datur in préemium meritorum, adeóque illis yoni adeequatur : ergo etiam lum en plorie eritaequa- füt j le;, & confequenter illud. 2dum dici nequit, J Conf. I.- Inzqualitas vifionis repeti nequit ab T intelle£tuum inaqualitate, fi nullus intellectus yeu in vifione Dei intuiriva agat üt habens vires in- ulil aequales: (ed nu!lus intellectus fic apit in vifiio- Jl ne; quia non agit ür porentia narüralis, ratio- t* ne cujus unus inrelle&us alteri diffimilis dicirur, ed üt (pouf potentia elevabilis aut elevara, ubi nulla du eft ingqualitas, cüm illa fit virtus obedientia- 1 gW lis feu capaciras potentiee üt ad actus füperna- ia turales eleverur ; quam majorem vel minorem jíi* nullus intelle&tus pre altero habet, liec autem u fit actualis rob oratio intelle&tus vel affümptio [l Dd2a in 20 Dr Dro Uxwo. in concaufam ad illos a&tus proximé producen- (f dos, qu& omnibus equaliter indebita eft: er- lter go. QConf. H. 1n fententiacontraria multa fup- M Tàg) ponuntur fine fundamento, aut admitti debent non fineabfurdo. Nam inprimis gratis fup- IN (m ponitur, in animabus (eparatis adefle inaequa- litarem intelle&tüs, cüm major vel minor per- UT vili fectio ejusmodi videarur refundenda in difpo- fitionem & ftructuram organorum; intellectum m praftantiorem accipere lumen olorise infra fua EX i!la merita, & minüs preeftantem füpra merita, ubi n meritorum zequalitas haberur ; aut dato quidem ün, lumine utrinque zquali apud praftantiorem in- lii telle&tum à Deo negari concurfum exigenu $8 luminis conformem: Deinde veró abíurdum Mi videtur, perípicaciam intelle£tüs pofle com- : lt penüre minus lumen, & fic intenfionem na- turalem equivalere gradui remiffo füpernatu- 8 luün rali; non ita (e habere majus ad majus; ficut Íc habet fimpliciter ad fimpliciter; eriam robu- ltta fliorem fidem & charitatem ardentiorem füper- Yd naturalem non provenire à fola gratiee virtute, 11 fed à naturali acumine intellectionis aut. natu- l fh rali fcientia, aut faltem fub eequali gratia 1U- f""mm dioris fupernaturalem actum minoris merit [f effe ac actum fcientià exornati &c. lt 185.. Objic. cont. yim.. Matth.,20. proponi- Af I tur parabola de operariis füb boras diverfas in enaæ vinceam miffis, quibus ramen fingulis idem de- IStr narius füb vefperam eft folutus. Sed hgc pa- st rabola diverfiratem merirorum defignat & fi- & ] mu! praemii aequalitatem: ergo. — Coyf. . Beati omnes 'qu Dr Drzo UNo. 421 o omnes videbunt Deum, ficuti eft: ergosequa- a liter videbunt; prafertim cüm S. Aug. L. 85. Jtol QQ. q.32. dicat, unam rem non poffe ab uno d magisintelligi quàm ab altero, fi objectum fit js lp 1 indivifibile. Cosf. 11. Damnati afficiuntur. eà- n dem poená damni, & in hac non füfcipiunt ma- n gis aut minus: erpo & beati fruuntur eàdem* m jl vifione; maximé, quia juftitia Chrifti, quae eft ;:ellec omnino eadem , eft caufa vifionis. Conf. IIf. iil Ex inequlitate vifionis fequeretur r. unumbea- 2 tum majori bono fruiturum quàm alterum; 2, )quicï'q eum , qui non videt Deum clariffimà, non fa- orti tiari, eoquód ipfi aliquid refler appetendum; xigeüa' 3. eundem alteri invidere poffe beatitudinem. )fufd'i Sed hec omnia abfürda fünt:. ergo. l Cl Be. 1. IV. fupp. eg. ym. p. min. Nam 1. fenfus em ! litteralis non tam. agit de preemii ompimoda | erqä» gequalitate in celo, quàm de vocatione genti- lium ad. Ecclefiam & regnum Dei, üàt plures s ant* Interpretesex Ss.Patribus contendunt. 2.Quam- 3[]1(0?5 vis diverfitas proponatur in diuturnitate labo- fi$, nofi tamen hinc indicatur etiam inaequali- r tas meritorum; cüm Sap. 4 v. 13. legatur: Coz- ial Jümmotus i. brevi explevit. tempera. multa ; & m Naz. orat, 40.dicat: Erfr ad laboris modum plus contulerimt, qui pvioves ingrefft unt , mon tameu f" pO quagtim ad voluntatismodusn : propter quam etiam ia i nl ferta[fe pofivemis amplior smerces debebatur. — &. 2. ,demv) His transmiffis D. 24, p.min. Heec parabolade- lr nat eequalitatem preemii, quantum fpeé&tat ii beatitudinis fübftantiam & eternitatem; W [ C. quantum fpe&tat ad vifionis intuitivae gra- um g Dd 5 ))))) 422 Dz Dzo UNnoO. / K dum five intenfivum five extenfivum, IN. Re- Íponfio defümitur ex ipfis Patrum in. hunc.lo- Itj curn commentationibus, inter quos Ambr. L. 7. i in Luc. C. 1c. inquit: egualem mercedem vite; - 71 [:7] non glorie. Hier. L. 2. cont. Jovin. . Uus autem denavius mon unum eff premium, [ed. una vita &g iij *una. de gebenma liberatio. Etep.146.. Denarium; f (i id efl, equalem con[equitur. [alutem ,. licét.| falutis pro labore: divevja [it gloria.. Aug. Serm. s9. de [ [ verb. Dom. C. 4. Denavius ille vita etevua eff & in vita eterna omnes cequales erupt..— Quamvis A [ If ( enim meritorum diverfitate fulgebunt, alus magis alius sminus ; quod tamen ad vittam cetermam per- h D Tinet , equalis evit. omnibus: mom emun. altevà. erit longms , altevz bvevius , qued paviter [empiternum h Ci 6fl , quod ton babet finem. Similia Tr.67.in Joan. repetit. Catterüm univerfim obíerva, in com- Ying LY parationibus & parabolis non tam anxié perfe- quendas effe circumítantias, fed attendendum pu aüt maximé ad fcopum, üàt monet Chryf. in Cap. Wi 20 Matrh. & fimilitudine oftendit Aug. L. 16. tün de Civ. C. 11. — Sicut in cytbaris £g. ejusmodior- lij ganis amuficis tjom quidem omnia, que tangumur , canorum aliquid vefonamt ,. fed cborde; ita 9 in Yal fil parabolis non omnia [ionificant , fed adhibentur , ut Jianificautia conuetlant. Ad Conf. 1. . D. Coslf. Ti ibi Videbunt equaliter ex parte objecti, C.ex par- te potentiz , N. ad prob. fimiliter /2, Una res a lib non poteft ab uno magis quàm ab altero videri objeétivé feu entirativé, C. inten(iv? velexten- Wbin i Wt fivé quoad plures fcilicer gradus & partes vir- tuales cognofcibilitatis, N. Solutio eft D. Thome Ti hic p 23 st h DVE D&o Uuo. 423 UM hic q.12.a.6. ad r,. Zfoc vevbum , ficuti, detev- iiclt minat anodum vifionis ex pavte vei vifee, ut feufus rL; fit : videbimus ita eum efft , ficuti efl , quia ipfum 1 d effe ejus videbimus, quod eft ejus. effentias mon au- TT zem detevminat modum videndi ex. parte- videutis, vitij ut fit fen[us , qud ita pevfe&us evit modus videndi, Et ad 2. TO ficut n Deo eff pevíe&us modus effendi. Cim dicitur quod vem unam unus. alio melius uon 1 W: pí antelligit , boc babet veritatem, [i veferatur adimo- RTE duin vei ümellethes quia quà intelligit vem . alitev Qljanrf,? quàmfit , zon verà intelligit: non autem fi vefeva- tur ad modum intelligendi, quia intelligere umus ef "u um perfechus quàm intelligeve altevius. — 4d Conf. II. R. 1. D.2d.p..4. In pena damni ratione füi " at Ípectata damnati non füfcipiunt magis vel minus; C. ratione adjun&torum , inimicitice (Cilicet di- j ]oa' TU ving, con(equenris triflitiee & cruciatüs, N. EK. 2. IN. Conf. Difp. efl; quia peena damni eft l pew du privatio vifionis & omnimoda carentia, vifio aurem actus pofirivus & forma accidenralis ; mm O,L'( unde quod huic. competere poreft incremen- tum , in illalocum non habet. uod de Chri- [J) T fti juítitia additur, fiintelligatur de caufa for- l gm!lï mali aut fpecifica vifionis, aliunde conftat. effe i falfum. . 4d Conf. 1II. w. N. [eqq. M. Quoad jl 170:» enim conílat beatitudinem non haberi J ab uno objecto fed fimul ab actu poffidendi ob- a pJ jn' jectum; unde ad. perfectiorem beatitudinem clt j habendam fufficir major perfectio actüs , licét ii lat ubique idem maneat objectum. — Quoad 24«m veró, cüm finguli beati tantum habeant vifio- "u hoff nis, quantum per lumen gloriz fünt capaces; 4 conitat 424 " Dr Dro Uxo. conftat eosdem fatiari, & ab hac fatietate defi- y derium quodcunque excludi. Expo(uit id Ju- ] m qm lian. Pomerius, cujus opus füb nomine Pro- fperi laudatur , L. 1. devit. contempl. C. 4. fcri- 1 D hus bens: Sieut corporalis [atuvitas omnes [aturos equa- litev balet , quamuvis. fingulà. cibum mon equaliter ilor Yin fed pro po[fihilitate perceperimt ; ita omnes [an&i 4 etfi fuerimt. aliquá graduum . fuorum . divevfitate di- Cur flincli, und beatitudime. pevfe&à evunt. Quoad [ 4tiam patet omnem invidentiam prohiberi à jrod beatorum rnentibus rüm per conformationem ] tll volantatis fga cum divina diverfitatem illam m ordinante, tum per charitatem perfectiffimam titü | tein in calo regnantem. — Priusinfinuar Aug.L. 22. de Civ. C. 30.. /d Peata civitas illa magmum in [e ]. Vol bonum. videbit , quód mulli fupeviovi ullus. snfeviov lixpm invidebit, ficut mumc tom amvidemt Awvchangelis lii "dngeli cetevi : támque tollet. effe. unusquisque; f uod ron accepit , «... quàm necin covpore vult ocu- RP ] í ?s effe, qui eft digitus. Potterioris mentionem Titig facit Naz. l.c. Zanta vis amovis. in illa pace nos Tür fociat , ut quod in [e quis lfe que uon acæp-e'ïit, boc [ Vr accepi[fe in alio exultet. 186. Objic. cont. 2d. Quando cauía aliqua totalis coalefcit ex duabus, & una ex illis eft per- bDS ( fectior, quàm alia in fimili complexo caufzto- L talis, effectus etiam eff pefe&tior: fed cauía IQ vifionis beatificee coalefcit ex unius beati in- E g telleu & lumine plorie, & poteft effe per- in fectior, quàm alterius: ergo & vifio illius po- Til teft efIe perfectior, adeóque ex ingqualirate t intelle&tüs inzequalis vifio repeti poteft. 42j. T patet m Dzr Dsgo Uxo. 435 d patet ab exemplis; quae etiam paritatem faciunt " pro vifione beatifica..Nam vegerior oculus . Pre cum eodem lumine videt per fpicaciüs prae he- T beraro: Paulus autem. & ifài as$, quia naturagli- i bus ícienuis pre Luca & A mos imbuti erant, qtmli.f:ï illorum fcripra precellebanr his, licet fpiritu di- vino infpiratis. Conf. 1. 'Tota vis intellectiva L TT cum omnibus (üis gradibus elevatur per lumen Qumi glorie: praterea etiam intelle&tus ad vifionis ini productionem non haberfe üàt cau(a inftrumen- TO talis: ergo debet eriam influere fecundüm to- ii tam fuam perfe&tionem naturalem, nec limi- l [imt tátur per luminis pradus; adeóque à perfectio- 2 M ) te intellectu prodibit vifio perfe&tior. Conf. H. iij Voluntas cum eadem pratia habituali vel actua- j ! poteft a&tum fupernaturalem mapis vel mi- (mge/; nüs inten(um elicere ; imó etiam inte lle&tus per- jufo e&tior cum aquali lumine fidei in hac via po- jl teít elicere perfectiorem affenfüm, quàm mi- yuntd nüs perfectus; quia motiva credibilitatis eo- rümque connexi ytt onem cum myfteriorum veri- P, l(f tate meliüs penetrat: ergoidern tribuendum et intellectui perte&tiori ratione vifionis. T E. D. M. Si fingulz caufze partiales, ex qui- d us caufaà toralis coalefcit , fint ejusdem ordi- j nis curn effe&u producend 0; C. fi una fit or- j inis inferioris, & non aga t nifi üt elevata per alteram , que eft in eode æ[i t v m ordine füperiore; f jty in quo eft effe&tus, N. In hoc enim caíü par- tialis caufainferioris "TU ordinis obedientialiter dun« uahl ji] Taxat, non autem natur aliter, virtute fuà pro- i prià fe ad i llum effectum extendit, ac proinde 5 pam agit Dzr Dro ÜUwo. 426 ägit folüm feeundüm menfüram caufee elevan- [ tis, cui effe&tus connaturaliter debitus eft aut l proportionatus.: Unde patet, quamvis etiam di, ratis detur intelle&tum beatorum perfectione f efle inzqualem, perfechiorem tamen non in- Catt fluere fecundüm rationem füi incrementi, ad- us eóque cum zquali lumine non evadere forma- fen fic liter ac theologic& perfectiorem vifionem.. 742 prob. &g par. m. 1V. Conf. Difp. patet ex proxi- lj Ym mé diétis; quia oculus & lumen corporale funt ejusdem ordinis, & hoc etiam füpponit com- pletam illius potentiam: lumen glorie aurem Tdtl eít ordinis ab intelle&tu diverfi, illíque dat fim- ET pliciter poffe ad vifionem Dei intuitivam. 4 d. 2d. D. A4. Pauli fcripta & l(aiee vaticinia pra- hi cellunt aliorum fcriptis aut. vaticiniis oraculo tim veritatis & arcanorum intelligentià, /V. ftyli Tet venuítate & orationis ornatu, C. vel fu/4. ita Ws ut Spiritüs fancti afflatus, qui fe fcriptorumin« D doli attemperat, eosdem ad hunc etiam ftyli Á & orationis ornatum füaviter ac fortirer uríe- aüm rir, C. ür ex una eorum indole provenerit,Nv füm Hinc veró ficut naturales fcientie nihil contus L lerunt Paulo & Ifaie ad arcanorum penetratio- A pnem & oraculorum veritatem, ítyli autem H verborum fplendor ad menfüram flaminis di- lllm vini proxim? referri debet; (icetiam intellectus & perfe&tior nihil confert ad perfectiorem vifio- tim nem fed hujus excellentia ad luminisgloricex- AUy; citationem ac modum penfanda eft.. 44 Conf. T. &. 1. D. 1. . Zut. 'Yota vis intelle£tüs velut Dpu Jnæg materialier fümpta elevatur ; C. formaliter ts fuümpta; Dz Dso U wo.: 422 Qdf a fümpta, & üt eft major vis intelle&tiva , N, levatur enim preecise üt eft facultas intelligene &nm !; non autem üt habens talem vel ralem per- dior LU 0f I picacirarem ; quemadmodum num. 184. indi- catum eít ; adeóque cüm eleventuromnes gra- j,d dus activitatis fümpti quoad enütarem , non au-. Qrtr tem quarenus aliquid praíftantias naturaliter ef- , À ficere poffünt, (equitur ex narurali perfectione prtm " hujusmodi niHi] profluere augmenti in: vifio- jl lH nem pofle. 4E2. D. 2d. p. 4.. lntelle&tusnon [ ( fc haber àt caufa inftrumenralis, (i atrendatur st Tatio principii elicitivi , & vifio (pecterur üt ht actus viralis ; "C.. fi attendatur. ratio principii ] / effe&ivi ,. & vifio fpectetur ür actus fapernatu-, J r ralis; /V. vel fbd. non fe habet üt inftrumen- racu tum fenfü ftrictiori, C. latiori fenfu, quatenus rüy nempe intellectus eft lumini. glorie fübordina- j tus & fuas vires non nifi fecundüm proportio- UL nem elevarionis exerit, N. Vide num. 16 m If N «4d Couf. I W. 1. D. vm. p.-dut. Poteít elicere 7l UI'P« a&um magis vel minüs intenfüm intra menfü- &lb ram tamen & limites auxilii füpernaturalis, per g quod operatur, C. ultra illam meníüram ac at limites, & virrute perfectionis fac naruralis, N. m Habet hoc humana voluntas, ut poflit non fo- j làm gratice refiftere & eam reddere otiofam, fed p etiam non adeequare vires ejusdem ; nunquam ] Vlkf' tamen poteft füperexcedere motionem ac vim nl auxilii: unde fi quis perfe&ius aut intenfius ! WL !] opus meritorium elicit, quàm aliàs vel alter; gl incqualitas oratie five atualis five habitualis nit ex- ylld lmpfil Præcedit, atque intenfior etiam interve citatio 458 Dzr 1550 UNoO. citatio ac concurífus. E. 2. Similiter D. vel. teile N. ad.p. 4., finempeinielligatur, perfectionem fig ]i fidei majorem deberi, perfpicacie inrellectüs majori. d prob.&.potle quidem illam meliorem tl motivorum & veritatis penetrationem indire- fre Tidn &té conducere ad fidem perfectiorem füperna- turalen intra menfüram tamen luminis fidei, (!ll( ln quatenus hinc removentur impedimenta & vo- luntas aliquo modo faciliratur ad*imperandum ('Og affenfum fidei; inde tamen perfe&tio fidei ipfius tj T major proprié ac dire&? non orittir, quiahec non minüs ac ipfa fidei fübftantia füpernatura- ij lis eft, càm penetratio motivorum, ficut ipía moriva, fir entitarive naturalis, neque fidei ad- hefionem menfurer, üàr D. in 'Tr. de fide. Carerüm lumen glorie non fübeft libero ar- bitrio, àt tamen certum eít tam de lumine fi- dei quàm de alio voluntatis auxilio füpernatu- Y rali; fed mentem beatorum neceffarió rapit; tür atque hinc ruríus oftenditur, beatos non aliter d& quàm ad luminis menf'uramDeum viflere pofï'cl din lpl DISPUTATIO IV. T Eu De Intelle&u & Scientia Dei. lin (CAPUTIL & Dj De Intellectu divino ejísque Objettota geuere. B- Uamvis intelle£tus in Deo totus fit a&tus; bl Pl Q 4 & ille actus totus fcientia perfectiffima; lo Íejungimus hic tamen intellectum ab in- f tellectione " DE Dro Uwo. 429 ) vi telle&ione ejus. nobiliffima; üt divitias f pien- Ti tie ac fcientae Dei, quantum humanz fragi- ls i litati debita cum reverenria licet, faciliori me- YT thodo & ex ordine perluftremus. Triaautem i precipué in- confideratione inrelle&tüs exami- nanda occurrunt; quea planiorern etiam ad f& at i j hl quentia viam flernunt: 12num continet forma- d litates ad intelligendi lineam fpeétanres; 2dum TT cognitionis.diving obje&tum materiale; 3tium ADUUS j ejusdem formaleobjectum ; de quibus ira age.. jl mus, ut non nifi generalia, aut que minüs Datit difputantur, in hoc capite attingamus. t dei ARTICULUS 1 efi t quenam intelligendi formalitates Deo [0 d N T propvié comveniant 2 m Ota. Ex prioribus fparfim dictis omni- ^ 18&. N no certum eft, inter nomina decrea- ) I ! li M turis ufürpari folita rationésque iisdem refpon- ; eu dentes quaedam Deo convenire propri?, quae- dam nullo modo; aut improprié folüm ac me- taphoricé. Regulam univerfalem utrius quege- neris nomina diícernendi, oft S. Aug. L.2. ad Simplic, Jj hanc Theol Q. 2. de fcientia Dei tractantem , ogi communiüs flatuunt: INomen & ratio illi refp ondens Deo proprié tunc tri- buitur , quando detractis imperfectionibus j g!l creatis retinet aliquam perfectionem puram fi- f Á bi propriam, & que eodem nomine fpeciali- (it ter fignificatur; contrà fi nihil hujusmodi per- ab [ e&ionis retinet, velnullo modo velimproprià duntaxat ( ;'4230 Dr Dro Uuwo. * dunraxat Deo convenir. Exemplum efto in p I miíericordia & poenitentia , quarum utraque Deo in facris litteris tribuitur ,'illa proprie, haec impropriée. Si enim de mifericordia detrahas p D compathionis motum, quze propria illius in no- bis eftimperfectio; relinquitur prompra volun- lnle tas fubveniendi & liberandi à miíeria, quae hr « pura perfectio eft, & mifericordie nomine lig fpecialiter fipnificatur: econtrà autem cüm no- p i mine penitentie fienificerur dolor animi de proprio facto, hujüsque deteftatio ac retraéta- j d tio, nullarelinquitur perfectio pura peenirentiee [ Ípecialiter propria feu ejus nomine fpecialiter Qin fignificata, fi inde creatas imperferfectiones Q detraxeris; quare & pcnitentia Deo. nonnifi tite ihproprié tribuitur, & folüm propter quan- Ti DT dam fimilitudinem , quam alique Dei actiones babent cum actionibus, qua in hominibus ve- D D rs pornitentie effectus efle folent. Jam veró fex univerfim nomina fünt, quibus perfectio- dif nes ad intelligendi rationem fpeéctantes fignifi- COg, &t cantur; nempe aétus primus intelligendi feu intelle&us aur potentia intellectiva, actus fe- Qug | T cundus intellieendi feu actualis intellectio , fpe- cies intelligibilis, memoria, habitus & difcur- Ü füus. Porró cüm ratio naturalis perinde ac fides l'Hqui« . Drim docear, dari in Deo inrelle&tionem perfe&tiffi- mam , üt infrà oftendetur; dubium duntaxat * tt, (äf [/ eft, an aliae ille perfectiones, quas in creatis realiter diftin&tas effe conftar, Deo füb iisdem tiny dem nominibus g;opriä conveniant tanquam toti 051[5 : . pü'-' LL TR Dzg Dro Uuo. 431 e[bïin perfe&tiones noftrá ratione diftin&tee ? Ad refolvendum quod " ib hi 188. JDico f. Datur in Deo inrellectus (öü st potentia intelligendi fecundüm noftram ratio- sintt nem diftincta ab actuali intelle&tione. Prob. Si ol intellectus in Deo proprié non daretur, ratio hi j foret, quia detractis imperfectionibus poten- Ym tiz& intellipendi create non remaneret aliqua jnto perfectio pura proprie fienificara per nomen jni d intelle£tüs, üt diverfüm à nomine actualis in- « tellectionis;. prout patet ex ratione contraria ytet juxta regulam num. priore alltam: Confe- xitt quens autem eft falfum. — Nam fi ab intelle&tu u creato fejunxeris imperfe&tionem & porentiali- nott tarem, remanet vis cognofcitiva, vel vis pene- qüäï trandi obje&tum intelligibile vel illud intentio- dion nali modo continendi: hec veró inprimis eft hu perfectio pura; quia preefcindit ab eo, an fit m vis cognofcendi per cognitionem à fe realiter diftinctam, quod imperfedum eít, an per i "d 3 cognitionem à fe realiter identificaram , quod and] [ Ó eft fümma perfectio: dein eft etiam perfectio, (s que proprié fignificatur per homen inrellectüs, non autem 101(F per intelle&tionis nomen: Érgo. ditt Conf. S/Thomasin rmum dift. 7. Q. r.a. r.ad 1. K inquit: 47 JDeo ommizo idem ve eff - effeutia, (d li ä potentia $9 operatio , fed differunt tantinm vatios TT li we — Etad 2. Igter ejfontiam &$ operationem ca- d dit vivtus media , diffevens ab ulvoque, in cyeaturis uf Nadïm eam vealiter, in Deo vatioge tautim , €9 talis as eff generave: 9 ideo [ecundinm modum intel- ondfü 4gendi natura tz0m eff principium iMius, vift me- pcr Á diaufe 422 Dr Dzo Uwo. T dianté potentid, Similia docer Q. 1. de pot&ät: a. I. & p. 1. q. 25. a. 1. ad a.5 unde patet for- qui ( qnalitatem intellectüs ratione diíftinctarn conci- j a pi poffe in Deo fine imperfectione. 189. D:o //. Eàdem ratione Deo tribui pli jü potett tum formaliras fpeciei intelligibilis, tum Antc memorie, —Prob. 19. p. Si de fpecie intelligi- Cn bili creata détrahatur ratio accidentis phyfici & alia quacunque imperfectio ; relinquitur vis AIfr) T quadam conítiruens objectum in ratione pro- ximé intellipibilis, ; & determinans potentiam lia ad actualem objecti cognitionem, vel üt aliilo- p quuntur, applicatio objecti ad potentiam ejüs« R que unio intentionalis in ratione objecti inrelli- Sed hec irerum inpri- Cügl gibilis cum potentia. t d mis eft perfectio pura; quia nec in conceptu hn proprio involvit ullam imperfectionem, ne€ Wt aliquam fuüpponit fivein intelle£tu, five in in- s tellectione, five in objecto divino primario, di- 3 ide vina nempe effentia; cüm à propriis horum Ti perfeétionibus folàm prefcindar, üt contingit €0r in juftitia alitsque Dei attributis: deinde veró iem fpecisi intelligibili etiam üt talieft propria; quia fecundüm noítram rationem porentiam prg- fhm D) fupponit, intellectionem autem precedit, ad- eóque neutram formaliterincludit:ergo. Comj. ^It imm tum ex auroritate D. Thome, qui dum p. 1. q. 14. a. 4. in Corp. dicit, zerelleum intelligen- Ts zem , 69 2d quod iptellpitur , nempe primarium j feueflentiam divinam, c2 ü)ecz'emz"m*ellzgiþz'lem, £2 lp "i ipfuim intelligeve 22 Deo effe ommino umun 9 idemy &tio- li hoc ipío fpecieminteiligibilem , ficur intelle nem —DEVDEO Uuo. 453 J nem aut intelletum ,. abfolure afferit dari tan- et f quam perfectionem puram & ratione, diflin. |cond étam: tum ex paritate refpectu. volunratis, in ordine ad quam ficut formalitas intellectionis ap- ) r plicantis conftituit effentiam Dei in ratione ob- U jecti proximé amabilis, fic formalitas Ípeciei idi intelligibilis effentiam divino intelle&tui appli- j cantis eandem conflituit in ratioae objecti pre« TU ximé intelligibili, — Pro/. 22. p. Quia detractis ykpo memorie createe imperfectionibus, interquas yent illa eft, quae füpponit oblivionem rei ad actua- lll em ruríus cognitionem revocandi, tanquam nf perfectio pura & memorix propria reftabit vis jin retentiva fpeciei intelligibilis, ad objecta femel ) Itf cognita a£tualiter cognofcenda: Unde,cümin- tellectus divinus fit realiter idem cum divina ef- Incej RU fentia, & hec fit fpecies intellipibilis, divinus vt intelle&us recte dicitur etiam vis retentiva hu- jus fpeciei per infep arabilem (cilicet cum ipfà iil idenritatem ;lf ; adeóque ipfiproprié convenit fot- malitas memorize, cont Corf. ex S. Aug., qui L. de 112 corr. & grat. C. s. à Dco imperfectionem yi reminifcentige removet, & perfectionem ramen memoriz tribuit ita fcribens: Ormmium VEVIUTR n 5 j tam pvetevitarum, nemoriá quàm dimmiteutium ; I Centid pleuus of ; uec vemimifcens volvituy n pré- n Zeritum, &ec [bevans tendiur apfuturum. l ISO. o J//. Deo tam j en proprié tribui j nequit habirus aut difcurfus. — Prof, 1:2. . Ni- jin e hi! pure perfectionis eft in babiru, quod in po- / Nliä tentia intelletiva intra lineam füam perfectiffie ) um hus a non includatu;* formgüter; ergo c e jüsma. j ia 434 Ds Dro Uwvo. 1 jusmodi potentia debeat in Deo poni, in eo T nequir ratione diftingui formaliras habirüs à for- i malitrare potentise. "Antecedens patet; nam fi len bhabitui tribuatur 1. héc perfe&tio, quód det qui fimplicirer poffe ; eandem formalirer habebit Qb porentia perfectiffima; cüm eam queliber in- h telligendi porentia creata habear in ordine ad Ton cognitiones füas naturales : fi 2., quàd det faci- E lius poffe; habebit eandem rurfus potentia per- pi fectiffima; cüm etiam in creatis illarn teneat po- a tentia naturalirer perfectior alterà, qualis e anpelica aut viri robufti, quarum illa faciliüs €r coenofcit res naturales, heec minore cum dif- It ficultate pondus tollit, quàm homo aut puet; W non cerre ratione alicujus babirüs füperadditi; li íed ratione perfectioris porentie: fi denique Itj 53.; quód fignificet augmentum aliquod virtu- n tis activse ; inprimis hac perfectio non ita pro- l. pria eft habitui, ut non conveniar eriam poren- ml tize quà tali; quemadmodum ex allatis proximé itfe exemplis liquer:. deinde hoc augmentum po- fe&; tentiae formali:er excludere debet aliquam im- EU potentiam feu porenrice imperfectionem ; cüm fto autem potentia perfectiffima ratione füi &for- W maliter excludat emnem imperfectionem feu tele impotentiam, & omnem virturem activam in- itd cludat, hoc ipfo etiam ratione fu & non ratio- a ne habitüs omne illud virium auementum : Ie"]g qualecunque poffidet. —Proj. sd. p. Difcurfus ttibi proprié dictus eft tranfitus quidam mentis à f noro ad ignotum vel à notioriad minüs notum: g fed Deo nequit aliquid dici ignotum aur minüs I notum» DE Dro Uuo. - ,A n notum: ergo. Cozf. Ratio difcursüs non eft gt ineo, qui uno intuitu perfectiffimé compre- mn| W hendit tum principia tum veritatesomnes, cum quibus principia neceffarió connectuntur ; quia hii vi hujus actüs intelle&tus intentionalirer eft fi- t mul in utroque extremo feu termino, adeóque ln dto non tranfit intentionaliter ab uno ad aliud, prout exigit ratio difcursüs: fed Deus hoc modo & t principia & veritates omnes cum illis connexas ( perfectiffimé comprehendir: ergo. ylsd 191. Obj. cont.1m. Perfectiones, que in f creatis non diftinguuntur realiter ex füo gene- ind re; quatenus habent objecta formaliter diver(à, r ür mifericordia & juflitia, fed rantüm ex limi- raddl'& tatione creature, illa in Deonon diftinguuntur enij ratione: fed intelle&us & intelle&tio in creatis virt non diftinguunrur ex füo genere, cüm ha- v beant idem objectum formale, fed folüm exli- p mitatione creature: ergo. Couf. L. Potentia pyoum intellectiva ex füo conceptu eft principium ef- n fectivum actualis intelle&tionis, aut fàltem ad " Acu Í actualem intellectionem prafuppofita, in hoc priori eft fine atu fecundo intelligendi: (edin l M Deo nequit concipi principium effe&tivum in- u telletionis, cüm alàs intelle&tio- conciperetur v üt dependens à caufa efficiente, adeóque ürim- ) j n perfecta; neque potentia fine a&u fecundo in- neti telligendi, tanquam ruríus imperfecta, Deo ] ( tribui poteft: ergo. Corf. /7. Nullaintelle£tio ]5]1[!3 creata eft magis pura in linea inrellipendi, quàm y intellectio divina: fed omnis inrellectio creata ni!! fic eft pura in hac linea, ut perfeétio intellectüs u Ee 2 in hao 46 Des DEO UNO. n]) in eadem ab actuali intellectione nequeat vel no- a ^ ilen flrà ratione diftingui; ergo : fortiori gernina Iæ]] hec perfe&tio non poterit in Deo ratione di- hph ftingui. E. 2507 uia addiftindioHfg po GE quin üm num, que in creatis reperiuntur , intentióna- lem in Deo flatuendam ex dictis fufficit, eas füp feclufis imperfectionibus creatis aliquid pur& ac proprie perfectionis retinere, five diftin- li i puantur realiter in creatis ex quacunque ratio- Y ne, five diftinguantur etiam hic tantüm forma- f liter, àtin inrelle£u & voluntate patet. — 4 lin Conf. 1. &e quoad 11n. IV. M. — Conceptus enim qin intelle&tüs num. 187. aíffignatus & proprius eft; Ms & preefcindit ab eo, an objectum intelligatur fil per cognitionem à porentia diftinctam, quo T0 ob rationem in minore datam imperfectum eft; an per cognitionem porenti: realiter i de tlytifi'-. T N catam, quod omnino eft perfectum. — Quoad Y od.D M. Potentia intelle&tiva in hoc priori Vel fi eít fine actuali intelle&ione realiter , IN. fecun- düm noflram precise rationem , fu/d. pofitivé Íiq Qj & excludendo à Deo actualem intellectionem, IN. ab hac duntaxat prefcindendo, C. Hocve- ( ró duntaxat imperfectionem noílri conceptüs indicat, quatenus copirans in Deo potentiam f j intelligendi, non unà ac fimul cogitat actua- lem intellectionem. Ad Conf. I &. D. M. On Ci iNulla intellectio creata eft mapis pura puritate, qua fundetur in vera & reali perfectione, L lm quae fundetur in defectu perfectionis ejusmo- x E di, N. Perfectio fimpliciter fimplex eft; quo . Dr Dzo Uxo. 457 in Deo intelle&us & intellectio actualis rea litee vey , identificentur ; quae cüm defit intelle&tioni crea- geminz o t te , apparet in prafenti argumenro Aureoli fophiíma committi circa puriratem, qua tan- v quam perfectio create inrellectioni tribuitur; cüm tamen fit defectus perfectionis fümmse. ;miüm t d 192. Objic. comt. 2d. . Species intellioibilis fupponit potentiam indeterminatam, quia ne- j d pum Ti Ü ceflaria ponitur ad hanc determinandam: fed intellectus divinus non eft indeterminatus, quia Ü Ti nf non minüs in cognofcendo quàm effendo eft neceffarius: ergo. Conf. ]. Speciesintellipibi- 1[" j d lisnon poteft effe medium üt quod, fed medium duntaxat üt quo: íe: effentia divina refpectu J ]l creaturarum tanquam fpecies intellipibilis ad- miífa eft medium àt quod, refpe&tu fui verà non foret medium üt quo, cüm effentia cogno- - fcatur: ergo. Couf. lT. 1n divina intellectio- ne effentiali non datur ratio fpeciei expreffze feu :ïää:hr verbi intelle&ualis; cüm aliàs deberet admitti X f filius effentialis feu communis totius Trinitatis, Vr [ ficut admittitur filius Patris: er p go nec ratio fpef ciei impreflz feu intelligibilis. doni f . D. M. Species intelligi bilis in fpecie & creata füpponit &c., C. fpecies intelligibilis in yct o genere & üt abfílrahens à creata & increata, Juld. füpponit potentiam pofitivé ac realiter vel [ K formaliter ac preecifivé tantüm indererminatam; | C.neceffarió realiter ac pofitivé indetermina- PU["V- "J tam, N. Species divina feu increata , fi realiter 0 fpe&tetur, eft ipía effentia divina in perfectione e[]cmJ pura & propria equivalens fpeciei createe ab T5 e à intel- ! - d 438 Dr Dsgo Uuo. intelle&tu creato realiter diftin&tee: fiautem fpe- Jlbl j &tlb &tetur formaliter & prout noftrà ratione ab in- telletu divino diffin&ta, pro fundamento di- n ftinctionis habet illam zequivalentiam , adeóque )ul non poteft füpponere divinam intelligendi po- Vff tentiam pofitivé & realiter indeterminatam, fed m folüm precifivé, quatenus intellectus divinus n füb ratione formali folius potentiee intellectivae hd non concipitur determinatus, "4 Cenf. 1. &pl dür &..D. M. Speciesintellioibilis ingenere & ütab- ftrahens tím à fpecie objectiva & inrentionali; tttti quàm à realiter vel per ,rationem tantüm di- Q Ítincta non poteft effe medium ür quod (ed fo- "m làm üt quo, N. fpecies intellipibilis in fpecie 1 & fumpta pro fpecie intentionali, /7/7. ubi po- Y nitur ípecies intentionalis realiter diftincta ab E Obje&to, C. ubi realiter eadem cum objecto eft d & tantüm ratione noftrà concipitur diftincta vel RQQ prefcinditur, N. Hinc veró eft , cur Deieffen- l tiam dixerimus fpeciem intelligibilem, cui ratio di, Ípeciei objectivae convenit refpectu creatura- De rum , ratio veró fpeciei intentionalis refpectu tür. fui ipfius, prout formalitatem dererminandi ha- bet ad fe tanquam objectum terminativum, que qui fecundüm noftrum modum intelligendi. tan- DT quam diftinctee formalitates concipiuntur : un- M de etiam dici poteft earenus hanc fpeciem ha- Vr bere fe tanquam medium üt quo, quatenus fub formalitate hàc directé non terminat fed deter- teli tninat divinam cognitionem füi. "d Conf. If. Wgr R. [V.d. quia verbum in divinis, juxta S.Tho- Wf mam in imum diíl. 27. q.2, a. 2. in Corp. & t alibi; s Dzr Drzo Uvo. 439 [ alibi, poteft accipi pertonaliter vel effentialiter: du perfonaliter fümprtum importat relationem rea- to 0 lem producli à dicente feu inrelligente, à quo u proinde realirer diftinguitur; eflentialiter feu d communiter fümptum importat folün relatio- njd nem rationis, & pariter rationis diftinctionem jv ab intelligente, qualem eriam importat intel- «( lectio aétualis.. 44 prob. N. /z4. Diparitas, non " ex philofophia vel ratione naturali, fed ex fide u defumenda eft, ex qua certum nobiseít, unum ioni tantüm in divinis effe verbum realiter produ. It i &um & filium duntaxat unum , de ceetero au- f tem , quidquid effentiale eft ac commune roti f Trinitati, realiter effe idem & improdu&tum. i o Interim in verbo intelle&uali, prout abílrahit d)d 20 à creato & increato, & in divinis à perfonali lod & communi, improdu&to item & producto, aV reperitur aliqua perfectio pura, nempeforma- T lis reprecfentatio vel intentionalis imapo obje- g €ti, qua cüm à perfectione tum intelle&dtüs tüm eiti fpeciei intelligibilis in creatis realiter diftingua- n[þfgm tür, ab iisdem in Deo ratione diflingui poreft, yil 193. Oljic. cout. 3t. 1. Deo tribuendum eft, njqU? quidquid in creatis eft melius ipfam quàm non m ipfum: íed agere ex habitueft aliquid ejusmo- r U di; quia eft apere prompté ac fine difficultate: :m bg ergo. Conf. In Deo dantur fapientia, (cientia & reliqua virtutes intelle&uales: (ed virtusin- r j telle&ualis eft habitus: ereo. 2. Deus omnia j cognofcit, ficut fünt: fed effe&us (unt ex. (uis The caufis : ergo cognofcit effe&tus ex caufis: ergo " ficut nos dicimur habere di(curfum, dum effe- us j Ee 4 d4o Dr Dro Uwuo. €&us per caufas, aut has per cffe&tus cognofci- te| 14 mus; fic & Deo tribuendus eft difcarfüs. Corf. In Deo dantur hz cognitiones: fi Perrum re- Q W Ípexero, convertetur; fed refpiciam , ergo con- vertetur: ergo datur in ipfo fecundüm noftram pi d yationem difcuríus; quia inrer illas cognitiones ratione noftrà diflinétas recté concipitur talis [ ordo rationis, ut ultima duas priores füpponat, d & ex illis legirimé inferatur, qui fan& ordo fuf- C ficit ad rationem di(cursüs, 7 Ü B. ad vmum D. M. 'Tribuendum eft Deo, q : quidquid in creatis eft abfolut& melius ipfüm; [ quàm non ipfüm, C. quidquid ex fuppofitione fi tantümalicujus imperfectionis , vel relaté ad (üb- y jectum imperfe&tionis capax, melius eft ipfüm Q quàm non ipfüm, N. . Ejusmodi autem non minüs eft habitus, quàm obedire Deo, timere K Deum. poenitentiam agere &c. , de quibus vide ) regulam füperiüs datam. /4Couf. w. D.M. Dan- tur inDeo virtutes intelle&tuales, fecundàüm quod j dicunt perfectionem puram, qualis inrelligen- tiee(timmediata cognitio principiorum, fapien- & rtie aliffima cognitio caufarum altiffimarum, Ü fcientig cognitio certa & evidens, prudentice vecta ratio vel vera cognitio honefté agibilium; [ artis recta ratio feu vera cognitio factibilium,C. d fecundüm quod dicunt imperfe&tionem , qualis j eft ratio babirüs, N. Itaque habitus quidem eft — li genus re(pectu virtutis creatae , non autem üt li preícindentis à creata & increata; in hac enim Q confideratione rario potentie vel facultatis re- l j & operandi in aliqua linea vel volitiva vel ia- tellectiva . Drs Deo UNoO. 44t of telle&iva locum generis obtiner. — 42 adum W. Quj 1. N.1m.Conf. Inferri enim debuerat: ergo Deus nf cogno(cit effectus effe ex fuis caufis; vitium COT« veró argumenti eft variatio appellationis, pro- Jlrat prerea quód « ex eau/ós, in preemiffa afficiat tiond efíectum, cujus dependentiam & caufa fipnifi- r tüi cet ; inconclufione afficiat cognitionem divinam pun effectüs , eámque à cognitione caufie vel ipfa pl caufa dependentem reddat. . 2. /V.24. Conf. t? pav. Rauo eít; quia nos per caufas, non ] j , quomodocunque fümpras, fed ürpriüs cogni- pfun) tas cognofcimus ; Deus autem non ita cogno- fa. fcit; fed uno intuitu caufam & effectum com- d* prehendit: unde vó per cau(àm, ad noftram jlit cognitionem relatum importat ordinem fübje- ? f cuvum inter cognitionem caufze tanquam prio- m rem & cognitionem effectüs tanquam pofterio- b uU rem; relatum veró ad cognitionem divinam de- , notat ex parteobjecti connexionem neceffariam caufze & effectüs, ex parte intelle&tüs divini (olam mqlmd p fimultatem vel poriüs identitatem cognitionis ]l 'an,l fj caufie cumcognitione effe&tüs /Z4Conf- R. IN. Conf. vt €7 prob. Quamvis enim tresilli a&us in Deo po- nantur ratione noftrà diftin&cti, non tamen da- det? al tur fundamentum concipiendi illos in mente iümlv' divina fic dari, (icut per illa verba fignifican- lJ tur. Ratio eít; quia pofito complexo ex fcien- i | W J tia conditionata converfionis füb refpe&tu futu- ro, & ex fcientia abfoluta de refpectu reipsà in- ( us T dulro,Deushabet clariffimam comprehenfionem tum hujus complexi tum converfionis abfolu- j fe jdit 15 füturc , cum qua complexum illud neceffariüà €Qna [c&iïi Wes 442 Dr Dro Uxo. conneCtitur , adeóque cognirio hujus comþlex-i ir non precedit cognitionem abfolutam confen- 100 süs in genere cau(e formalis illaminativee, fi- U cut premiffae formales in nobi« praecedunt con- tll clufionem formalem, fed folüm proponit ob- d m jectum , quod timul cum converfione abfolu- t& furura uno fimplici intuitu com Üt prehenlivä' à loí Deo cognofcitur. ür QuaRnES: 722, 67 quid [imt Idee in intelle&lu d ;oino ? En Yi 194. JVota. Obfervatur quidem in ufü ha- rum vocum, /2ea, &atio, Poradigma & Exem- ; (l r plar , nonnulla diverfitas circa preefenrem mate- tiam apud Autores tam facros quàm profanos; j k iem communiüs tamen vocabulorum bhic eadem fig- nificatio accipitur , & idea dicirur effe forma vel ( exemplar, fecundüm quod arüfex operatur: &i & unde patet ideam nominari reípectu alicujus operabilis feu producibilis ad extra, nec pofle Vl $ dari ideam Dei. Idea fic fumpta dividitur in objectivam feu üt quod, & formalem feu üt quo: ; lu [T Oljefliva eft res, in quam tanquam id, cui opus füum conformare fufcipir, intuens artifex ope« | ! h ratur: Zormalis eft ejusdem rei cognitio feu actus intellectüs, quo artifex um rem illam cum i | f ejus modum à fe imirabilem cognofcit. Divi- ditur pretereainexternam & internam , quarum DI illa eft aliquid extra arrificem pofitum, ifta vel ipfe artifex, vel aliquid in artifice exiftens: utrumque hujus divifionis membrum conveni- d re quidem idea poteft; poítremum autem fo- " um " Dzs Dso UNb. 443 D lum idez formali proprium effe, ex utriu Sque onfe notione patet. Porró circa primum quaeítionis Væ, (i' propofitze caput vix ulla invenitur etiam Gen- n con nilium oppofitio; circa alterum tamen major t eft (ententiarum diverfitas, quee partim addo- 3l gma partim ad fcholarum opinionem reducitur. nl Ut enim nihil dicam de errore Platonis in Phi- lofophia jam expugnari folito, qui ideas crea- turarum reales ab individuis (eparatas, & in füo i effe propric ac fpecifico fübfiftentes admifit , Energie ille Palamitarum, de quibus füperiüs actum eft, iisdem etiam dicebantur ideze diftin- r n D &e à Deo & increate; à Philone autem ideze ([utg confündebantut cum verbo, fermone ac ratio- ne Deicreatà , quam fecundi quafi ordinis Deum lfïmqï" effecredidit, & hinc Arianis occafionem errandi m1i na v dedit , ut Filium Dei ac Verbum dicerent à Patre etu ac fupremo Deofactum effe velut archerypum & exemplar rerum omnium , quas deinde procrea- gf « vit; à Wicleffo autem, fi Waldenfi Tom. r. C. 5. & 8. hunc errorem oppugnanti credimus; d habebantur pro ipfis creaturis à Deo diftin&tis, & fecundüm hoc effe ideale ab zeterno jam ex- iif a tra Deum exiftentibus; 8 Catholicis veró qui- busdam Do&oribus dicebantur vel ipfze creatue iio u rc olimextituree, vel ipfà natura Dei five üt par- ticipabilis, five üt intellecta, five àt inrelligens. J u 195. Aefpondeo L. Deus habet rerum om- jur niutn, quarum eft autor & caufà per fe; ideas perfectiffimas, Prob. JAutovitate. Dionyf. L. v de div. Nom. C. 5. Eedem res , inquit , uzius e9 ejusdem Jolis participes funt , quavum cau[as in fe q M ápfo sss Dzs Dzro UNO.' 444 üpfo fimplici & umiusmodi vatione coutinet - fic mul- Wi 10 magis n Deo, qui tam [olis ipfius, quàm cete- [ vorim caufa eff omnium , concedendum efl , omnia [f D prias ine[fe vevum exemplaria uiricá 69 [ubflantiam excedente unitioue. Orig. in C. 1. Joan.: Opi- ] stor , ficut domus €9 navis fabvicatur vel edificatur j frit guxta figuras 69 formas mentibus eorum , qui ffru- ! de &ure preefideut , conceptas z. fic univer[a fada fuiffe | fC [ guxta vevum futurarum vationes sam antea à Deo ! Ti snanifeflatas 2n [apientias omnia. epim in fapientia 1 p fecit. . Aug. L. 83. QO. q. 46.: Jdeas latinàpo[- BROII Jinmus: vel formas: vel [pecies diceve, ut vevbum ? qii verbo transferve videammuv, — Sj autem vationes. ea$ | m vocemus , ab interpretandi. quidem proprietate di- Q Cedimus; vationes emim grac? Aéyoi appellautum ; RU son idee: [ed tamen quisquis boe vocalulo uti vo- V& luevit, à ve ipfa non evrabit. Sunt mámque idet RE vincipales forme quedam vel vationes verum ia dR j liles azque iucoummutabiles , que if formate non | du fünnt , ac per boc ctevme ac fomper eodem imodo fefe (ing babentes : que in divina intellgentia contimentur. oj Wa Plura S. Auguílini reftimonia in (eqq. appare- tim bunt. Prob. Raticue, Nemo per intelle&tum üt artifex agere poreft, nifi iniplius mente pr&e l exiftat aliqua forma aurt fimilitudo rei facienda; Atl üt patet in architecto alióque quolibet artifice: D7 fed Deus extra fe apit per intelle&tum ürartifex 3R fapientiffimus: ergo in ejus mente praexiftunt forma rerum feu fimilitudines, quas ideas vo- Der camus. Cof. argumento , quo uritur S. Aug. dil L. 12. de Civ. C 20.: /; uua. Dei fapientia im- T meufi quidam [unt atque infügiti tbefauri vexum in- » Tite h Dr DEö UNO. 445 j ml gelligibilium , ia quibus funt. omues imvifibiles eg ün-. r ] commutabiles vationes verum . etiam vifibilium &g [)]/ anutabilium , que per iflam fathe funt , quouam (f Deus n aliquid ue[ciens fecit, quod uec de bomi- J qe quolibet avtífice ve&là dici poteft. . Porvó fi [cieus jf Jecit omnia, ea utique fecit , que movevat. Dixi: uf ideas rerum , quarum Deus autor & caufa per MMT Íe eít; tum quia conveniunt plerique cum D. h 'Thoma, quódin Deo non detur idea mali ; pro- ial pterea quód in Deo non fit malum , nec cogni- i tio directé & pofitivé tendens in malum: tum at quia non vacat difputare, an Deus habeat fin- i i gulares ideas eorum , qua cum altero produ- t cuntür, an veró horum idea in idea fübjecti m contineatur. Porró fingularium ideas dati; qtio certum eft; quia & cognitio divina attingit fin- i il gularia, & effentia divina eminenter continet u J differentias individuales: ideze autem univerfa- ul lium communiüs neganrur; quia licét Deus at- ii tingat rationes, in quibus plura conveniunt, & um qua cum aliis connexee funt aut oppofitee, non n tamen attingit abflractas, fed in fingularibus. j 196. Ae[poudro [[. ldese creaturarum non ( Pfi/ funt extra fed intra Deum. Probatur ,Autovi- T zate, Clemens Alex. L. 1. füb finem dicit , mez- ul Li zem eJJe locum ideavum;. &L. $. füb initium : /deay inquit; ef Dei intelligentia , [eu quod à mente divi- ij yllb a intelligitur..S. Áug. in illa verba * Omnia g per ipfum facta fünt, & fine ipfo factum eft ni- p hil; quod fa&tum eft, in ipfo vira erat. ;; come W Il mentans Tr. r. in Joan.: ztteudite avcam in av« iil Jf Ves & avcaim ig opere. «drca in opeve mon ef 'v;ii?ä-: ii A O 446 DE'DEO UNno. vdrca in avte efl vitas quia vivit auima artificis, Á V0 ubi fuut ifla ommia, autequam pvofevantur.. Sic ev- go fratves chariffimi , quia fapientia. Dei , per quam ftin Jat&la [unt omnia , fecundüm avtem continet omnia, lii antequam fabricet omnia ; binc quee fiunt pev ipfam tili avtem , non contimu vita funt , fed quidquid fa&lum , Dei eft ,vita in illo efl . . . . foris covpora funt, in arte jim [//)) vita funt.. Unde & L. 85. QQ. q. 46. dicit; //ze ampietate negavi tton po[Je , quód 1deze intra Deum Vi C exiftant. oet. L. de Confol. metr. 9. canit: T u cun&la fuperuo ducis ab exemplo , pulcbrumpul- cherrimus 1pfe muudum mente gevens. — Anfel. ex- & Qd ponens illum ad Hebr. 11. textum « PFide in- telligimus aptata efle (ecula verbo Dei, ut ex táq Tügn invifibilibus vifibilia fierent. ;; alteram hanc ex- plicationem profert: Ex imvifibilibus fa&a. funt Ont C.l.w vifililia , àd efl , ex intelle&uali mundo vifibilis ; in- vifibilis euim mundus in (apientia Dei evat , €g ad NU Probatur &a- anitationem fa&us eft ifle vifibilis. CqQ zjoge. ldea daturibi, ubi exercet munus fuum dif "ls & caufálitatem: fed munus hoc & caufálitatem nempe directionem poteít tantüm intra & in U Tmente artificis exercere: ergo intra Deum & "t in mente illius debet exiftere idea, faltem forma- UT lis. Corf. de objectiva. Extra Deum nihil eft ( áncreatum , incommurabile & seternum , üt di- &ten üe: &tum eft (üprà in refutatione erroris Palamita- rum: fed idez creaturarum funt increatze, in- «d j commutabiles & eterne, üt mox oftendetur: :l erpo. lm 197. Re[pondeo 71]. 1dea creaturarum divi- Ü & a non eft aliquid creatum vel creabile. Prob. t Auta- Dzsz Dgo Uxuo. 447 Yif "utovitate. Diony( 1. c. ideas & paradigmara i vocat raziones , que in Deo funt , fabflantiarum ef- T ( ficientes 9 fIngulariter aute fubfftentes , quay Theo- f 4 logia prafinitiones vocat; uec ton divinas 9 bonag " l" — j j voluntates. Aue. L. 6. de Trin. C. 10. verbum |fin Ü Dei vocat avtem quandam . ommporentis atque fa- m pientis Dei, plenam omnium vattonum "biventium ( sucommutaliliums g omnes unum in ea ,frcut 2pfa j umum de ugo, cum quo unum. L.5. de gen. adlit. T C.15. Ideas dicit divizas , incommutaliles eter - znásque vatioges: quibus adde dicta ex L. de Civ. nip j & 83. QQ. num. r94. recitata. Conf. Ss. Pa- tres damnant Platonem ejüsque affeclas , ftatuen- Fiden üe tes exemplaria diftin&ta à Deo, ad qu«e ille in- nca tuens rescreatas condiderit; üt patet ex Juftin. ij Ji Orat. parenet. ad Gent., Ambrof. L. 2. Hexam. C.1.& 2.,. Nazianz. Orat. 33., Damafe. Orar. l; 1 2 3. de imagin., Anfelm. in Monolog. C.8.9. & ij " feqq. Ergo fentiunr crearuram, üt eft aliquid T diftin&tum à Deo, non poffe effe exemplar, quo P dl [ Deus operatur: ergo fivecreatura fümarur exi- nl ftens actu, five porentià; feu fecundüm effe ef- Fl fentie non poteft effe idea divina; quia, utro- ,Que modo eft diftincta & extra Deum. Prob. j nl JHatione. Ynprimisenimiidea nihilaliud eft, quàm exerplar artificis, cui opus fuum facit confor- l;ml j me: fed Deus non intuetur extra fe aliquid , ut ad illius imitationem operetur: cüm in fe ha- 16 j beat totam rationem efficiendi, five exempla- rem five productivam: erpo. Deinde illae ideze T ab eeterno crearz vel facte fünt pariter ad alias ideascrearas? & fic datur proceffusin infinitum : P(r ve A Ms 448 bE Dzo Uwo. vel funt fa&tee ad ideas in folo Deo fine reali di* [j D ftinctione exiftentes ? ergo ad easdem poterunut alie omnes creature fieri; ac proinde fuper- ind fluz fünr idee createe à Deo diftinctae. — Deni- ls i que per ideas intelligunt omnes rem aliquam (5, Ti veram & diftinéctam ab ea, que fit: fed res üt poffibilis,menti divine objecta nec eft aliqui ul reale actuale extra Deum, nec aliquid veré di- ftin&tum à creatura , qua fit: ergo. Poftremó N N idea fecundüm PP. fuprà laudatos eft eeterna; immutabilis, vivens; divina &c: fed hec pre- lt Ynk dicara nec creature actuali , nec poffibili tantüm & objectivé exiftenti conveniunt: ergo. Tüi fi 198. Aefpoudeo 1. Ydea obje&tiva in Deo videtur effe ipfa Dei effentia üt participabilis H Vel imitabilis à creatura; formalis veró. ipfum & verbum intellectuale divinum, five conceptus lürg effentialis , quem Deus habet de creaturis üt pof Tütn fibilibus vel faciendis. Hàc diftin&tione conci- bon atj liaripoffunt fententize antiquiorum , queefibi vi- dentur nonnunquam contrarig, dum alii cum W fnij Aug. L.83. QQ. q.46. requirunt, idearum pare zicipatione frevt , ut fft , quidquid efl, aliicum Ane T fzl. in Monol. C. s. dicunt, ideam zi/il aliud effe li quàm verum quandam i ipja vatione locutionem. Obteu Preterea veró utraque pars fatis manifeíla € Ia ex hactenus allatis. Nam quia omnes creatu- n?l) 1 rarum perfectiones ex frequentiffimo loquendi fülag ufu Patrum (ünt perfectionum divinarum par- lrjs ticipationes, effentia divina üt participabilis ha« l( beromnia ad ideam objectivam requifita: cüm T&m Qu veró conceptus effentialis, quem Deus babet um ) Dzr Dgo Uuo. 449 elid de creaturis faciendis, ex hoc ipfo & exemplar OECTUG. iftud & modum attingat, quo opus ipfi affimi- du landum eft, per eundem habetur quafi forma- D lis applicatio ideae objectivee ad mentem artifi- iiqu' cis, ut ipfam imitari, vel fsecundüm eam ope- droi rari poflit; in.quo effentia idez formalis fta- tuitur, d dH 199. Nec dicas 1. Dionyfius in L. de div. dfren Nom. plané videtur fuiffe Platonem fecutus, PAl NNam 1. diftinxit inter effentiam, vitam & boni-. W pfäf tatem divinam ceu paradigma & exemplar, & ii inter ipfum - effe , ipfüm - vivere, ipfüm - bo- ) num, feü exempla quafi fecundaria, qua res i fui communione formant & tales efficiunt. 2. :ipabïi Hecc exempla ftatuit. à Deo prodiiffe, emanáf- fe , producta fuiffe. | ipfu[ 3. Eadem habet pro na- cepi turis & rationibus univerfalibus, quarum com- municatione fin p gularia habeantexiftere, vivere, e qu bonum effe & C. AVec. dicas 2. ldea objectiva Jælüi;f-*; artificis creati non eft aliud , quàm res facienda Ti üt obje&tivé exiftens in ejus intelle£tu: ergo & ii fimiliter obje&iva crearurarum exiftentia erit n idea in Deo; praefertim cü Iï m caufà exemplaris 1 habeat fe ficut finalis, qua eadem eft.cum fine T obtento. : /Vec dica$ 3. ' Si Deus.per impofftibile hi creaturas cognofceret, non copnità fuà effen- Ti tià, adhuc poffet illasproducere; 2 contrario fi u olam effentiam cognofcerer ; non cognitiscrea- turis, eas producere nequi n ret: ergo tunc CO- j gnit& creature, non autem effentia Dei, habe- j rent rationem ideg: erpo & nunc; tnaximé j quia idea debet effe per f üm F -e&*e fimilis ideato ; c fit p N ^ Dr Dzo Uxo. 450 fit ratio illius imitabilis, quee tamen convenien- d tia effentiam divinam inter & creaturam non ^ & offenditur. : fi| E. ad rmum D. Videt ur Dionyfius Plato- lin nem fecutus quoad modum loquendi & phra- fief fim verborum, C. quoad rem ipfam: & doétri- l Á nz fübítantiam, N. . Primum habuit ortum eX n inftitutione Dionyfii in fcientiis naturalibus; r qua in eo uti in aliis antiquioribus Patribus ad &u Platonis placita conformabatur: alterum often- Ti dit Petavius L. 4. C. 1. tum ex ipfo Dionyfio; bi us Ma- tum ex illius prcipuis commentatorib G ximo Martyre & Joanne Cypariffioto. Quoud d x. D. Diftinxit inter hec fecundüm rationem d & noftrum concipiendi modum C. fecundüm (in entitarem ac realiter, IN. — Quoad 2. Yx. fimili- fcu]l ter , velaliter D. Statuit heec emanáffe & pro- " ducta fuiffe propri& & in fignificatione verbo- ( rum rigida & exa&ta, N. improprie & laxiori b notione has voces intelligendo; C. Priori mo- lin do acceperunt bec & alia ejusmodi à Dionylio W dicta Palamire aliique Greeculi , ideas has & ener- pl gias rati effe fübftantias aut 'res fe ipfis fübfiften- IT tes, ab eterno exrantes in Deo, ab ipsóque di- I ftinétas, unde in errores & opinionum porten- Tie ta delapfi fünt. — Quoad 3. D. Habet hec pro 4l naturis univerfalibus, ex quarum communica- Q tione fingularia acciperent exiftlere, loquendo fecundàm modum concipiendi & in fenfu Ca- toi tachrefeos, C. realiter ac propri,N. Quia ägen res ommes anté, quàm exiflerent, ex omni gt Orl« seternitate m mente füa defignavit Deus ac c ere ] j Ds Drzo Uxo. 451 /ehle mu dere decrevit, has omnes priüs universe & fe- eundüm propriam cujusque naturam propofi- ht tas habuit, üt architectus, antequam hane vel illam domum adificer, univers? domum in x pir dodi mente gerere dicitur: has veró formas etiam in fua erernitate Deus produxiffe dicitur , qua- tumd tenus easdem habuit ab eterno; & dum res in riii rempore produxit, easdem re ipía & actu j exiftrere extra fe fecit yolt ria: in per individua & fingula- quo minüs propria quidem eft voca- i bulor um notio, nullus tamen aut Platonis aut JUS b Grecorum error. ,44 adym E. 1. /V. 7ZJ. Nam Al idea artificis creati fze yons pius eft opus aliud jam fa- &um & 6culis propofitum , ad cujus fimilitu- unai dinem aliud i fin! pfe efformar, üt in pi&toribus ac fculptoribus manifeftum eft. b 2. T. A. N. X p Conf. Difp. eft; quia fi hoc fübinde iu artifice vuli creato contingat , ratio eft, quód tunc non ha- ) n beat exemplar aliud, quod imitetur, aut nul- qort lum aliud imitabile cognofcat ; ideóque res ipfà n üt co gnita aut ipíà cognitio defectum ideze fup- üe M plet: Deus autem in íua effentia rerum crea- j tarum fimilitudines neceffari Ó cognofcit; atque gqlläk inc fieut ejus eflentia defic ere non poteft, ita pf nHec idea objectiva à rebus faciendis diftincta. yr 4dd prob. Y IN. par.. Quamvis enim utraque m u conveniat in hoc, quód caufíet üt exiflens in j J cognitione; difcrepant ratmen in eo, quód finis :uru ( poffit effe ipfamer res, quz terminat actionem l agentis, cüm eadem ad fe trahar ejus affectum : T. exemplar veró nequeat effe illa eadem res, (ed ( qu alia; que fit meníüra & regula rei faciende. il fa3 4 452 Dr Dro Uwo. Ad 3tium Ye. N. xm. p. "dut. eusque fupp. , utpo- ln df te quod fe fe ipfum deftruit.. Cüm enim eflen- tia divina fir fons & origo omnis poffibilitatis Tif ? [ creaturarum,; non pote Deus fcientià pra&ti- c& perfe&tiffimà, & quee illum deceat, cogno- dur Ícere creaturas , quin fimul fuam effentiam a pi illis participabilem & imitabilem effe cognofcat; q adeóque neciillas ex vi fcientiee füee practicae ab- Tiy ftrahentis à fua effentia producere poreft. 744 Ql Ti vob. D. Idea imitabilis per adzequationem ope- ris faciendi fecumipsá, debet effe perfecté fimilis D q ideato , C. imitabilis duntaxat per quandam par- li 1 ticipationem illius perfectionis, quz in idea eft N. Priori modo idea divina non fe habet, utpote Ti infinit& excedens omne opus, quod Deus ex- f tra fe producere poteft: habet fe tantüm mo- li d do pofteriori; quia ad hunc fufficit eminentia- lis continentia rei: ficut enim hac continentia fecundüm fe (arisfacit, ut Deus in fua effentia fpeculativà notirià cognofcat perfe&tiones crea- tas, fic & eadem continentia üt participabilis faris erir, ut illas perfectiones cognofcar co- gui tione practicá. ?0] 200. Olfivba. Ex haftenus & nuper di&tis ! facilé cóllipi poreft, rationem idez fecundüm noítram rationem diftingui ab intellectu eequeé Ti poífe; ac antea fpeciem intelle£tualem & me- Qu moriam ab eodem diftinximus: praeterea etiam a poffe ratione noftrà & per ordinem ad diverfa Ti objecta concipi plures & diverías creaturarum li in Deo ideas; & quidem tot exemplaria rerum. Tj IT faciendarum; quor res fünt vel erunt; 'poiïïbi-- 1una m Dre DþEc; UNoO. 453 p lïum autem rationes infinitas vel in infini tum efn- di(tinguibiles. Quaflio tamen, eáque de no- lia mine, eft, an dicende fint fimpliciter plures idea , quia perrationern diflinéctae; an veró una Iu 09 duntaxat , ficutrealiter eft? Inea porró viderur a prior pars afferenda; tum quia ad modum lo- vf quendi füfficit comtunis ufus, qui apud Dio- It nyf. & Aug.ll. cc. aliósque Patres ac Theologos J obtinuir, ut pluralitatem idearum affererent: n tum quia nec ratio deeft. . Càm enim idea & [imi exemplar communiüs flatuatur menfüra rei; n adeóque concipiatur üt adequatus terminus N relationis menfurati feu tnenfürabilis ad füam u[püli menfüram ; hinc, quia creature fuünt plures s [2 fimpliciter, & unaquzque fuo modo commen- 1 n füratur exemplari divino , etiam ideas earun- s dem p;ures fimpliciter nominari fas eft. yet? ARTICULUS Il ia Ü ( M 1 Quodauam fit obje&um mrz?erz'zzle C p - - divine ? ogHifiotiis i ao 20I. L Ota. Objectum cognitionis in genere ' il * illud dicitur, quod per illam menti j[]dlm feu intelle&ui objicitur. Hoc aliud eft mate- | æq[-v riale, aliud. formale.: Mateviale :elt : omne id , & m quod à cognitione attinpgitur vel repraefenratur, | gl feu ad quod five in re&to five in obliquo; five "'e[B mediaté fiveimmediat?, cognitio repraefentativé terminatur ; unde &terminativiim dicirur: Zor- u j male eft id, propter quod materiale attingitur, feu quidquid eft ratio cognofcendi, & üt hic j umi- I * Ff5 ERN . Drz Dezo UNo. 454 fümitur , affentiendi. Circa litrumque objectum D) lures dantur difficultates, quarum fingulas if tum de Deo ipfo, tum de creaturis five pofílibi- (f libus, (iveexiftentibus, five futurisinferiüs fpe- [ ciatim perfequemur: itaque nonnifi queftio- 61 nes aut generales aut faciliores hic refolvetnus. 'M,j Prioris generis funt: an omne omnino cogno- li fcibile, & creature etiam fecundüm fuum effe gl formale , quod ultimum negáffe Aureolo & Pa- W fqualigio tribuitur, fint objectum materiale co- fili gnitionis divine? Pofterioris veró: an etiam NI N res minimze ; cogitationes hominum & peccata, LU nepationes, [o7 privationes & mentis idola feu entia ] B rationis à Deo cognofcantur ? Jl 202. Diro L. Quidquid eft. cognofcibile, da« Deus cognofcit, feu eft obje&um materiale co- Ti gnitionis diving. — Prob, /utoritate. Cüm Ba- RUT ruch C. 3. dixiffet, fapientiam nuíquam terra- q rum autgentium reperiri, demum, ubi fit ; de- lt clarat v. 32.: Qui fcit univev[a, novit eam , €7 ad- erg invenit eam prudentia fua, . David P£ 138. v. 5-: 1l M Ecce Domine / tu coguovifli omnia noviffimats au« I tiqua. Paulus veró 1. ad Cor. 2. v. 10.: Spiri- t t zus omuia [evutatur , etiam profunda Dei ,. Et ad' Hebr 4. v. 13.: /Voz. eft ulla cveatuva. invifililis Clp àn con[petfu ejus , omnia autem nuda 9. apevta funt oculis ejus. His adde, que pro fcientia Dei in- fi frà adducentur. — Cozf. ex Patribus, qui ubique P Deum predicant omnifcium, üt Cyril. L. 11. tü D) Comment. in Joan. fcribens: Proprià ac foli Principi ommum nature tribuendum eft , omna L D [cire doceute tullo, ac pvee oculis babere nuda. &5 apevía - d .Ds Drzo Uwvo. 455 n 4pwia; aut ab eodem quamcunque ignoran- Qp tiam propulíant, üt idem L. 32. T'hefaur. di- Yo cens, JDivinitatis id eff£ pvoprium , ut. uilil igno- Ij l ve£ , & Nemef. L. de Provid. C. 44.: Jguorantia al €9 anpevitia pror[us aliena efl à beata illa fubflan- VeRmi zia , fcilicet Dei, ipffus euim efl cognitio €9 fapien- CQ zi €9 [üemtia; aut Deum totum ex natura füa nd intelligentem effe ac fcientem ftatuunt, üt Iren. L. Jb 2. C. 47.ait: Deus cüm fit totus meus , 2otus vatioeg Tf fofu$ lux &c. Unde fequitur apud eundem n Mon effe transimutatiouem vei viciffitudinis obun- Jeccti brationem , üt Jacob. C. 1. v. 17. loquitur. t Prob. Ratioge.. Omnifcientia eft perfectio fim- pliciter fimplex, üt per fe patet; ergo tribuen- cibh da eft Deo tanquam enti à fe & omniperfecto. jle d ltem intelle&us divinus eft perfectiffimus, er- nb o exigit cognofcere omne cognofcibile ab ali- yot quo intelletu: fed Deus & queecunque res ex- fno tra Deum eít cognofcibilis ab aliquo intelle&tu: 1,84 ergo. Denique fiquid Deus non cognofceret, M illud foretivel ex debilitate potentiee , vel exim- (l li perfectione cognitionis: fed neutrum dici po- teft; nifi hoc ipfo admittatur, Deum non effe p n ens tale; quo melius & perfe&tius effe aut con- j Cipi nequit: erpo. 263. Dico [L Creaturz etiam íecundüm J P u fuum effe formale fünt objectum materiale co- p ? gnitionis divine. — Prob. Genef. 1. v. 31. legi- ] tur: Pidique Deus cuntla , qua fecevat; &5 evant, [ valde bona. . Ex hoc fic arguitur: Deus ea vidit [ l quz vifa probavit: fed ea, quee viía probavit, non erant creature fecundüm füum effe emi- i nentiale " hi FfA4 asf - " Dzr Dzro UN(S. ' r nentiale , feu effentia Dei , fed creaturee fecun- f düm fuum effe formale; quia qua vifa proba: K Conf. Eile for- "l vit, eadem & fecerat: ergo. male creaturarum eft aliquid cognofcibile: fed [ 11 C omne cognofcibile eft obje&tum materiale co- gnitionis divinz: erpo. Preterea Deus in fig- n no fuüc libertaiis indifferens ad mundum crean- 0if dum, feu pravié ad decretum creationis fcie- [ P bat naturam proprietates & accidentia mun- di, vel non? (i priüs; cognovit effe formale divij; mundi, quia hoc illa dicit: fi pofteriüs; crea- Df vit mundum nefíciens, quid ageret. "Tandem fit Deus direxit creaturas rationales (ecundüm effe dj earum proprium per providentiam in finem ht beatitudinis: fed haec providentia id preeftare DUI Y nequit, nifi & hoc cogno(cat: ergo, 204. Dico II/. Res etiam viliffime, copita- dl tiones item & fecreta cordis, ac peccata quaecun- Tin que fünt divinz cognitionis objectum mareria- Tat le. N Prob. Jdutovitate. Er quidem Pars im. Eecli 1. v. 2. querit Sirácides: Z4rezam maris, Tij I6 €g pluvie guttas , €g dies feeculi quis dinumevavit? altitudinem celi e9 latitudimem terve €g profuudum tur L abyff quis dinenfus efl ? &c. Denique v. 8. re- V fpondet: Umus eff alziffimus Creatov omipotens, Ti - . . Ipfe creavit illam in Spiritu Sandlo ; &5 vidit E £2 dimuneravit , 62 menfas eft..— Matth. 10. v.29. Wr & 30. dicit Chriftus: . Nózze duo paffeves af va- Tj sreunt , g umus ex . illis uom cadet [uper tevram fine Dar Patre veffro ?. vefiri autem capilli capitis. omnes lt nurmevati funt. Similiter Pars 24. David 1. Pa- hfïu tal. 28. v. 9. Omuia , inquit corde fcruta zur Deus, Ti €9 uti- P d " Dä Dgo Uxo. 457 f &2 univerfas meutium copitationes intelligit. Idem p repetit Pf 7. v. 10. : Serutans corda €9 venes [ Deus; & Pf. 138. v. 3.: Jutellexifli cogitationes k l 1nea$ de longó. Idipfurn fufiüs explicat Ecclus dU C. 23. concludendo v. 28.: Oculi Demiui mul- nl 2à plus lucidiores funt fupev folem, circum[picientes Tur omnes via bominum €9. profundum abyffi ,& bo- x js mumum covda iutuens im ab[conditas pavtes. Et -f Paulus ad Hebr. 4. v. 12.: Pertimpéns usque ad m divifionem [piritüs €g anima, compagum quoque ) :qu £2 medullavum, & difcvetov cogitatiomun €9 inten- P 2i0num cordis. Denique Par* 31. Gen. 6. v. s. jnc j dicitur: Zidens Deus , quód multa malitia effet fu- fini per terram.. Prov. 15. v..3.: z omni loto oculi al i Domini contemplantur bouos & snalos. Pfal. 68 v. 6. ait David: T [ris sinfipieutiam qmeam , &g goita deli&la mea àte non funt abfcondita. &c.. Patrumte- v ftimonia plurima proftant , maxim?in commen- fi n h tationibus ad laudatos textus. Prob. Ratione; j Nec minimum eft, quód non fiat Deo velope- p rante, vel movente, vel permittente: adeóque ytit res etiam viliflimze naturales à Deo producun- tur & gubernantur; res morales bonz, quales )þma'fl 4 S'I etiam fünt cogitariones falutares, à Deo exci- j fl rantür & perficiuntur; res morales malae, nem- n L f pe peccata cogitationum quoque, à Deo finun- ,l 14 tur: fed novit Deus, quidquid naturaliter aut "M mifericorditer operatur, vel provido confilio ermittit: ergo. Corf. argumentis, tum qui- /"/[ )fhf , ln Qus nuper generarim oftendimus, à Deo intel- u ligiomne cognofcibile, & creaturarum effe for- j/) [ j male ; tum quibus infrà (ingillatim probabimus, [ $ eum N Dr Drzo Uwo. 1 458 Deum & creaturas five poffibiles, five exiften ftl tes; five futuras fuà copgnitione complecti. Goq tte 205. Dico IP. Necnepationes , privationes; aur entia rationis objectiva excludi debent ab lp objecto rateriali cognitionis diving. Prof.]o- don bi 28. v. 5, dicitur: Zempus pofuit tenebvis , €9 D t univev[orum finem ipfe confidevat : lapidem quoque ca]z'ginis €g umbram mortis. Et ad Rom. 4. v. 17.: En [ Focat ea, que ton [unt, tanquam ea, que funt. Exhis veró ficut patet , Deo tribui cognitio ne- F gationum & privationum, fic& notitiafigmen- W torum qua homo fibi format, facilé oftendi- [ tur. Couf. Inprimis Deus eft infinité cogno- qtO fcitivus, & perfe&iffimé cognofcere debet; h quidquid cognofcibile eft, vel ab aliquo intel- N le&tu cognoícitur: fed illa omnia per fe fünt cognofcibilia, cüm de illis dentur propofitio- f nes per fe note, & ab inrelle&tu humano co- W gnoícantur: ergo. Deinde Deo competere Thi debet omnis perfectio fimpliciter fimplex: fed ('Og; cognofcere ejusmodi eft ralis perfectio; quia li fi illa cognofcantur üt objectum terminativum & materiale, cognitio ejusmodi non dicit ul- Tij lam imperfectionem, ejus veró carentia dicit Yi imperfectionem & ignorantiam: ergo.. Q 206. Objic. 7 . S. Hier. in C. r. Habac. com; I mentans ait : Zfurdum efd , ad boc deducere Maj- d flatem Dei, ut [ciat per snomenta fingula , quot na- ( fcautur. culices , quótve smoriantur; que cimicum Tie £2 pulicumisg mujcarum fit in terra multitudo &c. fl Er S. Chryfoft. hom. 5 5. in Matth. ait, Deum N o Deus fumauo inore capillos monwumeare. Erg li rerunm P D& Drzo Uuo. 459 giüen. rerum minimarum cognitionem non habet. 77 l Genes. 22. cüm Deus tentáffer Abrahe fideli- 1008 tatera imperatà Ifaaci immolatione, demum v. - a 12. ait: /Vuric coguovi , quód times Deuin. DeSo- ij domitis autem ibid. 18. v. 21. loquens inquit: ti d JDefcendam g. videbo , utvium clamorvem, qui venit [ ] ad me , compleverimt , am wou efl ita, ut [ciam. ur Ergo nec fécreta cordis Abrahze, nec cupidi- 7 þif, tates Sodomitarum antea cognoverat. Jf j Habac. r. v. 13. legitur: AMuzdi fumt oculi tui, m «e videaut malum , $9 ve[piceve ad iniquitatem J 209 potes. Ec Matth. C. 7. & 25. Chriftus re- probis dicit: JVunquam movi vos. 741nen dico vo- cognür debeï: i5; ttefcio vos. Ergo Deus nec mala, nec malos )itte novit. JP. jJuxta Philofophum L. x. Pofter. ( f C. 2.: Quod mon efl , won [citur : negationes au- ofitit tem, privationes, & rationis entia non fünt , no d cüm nullum habeant effe: ergo. Hinc Maxi- ytt mus Mar. apud Euthym. inquit: Deus cinn fit qi " cog. gitio [ecundim fubflantiam , folam boni uoritiam ht Ü abet , ut qui folius boni natura fit, ii B. ad J. D. Conf. Deus non habet rerum t minimarum cognitionem fimplicem, N. pro- j ]» vidam, fu/4. conjun&tam vel cum amore fludió- que fingulari, qualem habet refpectu hominum du l vel anxiam & morofam , qualem homines ha- bent de rebus fuis, C. convenientem rerum ii [ [4 [ creatarum conditioni , & ab omni imperfectio- j ne fecretam, N. S.Hieronymus omnino fim- j M plicem rerum etiam minimarum cognitionem ] "l j Deo tribuit, càüm in ep. 11 1. miretur Creato- n ris folertiam 7z augmutis quoque amimalibus , formi- u M ld 460 ! 1513 Dx—:ö UNoO. ili ca , culice, vermiculis, & ejusmodigenevis , quorum 12735 [cimus covpora , quàmiuoimiza, . INec minüs af eidem dat providentiam de his univerfalem, q Ts cüm verbis in objectione recitatis preemiferit hanc fententiam: Sicut igitur in osinibus etiam . per fingulos Dei cuvrit. providentia , fic i ceteris animalibus geuevalem quidem difpofitionem eg . ovdi- f 1ni sem cursáumque verum iutelligere pol/umus. 'Unde eodem duntaxat fenfü, quo Paulus 1. ad Cor. ünd ld 9. V. 9. dixerat: JVunquid de bobus cuva eft Deo? negavit paternam & fpecialem de rebus ejusmo- din di providentiam, ac fimilem illi, quam homi- f nibus impendit; quemadmodum ex iis, queis & objectionis periodum profequitur , verbis colli- T gitur, qua fic habent: JVoz fumus tam fatur, h ur dum porentiam ejus ad ima detrabimus , i nos ln lr apfos injuriofí fimus , eandem vationabilrum , quam evrationalilium pvovidentiam effe. dicentes. Sim- M Ti plicem cognitionem capillorum Deo etiam non denegari à S$: Chryfoftomo, patet ex adjectis 6t Ti ibidem verbis: Quid vilius pafferibus ?. &9' tamen uusquam, ignorante D«o, capiuntur ; adeóque Is hf vel ipfa commemoratio Jumani moris videtur duntaxar excludere imperfectam rerum cogni- li tionem. "Ald H. &. IN. Conf. Abrahamum à Deo Jl non fuiffe tentatum, ut ejus fidclitas Deo inno- m, | UV. teíceret, patet ex teftimonio , quod Deus illi Genef. 18. v. 19. jam dederat: Scio enim , quà fen preceptuvus. frt filiüs fuis eg domui fue poft fe, at en euftodiant viam Domini, eg faciant juffitiam lx Judicium; ut adducat. Dominus pvoptev Alraban li li enuia, que locurus eff ad eum. — Yaque tentatio Mia Dr Dro Uwo. 46X XItrlt illa tantüm accidit, ut Abrahe preberetur oc- mini cafio, fidem & obedientiam fuam manifeftandi, filer, quod ipfum phrafis illaScripturee: ZVurc cogio- ml vi&c., alibi etiam ufirata tefte S. Aup. ferm. i d 72. de temp. (&u 2. de tentatione Abrah. C. 5. J & 4., declarat. Similiter Deo jam cognita fuif- ^ jgi fe Sodomorum fcelera, conítat ex v. 20.: Cle- Ü Unt 20v Sodomorum $9 Gomorrbe multiplicatus ef ; ( Cut. unde Scriptura utitur tantüm hàc metaphoricá T locutione ad inftruendos judices, quà folicitu- um dine ac circumfpectione uti oportear, ubi de lu peenis decernendis agitur, üt explicant Ss. Chryf. & Greg. M. 244 I/I. &. D. Couf. Deus nee , queä TU mala nec malos cognofcit fcientià fimplici & fpeculativàN. pra£ticà &approbationis vel amo- : flfïä ris; C. D) In Scriptura non rzró dicuntur co- gnofci, que placent & approbantur, üt Pf. 1. I u v. 6.: JVovit: Dominus viam juflorum , & 2. ad Tim. 1. v. 19.: Cognovit. Dominus, qui funt m g €ju5. ; ignorari autem , qua& difplicent & vitupe- ? u rio digna fünt; ad quam phrafin fpectar illud i d 1. ad Cor. 14. v. 38.: Qui dgnorat, dgttovalitur. vité Hujus generis etiam illa effe, quee objiciuntur; liquet tum ex ipfa hifloria, tum ex verbis Pro- | ogü; Tu phetee adjunctis: Quare refpicis fupev iniqua aget-. 4 01 7e5, €9 taces, devorante impro jufHiovem [e ? w IF. &. D. M. Quod non eft, non fcitur; hoc fenfü, quód cognitio fal(a, feu. de obje&to fic l qn) fe non habente ; non poffit effe (cientifica ; C. !l hoc fenfü, quód riec de negatione aut imp Olll- j j iud l ii bili non detur cognitio vel fcientia , IN Ad Phileophus- non intendit; nec exprelit. prob. ! 462 Dzr Dzrzo Uwo. Va prob. miz. D. Negationes & impoffibilia non habent effe phyficum ac exiftentize, C. obje- Tüm D éüvum, logicum & poffibilitatis , vel repugnan- tie, N. E(t autem eognofcilile terminus füper- hi lm tranfcendenralis ac latiüs patens, quam ens. /4d at textum Maximi & , edm loqui de notitia rei per íe & directa, non autem qua habetur quafi ex Inte Tu accidente & ex obliquo, cüm ipfe non minüs ac Dionyfius, quem explicat, velit hoc fecundo tetn xnodo privationes copnofci ; fic enim L. de div. Qj iNom. C. 2. loquitur: Quemadmodum lux [ecun- D Wi r dim caufce vationem 2n [e zpfa tenebravum noritiam autà comple&ituy , vom. aliuude. tenebvas quàm ex ]u Reliqua contra alia afferta ob- pi luce cogno[cens. je&iones dabuntur inferiüs, ubi de objecto lt Wi primario & fecundario fingillatim agetur. d ARTICULUS IIl N It 4dn e9 quoduam [it oqu&imz forinale: cognitiouis qu divine ? fei 207. NTO:«. Objectum formale ; quod num. il IT 20r. diximus hic accipi pro ratione affentiendi , eft omne id, quod affentiens, fi n Ti rogaretur, daret pro ratione veritatis copnit & affirmate.. Dividitur in phyficé vel intentio- li T naliter motivum, Objectum formale p/j/ic? mo- tin fivum dicitur;, quod actione phyficà tribuit exiftentiam cognitioni; five immediareé, ütmul- lib ti cenfent contingere in vifione beatifica, quae à Deo non folüm üt caufa efficiente, fed & per DX IN Ípecialem influxum objectivum operante pro-- veniet ; Dr Dzro Uwo. 46$ d I veniat; five mediat?, interventu fcilicet fpecie- 0 rum, üt accidit in objectis formalibus cognitio- 207 f nis etiam angelicee per fpecies illorum proprias fupt habite: Znregtioualiter snotivum eft, quod nul- Y lum ejusmodi influxum preítat; fed folüm eft ii ratio objectiva cognitionis, feu propter quam ul intelligens copnofcat &affirmet. Hoc poftre- mum füubdividitur in puré terminativum & de- ff RRU J terminativum, Porró puré terminativium eft vatio If objectiva copnitionis prout preefcindens velex- ii : cludens omnem veram prioritatem objectivam, vi cujus nempe inaliquo fenfu vero & reali va- ( l l ii [ leat hec propofitio: quia eft objectum, eft co- gnitio vel fcientia; non autem e converfo: de- ftà 0 terminativum eít ratio objectiva cognitionis, )bjeäü prioritatem ejusmodi inducens ; ad quod opus eft, ut hujusmodi ratio objectiva auferat indif- ferentiam intelletüs ad cognitionem , quam de- rerminativé movet, Ubi notandum eft, quód quamvis intellectus divinus per fuam effentiam gmfg, jj feu virtutem ac perfe&tionem entitatis füee fit fübjectivé determinatus, quatenus exigit cogno- b Tib fcere; quidquid & quomodo eft cognofcibile; non tamen eft univerfim obje&ctivé determina- ( ou. u natus, quatenus nec ratione füi, nec ratione Dei neceffarió omnia objecta cognitionis divi- yent nz ita fe habent, üt cognofcuntur actu: quem- lx (i"" admodum pater in objectis liber& contingen- j j tibus. 1 208. Dico ]. Cognitio divina non habet ob- 7 que AE je&um formale phyficé: fed tamenintentiona- liter motivum; — Pro£. 1m. pars. Yntellectus Dei j phyfice uf d 464. Dr Dio UNoO. phyficé ac realiter eft actus puriffimus & de- j terminatus ex eflentia ad actualem omnis veri- Wi tatis cognitionem, eámque realiter identificaram Vel r ac improductam : nec in fe patitur ullam mobili- - tatem vel porentialitatem phyficam, quse per et en motivi concurfum phyficum five immediatum five mediatum ad morum feu actionem impelli f l aut perfici debeat vel poffit. . Sed hoc ipfo non eft locusobjecto formali phyficé motivo: ergo. te Couf. Ideo juxta quosdam adverfarios effentiadi- V vina phyficé &ina&tu fecundo cognitionem fui W movet, quia phyficé & in actu fecundo dar illi li effe per fummam identitatem: fed hoc non füf- ficit ad rationem motivi phyfici, ür oftenditur: ]b Nam dareinactu fecundo effe cognitioni divina Y 1j per (ummam identitatem eft a&tusfecundus me- taphyficus vel logicus, qui per hoc diítingui- ] turà phyfico , quód ille realiter fit indiftinétus ft ab aétu primo ejüsque termino, iíte autem non d folüm ratione, fed & re ipsà ac phyficé ab actu q primo ejüsque termino diftinguatur: fed per tin actum fecundum movendi meraphyficum vel lt [ lopicum nequit effentia divina, qua juxta ad- verfàrios etiam eft realiter & virtualiter identi- D ficata cum cognitione fui; denominari phyficé N movens in actu fecundo: erpgo. Hinc viden- a ] tur adverfarii laborare in equivoco, quia aliu eíft effentiam divinam efle motivum divinz co- & gnitionis de fe ipfa, quod dicitur phyficum in ipf ratione exiflentis; & aliud eft motivum phylt- i lu cum in ratione phyficé moventis: quorumillu b:ad. 1j fagjl?: damus; hoc veró inficiamur, Pro pari. P — Dre Dno UxuoO. 465 &d pars. Cognitioni non minüs prudentiffimze quàm B Yen evidentitfimee , qualis eft divina, omnino con- d cuu venit habere rationem affentiendi, cui innita- mj tur & in qua fiflat: fed ejusmodi ratio ex dictis Ug - eft objectum formale intentionaliter motivum: (ight ergo. Corf. Ratio veri habet fe ad intelle&tum, inyi ficut ratio boni ad voluntarem: ergo ficut vo- v o n luntas etiam divina nequit ferriin objectum ma- : teriale nifi füb ratione formali boni; fic nec di- qad vinus intellectus nifi füb ratione veri: ergo üt j in voluntatis aétu precftó eft objectum formale, | düïü ira & in actu intelle&üs feu cogunitione. nl 209. Dice If. Coguitio divina de objectis ndinr liberé contingentibus habet objectum formale ]ivit intentionaliter determinativé motivum, de aliis ]5 autem objectis duntaxat terminativé motivum, inpu vob. 1m. p. Quamvis intellectus divinus ex fe fit deter tündi minatus ad cognofcendum, quidquid emi' eft cognofcibile & quo modo cognofcibile eft, r ex feé tamen non eft connexus cum objecto con- 4 tingente libero, v.p. cum peccato Petri abfo- Tb luté vel conditionaré futuro; adeóque ad illud cognofcendum ex fe eft indifferens, ficut indi£- od j ferenseft, ut hoc objectum exiftat, quódque fi u non exifleret , phi[ non cognofceretur: erpo indi- s get exrra fe aliquo tanquam conditione obje- ivà determinante.. T Conf. Id, quod üt obje- j g?cum tollit indifferent iam inrellectüs divini , eft iplius objectum formale intentionaliter. deter-- n pn )h- minativé motivum: fed hocpraftant. res libe- lid j/ 16 continpentes ; quia fuppofità earum futu- ! o ritione jamk intellectus : divinus eft o mnino f,;m Gg de;er« Dr Dzo Uwo. 466 detertminatus ad illas cognofcendas üt futuras: | li ergo. Prob. ad. p. Adcogno'fi:enda'nöcefïaria; Ti lt que fcilicer aliter fe habere nequeunt, divinus intelle&us per fe eft determinatus, & divina qu eorum cognitio dicitur neceffaria: ergo opus W non eft, ut ex parte objecti adveniat aliquade- Q terminatio. Cozf. Ut aliquid fit ratio objectiva Ij determinans c nitionis divince , ut ipfa exiftat ] & terminetur ad objectum, requiritur, ut in- q aliquo vero & reali fenfu valeat à priori hec qdi propofitio: quia cftobjectum, eft cognitio; [ non veró, quia eft cognitio, eft obje&um: [ fed nullum eft objectum fic dererminans cog- nitionem Dei neceffariam, ut vel ex ipfo no- li mine cognitionis neceffarie patet; & potiüsin li li aliquo vero ac reali fenfü infrà oftendetur vera hec propofitio: ícientia Dei eft caufa rerum: Tij er j 21o. Dico III. Cognitionis dire&tee, quà Q Deus res quascunque intelligit; objeétum for- tj male intentionaliter motivum fünt earum veri- V tates obje&tivae. — Proj. Objectum formale in- j tentionaliter motivum eft ratio objectiva affen- Q tiendi obje&to materiali , (eu eft ratio objectiva, ji cui innititur intellectus in affentiendo ita, ut i dj roparetur intelligens de ratione affenfüs, pro [ illaeam daret: fed veritates objective ira fe ha« ( bent refpectu cognitionis divina directe circa fo res quascunque five creatas five increatas; qüui'a D in ordine ad affirmandas res quascunque nihl l magis cum illis connexum vel idenrificatum el d itas earum objectiva; unde, fi propter | hg guäm ver ane um — Dr DEd UNco. 467 LUC lanc connexionem aut identitatem ab adverfa- r riis certum aliquod praedicatum divinum ftatua- jvini ( tur pro objecto formali, tantó magis veriras quxliber objectiva hoc munus obire poterit: 0 o erpo. Conf. Si veritas objectiva creata non quadcx poffet effe objectum formale, ergo quia. nota- )jealïf ret aliquam imperfectionem intellectüs divini , od iti habere pro objecto intentionaliter motivo ali- quid extra fe ipfüm: fed inprimisnequit often- yilit di, in quonam ftet ratio illius imperfectionis, )gn'm' cüm cognitio divina nec füum effe. phyficé ac- g cipiat abobje&to , utpote quod non eft phyficé 5 d tuorivum; nec etiam ab eo formaliter confti- o t tuatur, quiaduntaxat movetur & quidem inten« jris! tionaliter: deinde potiüs exinde apparet maxima TAT intellectüs divini perfectio; tum quia intellipi- eruli tür hácratione à Deonon tantüm cognofci ob- je&um, fed etiam omni modo cognofci, quo &f cognofcibile eft, fcilicet. proprer intrinfecam uf ejus cognofcibilitatem: tumquia intelligirur di- f W vini intellectüs fümma perfpicacia & perfectio, i cüm quó iíta major eft, eó mapis fufficir illi T quelibet veritas ad affenfum. Dixi: Obje£un j Tovmale coguitiouis direto; quia copnitio rei in- 1j ! directa, quà fcilicer cognofco objectum dun- jf Pl taxat ex occafione vel connexione alterius priüs ul cogniti; forfan proprié non haber objectum gU formale fed medium, in quo vel per quod co- $ gnofcitur: praeterea veró hec ratio cognofcen- j P i objectain Deo varia eft pro varictate obje- yfi &orum , üt in feq. Cap. dicerur. Hincad me- yy liorem dicendorum intelligentiam y 21I .ng 468 bE Dgzo Uxo. a1t. Olferva, Multiplicemeffe modut co- enofcendi ; ad modum alterius, ex alio ; in alio; propteraliud, & in (e. Cognitio rei ad mo- dum alterius eft cognitio confufa, & habetur per fpeciem alienam, qualis eft noftra copnitio Angeli per fpeciem juvenis alati: cognitio rei I ex alio eft cognitio difcurfiva vel per ordinem prioris ac pofterioris: cognitio rel 7 alio, qu& Qu etiam dicitur mediata & indirecta, eft cognitio x in medio dicente ordinem ad illam rem, ita ut fer [ ipfum medium fir ratio intentionaliter motiva cognitionis rei, ad quam ordinem dicit ; in idem f g recidit cognitio rei propzer aliud; quamvis Ó gropter etiam poffit applicari objecto formaliin- IN p trinfeco & identificato cum objecto materiali; ubi fcilicet denorat intrinfecum duntaxat mo- n h duin tendendi, per quem intelle&tus illud am- ple&itur tanquam rationem affentiendi , cui in- t [ nitatur. Cognitio rei z fe ipía interdum fü- . . mitur pro cogniti one habita per fpeciem pro- priam & adeequatam rei ; & hoc fenfü nulla et rerum creatarum cognitio in fe refpectu Deh I. q. I4. a. $. nega- eámque D. '"Thomas p ^vit: magis autem univerfaliter fumpta cogni- tio rei in fe eft cognirio rei propter ipfius pro- riam veritatem, ira ur ipfa rei veritas intrinfe- ( ca fit obje&um intentionaliter motivum cogni- f tionis ; unde & dicirur directa & immediata. Atque hanc acceptionem cognitionis rei in V fe femper in fequentibus ufurpamus, N fo CAP, II. Drg Dso UNo. 469 Ifict CAPUT II. n dl TE De Odjetto. iutellectas diviui . in fpecie. dl Bjectum materiale cognitionis divine, de ynii Ó quo univerfim nuper egimus, dividi-hic i con(üevit in primarium, quod eft ipfe dint Deus, & fecundarium, quod fünt creaturze fe- g cundüm triplicem flatum, poflibilitatis nempe; ogmw exiftentiee abfolutee in quacunque temporis di£- , ferentia, & futuritionis (üb aliqua. conditione mclivi confiderate: obje&um veró formale fümitur nid j fecundàm diverfos illos modos cognofcendi , yit quos pr. num. expofüimus. De utroque in nd* Articulis fübfequentibus unà fic apemus, ut erill premiffà quaftione de materiali, inquiramus g unic? de modo rem in fe & in alio copnofcen- i; cüm alibi jam cognitionem ex alio & ad » qu modum alterius Deo convenire negaverimus, n aut negandam effe per fefe patear. (f y wH& " ARTICULUS I ) «1n, &9 in quo Deus cognofcat. feipfum ? t Otz. Nomine Dei intelligitur hic non qu 212. N tantüm eflentia, fed & attributa & j erfonalitates divinee, imó & decrera Dei & u : [o ientia libera, | cog»' Minus controverfiz eft, an & feipfum hác ratione acceptum cognofcat Deus ; u g & in fcipfo; plus verà an etiam fe cognofcat in creaturis ? 'Thomiftis id negantibus, Noftris. communiüs affirmantibus; nifi qui objectum formale aliter explicant, ac nos; & illi omnem vim p Gg3 470 '"Dr DsoUwNo' vim. movendi intentionalem refpe&u Dei tol- ( t lunt. i 213. Dico J. Deus feip(üm perfectitfime p cognofcit arque coraprehendit. — Pro/. /Zutori- (un Ms ;atb. Joan. 1o. v. 15. dicit filius: Sicur govi£ ime Pater , e9 egoagnofco Patreim.. 1.ad Cor. 2. v. 10. u tàn Spiritus omnia ferutatur, etiam. profunda Daà: Quis enim bomimun fcit, que [unt bominis , trifi fet fpiritus bominis , qui in ápfo eft ? itagg que Dei quel funt , uemo cognovit nifi [piritus Dei,, Ergo que- D liber perfona cognoícit perfectiffimé aliam : fed qusliber & ommes fünt unus idémque numero T Íin Deus: ergo Deus feipfum perfe&tiffimé nofcit. Conf. S. Aug. L. 15. de Trin. C. 14.. Sczunt. evgo; Ti f inquit, zzvicem Pater t9. Filius, Jed ii gianendo bic uofcendo: €9 omnia, que funt ia eovum fcien- Q zia & ? àn eovumn fapientia, &m eorum ejfentia, unus- quisque eorum fünul videt.. Minubiius in O&tavio . h alt: [ Deus foli fibi tantus, quantus ef? votus ; & Ifi- dor. L. 3. deíam. bon. C. 3. Sola fibi mota cft Tvi- t f niia$; ubi ab utroque comprehenfivam cogni- tionem intelle&tam effe pater; de qua & Au- f uftini locus fümendus eft, qui L. 4. de Genef. ) ad lit. C.6. habetur: 52 fanthis Angelis yam e[Jemus &- t quales , niom utique mobis iza effet. nota. divina J[ub- Jflautia , fücut ipfa fibi. Prob. Ratione Deus to- tus eft mens & quidem mens prima & preeftan- tiffima, quà preftantior nulla ne concipi qui- dem poteít; praterea veró ipfe fibi eft perfe- &itfimé prafentiffimus ac fümmé intelligibilis: ergo & feipfum perfectiflim? cognofcit. Conj. ä In cognitione Dei de feipfo nihil videntem la- tet; p h " Dr Drzo UNo.^ 471 u tet; tum quia fapientiee ejus non eftnumerus, ür P(àl. 146. dicitar : tum quia fpiritus etiam d. profunda Dei fcrutatur: preeterea non penetrat At duntaxat, quaz füntin Deo formaliter, üt ha- rj &tenus oftenfum eft; fed etiam qua in eo fünt AH eminenter, üt in feqq. uberiüus declarabitur: tandem modo etiam cognofcendi perfectiffimo D jj; !) fertur in feipfum , cüm przeftantior copitari ne- [ DF» queat: ergo omnia plane habet, qua ad com- N prehenfionem defiderari poffunt. m 214. Dico ]. Deusfe tam in feipfo quàm qumd in creaturis cognofcit. —Pro/. 1. p. Perfecti- ol fimo enti intelligenti debet affignari objectum "E motivum & ratio cognofcendi perfectiffima: fed tale motivum & ratio non poteft alia effe igfieui f quàm ipfe Deus: ergo. Couf. Deus utpote ens àfe & füummum bonum eft proprius fibi j Qu finis, juxta illud Proverb. 16.v. 4. . Uriverfa r pvopter [e ipfum opevatus ef Dominus: ergo & tanquam fümma veritas eft fibi incognofcendo (Mjfirï ii y fua ratio motiva. — Prob. 2d. p. Deus perfectif- I fimé & comprehenfivé cognofcit creaturas, ( prout fünt in fe; àt füpponi pore(t tum ob di- fn &a , tum ob dicenda: fed creature fünt in fe [ i jl effentialiter connexee cum Deo; àt rurfüs fup- E ponere licet ex Philofophia: ergo perfectiffime & comprehenfivé cognofcit illas üt effentialiter connexas cum Deo. Jam veró id ipfüm eft, ? am j Deum cognofcere feipfüm in creaturis. nequit coenofci medium ürt effentialiter conne- j ! Xum curm termino, quin per eandem cognitio- nem cognofcatur terminus propter illam con- ] nexio- f j Gg4 Es 47 P Dz Dro Unmo. ll nexionem: fed hoc eft cognofcereterminum in [ medio, ita ut hoc fit ratio intentionaliter moti- T5 j Bs veécognitionis termini: ergo. Confi Deo con- cedendus eft omnis cognofcendi modus, qui i ff À en nullam dicit imperfectionem: (ed modus co- IT nofcendi feipfum in creaturis nihil imperfe- fem étionis infert , àt patebit ex folutione objectio- Qp num: ergo. 215. Oljic. cout. 1m. Cognofcens & cogni- &l i tio referuntur ad obje£ctum copnitum, ficut generans & generatio ad genitum: fed nihil D Ts poteft referri ad fe ipfüm per modum gene- rantisad genitum: ergo nec per modum co- dic gnofcentis ad cognitum; adcóque Deus nequit M cognofcere feipíum: praefertim cüm inrellige- li h xe fecundüm Philofophum fit quoddam pati & moverl, c ognitio autem fit perfectio cogno- [ Ícentis & a ffimilatio cogniti; quod iterum ali- & fic Deo fe ipfüm cogno- hi cui refpectu (ui, n fcenti cohvenire nequit. Conf. [. Scientia & Or omniporentia Dei füntidem: omniporentia Dei Q nequit habere fe ipfum pro objecto: ergo nec fÍcientia. t Conf. I1. Deus faltem nequit fe com- rehendere; tum quia Deus aliàs finiretur jux- ta illud S. Aug. L.12. de Civ. C. 18. Quidquid tiertid comprebenditur , [cientis comprebeufione fi« i k amitur: tum quia Deus cognitionem etiam fuam comprehenderet ; adeóque Dei cognitio foret formaliter reflexiva füper íe ipfam, & darentut in Deo reflexiones infinite feu infinicum. f d &. D. M. Cognofcens & cognitio referun- tur ad cogaitum ficut generans & generatio ad f geni- WDIU: Dro Uuo. 473 m genitum, in creatis, T.inDeo N. Etiam increa- Q tis idem cognofcere poffe fe ipfüm non tamen OCOH: generare, patet tum experientià in homine & T angelo, tum ratione, quz eft , quód cogno- 150 fcens non producat cognitum , ür generansge- perf . neratum, Pretereain divinis cüm generatio fal- gdo rem paffiva fit quafi tranfiens , non autem prin. cipio generanti immanens, oritur relatio realis, us & hinc fimilis diftinétio generantem inter & ge- jit nitum ; quod cüm non üit in cognitione divi- | ii na fui ipfius, nonnifi relatio & diftinctio ratio- gER'l' nis locum habere poteft. « 742 Pro/. D. Pre- no dicata ejusmodi nequeunt convenire alicui 1cqlli£ refpectu fui , fi fümantur in fenfu reali , atque hinc inferant diftin&tionem realem, C. fiin fen- :l!ige- a fu formali fümantur & fecundüm diver(üm dun- tàXat concipiendi modum N. — 444 Cozf. 1. &. »00[10 » 1l D. M. Sunt idem fübftantialiter & in recto, C. QUr P fünt idem connotativé & in obliquo , feu ratio- qii - ne objedti, N. Omnipotentie objectum eft j omne poffibile & producibile, fcientie omne cognofcibile; füb quo poftremo Deus omnino p T continetur, minimé autem ífüb priori. 4d Conf. IHT. . IN. A. Id Jvob. vm. D. Finiretur r i eus füi cognitione proprie, quafi meta & fi- W nis cognitionis ac cognofcibiliais divinze ha- fit beretur, N. improprié, quatenus coguitio ! fOf 1 Dei adaequat totam illius cognofcibilitatem ; C. i De S. Auguftini textu obfervar. D. 'Thom. P. 3. Q. 14- a. 3. verba illa, comprebenfioue finituy , non effe accipienda pofitivé, quafi Deus feipfüm g j fuà cognitione intra certos limites concludat; 48 gcn»" Gg 5 , Mi Ds Dro Uxo. ; 474 [i) fed nepativé & feníu perfectiore , quatenus Deus feipfüm cognofcit nuilis limitibus cireum- Taru UT fcriptum vifione fimiliter nullis limitibus cit- cumícriptà. 44 prob. 2d. .. Concedo inpri- W ia ld i mis, quód cognitio divina etiam feipfám com- prehendat: rurfüs concedo eandeim dici poffe ia formaliter reflexivam, fed fine ulla imperfe- U 10 €tione; que contingeret, fi reflexio fieret per cognitionem realiter diftin&tam : denique Theo- hii Wi logorum aliqui concedunt & illam reflexionum infinitatem, quam menti divinc infinire mi- €0f nimé diffonam arbitrantur; eoquód in his re- ( flexionibus nec realem nec virtualem diftin- t &ionem admitrant, quam folam D. Th. l.c Te dum:. diceret: a Art. 4. exclufiffs videtur , Jutelligere divinumt, quod eft in fe ipfo fubfiftens, df li Íi fut ibfius & mon alicujus. altevius, ut fit. opovteai h pvocedeve in infinitum. — Alii veró hanc infinita- tem reflexionum fequi negant; eoquód cogni- « tio rellexa in Deo non elt realiter diftin&ta à cognitione directa; fed cognitio eadem eft di- Q di reéta obje&ti & fimul reflexa füi ipfius; adeó- que non requiritur alia & alia reflexa; fed fuf- N ficir reflexio una, prafertim cüm ea fit infr- nita. l 216. Oljic. cont. ad. Si Deus fe cognofceret 1 in creaturis; cognofceret creaturas priüs; quàm fe ipfüm: hoc veró videtur abfurdum: ergo. [ lr Conf. £. Cognitio divina füi per creaturas foret precifiva, abítractiva & eniematica, non ve« fg ró intuitiva & comprehenfiva, üt probatur; li nam Deus cognofzens fe ipfum in creaturis co- J gno- , Dzr Dro Uuno. 473 Tafen) gnofceret fe üt rerminum connexionis creatu- circit rarum: ergo precisé copnofceret in creaturis QU dg- illa divina praedicata; cum quibus creaturae con- um ne&untur. Atqui folm conneétuntur camuni- f cor tate &omnipotentia Dei, non autem cum Tri- nirate: Ergo & Deus in creaturis duntaxat co- ij pOijïï mperiev gnofceret fe unum & omniporenrem , non ve- t ró trinum; adeóque przcifivé. Couf. I1. Re- eTh&C' latio tranfcendentalis feu connexio effentialis U unius cumaltero poteft intuitivé coenofci, quin i? cognofcarur ejus terminus: ergo connexio jb creaturarum cum Deo non probar Deum co- ; l [v gnofcere fe ipfürn in creaturis. Prob. iut. . Iu '"l'erminus diRinguitur realiter à relatione trans- dicat cendentali connexionis: ergo eriam poreft di- 17 ftingui in cognitione, feu poterit non cogno- u r cl, Intuitive coenità relatione. 2. uia aliàs N equeretur, quód, quoties intelle&us creatus o "a cognoícit creaturas, in his eriam co gnoífceret jtni Deum: fed hoc eft falfum: ergo. 3. Beati u quamvis in Deo intuitivé videant virtutem pro- h g ductivam cujuslibet poflibilis, in eadem tamea E non vident quodlibet poflibile fingillatim : ergo. IU EK. D. M. Si Deus fe cognofceret in crea- fUriS, priüs fimpliciter cognofceret creaturas, vnüftï' uàm fe ipfüm, N. refpe&tive & fecundüm h s anc pracise cognitionem, /uj4. cognofceret jf creaturas priüs à quo, quarenus creaturz fünt j ratio; cur Deus per illam cognitionem cogno- n fcatur C. priàüs in quo, quarenus in figno ra- l TU tionis priori cognofcerentur creaturee & non Deus, cüm ramen correlativa fint fimul cogni- ys u üone, 6 Dr Dro Uxo. at tione, N. — 4 Couf. I W. 1. cum non paucis, rj 4e€ cognitionem illam divinam fuiin creaturis pra- AUf cis? confideratam fecundüm rarionem noftram dici poffe pracifivé imperfectam feu abítracti- KC I5 vam &eenigmaticam , quatenus fic furmpra à no- bis non concipitur fecundüm omnem perfe&tio- titior nem , quam realiter habet; non tamen pofitivé | Aitti imperfectam, quia intelle&us nofter praccifiv EV& [ illam confiderans non nepat ulteriorem perfe- ! quy] & &ionem ipfi realiter convenire, fed folüm tri- buit perfectionem tanram, quantam ex vi talis Wi N. Aff &g min. Sub- medii habere poteft. — & 2. . fuinpt. probatioui . Ratio eft; quia creaturz ei- &untur cum íüa caufa prima; fentialiter conne vera & reali, ideóque cum omnibus pradica- us nequit effe vera tis divinis, fine quibus De & realis caufa prima: cüm. autem talia fint om- ü) (ffaria tam abíoluta nia divina predicata nece uàm relativa, cum illis omnibus creaturae con- j l is neceffarió u necuntur, & ila omnia in creat * m cu m omnis cognitio df cognofcuntur; praferti Dei fit comprehenfiva. Ad Conf. II. 3. N. A d tum quia cogni- q Ratio patet ex proximée di&tis, * D tio connexioni s ut ta lis fündame ntum & termi- N num attingit ; eoquód correlativa fint fimul co- gnitione: tum quia cog nitio connexionis divi- T D naeft comprehenfiva, adeóque claré & perte- &iffimà & creaturas tanquam fübjectum, a j Deum tanquam terminum , & inter utrumque connexionem ac ordinem comple&litur. i i[iope,, Ti prob. 1. D. Conf.. Poteft diftingui in cogn qua non fit comprehenfiva, neque conne XROI- q nis Dzr Drgo Uxo. 477 patut nis üt talis, C. in cognitione ; quae hec dicit, ispte ud eft divina, N. — ,4d prob. 2. .N. Seq. M. yftun Quia intelle£tus creatus nec comprehenfivé, find. nec etiam femper füb ondine ad Deum creatu- 2ine ras cognofcit. 744 prob. 3. IN. Cozf. ob eandem d rationem ; nam beatus videt quidem omnipo- ol tentiam Dei intuitivé, non tamen comprehen- d fivé & fuüb conceptu virtutis productive ad | perfe- quodlibert poffibile fingillatim determinatum ; int" fed folàüm íub conceptu potentie productivae iil poffibiium omnium quafi in communi. j TE ARTICULUS II rin qui n ey im quo Deus coguofcat ves ommuej e v polfiiles ? !t of Ota. Agitur hic de rebus poffibilibus o DI N tum fecundüm effe formale ac pro- re u prium, tum fecundüm ratrionem poflibiliratis; ecefïäf;ä feu üt poffibiles fant. Primo quaftionis capite 9 afferto , alterum continet duas infepartes: 1ma TL eft, an Deusin feipfo poffibilia cognofcat? 2da, d an cogno(cat eadem etiam immediaté &directé t in fe ipfis? Circa priorem tenent nepativam n mantibus. Nominales & Vafquez, reliquis omnibus affir- T. Cüm enim hic non qusratur de Ípecie quadam intentionali imprefía, qua fe- ( pCK j ii cundüm noílram rationem eflentie divinz in uj ordine ad obje&tum creatum tribui poteft, fed de intelligibili obje&tiva; fententiarum diverfi- j tas ex eo oritur, quód hepantes non admitrant divi- connexionem eflentialem inter e!ï'emiïam nam Dsg Dsgo Uxo. 478 ]u nam & creaturam poffibilem , affirmantes veró Ti eandem füpponant. Hoc ipfüum veró & nos .j hic füpponimus; & unicà duntaxat rationebre- sl viffimé probamus: Queelibet creatura ex fuis IT intrinfecis habet determinaté haec duo; nempe j na. poffe exiftere, & non poffe exiftere à fe: ergo li ex fuis intrinfecis habet determinaté poffe exi- nifi ftere ab alio- tanquam à caufà prima: fed boc o eft creaturam effentialiter connecti cum caufa Qs prima, quz Deus eft: ergo. . Circa pofterio- Ym rem non folüm 'Thomi(tze omnes , fed Suarez; T Molina, Valentia & alii non pauci & Noftris ne- gant contra Scotiflas & reliquos, poffibilia in Unde conftat perpe- di fe ipfis à Deo cognofci. [ ram dici à Goneto Difp. 2. de fcientia poflib. q art. 2., quàd ex hac quaftione dependeat pofi- Tij J/ tio aut deflructio fcientise medie; non enim unum ac idem fundamentum eft Autorum ne- fit gantium , & à multis in hac que'ftione pollibi- W; Tie libus duntaxat detrahitur ratio motivi intentio- Q paliter motivi. &d 218. Dico J Deus omnes creaturas poffibi- les etiam figillatim & diftincté cognofcit. Pro/. D iv iisdem argumenris; qua five ab autoritate five ex ratione num. 202. & 203. adduximus. Cof. U 4 inprimis à priori : Deüseftinfinité intellectivus: erpo habet vim coono(cendi omne intelligibi le: 1 Q f fed res potlibiles funt intelligibiles ; quia funt iU entia fàlrem poffibilia, & unumquodque ficut ií eít ens, ita eft intellipibile: ergo divina cogni- tio ob infiniratem füam hac omnia compledti- b P e e&a tur. Deinde à pofleriori: Impolflibil Deum D E; Dzo Uwo. 479 ov Deum ignorare rem, quam poffit creare; quia & nihii operatur vel operari potcít, nifi üt agens nebre intellectuale; tum quód folus bic operandi mo- eli dus fit perfe&us & Deodignus; tum quód po- n tentia divina urpote infinirà, fieque tamen infi- nita entia producens, aut ex fe determinata ad m yloa hzc potiàs quàm illa entia producenda, non- nifi per intelletum & voluntatem determinari d 1 i poteft ad effectus, quos ponit reipsà producen- dl dos. Ergo repugnart, aliquid cadere füb divi- Ij nam potentiam, quodfüb fcientiam divinam N f non cadat. l j - 21g. Diro ]. Ex füppofito, quód Deus j AP effentialiter connectarur cum poflibilibus, Deus -pe po[ü illa cognofcit in fe ipío; & quidem tot titulis , quot effentialiter cum illis connectitur. Prob. g[pü; | eni Im. j. Medium effentialiter connexum cum termino nequit comprehenfivé cognofci, quin w í cognofcatur terminus propter talem connexio- y jnd nem; quia enim comprehenfivé coeno(ci eff cognofci claritate extenfivà omni, &hinc relatà ad omnes terminos, ad quos relationem dicit i m planiffimé fequitur, quódcognofci comprehen- i u hivé medium cum termino connexum fit ex- preísé cognofci àt connexum cumtali termino, k u adeóque terminum propter talem connexionem if 1"]0!9 cognofci. Sed hoc ipfüm eft terminum cogno- Ícere in medio connexo, ut num. 21I. expli- y n cando copnirionem rei in alio diximus: ergo fi upponamus Deum effentialiter connecti cum Jf w AII poflibilibus, Deusea in fe ipfocognofcit. ProZ. ) 2d. p. Quia pofito, quàód Deus effentialiter i COrnn« j J b Dzr Dro UNo. 480 Áifi conneétatur cum creaturis, & quód connexio cum termino fit ratio intentionaliter motiva co- f nitionis termini; tot erunt in medio rationes | t objective intentionaliter motivae, quot fünt j f connexiones velTituli connexionis. Corjf. vefe- if rendo & próbando media , in quibus Deus com- ld muniüs dicitur cognofcere poflibilia. Eorum jb li imum eft ípecies intellipibilis divina creatura- €00 rum , quatenuseffentia Deieminenter continens [(5) omnes creaturarum etiam ür poffibilium per- i i Q fectiones rationem intentionaliter movendi ad edum íünt ides Q earum cognitionem gerit : divina creaturarum ; quatenus effentia divina D2 üt participabilis connotat infinitos modos, qui- q bus à rebus creatis perfectiones divinee partici- d pari poffunt; unde attingi oportet Iprimariam W poffibilitatem, que in perfectionum. feu prz- D dicatorum confenfione confiftit: 5f/um eít om- W niporentia divina, cujus terminus adaequatus alius non eft, quàmres omnes poflibiles: 4rum d eíft ipfüm Verbum divinum , quod quia eh d fubftantialis imago divinitatis, in eodem res L omnes poffibiles etiam reprafenrari oportet. H Atque hoc medium frequentiüs affipnatur à q Ss. Patribus , quos vide apud Petav. L. 4: il " C. 11. & in Tr. de Deo Trino. 220. Dico 11/. Deus etiam immediat? co- D nofcit poffibilia in feipfis. — Proj. Quia intel- q Je&us divinus eftinfinité cognofcitivus, nonfo- [: làm debet cognofcere omnia, fed etiam eo mo- i do, quo fünt cognofcibilia: fed potlibilia fünt fik etiam immediate in feipfis cognofcibilia; tum W quia s " d Ds Dxro Uxb: 48X atl tum quia immediaté in feipfis habent verita- jv tem objeclivam, vi cujus terminare poflint ationd p füt enuntiationem fibi ipfis. conformem;, cujus- modi funt, effe in porentia, effe producibilia, if effe poflibilia , non involvere pradicata con- 5000 tradictoria: tum quia àt funt. intrinfecé poffi- Eont bilia, ita & intrinfecé atque hinc immediaré relt cognofcibilia: tum quia res prateríte exiíten- yntinen tes & future fünt in feipfis cogno(cibiles, à n* quibus res poffibiles non diftinguuntur fecun- E at d veritatem objectivam, fed dunraxat fe- nt ( cundüm ftatüm: ergo. Cosf. Maximé Deo ] dW neganda foret cognitio creaturarum in feipfis, y, d quia hic cognofcendi medus inveheret quan- ii dam imperfe&tionem: fed nullam proríus im- mare " perfectionem inducit. Nam 1350 imperfectum ü Pfä non eft, Deum puré intenrionaliter moveri à «t poífibilibus ad cognitionem; cüm hic moven- qq di modus praecisé fitus fit in eo, quód obje- ps.f €tiva veritas poffibilium poffit prudehter red- qlllü di pro ratione affensüs: 240 necimperfectum m eít, quód divina cognitio extrinfec? fpecifice- opOI tur à poffibilibus; quia & hoc fine imperfe- €&ione admittitur in fcientia divina de exiíten gnütl! pb tibus in certa temporis differentia: 3//9 nec u imperfectionem involvit , quód .hác ratione (ii objectum formale cognitionis divinz efTet:quid yu/ .creatum ac limitatum; tum. quia ficut ex ob« ;; [10110' jecto materiali vel formali increaro & infinito ( noftra cognitio non fit infinira & increata, fic u nec divina $ contrario evadit creata aut limitae da,' t | tRctum quiaficut in pyædicatis^diviniseüfæqg g&. ig Ü 482 Drz Dro Uuo. lis perfe&tio entitativa & realis, quamvis v. g ttlio intelle&io ex genere füo fir perfe&ior , quàm atf otentia productiva; fic etiam cognitio divina [ It C 3 abens obje&tum formale creatum realiter ac | ten entitative eft equé perfe&ta ac habensobjectum N increatum, licét hec poftrema cognitio ex ge- 4 ht nere fuo perfectior dici queat. j iC 221. Oljic. corit. 1m. Creature meré pof- Tep fibiles non fünt aliquid a&tu , neque erunt: er- &l go Deus illas cognofcendo, falem non cogno- r U Ícit aliquid à fe diftin&tum ; prefertim m VY poffibilitas creaturarum adaequate identificetur li Deo. Corf. I. Si Deus actu cognofceret om- f fini- NT nia poffibilia, in mente divina daretur in tum categorematicum obje&tivum ; ficut. hoc (s à parte rei haberetur, fi Deus omnia poffibi- tG lia actu produceret: fed in mente Dei illud da- Á ri nequit; quia ceteroquin Deus cognofceret Y infinita effe poffi bilia fimul, quee tamen fimul li non funt poffibilia: ergo. Conf. 1I. f res co- AE gnofcitur in caufa univerfali, cogn ofcitur fo- li ]üm in communi & fecundüm rationes com- «De munes: fed poffibilia dum cognofcuntur à Deo m in feipfo , cognofcuntur in caufà univerfdli: Q ergo fic fálrem non cognofcuntur figillarim & Vni diítincté, fed in comnmmuni tantüm, EU 5« D. . Non funt aliquid phy ficé ac füb- B je&ive, C. obje&tivé acverificativo, N. Cüm 1üm nullum objectum phyficé moveat divinum in- ä&u telle&um ; & tam praeterita quàm fütura e&qu ET fint objetum divinz cognitionis ac prafentia; ts manifeftum eft poffibilia fübtrahi non poffein- telli- Dz Dro Uuo. 483 ris Vl g, tellipentiee divinae ex eo c: q apite, quod actunon diit exiftant, Accedit, quód licet poffibilia non fint cogno(cibilia per cogn r talem & vifionis, itionem experimen- jedi feu enuntiantem illa phyficà exiflere, dicenda tamen eruünt co gnofcibilia xt? per cognitionem idealem , obje&iv am & fim- plicis intelligentiae, feu enuntiantem illa non n repugnare, J excludere fü fed fub hy pothefi quàd exifterenr, um con tradictorium , quod eft ab- a foluté & fim pliciter effe jl poffibile, ac objectivé if ac verificativé exiflere. 4d prob. D. Poflibi- litas creaturarum extrinf: e ca & caufális identi- « ficatur Deo, j C. intrinfeca & formalis, N, Caufàm poffe P ul roducere creaturam eft aliqua yoli creaturz poffibilitas , ed qua teneat fe ex par- te caute, & hinc effectui feu creature extrin- tdi ecca e : creatruram vero ex füis terminis feu- A J predicatis non repugnare, etiam eft poffibili- nl I35; quz cüm ex | u & hec propriis preedicatis oriatur, prexdicata à Deo diftin&a fint, forma- j lis ac in trinfeca creaturge eft , atque divería à T Deo. 44 Conf. I, g. A. feq. M. Quia Deus rii omnia poffibilia folüm cognofcir actu & fimul, j actualitate & fimultate cognitionis, utpote quae jip' unicus & indivifi bilis entitativà eft actus; non autem fimultate obj æ ach ecti, que fcilicet collectio- nem poffibilium e nuntiet vel omnia poffibilia Ü fimul effe poffe, y "d prob. Difp. eít; quia fi actu producerentu r omnia poffibilia, haberent )u actualitatem. & fimultatem fi bi intrinfecam; j5 adeóque daretur infinitum categorematicum €reatum: econrra in mente Dei habent rantüm L H P ectua- g "ass Drs Drzo Uuo. '4841 a&ualitatem & fimultatem extrinfecat, Ícilicet d cognitionis divine; unde infinitum categore- maticum datur, non creatum, fed inereatum. N «Ad Conf. 11, w. D. M. Si res cognofcitur in lïmm cauía univerfali creata, cognofcitur folàm in Km communi, C. fi in cauía increata, IN. — Crea- itod Qürà tura folüm eft univeríalis per defe&tum virtu- tis; utidicitur intellectus nofter univerfàlis per firm 77 abítractionem à materia & mutuando fpecies objectorum à rebus: econtra Deus eft univer- j falis per plenitudinem; quia virtus divina € | BUAT. caufa rerum fecundüm omnes rationes etiam | formg | Ik]y fpecificas & individuales. 222. Oljic. cout. 2d. Quod non contint« N tur formaliter in Deo, nec formaliter feu f fipí ( cundüm effe formale cognofci in Deo poteft: Bu pulle creaturz continentur in Deo formaliter; Ti X ífed eminentialiter tantüm: ergo. Cozf. J Si Deus poflibilia cognofcit in feipfo tanquam in Qp üd medio, ergo à copnitione fui progrederetur a cognitionem poflibilium, ideóque haberetur Cogj Quo in Deo difcuríuüs vel duplex faltem cognitio: fed neutrum in Deo eft admittendum: ergo. i Ya Cozf. 1l Deus füb nullo ex affignatis predi- cato poteft efTe medium cognitionis poffibilium. lu jNam 1. eminentialis continentia hominis in nj angelo non poteft obtinere rationem fpecielin- T telligibilis obje&ivee pro cognofcendo hominé Tat in angelo: erpo nec ex eminentiali continen- nj — ia creaturarum in Deo , effentia divina pote UR Q« lus effe fpecies intelligibilis creaturarum. — 2. : "i qvé ra:io'jdeæ poteft efIe medium cognoícen À Dz Dro Uxo. 48j falia di poffibilia; cüim Dion. L, de div. nom, C, . got icat, JDeum nom cogmofceve ves fecundüm ideatm. tedtu 3. Nec omnipotentia; cüm hzc fecundüm no- du ftrum concipiendi modum füpponat cognitio- lum 1 nem jam habiram poffibilium, feu rerum, quas ( producere poteíl. 4. Nec verbum divinum; | vit cüra Anfel, ini Monol, C. 2g. hic fcribat: Sa- db zi mamfefhum efHin verbo, per quod fa&la. fum (cià omnia , fémilitudiues vevum non e[[c, jvdt 9. IN. M. vel D. Quod formaliter in Deo qmd non eontnetur, nequit in eo fecundàüm füuum j d formale cognofci immediaté & dire&é, C. mediaié & indiredié, N. Hoc ipfo, quód ont eus effentialiter refpiciat poflibilia , nequit (ot feip(um comprehenfivé cognofcere dire&? ac 70f€fï immediaté, quin fimul poffibilia ranquam ter- alitel minos faltem indirect & medi at& intelligat , - j M üt f, d.eft.. 44 Coof. 1. y. D, M. Si Deus coguofcat poffibilia in feipfo per a&tus plures wami*' u & diflin&os, progrederetur à cognitione fu ad j cognitionem polfibilium, C. fi & cüm co- ggnim' gno(fcat perunicum duntaxat& fimpliciffimum adum, N, Prioritatem hic nullam inter- 1:83525 venire conftat vel ex ipfa cognitione creatura- j Ti rum in verbo Beatis füperiüs afferta; nifi for- j fàn fecundüm noftram folüm rationem admi- »EUW feris ftantem praciss in hoc, quàd Deus fit omlü ratio, cur poffibilia cum Deo cognofcantur gt unico aCtu. — 44 Conf. II. . N. A[f. "d prob. p l" Di[b.eft; quia eminentialis continentia ominis in angelo fumitur tantüm pro predi- N J ( catis perfectionis angeli pree homine; non au- h3 tetm EM SRR- 486 Dzr Dzo Uüo. tem fimul pro virtute hominem producendi, i ür accipitur ia.Deo, qua& connexionem effen- "i tialem. dicit, A4d 2d. D. Deus non cognofcit n fecundüm ideam zternam à fe independentem ! & extriníecüs affixam, C. fecundüm ideam fibi l ] incinfecam, quaque fit ipfa effentia divina üt i rücipabilis, N. q m Ita nempe refpondet D. om hic q. 15. a. 1. ad r. » Dicendum; Iu »quód Deus non intelligir res fecundüm ideam qi »€xira fe exiftenrem: & fic etiam Ariftoreles Ts »improbat opinionem Platonis de ideis , fe- B »cundüm quod ponebar eas per fe exiftentes; Qu »non in inrellectu.,, Caterum à Dionyfio hi nihil minüs quàm cognitionem creaturarumin f eo negari, num. feq. apertiffime patebit. 74 3*. D. Omniporentia üt actualiter operans fup- l ' ponit cognitionem jam habitam, C. üt potens Hl operandi, N. d 4;. D. In verbo non funt fimilitudines rerum , accepte ícilicet à rebus ä » externis &.creatis , C. provenientes ab ipío » Deo ejüsque effentia ür participabili; N. In hoc feníu loqui Anfelmum probant verba con- »l tinuó fubjunéta: Zerbum ton ef. femilitudo ve- vum , fed. ves fuz imitationes vevbi. ug con- ) ï tra connexionem opponi folent; vide num 181. 2213. Olbjic. cout, 3t. Dionys. L. de div. nom. C. 7. manifeflé nobis adverfatur fequen- h : tibus propofitionibus; tma eft: /Voz [ecusdum » viftonem [rigulis [e immitti, fed [ecuudum cau- ä ) f& continentiam fcit omnia, 2da: Divinua ja- E pientia. [eip[am cognofcens fcit ommia. 3ti3: Deus | 0 d fui. B 64 nga' Jumt» mofcit , non verum fzo!z'n'ä,- e 4f2: Dzr Dgo Uwvo. 487 cetd, 4ta: 5j fecundimn uzam caufam. Deus. omnibus e. exiflentibus e[fe. tradidit , [ecundum eandem cau- Xnofd Jam fciet omnia, & mon ex exiflemtibus fumet eo- rentcm vum uotitiam. Ergo juxta eundem Deus pof: mll fibilia non cognofcit in feipfis, fed in fe tanrüm j i ipfo. Neque folvitur argumentum dicendo , d) quód excludatur duntaxat cognitio poflibilium ydun in feipfis per fpecies à creaturis acceptas; tum jdeim quia $,Do&tor negat Deum cognofcere creatu- Qs ras contrapofité ad hoc, quod eft cognofcere " creaturas fecundüm continentiam caufe: tum CO quia aliàs cognitioni divins nihil fpeciale tri- o bueretur; cüm angeli etiam non intelligant per iil Ípecies à creaturis acceptas. Cosf. 7. Aug.L. ; J 83. QQ. q. 46. ait de Deo: Vog enim extra fe jl quidquam pofttum intuetur : Nam boc opinavi oteli facrilegum efl, Quee verba exponens D. Thom. u(xm lc q. 14. a. $. ad r.inquit: ;; Dicendum;quód g »Verbum Aupuftini dicentis €?c. non eft hic T »intelligendum, quafi nihil, quod fit extra fe; j »intueatur , fed quia id, quod eft extra ipfum, t »non intuetur nifi in feipfo , üt dictum fuprà. ;; i Dixerat autem in corp. » Alia autem à fe vi- »det non in TU fis fed in feipfo;,, & L. 1, cont. nl gent. C. 48. t r ipferat: 5Si igitur Deus aliud »3 fe intelligeret quafi per fe & primo intel- Tl " »le&um, ejus operatio intellectualis fpeciem j »& nobilitatem haberet ab alio, quàm ab ipío: l [ » hoc autemeftimpoffibile, , Ergo. — Cof. IL; ij S. Ambr. C. 1. in Symb. Licet, inquit, JDeus ompnia calefliaeg tevve[Iria ac minima queque per» pu j lp e iutelligeve , fed fen- /hi iciat , nibil 1amen exiva . fé 4 gula 7 " * 'DE Dro Uxwo. 488 n gula in fe intuevi dicitur.. Ex S.. Aug. L. 5. de ii en. ad lit. C. 15. P'idit omnia| Deus , quando jecut 5 &9. fécut vidit , ita fecit: mon prater. [eip- iiom fum videus , fed in feipfo. . Ergo rurfüs conftat, u negandam Deo copnitionem creaturarum etiam [ poílibilium 1n feipíis füb quacunque accep- LT &lone. ( &. N. Aff ad prob. D. Cosf. . Deus poffi- [ bilia non cógnofcit 1n f& ipfis fümendo huno E €ognoícendi modum minüs jam ufitaré & pro cognirione,qua habetur per fpecies proprias u ab objeéto emiffas , C. furnendo illum ufita- tiore jam acceptione &t pro cognitione rei & Q propter ipfius propriam veritatem ,' N. Prio- rem duntaxat ufurpationem negat Dionyfius, W Ut qui l. c. intendit unic& probare , quód Deus. habeat ab eeteroo cognitionem omnium , ne- « Ü que modóà in tempore aliquid difcat. Men- tem .hanc ejus eíle , patet tum ex diícursüs D N exordio; qui eft hujusmodi : AMegue enim eas, que. funt., ex iis, qua Junt , difcens uovit. divina, 1l anens; fed m fe &5 ex fe pev c au[am verum o« mium cogimitionem , [cieuttam , e[Jeutidmque auti« 5 ( eiparam eg aut? compveben[am babet: son quàd per [peciem fengula. confedevet , fed quod umo caue « complexu otmmia [ciat Q9 comlineat ; um ex probatione , quam defümir ex fcriptura ; in E qua frequenter dicirur, Deum res zovt[Je , pritis, quam. fievept : tum ex Maximo in Scholiis ad [: C. 7. Dionyfii laudatum , ubi dicit Deum pe£ vaufam habere in f& cogmnitionem omnium ; ] func [ gu.öd g'llam expevientid. uon. compavárit ; £nmt A p [* Dzsr Dzro Uxo: 489 X enim Deus cognitioue poflevior imvenivetur , -U£ TT in aliquo tempove uom coguo[ceus: tum ex ver- ^ J fione Lancelii, fecun üm quam propofitio i 412 fic, enuntiat: Sicut Deus ommibus creatuvis QUi i atualibus avibuit eJe , quim ab ilis effe fumat , u Wa 9 eas omnes coguo[cit , quim ab eis per fpe- ciem cognitionem accipiat. Hinc ad prob. N. A L pl uoad rationem 74 patet refponfio fino ex diclis ; ubi declaravimus , cujnam oppo- 3 nat Dionyfius cognitionem Dei in fe ipfo : JPIMS quoad z4am affignamus differentiam , quee eti- ii amnum ílat cum data explicatione. — .Dum k I enim Patres probant Deum non cognofcere Pu creaturas per fpeciem ab his acceptam, ma- fs ximam & fpecialem perfe&tionem Deo tribu- [at unt inlinea intelligendi ; quia fi fpeciem non , accipit à creaturis cognitis ; nec eam accipit N aliunde: ex quo conficitur , intelle&um divi- Ui num nullà indigere fpecie, adeóque ex fe efe j completiffimum & determinarum ad cognof- j cenda omnia cognofcibilia , ütprimum cog- n noíci poffunt ; que eft fingularis Dei perfe- T. i ji &io: Angeli autem quamvis fpeciem non re- cipiant à creaturis ; illarum ramen fpeciem T habentà Deo infufam. — 4 Conf. I . quoad textum S. Auguflini D, 4, Deus non intuetur y m extra fe aliquid tanquam exemplar feu ideam; ad cujus fimilitudinem & normam eftormet I jj ereaturas , C. non intuetur extra fe aliquid nf tanquam objectum ,. quod immediate & in j Propria ratione ac veritate percipiat; N. Pla- 4l j tonicas ideas nempe hic infectatur S, Do£tor, P h cujus 490 Dz Dzo Uxo. cüjus hec verba non interpolata damus: Haf autem vationes ubi avbirvandum e[l effe , uift in [ ipía meute creatoris ?. . Non enim extra fe quid- W quam pofftum inuetur , ut fecundum id couffi- It ii Yi guevet , quod con[Hituebat : Nam boc opinavi Jacvilegum eff. Quoad textus D. Thomz g. d íub eadem diftinf&ione , qua nuper ad expli- M candam Dionyfii mentem data fuit ; nam in M Summa l, c.ad 3.affert hanc . rationem , cur m Deus creaturas non cognofcat in fe ipfis; quia cognitio divina nequit fpecificari ab objeéto [ creato , cüm iftud non poffit effe principium W intelle£tualis operationis , per fe nempe vel D l per fpeciem influens: in L, cont. Gent. au- tem ]. c. plures rationes addit ,' nempe quà Yi Deus aliàs mutaretur in pejus, haberet plu- res operationes intelle&tuales, foret in poten- l ,gd tia, aliquid aliud effer Dei perfectio ; & fci- entia ejus ex multis componeretur : hz veró omnes non conveniunt fcientiz nifi tali , quas — — €3 —— ab aliquo extrinfeco vel conftitutivé vel phy- ficé motivé & fic principiativé habetur ; quo- rum neutrum in noftm fententia fequitur. Caterüm advertendum efít, D. 'Thomam his $— in locis fermonem etiam facere de objecto primario & nobiliore, quod effentiam Dei effa TP— — —— — ER 2 non autem creaturas, jam füprà à nobis affer- . um fuit. 4 Cozf. 11, y, N. Con[. Ambro- fius enim negat duntaxat cognitionem crea- CO — turarum in fe ipfis fecundàm modum à Dio- m p nyfio rejetum ; Auguftinus autem hic rur- — füs rejicit ideas à Deo diflin&tas, ür ipía ver- ba fatis manifeftanr. 224- Drz D.EO UNO. 451 H U 224. Infl. Coguitio poffibilium in fe ipfis refpe&tu Dei eft fuperflua , imperfe&ta & im- fl poffibilis : erpo- non eít admittenda, — Pars if vma 4nt. pvob. 1. Deus potlibilia jam cog- )pmml nofcit perfectiffimà in fe ipfo: ergo füperflua 1e f eft cognitio eorundem in fe ipfis. 3. Copni- aj tio divina poffibilium in fe ipío eft infinité m If erfe&ta : erpo copgnitio eorum in ipfis nul. , at am perfectionem addit , fed fuüperfluit. $, qui Eadem cognitio adzquat omnem cognofcibi- u d litarem. polfibilium : ergo nihil füpereft per apxum cognitionem in fs ipfis cognofcendum. — Pars X [ 2da prob. 1, — Quia hiec cognitio effer (impli- m citer finita , utpore finita tam ex parte obje&i materislis , quàm formalis, 2. Quia haberet T vile motivum nempe veritatem creaturz ob- Qten. js&tivam ; cüim quodlibet à Deo diftin&tum k lo comparaté ad illum pro vili habendum fit. 3. n Quia cognitio creaturarum in fe ipfis decolo- W ratior & vefpertina ; adeóque imperfe&tior , du eft; ür num. 177. ex S. Auguftino oftendimus. 9 Pars 3tia pvob, 1. Si Deus cognofcit poítibi- qu"ul lia in fe ipfis, haec erunr. priora cognitione "m divinà ; ideo enim illa cognofcit , quia fünt )b]!&ü poffibilia: fed nihil dari poteft prius Deo cog- d noicente : ereo. 2. Sequeretur Deum non : fufficere fibi in linea cognofcentis, fed quafi mbW egere veritate creaià : hoc eft abfürdum : er- go. 3. Sicut fe habet bonitas credta ad vo- n luntatem divinam, fic fe haber veritas ad in- n telleum ; fed bonitas creata non poteft im- Ts mediaté p "3 492 -DE Dzo Uwo. 1 imediaté movere voluntatem divinam ad amo- | m rem füi: ergo fimiliter, | d g« [N. .. Quamvis , quod 2dam partem at- N tinet, permitti poflit hanc cognitionem pre- ii cisb per rationem noflram & ex genere fuo il effe imperfectam nempe przcifivé , non au» fib ]1 » rem pofitive vel negativé, ücfid, 44 Part.. ime prob. 1. D. Conf. Nifi per hanc cog- [ &l nitionem Deus poflibilia videat alio modo; C; Si alio modo videat , IN, uia veró Deus [ non tantüra cognofcit ex füa perfectione in- - qi finita, quzcunque fünt cognofcibilia, fed & for quocunque modo fine imperfe&tione cognof- f ci poflunt ; fequitur neceffariam quoque efle u hanc cognitionem, d prob. 2. D. 4. Cog- nitio poifibilium in fe ipfo eft infinité perfeéta l realiter , C. formaliter & fecundüm noftrum l W intelligendi modum , f474. in fua precisé linea & ratione cognitionis creaturarum in fe ipfo l Ti tanquam medio, C. in omni linea & ratione cognitionis creaturarum in fe ipfis, .. 42 - E vob. 3. D. 44.. Adeequat omnem poflibilium cognofcibilitstem quoad rem copgnitam , C. ! quoad modum cognofcendi , N. — Prater UCN modum enim cogno(ícendi poflibilia in fe ip- l fo , modus alius eft cognofcendi in fe ipfis, ! ficut eundem adveríarit admittunt ratione re- N | rum aé€huliter exiftentium, Ad Pavt. ad« T | prol. 1. N. Aff. & Supp, / Si enim ex finitudi- ne objecti penfanda foret perfe&tio copnitio- l nis, cognitio infinita nequidem permitteret i obje&um materi;le finitum ; cüm ficur ma- À lum 'DE Dzo Uxo. 493 m lum habetur ex quocunque defectu , fic fini- tudo in linea cognofcendi ex quacunque fi- uf nitudine : itaque perfectio divinae cognitionis p defümenda eft à principiis intrinfecis. Alii eí u diftinguunt: Cognitio effet obje&tivé finita; C. n fübjectivé , adeóque fimpliciter, N. 444 prob. Dit. 2. D. Haberet motivum entitativà & infe vi- a le; C. refpective & in ratione movendi ad af- u fenfum' N, — Si veritas creata etiam compara- [«s t&ad Deum fpectatur quoad rationem moven- 1 di, vilius dici nequit ; cüm Deus fit duntaxat d fundamentum arguitivum & connexionis af- gnaf fentiendi veritati creatz ; ipfa autem veritas d IÉj creatm intrinfeca fundamentum formale. o "4d grob. 3. D. Cognitio crearurarum in fe ip- fed fis eft decoloratior & imperfe&tior refpeétu Tutti beatorum , C, refpe&u Dei , N In beatis lo cognitio creaturarum in fe ipfis eft realiter di- 3 ftincta à cognitione earundem in verbo; unde AU nec eft beatifica, nec relata adhuc in laudem J & amorem Dei, nec habet pro comprinci- b l il pio lumen glorise fed fpecies proprias crea- IhC' * " ,Turarum, ex quibus capitibus decolorata & i " Vefpertina vocarur. Nihil eorum deeft cog- J niüoni divings creaturarum in fe ipfis , aut p preftantiora adfunt. 444 Pavtis 3tie pvob. x. "u N. feg. 8 vat. M. Nec enim fünt naturà prio- A res, cüm non fint obje&ta phyfice motiva: nec ratione priores; cüm non fint motiva ,in- " j tentionaliter determinantia , fiquidem refpe- u €&u poffibilium intelle&us divinus ex fe eft de- of enofcat, n terminatus & ratio, cur Deus ea c [ P offünt qDr Dro Uxo. 494 Poffunt tamen dici logicé priores five fübfi- | : lt ftendi confequentià. Sicut enim fi (ünt poffi- bilia , Deus ea poteft producere , & hinc vir- TT n tus produétiva affirmatur à pofleriori ; ita fi Wie funt poffibilia, Deus neceffarió ea cognofcit. Sequitur ergo folüm , quód ratione fimul fit — "n cognitio divina & res poffibilis , üt habert ra- üy tionem objecti formalis intentionaliter motivi, n Qit] cüm in fententia adverfariorum res poffibilis 1 folàm fit obje&tum mareriale ; & fic pofterius -tl cognitione,; qua ratione priüs attingit forma- le. 244d prob. 2. N. [eq. M. Quód enim Deus L cognofcat poflibilia in fe ipfis, non oritur ex yus I aliqua indigentia fed ex infinitudine perfe&tio- nis, qua facit; ut debeat cognofcere omnem . p veritatem omni modo , quo cognofci porefk . | | j finé cognofcentis imperfectione. 4Ad prob, ! 3. B. 1. d. M. N. m. Quia probabilis fenten- - &t Y tia eft, poffe bonitatem creatam immediaté at« tinpi à divina voluntate & aliquomodo effe qi e motivum aétüs complacentie aut amoris di- vini; de qua inferiàs dicetur. &- 2. M MO C]us (j Di[p. elt 1, 5 quia voluntas eft potentia libera, & ficut ex hac ratione poteft amare vel non ^ * amare objectum mareriale creatum, fic poteft hr illud amare ob hoc vel illud motivum : fed Q intellectus e(t porentia neceffaria, & ficut hinc TU cognofcere deber omne veré copnofcibile ; !ät ; D íic pariter debet illud cognofcere omni mo- do & ex omni motivo , quo cognofcibile eft — ! 5, Càüm ) fine cognofcentis imperfectione, voluntas fit fedes moralitatis , moralitas autem À actuum Dg Dzo Uxo. 495 fii a&unum divinorum debeat efIs perfe&iffima, fequitur etiam hos actus ex motivo perfe&iffi- pl ( V mo , quale eft una bonitas increata , proficifci ;l ebere: econtra ficut perfectio intellectüs di- nofi vini exigit, ut omnia cognofcat etiam ea, quae mll voluntas amare nequit, qualia funr peccaia; ita pariter exigit ; ut ea in fe ipfis cognofcat, bt cüm aliunde in hoc nulla re J]OIMI fibis cies imperfectionis relucear. pugnamiay aut fpe- fs 225. Obferva. Ex iis; que de obje&to ma- r teriali cognitionis divinge diximus , facile pa- tet; àDeo cognoíci;quecunque in aliqua tem- ! pu t poris differentia exiflunt , nempe priafentia, preterita & faltem neceífarió & abíolut& fu- f mritdl mra Fadem videri à Deo in (e ipfis, ex pot refenti articulo, tanquam arpgumento à ma- tro Jori ad minas , claré colligitur. Adeó veró certum eft, quód hec omni « nofcat in f& i à Deus etiam cog- jn! pío; ut etiam preedicata ejus ä quaedam contingentia , decretum nempe effi- j p 1 cax productivum rei, & fcientia vifionis de ejusmodi obje &to reflexé cognita , potlint effa i media , ín q bt uibus Deus res. illas intelligat ; quandoquidem hec predicata effentialiter d conne&untur cum exiftentia abíoluta illarum npü J p jj creaturarum, Unde quà ratione füperiiss dixi- mus resexi(tentes in certa temporis differentia u j () j À beatis: cognofci in verbo , e&dem illas dici- mus videri à Deo in fe ipfo. Dixi: Salzem j blletü nece[Javió &$. abfolut? fut ura; quia ficut circa &c & tum preefentia tum preeterita confen- (it tiunt omnes ; fic multum controverfise eft in- TT ter uf 496 Dzr Dro (]Nö. ter Theolopos de copnitione vel cornitingen- | h ter aut liber& futurorum , vel futurorum po- D fita aliquà conditione; ad quam examinandgm tp nunc ex ordíne progredimur. lr tf ^ARTICULUS Ill 10f lte An, &2 n quo Deus cognojcat contingentia fico ab[oluzà futura ? T 2246, Oa 1. Contingens opponitur nece- Tion fario, & üt tale fümprum aliud vo« L catur contingens in fe, quod fcilicet effe vel | fltj nori effe poteft, quo pacto omnis creatura eft Q li contingens ; aliud conüingens in ordine & caufüm, quod nempe non oritur neceflarió à ]. N íua caufa in a&tu primo proximo conftituta, N fed poteft fieri vel non fieri ratione libertatis tT caufe; undeliberum contingens dicitur. Fu- W turum pur? fumptum differt à preíenti & D Yer praterito ; unde ficut prafens dicitur , quod nunc eft five exiftit, & praterirum, quod nunc b non eít, fed fuit ; ita füturum recté appella- | f&n uod nunc non eft, erit autem poíte& W Dividiturin abíoluté furarum , quod nempe !hew nunc non exiftir , abfolut& tamen exiftet po- fi (tea, h. e. in aliquo inftanri fequenti ad in- [ flans prxíens , in quo dicitur futurum ; &in o Q conditionaré futurum , quod nunc non exiflit, exiftet tamen poftea , fi aliqua conditio pona- Tr tur, Abfoluté futurum fübdividitur à quibuse Ti niod certà dam in fimpliciter futurum , feu l erit poftea ; & in futurum 'fecun d àm quid ; . . r feu m m Dz Dzo UNo. 497 p feu quod attentá vi caufarum naturalium erit mp poftea , licet divinitüs impediri queat, Nos d in preefenti ficut füb nomine contingentis de libero , fic nomine abfoluté futuri de fimplici- ^ ter füturo maximé loquimur in utroque quae- ftionis capite. Porrócirca prius duplex emer- [/ fit error ; alter tum Erhnicorum. tum hare. ticorum Marcioniflarum , qui càm prafcien- tiam Dei cum libertite hominum conciliare u non valerent ; illam negárunt ; Unde S. Aug. uv L. 5. de Civ. C. 9. de Cicerone ait: U7 /o- 1 u mines faceret liberos, fecit facrilegos, . Alter So- uid cinianorum liter à Deo » Qui dicunt non nifi conjectura- ine* coenofci contingentia libera fütu- f . Ya5 eoquód hzc non habeérent determinatam Tirut veritatem. Circa pofterius Theologorum ali- ia qui refp onfionem declinantes , cüm Davide N Píal ?ia . 138. exclamant:. Mirabilis fa&la efl fcien- u Pua ex me , €9 non potevo ad eam : reliquí rem quantumvis m n yfterio pleniffimam proba- i bili faltem expofiti one declarare quidem con- tend p "unt. unt , fed in diverfas plané opiniones abe- ol Ex his due faünt celebriores , quarum n alterutram pleriqu e doctores pro diverfitate d uarüm , quas fectantur alibi , fententiarum " j am ampleé&tuntur, 1ma eft eorum , qui de- i -cretum , cauf: quo Deus vult prebere concurfutm a & libere & ad ejus actum liberum concur- d rere, ft aruunt effe abfolutum. efücax , & deter- u minatum ad una m partem, five dicatur cum atl 'Ifhomiftis pre dererminans , five cum Scoti- J l ezg- [ -3iis condeterminans ; & hi volunt conting tia xkü» 98 Dzs Dro Uxo. tia abfolut? futura à Deo cognofci in- hujus- ) modi decreto: 2da eít eorum , qui decretum [ de prabendo concuríü ftatuunt efle indiffe- Átin ïl rens, ipfüm concurfum in actu primo indiffe- B. rentem , in a&tu autem fecundo determinatum ; Ut quidem, non tamen antecedenter fed confe« At uenter ad determinationem voluntatis creata; It & hi negant futura illa cognofci poffe in divi- Quf no decreto, communiüsque ftatuunt ea in fe x ipfisà Deo videri. De utraque hic breviter u tra&abitur , ita tamen ut unice vel precipué effe loquamur de naturalibus & quee (unt agenti- ft; bus creatis libera , a&uri de aliis in fequenti- N bus. à 227. Nota 11 Supponimus hic ex Philo- i 1. futurum nuper definitum dici for- fophia ; n male,; preter quo d datur etiam futurum cau- n fale , üt indicat S. T'h. Q. 12. de veritate ; feu , de Prophetia a. 10. ad 7. Aliquid potef! di- l ci e[fe futurum , u folim ex 0€ 5 ] uod ita erit, fuis , ut fc fit tl Jed. quia ita efl ovdinatum in caufts lt füturum, Utrumque eft quafi concretum di- 00,1 cens in recto entitatem rei , quee dicitur futu- m; ra, & pro forma ipfíam füturitionem ; qu& | jj fimiliter alia eft formalis & intrinfeca , alia cau- falis ex extrinfeca, 2, Futuritionem fortma- Ál E lem formaliter & adzequaré conftitui in carene x tía rei nunc , & exiftentia ejusdem poftea ; !ü- f& IC( ruritionem veró caufalem in carentia caulae li roducentis quà producentis nunc; & exiften- W tia ejusdem quà talis poftea; preefcindendo an ve N caufa illa entitativé fuümpta actu gxiüat non il Dz Dzo Uxo. hoj 499 -^ non exiftat ; aur an fit agens neceffarium & U Dd " determinatum ad unum , vel liberum & indif- nife erens ad oppofita, Ratio utriusque eft; quia his precisé intelle tUR &is intelligirur fururitio QU ütriusque, 3. Nullum quidem effectum effe aut denomi nari poffe futorum ante omne de- Ctedi n d cretüm conveniens natura effectüs , aur ante DA caufám ; quia quicunque effe&us effentialirer t dependet, vel füpponit decretum Dei ac füam caufam ? non requiri ramen ; ut jam , dum aa?üe effectus eft futurus , decreru m vel caufa actu ggetti fit ; aut fit determinara ; quia hec folüm re- quenll quiruntür ad exiftentiam effettüs , non autem ad ejus carentíam hi ; adeóque non pro nunc (j fo Íeu in inftanti , in quo eft futurus , fed folàüm pro tunc feu pro inffanti , quo res eft exiftens, n cil 4- P &1&! en ropofitiones fingulares de futuro contin- n te non habere determinatam veritatem vel ouM j a lf jl jf nis tatem ex vi & natura folius contradictio- Ui "] ; quia ex hac folüm fz quitür unam inde- [ terminaté effe veram AU €0, quód unius ; alteram fal(am ; fed ex r'i objectum determinat fic erit, üt propofitio e nuntiat , alterius veró non erit. !j Q $. Essdem i jid propofitiones hanc veritatem vel alfar atem habere pree(cindendo à decreto Dei, ld feu 4 tum Dei aut aliud eatenus independenter , quatenus decre- quodcunque abfoluté & an- i teced enter connexum curn futuro non eít con- r ftitutivu ull Ratio e m veritatis propofitionum hujusmodi, ft ; quia hz propofitiones fünt verae à fo rmali futuritione obje&ti : fed formalis rei ii ! [ fu turitio preefcindit ab:his in fuo conftitutivo,, lia vel N foo Dz Drzo UNo. ; vel formaliter & adequaté ab his nof con- | ä M ftituitur: ergo. ini ! (ltp 228. Dicro l. Deus ommia contingentía abfoluté futura certiffimé ac infallibiliter jam ! M Prob. autovitate. ln |Nun, ab aterno cognofcit, lf Scriptura 1. praícientia futurorum liberorum ftaruitur tanquam proprius divinitatis chara- iti A5 nmune ls | &er ; unde lfa. 41, v. 23. dicitur : giate , que veutuva fuut in futurum , e9 fciemus, t ftmy quia Dii eflis vos. — 2. Fadem fcientia univet- i fim tribuitur Deo. Sap. 8. v. 8. legitur: igga £2 mon[lra [cit , antequam fiamt , 9. eventus tem- nf Deus d porum &5 faculorum. Dan. 13. V. 42. «terue , qui abfconditorum es cognitov , qui uó[li s u omtiia , autequam frant. 3. Speciatim etiam hu- 3us fcienuz exempla proferuntur; David enim ptm de fe PGl. :38. v. 3. & 4. eit : Jutellexifli. co« ER QU gitationes seas de longé; C? ommeg vias meas ais pravidifli : Deus apud lfa. 48. v. g. Pradixi LE dicavi tili, zili ex tuuc , antequam venivenut y in De fütü ze fovtó diceves: idola mea fecevunt bac. Chrifto Joan. 6. v.65. - Sciehat ab initio Z'ejus, Antec qui e[fent som credentes , €9 quis zraditurus. ejre p eum. His adde ex Prophetarum libris predi- ttnj li &tiones omnes , utpote eventu certó jam com- robatos, unde Tertul. L. 2. cont. Marc. C. f. Q Pra[cientia Dei tautos babet te[les , quantos fect U Ti Propbetas. Conf. ex Ss, Patribus, inter quos Orig. apud Eus L. 3. de preep. Evang, ait: W , id Deum i(| 1 Quidquid aliquando futurum e multó ant? futuvum pvenofe , ut Scripura Qin; abefez autovüas , vel ip[amer ex Dei wotiont taleg | [) Dr Dro Uwo. jot | ij profc&là demum intelligat , qui pvoló vim Jam e9 excelentiam divime meutis intelligit, yet S. Aup. L. ;. de Civ. C. 9. Confitevi Deum ; du & negave pre[cium futurorum , apertif/yma. eff 72 in[auia, —Prvob, vatione, Mens divina eft per- TOTUG fectiffimé & infinité intellectiva , adeóque cer- ci tó & infallibilirer cognofcit omnia cognof- At cibilia fibi aliquando prefentia : eft autem Itl eterna ; adeóque omnia ; qua fuerunt, fünt, ( Jniee aut erunt, aliquando fünt Deo preefentia, Prae- terea Deus eft immutabilis ; proinde ejus eti- o j i am fcientia quoad fe eft invariabilis, quamvis Di obje&tum ejus fir variabile : ergo non cognof- " cit res tunc primüm , quando actu fünt, fed m ab eterno , five unà cognitione eterná attin- ] eni gitomnia, Denique quecunque erunt , Deus tf lia ab &terno in fapientia füa conflituit vel or- dinando vel permittendo : hoc veró fine cer- yM pul ta ac infallibili notitia fieri nequibat : erpo. 229. Dico II Deus contingentia abíolutà n h jl futura non videt in decretis ad unam partem antecedenter determinatis. Hoc nomine, üt V[] iju "T füprà di&tum eft , intelligitur etiam decretum condeterminans ; tum quia plures Scotiftee ul- p tró fatentur, quód hoc decretum fit ratio ; d c,(!* cur caufa fecunde determinatum a&um po- il nat, & fic antecedenter non tantüm determi- j J d natum fit ; fed & determiner: tum quia utrae que voluntas divina fcilicet & creata; nequit j / r»dm ici ratio , cur determinatus ponatur aéctus; cüm intelligi nequeat , confpirare duss volun- j id fiat cafu ; quod in ii tates in idem ; nifi vel i3 COD- A«x d $o2 D& Drzo Uxo. concur(u Dei & creatura dicere eft nefas: vel Á una moveat & fit rario, cur altera apat; quod n ia fi voluntati divinee tribuatur, affertum noftrum n valet; fi voluntati create. concedant Scortifte; ï 5 rel fuis principiis repugnant : vel utraque mo- f veatur à tertia ; quam nemo affignare vel au- E tsf debit vel poterit. Prob. Hujusmodi decreta. If videnrur effe fuperflua , fanctitati divinae in- W juriofa, & libertati creata noxia: ergo non á fre dantur, ideóque Deus in iis futura videre ne- m quit. £zzece/ens , quod tum in Philofophia tum alibi in '"T'heologia oftendi folet , breviter ij probatur per partes; & quidem quoad 1m, part, Ri Quia decretum anrecedenter determinatum D ac determinans 1. non eft neceffarium ad fal. l vandam in Deo rationem cauíze prime; cüm ) hec ratio falverur in eo , quód Deus dederit D ac confervet caufe fecundee vires ad operan- h dum, & per concurfum indifferenter obla- b tum compleat ejus potentiam proximam, síc- que moveat & applicet ad operandum , quin « eam determinet : nec 2. eft neceffarium ad fal- E]L vandum fupremum Dei dominium ; cüm illu D üt morale, fàlvetur per hoc, quód Deus cau- Y fz fecunda actus poffit imperare vel prohibe- Y re , illósque pro fuo placito ad certum , quem k libuerit, finem dirigere & adhibere; üt phyfi- q cum veró per hoc, quàd caufam fecundam pof- fit confervare vel deftruere, eámque per me- dia quamvis ex fe repudiabilia tamen certó & ii infallibilirer Deus poffit perducere ad operan- [j necef- Qum .id;quod ipfe voluerit : nec 3. eft l farium N Dz Dzo Uwo. $03 T fürium 'ad falvandam infallibilitatem 'divinae ,qu prefcientiz ; cüm , üt S. Aug. L. de Prad. eflrim Sanct, C 1o. inquit, predeftinatio quidem fine QU praícientia in Deo effe nequeat, poffit tamen C m 'effe fine preedeftinatione praefcientia : nec 4. ne- TET ceffarium eft ad tollendam caufze fecundze in- deci differentiam ; cüm hec non fit paífiva fed acti- n i va, nec proveniat ex imperfectione & defectu, () T0f fedex perfectione & eminentia virtutisad apen- d dum, vi cujus ita habet potentiam agendi, ut Jopii ye pro arbitrio agere vel non agere poffit. Quoad Ad.pavt, Quia fi Deus prae - vel condetermina- ) jl ret ad a£tum malum veletiam ad materiale tan- jntnt tüm peccati , evaderet autor peccati; quia De- y P us omnino cenfendus foret velle ipfüm forma- » d le peccati feu malitiam eum materiali; quod jederi vult & praordinat, neceffarió connexam : tum yt quia nec homo, qui caufa per fe peccati ha- T betur, aliud quid facit; prefertim in Thomi- At W flarum fententia formale peccati in negativo »,U conftituentium, — Quoad 57. part.. Quia pofito 14 j ejusmodi decreto homo v. g. nec libere elice- m ret amorem, ad quem determinat illnd decre- qe tum; necliberé etiam omitteret non amorem Prohm vel odium. Nam inhoc cafu r. homo illenon n u poteft (& ipfüm determinare ad amorem, ne- J que ante illud decretum determinans, cüm alias J h foret inutile hoc decretum; neque dum actu u decretum illud determinat , cüm fe determinare gt ad amorem non fit przciseé amare; nec fpon- ( té tantüm amare , fed amare vel amare velle i fine aliqua neceffitate vel oblipatione intrinfe- f Ydi4 €a — $04 Dzr Dso Uwo. ca antecedente ad amandum, àr tamen fit pra- Tuti fente iíto decreto. 2. Homo ille odium omit- ITT teret neceffarió , non autem liberé feu ex po- [ | f0l teítare intrinfeca & dominio in actum ; quia non haberet decrerum determinans ad odium, iib tali iNam qui caret virrute aliquà fic ad odium ne- ceffarià ; ut eà non pofità repugnet effe odi- fian Tür um, ille neceffarió & non liberé odium omit- tit: fed qui non habet i lud decretum feu pre- Ti determinationem ad odium , caret ejusmodi E virtute : ergo. ii TQ 230. Dico. III. Deus faütura ej'usmöd'i vi- der immediar? in f& ipfis, h. e. in veritate eo- L rum objectiva. & actuali exiftentia in fecutura j temporis differentia. Prob. Contingentia ab- D folut& futura (unt determinat& vera & cognof- i cibilia in fe ipfis ; tum quia prefcindendo ab omni decreto vel causà, verificatur in feníu f formali de illis hec: propofitio : jam non ex- h iftunt ,. exiftent tamen poltea : tum quia ficut ] exiítentia rei in tempore preefenti cognofcibi- [ lis eft in fe ipfa & preícindendo ab omni [ caufa tranquim illius conftitutivo , fic & cog- f noíci poteft exiflentia rei in fecutura tempo- ' ris differentia: Ergo Deus, qui ab sterno [. cognofcit rem quamcunque pro eo modo ac L tempore , quo ícibilis eft ac vera , futura hu- t [ ju-modi in fe ipfis coenofcit certó & infalli- biliter ; cüm nos eadem copgnofcamus fepe li probabiliter aut imperfe&t&:| Cozf. 7. S. Thom, !Sh in «m. Diít. 38. q. 1. a. s. in Corp. poftquam li dixiffet, in caufis quidem neceffariis rem fu- [ turam Dg Dsgo Uxzo. $05 pre turam cognofci certó poffe, minimé antem ia Ontl« lis, qua' fe habent ad utrumque effectüs , fci- x p licet in liberis; ac praeterea docuiffet contin- ; qii gentia , quando jam extant in rerum natura , (iun, habere effe determinatum ideóque certitudi- f naliter poffe cognoíci ; demum fcribit, divi- eok. nam de futuris cognitionem non obflante re- Qni [ rum contingentià effe certiffimam , quia divi- um nus intelleétus intuetur unumquoque contin- quii | gentium, non folüm prout eft in fuis caufis, fed prout eft in fio efle determinato, & hanc d mox rationem fübjungit: Càm enim re exi[len- It 1e ipfam vem videat , prouz in fuo e[[e determimate 3Q e^, aliter. cognofzevet vem , pollquam e[l , quàm i d antequam fiat , $9. féc ex. evidentibus verum ali- gno[ : quid ejus cognitioni accvefceret. — Idem uberiüs lo d in reíp. ad 3tium fic exponit: Z&us divine nl cognitionis tvanftt fupra contingens , etiamfi fu- Qne puvum fit munc , ficut tvanfre vifus. mofler fupva " | ipfum dum e[b: $ quia efJe , quod efl , uando Ioffibij; eft , nece[je efl , quod tamen abfolutà uon ef ] necef- [ avium ; ádeo. dicitur , quàd im fe confidevaium u efr coutiageus : Sed velatum ad Dei cognitionem ejt uecelJarium 5 u uia adip[am mou vefertur ,uiff gt Jecundum quod. & ! in. effe a&luali : &2 ideo femile yo [f fécut ff ego videam Sovtem pre[entialiter cur- ] Veve ; quod quidem i fe efl coutitigens , fed ve- IFQ ]Jlï latum ad vifum meum eff nece(Jarium. / Similia I repetit in L. 12, de ver. a, 10, in Corp. & in d Summa , ubi foli Deo tribuit cognitionem con- fquäm tingentium füturorum in fe ipfis ac infallibi- [ lem ; creaturis verà conjecturalem duntaxat j i5 & — $06 Dzr Dxro !UNO. [ & in caufis, üt patet ex párte 1ma q. 14.8. 13.; l j q. j7.3. 3.5 q. 86. a. 4. Conf. II. Si Deus fu- tura hujusmodi non cogiofceret in fe ipfis, | .i id oriretur vel ex eo; quód cognitio Dei; ut- ote per medium contingens non poff«t effe ï infallibilis ; vel quód illa cognitio utpore ha- ] J I] Á bens motivum determinativum creatum ,foret imperfe&a : fed neutrum ex his fequitur. Nem Q. 1 itprimis quamvis etiam predeterminatio vel decretum quodcunque , cüm fit liberum Deo,; ; i R poffit dici contingens; non tamen in fenfü ad- verfariorum hoc impedit infallibilitatem fcien- n tie divinze; cüm hec non nitatur illi decreto lls utcunque fed ex füppofito, quód exiftat: fic h fimilirer ea contingentia futurorum non ob- flabit infallibilirati cognitionis divine ; cüüm & ,R ifta afferatur ex füppofito , quód res poftea N f extitura fit , in quo fenfu jam res neceffaria eft, üt proxime expofüir S. Thomas. Deinde co- l ^ gnitio divina non redditur imperfe&ta , quó veritas obje&tiva futurorum fit motivum teu ratio affensüs divini, cüm eadem veritas pre- þl l fentium & prateritorum ; quae juxta omnes i cognofcuntur à Deo in fe ipfis , nullam im- perfe&tionem refundat in cognitionem Dei: Erpo. 4 f -- 231. Objic. cout. ym, Quando Deus futura oredixit ; he' preedi&tiones fa&pe caruerunt effectu, üt conítat ex Ifa, 38. de morte Eze- chig, & Jona 3. de fübverfione Ninive: aut ä fuerunt tantüm conjecturales, quia tam circa fiepe futurg abfoluta quämx conditionata Deus ulus p DrE Dro Uuno. $07 &f ufus eft particulis forz2 vel for/itan , &t patetex usf Jerem. 26. v. 3. Ezech. 2. v. j., Joan. g. v. pl 46.&c. Ergo hac furura Deus vel plan? non, iil vel non certó pracivit. Conf.K Ambr.L.1. d de fid. C. 7., Aug. L. 2.ad fimplic.q. 2., Greg. Jis l M. L. 20. C. 23., Boetius L. j. de Confol. pros. , 6. negant in Deo effe veram praefcientiam : er- N go. Conf. I]. Scientia füuturorum contingen- od tium ex füppofitione faltem antecedente eft con- o tingens: ergo quà ralis non dicit novam per» fid fectionem: ergo ficut ex eo, quód Deus mo- fs dó in tempore fiat a&u producens mundum , ecret in eum nullam imperfectionem refundit; fic u nec inde imperfe&tio in Deo argui poffet, (i J 9 futura contingentia nefciret ab eeterno, fed pri- a müm cognoíceret determinaté , dum exiftunt, &. ad vm. p, Znt. D. Predictiones Dei ab- gom m folute caruerunt effeu, N. conditionate, y Jubd. ex defeétu .certitudinis divinge in cogoo- fcendo, N. ex defectu condirionis non im ple- l qübd w t2, C. Vide de his Traét, de fide. 44 24. "T P. N. Aff. ad prob. D. (pé& ufus eft his particu- gn' lis ad declarandam cognitionem Dei de futuris g dubiam & conjecturalem, N. ad alia quaedam 3] " Wi vel circa modum afferendi, vel circa res ipfas futuras, velcirca auditores predi&tionum fi- gnificanda, C. Adverbia dubitandi non fem- j f Ó r i per incertitudinem defignare, patet ex pluri- » bus fcripturee teftimoniis, in quibus per illa T ii [ fignificarur folicitudo & fpes ere&ta, üt in illo j a Moyfis Exod. 32. v. 30. M[cendam ad.Domi- Wum , ff quo modo quivero eum deprecari pro . m qis [celere f*os, Dzr Dro Uwo. fceleve véflro ; aus difficultas rei , t in illo Pauli | i ad Phil. 3. v. 15. $2 quo modo occurram ad e- 1 t [urrelionem ; aut ufürp.tio particulee expleti- lro va & affirmatio, ür in illo Chrifti Joan. 8. V. ( 19. Sj me fcivetis, fovitan & patvem meum [ci- qu vetis, quod Joan. 14. v. 7. fic refertur: $; co- a IG novi[fetis me, &9. patrem meum utique cognovij- etis. Similia vel alia queedam inrelligenda per W [ci illas particulas in objeétis textibus declarant Ss. Patres: Hier. enim in Jerem. C. 26. Ferbum filo n ambiguum , inquit , Majeflati Dei z0n pote[f! con- venire, fed noffro. loguitur. affe&u, ut. libevum N] Bominis fevvetur avbitrium yue ex prefcientia ejus i quaff uece[ftate facee. aliquid vel om faceve co- ( atur. Greg. M. hom. 9. in Ezech. ait: Duim h i con[lat , quàód omnipotens Dens omnia fciat, mi- vaidum valde eft, cim dicitur , f fovt audiant. h Quapropter [ciendum uobis efl , quia ifla dubita- | $io locutionis Dei , non ex ignovantia, fed ex alia j | d Aug. Tr. 37. in Joan. franificatioue de[cendit. K fic loquitur: J/e, qui omnia fcit, quando. dieit li | di foxftan , mon. dubitat ; [ed imevepat. — Dubita- tionis verbum efh , quando dicitur ab bomine ideà Y dubitante, quia me[ciente : quaudo verà. dicitur d f Deo verbum . dubitationis, càm Deum uibil uti- que lateat , illa dubitatione avguituv infidelitas B Idem aliam fignifica- 2on opiuatur. divinitas. 161 tionem hujus particule exprimit in comment, V &ad Pfíal. 2. verba hzc: JVequandoiva[catur Do- j minus, Ícribens: Cum dubitatione pofttum eJf; x non. [ecundüm viffonem Propheta , cui certume[! ; f féd fecundàm äo;f' ipfos, quà moueutur , quia cum f Multe $ Dzr Dzrzo Uuo. $09 Pal kdulvz'mtione foleut cogitare iram Dei , quil u$ 108 j ti apertà veoelatur. Similia habentur apud Am- pl bros. L. 5 " de poenit, C. 5. & alios Patres. 44d t Cozf. L. W. D. 4. Negantin Deo preefcientiam nj quoad nomen, C. quoad rem nomine fighifi- j fh catam , N. fenfus quippe Patrum eft, quód T 4 refpectu Dei omnia fint prefentia, atque hino 1 v in eo flatuenda fit fcientia, non autem pre- 15 fÍcientia, utpote quze futurorum efít; quemad- i A modum ipfía verba, fi infpiciantur, aperté do- | o cent. 44d Conf. I]. &. 1. D. ve. Conf. Hac D] cognitio quà talis non eft nova perfectio, qua- ( tenus cognofcere rem futuram non eft perfe- !t €&tius, quàm cognofcere ejus oppofitum , fi id Dui futurum effet; C. quatenus cognofcere fütu- D rum non eft perfectius,quàm illud non cogno- 177 Ícere aut de eo conjicere tantüm. 'N. rmum T duntaxat oftendit, quód illa habitudo fcientize Y 0/3 diving ad füturum fit preedicatum neutrum vel J perfectio fimplex: 2dum eautem induceret po- I ii fitivam imperfe&ionem pluribus divinis prae- u dicatis oppofitam, üt ex probationibus fuprà T produclis patet. & 2. N.24. Conf. &? par. Difp. J Quia tranfitus à non producente ad producen- i tem aliquid non facit mutationem in Deoagen- j te fed tantüm in effe&tu producto, ür patetex j dictis num. 94; fieret autem mutatio intrinfeca mfü[l in Deo, fi quid in tempore cognofcere inci- f w' peret, quod ab eterno non noviffer; cüm de- M,» nominatio cognofcentis fit vitalis & effentiali- ter intrinfeca,. Quód hec przfcientia nonob- i ,Ml M. F: libertati, docebitur infrà. 233, ^Dr Dro UNö. $10 232. Objic. cont. 2d. Voluntas Dei eft effi- El Topr cax & infruftrabilis, juxta illad ad Rom, o. Z/o- . duntati eju$ quis vefsflet ? preeterea veró juxta il- tírof lil lud ad Eph. 1. Deus opevarur. emia. [ecundum t confdlium voluntatis [ue: ergo poteft in füis de- cretis omnia cognofcere, IN Conf. I. Ss. Patres ! m & Doétores aperté id infinuant, Nam r. Hi- lar. L. 9. de "rin. ait: Que Deus facere decvt- 1 C lls vit , in [ua volustate coggovit, Et Aup. L. de pradeft, Ss,C, 10. Predeflinatione Deus ea prae ;| p Quor Jcivit , que fuevat ipfe fa&turus. ...». Idem L. de folus 'don. perfev. C. 17. loquens de bonis operibus Tm| inquit: $7 Deus ea fe daturum pra[civit, profe- | ha G prade[Hinavit ; unde fequitur ab illo preeíci- entiam Dei in ejus decreto fundaram a gnofci. fs L 3. S. Thom. L. 1. ad Annibald. Dift, 58. q. 2 | lt a. r. ait: Deus fcit e$ , in quautum e[l cau[a ve- vum; in 11m. Dift. 39. q. 1. a, 1. ad j.. Scive i2 E fex 2eo fequitur volantatem, üt imperatum ab ipfa, Ergo. Corf. IJ. Decretum Dei antecedenter de- Int hn terminatum r, dererminat creaturas fecundim 1tj nativam earum indolem; neceffarias nempe 15, ür agant neceffarió, liberas àt apant liberà: 2, 3 4 nihil ponit in voluntate nifi ipfam ejus a&tio- nem; que cüm fit complementum potentie h &i agendi , potentiam ipíam non ledit aur minuit: 3. importat tanitüm neceíTiratem hypotheticam D] h&l & confequentig, non autemabfolutam & cóne p | if fequentis; quia quamvis re&té fequatur: Deus Geterminat hominem ad ambulandum ; ergo L tlc'la ambulabit: tamen i !ms g bera. Ergo pfà ambulatio eft actio liï- o Dä - Dz Dzo U xo. $ tï )2 Lf Be D. 1. p. Zfnt,. Voluntas Deicirca a&tus proprios aut creature neceflarios eft efficax & Y u Anfruftrabilis, C. circa actus creaturze liberos, T J[ub4. eft efficax & infruftrabilis ratione decreri determinati ac de fe habentis infallibilem con- MU Vi nexionem cum actu futuro; N. ratione fcien- tic mediz, à qua divinum decretum dependet, tl du C. 24. p. D. fimiliter, Loquitur enim Apo- ftolus primarió de donis grotuitis, v, g. re- Là J demptione hominum, vocatione gentium &c., l j quorum folus Deus eft caufa tum phyfica, quia ] folus ea producit, tum mcralis, quia nullaeo- rum ratio eft in nobis, fed una in Deo, qui p?'ül füa ex bonitate decernit,. talia nobis dona con- ?h N ferre, Si tamen textus Apoftoli intelligatur de emnibus, que operatur in & eumnobis, opes u ratur (ecundüm confilium voluntatis füce, qua- tenus media & rationes, de fe quidem indif- n l; ferentes, fed quas novit cum effe&u & fine intento conjungendas, pro fua voluntate eli- w j [j git ac decernit. .4d Conf. ]. w. N, 4, Quoad 1748 &, in utroque. textu fermonem effe de :mpe B: 2- iis, quee folus Deus facit, illique folilibera funt, u) üt verba ipfa fàtis declarant, De menteautem Auguftini etiam conftat exco 1] adduxiffet ibidem illud ad ntextu; quiacum j Rom. 4. 2 Abl'a— » ham credidit dans gloriam Deo;quoniam quae (j f » promifit, potens eft facere, , (übjungit: JVoz dit Dradicere , 205 aià prefcire: nam €$^ aliena J5 xrgo Jaca poteft. pradicere atque pra[cives [ed ait po- Teus e[] facere: ac per boc fa&a uon aliena, Jed jl 44 Verümde hocalibi, Quoad 24wm D. ) €d, l Dz Drzo Uxo. [12 fé4- fequitur prefcientiam fandatam effe in de- | hibet um creto antecedenter determinato, N. in decre- to de fe indifferenti ac evitabili à libertate hu- &T tingt mana, & fic confequenter tantüm determinato, C. Quoad 3fium eadem eft refponfio, D. &t Thomam nempe loqui de fcientia vifionis in niüm decreto confequenter tantüm determinato & ! af antecedenter evitabili,; quod non tantüm ex j teftimoniis illius füprà laudatis conftat; fed ex | Q univerfa ejus doctrinze aeconomia alibi manife- ] [ettt fté declarabimus, 242 Couf. Il &. N. A. vdl W pvob. Nam r. hocipfo, quod decretum fit an- T$ tecedenter derertminatum , non poffunt jam (Tedt per illudlibere caufz agereliber&, 2, QQuam- Wi« vis actio de fe non minuat porentiam, tamen )u h üt provenit à decreto pradeterminante a a unum, lzdit omnino potentiam ; quz deber ef- L W fe libera ad oppofitum. 3. Ipfa deumbulatrio t ) licét fecundüm fe fpe&tata fit actio libera, non dw 3nanet tamen ,üt pendetex ta l ; i hypothefi, que Q antecedit libertatem hominis & confenfum ejus dhn liberum. | dfm 233. Oljic.cont, 32 Cognitio infallibilis Cügn nequit habere medium fallibile: fed cognitio BN Dei eft infallibilis, ür pater; & futurum con- *. fii tingens in: fe eft fallibile; quia non eft deter- minarum, quod pro/atur 1. Quod eft indiffe- hn rens ad effe vel non effe, non eft determina- fii tum: fed futurum hoc ipfo, quod fit liberum « feu contingens, eft indifferens ad effe vel non ( eíle: ergo. 2, Effe determinatum debet fu- ed nec türum habere velà cauía vel à (eipfo ; f Wj habet Dz Drgo Uxo. / $13 t Ind habet à caufa, utpote quam indifferentem fta- | decte tuimus ; nec à feipfo, quia futuri exiítentia ab ite n e&terno non eft ac confequenter nec eft deter- TU minata: ergo. 3. Ha propofiriones: resde- lüo; D- terminateé erit, res determinat? non erit, ram jon t parüm fünt contradictorise ac illze: res neceffa- nao rió eft, res neceffarió non eft; quia utraque tüm d propofitionum claffis enuntiat. d e modo: er- fda go inter illas datur medium, nempe effe inde- m terminaté futurum, — Cozf. 7. Si Deus futura Al videret immediaté in feipfis; ergo :. certitudo jf & infallibilitas fcient ig diving haberetur à n j creatüris * ^ * ^ exfpectaret Deus exiftentiam fa- J turi ej üsque veritatem , ut illud cognofceret: tamd 3. fu turum cffet prius fcientià divinà: fedhec lf& j omnia abfürda fünt & falfà: ergo. Gof II xrel Nec actus liber voluntaris ne € ejus determina- at tio poteft effs independenter vel fine decreto nl divino: ergo ejus determinata veritas n equit gfl,q'ü cognoíci pro priori ad decrerum ; imó nequi- inti dem fine decreto divino: ergo nec prefcin- dendo à decreto divino; prafertim cum Dei ii cognitio fit compr-henfiva & non tantüm actum yil f«d ejus caufam & decretu m cognofcere debeat. m 0 B. D. 2dm. p.min. Futürum contingens eft i ] fallibile antecedenter ; h. e. ante füppofitio- n j nem futuritionis, fitione futuritionis C. confequenter ex füppo- m » N m. 89 vationem., Quia j ex füppofitione ha €i mplicar rem füturam non effe futuram & dere "I rminatam. "d prob, z. D, " f M. Quod antecedenter & con fequenter eftin- tlifferens ad effe lm vel non effe, non eft deter- I Kk mina- " Dzr Dzo Uwvo. j14- UI minatum, C. quod quidem antecede nter eftin- D! Subd. non | differens non veró confequenter. (den eít determinatum in caufa, feu abfoluré necef- Af fàrium, C. non eft determinatum in (; feu eft N aliquid vagums IN. — 44 prob. z. T. rm. p. N. ii zd, p. min.. Rat, D. Futuri exiftenia ab seter- dum no non eít per ftatum & pro eterno, . per D enationem & pro futura ampliationem vel ali i temporis differentia, N, d prob. 3. &.D. A. JEau& non fünt contra dictoriae quoad modum Qp A fignifica ndi & formaliter ; C. quoad rem figni- Qit ficatam & sequivalenter ; N. — Dif. eff ; Quia determinatio rei formalis eft ipía reí exiftentis A] [ J & determinaté rem effe furaram vel non fütu- ram eít rem extituram vel non extituram ;cüm W Ti ! nihil exiftat nifi determinaté ; non autem quod- neceffarió exiflit; càm plura Áim cunque exiflit , ( etiam exiftant contingenter. Ad Conf. L. W. llibilitas ad rm. feq. D. M. Certitudo & infa « n fcientize divine formalis & (ubje&iva, feu qu à tenet fe ex parte cognofcentis, haberetur x teneat eX Tür creaturis, NN. objeétiva & quem fe d parte rei cognite, C. Ex hac ver ó fi qu& forfan fcientie divine dependen tia infertur, ln fe&ionis, fed [ non eft illa proprié dicta & imper perfectionis, üt alibi jam expolt- T impropria & fin tum fuit. 4d zd, feq. N. A4[[, Nam fi fermo f fit de exfpectatione in ordine ad tempus; 7- W füm effe pater, cüm Deus jam ab zeterno CO- | ; ofcat, quod in tempore exifter: fi in ordi- f ne ad figna prioris & pofterioris, verum qut- i dem eft, quàód Deus non coguofcat futura con- l Dz Dso Uxo. BIf tetr contingentia, niíi in figno per fe pofterioriad i i abíolutam, illorum exiftentiam ; hoctamen non eod Oftendit exfpectationem propriam, quae im- a a porrat aliquam animi vel potentiee fufpenfio- nem pro tempore vel figno ; quo exerceri pof- m b at fit illud: impropriam , veró admittere abfur- dum non'eft; tum quia Ifa..5o. ex(pe&tat Do- . fünt minus, ut mifereatur veítri: tum quia futura, Á üt abfoluté exiítentia, ante fignum predictum 7 YU cognofcibilia non fünt, 42 ;. fe4. D. Futu- i üom rum effet fecundàüm tempus & realiter prius l Qm. quàm divina fcientia, N. formaliter & fecun- ifl dàm noftrum concipiendi modum, fu/. quàm n fit divina (cientia entitativé fümpta, N' reduplica- j; i tiv€ & denominative fumpta, C. Scientia vifio- nis preter actum divini intellectüs neceffarium qu | ph]f! formaliter. dicit habitudinem aliquam antece- T denter contingentem ad objectum, fecundüm Jb p quam noftro concipiendi more poflerior eff ipsà futuritione obje&ti; tum quia eft fcientia f lt Ípeculativa, que füpponit fuum obje&tum: J "h tum quia habitudo illa eft & Deus novit ob- jectum, quia eft futurum, non autem vicif- i J f m im & é converfo, ..2 Conf. IJ. & C. A. qg? am«e Conf. unam.. Cum determinatio volun- 9tl SJ" hjt). [ 4 ratis non aliquaentitas ab actu voluntatis di- ftindla, neque proprié aliqua formalitas actüs if fed me i5 , ra ratio in a&u dicens ita procedere g&um à voluntate, ut ab ea clipatur, omni- "TA no admittimus fine decreto & concuríü divino, ju j antecedenter tamen indifferente, non actum ) minationem poni pof- fyyf woh;nta;is qec ejus deter qu PA P eorumm Dz Dro UNo. $16 fe; quia üt res fit feu effe accipiat ; effentialiter requiritur ejus caufà, quam in Deo & volun- )u tate adzquaté conftituimus. Hinc veró ficut j determinata füturi veritas pro priori ad füam [ caufam nec effe nec afferi poteft, etiam nequit pro priori ad decretum divinum cognofci aut i à d per propofitionem enuntiari, Sed "V. 24. f. i« Conf.eg 2dam conf. Quamvis enim resfine UM i decreto non fit, tamen pro illo figno, in quo Ms eft, habet füum effe & füam veriratem obje- fllnl 1 &ivam. Cüm veró hanc veritatem objecti- b2 vam non conftituat decretum divinum, & ef- ( COnmy fe&us eriam, qui talis, fecundüm fuum effe for- A : male feu conftitutiva intrinfeca cognofci queat, 8[[3 M uji quin illà cognitione attingatur fimul ejus caufa aut aliud quodcunque ad ejus pofitionem ad- D hibitum; fequitur faltem ab intelle&tu creato hbüs ( futurum formale cognofci poffe fine decreto Qw & ab eo prafcindendo. 24 vatiozem D. Co- 4tüs gnitio Dei realiter (ampta eft comprehenfiva Qm tum actüs tum caufe tumíüi decreti, C, fumpta Tey formaliter ac reduplicativé feu quarenus eft co- Wüe c ii gnitio futuri; IN. fic enim rerminarur ad effe formale füturi, utpote quod ineffe veri &co- gnofcibilis conflituitur fine decreto tanquam li tf arte, Praterea veró , quamvis etiam fecun- itie düm rationem non poffet diftingui cognitio li d fururitionis formalis 3 cognitione fururitionis n caufilis, tamen opus non foret, ut cognitio ficef hujus effet medium cognitionis illius; nifi ad Atrg omnia fürura requireretur decretum abíolu- fitd tum efficax & antecedenter determinatum; E quod haétenus negavimus. UujE- E— jj Dr Dro Uwo. 517 ldl volus QuznEs, Quid de vaviis medüs flatuendum 0 [it d i ftt, in quibus Deus contingentia alfolu- 7 futura copno[cere à diverffs. affevituv ? 8 of 234. Nota. Praeter binos illos c ontinpén- i tia abfoluté futura cognofcendi modos , resl qui, ür f. d. e. , "Theologos omnes in diver(às inqt partes dividunt; dantur alii, qui uni parti non [ funt adeó proprii, ut non ab autoribus alie- j l n partis etiam admittantur, Horum autem :: ,üt cogaofcendi modorum quatuor enumerari pof- Jf fünt; rmus eft, fi Deus illa cognofcar in füa |qi effentia tanquam in fpecie intelli gibili; üt num. T 213. de poflibilibus dictum eft : adus, fi co- m i gnolcat in füo de abfoluté futuris contingen- cred tibus decreto concurfüm prebente: 3tius, fi u cognofcat in caufis creatis proximis futurorum: n 4tus; fi futura cognofcat in coexiftentia eorum cum aeternitate divina. d . De omnibus agemus ii breviter & fub diftin&i one, quà fenfüm utrum- d que explicabimus » quo admitti poflint aut. ne- qu gari debeant. TL 235. Re[pondeo 1. Deus contingentia abfo- mu;ï»' lutà futura non videt in fua effentia tanquam )d fpecie intelligibili, ni fi ex hypothefi exiften- :ogüï*," tie abfoluté futurze, Ratio rma paytis eft ; quia j effentia divina üt fpe cies intelligibilis non eft Wnlllt neceffarió connexa c um contingente abfoluté futuro, fed indiffere jiid ns ex fe eft ad reprefen- jl tandum fuüturum z qué ac non füturum; cüm fi üawm; l]eadem res non foret futura; non füturam d 3 repre- i $18 . Ds Dzo Uxo. 100 à reprafentaret: ergo nequit fecundüm fe pra- tedere cis? effe medium, in quo futura determinate n cognofcantur certó & infallibiliter. — Rar, 2d. yevi ; eft; quia ex fuppofito exiftentiee füturee , ef- tÍde fentie divine vis reprafentandi infinira jam Wi dererminata eft ad repraíentandam futuram exi- | üng M ft:ntiam ; cüm inflar fpeculi f& habeat jugta. diéta num. 177. & 219. a d 236. Refpondeo II Deus futura ejüsmod"i tfir neque in decreto applicativo fuze omnipoten- Lur zie ad concurrendum fecundüm fe contidera- Q 10, nec inalio quocunque decreto fcieniiam üütm znediam antecedente vel ab ea . independente p «ognofcit: defa&to tamen cognofcit in com- Ws plexo fcientize mediz & decretiomnipotentiam li applicantis; & cognofcere etiam poteft in pra- Á definitione a&tuum bonorum ab intrinfeco efti- N €aci per fcientiam mediam regulata, i ejus- « 3nodi preedefinitio admittarur. — Ka720 1« par- Do zi5 eft; quia decretum applicativum, üt cum do, communi noftrorum füuppono, eft ad utrum- | &t que indifferens : ergo non poteft effe medi- QU um ,in quo Deus actum poriüs quim non | N aétum abíoluté fururum cognofícat. Ratio 2d& äe ql p. eft; quia decreturn illud fcientiam mediam üm antecedens & ab illa independens vel concipitur Bu indifferens;ideóque cum utroque libertatis eX- t rremo conjungibile, vel ponitur cum uno de« terminare extremo libertatis effentialiter con- Tide nexum: fi tmum; patet iterum in eo vidett Yj non poffe actum determinat? furmrum, cüm non magis connectatur cum aétu quàm cum LE non Drg Drzo Uuo. 519 non a&u: fi 2dum; decretum ejusmodi ante- R pre Ti cederer libertatem eámquelederes; unde (icut dari nequirt, fic nec in eo futurum liberum l, P previderi, ao zi« p. eft; quia complexum ia ex Ícientia media & decreto omnipotentie ap- n u [ plicativo eequivalet veritati propofitionis con- ama ditionatee & conditioni purificate , . futurum ; jut veró conditionato; üt patet in hoc fyllogis- mo: fi Petro in his circumftantiis pofito con- iemoa curfum hunc in actu primo paratum decerne- xipotm rem, Petrus hoc determinatum faceret: fed wüüdm' ego decerno hunc concurfüm: ergo Petrushoc jentf dererminatum faciet, Sicut veró Deus in iftis entdt premiffis hanc conclufionem infallibiliter cog- ? ( nofcere poteft, quia hec ex illis infallibilitee tefti fequitur; fic & in complexo ícientie medice Inp & decreti eam fequentis effeftum determinatà ( €€ futurum videre poteft. — Quód autem de fa&o d etiam videat, patet tum ex dictis, quia Deus m ex infinita perfe&tione videt omne & omni mo- j do, quod & quo modo cognofci poteft fine j u cognofcentis imperfe£tione: tum ex dicendis, m quibus hoc complexum. dari infrà afferetur. im! Rat. 41« p. eft; quia fi ejusmodi praedefinitio, (atio'-* de qua alibi, datur, eíl effentialiter connexa ne cum futuro: fed futurum infallibiliter videri f poteft in eo , quicum e(Temial'gter conneécti- u tur; erpo, W (ï xllüüä 237. Re[pondro III. Deus farura pradicta j a videre quidem nequit in caufis creatis liberis j ( nudefümptis; videt tamen illa in caufis his, mül J ür fe(e detexfminacuris. Ratio xme« partis eft; n ? 4 quia f / n Ds 151-:0 UwnoO. j20 filut quia caufe create libere , quamtumvis pro- xima completz ac expedite , füb hoc reípe- tiqu &u nihil dicunt nii actum primum, confe- quenter fpectari adhuc debenr üt indifferentes &d agendum vel non agendum : ergo fic fpe- Ánt élate nullum extremum determineté conno- tant vel includunt: ergo determinatus effe- €tus nullus in iis videri certó poreft, Ratio 190 2d« p. eft ; quia caufae üt fefe dererminaturee Ípeétantur in actu fecundo (eu cum dertermi- ix nato eff-Qu , & fimul àr vere caufze feu üt pon narurà feu cauíalitate priores effe&tu : ergo Id [sd poffunt effe & revera (ünt medium , in quo IDeus videar effe&tum fururum, Vdm 238. Refpoudeo 1 P. Deu: nulla futura vi- & det in ipforum coéxiftlenria cum set-rnitate ) divina ; fi fermo fit de coexiftenria phyfica & ii reali ; quamvis fi coexiitentiam fümamus pro Y preíentia meré objectiva, id de futuris abfo- It luiis d:ci queat. Ratio ime puvtis eft ; cum tio 'quia nullum füturum phy(íicé ac realiter ab ten &tterno exütit, quod ramen requiritur ad co- Yl exiftentiam illam : tum quia aternitas ; quà ü(l)n; Deus créaturis in tempore exiftentibus co:x- tit iftit , non facit illas Deo ab seterno pra-fentes, fij fed tantóm prefentes aiernitati in. tempore: Q tum quia hic cognoícendi modus convenire nequit Deo refpectu fütarorum condirionato- fum,; quorum conditio nunquam eft implen- BH Pur da, Videantur di&dta num 9s. — Rarío ad« f- li eft; quia hic loquendi modus convenit cum T illo, quo diximus cognofcià Deo futura ab- pte foluta U . Ds Dro Uwo. £E s foluta in veritate obje&tiva & entitate ipfa,quz relpe aliquando erit j de qua vide Art. praecedentem, conit erett ARTICULUS IV. fic i conn? 4u, &5, i2 quo Deus cognofcat. contingentia com- yd ditionatà futuva ? hi Ora 1. Conditionat? futurum ex di- IRton zag.N étis num. 226, eft id, quod exiflerer , a fi poneretur aliqua conditio; unde in eo vel f potiüs in propofitione de illo tria fünt con- : fideranda, r. conditio » qui etiam hypothe- fis dicitur 'eft illa, ingi fub qua aliquid affirmatur vel negatur , & per particulam // communiüs yn v ex primirur: 2. Conditionatum eft id , quod "niti fu ( À b condirione affirmatur vel negatur, & in füturis eventus dicirur: 3. Eft habitudo vel i p conducentia conditionis ad conditionatiim, T D Propofitio / . conditionata, & inde etiam condi- [|; 9 tionaté futürum , dividi foler duplicirer, qua- li tenüs nempe vel attenditur ad exiftentiam ; ni vel ad naturam conditionis , füb qua condi- y tionatum enuntiatur. Ratione 1mi enim divi- j a].ï itur in meré feu pu ré conditionatum , ubi " j fcilicet condirio nunq uam purificabitur , h. e. ponetur feu ad ftatu f m abfolutum redacetur ; yé' & in non puré co: ditiongtum , ubi condirio purificabitur ; & h l(]NfO' inc ex conditionate futuro mp»:ll e: adet abfoluté futurum. De primo membro u) folo quidem movetur prior pars quafiionis r qut in titulo propofire ; cüm de altero jam in precedente articulo refponfum fuerit : nihil- ( i ( 5 y ominüs & asss 522 Dz Dro Uno. ominüs ad fecundum eequé ac primum divi- ii fionis membrum pertinet pofterior pars qua&e id flionis , propterea quód omne abfoluté futu- it rum praíuüpponat ante fe condirionare. fütu- QR l rum ; cüm , fi verum elt, effe&um v, g. efle n exüturum Ííüb hac libertate , etiam verum l« fit, quód exriturus fit hic effectus , fi detur hzc libertas, Katione 2di autem dividitur r. N in conditionatum impolflibile, ubi fcilicet füb d conditione impoflibili aliquid enuntiatur ; V.* fi lapis effet homo , liberé operaretur: 2. in hi a conditionatum neceflirium , ubi aliquid enun- tiatur fub conditione , que neceffariam habet quà Vn connexionem cum condirionato; quod dupli- W citer haberi poteft, nempe vel ex effentia & na- dii tura rei, ütin hac propofitione : fi ignis eft, calefacit ; vel ex folo decreto ac voluntare [ W Dei, üt in his: fi peccator morietur cum pae- Y nitentia finali, falvabitur : fi percuffiflet Joas tü terram jaculo quinquies aut fexies; percuffit- f fet Syriam ufque ad confamprionem : fi Chri- po ftus non abiiffer, Paraclitus non veniffer a - Qr Apoftolos, &c. 3. In conditionatum contin- li gsn$ , ubi conditionatum enuntiatur füb con- ii d D ditione , que quidem non habet connexionem à cum conditionato neceflariam five ab intrin- NI feco five ab extrinfeco provenientem ; fed ta- T men vel per modum caufie vel per modum f i occafionis conneétirur cum exiftentia objecti h conditionati ; üt in his: fi Petrus vocetur au- l xilio hoc , affentiet; fi vocerur auxilio illo; q diffentier; in qua poftrema quamvis auxilium f 3 i Ds Drzo Uuo. 1 i $133 $ QUi illad nullam dicat proportionem conducentise ad diffenfum, ficur auxilium hoc in priori eam f : fut dicit ad affenfüm, tamen habet proportionem conítiturivi libertatis ad diffenfum , üt'nempe g.ee .WIUHI conducit ad oppoíitum (ícilicet affenfum. — 4. In conditionatum difparatum feu impertinens; | delt Qu &bi conditionatum enuntietur ífnb condtio- ne; que nullam plané ad illud connexionem «tl dicit, ür in hac: fi Turca dormit, Papa orat. f; ( ;z,in Hujusmodi autem propofitiones femper fünt fil(x , fi particula /7 rigorosé fumatur; eó [ QU hi quód propofitio conditionata rigoros? fump- ta non afílirmat vel negat nudam exiftenti- duj [ am) conditionati , fed dependenter à con- ditione ; conditionarum autem nunquam ex- j eüx ntate Htet nec non exifter dependenter à conditio- ne difparata , üt patet ex terminis : poffunt u ramen eífe vera , fi particula illa /7 explice- 2 )M tur vel zquivaleat particulae quaudo, & figni- T ficet tantüm concomitantiam utriusque pro- iÜ pofitionis: arque in bac poteft fübinde dari j connexio etiam neceflaria fed ab extriníeco, dj Ícilicer à voluntate divina vel creata , ür patet Ti in illa Eliae ad Elifum: fi videris me, quan- j j do tollar à te ; erit tibi , quod petiifü, Por- ro quamvis poftremum conditionatum poffit " referri ad fcientiam Dei mediam materialiter y fumpram , & conditionatum etiam impoflibi- j le juxta aliquos fpe&er ad eandem fimpliciter, j [ !l fi conditio impoflibilis per impoffibile purifi- J 0 cara 'haberet connexionem cum conditionata j folhm contingentem ; his tamen uti & aliis j omiffis, Dzr Dgzo Uuo. $24 omi(fis , qu& ad fcientiam Dei neceffariam aut bi implicis intelligentiee ex infrà dicendis fpe- st tion éiant , agemus hic duntax;t de conditionatis T contingentibus ; feu conungentibus conditio- naté futuris, i Tüta 240. Nota II. Circa primum quaftionis (f ip caput antiquorum TThomiftarum nonnulli do- Ti cuerunt, Deum conjeéctura'iter folüm coenof- pit cere hujusmodi futura, quatenus infallibiliter cognofcit inclinationes voluntatis create, üt lils oftendit poft alios Gormaz Difp. 9. fe&. z. accuraté laudans illorum teflimonia. Eandem TA H fententiam füfcitare conatus eft Anonymus quidam L. de ordine , déque priori & pofte- ins W riori , quem Gonet aliique poft eum appel- lant Claudium Tiphani S. J. , aliis injurià par- lr [j tum illum viro huic füppofitum contendenti- W bus. Communis tamen modernorum Tho- q miítarum nobifcum confentiennum jam eft doctrina, Deum certó & infallibilier cognof- cere contingentia conditionaté fütura. Circa r alterum duplex iterum celebrior eft fententia: lh 1ma Thomiftarum & ür num. 220. oftendi- h mus , etiam Scotiítarum , (tatuentium hzc fu- W [ tura cognofci à Deo in decreto per fe & ante- li cedenter determinato ; quod , quia actu dari - ii volunt; vocant fübjectivé feu ex parte actüs ais abíolutum ; quia veró eít circa conditionaté Tu Qu futurum, vocant objeetivé feu ex parte obje- €&ti conditionatum. 2da Eft univerfze noftre Cep Societatis & aliorum nepgantium non tantüm i cempoffibilitatem horum decretorum cum li- W bertate Dzr Drzo Uwxo. $2j nEl bertate humana & divina fanctitate, fed etiam fpe neceífiratem . decreti actu. exiftentis ad cogni- ORds tionem conditionaté futurorum : unde com- yiiti muniüs ftaruunt contingentia conditionaté fü- tura, etiam anté & independenrer ab ullo de- (tions creto a&tuali,à Deo infallibiliter cognofci in fe lii d ipfis immediaté , quam cognitionem fcientiam agnof- mediam vocant: De utraque controverfige parte fic agemus in prafens , ut tamen ube- biliat i, riüs agendi locum fequenti Capiti refervemus, 241. Diro 1. Deus contingentia conditio- LT andem naté futura certó & infallibilirer cognofcit. Prob, autovitate : Deus non dicit aut revelat 1ymus poüe- in Scriptura , qua vel non cognofcit vel non .ppel- certó nec infallibiliter fcit: fed Deus in Scrip- - pat* tura revelavit plura contingentia conditiona- t utura: ergo neceffarió dicendum eft , De- Jent Tmw um hujusmodi furura certó & infallibiliter cognoviffe, — Confeguentia non tantüm legiti- ;ognui- ma eft, fed & valet pro omnibus conditio- naté futuris , licér non revelatis ; ficut hanc Ür memiq: illaiionem Adverfarii admittunt ex fimili illa- tione pro abfolut? futuris, Major eít funda- ,Rendl' mentum noftre fidei u & ex ipfis rerminis no- ta eft ; cüm füprema in loquendo autoritas y a j c nequeat concipi fine (ümma fàpientia, Min. ( prob. ex pluribus Scripturze teftimoniis, quo- T! ju n rum tria duntaxat hic recitabimus. 1. Reg. 23. cüm David fupiens Saulem in Ceilam f& re- df d cepiffet ; Saul veró hanc urbem expugnare deliberaret, David confuüluit Dominum & ab Wüm €o refponfüm accepit , qua Scriptura à v. 1 r. " t $26 Dr Dro Uwo. fic recenfet : $; defcendet. Saul , fecut audivii n Jeyvus tuus ?. Domine Deus J [vael indica [evvo pl 11u0. Et ait Dombuus : de[cendet. Dixítque " David : $i tradeut me viri Ceile , 7 vivos qui ii mecum funt in mauus Saul ?. Et dixit Dominus: W, ! tradeut. Sapient. 4. v 11. dicitar: — Rapius qfi, fuhr ne malitia mutavet iutelleum ejusz: aut. te fi&lio " decipevez atimam illius, Matth, 11.v. 21, Chri- lid, Ítüs ait F« tili Corozain , v« tibi Betbjaida: m quia ; fé ia Tyvo g Sidone fa&le e[fent virtutes, qy qua fatiz [unt im vobis, olun du cilicio &9. cie- q: ve panitentiam egif]emt. klec vero fuiffe con- dor tingentia & quidem puré conditionat? futura $ ex Sacris litteris omnino notum ell, — Conf. a ex Ss. Patribus , quorum & numero apud Pe- i tav. L. 4. Theol. dog, & Suar. Prolep. de fci- Ti ent. cond. laudatorum quadam unius S. Au- ám [X guftini tcftimonia. fubjunpgimus, — Is enim L. de corr. & gr. C. 8.fic inquit : — Refpoudeaut ; Ti &or fé poffunt , cuv. illos. Deus , ciim fideliter $g. pià vi- uevent , non tuuc de vita peviculis vapuit , ne ma- bt Fitia mutavet intelleüum eovum , $ me fi&io deci- Tl peret animam eorum ? -utrum boc i poteflate n deb'g babuit , an eorum mala tse[civit ? nempe wibi Vi borum auiff perve Y m atque in[anif[me dicitut, | tl L.de don. períev A ó 9. ANunquid po[[umus diceve [ etiam A'yrios g Sidonios zalibus apud fe virtuli- j Q bus fa&lis cvedeve. moluiffe , aut. cvedituros 08 1h fuilfe , £ fievent ?. cüm eis ipfés Dominus attefle- W 4ur , quód a&uri ejfent magna bumilitatis peu- LU zeutiam , ff iu eis fa&a e[Jeut illa fgna virtu- i £um. Epi&.-.«;g. .. ,Quz'dnveyiu:, i nquä.t, 3 Q Q quam Dg Dzo Uxo. y27 Qdj i m quàm prefcire. Chriflum , qui &?. quando $9 áu quibus locis i eum fuevanz cvedituvi. — Ex infrà; inipl Quid ergo mirum , fe tam iufidelibus plenum nf orbem terrarum Chriflus prioribus faculis nove-. « T Ya ,ut eis: appaveve aut pradicavi imeviró nollet, jun quos zec vevbis uec miraculis. fuis cvedituros effe nf 1 (h. prejciebat, Huc denique pertinent loca om- nia,in quibus vocationem efficacem congru- iJoit am Auguílinus per ícientiam conditionatam iil explicat ; utl facit L. 1. de div. Q. Q. ad Simpl. T q. 2.; L. de predeft, San&. C, 6. & feqq.; L. de [ Qu don. perfev, C, 8. & 14. , L. de fp, & lit. C. 54. fti Q alibi. Càm enim hanc gratiam dicit à Deo (j previfam effe ita aptam & congruam volun- llld h tati , ut ab ea infallibiliter fit acceptanda ; & de f manifefts fupponat hanc prewfcientiam antece- 34 Au dere voluntatem dandi hanc gratiam, fequitur m neceffarió flatutam ab eo fuiffe hunc condi- ] tionalem : fi hec voluntas ita vocara fuerit, hu confentiet ; & ex pofitione talis. preefcientiee T Deus vult dare talem vocationem. Prob. Ra- jj u 7ioze. Deus ex infinita intellectüs, perfe&tione | ( Gdebet certó & infallibiliter cognoícere omnem ,Pg fi veritatem cujuslibet propofitionis , quae ab in- li telle&u creato enuntiari poteft, & hinc ob- [ lii je&um propofitionis , utrüm eo modo fit ; ? M [ quo modo enuntiat propofitio ; nam üt S. Ts p j q. 14. à. 9. in Corp. ait ; quecunque r poffunt. pes creaturam fievi vel cogitavi vel dici, emuia cognofcit. Deus : Sed, quamvis fine fun- r damento & cognitione veritatis, nos poffurmtüs ditio« il T k:ogitare & enuntiare propofitiones con fiaras [ ) 28 Drs Dzo Uxo. patas plurimas & fine numero de quocunque objecto : ergo. Conf. Ss, Patres movent va- | li .yias queftiones , cur Deus futurorum pra- | i ícius hoc vel illud faciat, que non poffunt m nifi de przfcientia conditionali inrelligi ; àt d cur Deus creaverit Angelos malos & hominem, ; letm cur elegerit Saulem in Regem , jJudam in li Apoftolum &c. apud Cyr. L. 9.in C. ro. Joan,, g 'Tertul. L, 2. cont. Marc. C. 5., Hier, Dial. 3. f cont. Pelag.; Greg. NyfS. Catech. 7. &c.;a ia quas non refpondeot negando talem in Deo i fÍcientiam , fed. illam fupponendo ex libertate i arbitrii & aliis divinz. providentiz caufis ra- haþu tionem reddendo : Theolopi plures quaftio- ti nes examinant mereé conditionales de ftatu ii 1 nature purz aut innocentis, de Incarnatione, I fi Adam non pecciffet , de alio providentige li ordine ; eásque etiam ex Scriprura & Patribus & & fang Theclogie principiis refolvunt ; Viri ily pii imó & univerà Ecclefia varia precantur à m Deo, fi tamen ea ad gloriz diving incremen- DT tum & propriam fàlutis utilitatem conducant: I plurium etiam hominum politicorum inScrip- li tura , nempe 2. Reg. 19. v. 7. 3. Reg. 12. V i 7. Efth. 4. v. 14., Joan. r1. v. 48. &c. enun- ln tiationes certa de furturis füb conditione ha- d .bentur : Nullus denique , üt Ludovicus Le- | hr gionenfis inquit , deó eft hebes ingenio, quem ! fito fi interroges aliquid ex conditionalibus, ftetim | Wit j non refpondeat : ne(ício ego, Deus fcir. Ergo nemo eít ; qui non fupponart vel aperre confi- t teatur Deum certó cognofcere conrinpentia t conditionaté futura, 241. X "x Dzr Dzo Uxo. $29 Ycüng 242. Dico IJ. Deus hiec futura noncogno- [ent Yo Ícit in decretis fübje&tiveé abfoluris & objectivà f pre €onditionatis. . Aflertio hec probari poreft iis- polit dem argurmentis, quee num. 2 29.atrülimüs , cüm lipi;t hec decreta fübjectivé abfo luta ftatuantur de- )mintt terminata ad unum & pra- vel condeterminan- m J tia; praeterea veró fpeciatim hic Pro/. — Decre« i. J ta ejusmodi repugnant tum circa mer? condi- ,Dlä]. j tionaté futura, tum circa conditionare futura, a que aliquando tranfibunt in abfoluta. Often- i D ditur 1zu. In meré conditionare fururis ; V. g. fiber in T'yriorum & Sidoniorum converfione Deus aul 1 habuit decretum fimpliciter abfolutum, quo fta. gl tuit, ne apud illos fierent miracula ; quia juxta je 1 &dverfarios in hoc decreto De us cognovir mi- Va racula apud illos abfoluté non futura: ergo identl LJeus non poteft fimul babere alind decretum u fubje&ivé abfolutum, quo flatuat convertere nl illos, fi apud eos fierent miracula. Prob. Conf. « Deus non poteft habere decretum fü bconditio- d ne impoífibilis quis enim dicat, poffe Deum yb! habere decretum, quo fic flatuat: fi homo ha- u buerit alas, epo concurram cum illo ad volan- »e 'nlï dum; aut fi chymera producatur , confervabo oU illam perdecem annos? Sed decretum conver- o tendi T'yrios, fi miracula apudillosfierent, jam uicw'L* foret de re füb fito decreto fi conditione impoffibili ;. quia po« IiOJqü: mpliciter abfoluto, quo Deus fta- i» j tuit, ne mira cula apud illos fiant, tam impoltfi- bile eft fieri miracula, quàm hominem habere j alas, aut chymsram p roduci: erpo Deus illud nequit habere. ltem repubnat Deum habere " i Qua Dzs bao-UNo. $30 duo abfoluta decrera, quorumjaltero velit effe- & étum effe, quantum eft ex parte fua, & altero fatig etiam nolit eundem efTe, quantum ex füa parte fib eft: fed per decretum de obje&to conditionato t0n quafi profitetur Deus, fe velle talem effectum, lite quantumin ipfoeft ; per decretum veró omnino àp abfolutum, quo fimpliciter non vult conditionem por poni; plané profiterur nolle fe , quantum eft ex cef parte fua, ut talis effe&tus ponatur: ergorepug- Q nat, Deumfimul habere decretumabfolutum non fli ponendi conditionem, & aliud decretum ali- Ti quid faciendi, fi ralis conditio ponatur. Deni- (tel que indipna eft prudenti teítatore hac voluntas: Ttef fi digito celum tetigerit; lego Titio centum; & j hinc legatum hoc pro nullo à [Ctis reputatur: o ergo erit indigna Deo illique repugnans volun- li tas, quà v. g. flatuat: fi non obítante decreto; hi quo abfoluté & fimpliciter ftatui, ne miracula R apud Tyrios fiant , apud eosdem miracula futu- fui ra fint; ego decerno convertere Tyrios. Offen- Dew ditur 2du7;. Circa futura, que ex conditionatis tür tranfibunt aliquando in abfoluta, juxta adverfa- lf rios neceffe forer ponere duo decreta abfoluta; V alterum , quo ftatuerit Deus, ut talis effectus fiat; k j fi talis conditio poneretur; alterum , quo abfo- EU * luté ftatuat conditionem poni & effe&tum fequi. (te a m fic: Heec duo decretainprimis non poflunt - iv j mul ratione efle in Deo; quia impoffibile eft; Inf in eodem fübje&o fimul ratione effe voluntatem. ibq fimpliciter abfolutam de aliqua re facienda, & li voluntatem de eadem re facienda, fi hec ve f ir- il!g conditio ponatur; cüm illa fit voluntas c Ca4 1f',m " | Dzr Dro Uxo. N Sgr n x at ï : a aliquid faciendum fimpliciter & tine ulla limi- tatione, hec veró non fimpliciter , fed tantüm Ia pat füb conditione. Deinde ex his decretis unum tionti fe&um» non poteft aliud pracedere, vel fequi ratione. Inter decreta enim divina non eft ordo prioris ymnity & pofterioris , nifi quando unum nec Ionda effarió fup- ponit alterum: fed neutrum ex hi sfüpponit ne- d ceffarió alterum; »fepug- tum quia decretum de obje. &o conditionato haberide facto poteft fine fim- Qmaon. pliciter abfoluto; üt accidere dicitur in futuris j j meré conditionatis: tum quia , licét nullum de- ]u Junts cretum conditionale praceffiffet, quo Deus fta- tuerit convertere Tyrios, fi fierent miracula ; Uil Deus tamen poffet abíoluté velle. tniracula fa- 3 cere; & Tyrios convertere; cüm Deus caufá Voltt libera fit, & habeat otmnia ad volendum necef- cteto faria: er Bo hac decreta à (e invicem non pen- NV dent: ergo unum ratione non pracedit alte- ii fuim: ergocüm necratione fimu l poffint effe in 0i Deo, nullo modo Deo infunr. Corf. Sequere- jj tur ex oppofita fententia de me ré conditionatis MVCIIE' 1. nullumeffectum ad extra ex decreto fubjecti- Bu vé abíoluto, fed obje£tivé conditionato refülta- ii te; cüm ramen nullus in Deo admittendus fit p actu liber, nulla fincera voluntas aut decretum nié Ine aliquo effectu ad extra in creaturis, ne Deus | OW icatur vana & futilia emittere decreta. 3. Cüm b infinita pen? fint , quce furüra effent circa quame ii necefle fo- libet rem pofirà aliquà conditione, ndh i fet, ut in Deoadmir tantur a&tu & pofitivé in- " f nita decreta pro rebus nunquam futuris: quod r le' ané inutile & otiofüm eft, atque à re&to ufü j L12 pru- ia $3* Dz Dzso üNO.» ii prudentie alienum ficut in homine, ita' multó magis inDeo. — 3. Neceffitarentur adverfàrii ad quir Ícientiam mediam, quam tamen ut effugiant; (ini hac decrera fine ullaScripture ; Patrum & Scho- W lafticorum antiquorum autoritate confinxerunt, Qd Nam fcientia, quà Deus in decreto actuali co- Omni Tüm gnofcit converfionem "T'yriorum füturam, fi fierent miracula, non eft fcientia fimplicis intel- u of ligentice ; quia hzc eftin Deoante omnemaétum liberum voluntatis divinze , illa veró nonnifi poft xe illud decretum liberum : neque etiam effet fcien- [ f tia vifionis ; quia hec non terminatur nifiad rem &dí aliquando futuram , cüm vifio fit rei pro aliqua g duratione preefentis; perillam autem fcientiam A nihil cognofceret Deus, quod aliquando fit fu- x turum. Ergo fcientia, quae habetur in decreto fum | conditionali , debet effe media inter fimplicis in- UT telligentiae & vifionis; càüm de utraque aliqui " N Y ) j l h ( participet, & ad neutram earum abfoluté revo- cari queat. ate 243. Dico 11J. Deus futura hec cognofcit T10r immediaté in feipfis ante & independenter à Q omni decreto actuali. Ubi adverte 1., quó DT per aàazte nonintelligatur aliqua temporis prio- Q ritas, & quafi fcientia conditionatorum in abío- m luta transeuntium foret in aliquo inftanti reali; ln in quo nondum fit decretum actuale: quia in l fum; Deo, cüm omnia fint ab aterno, nihil tempore a prius eft altero: f&d quod per «à axre intelliga- | ftig tur prioritas logica & fecundàm noftrum con- | cipiendi modum cum fundamento in re; qua- | h tenus fübfiftendi confequentià prius eft decre- tum b | Dre Dro Uuo. $33 :a'fnukö tum divinum quodcunque logicé poffibile , vfati quàm exiítens actu, ficut prius eft res condi- r tionate furura , quàm futura abíoluté. . 2. uód n per v independenter , non intellipatur , poffe ali- nxerut quod creatum effe füturum , independenter ab hl omni decreto divino; íed folüm quód ad futu- ml rum conditionatum quà tale non requiratur o actuale decretum divinum, fíed fufficit logicé madun poffibile, quod fit velutpars conditionis ; füb quà iil res eft futura; ita ut non dicat Deus: volo , ut, at fi fiant miracula apud T'yrios, ifti convertantur; fj fed fic: fi vellem fieri apud "Tyrios miracula, o dig eísque conferrem pgratiam, quam Corozaitis jentid conceffi, illi converterentur. —Pro£. 1ma pars. )litià Contingentia meré conditionaté futura in feipfis Jecret fünt cognofcibilia; tum quia pertinent ad poffi- licisin; bilia vel fütura, aut ex utrisque aliquid partici- dqi pant; unde ficut illa fünt immediaté cognofci- bilia; fic & hec: tum quia determinatam veri- tatem in íua futuritione formali habent; cüm t( 0[0» non minüs implicet aliquid füb conditione ne- que efTe determinat? nequenon effe determina- d i té, ac hoc implicat conditione purificatà: tum quia juxta adverfarios haec futura in fe ipfis T n j terminant decretum divinum , adeóque & divi- nam cognitionem fimili modo terminare pof- yi ] qu: fünt; cüm res eo modo cognofci poffit; quo poteft decerni, ficut ubi decernibilitas rei eft; i qdf rci etiam cognofcibilitatem effe oporret: ergo; cüm infinita intelligendi perfe&tio in Deo exigat j* » 9 rem cognofcere, quo modo fine imperfectione cognofci poteft,& modus rem imimediaté cogno- Ll cendi L135 . Dzr Dro Uxo. $34 f Ícendi nihil imperfectionis inducat, neceffe eft,, Deum futura meré conditionata immedia- íf Prob. 2d. p. Con- Tion te in fe ipfis cognofcere. tingentia conditionate futura poffünt à Deo co- lim gnofci anté & independenter ab omni decreto actuali, fi ad futurum conditionatum quà tale v qu fufficiat decretum divinum logicé poffibile, quod fit velut pars conditionis , füb qua res eft futura; Wt t quia ante quod vel independenter àquo resfor- maliter efle poteft; ante id & fine eo res quo- A que cognofci poterit; fed ad futurum conditio- üwz natum quà tale füfficit decretum divinum logi- hi c& poffibile fe ita habens; quia futurum ejus- Wi modi quoadexiftentiam necaliquid atu eft, nec « erit; fed folüm effet, fi conditio purificaretur ; Ny adeóque non requirit caufam feu decretum in Q conditione importatum actu exiftens; üt patet füi tum ab exemplo voluntatis humane ad actum d liberum conditionaté füturum requifitoe: tum h ä' priori, quia caufa folüm requiritur ad exiften- tiam , non veró nepationem rei, adeóque ficut res necactu exiftit , necextitura eft , fic nec caufa k feu decretum actu exiftens effe debet , fed folüm dj logicé potlibile. Erpo. Cozf. titr.p. Certumeít ex bl 'Thefi num. 241. ftatuta; Deum contingentia fit conditionat? futura cognofcere: fed nequit eX- A cogitari modus hec futura cognofcendi à co- Lf gnitione conditionaté fururorum immediata di- verfüs vel eam excludens; tam quia cognitio 4l eoruminp decreto dererminato & antecedenti e ! rejectus num. priore: tum quia alii cognofcen- a h di modi à num. 254. expofiti, quatenus diverfi funt p i y Dr Dzo UxO. j 1535 necelt funt, fuerunt confutati; quatenus autemadmif- medis fi fuerunt, vel fupponunt immediatam cogni- ! COH' tionem, vel illi eequivalent: erpo. j 0 . 244. Oljic. cont. 1. Ex allatis Scri prure t:e- decat flimoniis vel conditionaté futurorum cognitio, vel certa cognitio divina nequir erui. Nam j lu quod rzuum attinet; in eo vel queftio duntaxat erat, & dabatur refponfüm de prafenti volun- o resäw- tate Saulis & Ceilitarum ; hinc Paraphrafis Chal- s qu daicáà inrerrogationes Davidis fic reddit: /Vum ondto cogitans defcendeve?mum cogitantes tradeve? & glot- fainterlinearisad verbumz7radezt , hec habet: 77 f logif T voluntate babent , ut 1radaut: velfi quaeftiocon- cedatur fuiffe de futuris eventibus, Deus tamen :fï, f non refpondit ex certa fcientia, fed ex conje- ZI'C[UF türm T &ura, fundata fcilicet in propenfione volunta- tum Saulis & Ceilitarum; ficut dum Deus Eze- t pité r chiz praedixitzmortem, eam non revelavit ab- foluté, fed quantum imminebat ex gravitate g. U |qit morbi, fi Ezechias eam precibus non averteret, Quoad 2dum S. Aup. L. de preedeft. Sanct. C. 14. ')quefimï Ti hoc teftimonium explicans ait: Dz£um eff fecun- dim pericula bujus vite , mon [ecundüm pvafcieu- u umEPWï 1tiam Dei , qui bocpvefcivit , quodfuturum evat ,non quod furuyum tion evat : ide[l , quàód ei mortemimma- um ?uvam fuevat lavgiturus , ut tentatiouum [ubtrabe- eqül[ ' u Yetuv incevtos 102 quód peccaturus. e[fet , qui man- j j l furus in tentatioue won effet. Denique quantum zi ad 32ium , vel illa locutio non erat affertiva & u in fenfü proprio , fed exaggerativa tantüm , quia qu ad exprobrandum Judzis à Chrifto fuit dicta, anolh i" l] ficut & illud, quód Tyrii levius judicium fint $ 4 habi- jf . $36 Dzr Drzo Uwo. habituri, cüm tamen propter aliquod fübcon« t (ü ditione tantüm futurum nec augeatur nec mi- timp nuatur peena; unde &]anfen.Gandavenf inCon- fifi Q cord. C. 47. hanc expofitionem adduxit: vel fi fuitaffertio, erát duntaxat conjeCturalis , defüm- Thtd pta fcilicet ex difpofitione T'yriorum actuali; d unde Hilar. ibid. Can. 11. quafi per paraphra- ttrp fin dixit: Forrà illis cvedendi fuiffet affe&lus , fita- C lium virtutum coutemplatio contigiffet. . Exgo ex füte his teftimoniis nihil certó ftatui poteft. — Cozf./. &e Juxta mentem Patrum videtur neganda in Deo Mce cognitio certa meré conditionaté futurorum. ferm( iNam r. negant preefcientiam de his futuris, üt ii patet ex rextu Auguflini nuper citato, & ex L. ity de anima & ejus orig. C, 12., ubi inquit: /pfz s exinauituv ommino prajcientia , fi, quod prafcitum [j zon evit: quomodo enim ve&à dicituv prefciri futu- u vum quod zton. eft futurum? Cuibus fimilia ha- L bet Fulgent. L. 1. de ver, predeft. C. 7. — Pro- hit fper epift. ad S. Aug. de Semipel., Damafc. cont. Ms Manicheos. 2dó meré conditionata negant du futura, àt rurfüs docet Aug. L. 26. cont. Fauft. 1j C. 4.:. Omuia,, que verà futura [unt , [ize dubio ]re fient , fi autem fala ton fueviut , futura non evant. Qun Er L. 2. cont. duas epift. Pelap. C. 7.: Quomodo W enun prefcivit ea futura, que illis n infantia mo- m vizuris potits prajeivit uon futura. Exgo.. Conf.LF. fti Juxtra $. Fhomam nullus eft modus, quo Deus Wpi poflit cognoícere fütura ejusmodi. Nam Juxta fnp1 eundem p. 1. q. 14.8. 13. & 2. 2. q. 171. a. 6 f0n ad 2. alibíque via unica, quà De us ea cognofce« W 16 queat, eft in prefentia &ternitatis; fed futu- l Tà Dr Dzo UuNo. $37 ."ubcon- ra fub conditione non ponenda, cüm in nulla Déc Til temporis differentia exiftanr, non (ünt eterni- Annt tati divinz preefentia: ergo. p vll &. AV. 4f Quoad 1542 N. explicationem defun Vnam que apertae vericati & proprio ac litte- s rali Scripturz feníui repugnat: unde fiquid in- p terpretari neceffe eft, poriüs dicta Paraphrafis f ; Chaldaica & gloffa exponende fünt de volun- o ( tate quidem preefente , fed perfeveratura usque ad effectum ipfum, quàm ut fine autoritate aut n neceffitate cogente admittatur improprietas in yEOrum. fermone textüs facri contra regulam S. Augu- ?UfiSl i ftini receptam , quee in Scripturarum hermenia & al proprietatem verborum, quibus non dictio- i li nes fingulee tantüm, fed multó mapis tota fen- gf tentia intelligenda eft, (ervandam juber. Acce- TU dit oppofita inter pretatio S. Hieronymi, qui ia o L. QQ. in 1. Reg. verbum defeezdet , fic expo- Th n ! nit: 74vf dicevet , i bic fletevis, defcendet ;; & de vt verbo zvadent , ait: Jfte eff fenfus , fi dejceudevit Saul, Q9 blc T 7e inveniet, tradent ; quee conditio- v f nes adjunétee non permittunt explicationem de j prefenti voluntate, fed futuram manifeflà exi- t Bunt. Idem in hunc locum afferunt 'Theodore- w tus & Lyranus. — Similiter /V. 222 explicatio- "m nem, que& füpponit de propenfione voluntatis p priorem, ac preterea cognitionem Dei facit Opinionem contra veritate p m argumenrorum ijaii fnprà addu&orum. Ad paritatem difcrimen Í W coriflat ex (àcra hiflorias quia ](à. 39. exprimi- [7I.ä p tur gravitas morbi v. 1. /z. diebus illis egrotavi 7 & v. 2 deprecatio " . Exechias usque ad snorte .-. 5 x - as $38 Dr Dso Unxo. Fzechisz,pro morte à fe avertenda, ac tandem pui n in feqq. vitee prolongatio: unde patet, illam pradiétionem divinam non fuiffe abfolutam; fior TOi fed quantum ex prafenti morbo mors fecutu- ra foret , nifi eam precibus averteret; adeóque ln DI inclufiffe tacitam conditionem , quam aliee pro- miffiones divinz de exaudiendis illis, qui Deum fe& din aliquid conveniens fincer& rogarent, faus de« clarárunt: Simile nihil obfervare licer in revela- füm lj tione Davidi fada; quin nec ab eodem aliam conditionem, nifi quam ipfe exprefferat - fub- Y intelligi potuiffe oftendir proprio fa&to; dum uf nullà ratione aur morá interpofirà fugit ex urbe. p Quoad 2dum 9/io fümenda eft ex dicendis & f Tig 1mam confirm. Quoad 37ium JV. 1. explica- tionem tum ob regulam S. Auguftini nuperlau- f lin datam, tum ob communem Patrum interpre. tationem, qui hanc dictionem veré propheticam j Q habuerunt, & eloguiaveritatis , aut apevtifanà d- &a, ut Aug. L. de przdeft. San&. C. 9. &in qu Enchir. C. 95. loquitur, vocárunt. Quod pro- Qu bationes attinet, 1nó quidem exprobratio ta- IT Vs jor eft & efficacior, fiintelligatur . Chriftus ex mparatio a d certa prefcientia loqui, quia tic co confündendos judeos eít aptior: odo judzis (in fj re&é judicium gravius, T'yriis levius denun- tiatur; quia graviüs peccabant illi non creden- Tün p do in tanta gratiarum abundantia ; quàm ifti le- em naturalem violando fine illa copia : 3tió Jan- D i e nius explicationem dictam affert quidem, ie Iel üt tolerabilem permittit tantüm ; nec affirmat ; In aut in ea pedem fipit ; quin illa verba fecundüm PIO- Dzr Dro Uxo. $39 d priam fignificationem fumpta tanquam expofi- » K tionemS. Auguttini laudat ac defendir. Explica- olorom tionem 24./V.ex hactenusdictis. Adtexrum Hie- f ii ron. & ab eodem particulam forze adhibitam om- G Qd nino cenferi poffe eà ratione,quà abE'vangelifta in j n in eodem Cap. v. 24. fuit ufürpata: fed hicpro- piut fe&tó non fignificat dubitationem aut incertitue ( " inem cognitionis divine , ür num. 231. offen- yed füm eft: erpo. "d Conf. 1. . IN. Aff. adprob. d 17m. D. Negant preícientiam fecundüm vim u h]ï? vocis , C. fecundüm ipfam rem , f4/2. fpectatam J ( in fc & quoad fübftantiam , N. ufürpatam à Se- uY mipelagianis & quoad abufüm ejusdem,C. Pra- lnd] L ícientia in rigore fumpta dicit habitudinem fcien- ti ad rem pofteriorem in tempore extituram , j2 lii feu anteceffionem zeternitatis ad rempus; unde erprt Damafc.(c inquit:. Prenorio eff , a, qug futura x funt , antequam. in ortum prodeant , ná]fc. ^. Et in " j j hoc fenfü dicit Auguítinus, JVoz effe di&hum fi- y, b cundiun prafcientiam , item exinauiri prefcientiam; u) quia fermo erat de mer? condirionaté futuris, feu deiis , quze abfolute futura non erant , quam- ; rioïff" yilus vis futura fuiffent, fi conditio forer pofita. m Quamvis veró Semipelagiani, àr & nos hic fa- xul cimus , fümerent prafcientiam Dei minüs rigo- g rosé & pro cognirione certa rerum etiam tan- ; 10 d tüm conditionaté fururarum, docebant tamen preterea, Deumpropter peccata vel merita pu- nl iij te conditionaté futura ab ipfo previfa decerne- ji re poenas ac preemia; adeóque quibusdam in- du j t fantibus negatum effe Baptifmum ob, demerira, n quse a uü — t Dzsz Dzo UNO.'- $4o que incurrerent, fi vixiflent; aliis veró eum t effe conceffüm ob merita, que, (i vixiffent , ha- len ftm berent. Atque hoc maxime eft, quod impug- nant Patres , non autem fimplicem quandamin- i Tin telligentiam accertam copnitionem rerum quan- tumvis nunquam ponendarum abíoluté, fed r tüt duntaxat futurarum, fi aliqua daretur conditio. Hinc Aug. l.c. de anima & ejus origine fub- dit Tifa jungit: Quomodo evgo pumiuntuv peccata, que suia funt , id efl , que nec vitá ifld nondumincipien- lii qu |nt M *e commifJafunt ante caruem , uec movte praveniene 7e poft cavpem ?. Ex L. de preed. Sanct. C. cit. pro- r pe finem: 5 emm judicaventuv bomines pro me« n tritis fuce vite, qua non babuevunt morte pvevetiti, t N féd. babituri e[fent , fi vivevent; mibil prodeffet. €i; ui vaptus efd , ne malitia mutavez intelleium ejuss ün moriuutuy , fi antà no- Y sülil prode[fet eis, qui 1 vevent d ? uod nullus. eve. Cbrifliauus audebit. E 21 Similia reperies in ejus Diícipulis Fulgentio & Profpero: Damatíceni autem mens ex nuperre- fe Íi latis verbis patet. 44 prob. 2. D. Negant me- r& conditionata effe abfoluté futura; C. condi- i. tionaté futura, [4/2. quz habent rationem me- ife riti vel demeriti, ad quod Deus abíoluté decer- h) nat preemium vel peenam, C. fecüs N. — 4 wl'le[ Couf. I1. . D. min. Futura füb conditione nun- fi quam ponendà non fünt divinz eeternitati pre- I fentia tanquam abíoluté futura, C. tanquam & conditionaté futura N. Eo nempe modo; quo Qu fünt, eternitati etiam fünt praefentia. 245. Infl. Cognitio de futuris conditionatis ] includit plures imperfectiones, nam 1. eft ficti- tia; Dr Dro Uwo. $41 Ó Q tia; quiafingit poni conditionem: 2. eft appre- at henfiva tanrüm; quia neque negat, neque af- firmat conditionem: 3. eft prafcifiva; quia mpur Qmi quamvis effeétus fit abfoluté füturus, nihil ta- men enuntiat deabfoluta ejus exiftentia: 4.eft dif- u i H curfiva; tum quia propofitio hzc: fi Petro de- ydt tur auxilium, confentier, equivalet ifti: Perro 3 datur auxilium, ergo confentiet: tum quia ve- n ritas propofitionis conditionate confiftit in bo- j nitate illaionis, cüim aliàs cognitio divina ne- T queat efIe certa & infallibilis de veritate condi- m tionate, Frgo Deo tribui nequit. . Cozf. 7. Hac m propofitio: fi Petro detur auxilium A , confen- 00 tiet; nullum poteft habere fenfüm verum. NNon enim poteft habere . hunc: fi detur cum Wti- )iji omnibus requifitis ad confenfum; quia fic eft f0 veritas neceffaria, ad fcientiam neceffariam , non lii autem ad liberam contingenrium fpe&tans ; cüm ex illis requifitis unum fit cooperatio divina ef- pn[ioä fentialiter connexa cum confenfü: nec 2. hunc: u V fi detur fine illis requifitis , aut. prasfcindendo u ab illis; quia falfum eft, fine aut praífcindendo mite à requifitis ad confen(üm exiftrereeundem, Er- d go. Corf. 1l Conditionatum pofità conditio- L ne tranfit in abfolutum: ergo faltem futura ab- melP foluta nequeunt cognofci conditionaté; quia j inanis eft affirmatio conditionata, quando ab vterno cognofcitur & affirmatur abfoluté u turum. - l qu * 3e. IN. . ad þyoþ. 1. N. Aff &g Rar.. Quia m exi- uanzm Deusconditionem non attingit per modu engs W lh W $42 —Dz Dro Uxo. t ftentis; fed per modum requifiti vel conducen- tis poffibilis; in quo non eft fictio: ficut nec tüm j EU eft , dumattingit caufam neceffariam poffibilem; ex qua fequitur effeCtus. d prob 2. D. Eft am 1 W t tantüm apprehenfiva, fi fümatur realiter, IN. fi formaliter confideretur;'fu)4. quatenus nihil Am ; d plané enuntiat de conditione aut conditionato; iN. quatenus non enuntiat exiftentiam abfolu- 100 ' fAtOT tam conditionis aut conditionati, C. Habetur iterum exemplum in cognitione Dei de poffibi- i Wa libus. 444 proL. 2. fimiliter D. Eft realiter prae- fcifiva, N. formaliter, /4)2. quatenus hec co- meqw t fitio itio nonexprimit omnia przedicata , v. g. exi- n j entiam abfolutam, quze rei illi realiter conve- qui E niunt, C. quatenus objectum non cognofcat eo modo & íecundüm ea pradicata, quo feu V Isl fecundüm que pro illo figno & ftatu cogno- fcibile eft, IN. — Rurfus fcientia fimplicis intel- V üfor ligentiz paritatem prebet.. 744 prob. 4. IN. Aff fiti Quia difcurfus importat cognitionem claraman- Qn tecedentis, ex qua progrediatur intelle&tus ad ilim cognitionem confequentis nondum claré cogni- Yocy ti: in Deo aurem nec illa progreffio; nec defe- ( &tus clariatis admitti poteft, utpote qui fim- UT pliciffimo &clariffiro intuitu agnofcit conditio- ll nem & conditionatum. — a. utr. IN. Inprimis tgl enim conditionalis propofitio non eequivalet ab- ter:' folute, qualis hic affertur: deinde non datur g itm connexio antecedentis cum confequente; ad bonitatem illationjs neceffaria eft, fed dün- bt taxat conducentia conditionis ad conditionatumt; hu gua: I'uüïcit— ad veritatem conditionatam adeó; ut Dg Dzo Uxo, $43 ndica ut fiquid plus detur; jam non pertineat ad fcien- fint n tiam liberam fed neceffariam , ür nuta. 239. ob- yIblen fervavimus. 44 Conf. J W. JV. -4. Quamvis .D. H enim nullum , ex affignatis, fenfum faciat, ta- « NI men reddit hunc: fi Petro detur auxilium A cum reliquis omnibus per fe requifitis ex par- nus rl Jiiondo te actüs primi , confentiet. . Propofitio enimfic n dl accepra ex parte hypothefis non attingit coope- Hibett rationem divine omnipotentie, quze pertinet sl adactumfecundum, necaliquid aliud connexum cum confenfu; cüm omnia ex parte actüs pri- [tet pf hat mi requifita fint indifferentia, Similis cum pro- portione eft refponfio ad aliam explicationem , ypo [* CO quà dicitur heec propofitio: fi Perus vocerur auxilio À , confentier, sequivalet huic: cafus )gnofcä quo i vocationis eft cafüs confensüs; quin tamen ve- rus fit fenfüs univerfalis, cüm non omnis cafus Rn Qs vocationis fit cafüs confensüs; & quin etiam ufurpari poffit fenfus particularis, càm necef- M dirité farium fit; in aliquo vocationis cafü poffe effe confenfum. .Nam dicendum eít; equivalere jrünt p illam propofitionem huic finpulari: hic, cafüs vocationis eft cafus confensüs. Zd4d Conf H . g o D. Cous, Non poffunt cognofci conditionaté qu ii pro €o figno, pro quo pofita cognofcitur con- ditio, C. pro alio figno, pro quo necdum in- a ixix d telligitur conditio pofira, N. — ProJ. D. fimili- ter: Inanis eft affirmatio in figno priore ad af- Qo nl firmationemabíolutam , N. in figno- pofterio- Í re; C. Reflauratur explicatio in fimilitudine co- fi ibus, iO gnitionis diviqæ de rebus non mer poffibil " 246. p ui J see. $44 DE.;DEO Uxno. u : 246. Oljic. cout. 2d. Datur voluntas in Deo falvandi omnes, que eft decretum abíolutum Aict d fubje&tivé & ex parte Dei, & conditionatum objectivé feu ex parte creaturae &objecti: ergo l0 lx ejusmodi decreta non fünt abfolut? rejicienda. | Coxf. £. Sicut intellectus divinus neceffarió actu 12&& cognofcit, quidquid & quomodo elt (cibile, fic & voluntasdivinaneceffarió actu decernit ; quid.- qui quid & quomodo eft futurum. Ergo actu de- Q6f bet dari decretum de . futuris conditionatis. b Conf. II. Ad exiftentiam effectüs requiritur de- i cretum proportionatum: fed effectui conditio- CRN Eu nato proportionatum eft decretum conditiona- tum: eroo. [f &. D. Conf. INón fünt rejicienda; ut futue bt rum conftituatur in effe infallibiliter conditiona- mj té füturi, vel ut in iJeo detur infallibilis cogni- B tio de tali füuturo; IN. ut intelligantur promifíio- QUi nes divine , que nequeunt efle fine feria volun- l Tat tate, & hinc fine decreto fübje&tivà falrem ab« foluto, C. Decreta autem hujusmodi objeti- Yi fim v& conditionara dicuntur, quia creature libera funt circa ufüm gratiarum à Deo promiffarum negu t & collatarum, quibus falvari poffinr, fi velint. 4 A4d Couf. 1. &. IN. 2. 9 par. Difp. eft; quia in- eïgc Q telle&us eft potentia neceflaria, illáque fcientia neceffarió ineft Deo, nein eo fit ignorantia li imperfectio: voluntas autem eft libera, & de- creta illa nullo ex capite requiruntur, imó re- lr ln pugnantiam dicunt & plurima abfurda. 4 Conf. H1. . D. min.. Effe&ui conditionato pro- | (mn; D portionatur decretum fübje&iv& conditiona- tum Dr Dro Uxo; 545 n D tum, C. ob jectivé tantüm conditionatum, N. (oluti Sicut enim effectus conditionatus VODRLU eft is, qui effet, praefcindendo, an reipsá fitali quando vel ]i non fit; fic & decrerum, quod effe dendo t, praícin- j ; &n reipsá fit vel non fit, con ditíonatum ha eft ac proportionatum, jf 247. /nfi. Ad futurum conditionatum re- ia qui ritur aliquod decretum: fed hoc non eft de. d cretum pracise üt poffibile; quia à mer? poffi- [ bili neq uit defümi denominatio futuri: neque t üt conditionaté vel abfolutó futurum ij uia de- od cretum Dei eft incapax faturitionis: ergo üt vitte actu & abíoluté exiftens. Conf. T. In fi gno fcien- tic divine dec onditionaté futuro vel Deus ha- j ii bet decretum fübje&ive abfolutum omittít: fed D. ; vel illud iin'ong eus ill ud non omittit, neque per cogni. pofitivam nolitione m faltem in conditionatis ali- Q((X.Xü( quando in abfolu: ta tranfituris, neque per omif- j fionem pure libe ram, utpote qua Deo repug- i nat: ergo habet. Corf. I1. Nequit Deus pra- joe videre confenfum conditionarum, quin videae fimul concurfüm n ]IM faum fimultaneum: fed hunc U nequit videre fi re & applicante ne decreto fàltem ratione prio- (di omniporentiam , ut concurrat: ji/ erpo etiam vider decretum ratione prius, &in €o confenfum. uf yuti W. TYanf. preemiffis JV. Co. "j f. Quiadecretum, quod requiritur &ar ( tingiturex parte hypothefis, j f eft conditionate exi ftens, & per modum condi- [ tionis fufpenfive attactu m; non autem condi- j "U! f tionaté futurum, cüm non affirmetur per mo- um eventüs; unde cüm manca fir illa divifio vel ]dl(li)m i E enumee » . Dr Dro Uuo. 546 enumeratio modorum, queis decretutm concipi Qit; aut effe poteft, confequentia nulla eft. 724 Corf. . m & V. M. ob eandem rationem: datur enim me- AImf dium inter dicta extrema , nempe fignumindif- f de ferentie prafcindens à decreto & omiffione [ ejus actuali, & conditionate tantüm illud enun- N tians. /4d Conf. 1. &. D. M. Quin videat con- g curfüm (üum fimultaneum abfolutum; IN con- ditionarum, C. "Videt omnino Deus, ficut de f ipío effe&u dictum eít , concurfüm conditiona- &ui tum fine decreto abfolut& pofito feu aétu exi- Q] ftente. . Quamvis veró concurfum abfolutum Qs non videat fine decreto , in eo tamen utpote in- r ( differente nequit videre confenfum, üt malä: in ts confequente addebatur. b 248. Oljic. coitt. 31. Ad effe&tum non minüs d requiritur exiftentia caufie , quàm effectüs: (ed pott praícindendo à decrero aétu exiftente minus W exiftentioe haberet cauía, quàm effe&us; quia cte effe&tus eít faltem conditionaré futurus, condi- u tio autem feu decretum non eft conditionaté Con futurum:ergo. Corf./. Eadem eft proportio [ futuri conditionati ad decrerum conditionatum; t que futuri abfoluti ad decretum abfolutum: ed & in Deo repugnat cognitio futuri abfoluti non Ton fupponens decretum abfolutum: ergo repug- LO nat pariter cognitio futuri conditionati non pr&- D füpponens decretum conditionatum. Conf. IT. ftt Futurum conditionatum tranfit ab eeterno à fla- lep tu pure poffiblitatis ad ftatum futuritioniscon- D ditionate; ergo hujus tranfitüs exiftit ab eter- | mn d noaliqua caufa. Sed hujus alia caufa effe ne- l quit; Dzrz Drso Uxo.1 $47 conci quit, quàm decrerum divinum. ^"Nam ficut Wa nim n omnipotentia eft primum principium & caufà mind ä: omnis poffibilitatis , fic voluntas divina medians te decreto eft primum principium & radix de- miffte yl n terminatee futuritionis: fed tranfitus ille à ftatu potlibilitatis ad flatum füturitionis conditiona- lt d Na- t& eft futuritio determinata: erpo. W N.1. £ prob. Decretum conditionaté exia feità flens & effe&us conditionatà fururus habent Ü &qualem exiftentiam ; quia utrumque exiftit X conditionaté, cum h oc difcrimine, quód effe- (outt €tus conditionaté ex iflat üt eventus, decretum tDotc mii veró üt hypothefis, feu conditio, Unde po- tiüs fequitur, fi decretum actu exifteret, illud j mini*" plus exiftentiee habiturum, quàm habeat effe« usl d Conf. 1. 9. 1. D. M. Eadem eft pro- j f portio futuri conditionati ad decretum fübjecti- m vé conditionatum, quze futuri abfoluti ad de- u cretum abfolutum , C. Fader eft proportio fu- J ClrJ turi conditionati ad decretum objectivé tantüm d conditionatum, que eft &c., N. Pariras pree- y od cisé flat in eo, quód ficüt fut urum abfolutum Q nequeat intelli gi non prefüppofito decreto füb. yift jectivé abfol Uto, ita füturum conditionatum J H?' non intelligatur fine decreto fubjectivà condi-- If tionato, h. e. poffibili & objectiv? inclufo in u ipfa conditione, füb qua effectus conditionat& Ojüf, !] futurus enuntiatur , üt obfervatum eft num. 243. d Difparitas autem eft in eo. ; quód nullum decre- g tum actu exiflens debear füpponi pro futuro 4 conditionato, ür pro füturo abfoluto. Unde ? X 2. N M. Ratio & difcrimen eft ; quia futu- qufn Mm 23 ruin Ts Dz Drzo Uwvo: $48 f rumabfolutum a£tu erit in tempore: ergo etiám fen decretum divinum actu erit in tempore: ergo Titu quamvis ad futurum abfolutum, quantum eft Qp precisé ex parte illius, non requirarur decre- tum divinum jam exiftens ab sterno; tamen Qp quo ratione Dei jam ab eeterno debet effe; quia ra- tione immutabilitatis divinee repugnat, ut Deus füi Tetl habeat decretum in tempore; quod non habuit ab seterno. Futurum autem conditionatum din [oe m quà tale non erit a&u in rempore, aut ab h qui praffcindit; fed tantüm elffet füb conditione, fi [ dáretur cauía vel occafio ad illius produ&io- m nem, & confequenter fidaretur detretum divi- hi num: ergo üt rale non poftulat decrerum a&tu Wi exiftere in tempore, fed rantüm ut effet cafu, ( quo effe&tus abfoluté ponendus effe t in tempo- re: ergo etiam non poftulat ; ut decretum:actu & exiflat ab eterno, fed tantüm ut effet velexi- PA fleret ab eterno , cafu, quo ralis effe&tus effet 1 abfoluté futurus.. /4d Conf. I1. s. datis ceeteris di N. i. Subf.. "T ranfitus ille ab uno ftatu ad alium T non eft realis & phyficus, fed intentionalis & d objectivus confiftens in eo, quód in figno pri- lr ino rationis Deus videat effe&tum feu actum crea- Q9 te voluntatis liberum effe poffibilem feu poffe ni pofità rali conditione, in pofterioreautem Dot d figno videar illum actum reipsá ponendum elle; fi poneretur talisconditio. In hocautem ftatu ob- Qu g jectivo res ex flatu poffibilitatis extrahirur tor- maliter ratione (üi , quatenus talis futura effet; fi Ii(C( E foret conditio; efficienter autem non extrahitur nifi per alienationem, quatenus talis effet, vi cau- f&: arum p Drz Dro Uwo. $43 Q etit farum fuarum non quidem operantium de prae- fenti & abíoluté, fed conditionaté & tunc ope- & p um d raturarum , fi conditio poneretur. Hinc caufa t de cognitionis conditionalis in Deo eademquoque , m ex parte objecti eft, nempe ipfum effc actuale, ] quod res feu actus haberet formaliter ratione qu fl u D fui & efficienter à fuis caufis, fi conditio pone- retur. n hb "d prob. D. M. Divina voluntas mes 08 diante decreto eft primum principium & radix omnis futuritionis determinate , hoc fenfuü, T h Iiony quód nihil futurum fit abfoluté , nifi dependen- ter à decreto actu exiftente, & nihil conditio- du iil le nat$, nifi füb conditione, fi effet decretum, C. m i hoc fen(íü , quód nihil futurum fit conditionaté, et al nifi actu exiftat in Deo decretum objectivé con- ditionarum , N. ferpo m 249. Jnfl. Cuidquid a&u eft cognotcibile, LX[QXQ(']' a&u debet effe aliquid;. quia effe, & effe co- gnofcibile convertuntur: fed condirionaté futu- d jp at ra non fünt a&u aliquid in fe, (ed effent, fi con- ditio poneretur: ergo.. Cor/f. 7. Intellectus divi- ] 5d Hm nus eft indifferens, ut fub eadem conditione vi- p deat v.p.faturum effe Petri confenfüm vel diffen- o ynde fum ; adeóque debet dari ratio ; cur potiüis videat confenfüm quàm diffen(um. Hec veró darinon ln p" yil poteftin noftro fyftemate: namr. ratio illanon eft decretumdivinum fcientià iflà prius,quód ha£te - dum [] nus reje&tum eft: . 2. non eft conditio, füb qua nüa[l] p ncofen(üs dicitur ponendus ; quia haec non pe- huuf ii titconjungi potiüs cum confenfü quàm diffenfu; T 3. nec éft ipfeconfen(íüs ; tum quia isfecundüm st jf q9 fe eft indifferens: tum quia, fiquid ei determi- j Mm 3 natio- o 510 Dr Dro Uwo. nationis etiam concedatur, non tamen eft de- hu terminatus, fed determinaretur, fi poneretur du feif conditio: tum quia non habetur ratio, cur fup- P onatur poriüs confenfus, pofità conditione ; lit, fenf nf uàm diffenfüs. — Corf. /7. Quia confenfus con- itionalis non eft, fed duntaxat effet, non ha- fita bet rationem meriti moventis divinam volunta- [ tem ad pramium, fed haberet: ergo ob ean- fim dem caufalem non habet rationem objecti de- m rerminantis divinum intelle&tum, fed haberet. lq &. D. M. Quod a&u eft cognofcibile co- C(mj gnofcibilitate vel per f& vel per fpecies phyfice ft, movente ad cognitionem , eft aliquid actu; G. W nofcibilitate tanrüm intentionalirer mmoven- t cog te N. vel fud. a&tu eft aliquid phyficé & inelie NI Ils rei, N. logicé & in effe veri; C. Preterea ve- , i etiam permitratur, cognofcibile debere n aliquid effe phyficum , non tamen id effe debet d pro omni, fed p ro eo tantüm tempore, pro ) quo affirmatur. 74d Conf, J. IN min. fubf. & at- [ ?7neim ü L. .4d hujus proj. 1. D. Confenfus fecun- düm fe eft indifferens antecedenter, C. conie- fito , quódextiturus effet, quenter & facto fuppo fi poneretur conditio, N. 742 prob, 2. D. Non eft determinatus per ftatum &in tempore, quo affirmatur futurus , C. per ampliationem ve alienationem & pro tempore, pro quo affirma* tur, N. . /4d prob. 31. .. Nos neque fcimus; nifi forté in aliquo exemplo fit revelatum , ne- ! que fupponimus confenfum pree diffenfu ; fe f fimpliciter afferimus, i voluntas creata fub cer- f ta conditione pofita confentiret, Deum deter- minate | Dr Dro Uuo. $51 T n eret minaté videre confenfum füb conditione füuru- rum ; ficut é contrarió dererminaté videret dif- al Vr fenfum, fi diffentiret: unde minüs apte exipi- tur , ut detur ratio, cur potiüs fupponatur con- füs at nond fenfüs. Quia tamen füb aliqua conditione po- fita poflibilis eft confenfus, & impoffibile eft, Volin T ut neque confenfus neque diffenfus, aut uterque imul ponatur; hinc liber? poffumus affumere " pro exemplo confenfüm; & hoc fuppofito de prt illo queftionem hactenus agitatam verfare. /4d ibie t Conf. 1. Difp. eft; quia meritum duntaxat cau- u fat, quia in determinata temporis differen- i, ia reipsá eft; cüm fi füfficerer , quód poffer effe, mot aut (üb aliqua conditione foret , nemo effet , qui n non foret dipnus preemio , & ob fimilem ratio- fed V nem demeriti nullus etiam, qui non mereretur debet paenam: cognofcibile autem movet intelle&tum d divinum ad copgnitionem : quia verum eft, (eu yte/ pertinet ad rationem veri; adquod non requiri- ! tur ; ut a&tuexiftat, cüm ad veritatem actüs fuffi- J i ciat, quód obje&tum fe habeat , üt actusenuntiat. ^ cgr j j dk CAPUT III. N De füentia Divina, m ncm [ Potentia cognofcendi, quam Deo affe- f Á ruimus, ejüsque objecto ha&tenus ex- I: [f pofito ad divinam cognitionem trans- ufm"* imus. Quamvis enim, üt fepiüs jam notatum nfü; l fuit; ea non fit qualitas aliqua aut actus propri& [ factus & elicitus à potentia, fed realiter Deus n ( ipfe ac divina fübftantia; eandem tamen in mo- dum f Mm 4 353 Dzr Dro ÜUuo: dum a&tionis & intelle&ionis diftin&ke concipi- p t 1us, ut perfectiones ejus officiáque fecundüm humanam methodum apertiüs proponamus. tür li Quoniam veró ex iis, qua hinc inde diximus, facilé liquet, cognitioni divinz etiam fic acce- [ Is pre nec apprehenfionis fimplicis, nec opinio- nis, nec alterius cujuscunque imperfecti judicii [ rationem tribui poffe ; eandem füb (cientiae no- li mine producimus, naturam ejusdem, diviio- nem, exiftentiam & ufum accurariüs Perfcrug q taturi. Til ] ARTICULUS L Ü U u in Deo fit [cientia, eg guo:nodo p dividatuv 2 D Ti ?SO. Ora. Quamvis, àt D. Thomas Q. 2. ) de verit. a. 1. refert, fuerint, qui Deo [ non tribuerent fcientiam , nifi per meraphoram Ü vel caufalitatem, quatenus ille in creaturis in- tellctualibus eam caufat; videntur ramen po- M riüs nepáffe imperfectiones , quibus creatafciene p tia veftitur, quàm ipfam fcientize rationem for- Qr 4nalem , prout à creata & increata praeícindit. Ü Quare dum Deo fcientiam afferemus, fimul & li rationem illius propriam oftendemus, & om- p nem ab «eo imperfectionem removebimus. [ Praterea dum de ejusdem divifione agimus, ) eam non referimus ad ipíius fcientiee divinee rH entitatem, Utpote quam unicam, f-ïmplici,fï- Ts mam & à Dei natura indiftinctam fatemur , fed Wi ad noftrum duntaxat concipiendi modum, qui pro Ds Dzo Uuxo. $553 Yi pro varietate objeftorum & ratione, füb qua yndürt attinpit diverfa hujusmodi objecta, fundamen- Dacqus. tum habet, multiplicem fcientie divinae divi- VIQU, fionem faciendi. In hac ipía veró divifione C dum occurret fcientia media, necdum de ipfà p [ re di(feremus, (ed duntaxat de nomine; quod ij poftremum hic paucis vindicabimus , rius t I- fingulari Articulo poftmodum expofituri. fl 251. Dio 1. Vere datur in Deo fcientia, eá- N que proprii nominis, & perfectiffima. Prob, 17 pavs. Quia manifefta Scripture teftimonia Deo ícientiam tribuunt. - Nam Eccli. 42. V. 19« dicitur: Coggovi Demizus omuem Jcientiam. jli Efther 14. v. 14.inquit: Domige, qui babes om- nem [cieutiam. Paulus ad Rom; 11. v. 33. excla- mat: O altitudo divitia vum [apientie €9 [cientie ( Dei; & ad Coloff. 5. v. 3. de Chrifto ai: /g ;uiDeo quo funt omues tb efauri fapientiees [cientice elfcon- hat A. Gc. — Conf. tum à priori; quia ex afeitate i &omniperfectione profluit ac oftenditur, Deo y eonvenire fcientiam utpote perfectionem fim- " pliciter implicem: tura-à pofleriori ; quia ex ul ordine ac pulchritudine univerfi manifeft? colli- J gitur archite&tus perfe&tiffimus ; qui fine fcien- ä[lluwz tia non eft. - Pro£. 2d. pars. Quia fcientia pro- prié talis eft certa & ipfall & ibilis ac eriam clara & d evidens coenitio feu perceptio veritatis feuob- jecti fcibilis; agimm) | tum quia hec definitio eft propria ! diüæ ratio ftienti & generice fümptee & prafcinden- j tis ab increara ac creata feu imperfe&tionibus lllï)'æq mixta; tum quia fyllogifmus, cui communiter l Mm ; ,[l'ibüi—, n 554 Dz Dzo Uuo. l tribuitur ratio ícientiae , eft duntaxat medium, quo intellectus creatus accipit evidentiam, quo p ( tamen Deus non indiger ad illam habendam: tum quia cogaitioni rei per caufam aut per ef- li al fectum, qua fcientia proprie ralis dicirur ; fe- cundüm perfectionem aequivalet cognitio certa di & manifefta tum rei, tum caufae & effectüs, tum fa connexionis rem inter & cauíam vel effectum, Ti licer à cognitione removeatur imperfectio com- f& M pofitionis, pluralitatis aut dependentim. ]Jam veró divine cognitioni convenit infallibilitas ac [ j certitudo, üt 'ex proximé praecedentibus duo- bus articulis patet: claritas item & evidentia; [ f üt liquet ex plurimis teftimoniis ac rationibus per priora hujus Difputationis Capita fparfis: d ergo. Conf. ex S. Auguftino, qui L. 2. de div. j QQ. ad Simplic. q. 2. ait: Cim fcientia Dei lon- [/ W gà diflet ab bumana [cientia, ita ut irvideuda fit eomparatio, utraque tamen [cientia dicitur. . Et poft plura: C enim dempfero de bumana fcien- zia mutabilitatem $3 tranfitus quosdam à cogitatio- [ ne in cogitationem . . . cim evgo beec cun&la detra- xero , €9 veliquero [olam vivacitatem , cevtee atque Á ( ánconcu[fa veritatis, und atque eaterud contemplatio« ue cuncía collufivamtis; 1mó mom veliquevo, mon 6 enit. babet. boc. bumana [cientia , [ed pro vivilus ! [. cogitavevo , infimuatur mibi utcunque [cieutia De : uod tamen ziomen ex eo, quod fciendo aliquid non j 4 tet bomünem, potuit effe vei utvique commune. Prob. 3f. pavs. . Quia 1. Rep.i.. V. 3. dicitur: ( JDeus. [cientiavum Domizus efl, quod phrafi he- [ braicà idem eft acfG/epri/fanus, Ex. Pf. 138. V. 6* f ifd- Dzr Dso Uxuo. 455 du Mimabilis faca ef fcientía tua. ex me, id eft, (ü- hi per me, & plüs quàm intelligere poflum : endun Coufortata ef! , €g mon potevo ad eam , h. e, inva- luit fupra modum, atque ita eft exaltata , ut ad peref- tüt, & eam pertingere non valeam. Cozf. Scientice o od divinz perfectio (amma cognofci poteft ex di- i m Ícrimine, quod ipfam inter & fcientiam huma- du nam intercedit. Non enim 1. eft accidens; jQatt fed ipfa Dei fübftantia, àt liquet ex Aug. T. gg. j þm in Joan. fic loquente: JVoz /ic baler ï*z'entz"/zm, jlttt ut aliud frt illi fcientia , quá fcit j aliud effeutia , qud usdo eff, fed utrumque umum efl, nec urrumque dicen- jfet dum eff , quod fünplicitev unum efl..— Nec 2. cft jonios fucceffiva , fed tota fimul, Eodem dicente L. 6. (pits de Trin. C. 10.: Qizn decedaut £9 fuccedaut tem- de di pora , mou decedit aliquid vel fuccedit [cieutie divi- &il 4&. Wec 3. eft difcurfiva; tum quia à minüs ah/ noto non facit gradum ad magis potum, cim . H omnia fint Deo equaliter nota: tum quia, üt i Aug. L. 15. de Trin. C. 14. dicit: Omnia. [fimul videt , n pavticulatim, aut fingillatim , velut al- T ZeYAHAte cor jl jfpeGu. bine. illuc $g snde. Duc , $g vur- Jusiude vel inde in aliud atque aliud ,. ut aliqua vi« ;/anlf[w ii dere 10m pof[ut , wift zon videns alia: fod it dixi, fümul oumnia videt, n quorum snulum efl, quod non j W)'»'f* Jemper videt.. Neca. eft praccifiva; quafíi unum attinpat fine alio; cüm fimul & unico intuiru m*a'f*'j: IHW' omnia pervadat, ütex relato proximé teftimo- nio liquet, & etiam infinita fit, üt rurfus de- glfþ nf D clarat S. Aug. L. 12. de Civ. C. 18.: dtbfit u£ » dulitemus , quàd ei motus o [it. omnis uumeras , k[af] h eí 0227 QU eugus intellig J , fücut du pfaluo cagitur , non eff Tüitits Jl $556 Ds Dzo Uwno. nerus . . . Quae ft infinitas numevovum [eientie f'*n« JDei, quá compvebenditur , effe non poteft infinita , Tl &q qui tanidem us fusus bomunculi, qui ejus feieutie limitem fíaeve prafianauns ?. Nec. 5. eft variabi- lis; tum quia murabilitare & tranfitu ab una co- pon itationein aliam divina (cientia caret, üt Aug. imn ber in confirmationem 2de partis relatus docet: tum quia omnis: decrementi aut incrementi ef que prorfus incapax, üt exponit idem L. 15. de Tett Ton Trinit. C. 13.: JVom enim ejus fapientie aliquid ecceffit ex. eis , fed allis exiftentibus, fieuz opovtebat : XR £9 quaudo oportebat , illa maufit àt evat .. . Lon- Eà ei evgo buic fiüemtie foiensia mofiva diffumlis. Qu Qu« autem fcientia Dei efl, ipfa. es fapientia ; &g Y qi que fapientias ápfa e[fentia five [ubflantias: quia in ilius natuve fanplicitate mivatili mou. eft altud fa- i At pere quàm ejje , fed quod . eft [apeve, boc eff €9 ejfé. AVoflva verà fciantia in vebus pluvimis proptevea 89 qu i amiffihilis efl e? veceptibilis, quia boc non eft uolis effe , quod [cire vel fapeve, quogiam e[fé pojfamus, q nee aliunde etiamfi uefciamus , neque [apiamus ea, q M didicimus: turn quia eft una, eadem & eterna; Tij dequo rur(üsteftimonium ex S. Aug. L. 9. Conf. n C. 10. retulimus fuperiüs num. 96. qu 252. Dico I4. Scientia divina divifione uni- Tij Íie verfaliter recepià diflinguitur quadrupliciter. Dividitur enim rzó in naruralem feu fimplici- N ter neceffariam, & in contingentem feu necet- EXF foriam tantüm ex fuppofiro contingente. /Va- t zuralis eft, quce abíolut& non poteft non effe !nOn in Deo, & antecedit omne decretum liberum [Clew e Q diving voluntatis ; ij.e&gm ejus eft omne e -—- Dzs Dgzo Uxo. 557 f fe neceffarium , uti effentia, attributa & perfo- Atj nalitates divince , item creatura quoad effentiam n j4 &quiddirates: Contingens ett, quee abfoluté po- at teft non effe in Deo, & fundatur aut prefup- Qd ( ponit decrerum Dei actuale five mediatà five i A immediaté liberum; Objectum ejus eft actus li- s doot ber divine voluntatis, vel res createe quecun- d que quoad exiftentiam in certa temporis diffe- TT rentia: quia ficut hecc omnia poflunt abfolut& non effe, fic & poffunt abfoluré non fciri à Deo. n apm*l-:bä: 240 in fimplicem intelligentiam & in vifionem. lh Scientia fumplicis intelligentice eft, quà Deus res W!r;. cognofcit füb ratione preciía poffibilitatis; un- j d de ejus obje&ta fünt tam poffibilia, quae nun- J quam exiftunt, quàm quecunqueinaliqua tem- hui]e poris differentia exiftentia, fed expreffa dunra- g xat füb ratione poffibilitatis: Scientia vi/rouis eft, au quà Deus cognofcit & determinat? exprimit üt ") exiftentes pro aliqua temporis differentia: un- 0 (/J.&'Bf! de patet, divifionem hane non effe omnino T equalem priori; quia objectum vifionis non gpaf minüs fünt effenria , attribura & perfonalirares di- 1 ving ütpote exiftentes actu , 'quàm res creaue ; que exiltunt; adeóque hanc fcientiam partitn 24 naturalem partim contingentem effe. 3::0 àn J Ícientiam approbationis & fimplicis notitise. In^ Scientia approbationis eft, quee füaum objectum U næw exprimit vel üt Deo placens, vel àt complacen- 21' tià dignum: Scientia /inplicir notitie eít, quae j non exprimit ejusmodi obje&tum. Porró fi hec af fcientia nullam indignitatem ad affe&tum profe- y cutivum proponat in.obje&to; . vocatur fimplex d noti« m $58 Dr Dro Uxo. 5 notiria puré talis; fi veró illud reprefentet àt Deo difplicens vel difplicentià dignum, dicitur fo G tltiüs fcientia reprobationis, &in Scriptura etiam vo- catur ipzorantia velnefcientia, üt num. 206. di- g i &tum eíl. 4£0 in fcientiam fpeculativam & pra- €ticam. Speculativa eft, quie|vel eft de objecto dtp j non operabili; üt cognitio, quà Deus fe ipfum ted cognofcit ; vel eft deobjecto operabili, fed non fdd quà operabile eft: ubifi con(iderat precisé ef- fentiam & proprietates rei, fpeculativa quoad Til sodum dicitur; fiquidem veró confiderat mo- fInper &f dum operandi vel difponendi res, fed fine in- tentione operis, dicitur fpeculativa quoad frmem. D) 1li t Pratlica eft, quz verfatur circa objectum ope- rabile; quà operabile eft; unde, quam fcien- N di tiam proximé diximus fpeculativam quoadfinem tantüm, eft pra&ctica quoad modum: qu& veró l LU ordinatur ad ipfüm opus, quoad finem etiam eft practica, & fimpliciter pra&tica vocatur; ta- E tf lémque Deus folüm haber de iis, quee facit; quamvis etiam mala fubdantur fcientiee practi- d Q ce ; in quantum ea Deus perrmittit aut impedit, aut aliquo modo ordinat. Ceterüm fcientia tht Tit Dei practica quoad actus divinze voluntatis libe- ros eft practica per modum prudentie; quia tiona[ ille* dirigit proponendo, quid Deus confor- Ti miter fuüz bonitati & fan&titati velle poffit aut lheru fs non velle: quoad operationes veró & effedtus extra Deum e practica per modum artis; eius | | Effe, l quia proponit modum, quo fieri poffint aut debeant , quod proprium eft fcientiee practice, 'ire que ars & fcientia facliva dicitur.. | lQïq 253' —R EO Ds Dzro UN—O.* $59 xvtet 253. Dico II4. Nec primanec fecunda divi- Íio (cientiee eít adéquata, fed mter membra dicitr famyo utriusque divifionis datur alia adhuc fcientia, qua recié dicitur qedia. Prob, Datur fcien- 1f d p tia contingentium conditrionaté futurorum in« dependensab omni decreto Dei actuali feu. füb- aj il jectivé abíoluto; üt interim ex Art. preceden- fedmt te & fecuturo füupponimus , cüm non de reipía d fed denomine loquamur: íed hecrecté dicirur 2edia, tum inter ícientiam naturalem & con- T at tingentem, um inter fimplicem intelligentiam finei & vifionem: ergo. Min. prob. Scientia , quee ab aliis fcientize membris aliquid participat, & jj ]W mor tamen ab iisdem diftrepat. íecundüm aliquid ; | fcit redé dicitur mediare inter illa membra feu dfinet effe fcientia media: quia juxta AriftotelemL. s. hyf. C. z. 'Text. 6.: Medium ef quodam modo U » lii ipfa extremas. & juxta D. 'Th. p. 1. q..50. a. 1. ad rm.: Medium comparatum ad unum extvemum t y videtur aliud , ficut tepidum compavatum calido vi- detur frigidum: unde natum axioma dialecti- : " i cum: medium comparatione unius extremi in- t duit denominationem alterius. Sed hec om- nino conveniunt fcienriee contingentium condi- !müSW' tionaté futurorum. Nam 17 convenit cum n Ícientia naturali; quia antecedit omne decretum I04 liberum vo luntatis divinz faltem actuale:- di- vf* fcrepat autem ab eadem ; quód, quiaobjectum d n ejus eft contingens; abíoluté poffit in Deo non effe, quoad a&tualem ftilicet fcientis denomina- )[(ü[ r tionem. 240 convenit cum fcientiacontingen.. te; quia; üt modó di&tum eft; à Deo abfolut* J poteft $60 Dr Dso Ukxo. poteft abeffe: difcrepat veró; quia non füppo- tif nitullum decretumDeiatu exiftens: 37/0 conve- üm nit cum fimplici intelligentia; quia non minüs illa LT ac hec non exprimit ullam exiftentiam áctua- 4! lem abíolutam fui objecti: difcrepat ab eadem; fut, Qtatj quia non attingit objectum fuüb precifà ratione pofübilitatis , i ed fub futuritione quidem con- Qurg didonata, nihilominus tamen unam ex duabus fb l oppofitis poffibilium determinante, feudetermi- M U nata. Y 410 convenit cum fcientia vifionis; quia non veríatur circa meram objec&i poffibilita- nj tem , fed exiftentiam in certa temporis diffe- KK rentia quantumvis conditionatam: difcrepat tj autem , quia non verfatur circa exiftentiam ob- jecti tempore certo actualem & abfolutam. Q 254. INet obflat 1. Inter neceffarium & con- h tingens non datur medium: ergo nec fcientia l$a T media inter fcientiam naturalem & continperte N tem. Cozf. Repugnat potentia activa inter ne- Don ceffariam ac liberam media: erpo & fcientia me- dia inter neceffariam, qualis eft naturalis, & €0n liberam , qualis immediaré vel mediaté refpe&u Wt lib Deieít omnis contiagens. /Vec olflat a. S. 'Tho- mas & omnes Scholaftici antiquiores adeequaté fll N lr diviferunt fcientiam Dei in fimplicem intelli- gentiam & vifionem: ergo mediam non cogno- Tl verunt. Conf. Omnis fcientia in Deo vel e Wi abítractiva vel intuitiva; neque inter hec ex« K trema datur medium: fed omnis fcientia fim- f plicis intelligentiee eft abflractiva , -& omnis Qien Ícientia vifionis eft intuitiva: ergo inter has à u fcientias nulla datur media. — JVec o/fft 3. Fu- o turaà Dz Dgo Uxo. $61 p tura, qua reipsá non erunr, fed- forent pofirà joQme aliquà conditione , non fünt fü pinisi tura , fd poffibi- ia; tum quia juxta S,.Aug. T, . 26.'cont. Fauft. n 4.: Omnia, que verà futura. [unt, fine - dubioi [ fient , . fi. autem: fata . ijo n fuerint, futura . mom: TC €ra7t: tum quia in idea ac:perceptione rei fu- m ( ture venit id). quod aliquando erir. Sed pot-. du fibilia funr obje&um fcientice naturali S.& fim- bt plicis intelligentie: ergo conditionaté fütura; N Q)M non fuünt objectum Íc ientiz cujusdam medize. Yibl Corf. Futura conditio nata fünt tantüm fütura/ is i dependenter ab aliqua corklitione: ergo; cüm: conditio in: mer& cond if cet itionaté futuris non^fit jam utura, fed tantüm poftlibilis ;'etiam fütüiracons iffh itionatanon fünt futura, fed taütüm poffibilias: ótcon pretertim quia, ut tranfeat resde flatu potlibilità- cjenti s ad ftatum futuririonis ;non füfhcit conditio. v tantüm poffibilis; cürn ; quod in fe fiiraritionem: at non hàbet, illam aliis r ebus tribuere nequeat.: Vi B. ad: xmum D. ,4...lpt er neceffarium &r- conüngens.non darur me Jl'äh'5;) utriu dium per toralem, rg(pfi') sque extremi exclufionem, fcu talej quod'. Ti füb: nulla - fit vel nec proríüs-ratione. vel -zefpectu nullius: n effariumn vel.contiógens, C. non da- i tur medium per participationem utriüs que ex- 1C0g3"l tremi,, feu .quod (üb uga ratione & refpectu ) Vä à üunius fit neceffarium , & füb.aliaratione & re- pectu -alrerjus fit.libe w* rum , AN. Quornodo g Gientia . .conditionator u h. eommunicet:; .cum Ícientia naturali: & conti ï 0,1]015 Dgente;'ita tamen; ut jl w ab utraque diffideat,,. & hinc.rátionem fcientize: FS-F medige ebtinsar - dictutn .eft proxiin&.-- 44 u PS n 67 —— Dg i)r»:o UnNO. $62 Conf. &. .N. Con]. Di[p. eft ; . quia potentia acti- k va neceffaria vel libera.eft uno tantüm modo, J nempe ex parte principii ; quod fi ad unam Vr contradictionis partem fit determinatum ,. po- Wl tentia. activa feu agens dicitur neceffarium, ft* TR veró fitad utrumlibet activ& indifferens, dici- plia tur agens liberum:.quare ficut inter hec ex- ILig trema , utpote proprietates contradi&orias in- Yf cludentia, medium inveniri nequit; fic nec me« U dium datur agens inter neceffarium & liberum. i uamvis veró fcientia Dei omnis ex parté prin- cipii fit neceffaria , eoquód intelle&us divinus J ad omne verum cognofcendum fit fümmé de- (j terminatus; tamen ex parte objecti pluribus. AT poteft libertatem ; nempe vel modis participare [ refpe&u Dei vel refpectu c reaturge feu. volun- Uäm, tatis createe ; üt exponetur. Ad adum . D. A. folüm fecündüm ratio« Buf Scientiam Dei fumptam j nem objecti reftriétam & hanc unam quód ali- diviferünt ade- uando fit in a&tu, vel non fit; J quate infimplicemintelligentiam & vifionem; C. d m obje&ti: magis: fümpram fecundüm ratione la, univeríalem & omnes ftatus et iam fururitionis : N. rmum pa- conditionatz complectentem ; Wi tet ex D. Thoma p. 1-q. 14. a. 9. in Corp.; ub QU docet.ea; quz funt in actu ,.aut licét: non üng erunt, fciri n in:actu, tamen vel fuerunt; vel Ícientià vifionis;- ea veró5 qui& necfünt; Dec. : erunt, nec fuerunt, nofci fcientià fimplicis ín« telligentiee : 2dum-con ftlat ex eodem, ubi i^ bUn fcientiam conditionatorum admifit. :« Preterea- ] p "üftffggtioïümplieb' inteuiggntiæ& vifionis a ntl- j* Dz Dgo Uwo. $63 TEU fRo0, Antiquiores erat latior & alia, qnàm quae mno- dà invaluit, & ftri&tior eft, üt ex definitione d una Jf ! utriusque füperiüs dàta liquét: unde-& ipfe Molina fcientiam mediam tantü m interpofüit tim, 1 paturali & libera Dei fcientia , ns, du non autem fime plici intelligentie & vifioni; c üm fcientid'cori- ha g Jras 1 ditionatorum, quorum conditio nunquam pu- zificabitur, reduciqueatad fimplicém intelligen- ficme tiam, prout haec cognitionem rerurmn abfolat? i non exiftentium dicit; feientia autem conditio- UA natorum quidem ; fed füb conditionépurifican- du di, mnit l: tanquam abfoluté futurorum ad vifionem, 24 Conf. g. 1. IV. M. aamvis enim "Theológi fatis J coruniter fcientia mabfiractivam in Deoadmit- mpew tant, eámque vel int effe fimplicem' intelligen- yo ]u tiam, quà Deus in (ua effentia vide f creatüuras$ ].4 poffibiles; alii rarnen eam üt imperfectam te- v Jiciunt, & füffragantibus eiiam Ss. Pátrum diz quodil is rerum poffibilium cognitionem contendunt [üm/ , efTe intuitivam. 3uia tamen difcordia hiec po« lonimic tiffimiüm oritur e Á diverfà vocum tifürpatiorie ub &. 2. 7: M. N.m. q uia; fi retineaturdataà nobis TOU nuper fcientig divi n fio & explicatió ;Bürsutraque velalterutra s2z. fa l(a eft; Nam t:fi&b(tra&tiva & y intüitiva dicantur differre ex eo,; — p9 ) quód prior $t copnit iórei inalio tanquam medi o üt quod priàs fnl; cognito , pofterior auteni fit im mediata & 3 tal£ t medió| independens; ütraque pars sizoris falfa ph j eft, quia fcientia fim plicis inrellipénti& attingit m" j étiám poffibilia in fe ipfis; & fcientia vifionis pfæ(erä eógnofcit.quoque ex Iftentid in decretó divinoj " 3pr L ac prarterea feientia media inguitiva dici debet? Nm2 $i $64 Ds Dro Uxo. T Si verb 3. dicantur differre ex eo, quàd priot ]ite rerminetur ad objectum preefcindendo ab ejus «tl exiftentia abfoluta, pofterior autem objectum xeprefentet üt abfoluté exiftens; pri ma pars ifü znin. falía eft , quatenus foli fmplici intellipentiz. Qon Y ribuit rationem fcientie abftractivae; cüm & du illa fcientiae. conditionatorum conveniat. uód prior. p denique 5. ftatuatur differre ex eo; q dife reprafentet obje&tum prazcise üt pofíi bile, po- vel exti- Wt fterior üt quocunque modo exiftens V zurum five fine five (ub conditione ; fecunda gars. »iz. falfa eft , quia fcientia conditionato- f & tamen intuitiva foret; Qij zum non eft vifio, Áit unde rurfüs non fola fcientia vifionis eft fcien- tia intuitiva.. .2d31. & D. M. Quse reipsà non )u wrunt, fed forent tan rüm pofità aliquà condi- zione, non funt futura ab foluté & fimpliciter,C. xon fünt futura conditionaté & fecundüm quid, fut JN. Eademrefponfio convenit probationibus; us prefentis teftimonii [C yprafertim cüm context fi snanifefté prodat fermon em effe deabfoluté fu». auro, S. Aug. autem alibi f. a pius conditionate lls i u futura agnoíc dt, üt ex pr. Cap. liquet. 4 ( l "Conf. . IN« Co nf. vel D.. Conditiona t futura ATA nus poffibile op-. lüy fünt tantüm poffibilia; quate T ponitur przeciséactualiter exiftenti vel extituro» (C. quatenus opponitur uni ex duobus Bu nat& eventuro fub qua- I libus prz altero.derermi d cunque ratione; iN. Polfibile preecise fum- lr prum dicit. non , repugnantíam preedicatorum diri roducibilitatem , praefcindendo an res aetu antüm W at in aliqua f,!empoxiisf differentia;. t pofíi- i Dr Dro Uuo. 365 yprit bile eandem non repugnantiam vel próducibiz litatem .dicit; fed negando omnem actualeni i bj exiftentiam pro ulla temporis differentia: hoc ipfüm etiam negat meré conditionaté futurum, m p l gennt non tamen dicit-folam rei non repugnantiam velproducibilitatem , fed proportionem &con« ducentiam conditionis ad conditionatum , quà i j p pofità v. g. confen(us poriüs futurus effet , quàm diffenfus, quinon minüs ac ille poffibilis eft, ac lblk) p «t nonrepugnat. 74dpro/.N. /4/J. Scilicet, quód ad od transferendam rem à ftatu poffibilitatis ad ftatumm futuritionis mer? conditionate non füfficiat con- Jriont ditio rantüm poffibilis; quia quamvis heec in fe ja if [l f füturitionem non habeat , includit tamen pro- 53 n portionem ac conducentiam ad rei futuritionem, i C(md* quam non praftat conditio, fed caufa rei fu; G turz libera przeítaret ex propria electione. * " 255- Olferva. Contingentia conditionat W futura alia (ant immediaté libera creatae volun- ' m yioo tati, üt illud: fi 'Tyrii viderent rniracula Chri- liti Yoli (j ftij agerent poenitentiam: .. alia funt immediat& libera voluntati divine: & hec poffunt depen- gdmüfï' g ^ dere vel ab aliqua conditiorie, quz eft imme- diaté libera voluntati creatze, üt ifte actus divi- j nus: fi viderem Adamum peccaturum , incar- hll t narer; vel ab aliqua conditione, que- Deo eft immediate libera; üt hic actus divinus; fi crea- t rem.alium mundum, crearem tot Angelos. Scientia horum omnium conditionatorum dici- d mmwm tur &elt (cientia media; fed tamen.fcientiacon- ditionatorum «creaturis immediate. liberorum fcieutia media divela , & de hac difputatur inter y o- r an. $66 Dz Dto Uuo. "LThomiftas & NNoftros: fcientia veró conditió- m natorum]Deo immediat? liberorum dicitur /eien- Tra] $ia inedia veflexa , & de hac etiam controverfia ais eft inter Noftros. Porró fcientia media pro- ii5 ri& reflexa vocatur.ea, qua' pro conditione M habet aliquid, quód voluntati creatze eftimme- fünr diaté liberum ; quia cüm hoc fub conditione inU ropofitum fit-objectum fcientiee medie dire- lür éke , fcientia divina illud attingens .tanquam qui conditionem füpra fcientiam mediam directam ind reflectit: hoc veró cüm:.non fiat in conditiona- [ to; cujus condirio eft-decretum divinum feu Il, [ actus D'eo- immediar& liber, hinc fcientia: illá m proprié & füb illo refpectu non dicitur reflexa; d quamvis: fimpliciter adhuc: reflexa recté appel- Yut ;Ketur; eoquód per illam: Deus: refle&tat. fnper Df v ? * * d* . f. actus pro prios per modum*c?nditioniS"iir?Pur- £ - & i igtos., : E Vi MARTICULUS I [ MOI du deur im. Deo: féientio media diretto? tüfio Qta. Vocabulum fícientiae rnäiliæ; qüOd Qd an. 1566. primus in fcholas induxit lgl P Petrus* Fonfeca ; Societatis Jesu Theologus; Tly 'éjusdem difcipulns P. Ludovicus Molina anno C * 3589- typo mandavit in Libro,, quemi infcri- fs píerat: Concordia liberi arbitrii cum gratice do- T nis, divinà pre(ícien tià. & pradef i inatione. ür, * Opeti huic, quod primum in materia Theolo- gi« fcholaftice à Scriptore Socieratis rypis vul- Itl [ b gatqgæ eít; litem non folàm de nemine; fed fe p Dzr Dzo Uwo. $67 ynditi ze ipfà & do&trina movit;P. Dominicus Bannez, i r Predeterminationum phyficarum Autor, cum tOver aliis &-facra PP. Preedicatorum familia Doctori- m bus;.unde ortum duxerunt celebres de Auxiliis niiti congregationes , quarum feries & exitus füb (limme Summis Pontificibus Clemente VIII. & Paulo V. ndiit in Urbe habitarum in Tr. de Gratia expone- jg d tur. .- Controverfie cardo in eo vertebatur, g quód PP. Dominicani. vellent Deum agnofcere REU in decretis.füis abíoluris ac intrinfeca virtute nitote gratiee per fe efficacis, quidquid homo facturus na^ Jit; fi hec ipfi gratia.conferatur; ideóque inu- " tilem faltem..contendebant effe fcientiam. me- reli diam: Theologi autem Societatis, quamvis in 2 -Variis difereparent à Molina, cüm tamen uni- - dopt verfim nullam apnofcerent pratiam ,. que per mf Le & ex natura fua phyfic& fit conjuncta cum effe&tus nepabant confsquenter, Deuin.certó videre. poffe futuros actus falutares in decrero :dandi gratiam efficacem ; fed neceffarium cum j Molina ftatuebant ,- ut priüs rioritate quádam rationis .per ícientiam me di am perfpiceret; W :quid actura effet voluntas, fi talis vel talis gra« tia el concederetur ;...ex quo capite quicunque J Thomiftis aut aliis etiam;: qui gratiae per fe:ef- j ficacis nece(fitatem poftea reftrinxerunt ad prae- n fentem naturee Japíze ftatum, opponuntur; ge- rtamg* nerali nomine Moliniftee ab Adverfariis vocan- tur. Quamvis itaque fcientiam mediam dire- y iW élam.dixerimus eam. cognitionem, quà . Deus ) fine- ullo.decreto a&tuali: previdet , quidquid COf / ji crearla, voluntas fub quacunque conditione na4 ituta $68 Dr Dso Uxo. füituta. efet liberé fa&ura;' queftionem tamen n propofitam , ad a&us voluntatis falütáres vel mon| Q 1nalos reftrictam; pracipué verfabimur; tum «quàód materiam univerfáliàs acceptam fuprà jam gm & num. 242. & feqq. nonnihil tractaverimus: n tate £üm qnód & habitarum Difputationum memo- xia & applicatio hujus controverfize & aliorum CQ CFractatuum argàümenta videantur exigere in- hen xquititionem ad hos terminos revocatam, Ne- fi) sque tramen hic adverfía grariee fyfternataaut no- qui 4ftrum eriam fingillatim excutiemus, neqüe om« Y Tia, que inde peti poffent, arguimenta affere- T 4nus, íed pauca duntaxat, & (« quæ--:-jprqe;eipuþ ibue faciunt, perftringentur. hf 257- Dico. Datur in Deo fcienria^tiiediardi: j Ye&a; five Deus certó; cognofcit falutaria vo» ) iuntati creatze libera conditionate. furüra in fe- ápfis,:& non.in decreto prs- vel condetermt- t 7ante, aut dandi gratiarn per fe efficacem. p Prob. L ex Scriptuva. hriftus Matth. r1. & Q Luc.:1o. juftiffime increpat. Judeos comparati- te vv& ad T'yrios, propterea quod illi paenitentiam Ti d nonegeriat, càm Tyriieam egiffent; fi eadem vidiflent miracula, eadémque auxilia interna ha- t buiffent : Sed hac increpatio injufta foret; li lii cientia conditionata de futura "'yriórum po- W nitentia fub conditione miraculorum & auxilio- T0 rum eorundem fuündaretur in decreto prz -ivel «ondeterminante aut dandi gratiam ex|fe efft- lt «acem: ergo. Min.prob. Injufta eft increpa- t tio comparativa , quatdo datur ingens difpari- ratios : tas in auxilis omnino 'fngceffariis ad ope nem; ^Dg Dto Uwo. $69 Mul nem, adeó ut unus ea omnia habeàát; & alius ifeS non habeat, ex folius increpantis arbitrio; tüt 1; t quia ex obfervatione Ariftotelis L. 3. 'T'op, ar» yprit umentüm à compatatione inefficax eft; ubi Jetimoy datur difparitaris ratio conducens, ut' diverfi- Wucltd tatem fortiántur extrema; inter quaé inftiruitur aliri comparatio: tum quia vis memoratae repre- m n henfionis ftabat in eo; quod non fit' potior rà« " tio, ut Tyrii converterentur vifis miraculis, Y quàm ut füb eadem conditione convertantut Q judei: Sed fi fcientia conditionata de furura u Tyriorum pcenirentia fundaretur in dicto de4 od creto; "T'yrii quidem ex folius Dei arbitrio ha- buiffent praedeterminationem aut pratíati per ydlib fe efficacem tanquam omriino neceffariam ad ana V ponitentiam , Judei veró non habuerünt hoc & m auxilium 'predeterminans aut ex fe efficax; d cüm , fi habuiffent ; infallibiliter omnino egiffent N peenitentiam: ergo. Hinc veró etiam patet, j yd quód Jude otuiffent fe jufliffim? excufare'& u refpondere $ hrifto: Domine, fi Tyrii tua mi- j racula viderent, effent'ad penitentiatm agen- vü" dam phyficé preedeterminati ; haberéntque pra- ntermb ter auxilia; quae nobis donata fünt, aliud for« | f tius irrefiftibile & omnino neceffarium ; quo n/ ( nos caremus occulto Dei judicio: cur ergo $? nos increpas, quód vifis miraculis non egimus ponitentiam, per oomparationem ad T yrios? J el T Increpatio àutem jufta effe nequir, cui juíta po- teft obtendi- excufatio, " : Copf. 7. Si: ftatuatur t T penitentia Tyriorum corditionaré futüra unic& a *ffe cognita in decrero praedeterminante ; Chri- nj ftug [2 $79 Dr Dzo Uuo. ag ftus non potuit Judeos objurgare, nifi vel zmó, quia peenitentiam fine preedererminatione phy- fii D fica non egerunt ; vel 2dó , quia predetermina- tione.ad penitentiam. agendam caruerunt: f& Nn1 ipu neutram ob caufam poterat objurgatio effe ju- Mnt fta. .Non quidem ob rmum; quia nemo ju tiara objurgatur ; quód penitentiam non agat eo 3nodo;quo eamapi eftimpotlibile tg | m bile erat; ut Judei fine pradeterminatione age- .Kent. panitentiam: -,ergo. Neque.ob adum; jurgatur jufià,, quód ca- n :quia:;rurfüs nemo ob m xeat.aliquà re, cujus. habendae vel asguirendee liberam. poteftatem non h abet:. falis;veró res t) hs -eft pradeterminatio phyfic a fecundüm 'Thomi- flarum.principia: ergo. Hinc Judei. Chrifto ilq & U áncrepanti ulteriüs potuiffent juft& reponere: Domine, vel vis, ut fine præcïeterminatier (ui vel ut cumilla?. fi zmum p penitentiam agamus ; H « fbf psus ; quod & nobis :& Tyriis eít fimpliciter eterminatione pa- Qu impoffibile;.cüm íine prad d. mitentiam agere non minüs, imó magis repug- um;, da nobis üm nej,. quàm fine;alis volare: fi 2d h, predeterminationem ,. ficut eam darurus eífes "Tyriis, & tunc, fi.poenitentiam. non'agamus; Qite Id quam illi effent acturi, objurga nos, quantüm lic] liber. -.Corf. /J. Objargatio unius prae altero lm nec jufta nec feria eft, f1 is, qui objurgatur , ! quidem viruperabilem reddat,. fed.in iis cit- ang cumftantiis, in quibus alter non objurgatus '€ ln Qu quoque vituperabilem redderet , ubi in easdem ineideret; & econtra fi objurgatus fe redderet D 15; Q laudabilem ; ubi verfaretur. in iis circumftanti in Dz Dro Uwo. 325 (el n in quibus pofitus alter fe reddit laude' dignum: x pl ed in "Thomiftarum fyftemate hoc accidit re- t fpe&u Judeorum & Tyriorum; nam Tyrii Qnt; non magis egiffent peenitenriam, quàm Judai, Ti fi.pariter deftituri fuiffent gratià preedetermi- [ jb'l: nante ; & econtra Judai tam egiffent poeniten- tiam , quàm aécturi erant 'Tyrii, fi pariter. gra- g n tie praedeterminantis auxilio. inftru&ti fuiffentz Qrea ergo. y ) »,dum; - Prob. H. ex.Patvibus, Pluritni Patrum,'qu*orsl & refert Ruiz de fcientia difp. 65. , &quorum quöd Ü i aliquos inum, 241. conf. ult. laudavimus, con- v tra Manichaos tractant queftionem , cur Deus J Angelos & homines produxerit , pofüerítque . Chri in circumítantiis ejusmodi, in quibus illos pec- pont eaturos certó. praeíciverat: erpo agnoícunt ali- inatiot quam in Deo de füturis angelorum & hominum hm peccatis preícientiam , quae ipfum à decreto xmpïlü* abíoluto eosdem producendi & in ralibus cir- g cumítantiis ponendi retrahere potuit, quamvis jj de fao. non retraxerit ; quia; uti füprà nota- d tum eít, queítionem hanc non folvunt nepan- n o do , Deum eam fcientiam habere , üt tamen ne- gt gare debuerunt, fi exiftimáffent, Deo illam non T ineffe ; (ed rationes alias afferunt, ut contra Ma- nicheeos oftendant, Deum per fuam przíciens i tiam ac produ&tionem: non effe caufam, cur [g'a[llï j angeli & homines peccent, ftatuüntque pro il- j u ] p lorum peccatis propriam ipforum libertatem ; J quam Deus, ficut non tenetur , ita ob fines.fuae i providentiee fan&tiffimos.noluit impedire. At- ulla j ql,li, hec fcientia omnino eft media, cüm n alia Dz Dzo Uso. Jas alia fcientis affignari queat, duce Deum ab illo decreto retrahere valeat. Nam 1.non eftfcien- Ü d tia vifionis abfoluta , quà illos abfolut& peccatu- volon 10$ videt; quia heec fcientia decretum abfolu- &l ( tum angelos & homines creandi, eorümqué !d tüdit peccara permittendi fupponit, ipsóque eft po- fterior, adeóque Deum ab eodem decreto re- hm trahere nequit j' cüim ficut prius non pendet à lnl pofleriori , fic neque peripfum impediri poteft. Og Preterea fi abfoluta peccati futuri precícientia qii]) poffst Deum à decreto abfoluto Luciferum pece jv caturum creandi retrahere, etiam poffer tàfü ; g um carentía hujus decreti quàm cum ipfo de* t i MPRP ; r e eto reipsà conjüngi, arque hinc dari fcientía Wt abfoluta' de futuro Luciferi peccato fine ullo D j peccatum hoc permittente decreto abfoluto & A *actuali; quod falfüm omni no eít & maximé in lmputïxj "Thomiftarum fententia. Nec 2. eft fcientia Wa conditionara in decreto obje&tivé conditionato fieis fündata, quo Deus vellet atigelos & homines fi illos pro- ad attum peccati prsedeterminare Drey duceret; quia fi Patres decretum hujus modi &l Verba agnoviffent; -obje&tionem Hareticorum relie quiffent plan& infolutam: cüm enim hi Deum " &T arguerent peccati autorem; fi homines crearet, dg quos peccaturos pravideret,: majore funda- j xmento id arguiffent; fi Deus futura illorum :em, jeccata non preevideret , nifi in decreto conat- d tionato illos determinandi ad actum pecciti; ü llf atque hinc Patres potiüs laborare debuiffent; ut oftenderent, Déum non fore autorem pec- [ s cati; etfi tale decretum habuiffet. Pyeterea e]eagl eus Dzrz Dro Uwo. 373 141) Deus de facto habuit decretum abfolutum crean- elici di angelos & homines, eósque, àt Thomiítae pectt volunt , predeterminandi ad materiale peccatia abiti erpo de facto non habuit illud decretum coón-« Yüng: ditionatum; càm in illorum fyftemate decreta dip conditionata tantüm locum habeant circa effe- ceote &tus nunquam abfoluté futuros, decreta auterm peudeu' fimpliciter abfoluta fufficiant pro eventibus ab ipd foluté futuris. Nec 3. eft fcientia neceffaria; U quà Deus vider futura angelorum & hominum um peccata, fi illos ad materiale peccati predeter- yfr d minaret; quia Patres aliàs non potuiffent pec- jpf cata futura refündere in folam angelorum &ho- i o minum libertatem, fed debuiffent eareferre ad (ne Ü divinam predeterminationem; utpote quam olnto! illiévitare non porerant , & cum qua non peccare st impoffibile illis fnerar. Conf. . ex S. Augufti- d n0 , qui, t num, 241. notatum eft , gratiam ef- dj Hcacem explicet per vocationem congruam, ,)1 J h. e. collatam in his circumftantiis, in quibus il previfa eft habitura effe&um; de quo fufficiat J ex L. 1. ad Simplic. q. 2. expendere pauca haec jl j Verba: [gitur wou voleutis, ueque curventis , fed ié ami[erentis of Dei, qui boc modo vocavit , quomo-- aut 40 aphum evat eis, qui [ecuti fung vocationem. Ti ltem: Jllj ek&i, qui cougruentér vocati , illi au- | ]]W tem , qui tton attempevabantur vocationi , non ele- d 2, quia non [ecuti, quamvis vocati. Ex infrà: Cujus miferetmy , fic eum vocaz , quomodo [cit ei coti- i u vuere , u£ vocantem son vepuat. . Ex his enim nf ic arguo 1.: Specialis Dei mifericordia erga )t.a[e[b quos p ele&es in eo ftat; juxta $. Avguftinum, [4 ipfos ^ $74 DE Dzo Üwo. u cui videf il ipfos vocet vocatione conpru3, & pnor DN los obtemperaturos: fed hóc nec effe poteft ( fine fcientia media; nec cum fcientia conditio- ming nata decreto efficaci innixa; quia innixa ejus- dpe modi deereto fcientia confiftir'in gratia intrih- l fécé efficaci; non autem in congrua tantüm & conducente ad voluntatis confenfüm cum gra- d füb tfía: ergo. 2. Juxta Aug. fpecialis mifericor- dia Dei ergaelectos contrapofité ad non ele&tos n Q Ícientiam conditionatam confequitur; quia ex ea dirigitur Deus ad vocandum; quomodo fcit lnt i tl0ne congruere, cüm poffit vocare, quomodo fcit ial non congruere: fed fi fcientia conditionata fun- i daretur in decreto fepius dicto , non confeque- i t£etur mifericordia fcientiam ; fed praeiret : ergo. Qüy 3. Juxta eundem qui non attemperanrur voca- (f tioni, non fünt elé&ti, quia non fecuti : fed háec iC caufalis foret falfa; cüm ele&i non effenr, quia fiey Deus efficaciter non decrevit, ut vocationem f fequerentur: ergo. Corf.1/ D. TPhomasp.3. m q. X. a. 5. ad 2. cüm retuliffer Aüpuftini verba Qonf L. de don: perfev. fuprà num. 241. laudata ; ex LT eodem hancdoctrinam ftatuir: «* Deushis, quos V 5 reevidit , fiapud eos facta effent, füis miracu- E m crediruros, quibus voluit; fübvenir, aliis au (l tem non fübvenir, de quibus in fua preede li- natione occulte uidem, fed aliud jufté judica- E füten vit.; Ergo po í tà illà conditionatà previfione Qügt de illorum fide, Deus adhuc poteft fübvenire L & non fübvenire: ergo illa previfio non fun- latur in decreto; quod fi it fübventio predeter- fecum minans aut de fc efficax, qu. Dz Dzo Uuo. 575 Prob.. H ex Rationibus..Earum 1sa eft à Qdet priori.: Divina cognitio-conditionata de peeni- dun " N tentia T yriorum, ab ipforum volunrate deter- minabilis in exiftendo; eft fcientia media:& in- T bt dependens ab omni a&tuali decreto , üt.pater; fed datur.in Deo ralis'cognirio: certum enim nind p eít; quàd fi Tyrii velinr facere pcenitenriam füb conditione miraculorum, extitura'üit Dei Áeri d cognitio de- ipfà conditionata peenitentia ; & Qd quód non fit hzc cognitio extirura, fi non ve- ol lint agere penitentiam ;; quod ipfüm eft cogrii- tionem Dei effe 'T'yriis: determinat? liberam; odbl feu ab eorum voluntate determinabilem i exi- atalt* flendo: ergo. 2da eít à pofteriori. ^ Juxta nf m Thomiftas; fi apatur v. g. de converfione ali- cujus infidelis ad fidem ;: ponitur hic ordo de- t VO cretorum:. 1. Deus abíolut? decernit & : yult d hit hunc-fieri fidelem : 2.; decernit & eligit ad liune I finem medium per fe &.ex natura füa efficax a feu determinans ad ralem effe&tum per phyfi- mj cam pramotionem: 3. effe&tus ifte- infallibili jnte confecutione; eft reipsà futurus , & àt talis Íciens ldiïfala tià abfoluté certà cognofcitur in preevio decre« j t to. ;Jam veró hic procedendi modus: videtur g omnino contrarius libertati. . Nam 1mum de« alit cretum; 'quod fupponitur antecedens & efficax, græf atque h inc difficulter cum libertate conciliatur ; J eatenus tantüm intellipitur libertati non nocere; gl quatenus: Deus in illius executione fe attempe- uhïelïü rat conditioni nature libere : fed nec Deus in executione í& attemperat libertati, cüm d fecundum. decretum non mi.nüs fit abfolutum ante.. li Á $76 Dz.Dro IUNo. » antecedens & efficax , quàm erat. primum; eif ergo. JDeinde. hic. ordo: oftendit Deum ce- poi ! m co-1nodo ac improvid? decernere;, ut hic ho- 1no fiat fidelis. Nam fi decretum actuale rmum ! lione | non preecedat fcientia media, lJeus in illo fig- D no priori neícirer ,:an homo, qui ratione füze Chrí libertatis gratiae poteft confentire vel diffentire, spif effet vel;non effet-confenfürus ; tum quia id dlen fcire nequit per fcientiam fimplicis inrelligen- (iion tize, cüm per illam fola cognofcantur poffibilia ll vel.conditiones neceffariee, non veró contin- NOPY gentia conditionaté futura hominibus libera: Chri £um quia id non fcit per fcientiam vifionis, ut- titn pote quz fequitur rmum decretum:. tum ne- Q que'id fcire poteft per|fcienriam conditionatam p fj fundatam in decreto objectivé conditionato; propterea quod partim admitteretur. Ícientia p N quedam inter fimplicem intelligentiam & vi- fionem rmedia, àt num. 242. fub finem oflen- Tàt dimus; partim admitteretur ícientia heec con- Áat ditionata pro futuris abfolut& eventibus,: cüm hbez tamen Thomiftz eam pro folis meré conditio- Verà paté futuris ftatuant;. partim in illa fcientia non Tse videretur actus creaturze liber, fed neceffariug é& ad unum antecedenter determinatus. gtia fj eft ex facta hypothefi.. Supponi enim poteft 1. J non exiítere. decrera illa "Thomiftica folüm ex j arte actüs íeu (ubjectivé abfolura; preefertim &i circà conditionat? furura, quorum conditio lye pender -à folo Deo. . Ratio eft; quia fi illa de- rj crera exiftanr, liberé exiftunt; adeóque fic exi- tl]ïa [ m fic 8 ffänt? ut poffent non exiflere: quod aute esi- E ao Dzr Dgo Uwo. $7? tirn Vnlfed exiftit, ut poffernon exiftere , poteft etiam füp- poni non exiftere: ergo.- . 2. Hác füppofitione ficdo etiam factà, poffünt tum for PCf mari ha propofi- tiones conditionales contradi &oriz : fi Chriftus i r edicáffet "T'yriis, pcenite ntiam egiffent; fi mne t hriftus praedicáffet "T yriis ; peenitentiam non ln egiffent: uná que earum determinat? eft.vera, quia:' altera falía. Ratio 1imi eft fitionum ; quia harum propo- sl offibilitas, ficut rerum aliarum poffi- Vfbl bilium, e j independens ab omni decreto divi- | C()m.l)]' no actu exi ftente, &atio 2di eft; quia Tyrii, 35 Chrifto apud illos p redicante ; vel egiffent poe- i, nitentiam , velnon egi(lent, c detur me dium: fi üm inter hec non fumte verà egiffent poenitentiams Qnitil prima propofitio determinaté vera eft; &fecun. jont a falía: fi non; fecunda determinatà eft ver (jent prima falfa, — 3. In füppofitione illa fa&a adhuc t abetur conting. ens & libera futuritio conditio- nata poenitentide vel ni impoenitentie '"'yriorum, h &atio eít; quia hoc i pfo habetur contingens & libera futuritio condit H 15 9 tonaraalicujus actüs , quod. u vere dici poflit: hic a &us liberé effet vel futu- rus effer, fieffec cüm actum con vel fütura effet aliqua condi tios j ditionaté futurum effe alind nom s it, quàm illum verificare poffe propofitionem "l hujusmodi " » quia hoc ipfo babet veritatem ob- d* je&tivam: fed in facta íü ppofitione, üt patet ex 2dahypothefi, d ealterutro actu, tia velimpanit h.e. depeeniten- entia T riorum verédici & enune j : tiari poflet: effet aur D tura effet, fieffet vel fu- tura effet talis conditio : d p ergo. His prefuppo- ul*f"[' fitis &c arguo: Obje &uEn feieptie de coptin- FW $ - genti- Dé Drzo UNwo. 578 füturis non dependet à eHican entibus conditionaté Qim d i&is decretis: ergo nec ipía fcientia; cüm haec nonnifi ratione obje &i'abillis dependeat. Pro/. lm At Objectum hujus fcientiee eft contingens qi & libera futuritio conditionata ; üt per fe patet: tem ii fed hiec futuritio nullatenus dependet ab his de- creti$; quia habetur ; etfi füpponantuür decreta pant ten illa non exiflere, üt ex hypothefi 3tia liquet: ergo. 4/a eft ad hominem H & ex Thomiftarum dehas inter qu& unu m eít, in pofitione iben rincipiis; eonditionis v. g. miraculor um Chrifti ad poeni- n cretum Dei; tentiam Tyriorum importari de decreviffém Ye ita ut illaconditio fic exponatur: fi 5 iniracula fieri apud 'T'yrios; alterum e(t , nul- r & nullum finem lum dari decretum indifferens , J obtineri poffe per aliquod medium, nifi hocfit d fen[l',m exhibitum ex efficaci intentione talis finis: eX quo fequit ur illud decretum in conditione im- At &UX ortatutn debere concipi üt efficaciter à Deo prevolitum ; vel ut deferviret ad poenitentiam, ts ] am fic argumen- &i D vel ut ad hanc non ferviret. &ivé abfoluto & tor: Deus in decreto fuo fübje h Begft nato nequit u t conditionem Hlmc ebjectivé conditio hi affumere miracula ; nifi àt facienda vel ex inten- tione connexa cum paenitentia; vel ex intentio- DT t ex allatis ne incompoffibili cum illa ; üt pate Q principiis: fed quocunque fine dicantur facien- ülïeþ da miracula, repugnuat decretum mernoratum: ergo non datur, nec in eo futurum conditiona- Tügy. d tum prefciri poteft. — 244/z. patet ; quia inprimis repugnat, quód Deus decernat poenitentiam Wt um ex DT fub qond-itionc miraculhorum faciendor eidica- P . Dz Dzo Uno. 579 endei efficaci intentione, ne profint ad peenitentiam, i hi cüm íüb tali condi ; D bilem effe a tione peenirentiam impoffi- pareat: deinde etiam repugnar, Yingey quód Deus: ecernat peenitentiam füb conditio: b pit ne miraculorum faciendorum ex intentiore ef- yliste did caci, ut fequatur ponitentia; quid exiftere poeenitentiam; íi fiant Tiracula per. efficacem li intentionempeenitentice;eft veriras neceffaria: fed lat dehacre pugnat decretum quodcunque, maxim gt lib erum; quia veritas neceffaria antecedit omne de jpei cretum, nec Dei arbitrio füb eft: erpo. m 258. Obi. Z Ad miíSà praedeterminatione li vel gratià per fe effi caci, nihilominus jufta fuit l, j objurgatio Chrifti compa nfit rativa Judaeorum cum yriis; r. quia Judai fuerunt "T'yríis pares vel hod forté füperiore s : € uoad a&tum primum & po- tentiam pcenitendi ; feu füfficiens auxiliurm , licet W*.IW uerint inze quales quoad actum fecundum & auxilium e fficax ; 1 cüm decrerum & pratia prae- j* determinans non det poífe, nec pertineat ad 2d actum primum ? ? fed folüm der apere, & te- i neat fe ex parte actü sfecundi. 2. Quia Judeo- ( (2 rum culpá factum eft, quód non fuerint con« qud verfi: cüm caruerint predetermi natione , vel Qu quia majora; quàm Tyrii, pecca E ta cormnmife- :x 33,9 runt; & fic ma Jus converfioni oppofüerunt im- pedimenrum; j vel quia gratiz prevenienti re« a fliterunt, aut non, ficut T yrii feciflent , fe ab ea j moveti fiverunt. Conf. Admi(sà etiam fcientià j medià objurgatio Chrifti non fuir jufta,. fi re- quiratur aequalitas gratiee, ^Nam 1. juxtà prin- UM cipia etiam Moliniftarum : ad peenitentiam reipsa d o2 aoene Dz Dzo Uwvo. 580 acendatn neceffaria eft gratia efficax:. fed hanc uft Ánii : ratiam non habuerunt Judei,. Tyrii autem effent accepturi : ergo & hic caruerunt Judei Ht ld aliquà gratià neceffarià, quà Tyrii non effent carituri. 2. Gratia efficax in illis principiis li- ttion kin càt non fit gratià fufficiente major phyfice &in ratione enritatis, eft tamen major moraliter & Isqy in ratione beneficii: fed Deus juxta nos decre- T verat dare Tyriis gratiam efficacem,; eámque derer de fa&to decrevit non dare Judais: ergo decre- Tyri fnt ; verat dare T'yriisgra tiam moraliter &in ratione beneficii majorem, quàm quz data eft Judeis: n faltem & in ratione beneficii in- ergo moraliter üm; gequales erant. 3. In hoc fyftemare "Tyrii ha- W buiffent concur fum in a&u fecundo, quo Ju- bmfi]w dei caruerunt; item habuiffent gratiam, cul mmp liv Deus praviderat effe confenfüros; quà ruríus caruerunt Judei: ergo fuerunt Judeei ineequa- huj &L les Tyriis. Y A. Aff ad pro b. 11 . IN. ZAff. cum ra- [ tione adjuncta; tum quia in Or dine operandi UL VTal non datür medium inter actum primum, qui eft caufa operationis , & inter actum fecundum; p &i qui eftformalis operatio ; cüm ergo gratia pr&- determinans fecundüm Thomiftas non fit for- CH D W malis operatio , fed ejus caufa, non pertinet à actum fecundum, fed ad primum ; adeóque Ju« Ti daeiillàcarentes non erantquoad actum primutm ün, &quoad poffe T yriis eequales:tum quia ficutDeus Tlitre injufté preciperet Judeis poffe converti; 11 pr9 f et al« Bul folo füze voluntatis beneplacito ipfis negar quod effentiale requifitut ad poffe; fic p ari;et & " inju— Dz Dro Uxo. 88X od htt injufté praeciperer illis poenitentiam agere ; fi illis j eutd fimili modo negaret gratiam pradeterminan- ii tem , quz eft effentialiter preerequifita ad agere. n dit Unde permiffo etiam illo, quód praedetermi- vipit natio non conftituat actum primum proximum, ] fed in principiis Thomiftarum fit indifpenfabi- ii lis applicatio potentize ad a&tum vires efficaciffi- g d mas voluntati tribuens, increpatio Chri(ti red- m derethunc fenfüm: Va tibi, Corozaim! quia fi ia Tyrii ultra gratiam, quam tu accepifti, accepif- ïn ranow fent applicationem indifpenfabilem & vires ad t his poenirentiam efficaciffimas, epiflent poenitem- x tiam; quz fané ridicula & injufta increpatio fo-. ['yriiï* ret.. Similiter a prob. 2d. V. /4[J. cum omni- busadjunétis; tum quiain fyftemate Thomifta- ( V n o : rum predeterminatio nec obtineri ab homine, qui nec impediri poteft : tumquia, quamvis juxtaS. Q Aug.L.dedon.perfev.C.14.T yriorum oculi non erant ita exceecati , nec cor adeó obduratum üt Judaorum; tamen, ne ita excecarentur & ob- ', cm*; o durarentur, vel ut excecatio & obduratio tol.; leretur , neceffaria ipfis erat juxta Eundem L. de qUrm * i predeft. Ss. C. 8. gratia illa , quae à nullo duro u corde refpuitur, & quae fecundàüm Thomiftas j f eft per fe efficax ac predeterminans; adeóque ati non füà culpà, fed ex defectu pratiee impedi- mentum hoc habuerunt , vel non removerunt: qäþ tum quia illa non refiftentia feu facilitas fe per- y mittendi motibus divinae tize efítactus volun- -IU»W tatis bonus & falutaris, ad quem habendum exi- gunt rurfüs 'Thomifte predeterminationem; í Parud adeóque Judai obtendere poterant; íe gratiee l 93 ul w Ds Dro Uwo. $82 fafficienti obftitiffe , nec (e permififfe, quia de- qu ftituti: erant efficaci & pradeterminante. " ;2 qu Couf. IN..Aff. 4 prob. ym. D. M.. Ad peeniten- ftif tiam reipsà ponendam neceffaria eft eraria effi- qi eff cax, que üt talis novam prati praevenientis entitatem. à gratia füfficiente diftinétam impor- þavl tat, IN. que ür talis entitati gratie fuüfficientis p [ folum voluntatis confenfum füperaddat, C. M. & D. m. Judei non habuére gratiam efficacem Tf U üt prevenientem feu fecundüm entitatem & omnuia pravenientis graciz auxilia ad poeniten- Q ! AT tiam eflentialiter requifira, IN. non habuéregra- tiatn efficacem üt operantem; f/u£d. -ex: defe&tu T Ti auxilii neceflarii ad habendam ejus operatio- nem N ex defectu propria cooperationis;C. M Ti In fyftemate noftro gratia efficax inactu primo feu üt preveniens & ad peenitentiam prerequi- I fita entitative. & intrinfec& non differt à pratia p fufüciente; & füb hac ratione Judei non carue- [ ) runt gratia efficaci: oratia veró efficax in a&tu fecundo feu üt operans refpectivé ac extrinfece W if differt à mer? fufficiente per hoc, quód cum efficaci conjungatur aétualis confenfus & coo- Wf VW paratio; quae eít in libera hominis poteftare; & hanc Judai non habuerunt , quia ipfi liberé non Q ld confenferunt feu conjunxerunt füam operatio- nem, uti tamen facturi erant Tyrii, fi illis ea- t h em entitas gratiz data fuiffer. Hinc veró pa- tet juftiflimam fuiffe in hoc fyftemate incre- 10 BU pationem Chrifti; utpore que facit hunc fen- íum: V& vobis, [udei! quia vos voluntarià fl()] atiam; Q '*gþmnatione inefficacem redditis meam gr [quam P Dzr Drzo Uuo. 133 UT quam Tyrii, fi ipfis exhibira fuiffet , voluntariá X cooperatione reddituri effent efficacem. . Cone mite trarium fequitur ex doctrina Adverfaáriorum, u qui entitatem & vires diverfas tribuunt gratize ugniemk efficaci & fufficienu, — d prob. 2d. e. x. IN. 1m. part. mnin.. Quamvis juxta omnes verum fit n ] ü- ficini ex eventu pateat, quód Deus decrevetit; "" deis non dare gratiam efficacem; nullum ta- men habetur fündamentum dicendi, quód f w d Deus actu decreverit dare Tyriis gratiam effi- Ti cacem; imó cüm adhuc oftenfum fuerit ; fcien- Timd tiam mediam non fundari in decreto actuali , & Ts praterea non fuerit reipsà à Tyriis pofita poe- nitentia; fequitur à Deo nec ante, nec in; nec )pCHB' fs poft fcientiam mediam de futura fub conditione tantüm penitentia Tyriorum fuiffe aliquid actu pf!ü'- BQ ecretum, .Quia tamen loco mzoris à noftris principiis penitus alieng & falíz poteft fübfti- i tui hec: íed Tyrii de fa&to habuére in ftatu od n conditionato gratiam efficacem, quam Judzi in ftatu abfoluto non habebant; hinc & 2. D. yit M. Gratia efficax eft moraliter & in ratione be- T WO neficii major fufficiente, quando à Deo abfolu- j t& datur , C. quando abíoluté non datur, JV. M. at bett/ & D. m.. "T'yrii in ftatu conditionato gratiam habuerunt, & fimul in flatuabfoluto ea illis fuit o £ o data, IN. non fuit data, C. . Gratia efficax ab- foluté data eft gratia, quam Deus confert infig- q no pofleriori ad fcientiam mediam de futuro "du confenfu füb hac gratia & cüm abfoluta. inten- j tione confensfis abfolut& futuri;. patet autem VOW j W 1 hoc effe moraliter majus beneficium, quàm fs H Oo4 eus qüf $84 Dr Drzo Üxo. Deus dat gratiam, cui hominem diffenfurum a previdet; gratia autem efficax in ftatu condi- àp tionato eft pratia füfficiens, quee per fcientiam dm znediam pravidetur- effectum habitura, fi da- f xetur; ex hoc autem pracisé necdum habetur r xatio fpecialis beneficil prze pratia pure füffi- D ciente, cüm illa pratia üt talis fir indifferens, ut try à Deo conferatur vel non conferatur. Itaque ln "Tyrios in ftatu conditionato gratiam efficacem Wt habuiffe folàm fignificat, illos fuiffe gratie (üf- l AK Wity ficienri confenfüros, fi eam habuiffenr, & fic habituros fuiffe gratiam efficacem; hoc veró omnu non eft beneficium fpeciale Tyriis pre Judeis dæls] effe conceffuin; przfertim cüm Judei pariter & Vli Yüb eadem gratia fufficienre preevideri poterant denitenriam a&turi, & folüm propter volun- Qui Xariam obítinationem non previfi fünt acturi h« »oenitentiam. Si tamen transferatur argumen- w xum ad ftatum utrinque abfolutum, & petatur, fic tet xur pto diverfis poffit effe ineequalitas gratie 3n ratione beneficii, non autem in ratione auxi- d Tni lii, quin tollatur sequalitas objurgationis; & 3 JDifp. eft; quia in 1mo manent eedem vires Q Yi gràtie & potentia in utroque homine; juft ;gutem increparur unus pre altero , quoties unus L Ton agit bonum cum iisdem viribus & poten- r tià, quibuscum alrer agit: in fecundo autem [ cafu habentur in uno majores vires & potentis; | li dum in altero vel minora hec omnia fünt; Ve V0 .etiam deeft aliquod ad operandum omnino ne- T ceffarium , üt docent Predeterminantes; non non q P;dt;e& i dÉ Juíté objurgari pofterior; fi agat Dg Dzo Uxo. $85 Ym apat bonutm, ad quod agendum minores vires coni & potentiam habet , aut caret neceffario ad agen- jent dum auxilio. A4d prob, 3. 3. D. Conf.. Judei ,f fuerunt "T'yriis inzquales quoad auxilii entita- r tem ac intrinfeca, N. quoad auxilii rationem $f moralem & extrinfeca fu/Z. ita tamen , ut id at« ftnt tribuendum fit voluntati Judeorum,; qui no- luge luerunt agere , C. ita ut|nihil ejusmodi ex eorum f arte intervenerit, N. Cüm [udsi non minüs yeli- abuerint, quàm Tyrii habituri fuiffent , eadem j &ïït miracula, easdem pratias excitantes, eandem X tha omniporentiam Dei ad concurrendum cum Ju- &is paratam, quàm parara fuiffer cum T yriis Paülü concurrere; aequales omnino erant quoad au- otettl xilii entitatem & neceffaria ad apendum preree volu: quifita: càm veró Tyrii habuiffent concurfüm du in actu fecundo ad peenitentiam , quia voluiffent kgumeb penitere , Judeei veró hunc concurfüm in actu fecundo non habuerunt, quia noluerunt peeni- peWr jj gïu(z tere; fequitur, inaqualitatem hanc refunden« )d dam unicé in voluntatem & culpam Judeorum, j M minim? in pratiam divinam, que nequit effe a g concurrens aut cooperans, nifi fimul humana voluntas agat & operetur. Similiter quód Deus ff )UE "i Ticd gratiee illi, quam dedit, praeviderit Judeos non confen(üros; non proveniebat ex aliquo pratiae ul "TA fius defe&tu, quandoquidem eidem confen: f ^ ri fuiffent "T'yrii; fed:ex Judaeorum propria r hf voluntate & culpa, quis&que ac Tyrii confenz yil tire potuiffent, & hinc confenfüri praevideri 259. l;f Qui eligit nos; ut fimus; nom [5] ' quia fumus fan&ti; pracdeftinat nos & operarue nf' o j omnia j 586 Dz Dro UNo. omnia fecundum confilium voluntatis fuce; pra- fo tls & non ex operibus nos juftificat & falvatl; | fir ille non exfpectat & explorat; an voluntates no- ito ftrze. confenfüre fint,. fed pro fuüo beneplacito (iel & .ex decreto abfoluto nos eligit, praedeftinat ; qua juftificat & falvat: fed Deus ex ep. ad Ephef. &qu 1. V. 4. Elegit ttos in ipfo autej conflitutionem muti- u di, ut effenus. fantli ; ibid. v. 11.: Predeflinati fumus fecundum gmopofitum ejus , qui operatur om- Ia uia [fecundum confilium voluntatis fue5 ad Rom. 3. Vily A v. 24.: Sfuflificati gratis per gvatiam ipfius , & ad Ephef. 2. v. 8.: Gratiá falvati. eftis per fidem ; 69 fir l Doc 101 ex volis ,. IDei emm donum efl , uon ex ope- &t vibus, te quis glovietur. Ergo. — Conf. J. Qui ex p fua feu gratiee füee virtute dat. velle & perficere; lh inclinat corda, quocuüque vult; facit cor no- lii yum & carneum j ablato. veteri- & lapideo; LUP is futuram hominis:actionem bonatn cognofcit d àn in abfoluto dandi gratiam decreto & gratiee vir- tuté, nec anté ; quàm decernat opuss explorare de opus habet, quid. voluntas hic & nunc actura li fit: fed ad Philip. 2. v. 13..Deus ef? , qui.opera- Te tur in nobis velle eg perficere pro bona. voluntates Ti Prov. 21. v. 1.: Cor Regis iu manu Domini ; quo- W eunque voluevit , inclinalit illud; -Ezech, 36. v.26. fi dDalo volis covnovum...&9 auferam cor lapideum, [ €9 dalo vobis cor carmeum : ergo. Conf.. 14. Deus; W & non:homo, eft ratio, quà is, qui bene agit; t difcernitur.ab alio non ben& agente; juxta illu t M 1:ad Cor. 4. V. 7.: Quis te difceruit ? quid babes, quod aon;accepifli 9- fi autem accepifli , quid gloria- li vif ; quafi t10n accepe no- [ zO rzs? fed in fyflemate ro Dr Dzo Uxzo. 387 t m firo homo pro ftatuconditionato per confenfum ia füum eft ratio, quà difcernatur à diffenfuro; QU pro ftatu autem abfoluto Deus ratio difcernen- gpict di efTe nequit; five per gratize auxilia, utpote if que indifterentia fünt, / & fupponuntur etiam j zequalia in utroque: five per fcientiam mediam, j utpotequz Deo non eft immediaté libera: ergo. d &. D. M. Qui eligit nos, ut fimus fancti, iil predeftinat &c. ille non exfpe&tat nec explorat dun4. voluntatem tanquam caufam motivam, itmpul- " fivam & dererminativam ad dandam homini j UM gratiam, C. tanquam rationem prelucentem 1 li i aut caufam directivam , quà Deus noftro conci- lo piendi modo priüs dirigatur, quàm quidquam U ftatuat circa liberas hominis actiones, C.. Sirnie cor m liter D. alr. part. Pro fuo beneplacito & decre- gpldeü to abfoluto nos elipit, quatenus hoc indepen- ng)l dens eft ab operibus mere naturalibus & etiarm mut à meritis condirionatis tanquam causá motivà & a determinativà;C. quatenusà conditionatis meri- tis anquam causá dire&tivà eft independens, N. J yn T'extus allati vim íüam & veritatem omnino D , j retinent in noflro fyftemiate. .Elepit enim ,mp" ) nos Deus, ut effemus fàn&ti, non veró quia j futuri eramus íàn&i viribus propriis fine / gratiaj imó nec previfa fanctitas ex gratiae be- I neficio futura Deo eft caufa & regula, quà cer- u tó ducatur, moveatur, vocetur ac determine- j tur, ut gratiam & fanctitatem largiatur. " Deus h jl M 1 etiam operatur omnia fecundüm confilium-vo- j luntatis fuz , & predeftinat fecuridàüm propofi- [] us. j .thü'm j quia licét preevideat;'quid homo fa&ur h It ' $88 Dzg Dzo Uxo. /fit in his vel illis circumftantiis füb hac vel illa pie ratia , iftam tamen conferre non tenetur , Íe hi ex folo beneplacito & pura liberalitate confert. li e Necelfitatem preterea gratiae ejüsque gratuita- Hoc Qun tem; quam inculcant poftrema teftimonia ; om» nino admitti à nobis ex T'r. de Gratia manife- eünt Wnter ftum eft. . Ne porro offendiculo fint illa verba ex[peGlave , explorare &c., quamvis à nobis vix volg tibus sdhiberi foleant, facit tum Scripturae phrafis; quà Deus inducitur loquens Ifa. s. v. 4.: Quid vl ini eft , quod debui ultrafacere vinee mea , &9 non feci? an quod ex[pe&avi , ut faceret uvas; & Apoc. 3. quia v. 20. Ecce ffo ad offium &5 pulfo:. fiquis audiérit Ti VA vocem meamy &5 apevuevit mibi januam , intvato D ad illum: tum feníus, quo minimé fignificamus A Deum incertum aut fufpenfüm circa ea, que il fatura fünt; fed attentum & curantem ; ne ulla Qs W libertati humanee vis inferatur; fed ejus coope- ratio fit libera. Ad Conf. 1. . D. M. Qui ex mj mi füa feu gratiae füge virtute dat heec & facit ante- cedenter feu independenter à pravifione futuri Tür fub conditione effe&tüs, is cognocit haec om- diti ia in decreto dandi gratiam folo & feorfim Yoí fumpto, & in virtute ipfius gratie, C. qui dat D [ & facit hec duntaxat confequenter ac depen- lx denter ab illaprevifione, N, Cüm enim Deus G Q iniis, qua non facit folus, fed concurrente vo- luntate 'humanáà, non agere ftatuerit nifi falvà hominis libertate ; nulla autem gratia fit; quan- Á tacunque ejus vis füpponatur, cui voluntashu- G mana non poffit refi(tere, fi velit: plané fequi- N ; nifi L tur, ültumt?'l effe&tum à Deo non decerni pre- p DE'DEo Uxo. 589 vili previfo priüs confenfü volunratis fururo füb As r hac vel illa conditione; neque illum in fola gra- cuitt tiz entitate aut illius dandi decreto cognofci. Hoc tamen non impedit, quominus Deus effe. gratmiæ nià, 0f* &tum , quemcunque voluerit, obtineat, & ipfe at eundem dare & facere dicatur: tum quia licet J W inter infinitam gratiarum copiam nulla fit, cui j fij vt voluntas non poffit refiftere, ramen non om« phf*äüf; nibus reips eft reftitura aut refifteret, fi hec ,l vel illa daretur::tum quia fingulare potentíee & 1 hwj benignitatis divinze beneficium eft, quód illam gt gratiam largiatur, quà emolliendam effe contu« T maciam voluntatis quantumvis maximam prze- T2 videt. Sed de his a getur etiamnum in feqq. ficii "d Conf. I1. w. 1. IN. Supp. yme parz. m.. Quia d qæ in flatu conditionato nec darur nee dari poteft a dl difcretio unius ab altero tanquam boni à malo; T tum quia qui pofità aliquà conditione bené& vel . Qu ral? ageret , non eft, fed tantüm efTet bonus vel malus; & hinc non difcernitur, fed difcernere. fj ye tur: tum quia qui bené ageret pofitá hác con- ditione, egeret malé pofità conditione alià; & hact n viciffim qui fub hac conditione ageret male, be- né ageret füb alia: adeóque non eft ratio in ; qmü " hoc ftatu , cur aliuspree alio bonus vel malus di- g catur. av 2. - 19. part. $1. Homo in fletu conditionato fe folo effet ratio, cur difcerpatur; u j N. cum gratia; fujd. effet ratio principalis & füperior, IN inflrumentalis & inferior, C. j q"w " Gratia fiquidem divina, que tam in conditio- ne, quàm inconditionaro intellipi debet; elevat; n g ue fo- eorroborat & adjuvat voluntarem; eámq licitat 599 Dz Dro Uxo. licitat & tovet ad actum fàlutarem; unde ei bi dem in hoc primse parres debentur prz volun- D. tate, quee nequidem agere poflet, nifi folicita- Pij) retur, moveretur, elevaretur, & adjuvareuir. 3d. pavt. min. (N. ad ejus prob. D. xm. memb. Al Deus difcernere nequit pro ftatu abfoluto per uf Ua auxilia pratiee indifferentia, üt collocata ex pre- vifione boni usüis; IN. perea przciseé fecundüm L UR entitatem fümpta; T. Duplex eft difcretio: alia yadicalis & in actu pritno ; alia formalis & inactu [ m fecundo. p 1rnam conftiruunr Thomifte in gra- tia predeterminante, Nofítri antem in pratia li intrinfecé ac de fe quidem indifferente feu re- tde udiabili;. fed quae previfa eft per fcientiam W mediam conjungenda cum bono uíu feu con- (Jfï Jig fenfu. Sicut autem unius Dei fpecialis favor & D beneficium .eft ab illo unicé dependens, quód lf fise Deus hanc gratiam det, eàm aliam cum bono uíü non conjunétam fimiliter previfam dare fua 1 DO poflet: fic hec difcrerio etiam foli Deo conve- nit ac tribuirur; atque heec locum ranrüm ha- pon B bere poteft in ftatu abíoluto, cüm prafuppo: nat Ícientiam. mediam. 2dam omnes ftatuunt W in ipfo falurari confeníu: ficut veró hic rribui- Ti tur Deo tanquam caufze principali , & creature Ti tanquam caufze minüs principali & quafi inílru- LT mentali, fic idem dicendum eft de difcretione; Ua quz fecundum dicta accommodari [/jj) flatui conditionato, .etiam potelt m a&o. Objic. T. S. Aug. in LL. de pradeft. g $s. & de don. perfev. rotus in eo verfatur, ut ET contra Sémipelagianos probet, pfeefcientiam L Al Dei Dr Dzo Uuo $9t ünde & Dei rerum futurarum effe innixam decreto » voli Dei efficaci, nec illam huic effe priorerm; ( ol Prob. L. de don. perfev. C. 17. fic inquit: 745 Qvar t fori? Semipelagiani zec ip/a futura opera bona T O dicunt predeflinata? evgo uéc damtur à Deoy du tht p ea. [? daturum me[civit. — Quodfi &? dantur 4 Deo; tT t9 ea Je datuvum effé. prajcivit, profeHló priodeftiz UT &vit. Unde fic arguitur:: Quzcunque- Deus ia donat & efficit; etiam decreto fuo pradefinit V ac predeftinat:: fed Deus donar & efficit bona opera futura five abíoluté five conditionat? ta: li p lia: ergo ea decreto fuo przdeftinat; & hinc ea ol in decreto cognofcit. Conf. 1. L de pred. Ss. (cenit C. 10. fic aáit:. Pradefligatione Deus ea prafcivit s f o que fuevat ipfe fa&urus. Inde fic arguitur: Quae fovori Deus eft faéturus, in & ex predeftinatione fua l quöl preícit: fed Deus omnes actiones noftras libe: ymW ras eft facturus: erpo ex & in predeftinatione m df füa eas prafcit,' ac proinde non per fciéntiam 2j a mediam. ^ Copf. 27. Aug. L. dedon. perfev.pro- yini ponit hanc regulam: quóàd ubi in Scriptura & Patribus invenitur nomen przfeientie, &.de ii ij vocatione ele&torumapitur; nomine intelligen- Dd tit debeat intelligi praedeftinatio. Sicenim C.r9. Y qui inquit: Quid ergo zos probilet , quando apud ali- jj l quoyverbi Dei tvalatoves legimus Deipve[cientiam, [ Wi &9' agituv de vocatione ele&lorum , eaudem pradeffi- if nationem infelligeve? Proemiferat autem C. 18. Unde aliquando eadempvadeftinatio fanificatur no- rgd,v miye pre[cientie; quod càm probáflet Scriptu- re teftimoniis, fic pergit: À veftivit veliquias , j aBu- agn(W li quas [eeutidüm eleclionem gf'ffiæ jueras ipfe f TU$ $93 Dsz Dso Uwo. vu$: Doc efl. evgo predeflinavit; . fine dubio enim '&f j prelcivit , ff preedeftinavit: fed predeflindlfe eft boc ! loeyo prelciffe , quod fuerat ipfe fa&urus. ' Unde hoc fit p argumentum: Si in Deo daretur aliqua pre- 0perà gU fcientia bonorum operum independens é de- creto, eíque anterior, falía effet generalis iíta Vent Qd regula S. Auguftini: fed hoc fine injuria tanti Do&oris afferi nequit: ergo. : QU &. D. ZAff. S. Aug.in his Li bris totuä in eo tv verfatur , ut probet prafcientiam rerum futura- Wcat rum quarumcunque effe innixam decreto Dei fubfeg efficaci, N. Dixit enim L. de pred. Ss. C. 10.: inQa Predefinatio eff , que fine pvefcientia won potefl mædü e[fe ; potef autem elJe fine pradeflinatione pvecien h £ia. Veríatur in eo, ut probet, innixam efle 1] hüS q decreto Dei efficaci preefcientiam rerum bona- rum feu falutarium, preefertim autem inirii fidel Ti eríeverantiz, fu/d. rerum falutarium ab(o- & lo füturarum, C. . conditionaré tantüm futu- rarum, N. Licét Semipelagiani gratiam con- pe fiterentur neceffariam ad omne opus bonum p fidei augmentum, contendebant tamen à foiá flig, Vr d natura haberi tum initium fidei, feu pium credu- liraris affe&tum, . quem inter bona opera non l R 1di computabant , tum perfeverantiam usque in ft- nem. Hoc pofito errore, ut explicarent, qui« lne nam a dem vocarenrur, & vocari bona age- i ) rent ac períeverarent , abutebantur fcientià tem| conditionatorum, & docebant x., quód Deus LT. revideat homines ex folis naturee viribus hae n bituros vel non habitutos voluntatisillam difpo- | "Ia fitionem & eredulitatis affe&tum , fi vocarentur j Dzsr Drgo Uno. $93 777 & pro hujus previfionis ratione ad fidem il- — los vocet, vel non vocet: 2. quód , prout idena jhoct previdet, homines cum pratie auxilio- bona ia p opera facturos , vel non facturos, ( eratiam ha- m berent; ita illis etiam pratiam, cum qua perfe- n i verent, det, vel non det: 3. quód fcientia illa yi i conditionata moveat, impellat & determinet Deum, ut a&tu vocet vel non vocet ad fidem, snd det vel.non det gratiam: 4. quód proinde fides Vi vocarioni correfpondens & con(enfüs gratiam voli fübfequens fundetur in illa conditionata ícientia l G tanquam causá poriüs, quàm in Dei decreto feu fl W preedeílinatione; & hinc eriam fides ac confen- l; ] p " l ] fus abfolut& futurus pravideatur,. qui necdum am « ] fit à Deo decretus & praedeftinatus. |Contra n boti hos errores opponit (e S. Auguftinus in libris jtiid memoratis, &univerfim quidem in L. de pred. ml Ss. demonítrat, initium fidei etiam effe donum mbl Dei; quod ipfum de per(everantia in L. de don. rani períev. evincit: fpeciatim veró contra rmum m " opponit exem plum Tyriorum, quibus Chri- ftus non app aruit $1] äï?l quantumvis credituri prae- mc(ädï viderentur: contra 2dum urget exemplum Ju- fli rapti & vita, licet r D Ji peccaturus previdererur , u fi diutius vixiffer: contra 3tium flatuit pro ra- tione motiva caufà determinativa a ut Deus voc ; qua facit, Q? & det gratiam , unam volunta- tem Dei & mifeljicordiam e 1 X illo Apoftoli , /Vorz j eff volentis , Ueque cuvveutis, [ed miferentis Dei: j contra 4tum denique oftendit, r. quódpraede- l,mdlfp** inatio nullatenus dependeat ex previfione operum mer$ naturalium five abíoluté five con- a j P d,i[igg 594 Dr Dro Uxo. ditionaté futurorum: 2. quód neque ab operi- t bus cum gratia füb conditione tant^m facien- abfg!'u ET dis, reipsà autem non futuris tanquam à caufa, iotivo & determinativo pendeat: 3. quód de- lm cretum & pradeftinatio fit vera & prima caufà dim operis boni reipsà aliquando fururi, atque hinc tonjt nullus effectus bonus abíoluté futurus poffit pra- fnedi videri fcientià nempe vifion's, qui non fit de- tio, cretus & predeftinatus à Deo. Hanc porro r proedeftinationem definit prefcentzam Q5 prapa- d gationem bencficiorum Dei, quibus certiffme ltle- prid sautuy , quicunque. liberautur , hoc eft, quibus per| t certiffimé preveniuntur divinà gratià eo modo; quo Deus & prefcivit, eos liber? cooperando Qf erventuros ad fidem acopera bona, & ut per- Wi venirent ; fingulari mifericordià decrevit, & eo Qe| illos tempore ex hac vita rapere voluit, quo Tef i erant jufti; in quo pradeftinario ad fidem & erfeverantiam à S. Do&tore conítituitur. 77 d vob. &. 1. C. totum, fi in smizore nihil dicatur f de futuris tantüm conditionatis; quia abfolut? lür futura bona omnino predeftinari à Deo omnes felle Catholici fatentur, E. 2. D. M. Qusecunque illa da Deus dat & efficit abfolur & actu, C. quaee dat ïuüge & efficit rantüm conditionate, aut quae potiüs prtd daturus & effecturus tantüm effet, fi ponere- st £ur aliqua condirio, illa decreto quodam actuali M & abfoluto pradefinit & preedeftinar, N. Per 3 hoc, quód ntüllum opus falurare five abfolurum ia five conditionatum poffit effe fine grarice divi- ff axe auxilio, Deus in ftatu etiam meré condi- Dv &ionato reété dicitur dare & efficere opus falu- At tare; Dz Dzrzo Uwo. $95 bopt tare; fpecialiüis tamen dar & efficit falutareopus Vfneit ia abfoluté futurum, quia ad illud dat auxilium auxilium gratiz, per fcientiam mediam previ- g füm conjungendum cum opere, ex fingulari mcll etiam benevolentia &intentione , ut cum opere rquehim conjungatur; quod decretum efficax fcientiam offtoe mediam fequens eft praedefinitio & praedeftina- vftà tio. d Conf. 1. Ye. N. imin.. Quia Deus nec fa- W. pom &urus eft opera noftra mala, neque etiam con- Ü i ditionaté tantüm futura opera bona, nec ea f ) pradeftinat. R. 2. D. M. Qu Deus folus & ) qUI Wi per fefolum facturus eft, in & ex fuapreedefti- natione prefcit, àt num. 232. dictum eft, C. Pem« qua facturus eft per & cum hominibus liber& quis operantibus, fri&d. qua eft abfolute fácturus , C. l àt qua tantüm 'fa&turus erat füb conditione, IN. t qU Prafcientia Dei, üt Art. pr. dictum eft, alia eít st abfoluta & viionis, alia conditionata & media. Q 7 Scientià vifionis Deus praícit opera noftra bo- lï] ul na abfoluté fuütura: haec autem non fünt abfo- luté futura; nifi quia à Deo preedeflinata fünt , ' jl p t feu ex fpeciali & gratuita Dei benevolentia ad ,æcunq* illa datee tünt gratize , quibuscum operatio con- qüæ jungenda fuit praevià; adeóque in & ex hac ep predeftinatione previdere Deus poteft bona opera abíoluté futura: Scientià autem conditio- j PO m i natà prefcit opera bona conditionaté futura; 1N' hec autem Deus non pradeftinat feu abfoluté ( & actu decernit, üt füprà jam oftenfum eft, p v anædl confequenter nec ea in & ex praedeftinatione i a praevidet, "d Conf. 1. w. D. M. Si in Deo i daretur aliqua preícientia abfoluta bonorum p ) Pa Ope- Ds Dzo Uxo. $96 op erum independens à decreto illóque ante- türjf ( rior,; fal(a effet illa regula, C. fi daretur pre- * Ícientia conditionata 1 ndependens à decreto ; N. frnnd 1[1 lt vel fubd. fi daretur praefcientia conditionata in fenfü & cum abufü Semipelagianorum, C. fiin | ll fenfü & cum ufü catholico , N. Cüm prefcien- f tia bonorum operum üt abfoluté futurorum fun- L detur in przedeftinatione Dei, recté docuit Aug., TIedi Tiam nomine preícientiee abfolure poffe inrelligi & aliquando fignificari predeftinationem: càüm &H N j veró praefcientia operum bonorum conditiona- t? futurorum non fundetur in preedeffinatione « An Dei; quandoquidem Tyriorum opera fuerunt füb conditione previfa, quin ramen fint prg- Y deftinata; ' minim& docuit Auguftinus, nomine f"ulml li J preefcientize c onditionate , quam nos cum ipío admittimus, intell i i poffe aut aliquando figni- D i inationem ; unde latam ab ( ficatam effe preede illo regulam in noftro fyftemate nequaquam a [ falfam effe conftat: quiatamen juxta Semipe- lagianorum errores quodcunque adultorum bo- CXp eitabfolute fu- d num, fübconditione przevifum; t£urum, cüm conditionata preícientia Deum Q moveat ac determinet ad fidem & gratiam tri- Ts am buendam, & fimul prafcientice potiüs qu fe- i redeftinationi res omnis ad(cribenda fit; lm Tty uitur regulam illam S. Auguftini etiam deprz- deftinatione füh nomine prafcientiee abfolutie ( Tij intelligenda in eorum fyítemate fore falfam ; nifi illud rejiciatur. D 261. Jnfl. Futurum seque ac preefcientia fu- li turi; de quibusS. Aug. in Libris laudatis loqui- tur; Dzr Dro Uwo. 397 fe dl tur, fünt conditionata & non abfolüta; ProP. t. p Quia S. Profper in illa epiftola, ad quam re- 1 fpondet hislibris Auguítinus, propofuit hane ionaiaþ quacftionem: 747 feilicet ea , que funt à Deo pra- 1C l füta, fint etiam ab eo predefliuata, ia ut. pre- præfcim ] fcientia fit [ubnixa decveto , vel ecoutva. decretum um prelcientie? Sed haec qua&ftio eft de ícientia T media, & hanc fcientiam Dei decreto non in- iude nixam rejicit S. Auguftinus: ergo. ?. Quia m n S. Hilar. in fimili epiftola refert, quód Semi- mdlübüä' pelagiani in füi erroris patrocinium adduxerint (ingt! ex L. de fex QQ. ad Paganos, qui in ep. 49. ; f Auguftini continetur , illam fententiam quà di- fntp? xerat, Chriflum tuuc voluife appaveve, quaudo noni fciebat €7 ubi fciebat effe , qua in. eum fuevant. cve- um j dituri: Sed hoc ipfüm teftimonium pertinebat ad ícientiam condirionatam: ergo. 3. Quia o fign wam celebre fuit apud Semipelagianos principium Faunfti Regienlis: JVif prejcieutia explovaverit ; quo ] Semgf'f vibil predeflinatio: decernit: Sed illa praefcientia ponit? exploratrix juxta illos erat fcientia conditiona- pfo f ta:erpo. QCorf. S. Auguflinus ea, qu& in epi- "o ftola 49. dixerat, & Semipelagiani pro fe repe- tierant, retractat L. de don. perfev. s 9., ut , Y Trit | ris v patet tum ex Tyriorum exemplo ibi relato; tum ex S. '"homa p. 3. q. 1. a. 5. ad 2. id affe- Ól j rente: in L. autem de predeft. Ss. C. 9. dicit: j Cernitis ne fine preyudicio latentis confilià Dei alia- j váümque cau[avum boc de pre[cientia Chrifli. diceve T voluiffé quód comvincende Paganovum infidelitati / i bauc objecevant quafliouem , fufficeve videvetur. Ü enW 1 L t poft repetitam priorem fententiam addit: f Pp3 $98 Dzr Drzo Uwo. Sed utrüm pradicato fibà Chriflo d fe ipfis babituvi Que. e[fent fidem , an Deo donante fumptuvi , idefl, utrim mol &antummodo eos pra[civerit , an etiam predeflina- Tel vevit Deus , quevere atque diffeveve tunc nece[Javium 1008 zon putavi. Demum fübjungit correétionem iTh quandam priori fententie: — Poref? etiam fic dici, Qonj Zuuc voluiffe bominibus appavere Chriflum ; € apud tond €o$ pradicavi dothvinam fuam , quando [ciebat 9 uli quer fciebar eff , qui ele&i fuevant| im ipfo ante mundi p con[Hitutionem. Ex his veró, cüm & $. Augu- s inus in ep. 49. locutus fuerit, & Semipelagia- tóh ni illud affumpferint pro füo errore de (cientia fie conditionata; fequitur 1., eandem in predefti- fj natione &electione ante mundi conftitutionem p fundari. 2. Conftat in doctrina Auguftini idem AW eííe, Deum folummodo precfcire fidem homi- hi num futuram, ac homines illam habituros à fe: Qs & idem effe, habere fidem Deo donante, ac r Deum predeflináffe eorutmn fidem, Cüm veró (l etiam in ftatu conditionato habeant fidem Deo n donante, non autem àíe; fequitur & in ftatu D conditionato fidem pradeftinari, nec cognofti f poffe independenter à decreto. IT E. A. 4[. Retio negandi, preter dida li riore rlumero , patet inprimis ex phrafi Augu- " Íliniana, quze ubi prefcientiam aut futurum T fimpliciter nominat , fcientiam & futurum abfo- Wi lutum intelligit , àt oftendunt teftimonia n. 244- D in Conf. Lallata. Deinde relucet ex conjunctio- tij ne pradeftinationis cum illa preefcientia; cüm li enim pradeftinatio juxta S. Aug. fit abfolura & tf jum; h cäïcax preparatio mediorum falutis efficac qu& P — —— - $99 Dg Dro Uxo. ul quz Ele&tis dantur in tempore , & hzc nullo funi modo fpeétet ad reprobos; íequitur , per illam ii intelligi non poffe decrerum objectivé condi- vj tionatum etiam reprobis, quales Tyrii erant; Xtione à Thomiftis attriburum; ac confequenter nec DT conjungi poffe predeftinationem cum fcientia M. conditionata. Poftremó colligitur ex fcopos Wlfjmï quem fibi preefixum habebat A uguftinus , neme m Ü pe contra Semipelagianos oftendere, quód fi- S t des & perfeverantia fint donum Dei; cüm ve- ró hoc probet ex eo; quod Deus tidem & per- jj tl feverantiam non rantüm praeíciar fimpliciter n fed praedeftinando & promittendo, nihil auterm t preíciat pradeítinando, nifi quod facturus & inii daturus eft; fequitur plané, eundem de abfo- n hon luté futuro & de (cientia abíoluta fermonem fe- il cifTe. "d dpvob. x.y. x. N. M. Verba enim Pro- N fperi hec fünt: 7um utrüàm pre[cientia Dei ita ón* fecundàm propofitum maneat , ut ea ip[a , que [ung i propofita , fint accipienda prafcita, an per geneva TO caujarum €9 [pecies pevfonavum ifla vavientur : ut; quia diverfe [unit vocationes, in bis qui mibil ope- vatuvi [alvautur , quafi folum Dei prop Ojtfuti) 0t- [ "U daatur exifleve , im bis autem , qui aliquid boni attu- T vi [uut, per pre[cientiam po[rt [lave propofitumz an vevà uniformiter , lict drvidi prefcientia. à pro- : f n pofito temporali diflintlione mon poffrt , prajcientia zamen quodam ovdine fubnixa propofito: €9 ficu£ TA nibil fit quorumcunque uegotiorum , quod non [cien- B yi ^ Va Qvina pvevenevits ua mibil[i boui, quo in y )l toffram pavticipationem non, Deo Zlutove proftixee [(/7 In his veró verbis, fi ea cum facta priüs ebWu; P4 IQ 600 Dg Dro Uuxo ll if Profperi expofitione comparentur, tria maxi- mé interrogationum capita ex opinione P. An- 0od &de naticontinentur; rmó quidem, an opera falu- taria prefciantur à Deo àt meritoria , priusquam ial Q ( in Deo fit propofitum , à quo defcendat pratia fupernaturalis ad illa opera elicienda? . 2dó an L Qon( circa illos, qui absque meritis propriis falvan- tur , Ícilicet infantes cum baptifmo decedentes ; ib / detur in Deo propofitum absque precedentia Clrin Operum, quz abfoluté prevideantar à Deo; Àto lor circaalios veró , qui per propria merita gloriam confequuntur, an dicendum fit, priàüs à Deo (Uf opera abfolut& previderi ;; quàm propofitum lq exiftat? 5tió an absquediftinctione dicendum fit, ts omne opus bonum provenire à Deo üt haben- T te propofitum zterna falutis? In his veró fie B queftionibus nihil dubitatur de fcientia media; fed eà füppofità de preefcientia vifionis move- & C0f tzur vel controverfia dogmatica contra Semipe- lapianos, vel etiam alia de praedeftinatione ad lr f eloriam ante pravifa abfoluté merita, que fine errore in fide negari vel affirmari poteft. g. 2. fg JV. müin. quoad utramque partem ob rationes [ nuper relatas. 72 pro£. 2. D. min. Hoc teftimo- i nium pertinebat ad fcientiam tantüm conditio- lt natam ; N. ad fcientiam abfolutam; & queefüp- ll ponit conditionatam, C. ^ Paret diflinclio ex (in ipfis verbis & ex fübjecta altera Augüftini re- Qu Ípon(ione, qu& in confirmatione objectionis jta tertio loco refertur; ubi fermonem de re abfo- pte luté fütura fieri; atque hinc fcientiam abfolu- Ti &y tam explicari manifeftum eft, — 447 pvoj. 3.D-I 71"'- Dz Dro Uxo. 6ot 1t f Tlla fcientia exploratrix Semipelagianorum erat t Pl Aq' cenditionata , &de futuro naturaliter meritorio, x ( & de futuro ex hac prefcientia etiam tanquam Tu5qua infallibili regula motiva neceffarió extituro, C. lp p erat conditionata fine his erroribus, N. Hinc ! qr veró liquet , catholicam noftram de praefcientia & ht conditionata fententiam minimé impupnatam "n ab Auguítino fuiffe. "d Conf. . Bina do- lt &rine capita ad illas Paganorum quaftiones ib Auguftinus infinuaverat: r. Chriftum voluiffe | [ hominibus apparere ; quando & ubi fciebat effe, yil qui in eum fuerant credituri; 2. Omnes illos; ;poümp ad quos Chriftus non venit; previfos à Deoin- Xdumd credulos fore, fi ad eos veniffet. De poftre- halb mo afferto nihil S. Aug. C. 9. cit. memorat, id jj vel tamen retractat alibi, üt oftendimus num. pr. nedi ex contraria illius fententia in LL. de pred. $s. 3 & don. perfev., & ex textu D. Th. omnino r conflat: de priore autem 1. c. refponfionis loco tria affert: rmum eft, quód confirmet füam yiott , quæflïä fententiam , dum ait : Quid eni eff verius , quàm le[tv K'; prefeiffe Chriffum, qui &2 quando €$. quibus locis n m eum fuevamt credituvi, 2dum; quód dicat; Ti Semipelagianos vané & falsó gloriari füo pa- oU trocinio, quafi docuiflet, gratiam fidei à Deo u illis in tempore concedi, quos ab zeterno cre- li diruros prenovit, five ex gratía, fivé ex pio j quodam naturali ad credendum affetu; pro- d pterea quód nec data ab eo refponfio aliquid ij 1] ii prajudicet latenti Dei con(ilio aliisque caufis; f nec quzeftionis materia poftulaverit aliquid de il Ó M.D caufis füturorurm determinare, circa quas poft- h Pp; modadu : 602 Dz DEO.UNO. modumerrorSemipelagianorum duplex exortus a efl. 3tium, quod ad errorem recéns exortum | pnm confutandum, minim? autem ad . confirmatam Iqi à fe priorem fententiam corrigendam fcribat, p r dici poffe; Chriftum voluiffe ( actu nempe & abíolut&)apparere & praedicariquado& ubiície- f Yent batà fe effe electos; quà (ententià praedeftinationé non preemittit (cientiae conditionavzefedabíolu- !qui te. Inde veró patet, 1. fe4. eífe fal(am. /4d « deten r 2d. D. .4|J. In doctrina Auguftini idem eft fo- lummodo prafcire fidem hominum abíolatéfu- W | V turam, ac hormines illam habituros à fe5 item. idem eft, fidem Deo abfoluté & reipsà donante | adeöq ] Titi homines habere, ac Deum pradeftináffe fidem, l 'T. tum quia gratiee ad fidem fimpliciter dona- , ] i ri à Deo poflunt (cientià medià duntaxat. pra- lucente , non autem dirigente & ex (ingulari be- Áei fit neficio: tum quia, quamvis in hoc providen- uY tigordine, aut etiam connexivé fint idem, non tamen formaliter idem fünt, cüm preícien- 1 lis, ( tia abíoluta fidei future preíupponar prade- ftinationem feu decretum abfolutum dandi ho D Qí minibus ad credendüm auxilium , non id phy- ficé predeterminans, fed per ícientiam me- u 140 diam previfum conjungendum cum etiectu. Idem eít fumendo preefcientiam conditionatam Q velfidemconditionaté futuram, JV. /4/[[. €9 Supps Mi D tum quia in ftatu conditionato homines non ha- bent fidem aut ad illam auxilium, fed haberent a. m fidem, f auxilium hoc velillud haberent: tum quia decretum poffibile in conditione importa- Qu W tumnon poteft e(fc immediate precdeftinativum aut Dzr Dzo Uwuo. 605 reyorti aut predefinitivum ipfius fidei , fed folüm actüs Sortut primi proxi mi & preevenientis gratíze ad fidem fa. requifirze. rl 262. Olyic. I1]. Ex doctrina fcientiee mediae fequunrur plura abfurda. Nam 10 inhocíy- p vube ftemate Deus non retinet rationem primi mo- n ventis, liberi ac determinantis, quod pro£. 1., dulb quia ejusmodi primum debet priüs eligere & fj determinare actionem , quod hic non concedi- ) d f. tur: 2. quia anté , quàm Deus liberé determi- jonnd net, fcientia media illi reprafentat voluntatem f; i creatam üt fe determinentem pro eodem ftatu, j dont adeóque creaturam exhibet üt primüm deter- fe f minans: 3. quia ante omne Dei liberum decre- er Qot tum Petrus v. g. conditionaré confenfürus, li- beré facit, üt detur in Deo fcientia media con- j p yari b fensüs fub conditione futuri; quod ipfüm nec mxüef facit Deus, nec facere poteít, cümab ipfo fcien- tia media non fit determinabilis aut impedibi- ä?.m;l äm i lis. 240 tribuitur Deo modus concurrendicum u creaturis liberis caecus , imperitus & indetermi- 1 E natus; üt proj. 1. Modus concurrendi per con- n ldP' curfum indifferentem fine intentione effectüs ram ? particularis feu cum intentione tantüm genera- j e li agendi, quod creatura aget, eft modus con- currendi memoratus: fed talis tribuitur Deo in ]fioni noftro fyftemate: ergo. 2. In figno (cientiee Ü j Tnedie operatio creatura nec eft deterrninata s ad individuum à Deo; quia in hoc figno Deus [ nullurn babet decretum actuale: nec à creaturag j quia hzc juxta nos ad individuum in nullo fta- n tu determinat: ergo. 3. Scientia media nihil aliud j Dz Dro Uwo. 604 äanre; aliud repreefentat; quàm creaturam effe opera- raram, fi Deus cum ipía operetur; in quo ni- | dH |queh hil fingulare eft aut aliàs incognitum , cüm hec veritas fit neceffaria & omnibus evidens. 3110 | LODA 11J, detrahitur libertati & omnipotentie divinz; AUR quod prej. 1.: quia pofità & ab homine deter- minatà hác verftate conditionará: fi detur au- làa Yij xilium tale; non exiftet confenfüs, Deus non ' t poterit pro füo libitu facere, quod exiftat com- plexum ex hoc auxilio &.confeníü ; imó ante- | d cedenter neceffitatur ad coexiftendum alicui j tm, ! Vide contingenti abfoluto , fcil. carentiee hujus com- BU plexi. 2. Quia poffibilis foret creatura tum ln una , quam Deus pro libitu füo non poffet con- | n vertere & praedeftinare ad gloriam üt coronam; | litg fi nempe pravideatur omnibus auxiliis diffen- lsj fura; tum altera, quam Deus nequiret indurare negativ& & propter demerita re probare, fiqui- qui auxiliis omnibus. tür dem przvideatur confenfura Qu x. V. Af Idem IN ad xmum. & prob. vim. lu Falfiras probationis patet ex eo, quód Deus J aliàs unicum effer liberum &determinans. Un- $0i de prater rationes num. 229. propofitas; illarn- ^ De que D. Th ome , quà Deus creaturam determi- nare dicitur ad' bonum in genere; illa autem 1e f lür ipíam tantüm ad bonum in particulari; ad tri- buendum Deo titulum primi liberi & determi- jin I minantis füfficere hic poteft altera negativa; nempe quód Deus vim eli ndi & determinan- aliq j di à nullo habear alio; altera pofitiva, quo hæg fcilicert omnis electio & deterrminatio creature T etermi- t prafuüpponat, Deum eligentem & fe d nanterm Dzr Dzo UNo. 60$ bope nantem dare creaturce faculratem eligendi & fe o determinandi omniáque ad illam neceffaria; at- cimii que hoc quidem proportionaté pro flatu condi- n tionato nonminüs, quàm pro abfoluto. 222 pro. 2. J), Scientia media reprafentat voluntatem ( ne d creatam üt fe determinantem pro eodem ftatü detr d fub conditione, fi Deus ipf? prius fe determi- )us t navit ad danda ea , que neceffaria funt , ut crea- fhropt. tura libera felipfam determinare quear, C. in- ]mb QUFC" dependenter à rali conditione, N. Ex hoc au- tem, quód per fcientiam mediam creatura non m d ,jus qui videatur fe determinatura, nifi füb conditione, fi Deus priüs fe dererminaverit, fequitur evi- türa ffetct denter, ab illo rationem primi determinantis in jronte flatu conditionato tribui Deo , non autem crea- : dilf tura. /4d prob.3. T vm.pars. Quia ante decrerum dorat Deiliberum, ficut Petrus non exiftit, ita nec ali- o W quid facit, fed folüm facturus videtur, fi dare- o tur decretum divinum ponendi.eum in certis cir- n fo cumflantiis cum fufficienti facultate ; unde affer- tum de a&uali decreto duntaxat intelligi debet. i ,5 D. 2. part. Hioc nec facit nec facere poteft Deus eo modo, quo facit Petrus, C. alio modo, N. [ ; Petrus ideo: objectivé facit, ut in Deo detur. j mf Icientia media füi confenfus, quia, fi talis dare- ] at ! tur conditio, ipfe confenfüm pofiturus effet: u jam veró hunc euridem confenfüm fimul cum duf Petro facturus effer Deus; adeóque & Deus g aliquo modo objectivé facit, ut in fe ipfo detur u n hac fcientia media. — Ceeteràm quia Petrus im- )! | aamü mediaté liberé pofiturus effet confenfum, Deus autem mediate liberé; Petruseundem alio mo- u de ngmi 606 Ds Drzo Uxo. do facit quàm Deus , Petrique folius refpe&u TC [cen fcientia media dicitur fimpliciter libera obje&ti- vé, determinabilis & impedibilis: quod non 6 fh üme magis abfurdum eft, quàm quód Deus rerum effentias mutare nequeat. — 74 oZum g. IV. Af lm X C 4d prob. 1. D. M. líte modus concurrendi eft eeceus, imperitus &c., fi non inclidar intentio- qu nem dandi creaturee omnia ad porticularem ef- li(e Qbtin fe&tum liber ponendum requifita,. C. fi hec omnia dandi intentionem includat, N. Hanc 33 dQ porro intentionem includere modum concur- rendi divinum etiam pro flatu conditionato; & in patet ex oxim? dictis; quibus & illud adjun- R.at pt ge, quà gr gratia, quee ad actum falutarem in ü Y quocunque ftatu preerequiritur ; hominem etiam inoveat, inclinet & alliciat adjbonum particu- Teref Ti lare; homóque eam non determinet, fed po- tiüis determinationem ejsu &impulíüm fequatur. N Ad prob. 3. D. Operatio nec à Deo nec à crea- Tenj tin; tura eft ad individuum determinata abfolute; C. conditionate, N. Scientia media, üt fiepe jam vd ] (EHSü: dictum , enuntiat quemlibet actum futurum in fpecie & individuo füb conditione, fi adeffent ten Vil omnia ad agendum effentialiter prarequifita; inter que eít decretum Dei nepativé determi- N nans ad individuum, üt communiüs in Philo- Qs fophia decetur: adeóque enuntiat illum futu- UT rum füb conditione, fi Deus hoc decretum ha- Hsfn, beret; & hinc Deus vider actum in individuo t conditionaté futurum. — 744 prol. 3. N. Aff In a quo vel infcité vel maligné ab Adverfariis con- ln t funditur concuríus Dei fimultaneus in actu pri- g mo N D;»: Dgo Uxo. Ü 607 tl Tno cum eodem in actu fecundo. — Quid porro T fcientia media reprafentet , 'ex ipfius rendentia hod n & ftatu. quecftionis fiepius propofito fatis no- us tum efl.— 74 3zium g. JN. Aff )]4dprob. x. s. x. .M D. 1:. memb. Non poterit Deus facere . quód pendid hoc complexum exiffat liber à creatura , C. n quód exiftat non liber&, N. Pofitá fcientià me- lem d dià de diffenfü fub auxilio determinato , vel Deus Wi obtinere nihilominus poteft confenfum iminu- [ Bu tatà aut ad ftarum abfolutum non adequaté re- ) cod du&t3 hypothefi fcientiae medize; vel fi eàdem jtio ex integro pofità nequeat facere, ut liberé exi- T flat praedictum complexum, nulla inde emer- arem Bit Dei imperfe&io, cüm hac impoxentia melit reipsà nihil aliud fit, quàm Deum non poffe artici neceffitare hominem, cui velit confervare li- bertatem. | . 2. JDJ. 2d. memb. Ante denter ( Q? neceffitatur indeterminaté ad coexiflen m ca- iU rentie illius fimulratis feu complexi, C. deter- gbl Q minaté, N. Carentia illius complexi poteft effe d vel per carentiam auxilii vel per carentiam con- at ensüs; quamvis autem Deus neceflitetur ad carentiam complexi, liberum tamen eidem eft, Í Mï ) ! ut illi carentiee coexiftat five per primum, five per fecundum. Z2 edumy. 1. Admifsá utrius- :de u P que casüis pollibilitate, nec is fequitur ex fciene tia media, cüm res nonideo futura aut poffibi- f femmh* lis fit, quiaDeus pravidet, fed & contrario ideo M » pravideat Deus, quia res eft ; nec etiam fequi- j J f tur abfürdum in fcientia media, cüm abfürdum non fit; creataram à Deo previderi liberé fa- J j E. 2. "d uram; 'quod ipfa facere poreft. fU D. Af 608 Dzg Dro Uxo. D. Aff. Moraliter poffibilis foret tamuna quàm g altera creatura, quee &c. , N. meraphyficé foret Tat)i hta poflibilis , [ujd. in hac providentia, N. in alia, 'T. Ratio, cur in omni providentia fit morali- iif ter impoffibilis ejusmodi creatura; ftat in eo; qum quód- divina liberras convertendi, & propter (tim merita propria preedeftinandi creaturam, confti- fien tuatur per fcientiam mediam de aliquo auxilio & «ongruo, libertas veró nepativé indurandi & at propter demerita reprobandi per fcientiam me- *| itma diam de aliquo auxilio incongruo: jam veró in þiüæml omni providentia eft moraliter impoflibilis crea- (Oügl'l tura, circa quam non habeat Deus ícientiam V mediam de aliquo auxilio congruo & etiam ali- h quo incongruo; quandoquidem Deus creatu- t ram liberam poffit conflituere füb infinitis cir- l k cumft tiis, & vocare per infinita auxilia utrin- ia d f q erfiffima, quibus attentis nemo pru- lt denter ijudicare poteft aliquam creaturam con- dem vel diffenfüram omuibus, üt infinuat S. Aug. pro L. 1. ad Simpl. q.2.: Cm alius fic , alius fic mo- i veatur ad fidem , e&demque ves fape alio modo di- Ga moveat , alio znodo dicla mon moveat .. qui$ QUI dicat defuiffe Deo inodum vocaudi, quo etiam Efau ad eam fidem mentem applicaret , àn qua Slacob ju- flificatus efl ? quí Atque in.hoc confiftir moralis illa impoffibilitas, ex qua pro praefenti provi- t ab( dentia etiam metaphyfica impoffibilitas deduci- tur, Ex Scripturis enim & PP. conftat; Deum fen circa quamliber creaturam pravidere auxilia d alia congrua alia incongrua: quin ex data ratio- fia] ne pro impoflibilitate morali infertur tam con« li grua p Drz Dzo Uuo. 609 ntqui grua quàm inconprua circa quamlibet- creatu- i fot ram effe fyncategorematice infinita, & quodli- , ndi bet conferri pofle füb circumftantiis aliis & aliis mon in infinitum , cum quibus ut, femper vel nun- r quam fit congruum, moraliter eft impoffibile, pps Quamvis autem creatura potfit liberé impedire n fcientiam mediam, cujus hypothefis reducitur ) du ad flatum abfolutum non tamen liberà impedire rind Ü poteít, aut potiüs reipsá liber& impedirura effet m formalitates fyncategorematicé infinitas fcien- T tie medie de infinitis auxiliis conpruüis & in« jiscte congruis, utpote quorum hypothefes infinitae Gd eolle&tive fümpte nequeunr reduci ad flarum t abfolutum; adeóquereftare folüm poteft, quód ! CFCEFF in alia providentia fit meraphyfice poffibilis ta- jitis d lis providentia: quem cafüm etiam fi quis füp- j utti lt ponat; quantumvis obftante moralilimpotftibili- W W tate , nibil abfurdum inde eliciet; cüm per ean- um dem nihil aliud ponatur, quàm poffe à Deo M produci creaturas liberas ; nec violari velleliber- tatis ufüm five ad bonu m five ad malurm. uj m H [] Q UERES: 7dn in Deo etian detur Scient veflexa ? ts iil ( 263. AVota. Advertimus füprà, inter e08, l m qui fcientiam mediam admittünr ; controverfiam j agitati, an ficurt Deus ant & independenter ab u ab omni decreto actuali cognoícit, quidquid creatura füb quacunque conditione contingente jii J fa&tura effer, fic & id fimili modo perfpiciat, T j ['QW quod ipfe füb conditione five creaturee five fibi j immediate libera decreturus effet. In ea porro j " uni- i. 616 Dzs Dro Uwo. univerfim ftatuunt Molina; Ef'parz'a, Maurus, qu alitque apud Gormaz, Deum illas veritates co- enofcere dependenter ab a&tuali decreto; & Qu ARf coníequenter per fcientiam vifionis, non au- tem mediam. Alii aurem diftinguunt inter co- üp Wt gnitionis hujusmodi objecta; & fiquidem co- COR nirio divina affumat pro conditione ícientiam fmi nediam quamcunque directam mer? poffibilem, five non reducendam ad actum feu realem exi- [ ftentiam , concedunt circa id objectum dari dite a ls fcientiam mediam reflexam: negant veró; fi ro conditione affumatur fcientia media directa fün iltd a&ualis, feu quee actu ab &rerno fuüir, maximé in decretis divinis; proprerea quod hac fcieh- tj tia media directa non poffit attingi füfpenfiv?, fi nec per modum conditionis à fcientia mediare- U ln flexa contingente, àt volunt Herrera, Junius & Thyríus. Aliicum Vafquez, Arrubal aliis- D Iu que contra Suatez, Atnicum G c&teros aliter diftinguenres, admi(Sá fcientià medià & reflexa t [ie de aliis objectis, negànt; Deum priüs füa de- creta abfoluta cognoícere. üt ponenda ,. quàm fia I cognofcat üt actu pofità; eóquód inter ea non detur prioritas rationis. Triplex hacc contro- ] Q ver(ia tametfi Ipe&tari poffit tanquam ternio ap- pendicum ad materiam de fcientia media perti- Qþ( qu nens; ut ne ramen minis fobrii in perlequen- dis fübtiliraribus videamur juvabit hic vela aliq tni contrahere; & fimplices duntaxat propefitio- nes, paucis roboratas, notitie potiüs quàm .i- g llmt ipqta;iggig gratià f"þj,,i—cel,'?' lraque - 264 hnjw ET Dzs Dro Uxo. 613 Maunt 264. Refpondeo /. Deus füa decreta libera, BI qu& nunc mon habet, fed füb alia conditione reo,l quacunque conducente haberet, copnofcit per noil d Ícientiam mediam reflexam, & fic ante feu in- Itet d dependenter à decreto actuali. — Proz. De de- jdmd cretis ejusmodi poffünt formari propofitiones Kientt contrad ictoriz: ergo cüm amba non poflint ff fimul effe verse vel firul falfe, & earum ob- lm jectum determinat? fit vel non fit; alteraearum if determinaté erit vera , altera falfa: erpo üt ta«, w les à divino intelle&tü , quem nulla latet veritas, L j j fünt determinate cognoícibiles: ergo i hzec vel i dir:* al illa decreta Deus füb certa hypo thefi effet babi- turu$ , eadem fe habiturum eus certó' copno- kl "gn J cit. Jam veró fine fundamenro afferitur ; quód ediai €a non cognofcat nifi in aliquo decreto.condi- tionali a&u exiftente & ad | ul omnes$ hypothefes pj poffibiles exporre&o; cüm ex f; d. hujus de- " f052 creti nulla vel neceffitas vel utilitasoftendi queart & ergo illa cognofcit immed laté in fe ipfis five per ylit Ícientiam mediam reflexa i. fcientize ; medize dire&z, Na Corf. ex; paritate T m per hane inde- .re&ü pendenter à decreto conditionali actu-exiften- qu te Deus certó cognofcit; quidquid creatura fub e ( conditione liber& vellet aut facerer: ;ergo & in- ependenter à fimili deér iF éto cognofcere poteft, J p quodcunque ipfe: Deus 1 iber? vellet-aut faceret aliquà conditione pofità ; tum quia ficut Dei co- ii [ gnitio eft füpercomprehenfiva voluntatis crea- 9 t£; ita &comprehenfiva omnino adzquans vo- d untatem füam : tum quia objectivum mediurm j hujus cognitionis divinz circa aétus fuos zquà ha« Qqaa 36 Dz Dro Uwo. 1j habetur ac medium óbjectivum círca a&tus hu- D tmana voluntatis. Cognl 265. Re[pondeo I7. Deus füa decfeta libera, pne qua defacto habet; cognofcit etiam per fcien- ili tiam mediam reflekam; adeóque hec datur etiam circa Ícientiam mediam directam actua- T fit vera abíoluté; füite lem. Prob. Ut propofitio non tantüm füfficit, ut: obje &tum abíoluté fit, qua ho fed ut eriam fit fub aliqua conditione; quia fi füb nulla conditione effet aut effe poffet, fim- Rn x pliciter non effet: ergoadeó veritas propofirionis abfolure nonimpedit veritatern conditionate ; wrí ht ut hac poriüs fit prior prioritate independen- tie & fübfiftendi confequentià: ergo & fcientia ly i Dei poteft & debet haberi circa veritatem con- ditionatam priorem veritate abfolutà: ergo ad- f « mittenda eít fcientia media reflexa circa ftien- tiam mediam dire&am a&tualem, atque hinc Qy r circa libera decreta; que Deus defacto habet. at Corf. rür(us ex paritate fcientise mediee directae. ) Volitiones creaturee etiam actu exiftentes priüs li ratione cognofcunrur à:Deo conditionatéquàm p abíolutàs; adeóque cognofci. eodem rmodo po- f terunt libere volitionesd Y l iving , quamvxs abfo- pus luré deniur. e56. dtefporndeo. IIl V idetur effe : i)þrobabi- Q d lius, quód, füppofidi in Deo fcientià medià di- H re&à & reflexà, Deus;priüs cognofcat. fua de- fr crera abfoluta üt ponenda, quàm üt actu polita. Prob. ex eo, quód ratione prius fir decretum Erg n ür ponendum, quàm a&u pofitum; cüm ratio 0: D poíitionem hanc negandi fümatur à contrari ac Dr Dro Uwo. 613 lus t ac preeterea inter T heologos hic conveniat, eo modo quodlibet à Deo cognofci , quo modo eft Decretum divinum üt abfolutà a libtt cognofcibile. r (de ponendum. non dependet ab actuali exiftentia c d illius habitudinis, quam.dicit decrerum actuale d liberum, fed folüm à conditione, füb qua priüs lbfühlïä) fuit conditionaté ponendum , purificata, & per Jl quam conftituitur in ratione decreti abfoluti üt logic ponendi; decretum autem actuale de- gi pendet ab actuali habitudine , quam dicit ad ob- u je&um : fed conditio purificztur in priori figno of Hond per fcientiam mediam direct&m feu independen- ter ab actuali decreto; decretum autem actuale enden- [cinà haberur in figno pofteriori, üt paret ex fignis rationis , quz hic formari poffünt, INamin 1mo m 90 dU figno, quod eft fimplicis intelligentie , fpectarur decretum logic poffibile; in 2do, quod eft L (cien Ícientie media reflexe , fpe&tatur decretum y ll lol li conditionat ponendum, . quia hoc fignum di- cit v. g. fi viderem Petrum confenfurum huic TU nefr j auxilio, illud ei darem; in 3tio, quod eft fcien- tiz medicz directee, fpectatur decrerum abíolu- w VM te ponendum , quia enim hoc fignum dicit v. g. fed video. Petrüm confenfürum bhuic auxilio ; jj purificatur conditio, . per cujus purificationem conftituitur decretum abfolutum logicé ponen- n Al dum; in4to, quod eft fcientie vifionis, fpe&ta- f tur decretum abíoluté pofitum a&u , quia hoc j fignum dicit v. g. ergo dabo hoc auxilium. auwllü Ergo decretum üt ponendum eft in priori fig- j no feu prius ratione, quàm decretum üractu Tif exiftens; preefertim cüm fcientia media dire&ta €« r r M 3 Dg DKEo UNO, 614 decretum divinum logic& ponendum. confti- t dir tuens fir quodammodo caufa directiva decreti aétualis: erpo & prius eft cognofcibile; &à Deo f qui cognofcitur. Corf. ldeo divinum decretum d prius eft conditionaté ponendum , quàm actu exiftens, quia prior eft fcientia media directa qui .| Kie üt logic& poffibilis & per modum conditionis importara, à qua decretum conditionaré ponen- dic dum dependet & conftituitur prius in ratione tl decreti conditionat& ponendi , quàm fir decre- F tum actu exiftens: fed etiam prior eft fcientia D media directa üt exiftens & purificans conditio- | id nemreflexe, à qua dependet & per quam con- |ün | füituitur decretum abfoluté ponendum ani?, quàm fit decrecum a&tuale: ergo fi in Deoprius lhj fir decrerum conditionaté ponendum, . quàm ( f actu exiflens, eriam prius eft abfoluté ponen- dum , quàm actu exiítens. ii m 267. Olferva, Ex diétis colligi poteft , qui- fiam circa res creatas continpentes à nobis ad- : nittarür fcientiee divinge fecundüm diverfa ra. tionis'fiena ordo & feries : nempe in 1mo fig- o Deus per fcientiam fimplicis intellige,nriæ CO« u gnofcit rerum poffibilitatetm; in 2»do per fcien- 'tiam mediam reflexam , quid ipfe füb quacunque H condiüione effet facturus; in 3tio perfcientiam Ti Ynediam directam, quid creaturae füb conditio- ne quacunque eflent facturae; in 4to per fcien- lr tiam vifionis Deus cognotcit res abíoluté fütu- p xas,; pr&fentes & preteriras. Quód autem I Qu Ícientia media reflexà ordine praecedat mediam directam; ratio eft prima ; quia fcientia media W fetie« D& Dzo. UxNo 615 conti reflexa pro fua conditione habet fcientiam.me- dectt diam directam ütlogicé poffibilem: cüm igitue X fcientia media directa priüs fit ic& poffibilis CretU? quàm exiftens, etiam priüs eít [: ientia media n o reflexa; quàm directa. — Altera eft; quia; ante-. die quam abíoluté verum eft hoc complexum ex Ícientia media directa & decreto, quo Deus v. g. Vl dicit:.quia video Petrum confenfurum auxilio | ponez- tali, fi illud ei daretur, dabo ei tale auxilium: Taton: t jam . priüs relucer hec veritas conditionata: Ít viderem Petrum confenfürum auxilio.rali , illud at N ei darem. Poftrema eít; quia priüs debet vi- dere Deus actus proprios füb conditione futu- amdt i anïüx ros, quàm actus extraneos & alienos; imó in illo figno., in quo jam a&tu datur fcientia media opri quit dire&a, Deus non poteft ampliüs per fcientiam mediam reflexam dicere: fi viderem, darem; aonen- Íed debet per fcientiam mediam directam dice- o re; fed video; & per fcientiam vifionis fübjune i gere:, ergo dabo. iil ] ABTICULIS. IIL.. m d Quemnam. Ufum in Deo babeat Scieutia media? if * 268. NTO'«. Preter propriam omnifcientis uafü"[ïü perfe&tionem, quam Deo praícien- [u tia tribuit, eadem prafertim conducit ad titu- a lum divinge providentie tuendum. | Eft autem providentie precipuum munus, fingulerum u xerum & maximé creaturarum rationalium pro- j u prios intendere fines, & media decernere, per f j L "i qua fines. hujusmodi infallibiliter & ad. earum n« Qg4 j 616 Dzr Dzo Uxwo. raturas accommodar? attinpantur; hoc autem d ur perfectiffimé fiat , triaomnino neceffaria fünr. T & Primó enim requiritur, ut dum aliquid abfo- luté decernit, etiamfi media cum fine tantüm R Nl contingenter junctaadhibear, pereanoritfinem certó & infallibilirer obrinendum; quia alioqui qui caca foret providentia & operatio fortuita: wl fecundó ut, dum infállibiliter decernit media & a finem circa crearuras rationales, , non ledat li- [T bertatem, fed toram ejus indifferentiam relin- | fit)? fnt quat;: cüm aliàs accommodaté ad illarum natu- xam non ageret: tertió ut , dum decernit me- fant li dium feu auxilium gratize efficax , faciat fpecia- le beneficium: dum autem inefficax decernit; D fion inferat maleficium; ut in abundantia often- &X dlatur adeffe favoris & dilectionis augmentum, !läp in füfficientia veró abeffe malignitas. An ad hi hac preftanda non utilis duntaxat fed & necef- ïu fària fit fcientia media, hic queeritur: in cujus R quaflionis refolutione breviores erimus, cüm ef ampliorem expofitionem diveríà ejus argumeu- du ta loco cuique proptrio fibi vendicent. 0s 269. Dico [. Scientia media eft neceffaria & ad decreta divina abíoluta providé & fapienter q formanda. Prob. Ut Deus decernart fapienter m circa finem & providé circa media ad finem lN conducentia, debet fcire, quinam modus agen- Q di aptior fit ad finem affequendum, & quem li eventum habitura fint media , qua adhiberi pof- €l'£ fünt; quia omne agens propter finem nullam lb aliam regulam habet, quàm confiderationem h futuri füb conditione, dicítque: fj hoc medium f elege- Dz Dro Üwo. 617 CU elegero, hoceveniet, fi alterüm fampfero;eve- al niet aliud; quandoquidem aliàs imprudenter & jd df czco modo agerer. Sed hoc unicé preftatur : pnt er fcientiam mediam ; non enim ad hoc füffcit Á C rf lentia fimplicis intelligentiee,cüm per eamDeus ] alioqui quidem videat , quid fieri poffit ; aut quód media fortit: poffent obtinere talem finem, fi voluntas libe- odl ré confentiat, cüm media maneant! indifferen- ldtt tia; minimé autem videt, quodnam füturum j :elin- fit; an voluntas nempe confenfüra, & mediaiíta dnyuy fint efficacia futura; cüm haec fcientia refpiciat m tantüm poflibilia feu fub przecifà ratione poffi- p bilitatis: ergo. Conf. Si ad.formanda decreta decet Dei abfoluta non effet neceffaria fcientia media; j ol ergo quia füfficeret, quàd füppofità folà fcien- yenru. tià potfibilitatis divina voluntas fit efficaciffima: L fed per hoc inprimis non intelligitur Deus ape- &t re providé & fapienter, utpore cujus intelle- : h cil]w €tus non dirigeret voluntarem , fed pro ratione 1l d efTet voluntas; quíque non attenderet , quismo- dus agendi, & quid naturee cujuslibet rei ma- yy ; gis conveniat: deinde vel ponitur voluntas Dei efficaciffima per media neceffaria & ad unum m ex fe determinata, vel per media indifferentia: üpjen:f fi rmum; ergo ficut cum ejusmodi mediisnon (ic "u poteft ftare libertas creata, fic nec voluntas effi* cax per illa poteft fufficere ad formanda decre- d &4115 taabíolutacirca actusliberos creaturae: fiadum; ergo voluntas etiam efficaciíIima poteft efe fal- h[berl (f 0" libilis, utpote dependens à mediis indifferenti« bus, nec habebit infallibilitatem nifi innixam c[&[lünem j fcientig medie ; vicujus nórit , media illa quan- q:$ tumvig W 618 Dr.Drgo Uuno. tumvis indifferentia certó tamen effe conjun- quin enda cum fine. [ tia media e&-.neceiïaria ii 270. Dico 1[. . Scien ad conciliandam liberratem cum efficacia gratiae fütüm &certigdine decretorum Dei, fivepredaehnien- f qu tis-five. preedeftinantis. — Prof. 1ma pars. Ut u T cum libertate voluntatis creacae concilierur eiaz cacia -grarj-æ, requirirur r. ab(olura infallibiliras !'P[æ.df ratice efficacis ; quia aratia efficax e(t medium, it1, uod Deus adhibet ad obtinendum infallibiliter n fineni à fe abíolut& inrentum , - adeóque ut lit 1l roportionara, debet. effe abfolute infallibilis: fä:ul(g i 2. requititur grarie intrinfeca repudiabilitas; m quia; nifi graria ex fe ac iatrinfece fit repudiabi- T lis, non relinquit facultatem diffentiendi feure- nn, m fiftendi gratize; quam ramen ad falvandam liber- tarem. voluntatis & confensüs requiri aliunde ii j i fupponimus. . Hacduo anrem conciliantur in- primis per fcientia m mediam, utpote per quam &OU Deus fümmà infal libilitate novit voluntatis libe- qefr r& futurum effe confenfum fub conditione; ii W« préberetur gratia talis ex fe repudiabilis: dein- :j M deconciliari nequeunt fine fcientia media ; nam ut gratia fit abfolute infall ibilis. & fimul intrin- j eft , ut non fit abíolu- fecé repudiabilis, neceffc mp t& infallibilis à fe feu ex natura fua, fed folüm hr i ab extrinfeco ; quia gratia abfolut? infallibilisab intrinfeco eít etiam intrin(ecé . irrepudiabilis; p cüm intrinfeca irrepudiabilitas oriatur ex fola Wi intrinfeca infallibilitate. . Jam veró gratia nequit V effe abfoluté infallibilis abextrinfeco finefcientia Ts media; cüm fic infallibilem effe nihil aliud fit; l quàm Dr Dro Uxo. 619 nj quàm effe talem per denominationem extrinfe: cam petiram; ab illa fcientia, quà Deus fummá n infallibilitate: praefcit confenfum voluntaris fu- à gza[iæ turum eífe fb conditione, fi daretur hac gra- Jele tia quantumvis ex fe repudiabilis, Ergo ' ProP. u U 2da pars, .. Ut cum libertate creata concilietur AU C cerütudo pradefinitionis ad a&um falutarem: & J] rzdeítinationis ad falutem Ele&£torum , requirie gl tur 1. infallibiliras tumn praedefinitionis tum prae« lol 130 deftinationis in obtinendo fine cuiliber proprio; 2. libertas voluntatis preedefinitorum quae ftatin &l facultare expedita ad faciendum&non faciendura ib illum actum falutarem;, vel etiam ad faciendum nudi&bl' oppofitum, & liberras voluntatis pradeftinato« feu rum, quz (tat in facultate expediraconfentiendi ? lib non confentiendi l ! vocationi aut pratice efficaci jind habitz. Heec porro rur(us conciliari per fcien- u tiam mediam , ex prioribus patet ; fine ea autem a conciliari non poffe probatur. Nam per prae« yi definitionem Deus abíolur& & efficaciter vult, t ut actus falutaris liber & liberà fiat: hoc autem j ( line fcientia media velle non' poteft fapienter; j P cüm fàpienter non poffit id velle, nifi ratione f priüs id (ciat, f& in füa poteftate habere media ao in particulari, quibus actus falurares infallibili- ter fimul & folit liberà fierent; fi darentur, quod ii ipfüm eft id fcire per fcientiam mediam.: pef praeedeftina tionem autem preparat beneficia ; r quibus certiffim? liberantur , àt ait Auguftinus; m quicunque liberantur, ac confequenter dar gra- f tias abfolutà infallibiles, fed fimul tamen ex fe liud *lï repudiabiles, üt in 1ma partis probatione.eft otten- p 620 Dr Dro Uuno. hdy oftenfüm: hoc autem: praftari nort poffe fine » fcientia media, ibidem declaravimus. [ -5 271. Dico II Scienria media neceffaria eft QOfe ad declarandum ípecialem. favorem «& benefi- lil df cium Dei; dantis grarias efficace s& negantis in- efficaces praedeftinatis. Pro/;1.p. Specialis bene- f IK volentia; quam Deus exhibet praedeftinatis pra yeprobisdando gratias efficaces , ftat in eo; quàd !quii conferat gratiam quia & üt efficacem ; quia nec m ftatin hoc, quód conferat gratiam üt utilem; cüm: i fic etiam reprobis conferat: nec quód conferat i &t moraliter congruam ; cüm moralis congrui- G taspratiee non:reddatcerti(fimam praedeítinato- Aqut rum (iutem, üt tarmen exigit S. Augufítinus; ) A pradeftinationem. vocans preeparationem be- neficiorum Dei;: quibus certiffim& liberantur ; | Blj quicunque liberantur: nec quód conferat pra- ii cisé gratiam, ut fit efficaz ; cüm hoc praeftare if mequear per decretum íeu intentionern effica- Qbi cem falvà creaturee libertate , fine praevia fcientide ?X ( medie directione; neque etiam per decretum ]Ung. duntaxat férium inefficax, quoniam & per hoc d confert gratias reprobis: . nec quód fimpliciter tal conferat gratiam ; quae eft in actu fecundo efir- N Cax ; cüm. licét in- hoc Deus. forer materia- [ liter beneficus,. non tamen formaliter, neque lià ita fpecialiter, ac eft, (i conferat, quia certó il 1l infallibiliter gratía eft efficax. Sed Deus nequit | vl conferre gratiam quia & üt efficacem fine fcien- EUR tia media; quia gratia non eft efficax & infal- Qir libilis ab intrinfeco ; fed ab extrinfeco duntaxat; Q quod genus infallibilitatis fine fcientiamedia non E aDCs Dr Dro Uxo: 621 Yf [ haberi num. pr. dictum eft: ergo.. " Prob. 2da pars. Sicut (pecialis eft Dei benevolentia, quód (f conferat pratias efficaces. preedeftinatis , & p hus hec flat in eo , quód conferar illis has quia &üt Qu h efficaces, fic &fpecialis eft benevolentia, quód lls* predeftinatis non conferat , feu nepet, gratias ine fl s efficaces; & haec ftat in eo . qnód illis has neget , i quia & üt inefficaces, Sed Deus nequit negare T gratiam àt inefficacem fine fcientia media; quia j eit gratiee fufficientis inefficacia fimiliter non eft ab | f intrinfeco, adeóque praefertim certa ejus ineffica- con? !j cia nonnifi ope fcientize mediee cognofci , & con» efinti fequenteràDeo negari pradeftinatis poteft:ergo. (iti f 272. JDico 1F.. Scientia media pracedens nem decretum Dei, dantis pratiam inefficacem autne- aram ! gantis gratiam efficacem, non arguit aut facity Deum effe maleficum. Prob. uando Deus rat pra aW «onfert auxilium utile & füfficiens ad effectum : «m obtinendum, non eft maleficus; licét prevideat ul €x creature propria culpa, illud non effe con- n iaf Yi et vel non det jungendum cum effectu, aut ne a(ï &liud auxilium previfüm cum etfectu conjun- i jf D endum, fi tantummodo illud detur. non ob- iny cundü Ü Átante auxilii inefficacia, & aliud negetur non 1 obftante auxilii efficacia; quia fic in primo ca- gt 'CF) j q fü datur auxilium, quin inefficacia fit motivurm illius conferendi, aut circumftantia objectiva j al u vel conditio, fine qua non daretur ; infecundo autem negatur auxilium aliud efficax preevifüm, | [iuef hi quin efficacia fit motivum illius negandi autcir- cumfítantia objectiva vel conditio, fine qua non dWF' ente g aegar-etun: .Blterutrà enim zratione eveni ld eus 622 Dr Dro Uso. | L Deus infidiaretur hominum faluti; & velut ex induftria fecerneret inefficax ad dandum & ef- l 4« tsef ficax ad negandum. . Sed ícientia media preece- ;dens decretum Dei dantis pratiam inefficacem Lt & nepantis efficacem non impedit; quominus i lbet 3Deus conferat auxiliutn utile & füfficiens ad ef- fe&tum obtinendum ; & preftat tantüm , utillud que detur non obílante auxilii inefficacia, & aliu Dorr negetur non obftante illius efficacia; cüm non ha- ln beat fe üt motivum vel circumftantia obje&tiva W i fitm feu conditio füperiusespofita; nec in hiscafibus proprie diripat ; fed duntaxat preluceat: ergo. E r 273. Oljic. Syftemati ícienriz? mediee fe- cundüm ufus illos confideratze conpgruunt variae D WO riotze ; que illud fufpe£tum reddunr. Nam t. b eft novum; cüm conftet, iliud efie primo à P. Lun, Molina inventum, & hic ipfe de (cientia media i t aribitiofiüs q. 23:3.4 ficfcribar: * Quae fi Augu- ftiniatate nata & explorata fuiffet ; certé nec Pe- qui Ti lagiaria herefis nata fuiffet, nec Lutheranitam impudenter arbitrii noftri libertatem fuiffent t aufi negare. ;; 2. Eft nimis planum ac facile l] 8l ;ro concordia libertatis cum gratia , preefcientia r & predeftinatione; cüm ramen S. Aug. L. de h ) Gr. Chr. C. 47. dicat: Jfla queffio, qud de ar- bitrio voluntatis. c9' Dei gratia di[putatur , tam & U ed difcernendum difficilis , ut , quaudo defendiruw li- D berum. avbitrium , megavi. Déi gvatia. videatur ; Cin) quando autem a[[ivitur Dei gratia ,. liberum arn- h"s I We tvium pusetur auferri, — Corf. 7. Syftema hoc di- verfüm eít à fyfternate S, Auguftini, quo con- hi Ciliae is libertatem cum gratia fluduit, — Nam l. nut« Dz Dro Uxso. 623 Velutd 1. nullibi recurrit is ad fcientiam medíam pro mát illa concordia, fed ad omniporentiam Dei, vi- h oret res efficaciffimasoratie, &larens Deiconfilium. eftciot 2. Contra fyftema S. Auguftini motes fünt luominux à Pelagianis querele , quód de medio tolleret IT libertateri, fatümque ac coactionem induceregg u quee tamen füppofito fcientize medize fyftemate nonnifi ridiculé proponi potuiffenr. Cocf. IH. i pnondie Idem convenire videtur cum Íyftemate Semi- pelagianorum ; quia 1. inventum eft adeundem p nl finem; nempe ad conciliandam libertatem cnm p um efficacia: ratie & predeftinatione: 2. quia ha- ul bet eundem effedum ; cüm nimium tribuat at libero arbitrio in negotio gratice & falütis, & Aram | predeftinationem ad gratiam non relinquat gra- mà àl tuitam. y med &. N. F ad xinim D. Eft novum novita- ff te dogmatis & doctrinz N. novitate methodi, id quà antiqua do&trina exponitur, C. Poftre- hcmnm mmum veró ade füfpe&tum non eft; ut hoc fit y flb precipuum Theologorum inftitutum , fyftema- jicdit ta ejusmodi exhibere , ex quibus obfcuris Fidei d yelt noíiree myfteriis lux quadam accedat. p prob. vinam Y Molina recté dicitur Inventor Al li i & Dux (tientize medize; quatenus eam diligen- n ti ftudio apud Ss. PP. his vel aliis terminis pro- T | WJIHW pofiram obfervavit, ac ordinatà methodo con- [ 7 cinnatam expofüit; non autem , quod eam nul- |Ü , lius ductu eruerit; càm plan? fateatur nitatür- yd que oftendere, illamà Ss. PP. ac preefertim Au- ii Tl qu guítino fuiffe traditam & acceptam. — 744 pro£. N admn P. Verba Moline genuina hec fünt: Jl * Nos T. Dr Dro Uwco. 624 « Nos pro noftratenuitate rationem totam con- Vs din ciliandi libertatem arbitrii cum divina gratia; yreefcientia & preedeftinatione; quam toto Ar- verür $n ticulo 13. q. 14. & art. 6. q. 19. q. 22. & totà hàc quzeftione tradidimus, fequentibus princi- Tyel Á piis, ex quibus eam deduximus; quaque variis locis tradidimus,. inniti judicavimus: que f julis | m data explanatáque temper fuiffent, forté'neque Pelagiana herefis fuiflet exorta, neque Luthe- i. 1 UR rani tam impudenter 'arbitrii noftri libertarem fuiffent aufi negare; obtendentes cum gratiadi- n €n vina; praefcientia & predeftinatione coharere non poffe. Ex quibus obfervo r., Molinam n & d non de una fcientia media; üt imponit Gonet; &ex eo Le Blanc feu Hiacynth. Serry in Hift, A RI l Af Contr. de Aux., fed de allegatis ab ipíó princi- iis & eorum cohserentia, ordine ac methodo! T N fuiffe locutum: . ?. Arrogantiee notam à fe fa* IURY ris removere, dum £ezuzatis (üe mentionem qui facit, & modeflize ergà particulam for?? adhi- ( bet: 3. S. Auguftino non inferre injuriam, Cl cüm ne ejus quidem nomen ; quod falsó infe- Tur, ruit Gonet, protulerit , & particula ferper etiam d tempora ante Auguílinum ac Pelagium in i« AURf cent: 4. Nec fupponere Auguftini fententiam Cf)mp fuiffe aliam aur falfam; cüm illa potuerit elie W eadem, licét non eodem ordine & claritate pro- n lata; item vera, licàr ex ea, nempe non perin- de ab omnibus intelle£ta, quidam errandi oc- p cafionem fumpferint. Ad adum Yy.. Facilitatis Tice n & lucis notam ad cómmendandum potiüs (yfte- nimv ina quodcunque pertinere ; conítat ex proxim ictis. Dz Drzo UxNo: 625 meo di&tis. Cieterüm nec in fy ftemate fcientiae medias gratia- de(ünt difficultates, quas copiosé objiciunt ad- Qo At verfarii, five recentiores hzre tici fivé 'Thomi- &tl fte ; nec per eam füblatee fünt illae quas Pelapiani moverunt contra neceffitatem gratize & preede- s luevatiis flinationisgratuitatem, ütà S. Auguftino, fic &à nobis affertam: nec denique S. Do&tor concor- i n diam füpponit explicatu impoffibilem, càm L. 4. eLut conr. Julian. C 8. dicat : Ego emim dixi iflama que[Honem ad difcermeudum effe difficilem : non au- g tem dixi, mon po[fe difcevmi. — , Ad Couf. 1. N..Afff graimöl- €7 prob. vm. Quód enim fcientie mediz re- oha Molrt -tum ufüm commendarit, patet ex pluribuslo- Cis; ubi gratiam congruam afferit , & per prae- Go fcientiam explicat: in commendatione autem iB diving omniporentise & virium pratice efficaci(- | prim"r hodi fimarum 'nihil nobis eadem commendantibus adverfüm dixit ; prefertim cüm nec afferat fä(t(? miord omnipotentiam c&cam nec vires pratie rales; quibus refifti nequeat, aut ab intrinfeco effica-. d ces; adlatens denique Dei confilium in omnii in'uriangr Catholica predeftinationis expofitione recurri- j tur. His adde, quód quamvis S. Auguftinus ,,Wenam xecté probaverit cum humana libertate certitu- ff jj dinem predeftinationis & gratie efficaciam componi, tamen illi nec neceffiras nec occafio j uf nec otium füerirt, hujus concordie moduna contra RR. HH. exponendi, Nam Manichai r negabant liberum arbitrium non propter gratiae neceffitatem aut infallibilitarem,fed propter dua- il rum in uno homine animarum luctam & alter- j d Iitatem quoque alter- i 9 aagn viétoriam , que necef IN nans p 626 Dr Dro Uxo. nantem inferrer: Pelapiani ab Auguftino li- finai bertatem negari putabant , quód gratiam a Tif omne opus neceffariam praedicaret; undeinfe- lecn rebant hominem liberum effe non poffe ad fu- ammet falutem operandam, fi alieno ac indebi- ii iei to auxilio preveniri & adjuvari neceffe foret: fmel Lutherani veró errore olim non ita vulgato Mar nunc contendunt nepatam à.S. Doctore liber- tatem, quia putantab eo non folim requiri pra- i Wnq tiam tanquam ad falurem neceffariam, fed ta- füllt lem; cui refifti; & quacum proin libertas con- ftg: ciliari nequeat.. Idem quidem obmoverunt D unus vel alter Monachus Adrumetimus, & füb Dd extrema tempora nonnulli Maffilienfes: Sed hET priores quidem miffo ad fe Libro de gratia & lt libero arbitrio, correctà falsà perfuafione; om- ft*fma nino quieverunt; pofterioribus veró Augufli- itis| 'nus farisfecit libris duobus uno de praedeftina- m tione San&ctorum, altero de dono perfeveran- & ( tiz, in quibus quid fibi apendum putaverit; Onis declarat füb primi finem ita fcribens: Zufiii- tiy mus, quamtum potuimus , uz eriam ipfum imitium Qud: fidei domun Dei offenderemus .. fateantur mos fe- T ciffe quàd fecimus , idefl , etiam imtium fidei, ff- V: cut contitientiam , patientiam , jufüitiam , pietatem Ttgi t9 ceteva, de quibus cum bis uulla coutentio eff; üim dosum Dei effe docuiffó; quibus fimilia habet in C* 17. libri alterius: unde conftat , neceffiratem lin; DI & occafionem non fuiffe S. Auguítino, càm eX- plicuiffet ea, quze fidei erant, ceetera, queecre- HCCeF Yni denda non fuerant, & inrer haec modum ratio- lii nemque, qqä Dei dona precfcientia & p i. lnl inatio D Dzo Uxo. 627 frino) ftinatio cum libertate arbitrii conveniant, übe- -atiarp [ niein riüs fübtiliásque perfequi ; prefertim cüm poft hec nullae Maffilienfium de libertatis everfione fiead) j j objectiones perlatze ad Auguftinum legantur, & acinfkb ipfe in diverfiffima diftra&tus nec di£tatos libros (fe a VUb ferel relegere poffer, üt idem in epiftola ad qre I Marcellinum teftatur. — 4 prob. 24. g. Süp- pofiro etiam fyftemate nofiro illa Pelagiano- quing rum óobjectio, quamvis reipfà invalida fit ac y Kf ts ? nullius momenti, locum haber, cüm defümpta fit ex neceffitare pratize nullo naturali merito moverulf obtinibilis, quam fyftema illud etiam omnino fla- u5 du tuitacfüpponit. 724 Conf./7. . N./4.7 prob.im. fes: Sïd j Ti Nam femipelapiani nec gratiam nec preedeftina- tioném admitrebant ad initium fidei, quód non yne, 01 N fecus ac Pelagiani putarent iis tolli libertatem 5 unde feientià medià non utebantur ad concor- eiul diam declarandam inter libertatem & pratiam t ac divina predefiniionis aut predeftinati- od onis decreta. Utebantur itaque hác ftien- s. tià non tam medià quàm abíolurà, & meritorum "m aji quidem naturalium , ut inprimis a(fipnarent r motivum & rationem cur Deus unum prze al- 17 tero ad fidem vocer vel ad falure nos nullum motivum ex m eligat; ubi T parte hominis agno- d fcimus , fed cum Apoftol oad gratuiram Dei vo- "dua lantatem & infcrurabili a Dei judicia confugi- ece(]]me' mus: deinde ut declararent, Deum non eífe J a acceptorem perfonarum; quam notam à Deo uæüe penitus removet gratuitas eratize & abfolutum udUer Dei in dona (üa plan& indebira dominium. ;4d & prob. ad. N. Aff $9 utr. p..— Nam in. fyftemate d noítro r2 le Drzo Uwuo. 62$ noftro nihil tribuimus libero arbitrio, nifi quod n« ipfi adverfarii citra haerefin negare nequeunt; 1c] i. nempe veram preverienti grarie refiftendi & parendi poteftatem , determinationémque li- hn j beram ad bonum, à 'Tridenrino affertam & à [ lil Carholicis omnibus admiffam. In eodem pre&- ao deffinatio tota eft ex Dei voluntate libera & mi- |entia feticordi; tum quia Deus per ícientíam medi- |Ini ( am non explorat noftram voluntatem tanquam | |ti] cauíam regulam aut motivum, quo Deuscertó üine Tnr determinetur ad gratiam concedendam: tum quia licet fcientia media preluceat, &etiam no- )i ! ftro concipiendi modo dirigat priüs Deum; tüin quàm abfolut? quid ftatuat circa liberas noftras r actiones , aut gratiam dare decernat; tamen íze- Qs pe dar gratiam inefficacem non obftanre ejusin- I efficacià, & non dat efficacem non obítante gra- p tice efficacià previsa. ss 1 qii ARTICULUS IV. pris QUn Quenam fcientia Dei fit cau[a verum * lm Ota.ScientiamDei effe caufam creatura- la 74 N rum ífeu rerum a » Deo aliquando fei exiftentium, conftat turn ex fcriptura , inqua Sap. llber 7. V.2. Sapientiaommium artifex, & PÍ.103. V.24-. | t Deus omnzia in [apieutia feciffe dicitur: tum ex R ratione; ex qua manifeftum eft, Deum etle 1 Q agens rationale perfe&tiffimum. An eadireGi- No[] va duntaxat fit an veró fimul efficiens difputa- as ri equidem folet, 'Thomiftis pluribus poftre- fiif mum flatuentibus & fcientiam praéticam pet ; uj ippe« Dr DEþo UNoO: 623 liqu imperiut intellectuale explicantibus ; aliis prius queut; cum Tertul. in Apolog; C. 17. eligentibus, qui lnl f inter formalitates Dei fic diftinguit: zoam nqi ! lem iflam verbo, quo jufft , vatioue, quá difi j undi uit , virtute, quá potuit , de mibilo expreffit . "Sed m major graviórque controverfia eft, cuinam fci- n enti& diving hoc munus tribuendum fir, maxi- n n mé circa effectus nobis liberos? propterea u quód ex ea dependeat conciliatio pratfcientiae m divinee cum noftralibertate, ob cujus iprioratio- j nem num. 226. diximus, negatam à quibusdam oD Dei prafcientiam. — 'Thomifíte Recentiorespro ; D caufa proxima directiva & effectiva hujusmodi ; o obje&tiaffignant fcientiam vifionis; nonquidem men quatenus pracise eft vifio füi obje&ti, quia fic ej115 i Ípeculativa eft, fed quatenus cft fcientia ap- ntegra probationis applicata per decrerum efficax ; vel quatenus eft imperium inrelle&tuale, pofterius quidem decreto efficaci intentivo & electivo, prius veró ufu activo & decreto executivo: ad quod perfüadendum tria probanda (üfcipiunt; " 1mum , fcientiam vifionis de objecto nobis li- i cræfW bero non determinari ab ipfo objecto, nec ef- ath*ü fe illo pofteriorem: »dum, ideo effectus nobis liberos effe futuros, quia Deusillos videt; non i^ 1 autem & contrario: 3tium, Deum non poffe l decernere exiftentiam hujusmodi effe&tuum, ni- du j Jam fi eam abfoluté prevideat. His oppofita eft & J Noftrorum [íententia adeó unanimis, ut eam 5 dlfpll[' Mariales, Scriptor ex S. Dominici familia, Je« usoH fuitifrnum compellet, cui &ipfe, quamvis aliàs " à nobis alienus, in fua Bibliotheca adharet pro eacerm u Rr 3 — ass Dr Dx-:o Uno. 630 eadem laudans S.'Thomam , Cajetanum , Ca- eníu, preolum; aliósque "Plhomiftas antiquiores, hille Quamnam nos fcientiam & caufam ftatuamus; Y d e& tota , quam hactenus verfavimus, difputatio- Aptm. ne&facilé liquet. Nam cüm conítet ex pnum. aT 252. fcientiam divinam quoad operationes ex- jümpr tra Deum effe pra&ticam per modum artis; il- hi lam 1. nonnifi àt caufam directivam admittimus: Urigen quia veró, idea divina formalis habet rario- du nem artificialis directionis, üt d. e. num. 198.; tit f & üt cognitio repreíentans effentiam . proprie- du tates aliasque affectiones rerum poffibilium eft Lf[irm ipfiffima fcienria fimplicis inrelligentize; fequi- n tür, 2. hanc maxime fcientiam pro caufa rerum : l 1.A ll flatuendam : càm porro pro decreris divinis D ( zite formandis & cum liberrate humana conci- N L liandis ex art. pr. requifiverimus fcientiam me- WR diam directricem , illa veró five ratione effe- l &uum five ratione perfe&ionis divinz necef- [ ll faria fit ad actus noftros maximé falurares; hec lod quoque fcientia 3. dici. poteft füo modo cauía füyy eorum actuum directva. Quare nihil jam re- og flare videtur quàm ur falfitatem conrrariz fen- fitn tentiar , principiorümque, quibus innititur eti- k | amnum demonflremus. Itaque l'e, ( 275. Dico. Scientiadivina vifionis de effectu Tent nobis libero non eft caufà fivc directiva fiveef- E fe&tiva ejusdem effectüs. — Dico: Ejusdem d- n f«&is; fcientiam enim vifionis de uno objecto QUe . v. g. meritis poffe aliquomodo effe caufam alte- Men rius objecti & dirigere ejus decretum v.g. con- QHPO ferendi gloriam üt coronam, ex dicendis alibi L conítat. X Rs Dzr Dro Uxo. 651 m conftat. Prob. Si fcientia vifionis effe&üs no- iquios bis liberi effet iftius caufa directiva vel effechi- QUAITUS và, ergo, üt habet 2dum adverfariorum prin- T cipium, ideo ejusmodi effe&tus effer futurus , &t Du. quia Deus eum fürurum vider; non autem ideo od eum pravideret, quia is eft futurus: Sed hoc Tib effe falfüm oftenditur 1. ex Patribus, inter quos Titim Origen. in C. 8. ep. ad Rom. inquit: /Voz pro- yt r ptevea evit. aliquid , quia id fcit Deus futurum ; fed m 1L ia futuvum eft, [cituv à. Deo, antequam. fiat. auyt £ ufeb. L. 6. Prep. Evang. C. 1. JVegue euim jlunt ádcivco fit , quàd futurum effé coguofcatur ; fed quod p f utuvum fit, ideircofaturum e[fe coguo[citur. Chry- o foft. hom. 6o. in Matth. /Voz quia futura fcau« s diit dala pradixit, ideo eveuients fed quoniam omnimo a COIX veutura evant , idcivco predixit. Hier. in C. 26. am I Jerem. . Von exeo , quàd Deus fcit aliquid futurum, j $ii adeivco futurum efl ; fed quia futurum eft , Deus a n?fi:* uovit quafi pre[cius futurorum. — 2. Ex ratione u ledendae aliàs libertatis creatze; quia fi confen- g fus v.g. ideo eft futurus, quoniam praeviderur j gn' ab eterno, voluntas imprimis antecedenter ad u fcientiam vifionis de confenfü ranquam caufam jtint. per f& confensüs non poffet pro libitu confenti- re, confequenter nec liberédiffenríre ; quia po- ii tentia libera debet effe ad duo extrema: dein- ii de nec infenfü compofito .vifionis de confenfu ul poffet diffentire, üt adverfarii fatentur: deni- 0 ()bFü que nec infenfu divifo; quia voluntatem poffe jo^ diffentire in fenfü divifo vifionis de confenfu eft pofle (e dividere à fcientia vifionis de con- V,m wri j Ti fenfu; üt Petrum fedentem poffe ambulare in a enfu Rr 4 632 Dzr Dro Uxo. fi fen a divifo feffionis eft Petrum poffe fe divi- fctt dere à feffione: fed voluntas non poreft (e di- titd videre à fcientia vifionis de confenfü, ür rur- dls, fus ab adverfariisdatur:ergo. 3. Exrationele- pont dendee aliàs fanctitatis divinee ; quia fimiliter di- (uf. cenda effent peccata future, quia Deus ea fcien« | BRT tià vifionis preevidit, h.e., ex decreto abfoluto dpi de illis faCto. ea vidit fcientia approbationis & nl per modum imperantis. Copf. L. Si (cientia | prey vifionis foret caufa rerum, ergo, üt habet rm. mj Tew adveríariorum principiur,fcientia vifionis nom foret pofterior (ao objecto, nec hoc illam ali- Itp quo modo dererminaret : fed hoc falfum effe .. ruríus oftenditur r. ex Patribus, inter quos Eu- um d la V feb. l.c. hzec preemittit: Ziberé quod ves efd elo- | quamur s &0n Dei mod prenotio verum caufamon ! Üü Wl f (tti €ft, [ed eriams quod à commumi fenfa vemotum quidem. [ed verum: tamen eft,. id ipfum quod futurum eff, p T ejusmodi prenorionis eff caufa.. Jaftin. feu Author €Q ad Orthod. q. $8.. /Von eft prafcientiacau[a qden ejyus, quod futurum efl , fed id , quod' futurum dfiy eft caufa pre[cienties [i quidem mom pra[cientiam de; con[equirur futuvum , fed futurum confequitur pra- W Jcientia. Damafc. Dial. cont. Manich. Prefat ita Q que Deus ea, que [bonte ac liberé a&huri fumus ..- 1] verüm u que fa&uyi fumus pra[ciat , boc d uobis L groficifeitur z. mifi enim fa&luri e[femus , we ipfe qui- V -- DÀ dem, quod fururwn zop effét , precopno[ceret. f Ex ratione; nempe tum quia cognirio divina ttü de objectis liberé contingentibus habet obje- f étum formale inrentionalier determinativé mo- t tivum,; üt dictum eft num, 209.; tum quia tü Cjen« Dz Dso' Uno. 655 fedi Ícientia vifionis eft ea, quà cognofcitur exiften- ( i tia rei üt a&tualis pro tempore, pro quo efta&u- bt alis, adeóque ür actualem & productam füp- ionel orit: Unde nec prior eft nec caufaeffe poteft. fiterd Conf. 1H.. Si fcientia vifionis effet rerum caufa, ao ergo quia, üt habet 3tium Thomiftarum prin- abfon d cipium, Deus non poffet decernere exiflentiam tionsi rei, nifi eam abfoluté feu per fcientiam vifionis (cent prevideat, ne ícilicet voluntas divina ceco st modo & inincognitum ferarur: Sed inprimis; Onts t ne voluntas divina ceco modo feratur, füffice- J hi re poteft fcientia fimplicis intelligentice aut me- i (um dia, & non neceffaria eft vifio: deinde juxta u0$ l Thomiftas pro prioriad fcientiam vifionis poteft "T efle & datur decretum efficax intentivum rei & jfit electivum mediorum: denique fecundüm eos- quid dem necipfa fcientiaDei caufàt àt vifio; fed àt im- v perium: ergonec principium hoc;nec ejusratio; M 1Ai nec fundaia in utroque aflertio ftare poteft. fjl 276. Objic. Patrum teftimonia nihil hicvi- dentur probare. INam 1. plerique loquuntur de peccatis, quce utique Deus non facit; non (j j autem de actibus bonis, qua Deus nobifcum Operatur fecundüm confilium voluntatis füuz. /ærclt l i^ 2. Negantes vifionem effe rerum caufam, in- [ L tendunt duntaxat inde non imponi neceffita- i 1 r tem rebus precopnitis, non veró excludunt à [mf! fcientia caufaliratem. — 3. Intellipenda funt Pa- ii trum dicta de fcientia vifionis, proutheec vifio "m feu intuitio preecisé eft ac fpeculativa, non au- li W tem prout eft fcientia approbationis & ratio- nem imPerii habet, Corf. . Patres non pau- (i Rr ;5 fs Dz Dzo UNö. 634 t ( ci favent contrariee fententie. . INam r. S. Aug- L.1:5. de Vrin. inquit: / Uaiver[as cveaturas $9 p [pivitualestg corpovales , uon quia [uni ,ideo novit; lien f& ideo [unt , quia novit... Ex L. 13. Conf. C. ult. 0 AVos ifla que feciflà videmus , quia[unt: .Tu autem Ti VRL quia videy, ea [unt. L. 5. autem de Civ. C.9, N Foluntates ncftre tantum valent , quautum Deus, j Tf eas valere voiuit 62 pra[civit: eg ideo quidquid va- lent , .cevtif[anà valeut , 9 quod fa&uvee funt ipfee, w 4 otmnino factuve [unt; quia valituras atque factu- l n & vas ie prafcivit, cujus pre[cieuria fallinonpotefr, BU 2..S. Greg. L..20. or. C. 24.ait: Quaecunque funt , non ideo ab eterno videntuv , quia [unt s fad tnrí ádco funt , quia videntur. 3. Confentit S. 'T'ho- tf mas, qui in 1. dift. 39. q. 1. a. r. ad $. ait : Effe Ti Dei non [ubjacet voluntatis libertati, ficuz fciveope- Ài vativum cveatuve. . Et p. 1. q. 14. a. 8. ad z. re- Á l fpondens ad teftimonium OrigenisS. c.ait: $24 quod dicit ideo pve[cire Deum aliqua, quia fuut 3 At Vr futura, intelligendum eft. fecundum caufam confe- quentie , von Jecundim cau[am effeudi. Seguitur Ben enim , fi aliqua [unt futuva , quód Deus ea pvafci- | Don evit : nton tamen ves futuve [unt caufa , uod Deus lbii : ectüs foli Ye J[7772 Conf. I[. Scientia vifionis e Deo liberi, v. p. angeli, juxta plures eft cauf m n per fe ipfius effectüs: ergo pariter fcientia vi- fionis effectüs nobis liberi, Ts dü B. IN. 4]]- hd prob. ysu.. & x.. Falfum effe affertum conflat ex recitatis verbis, quae gene- I lur. ralia funt;, & ad omnes effectus pertinent. 2. Quantum hac teflimonia fpectant ad often- NT [ h dendam contra Infideles & Hacreticos praeícien- tic Dz Dro Uxo. 635 5 Ay. tie divine cum libertate creata concordiam, at par eft ratio boni & mali operis; cümaliàshec 1 fl flare non poffet refpe&tu operis boni aur ejus, f Cal quod peccatum non eft, fi illorum caufa foret IT Ícientia vifionis. 3. Cur ad probandam thefin n generalem ufi fuerint Patres nonnulli exemplo m J peccatorum, ratio erat, quód lonpé faciliüs '.Ww- intelligatur , Deum, qui peccati autor effe non íj " poreft, fuà praefcientià res futurasnon facere fed fzfz T üpponere. Zdd adam ye« N. Aff Quamvis 7 enim Partres recté dicant prafcientiam Deinon inferre nece(litarem, id tamen non tantüm di- d ^l 7 J H cunt fd probant ex eo, quàd non fit caufare- s Tn rum fururarum, fed quód habeat f& inftar me- " D inorie reí pectu preteritorum, üt loquirur S. Aug. L. 3. de jtu) lib. arb. C. 4.,aut inftar. ícientize, L quam medicus habet de morbo futuro alterius, i Y üt illuftrat S. Damafe. locum füprà citatum. ,44 illl(! f 3riam V. N. 44f . Quia inprimis hi fenfüs Pa- 1 (U trum non folverent fed augerent difficultatem 4 u gentilium & hareticorum, quae flabar in com- ponenda libertate noftrorumactuum cum infal- l Pi.i( j j libilitate & connexione fcientize divince ab aeter- i Q no exillentis: coníortium enitn illud ícientiee quu cum decreto, a pprobatione & imperio non IY minuit fed aucet vim infallibilitatis & connexio- yua Y nis; quandoquidem non fola fcientia , fed etiam decretum , a m eU: libiliter conn pprobatio & imperium fint infal- ^ (t]e exacum futuro, cujus caufa dicun- tur. Deinde vel il j le reduplicationes: üt intui- ofleü' tio üt imperium, denotant duastantüm forma- o lirates; vel duas virtualitates in fcientia vifionis? lf Si ii 6356 Dr Dro Uxo. Si 1mum; manet rora vis argumenti, cüm di- b nj ftinctio per rationem noftram formalitatum non tollat, quód utraque formalitas à parte reinon u dttom fit eodem modo cauía, fi una (it; vel quód neutra fit cauía, fi altera non fit: Si 2dum ;er- D7 Dus go effe caufam futuri non convenit virtualitati fcientiae vifionis , fed. virtualitati decreti feu atj imperii; quod üt tale non eít fcientia, nec vi- pol fio , nec reprefentatio; ideóque extra queftio- yerbi hem veríamur, cüm hic non queramus, an f decrerum & imperium intellectuale , fed an fci- f tj J entia vifionis fit caufa rerum, quas videt. 44 l Á Conf. 1. X. IN. A4[[. Patres vifionem; quo nomi- ne juxta D.'Thomam q. 2. de veritate a. 9. ad 3. p W omnis fcientia Dei' intelligi poteft; nonnun- ' quam dicunt effe caufam futuri, alio tamen fen- L fu, quàm quem Thomifte volunt, eóque mul- Pt tiplici & vario, qui ex teftimoniorum contex- t T tu colligendus efl.' 1:s enim fenfus eft, quód fcientia divina fit prima radix & origo omnium vitti cte rerum , quatenus Deus nihil efficit folus vel cum creaturis coefficit ignorans & ceco mo- lm r do, fed prius habuerit ideas rerum omnium D & modorum, $ quibus voluntas divina dein- m, ( ceps vel decernendo vel permittendoillud eligat; fj quod in iisdem ideis de poffillilitate cernebat fà- ftlin ientiee füse congruentius: quaz quidem fcientia lg cum fit de poffibilibus & pracedat decretum, e Citn fimplicis intelligentize; cüm fit inftar artis;eft dire- ID 1 ; um, &iva; & fi confideretur üt con juné&ta cum decre- to;ratione hujus poteft etiam dici effectiva. Hunc Cog& qu Íenfüm expreffit S. Aug. L. 11. de Civ. C.16. e Dz Dzo Uxo: 637 emc de Sapientia Dei fic loquens : 7 4ua funt im- TUTO DO enenfi quidamm. atque. duffmità tbefauvi. omnium in- e felntt zelligibilium , i quibus funt omues invifibiles atque d qui zmcommutabiles vationes vevum. etiam vifibalium c2 mj mutabiliums que per iflam fa&ke fumt; quomiam ml Deus u1 aliquid uefcius fecit , quod uec de quolibet avtifice dici potefl. — Porró. eodem fenfü accipi Y f'ep , DC poffe rmum Auguflini teflimonium liquet ex verbis mox íübjun&tis: JVog egim nefcivit, que quæt?ia» qis, d fuerat cyeatuvus : quia. ergo fcivit, creavit ; zon :d anid' quia creavit, [civit : mec alitev ea [civit creata, quàm a d creanda, — adus eít, quód fcientia fit potiüiscau- 0non arerum, quàm res fit fcientiee caufa in genere 9 ii nempe phyfico; quatenus ícilicet res creatze onnun non concurrunt ad Dei fcientiam mediá fui fpe- en/et cie, ficut ad noftram concurrunt: & quamvis m veritas obje&tiva habeat rationem determinativi CQM?F' intentionalis objectivi, tamen intelle&us divi- nus eft determinativum üt quodac per modum ) m virtutis & quafi principii, ipfa autem fcientia determinativum ür quo, formale, & per mo. il um exercitii. 90 Atque hunc fenfüm habet & 2dum Auguflini teftimonium & illud Grepo- )mnïüïï j deiï' rii; quia prior nepat caufalem illam in divina Ycientia eodem modo, quo eam affirmat de co- M nitione , quà nos videmus res exiflentes; po- du Iterior autem ideo meminit eeternitatis divinae ( T Ícientie, quàd resintem pore extiture non pof- j fint medià fpecie influere in cognitionem ater- Id nam. 5//4$ eft, quód fcientia Dei fir cauíà confequentie , nonautem effendi, & particula f quia ufürpetur fenfu illativo non caufali; qua- fenus É — 638 Dg Dro Uxo. tif; tenus fi videntur à Deo futura, neceffaria eft df ! hec confecurio: ergo erunr; quo feníu 3tium Aug. textum fumi, ipíà poftrema verba deno- fürm TOnt tant. Denique quód atrinet D. Thomam, is no- bis minim? adveríarur, dum 1mó dicit ícire hn lm operativur crearure fubjacere voluntari divi- MR ng; quia hoc flat in eo, quód ícientia fimpli- pv cis intellipentiae non aliter fit efféctiva, quàm W0ny üt conjuncta cum decreto; neque dum 2dó neptt, res futuras effe caufas divinze fcientiee; nf f quia per hoc negatur rebus füturis caufálitas injj proprie talis & iufluxus phyficus in. fcientiam pd divinam, cüm id nomen caufe abfoluté ralis importet. Caterüm ut quenam fit mens de W Qs hac quaftione; quam S.'Thomas ll. cc. ex pro- feffo tractat ; apertiüs intellipatur, adverten- IDn Q k dum eft, omnem ejus doctrinam reduci ad hunc difcurfüm: Scientia Dei fe habet ad om- li nes rescreatas, ficut fcientia artificis ad artefa- nequ &tum: unde ficut (cientia artificis feu ars eft prin- fent Thin cipium , quà artifex ad extra operatur; fic hdj fcientia Dei eft principium ; quo Deus res a extra producit. Hànc autem equiparationem li '(mga fieri cum fcientia fimplicis intellipentiee non veró vifionis, declarat 1. quiadiícrimen inter uf W formam naturalem &intellectualem in eo ponit, quód licet utraque operetur, prout inclinatur il« l d feu determinatur opus, forma tamen naturalis determinetur à natura, intellectualis à volunta- ho d te; pro cujus ratione dar, quód forma intelle- €tualis fit indifferens ad oppofita , ideóque ni- d!ffer hil agere poífit; nifi per appetitum determine- tur: um :Dz Dzo Uuo. 639 lfarod tur: Sola autem fimplex intellipentia eft fic in- differens , minime vifio. 2. Quia cüm dicit ft gt jidan formam intellipibilem per voluntatem effe de- terminatami ad caufandum , & fcientiam ef. 10 1 Íe caufàm rerum, fecundüm quod haber volun- dicig f;i(c Qu d tatem conjunctam, füpponit hanc formam & i lm fcientiam priorem effe decreto Dei libero, quod i, t ! determinat & conjungitur: quod iterum non IIf A : convenit vifioni fed fim plici intellipentiee-' 742 - Conf. IT. . T. .4. N. Co (j 9f. Scientia vifionis ef- ul fectüs Deo foli liberi jux ta omnes eft virtualiter [clena indiftincta à decrero efficaci per f& antecedenre productivo ejusdem effectüs; tum quia nulla Int d frens Tatio nos cogit admittere inter hzec extrema diftin&tionem ejusmodi: tum quia Ícientia vi- expi Vertet fionis decreti effentialiter connexi cum effectu, quale eft omne decrerumcirca effetus foli Deo ld & r liberos, eft etiam fcientia vifionis effectüs ;cüm du nequeat comprehenfivé cognofci medium eí- fentialiter connexum cum termino , quin ter- s Tinus cognofcatur: Qu P adeóque cüim decrerum il- lud fit caufa per fe moraliter effe&tiva effectüs y $4 p hujusmodi v. g. an geli, ideo fcientia vifionis angeli eft etiam i píius caufà in eodem genere "i fif caufalitatis. w Verüm fcientia vifionis effectüs nobis liberi juxra multos virtualiter, juxtaalios o d faltem magi s diftinguitur ab omni decreto pet Íe antecede nte, imó eft per fe pofterior effectu g nobis, libero & decretum per fe antecedens non volunj)' eit connexum cum hujusmodi effectu, fed in- ] mwflf- diffcrens; eoquod aliàs libertas leederetur: ad- yr P D ' eöqge p D N Dr Don Üxo: 640 4 eóque in nullo genere caufalitatis per fe poteít hd vifio effe effectüs nobis liberi caufa. Thy 277. lufi. 1, Scientia, queeft cauíà rerum, |n RD juxta S. T'homam eft fcientia approbationis & H beneplaciti; 2. eft libera, ne res dicatur necet- Nlüo farió fierià Deo; 3. eft rerminata ad rem ütali- i quando exiftentem : Sed nihil ex his convenit d fimplici intellipenti ; omnia tamen. vifioni di- l« vinz congruunt, üt manifeítum fingula per- d. currenti fiet: ergo. Couf. L. Impollibile eft d fcientiam effe cau(am illius, quod non cogno- il fcit; cüm fcienria non aliter caufet, quàm di- tine rigendo: Sed ícientiafimplicis intelligenti non I Ut cognofcit res exiftentes feu futuras; tum quia M hec ftatuitur effe cognitio eorum , quae nec funt; Q necfuerunt, nec erunt: turn quia fcientia diri- h ens decretum efficax debet proponere obje- lity &tum decreti efficacis, quod utique eft obje- W &um abíolut? füturum & non eft terminus n fimplicis inrellipentie: ergo. Cozf. 77 Etiam li juxta nos fcientia divina non aliter caufar resin f actu fecundo nifi üt conjun&ta cum divino de- Tüina creto: fsd üt cum decreto conjunécta non e A fimplicis inrelligentize, fed vifionis; cum jam E fit cognitio de re facienda & extitura: ergo. repr x ad avg. quoad 1. D. M. Scienria , qua Mi elt caufà rerum , fecundüm (e & üàt fcientia fpe- tion €&lata eft fcientia approbationis, N. fecundum Yif aliud fibi adjun&tum fumpta, & üt dicit affe- (lin &tum aliquem voluntatis ad rem fcitam ; C. "us HHic vero affectus voluntatis feu decretum non li antecedit fed fequitur fcientiam fecundüm 1e b peett- Dr Dzo Uxo: 64x [ p fpeCat&tm; unde vifioni conpruere nequit im homiftarum opinione. Preeterea migor etiam fs negari poteft, quià du pliciter res approbatur, atons u 1mó, intendendo ut fit; tür d atque hec preecedit vifionem , & eft (cientia fi mplicis intelligentize, em t üt habens adjunctum dec ia rerum rei producen- il t de: edó, complacendo i n opere faéto ; atque hec fequitur rem facta ) a m, ideóque caufa ejus fM l efle nequit. |Quoad 2 dum D. M. Scientia, qua: eft rerum caufa ; debet effe libera in effendo five j a €xiftendo, &iraurn on habear neceflitatem at- qin? tingendi obje&um, N. libera in caufando, & ntatt 1c ut non habeat nec um d effitatem ponendi effectum, C. Poteft autem (ci entia fi mplicis intelligentig, necltt quantumvis neceffarió exi 3 d)ï ftat; non habere fibi &djunttum decretum di ^ vinum; cüm illà fcien- e objE tà noh obftante Deus poffit decernere vel non j d Gecernere exiftenti tg[mfüllf am poffibilium cognitorum. Quoad 3tiun D. M. L Scientia hzec fecundüm fe m üt repreefentativa ii obje&i terminatur &c., N. fecundüm adjunctu m fibi decretum, fu/4. ter- j minatur ad rem üt 1 n()n' $ €tum ab i exiftentem , tanquam effe- pfà dire&ione caufatum ) T. tanquam (um ïm ad obje&t um füb ratione exiftentis eno tepraefentatum à cognitione 5 (N. Id Cosf. L . D. M. Im- fy q potlibile eft , fc :n[lal , non cognofcit faltem ür tentiam effe caufám illius, quod JH potlibile, C. ütexiítens aC vel futurum, JV, A4. üb eadem diftinctione d etiam 7zip, Preter guf a falfam effe probationem ejus rmam, co nflat ex f. d. in explicatione fcien- TA tiarum: ada n jn' 9bjectum dec on aliter intelligitür, quàm quód reti efficacis debear proponi per r 8 Íciene 642 Dz Dro Uxo. bl fcientiam in flatu poffibiliratis; non autem exis ftentice actualis pro tempore quocunque. — Ita- Áj g que ne voluntas divina irrationali & caeco mo- do procedat , fatis eft , quód antecedenter ad de- DN I cretum cognofcat rei decernenda exiftentiam dtd ür poffibilem & producibilem per decretum: p imó implicat fcientia, quae antecedenter ad de- coní cretum reprzefentet obje&tum , prout eft in eo- dem ítatu, in quo per decretum ponitur; cüm Tattn Tat ( implicet, rem effe ante decretum in eo ftatu, inquo ponitur perdecrerum, — 22 Corf. IT. . quí dhtr IN. . Quia (cientia fimplicis intelligentiae ; etiam ür conjuncta cum decreto, quod dirigit , & quo qui b medio in actu fecundo caufat, ex dictis eft co- gnitio rel producende: & extituree, non tamen N 1 üt talis, fed üàt poffibilis & producibilis; quia femper habet eundem tendendi modum fibi in- f UOR [ trinfecum & effentialem ,. ac proinde fempet Ti Wien manet fimplex intelligentia. Ceeterüm in ha- &enus difputatis videntur Adverfarii loqui de aQ f Ten decreto efficaci per fe antecedente actus crea- turee liberos, in quo falfüm füpponere illos, fü- ALf eriüs demonflratum fuit. J ^l 278. JIfl. 11. Objectum nobis liberum v.g l ælfmg confenfüs nequit effe caufa fcientie vifionis; quia caufà in caufáto füpponit dependentiam & IN imperfectionem: 2. nequit effe prior illà; quia MR nihil eft ab eterno: 3. nequit effe determinati- Dibr vum; quia ipfe , utpote quid contingens, deter- &tf 151 minari deberet , nec tameneft determinatus juX- ta nos per decretum: neque etiam poteít dici mïeïlü» n determinatus per veluntatem creatam; urpote nece Dz Drzo Uxo; 6 Ff j mecdutm exiftentem. Ergo vifio dicenda eft cau- & li Ía obje&ti. Corf. Quamvis Deus liberà ponat &co m predefinitio nem velcomplexum ex fcientia me- endd dia & auxilio ; quz ambo fünt mera phyficécon- ifenta nexa cum confenfü, tamen per hoc Deus non eCTELUT. eft dererminativum n oftri coníénsüs; quia tam eradt predefinitio quàm ill ud complexum füpponunt f ne Aatum: confenfüm noftrum j am conditionaté determi- j; d €r ( üä[ll) mat. confe Bo etiam quamvis homo liber? po- níum, qui meta phyficé connectitur j cum fcientia vifio nis, tamen is dicendus noneft 2 eterminare vifi onem aut intelle£tum divinum; TU quia & hic eft effentialiter conditionat deter- T minatusad ver itatem obje&Givam confensüs co- l ramef gnoícendam, p ro cafu exiftentice ralis confensüs. ) qülï Fe. ad /Ant. ym. part. D. Nequit effe cauífa fibi i proprié & ílricte talis fcienti & vifionis, C. im- (ovy proprieé & lat talis, fcilicet in genere objectivà 0i ntentionaliter determinativi, N. Exhacveró caufalitate utp ]oqui l ote iintenrionalli » & cum aliquo ta- st men difcrimine caufalirati finis equali; non in- T ferri ^. pofle imperfe&tionem ali d quam aut depen- entiam propriam ; vel ex eo liquet, quód hác nv caufalitate non Obüante fcient ia Dei exiflat ab vl &terno fine confeníü exiftente ; res autem pro- n prié non de pendet ab alio, f fectiffimé c onftituta. ne quo exiftit per- jj* 2d. part. 1). Nequit effe m prior prioritate tempo r is, Oripinis, natura vel cauíalitatis proprie & ftri&é H i talis, C. caufálita- yi tis improprie & laté ralis, & in genere tantüm j j intentionaliter objectivà de terminativi, IN. Huic J sutem prioritati minimé obflar, quód fcientia 28 3 At | " m N 644 Dr Dro UNo. Va fit ab eeterno, & confenfus duntaxat in fua tetri- poris differentia; quia ad intentionaliter cau- fin| fandum non requiritur exiflentia actualis , üt in ( caufa finali & meritoria exemplum habetur,; ! (tg fed ad fummum exiftentia intentionalis, quam : üfe utique habuit confeníüs futurus; quàtenus jam pre abaterno verum erat , confenfum effe futurum. (tt, 37. p. IN. ad prob. memb. 2d. D. Noluntas non- Con D7 dum exiftit pro ftatu, C. alienativé & pro tem- pore , quo erit confenfus, N. Vide dicta Cap. fl I pr. 74d Conf. w. IV. Conf. Difp. eft; quia deter- minatio confensüs conditionata, quam füppo- pui [f nunt prdefinitio velillud complexum , eft equ contingens & libera, ac determinatio ejusdem [ li abfoluta, atque hinc nequit componi cum de- terminatione aliunde accedente circa eundem üff, l confenfüm: econtra cum illa neceffaria determi- D natione conditionata Dei ad veritatem objedli- Vi cn vam confensüs cognofcendam re&té componi- tur determinatio noftra libera contingens , &a fen LU hac etiam contingentia vel potiüs indifferentia intelle£tüs divini circa hanc determinate verita- [ lg tem objectivam dererminationem fortitur.- 279. Olferva. Ex di&tis facile eft compone- ïæ')( re praícientiam divinam cum libertate creata. | g Quia enim hac preefcientia , licét tempore ante- It cedens & eterna, eft intentionaliter , objectivé, Qu determinarive pofterior noftris actibus liberis 1« üt abfoluté futuris, fequitur, eam effe evitabi- lt il lem & impedibilem à libertate creata; quando-. ln quidem ficut voluntas in tempore confentiens UT eft medium intentionale objeétivé determinati- Vumy | of | Dä Dzo Uso. 645 Qtet vum, cur Deus ab aterno przviderit coníen- s o fum futurum, fic in tempore pro figno libertg- s,iti tis poteft diffentire, &intentionaliter obje&tivé ybeli determinare Deum, ut ab aeterno cognoverit y Qu ' diffenfum futürum. Hinc fequitur rmó, rem n previfam non effe neceffariam nifi confequen- at ter, de quo neceflitatis genere S. Anf. L. de 15 D concord. C. r. fic inquit. /Veceffrtas con[equens e? ( amica libertati ea folum efl , quee uon facit, ut ves [it, Wp. fed quam ves ipfa facit; que defceudst de libera vo- t luntate; que vei pofitionem mon precedit , eg quam, ] fupw puiusquam fit , cavere potofh. odó hanc necetlita- J tem effe duntaxat confequentig , nonautem cau- jud falitatis vel in effendo , .cüm res prevife nullam T habeant neceflitatem, niíi dependentem à liber- undi tate; & que fit effectus libertatis. 30 non tefI]) pugnare inter fe has enuntiationes: Deus pre- 9t videt Petrum confenfurum; Petrus poteft non confentire; ficut nec hee pugnant: Petrus con- m :nSvM fentit, Petrus poteft non confentire; quia Pe- jj trum pofle confentire, & Petrum poffe non Iconfentire,! fünt FB i propofitiones , quae utpo- te amba de matería poffibili, fünt vere; a re; & Petrum confenfürum ex füppofito con- t ( ensüis vera etiam eft determinat?, 4tó illam j propofitionem Petri de Rivo: Quod fequitur B ex antecedenti neceffario, neceflarium eít; vel j j recté damnatam effe à SixtoIV., vel fiquidem, g cïM" üt aliqui contendunt, damnata non eff; nihil ) evincere: nam fi abfolutà prolara fit de quocun- j que antecedente , neceffarió falfam effe probar rm'mm neceflarium confequenter feu ex hypothefi: fi [ $3 veró Dg Dro UxNo: 646 b veró intellipatur de neceffario abfoluté tali, füb d. eodemnon venit fcientiadivina , utpote quz res: contingentes, & quidemüt liberé ac dependen- ; lt D ter ab indifferente voluntatis ele&tione futuras, d fupponit & confequitur. lm Stnt DISPUTATIO V. Drof De Voluntate & Providentia t]afl&n Á« Der. CAPUT I. wh,( El De Voluntate drvina. ejisque objetfo Wd ! ac perfe&tione. füt Rdo naturz, quo intelle&tum fequitur vo- hii (umm O luntas, jubet, ut fpectatis precipuis ad T intelle&um Dei ejüsque fcientiam perti- IN nentibus, demum ad confiderationem volunta- tis divine transgrediamur. In hac porro ubi W delibaverimus voluntaris naturam , actus, divi- mm Qli fionem, objectum rum formale tum materiale, lita ex perfectionibus ejusdem plurimis five per Nita decurfüm jam examinatis five alibi examinan- dis, unicam libertatem hic accuratiüs explora- Q bimus. Tinæ; d ARTICULUS I n Poluntas propvie dila, eg quinam Foluntatis il "tlus i Deo dentur ? IU Ota. Voluntatis nomen commune eft figy 280. N tum facultati tum a&ui: füb rma n ufurpatione definitur à Philefopho: Appetitus oni Dz Dro UxNo 64y ij ) boni cutm ratione: accuratiüis autem explicatur effe: Vis, Virtus feu Faculras, qua bonum ab jfers enden intelle&u .cognitum affectiv? profequitur ,. & QU malum oppofitumaverfàtur ; intendítque finem, & eligit media: fub 2da autem dicitur exerci- tium íeü formalis actio. faculratis. defcriptee. Sunt autem hujusmodi a&tus duplicis generis; Profecutionis nempe & Averfionis, ad quorum claffem priorem referuntur amoris actüs:varii, l fub confideratione fübje&i, cui.quis bonum vult; di&i amor concupifcentiee; benevolentiae & amicitie: | fub confideratione autem objeéti ( vel prafentis, vel abfentis, vel ardui ; vel prae- cindentis gaudium ; defiderium; fpes & amor fpecificus: UV [j ad pofteriorem: ex oppofito: refe- jis d runtur odium five abominationis live inimici- tiz, triftitia, timor, defperatio & fuga rmali; pem J i e his omnibusdum hicbreviffim? agimus , re- ! vocanda fünt inmemoriam tum alibi fiepius tum tfor j ( num 187. dicta, ex quibus conftat, nihil diftin- ionis realisinter facultates Dei actüsque à no- fdtu u bis admitti,.& quaenam repula generalis fer- viat ad difcernendum, utrüm aliquid Deo pro- iJ prié vel aliter conveniat. De aliis voluntaris di- plonn vinzatibus , intentione fcilicet finis, mediorum electione & ufü feu execütione infrà agetur. 281. Dico I. Datur in Deo voluntas feu fa- T cultas volendi propri& talis. Proj. tum ex Scri- ptura, in qua Pfàl. 134. v. 6. dicitur: Oumia, une Eü quecunque: voluit , fecit$ & ad Ephef. 1. v. 11.: Opevatur emnia fecundim confilium voluntatis [ue : u yutt tum ex ratione, qua&. docet, voluntatem effe hi 54 perie- 648 Dzrz Dro Uwo. berfe&tionem effentialem omnis apentis intelle t enrií &ualis, & confequenter Dei tanquam maximé intelligentis ; effe fündamentum dominii füpre- (ínqu mi, libertatis & moralisbonitatis, que ranquam it ab perfé&tiones fimpliciter fimplices Deo utpote Ínt: | enti perfectiffimo vindicantur. Corf. Omnis ftaen perfectio datur formalirer ac proprié in Deo, dn f que reperitur in creaturis, & pracifis imper- Tütje fectionibus retinet füum conceprum formalem; qupri üt num. 187. dictum eft: fed voluntas daturin Idl Ts y creaturis, & precifis imperfectionibus retinet füum conceptum formalem; quia fi refcindamus u limitationem, potentialitatem, & perfectibilita- fümqy tem per actum diftin&tum ac inhsrentem , quee h[ fünt imperfectiones voluntatis creatae, refítet PT i etiamnum vis profecütiva boni cogniti & aver« ! fativa mali , qui eft formalis conceprus volunta- ! tis: ergo. d 282. Dico II Datur in Deo voluntas feu U flti a&us volendi profecutivus, qui fit amor pro- prié talis, & defiderium circa bona extrinfeca; de 0 & non tamen fpes. . Prob. m. p. Juxta 1. Joan. 4- v. 16.: Deus Chavitas efl; & juxta D. Th.. pri- lib mus actus voluntatis & quafi radix aliorum eft W amor: ergo ficut in Deo eft voluntas proprié Säp l talis, fic & amor. — Cozf. Deus fe ipfum amat füi amore fpecifico & gaudii, creaturas rationales D amore benevolentiee, & quasdam etiam amore D amicitie , irrationales veró amore concupifcen- TA tiz2e; üt communiüs hic q. 20. $. Th. & pleri- Q] que "Theologi exponunr: ergo. .. Prob. 2d. p. tefr Defiderium eft affectus, quo . voluntas vult X Ut tendit E Dz Drzo Uxo: 649 einte tendit in bonum üt abfens: (ed Deus in bona u extrinfeca , fcilicet ea; quce ad ejus laudem cul- Vi fipe támque pertinent, ac illi placent, tendit fiepe Tanqui üt abfentia; tum quia ea vulr, antequam 0 u fint: tum quia eorum multa vuli| effe, que f Onf tamen : hominum culpà nunquam erunt, üt n A [ [ in falute hominum & obfervatione preecepto- ii rum experientia docet:ergo. Pro/.37. p. Spes at proprie dicta verfaturcirca bonum arduum feu sl difücile & probabiliter tantàm faturum; fpe- p t rans veró agnofcit aliquem quafi füperiorem cincam ^ aut potentiorem , qui preftare objectum fpera- d UP l * E tum queat : Sed nihil hujusmodi habet locum " qüï in Deo,. cujus potentia eft maxima, fcientia in- ] I'C[bï fallibilis & excellentia fümma: ergo. & d. 283. Dico 1II. Datur in Deo voluntas feu oluntà actus volendi averíativus , qui fit cdium tum abominationis tum inimicitize proprié di&tum; m & fuga mali extrinfeci; non tamen timor , tri- J ftitia, peenitentia aut defperatio. — Prob. 1ma p. (ri de odio abominationis tum contra peccaáta tum j contra peccatores. Píàl.44.v. 8.diciturde Deo: ]h Dilexifli juftitiam $5 odiffi iniquitatem; P(al. s. jorit V. 7.: Odifli omnes , qui opevantur iniquitatem; & ap. 14« V. 9.: Similiter odio funt Deo impius eg p fin Qmpietas ejus: ergo. — Corf. Odium abominatio- g nis eft, quo rem aut períonam averíamur üt n malam:. fed Deus averíàtur peccata ütin fe ma- la, & peccatores üt per peccata malos; tum DCH u Wi 15 quia hocexipit Dei fanétitas, & fequitur examo- jj re fui tanquam fümmi boni, ac voluntate con- T traria: tum quia eft conforme recte rationi, jl [ s5 malum Dr Drzo Uwo. 650 malum averfàri: ergo. Prob. 24.p. de odio inis faften micitiae contra peccatores tum ex $. Scriptura, tb in qua Exod. 23. v. 22. Deus ait:: Zyzmicus ero Inpor ánimicis tuis, 9 affligam affligentes te:: tum ex ra- pe tione. iNam odium inimicitize eft actus , quo qi quis alteri vult malum , quatenus eft alteri ma- H lum: fed hoc facit Deus puniendo damnatos, v'mdi« üt patet ex Apoc. 18 v. 7.: Quantuim glorifica- l, vit [e eg an deliciis fuit , tantum date illà tovmen- p zum 63 lu&um: — & facit fiepe puniendo viatores &i injuftos; tum quia hoc re&te rationi confor- qo matur & ad juftitiam Dei vindicativam manife- (iü ftandam refertur: tum quia ficut Deus armat ju- Ti ftos amore amicitiae & ex complacentia in illis l] propter gratiam fanctificantem vult illis bona yi füpernaturalia üt illorum bona, fic injuftos fal- & tem fepe odit amore inimicitiae propter pecca- tà , &ex difplicentia in illis vult eorum poenam; T üit poena eft; quamvis facilé concedamus, pa- nasviventibus infligi etiam ex affe&tu mifericor- dic & defiderio cónverfionis obtinende , neque o peccatores ür homines & opus Dei fünt; odio haberi, qua» duo ex Sap. r1. v. 25., &S. Aug. Wj L. 1. ad Simp. q. 2. & Tr. 110. in Joan. deduci Müg: offünt unicé: erpo. Prob. 51. p. argumento t ex oppofito illius, quod num. pr. ad defiderium T in Deo probandum adduximus; cüm fupam D mali hic fümamus ür pracise oppofitam defi- Tür derio circa bona Dei extrinfeca. Prob. 41. p. [f Quia affectus illi omnes ex fefe fünt imper- fecti; cüm timor refpiciat futurum, triílitia effeg' auterir prefens malum proprium ; quo i tamen Dr Dro Uwo. 6'5:/ wdl'O f tamen Deo nunquam accidere poteft: poeniten- mptun TTE tia dolorem quendarn & voluntatis murationem importet, cujus utriusque Deus eft incapax: m defperatio autem eosdem & plures defe&tus, is, q quàm fpes, includar. Ieri m fpd 284. Olfirva. Nec iram, qui eft appetitus vindictae cum fpe ulcifcendi ex triftitia proce- pj Áttitt dens, proprié convenire Deo ex eadem ratio- ne poftrema pater. Quomodo tamen tum ea- TR ia dem tum dolor, pcenitentia & triftitia füb ali« quo tropo tribuantur Deo à Scriptura vel Pa- mui tribus, num. 44. 93. expofitum efl. Ex fimili atj ratione nonnifi metaphoricé odium Deo qui- is Dd am Patresconcefferunt ; quia nempe illud cum Pafïï'one & commotione per f& conjunctum for l « ggi&imärunt; pomäm Quotuplex /ïtl väl'm&as þei', QUEI;ES: ïüæquä u5 circa eam ob[ervanda ? ia 285. Nofa. Sicut Deus unico & fimpliciffi- d imo actu à natura füa indiftin&to omnia intelli- j U git, fic eàdem ra tione vulr, quzcunque vult: $4 unde dum Pfal. 110. dicitur in plurali numero : qedi Magna opera Domini exquifita 12 ommes voluuta- umd j 1ef eju$: & dum hic multiplex Dei voluntas affe- id ritur, pluritas heec & multiplicitas intelligenda J t J, non eft ex parte Dei, fed vel ex parte objecto- "T rum, adqua voluntas divina fertur; velex par- jl e€ te modi, quo circa illa verfatur; vel ex parte f& i e&tuum, quos operatur, pl J 286. Ae[pondeo I. Quatuor fünt voluntatis g logos j iving divifiones, quarum inter Theo Inena Ds Drzo Uxo. LS$07 mentio habetur frequentiffima. Prima eftin vo- tifi luntatem Zereplaciti, & voluntatem figzi, quam pam r EH primus videtur tradidiffe Hugo Victorinus; al- p tera in antecedentem & confequentem, cujus ^ hoc nomine ufürpate Autor eft Damafcenus: m tertia in conditionatam &abfolutam: poftrema lg in efficacem &inefficacem ; quorum jam pridem f adhibita ubique leguntur nomina. 287. Refpondeo I1. Circa 1mam divifionem ! fim obfervandum eft, 1. quód voluntas beneplaciti Ti fit verus &internus feu in Deo realiter exiftens j Af actus voluntatis; quo.profequitur aliquod bo- num, vel averfatur malum; ideóque dicatur Tl voluntas proprie ralis: voluntas autem figni; üt iempe membrum & oppofitum priori fumpra non eít Oþem verus & internus voluntatis divinae actus, fed L ejus duntaxat fignum aliquod , feu effe&ctus qui- lii dam creatus illum, fignificans; ideóque dicitur voluntas improprié & tropice talis, ficut tefta- lt mentum dicitur voluntas teftatoris. ba 2. Signa voluntatis divine quinque enume- h i [ rantur , Preceptum, Prohibitio, Permiffio, Con- filiüm, Operatio , quz hoc verfà continentur: jl As Precipitaut prohibet, permittit; confülit, implet. Haec figna diverfo modo volunratem Dei indi- fæl cant; nam praceprum indicat voluntatem ob- Ttn ligandi ad rem preeceptam, cum fimplici affectu Q ut fiat: prohibitio voluntatem obligandi ad non tion ponendam actionem prohibitam, cum fimplici (ine affectu, nefiat: confilium eft fignum intellectüs qie divini practicé judicantis, aliquid effe melius; dllm cum fimplici affectu, utactio confülta fiat : per- miífio | " P M. Dr Dro Uxo. 655 tnt tmiffio indicat voluntatem non impediendi a&tum ; qui permiffum , imó generalem concurfam dandi f ad eundem, fed cum fimplici affectu. ne fiat: . «j lj operatio indicat voluntatem efficacem, quà actu ( CUU rem facit vel ad eamconcurrit, cüm Deusom- ofrent nia per fuam voluntatem operetur. ( pu 3. Voluntas figni femper fupponit & fignia ficat voluntatem beneplaciti , qua terminetur ad fionet ipfum fignum; quia càm Deus pracipit; per- epacit j mittit &c. , veré & inrerné vult effe preceprum, lt permiffionem &c., fine quo actu fignum foret w falfüum, & immeritó voluntas Dei diceretur: qict Voluntas tamen heec beneplaciti non terminatur Ig[]l)m Íemper ad rem fignificatam ; quia quamvis in ]0nt operatione femper adfit, abeft tamen conftan- ; ter in permiffione: in reliquis autem volunta- $ qui tis fignis jam abeft, jam adeft. ( 4- Regula, quà certó dignofcamus volun: W tatem figni meram effe & non conjunctam cum beneplacito , haec videtur ftatui poffe: fi eventu gnum« ipfo vel Scripture teftimonio Deus declaret (u aliud voluiffe, ) quàm quod exterior praecepti vel men[l)l prohibitionis fenfüs indicat; fic dum Deus juffit in Abrahamum immolare filium ; videbatur in Deo i effe voluntas actualis occifionis, reipsà tamen non erat nifi merum fi qn? gnum hujus voluntatis: d cüm fübinde Deus prohibuerit hanc immola- tionem, & folüm inten j dinemin derit animi promptitu- m h Abrahamo ad illam exequendam, fidei- (l j que ac obedientie manifeflationem: fimiliter g dum Chriftus homini à lepra mundato prohi- pE uit ; ne cui hoc beneücium acceptumm diceret, ! quod "u 64 Dzr Dro Uxo. quod ille tamen preedicare coepit; hic ipfe in- 1 tellexit, Deum nonideo prohibuiffe quin vel- i let opus füum praedicari, fedut daret formam [l fl homini laudem humanam declinandi. Unde imif patet, falsó generatim affertam à quibusdam imi meram figni voluntatem , quoties non eveniunt; (l quz Deus exteriüs imperat vel confülit, aut k econtra fiunt, que prohibet; prafertim cüm T fequeretur inde, mandata ; confilia & prohibi- Wt tiones, que Deus previdet non obfervanda; dl(hng non eífe feriam ac finceram Dei voluntatem; I fed fimulatam dunraxat ac illuforiam , contra D. aperta Scripruree Eccli 34. v. 5.; & 1. ad Theff. 4. d v. 3. teftimonia; hominésque ea non obfervan- 8 tes in rei veritate non effe violatores divineg vo- q luntatis. 288. Re]pondeo 111 Circa zdaïh obfervan- t dum eít , 1. quód voluntas antecedens in Deo fj fit ea, quee attingit obje&tum in fe precifis cir- Ti cumfílantis; voluntas confequens; que obje- qie ctum circumflantiis omnibus veftitum confide- lu rat:.prioris exemplum eft in voluntate divina 0 falvandi omnes, pofterioris in. volunrate divi- [ p na aliquos damnandi, pofitis eorum peccatis; Y Yi üt füb nomine volunratis prime & od Chryf. Yi hom. 1. in ep. ad Eph., füb iisdem autem vo- d cabulis hic expreffis Damaíc. L. 2. de Fide Orth, C. 29. referunt. & S.'Thomass p. 1. q. 19. a. 6. M ad r. illuftrat paritate judicis, qui antecedenter m vult omnem hominem vivere; confequenter 1 autem vult homicidam füfpendi. l G:m) 2. VOs h N Dzr Dro Uxo. 655 i 2. Voluntas hac antecedens eft beneplaciti quny &non duntaxat figni; quia Chryf. l. c. eam vo- o cat eud'oxí2y , quam vocem de fe beneplacirum , Ui fignificantem ad vim majorem declarandam ibi- ybustt dem exponit per voluntatem cum magno defi- st derio;. Damafc. voluntati antecedenti nomen (iit, d beneplaciti aperté conjungit; D. Th. autem tm di q. 23. de ver.a. 3. voluntatem beneplacitiac pro- voli prié talem per antecedentem ac confequentem u) diftinguit: unde quamvis poftremus p. 1.q. 19. Qna f. c. voluntatem antecedentem dicat voluntatem , n fecundiim quid ac velleitatem , id tamen non facit Thdà ad excludendam rationem voluntatis verze ac fin- bfent cerg , fed per exclufionem voluntatis abfolutee, nnav qualis eft confequens, üt exipfo contextu liquet. 3«Eadem antecedens voluntas pracindit fervat tantüm à circumftantiis particularibus, maximé& i w confensüs & diffensüs circa pratiam Dei & me- IU ritorum vel demeritorum períonalium; adeó- w o que non attingit hominem tantüm fecundüm j fu) fua puré naturalia, fed etiam cum oripinali pec- ye dl cato confideratum. Ratio eft; quia circumítan 1 H pued tia peccati or inalis efft omnino communis uni- veríce naturae j umanz , adeóque ab antecedente Pgmüi ? Chï* voluntate attinpitur, nomautem à confequente, rem Y quee ad diver(as in diverfis hominibus circum- ii* ftantias fpe&at; üt hoc S. 'Th. in 1m. dift. 46. us q. 1. a. . docet.. Patet id ruríüs ex laudatis ha- jt ncedä &enus Patribus: nam Chryf. voluntatem pri- W *^am vocat , que antecedit demeritum ; fecun- (gqucü dam, quee illud fequitur: unde liquet, eum re- N fpicere ad circumftantias particulares & perfo- na es" d Ds Dro Uxo. 656 p nales. Ideta colligitur ex Damafceno; qui árt tecedentem vocat voluntatem bonitatis, & cu- iLf At a jus Deus ipfe caufa fit; confequentem autem voluntatem juftitie ; quae ex noftra caufa ac vi- )z-fz'næ tio ortum ducat. A p 289. Re[pondeo IF.. Circa 5tiam & a4tam di- | tl vifionem obfervandum eft, r. quód voluntas d [ abfoluta fit, quee à nulla conditione pendet: [4/] conditionata, qua pendet abaliqua conditione: 1 40 efficax, quee femper impletur , feu effectum, wd quem intendit, obtinet: inefficax, que non munr femperimpletur, feu illo effectu fruftratur : qua n omnes ruríüs funt membra dividentia volunta- il tis beneplaciti , üt ex füperiüs diétis patet. ) 3. Non dari in Deo conditionatam volun- D tatem , fi conditio à folo Deo dependeat, nee f tamen fit unquam ponenda, oftenditur iisdem 1 arpumentis, quibus num. 242. probavimus; d Deum futura merà conditionata non cogno- W fcere in decretis fübjective abfolutis & objedti- lu yé conditionatis. Addidi: fi tamen conditio d dyi punquani fit porenda; quia quamvis ibidem& alibi oftenderimus preter decretorum hujus- li i dï W tnodi inutiliratem eorum etiam impoffibilitatem, fünt tamen etiam & Noftris, qui poffibilitarem a nj eorum tüentur, cum quibus hic contendere non videtur opere pretium. Si veró conditio; N L fub qua res futura dicitur, pendeat non à Deo folo , fed abipfo fimul & àcreatura liberéagen- CC te, five ponenda fit hec conditio five non; con- ln ditionatam hanc volüntatem dari in Deo tenen- li [ n : dum eft; quia bujusce voluntatis plura exe P Dz Dzo Uxo. 657 ] QUi äü- a in Scripturis manifeflé extant, uti illud e(t A j 3. Reg. C. 9. v. 4.: 52 ambulaveris covam me, T aud ficut. ambulavit. Pater tuus, in finplicitate covdis ifatc €9 n equitate, &9 feceris omnia , quee pracepi tibi, ponam zbvonum vegni tui fupev. Ifrae] in fempiter- ,4tamdii mum; & P(al. 105. v. 23.: Dixit , uz difperdevet volind €055 fi 109 Moyfes eleius ejus fletiffet in confratlio- | pende': tye im con[pettu ejus, ut avertevet eram , ue difperdo- d Tef £0$: . alibi antem tacité conditio involvitur , fedur uti dictum eft faepius de everfione Ninive pra- qi Wi nuntiara, nifi incolee poenitentiam aperent ; & j de voluntate divina falvandi omnes, fiquidem t illi gratize divinee fint cooperaturi. Iel 3. In iis, quae Deus operatur fine creaturae | VOW iberae cooperatione, voluntas Dei fem per im- at D pletur. Ad hanc claffem pertinent , qua dicun- : WU tur Efth. 1 3. v. 9.: Domin e Deus Re. x omipotens! p in ditione tua cun&a fumt. pofita , €9 non efh, qui a polfit tuee. vefiflere voluntat; , i. decvevevis. falvave Afra£l; ubi fermo eft de vit 11 a Judaorum fàlvan- u da & tuenda contra facinus Amani. Item que hi dixit Jofeph ad fratres füos : /Volize timere / uum pl Dei poffumus vefiffeve volunzati ? quia loquebatur b € eventu malevolentiz fraternae , quem Deus T procuraverat optimum. Similia habentur L. 2. Paralip. C. 20. v. 6. w » Jobi 9. v. 13. & alibi; quod i €x contextu facilé i ntelligi poteft, Idem etiam 'ffirmari debet de voluntate Dei abfoluta & effi- " pl caci circa liberas creaturarum actiones, quin ta- Wo[' men per id negetur dogma cartholicum de liber- d tate creata. Ratio rmi haberur ex Scriptura, d que Dei voluntatem impleri univerfim enun- t tiat E Drg Drzo Uvo. 658 tiat , üt videre eft l(à. 4. v. 10., Pfal. 113. v. 3.5 tj ad Rom. 9. v. 19.5 item ex communi Patrum confenfü, é quorum numero füfficiat unus S. Au- li uftinus, qui in Enchir. C. 98.inquit: Quis enim m £am impià defipiat , ut dicat, Deun malas. bomi- j D um voluptates , quas voluevit , quando volevit u d NT voluerit , tton po[Je comvertere? & L. de corr. & lm r.C. 14.: Folenti faloum faceve uullum bominum tj vefiftit avbitrium:. [ic euim velle vel uolle in volen- fun tis aut zoleutis eft. poteflate, ut. diviuam volunta- jim zem non impediat , niec [epavet poteflatem. Etiam de Vi bis , quà faciunt , que uon vult facit ipfe , qua vult, n fine dubio babens bumauorum cordium , quó placue- 7 vit , inclinandorum omuipotentiffimam voluntatem. Ratio 2di eft, quia voluntas Dei abfoluta & effi- cax dirigitur à fcientia media, cujus ope fupe- riüs oftendimus libertatis humanze concordiam La cum efficacia gratiae & certitudine deeretorum Dei. Dixi: voluntas Dei abfoluta & eflicax; il Du quia non omnis voluntas; conditionata fcilicet circa liberas creaturarum actiones , femper im- Yi 1 lr pletur, h. e. fortitur effe&um, quem per ie in- tendit; quamvis alio fenfü dici poffit, & hanc T Ti quoad aliquem modum impleri femper , quate- nus qui peccando fe fübtrahunt ordini volunta- | It tis divinz miferentis & remunerantis , fübjician- N tur ordini voluntatis puniemis & vindicantis. d ripture teftimoniis fif Exceptio patet ex pluribusSc qualia funt Prov. z. v. 24.: Z'ocavi Q9 vemtifis; Yen extendi manum meam , €g son fuit , qui alpiceret. Q De[pexiflis emne confilium sneum , €9. incvepationes lj anea ueglexifüs. Ezech. 24. v. 13.: Mundave te b volui E. Dzr Dro Uwo. 659 )v volui tg mon es mundata à fordibus tuis. Matth, 23. Patrtt V. 37.: Quoties voluicongvegave filios tuos , quem- ss admodum gallina cougregat pullos fuos fub alas , eg tinc moluifli? . A&t.7. v. $1.: Fos femper Spiritui Saz- " &o vefiflitis. Item exSs. PP., inter quosS. Aug. TT L. de Catech. rud. C. 26. aitz Deus vult bomiges od libevave , fi fibi ipfi on [int inimici , €y uon vefiflaus 171 m mifevicordie Creatovis fui, Ex tract. 12. in Joan.: Quamtum im medico efl, fanare venit agvotum : ipfe vt eantevimit , qui pracepta mediciob[erveavetnon vulr. fia) Fenit Salvator ad mundum: quare Salvator difus " eff mundi, mifi ut. [alver muudumi, mon ur 3udicet jj muridum ? [alvari won vis ab ipfo: ex te judicaleris. u T ARTICULUS IIl R (W Quoduam. fit objeum voluntatis divine ? od Oa I. Obje&tum divinz voluntatis hic faonum 890. N idem eft ac arnoris divini; ac duplex diftinguitur. Mateviale nempe eft id ; quod " Deus vult & amat:. Formale veró eft rati 0 moti- n W va, propter quam Deusobjectum mareriale vult e í amat; fcu omne id , quod amans & volens, fi &v rogaretur; cur aliquid velit autamet, daret pro ) q ratione rei volitee & amatee. Obje& um tmatee vl riale voluntatis divinee non minus, ac C, 2. Difp. Q* pr. deobje&to intelle&üs divini fa&um ef , füb- pi dividitur in primarium , quod eft Deus, & infe- e[timOPff cundarium , quod fünr creaturae (ecundüm di- [ veríos flatus accept. .. Ad eundem modum, r d quo fuprà num. 207.diftinximus obje&um for- T d male cognitionis divine ; dividi etiam poteftob- ! jectum formale voluntatis ij .:f TUUTI , j ( e in plhyficà mor quod M 660 D& Drzo Uuno. ff il quod quaáfi follicitat , complet , adjuvat & con- n d currit ad actum ; & in zzzentionaliter motzvum, ^ mpt quod fine ejusmodi caufálirate quafi phyfica fir i5 de ratio objectiva volitionis , feu propter quam agens velit vel amet. Ad formam fübdivifio- d E li aefie nis ibidem addite.poffenr & hic adjungi duo alia membra obje&ti formalis intentionaliter motivi Ri ef CC in ratione volendi, cüm voluntas non minüsac intelle&us divinus fit logicé objectivé indeter- dtterm at minatus refpectu hujus vel illius obje&ti bonili- tv beré contingeniis; fed loco illius hic attentio- llber nem potiüs meretur objecti formalis intentio- naliter motivi in primarzum Gultimatum feufme Wh ) isde pliciter ultimum , quod tantüm ratione füi appe- titur ; & infecundavium &proxinum feu fubordi- D D] natum , quod gratiá füi ficappetitur, ut ad finem 7 ulteriorem ordinetur. Uterque finis fübdividi- 4l DI Ih tur in finem qui (eubonum, quod appetitur, & TM Tttty At finem cui feu fübje&tum, in cujus commodum d illud bonum appetitur ; & finem quo feu poffef- d f fionem boni, quz fini cui defideratur: ex qui- bus licét coalefcat unus finis totalis; in eo tamen AInore if maximé attenditur ad finem cui; unde quam- vis gloria & manifeftario divinarum perfectio- Wi lwl num extrinfeca fit aliquid creatum, ramen fiin ea finis cui fitipfe Deus ejüsque bonitas increa- U ht ta; objectum formale non jam creatum fed in- creatum dicitur. Porro amor, quo Deus ma- Onnr | Rn ximébonum creatum profequitur, ratione me- diorum circa illud ftatuitur quadruplex; nem- 1 A gli Atre pe r. amor /gplicis complacentie , qui eftaffectus, quo voluntas divina profequitur bonum crea- d Y 4um Dz Drgo Uxo. 66t Lt tum tüt poffibile; absque eo, quod ullum me- ial dium applicet ad exiftentiam boni fic amati: hyini 2. Amor /implicis defiderii , qui affe&tus eft, quo Deus defiderat aliquod creatum bonum exifte- m UM re, absque eo , quód illius exiftentiam per me- i du diaefficacia intendar: 3. Amor efficacis volitiouis, t m qui eft volitio feu decretum efficax, quo Deus m decernit exiftentiam boni creati , veleam per fe jndet determinando, ür ineffe&tibusab eo folo depen- n dentibus fit, vel dando creatur& media, quae i praevidet per fcientiam mediam efficacia , ut ipía m liber& ponat actum à Deo intentum: 4. Amor gaudii , qui eft affe&tus complacentize quafi fpe- T cialis de bono creato lg , priüs efficaciter volitog üt Á exiftente. ]fitt 291. IVota I]. Ratione obje&ti materialis vo- divic luntatis divinee inter "Theologos convenit, & Wtj certum eft 1., quód Deus feipfüm armet necef- farió; quia füummum bonum, quale eft Deus, n p clar& vifüm neceffitat ad amorem füi, & Deus eft fümmé beatus , qua bcatitudo in neceffario e qL'ü« Quii amore paudii de füis perfectionibus intrinfecis confiflit. . An veró amor , quo una Perfona di- u r vina amatalteram; eíque peractum complacen- tie vult bona ipfi intrinfeca, fit amor amicitice yell Jj formaliter & propri& talis, difputant nonnulli j r Theologi, ad hunc fufficere alteritatem & per- T0 g fonarumdiftin&tionem afferentibus aliis , aliis ne- gantibus. Certum eft, ?. quód Deus crearuras j f in aliqua temporis differentia exiftentes amet amore efficacis volitionis, fed libero. Ratio rmi ; j eft; quia creaturae hanc exiftentiam non habent t^ nifi u Tt -3 Dg Dro Uno. 662 vinmy nifi ex decreto Dei efficaci, Deus autem creatu- ris bené vult, dando illis effe & confervando. fett ID Ratio 2di eft; quia Deus utpote fibi fufficien- tiffimus nec cum exiftentia creaturarum effen- U ts tialiter abfoluté connexus, non neceffitatur ad eas producendas , productásque confervandas , ; Iu i, adeóque nec ad eas amandas amore practico be- nevolentise feu volitionis efficacis; unde Pf. 43- Hinc Wi v. 1. dicitur: Deus ultionum Dominus , Deus u. Ul zionmum liberà egit; & ad Ephef. 1. v. x1.: Que Tieln operatur. omnia [ocundàm confilium , h. e. liberta- a]iapr iem , fie voluntatis.. Certum eft 3. quód Deus üt exiftentes amer amore gaudii , eóque media- BI! dire t? tantüm libero; quia licét creaturas nec pro- duxerit, nec productas confervet neceffarió, Qmw E productione tamen earum fuppofità; non poteft non fibiin iis complacere, juxta illud Genef. z. A DN v. 31., F'idítque Deus cun&a , qua fecevat evdnt- ue valde bona: &Sap.lx t. v.25.: Diligis omuia, Sch?( que funi s e? mibil odiffi eorum , que fecifli.. . Simi- liter tranfeundo ad objectum formale diving vo- E an]) luntatis certum eft 4., quód refpectu illius non habeatur objectum phyficé motivum; quia aliun- x f Tly de jam exploratum eft;Dei voluntatemeffe ipfam unicam ejus entitatem , adeóque nec actus illius Y fl phyficé plures dari , necad hos aliquid per mo- dum proprie caufze concurrere poffe: unde ( | «l d quodcunque objectum formale voluntatis divi- | Q ne ftatuitur, illad minüs proprie & üt inten- tiondliter duntaxat morivum intelligi debet. ! K | ün Certum eft j., quod objectum formale prima- rium univeríale, & ultimatum feu fimpliciter | r uiti- P Ais Dr Dzo UNO.' 665 n p ultimum fit bonitas divina, h. e. Deusfecundüm av fe totus; tum quia teftatur hoc Scriptura, dum fufrcier Prov, 16. v. 4. dicit: Ugiverfa propter femetipfum m f operatus ef? Domimus: tum quia Deus utpote frtür d agens perfectiflimum agere debet non folüm ex mutd cognitione alicujus finis, fed eriam propter fi- nl nem ; qui eft fumma Dei bonitas feu ipfe Deus. Hinc quamvis lfa. 45. legatur Deus creáffe om- ( n nem Dei nomen invocantem in ploriam fuam, 1.: ( & ad Ephef. . praedeftináffe nos in laudem glo- du rie (ue ; haec ipfa ramen bonitas creata, aur fiquae p alia proformali objecto fecundario admittitur, ab end: eorefertur ad bonitatem increatam five tanquam x ad finem cui, five tanquam ad finem qui: pro- fl ptereaquodDeus rationem finis ultimi nunquam ] pütffi in fuis actibus negligere poreft, adeóque femper emel. onitatem increatam oportet effe omnis divinee voluntatis centrum ac finem (altem ultimatum: wl ATA Reftat itaque nonnifi duplex quaftio inter ;l Sim:, Scholafticos difceptari folita; quarum 1ma cir- Q ca obje&tum materiale-veríatur, & ftat in eo: jigt! anDeus neceffarió amet creaturas poffibiles amo- diün re fimplicís complacentie? ubi communior exp(&[ "TThomiftarum fenrentia eft negativa; reliquorum w veró affirmativa, quamvis poftremi rurfus dif- pe In fideant, aliis neceffiratem duntaxar quoad fpe- r ciem, aliis eriam quoad exercirium ftatuentibus. j 2da eft de obje&to formali, an nempe aliquid creatum re(pectu divinee voluntaris potfit habe- [ WFF' re rationem objecti formalis ? quod nonnulli yit contra plures negant; forfan ob diftinctionem j j inter motiva.non obíervatam, quam in notan- [ ij t 4 dis 664. Dr Dzo Uxo. dis preemifimus, Ad utramque nunc breviter t celitio refpondebitur. 292. Dico I. Deus neceffarió etiam quoad Dient exercitium amat creaturas poffibiles amore fim- ii plicis complacentie. — Pvo/, Deus nequit com- 9 f TT prehenfivà & adeequaté amare fuas perfectiones, v.g.omnipotentiam, quin fimulfibi complaceat de a Temn Y in ejus terminis effentialiter connexis; quia fibi complacere in eo, quód. producere poflit hec; n5 t g iffa & illa, idem eft ac complacere in terminis omniporentie correfpondentibus: fed Deus Eu neceflarió etiam quoad exercitium amat com- n prehenfivé füam omniporentiam; & creaturze lf poffibiles effentialiter conne&ctuntur cum eadem m tanquam illius termini: ergo. — Cozf. Z. Crea- t 196'1]' ture poffibiles habent füfficientem bonitatem fig ] ad terminandam fimplicem complacentiam vo- li 1 ] luntatis diving; càm poffint effe objectum de- E fiderii fimplicis, üt patet in poflibilitate gloric [UES & actuum bonorum creaturz liberorum: ergo m cüm intelle&us divinus eas cognofcat necefla- fal(un rió, neque habeant in fe motivum odii, acpre- q D terea in voluntate divina omitlio pura probabi- 2j liàs negetur ; easdem Deus neceffarió quoad Yi lm exercitium amabir amore faltem fimplicis com- li placentie. — Copf. 77. Simplex complacentia de Is bonitate objecti poffibilis & nondum exiftentis Ti lts ex natura füa producit non folüm volitionem It efficacem, fed etiam defiderium inefficax, quà IT voluntas bonum cognirum profequitur; üt pa- Tcef tet ex S. Th. p. 1.q. 2o. a. 1. & ex Philofophia: N ergo ficut circa poffibilia, qu& à Deo fimplici- ter N Dg Dzo Uxo 665 btevii terdefiderantur vel efficaciter decernuntur , ne- ceffarió praefupponitur neceffarius amor com- n qu placentiee fimplicis; ita & admitti debet circa rl bona poffibilia omnia. Jit 293. Dico 41 Ratio amandi & volendi fe- ehtm cundaria & proxima divine voluntatis poteft umpW effe aliquid creatum. Prob. Deus Incarnatio- g nem voluit propter falutem noftram, üàt Joan. 3. fit hts &inSymbolo Niceno dicitur: gloríam dat pro- t pter merita; punit &reprobat propter peccata: 4 D amavit Apoftolos tefte Scripturá Joan. 16., quia j n ipfi Chriflum amárunt, &c. Conf. J. In Deo Jl* funt fidelitas, mifericordia, juftitia alieeque vir- 1 v tutes morales: fed in his bonitas creata propter : ( € ipfam amari debet faltem proximé; alioqui Jtatt fola erit in Deo Charitas 'Theologica: ergo. um vo Conf. I1. Quia ratio rejiciendi boniratem crea- tam à notione motivi voluntatis divinz defümi- w p tur ex eo, quód aliàs partialiter conflitueret finem & rationem amandi ultimam : íed hoc ] d falfum effe numeris prioribus oftendimus, & u ex ipía affertione noftra liquet: erpo, yi 294. Objic. cogt. 1m. Creature potlibiles o nullam in f& habent bonitatem, quia fundamen- gor tum omnis bonitatis eft exiftentia ; adeóque eas Yi Deus fimpliciter nequir amare: vel habent bo- j fitat ad amandum: nitatem duntaxat finitam ; ergo hec non necef- itionïj vel non habent aliam ac qb ! i creaturz exiftentes ; ergout has Deus non amat J j ')i neceffarió, fic nec illas, Corf. J. Licét Beati neceffarió ament effentiam. & omnipotentiam j Dei; non tamen neceffarió amant creaturas pof- IUPHC í Tt 5 fibiles; | o Dz Drzo Uxo. 666 fibiles: ergo nec ob eandem rationem eas Deus «t amat neceffarió ; preefertim cüm aliàs eequé ama- A n d ret creaturas ac feipfum, aut omnes amaret hu zequaliter. Conf. IJ. Sequeretur, quód Deus fe Ts haberet quoque complacentiam in peccato pof- « fibili; quia & hoc cum omnipotentia Dei eft et- prit fentialiter connexum: fed hoc repugnat divine teril &f fanctitati: ergo. Be. ad avg. vm.. IN. 74. pvob.. D. Fundamen- TOf tum omnis bonitatis phyficae & realis eft exi- ]E&l 1 ftentia, C. bonitatis metaphyficae ac objeCtivae Amor N. vel fubd. Exiftentia potlibilis, C. exiftentia ikm a&ualis N. . Sicut exiftentia actualis eft funda- 620 mentum bonitatis phyfice ac realis , fic exiften- MU. tia poffibilis eft fundamentum bonitatis meta- fmm 1 phyficee &objective ; neque effentia & exiften- m tia diftinguuntur, niíi penes ftatum diverfüm; hod realem nempe & objectivum. | 4d 24. D. Conf. (tte Bonitras finita Deum non neceffitat praecis? ra- f tione & merito fui, C. ratione effentialis con- m nexionis cum omnipotentia divina & hujus me- Sequ. rito, IN. — /4d 3z. IV. Conf. Difp. eft; quiaquam- pica j vis creaturze poffibiles & exiftentes habeant ean- iUtO dem boniratem fecundüm fe, non habent tamen DO eandem íecundàüm modum connexionis cum ii li d omnipotentia. 247 Conf. ]. &. 7..4. ; quia Dea- ti creaturas vel in genere, vel illasfaltem , quas ïEþ N effentialiter cum omnipotentia Dei connexas ! TU vident , neceffarió amant fimplici complacentià. m AN. Conf. Difp. eít; quia Beati non cognofcunt Wt neceffarió poffibiles creaturas in particulari , con- CDmP unt : fequ.cnter nec diligunt , quas non cognofc con- DE Drgo Uuso. 667 vess D contrarium autem eft in Deo. — 44 prob. vm. x AN. Conf. Quia, quamvis uterque amor realiter K5 amdr loquendo fit idem , formaliter tamen Deus ma- i D gis fe dilioit; quam creaturas, tum ratione ob- C jedti formalis magis Deo quàm creaturis pro- Di eüf terlali. prii, tum ratione meriti majoris in objecto ma- TR d prob. 2d. D. [é4. Creaturas omnes amaret eequaliter, quantum eft ex parteactüs & Q morivi principalis, C. quantug eftex parteob- bdar- je&i & motivi minüs principalis, N. Actus gb'e"wæ amoris idem eft (cilicet infinita Dei volitio, & ajlii idem motivum principale , nempe bonitas in- [ creata: objectum autem materiale & bonitas T creata eft major vel minor, fecundüm cujus men- js f füram ac meritum diftin&tus etiam amor intelli- exilt gitur. / . 4d Cosf. IT. g. 1. N. [eq. Quia Deus t non ideo preecisé amat creaturas poffibiles , quia D. C connectitur effentialiter cum iisdem, fed quia ss fimul non obftat fpecialis malitia eum a d fimpli- igi cem difplicentiam neceffarió movens. 9.2. D. huj Sequeretur, quàd Deus haberet quoque com- T placentiam in peccato poflibili, prour illud eft xuntt à Deo permiffibile, & precis? connotat omni- gt potentiamDei, ranquam illius terminus, C. prout u P illud eft malum morale , & connotat voluntatem ;quia j creatam; N. Sicut autem fanctitati divinze non (f f Te fe pugnat, permittere peccatum actuale, & ad qui rvandam libertatem creaturae indemnem, ean- j läfïä'; em per concurfüm generalem complere; ita )UUUW nec eidem repuonat , in illo üt permutfibili fibi complacere. ]THFW': 295. gnOW'* 668 Dz Dro Uxo. 295. Oljic. cont. 2d. Nulla creatura poteft T0 à Deo amari propter fe ipfam ; tum quia joxta diini S. Th. hic q. 19. a. 1. ad 5.: Gm volunztas Dei fycf ft ejus effeutia , non movetur ab alio, fed à f tan- u C tüm: tum quia voluntas divina nequit fpecifi- lus cari à bonitate creata: rum quia volitio divina l, f nequit non effe perfectiffima , qualistamen non deno foret, fi objectum ejus formale effet quid crea- lens tum: ergo. Cogf. Z Si bonitas creara poflet ton f effe objectum formale fàltem (ecundarium vo- EE luntatis divinz, ergo poffet unum velle propter ln aliud , v. g. Inearnationem propter Redemptio- timg nem: fed hoc fieri nequit Juxta S. Thom. ]. cit. Tedj a. . quia Deus unicoactu vult finem & media, ! ]if & non poteft habere caufam finalem íüae vo- E litionis utpote indiftinCteeab entitate fua: ergo. É l Conf. 1J. Repugnat , ut intelle&us divinus intel- hi fAn ligat unam veritatem propter aliam: ergo X |di l repugnat, ut voluntas divina velit ram propter aliam. -unam creatu- ! Dj dmare . D. 72. Nulla creatura poteft à Deo ama- fittg ri propter fe ip(àm, fiftendo in ea &excluden- I do bonitatem increatam feu finem ultimum, C. UR fea ofitivé quidem eam atringendo ranquam finem It fubordinatum, non autem fiflendo ibidem, nec 4i( ultimum finem excludendo, N. 4 prob. xm. As D. Nonmovetur ultimató ab alio, fed à fe tan- (ig tüm, C. nequidem proxim& & cum fübordina- T tione; N. - IdemS. Do&or p. 1.q.65.3.2.ad2. Tisd. ait: *Finis proximus nonexcludir finem remo- ld tum. Unde per hoc, quód creatura corporalis lj m,non facta e&: fluodammodo propter fpirituale remo- t P- Dz Drso Uuo. 669 a u removetur, quin; fit fa&cta propter bonitatem yia n divinam.;, 744 22. D. Voluntas divina nequit ts D fpecificari intrinfecé & primarió àbonitate crea- T ta, C. extrinfecé & fecundarió, N. Ud inrel- du le&us divinus per ordinem ad res cognofcibi- io ii les, fic voluntcs ad res volibilas explicatur & mentt Wt denominatur. 244 37. D. Volitio divina, ha- bens pro objecto formali bonitatem creatam, du um v non foret perfectiffima realiter & fübjectivé fea entiativé; N. formaliter & terminative , fu£4. | Pwp[ef In ratione objecti proximi & immediati; C. ul- lp timati, N. Vide num. 216. dicta de perfe&tio- d ne divine copnitionis. 744 Corf. Z, & IV. feq. M. Ts Diverfa h&ec fünt inter fe, velle unum proprer j V aliud, & velle unum effe propter aliud. Prius ergi fienificat voluntatem Dei moveri ultimató & intel volitionem caufári à tali objecto creato; quod R ( eft impoffibile: pofterius declarat voluntatem aen Dei uti aliquo ranquam medio ad finem, ac or- inare unum ad alidd, v. g. Incarnationem ad ) du falutem hominum; quod eft veriffimum. Hinc & S. Th.l.c. inquit: Z ergo boc effe propter um Loc; (ed o propter boc vult boc , excludendo fci- näntïï licet caufalitatem phyficam & finalem ultimatarm. n m "dd Conf. II. . J &tus divinus in N. Conf. Difp. eft; quia intelle- ordine ad cognofcendas imme- m diaté in fe ipfis Creaturas pro motivo non ha- t bet fuam veritatem effentialem; fed per fe eft Md' vis determinata & neceffarió cognofcitiva om- i g nium, ficut fünt in fe ipfis: adeóque nequit » una creatura effe ratio cognofcendi aliam; ne- " que motivum fübordinatum. Econtra voluntas r ivi- Dz Dro Uwo. 670 divina pro morivo volendi creaturas habet bo« Lie Tminant nitatem divinam , & ad extra eft libera ac indif- ferens; adeóque & una creatura poteít à Deo Q g« IT iptendi propter aliam , & efTefinis fubordinatus. |ce(f d ARTICULUS IIL ltdus 4n in Deo detur voluutas libera? Donp Ota. Certum eft r. , voluntatem Dei | ll 296.N fita effe liberam à coactione; cüm Deus voluntarié omnino acfineulla violenta ad unum que | 16] dererminatione, feu qua ab extrinfeco agente proveniat, operetur. Certum eft 5»., Deum r non effe liberum à neceffitate feu determinatio- "r ne naturali ad unum in füis operationibus & lis( intra; quiahz ; quibus fcilicet producuntur Per- t fone divinz, Filius & Spiritus Sauctus, ram | 33") [ fünt neceffarie, quàm eftipfe Deus. Certum l uj | denique 5., neque Deum effe liberum in agen- | T do ad extra ad ullum peccattm vel malum ; cüm impew conftet, Deum eflentialiter effe impeccabilem, iL L Sola igitur difficultas eft de libertate à neceffita- te, feudedifferentiaactiva & electiva circa crea- : liandw turas & opera bona Deo extrinfeca, five quate- l | j nus eft libertasexercitii, hoc eft cum pleniffimo lii dominio poteftas agendi vel non agendi, five li li N üt eft libertas fpecificationis, h. e. fimilis pote- ftas faciendi bonum hoc aut aliud, nempe ab Ton illo diftin&tum, vel diverfum, vel incompolfi- bile. Inter eos, qui hanc Deo perfectionem li ïed [ negárunt, referuntur à S.'Th.L. 2. cont. Gent. m lm C. 23. Philofophi quidam, ab Alberto aufe e Dsg Dzo Uxo 671 btb L. de caufis, & aliis fcholarum principibus no- vicindi minantur Ariftoreles , Avicenna, Averroés alii- tD que gentiles, qui dixerint; Deum producere Qrdig res ex neceífitate natura ; & quidquid vult, velle neceffitate abífolutà: à 'Thom. Waldenfi L. z. doctrinalis fid. C. '10. recenfentur Petrus Abail- nj lardus & Joan. Wicleffus, qui docuerint, Deum non poffe facere, nifiea, queefacit: hisaddunturà gm D Bellarm. L.3. de lib.arb.C.1 5.Lutherus, qui inaf- m Dus fert.a. 36. dicat veram effe Wicleffi fententiam, jiduut qua habet omnia ex neceffitate abfoluta eveni- p u re; Ducerus, qui in L. de concord. C. de lib. , arb. tradat Deum neceffarió apere , quidquid T? apit; nec poffe aliter facere; Calvinus; qui L. r. Ybus Inftit. C. 16. $. 3. doceat, Deum agere, quid- r quid poteft agere, nec poffe ceffare ab eo, quod 5, f apit, aut alind facere poffe & L. 2. C. 8. $. 5. V impoffibile appellet, quod neque fuit unquam, nf & neimpofterum fit, Dei ordinatione & decreto m impeditur: à Ste ph. de Champs L. 3. de hae- o J ref. Janf. Difp. 2. C. r5. Janfenius, qui L. 6.de m gr. Chrifti C. 11. contendat, Deum omni fpo- PA liandum libertate, fiad hujus effentiamn pertineat aquit poteftas agendi vel non agendi. Quorum om- ,mmm* nium doctrina tum ab iis, qui eam retulerunt, 1d1, N tum ab aliis'T'heologis communi fuffragio erro- ris damnatur. ji r 297. Dico. In Deo datur ad opera ad extra non mala, voluntas libera libertate indifferen- o d i& feu quee non tantüm fit oppofita coactioni, l fed etiam neceffitati. Sequitur heec affertio qui- dem ex illa; quà num. 115. ftatuimus; Deum Ü auleï' Ii' aDio- 1 672 Dz Drzo UxNo. | abfolut$ poffe facere plura & majoraiis, que " de facto facit aur facere decrevit: fpeciatimta- T men nunc Prob. Jurcvitate. 1. ex Scriptura; que 1120 dicit, apere Deum ex confilio & pro- ria ele&tione ; ad Ephef. 1. v. 11.: Operatur us | L omria fecundum confüium voluutatis [ue ; & v. 4 Sicut elegit z0$ im sp[o amte amumdi conflitutionem, ut e[femus [autli. 1. ad Cor. 1. v. 27.: Que flul- za fuut , elegit Deus , ut coufundat japientes: &9 in- firma elegit Deus &c... 2. ad T heff. 2. v. 13.: /Vos n autem debemus gvatias ageve Deo femper , quàd ele- ä confilium & electio locum non habet circa bo- erit vos Deus prümitias i [alutem, — |am veró num ; quod abfoluté neceffarium fit eligere, fed quod poffibile eft elicere vel non eligere; üt non tantüm Philofophi; nerape Arift. L. 3. $. & 6. Ethic., Ammoniusin L. deinterpr. Alexan- der Aphrodis in L. de fato &liberr., Simpli- uT cius in comment. ad Enchir. Epi&eti docent; LT fed & Chriftiani Patres, INNemefius L. de nat. hom. C. 33. & feqq., Darmaícen. L. 2. de fid. Att C. 27. & 29., An(elm, in L. de concord. in pr. finí part.; & Bern. L. de gr. &. lib. arb.; qucs fe- LUE I| quitur D.'Th. 1. 2. q. 13.8.4. 5. & 6.. 2doEa- dem objectum à Deo volitum non aliter deter- LUR minat ; nifi per volitionem divinam; Pfàl. 134. m v. 6.: Omnia quecuuque voluit , fecit. Ad Rom.9. floy v. 18.: Cujus vult , mifevetur , 69 quem vult , indu- Fs vat. 1. ad Cor. 12. v. 11.: Zlec autem operatur Vida il e umus €g idem Spivitus , dividens fingulis prout vult. EUT Joan. 5. v. 21.: Sicut. Pater [ufcitat mortuostg vi- vificat : [ie g Filius , quos vult , vivificat. Ex C.3- a V. 8*' " Dr ;D.;z;o UNo. 6 7 til ( VSSP"'W $. »uli vult; [pirat. Sed ubi obje&u : m V GRtm. volitum determinatur tantüm per volitionem , Suput indicatur indifferentia volendi & non volendi,, lo o Ut patet exeodem modo loquendi relato ad ho- 1. mines; cujus exempla habentur Eccli 15. v.. p u "ddquod volueris ; porrigemanum tuam ; 3. R. GDud.c f Poflula quodvis ,ut demtili ; Joan.1 j. v. 7.: Quod-- eunque volueris , pete ; 1. ad Cor. 7. v. 36.: Quod vult , faciat , cui vult , nubat. Ex qui bus liberta- |T ll tem in homine 'demonftramus vel intelligimus. j LE T 31ià Eadem plura enuntiat de Deo füb conditio- ne, f velit; Eccli39.v. g.: Si euim Domiuus ina- jam ] ea guus voluevzt , Jpiriru. intelligentie veplebit. ilum. Dan. 3. v (9U7 :7.: DDeus nofler potefl nos de mmagibug peft 2uii, Ó Rex ! libevare.- Quod i noluevit , notum ft tibi, Rex / quia deos ?uo$ n colimus. Sap. 12. Aleyi V. 18.: Subofl. euim tibi ; eim . voluevis; poffe...Ja- N COb. 4. v. 15. mone k ; É [o) - die aut craftino mur , dum dicunt aliqui: ; ao die ibimus; mercabimur &c. m Pro eo, ut dicatis: ff Dominus volueria ; £2 fivi- [.d xerimus , faciemus boc,. D Sed illa conditio adjecta dx[» fignificat: poteffatis ind ifferentiam , ut velit & ) ! quL non velit; tum quia ex fimili enuntiatione de al Jomine Eccli 1 5..v. 16.: $i volueris mandatafere ef dc i vare , confevvabunt te , probatur ejus libertas cir- ca mandatorum obfervatione m: tum quia illae t propofitiones:. Deus, du fi.voluerit, mentietur ; / Filius. divinus, li voluerit, facier, quod non Al viderit Patrem facientem j ; fantblafpheme non alio ex capite ; quàm quód illa conditio deno- tet indifferentem poffibilirarem volendi & non jj volendi mendacium vel opus à Patre non pró- j u ectum, 674 D& Dszo Uno. l fec&tum. Unde Catholico non conveniet refpon. fuit: dere: Deum quidem alia poffe, fi velit ; fed non Tirler poffe velle ; prafertim quia hec evafio à Wi- DT & cleffo olim jam excogitata, fed à Waldenfi db Bellarm. ll. füprà cc. üt erronea fuit rejecta, [ ün juemadmodum & fimilis ludificatio Janfenii cir- lilnit ca libertatem hominis potentis diffentire grati& jj fi velir; reproba tur ab omnibus. .. II. Ex Tra. ffadii ditione. Tuítin. Quefl. Chriftian. 3. ad Gent. Her Si Deus , inquit , facit , quia eff ; coatlà facit , que d facit - fin facit , quia vult; [poute facit : [poute Vs À enum. faciens facit q uantum vult, eg qualia vull Hsl |Tm; £j quaudo vult. em, vel Autor QQ. ad Or- l WIfe thod, q. 114. afferit , a&omis divime potentiam (f aon uatuvali neceffitate , féd proprio confilio confia- I ve. Hilar..L. de Synod. fic de Deo fcribit: Ex- lt »wa corpovalis natuve uece[fitatem. liber. emanens, !pmp J quod vult , €g cimvult , eg uli vult , pvaftat ex fe[e. Aby Qmmipotens, tiequé Nyffen. L. de fat. C. ult. : U l mature meceffitate , meque legis pvecvipto opt- [ vatur , fed [unt illi omnia contingentia etiam nece|- ttod 2. de fid. C, 3.: Hec opera- favia. . Ambrof. L. 77 zuv umus €9 idem $ j2 pivitus San&lus , divideus [mgue bf lis prout vult , id ef , pro libevo voluutatis avbitvio 'ttg zon pro ueceffrzatis ob[equio. . Aug. L. 22. de Civ. " [ C. 5o.: Deus ipfe munquid quoniam peccave n H b potelt ; 1 deo liberum avbitvium La leve negandus df lm Et in Enchir. C. 95.: Tunc in claviffima luce ja- lis pientie videbitur , quàm certa & immutabilis €? D7 efficaciffima fit voluztas Dei , quàm multa po[fit & tte gon velit , mibil autem velit, quod n po[frt. Epi- [j I v.ll [ phan,—Hære.E 70.5 Deus poteps efL, uf , 4?0- d ,: ss -Dz Dszo Uxo. 675 aof faciat : verüm facit alla; que divinitati coumgruunt. pf ÍpiW Et her. 23.: Deus Pater bominem 2 ceteva om- mia pro fua. voluntate procreavit.. Dama(c. L.de hii qduab. Chr.volunt.: Dévige gazira volugtate pre- i rejg&a dita avdirrióque eft libevo.: Bern.L.de gr.& lib:arb : yfetid: yeg Lilertas à nece[fitate equo 69 indiffeventer Deo uni.- verfzque tam male quàm bone vationali comvenit Bd aL ereature.. Hisadde S. Bafil. hom.r. in Hexam., Hier. in Comm. adep. ad Philem. C. r. &alios W T j apud Petav. L. s.deDeo C.4. — Corf. £. Quam- h WI ul d vis Abaillardus non inficiaretur in homine libe- rum arbitrium, fed illud plan etiam fine adju- d fï; vante gratià bene velle & agere poffe affererer, poten tamen inter errores, quos S, Bernard. ep. 187. jo uj derulit ad. Epifc. hit: B & Cardinales Rom. Curiz, tanquam ab eo in Introdu&ione ad 'Theologiam tátid j exff' propofitos , re&é refertur ifte: Quod limites pre- Cribeet ompiporentie divine , affevendo Deum fa- H y f cere pluva.mom po[fe, quim fecer ?. aut aliquaudo ïipio i/' fa&urus fit ; tum quia Abaillard trod. us ipfe L. 3. In- TE ; ubi hanc doctrinam ftatuit , fatetur: » opi- jfc " [j Àil Wionem bamc paucos aut mullos bábeve affect. TOVe$ , I €9 plurvimim diclis Sagtlovum , es ahquantulum à j [ vatioue diffentire videri: tum quia iU idem in Apo- logia five Confeflione fidei, ub i errores fibi gt objeétos velinficiando eos à fe fcri ptos, vel eos- (lmhlf«' dem revocando diluir ; eundem revocat his ver- y lt bis: JDeum ea folumm odo poffe facere cvedo, quee y iUP ipfuin faceve comvenit: » €9 quàd multa faceve poteft., n que mmquam faciet. Co:jf. 1. Wicleffus erro- i l rem de abfoluta reram omnium evenientium jj Jl neceffirate fündat in his: Deus gibi] poreft pupdu- jufW ua ctre, 676 Ds Drzo Uxo. 'tione.m cere , ntifi q;tbd producit ; Deus smundum amplifica- ve vel imminuere nom potefl , uec animas mifi adcev- Jan zum 9 fixum mnnerum creare; t patet ex ejus ul j 'Trialogo L. 1. C* 1. & 13., & ex WaldenfiL. (rtyg 25) PïO« cit. C. 21. Lutherus Articulum 36., quo libe- rum arbitrium hominis rem vocat de folo titu- ljeus fimm lo, in hujus affertione (imiliter fundat in necef- fitate omnium, quz à Deo provehiat, dum ait: lbeni « Fallit nos miferos homines rerum humana- m rum inconftantia, feu; üt vocant, contingen- | st itun tia; oculos enim ftultos merguat in res ipfas operáque rerum , nec aliquando elevant in con- qlci li p Íípe&tum Dei, ut res füpra res in Deo cogno- Ícerent. Nobis enim ad inferna fpectantibus ii LU res apparent arbitrariee & fortuitee, fed ad fü- perna fpectantibus omnia fünt neceffaria. Quia fim non ficut nos, fed ficut ille vult; ita vivimus; Dem) facimus,patimur omnes & omnia. Ceffat liberum I'mpu fber arbitrium erga Deum , quod apparet erga nos& teffi ttemporalia ; illic enirn, àt Jacobus ait; non eit | tranímutatio nec vicitfitudinis obumbratio; hic m veró omnia mutantur &variantur.,, Ergo viden- fu. tur & Conc. Conflantienfe & Leo X. illud fün- fione damentum feriiffe, dum damnárunt illos Arti- dy culos. De Calvino vide Nic. Romeum Spe- Mil übi €tacul. 2., De Janfenio P. de Champs l. c. Prob. Ratioue 1. Quodcunque gauder intel- msg Du ligentià & ratione, gaudet etiam libertate feuli- berá agendi voluntate; quia àt Honorius Au- Q uttodun. L. de predeft. & lib. arb.ait: Quibus hfo ine[f vatio , inefl etiam . volendi uolendíque libertas ; Dmc W Nemef. L. de nat. hom. C. 41.: Dicimu cum va- fione ! DE Dro UNo. 677 hanfia tione natüvd eonjun&am effé liberam volumtatem3 nj Damaf. L.2. de fid.C.4. /zgelus eo ipfo, quod vatio- feter t nalis efl 69 inieligens, liberi eft avbivi ; df autem Vatedi creatus , inutabilis eff poteflatem babeus snanendi $7 €9' procedeudi in bouo , e? án detevius labgeudi, Sed quit TT Deus fatione praditus eft & intellipentià, imó TI fümma ipfà ratio eft& fapientia: ergo. . 77. Effe ümd liberum, quia eft effe (üi juris & dominum füa- hum rum operationum , eft fingularis perfectio, üt ia paret in angelo & homine, qui ob eandem pre- Ve eruntur creatis ceeteris; & eft perfectio fimi- ntinté pliciter fimplex; tum quía non excluditur ab 0 cgy.o- lia perfe&ione equali vel majore, quandoqui- anti dem immutabilit as cum eadet conciliari po- ] dl teft ; üt infrà dicetur: tum quia ratione fui & j Qll ormaliter non includit aliquam. imperfe&tio- ivimu nem; que enim in libertate hominis notantur Vbnn imperfe&iones, nempe quàd illa includat fu- fpenfionem & indifferentiam actüs, inferat fuc- [ganw'f ;,no.wc:-"f ceíionem diverforum a&uum, fit inconftans raIiO! 5 &mutabilis, poffitque deficere ad malum, ha & d Ü VidCfl- inquam, libertati humanz. non conveniünt ra- . il füt tione füf, fed ratione fub J eft pura & ecti; cujus potentia gt diftinta ab a&tu, & ür creatura ex i? nihilo pr oducta ad. nihilum verpit, àr Patres m alibi landati docent. Sed Deo tribuenda eft om- ( ]'üïlt' nis perfectio fimpliciter fimplex:ergo, .7//. Si j [&UE." Deus non foret liber ad extra, ergo ad agen- y* dum extra fe neceffitaretur vel ab alio; vel à fe i 0[(1');15 ipfo: neutrum dici poieft; non rmum; quia j eus eft independens & füperior quolibet alio : non j *« -2dum 3. quia ipfe fibi füfficit; neque ullo d w3 extra 678 Dz Dzro Uxo. extra fe enteindiget , adeóque nec ulla Dei per« fenti: fectio id exigere poteít: prafertim cüm Deus Tébmm zequé neceflarió profunderet ex fe creaturas; lii ac producit Filium. & Spiritum Sanétum;. &. T cum ageret toto natura impetu &conatu, pro. JISCO infinita. & eterna fua virtute & potentia, effe- Áper étus quoque infinitos. ac eeternos. proferretz &i ergo. .Cogf. £. In homine datur liberras indif- cngla ferentig tum exercitii-tum fpecificationis: er- D t g0o, cüm agere & non agere conveniat Deo;. L at qui ex non producente mundum ab eterno fa-. üui [in €tus eft producens mundum in tempore; & 4 tele pr&terea jam hoc jam illud bonum, v. .nunc L.j,( d mifericordiam , nunc juftitiam velin eodem vel: jï fi d in diverfis hominibus exerceat ; heec poteftasli-- I bera eft participatio naturae feu perfectionis di-: i vine ; adeóque iíta non minüs, quàm alia Deo. eft tribuenda. t Item homo vi füz libertetisan- Vib tecedenter. eft indeterminatus ad hoc. vel illud. n agendum: ergo cüm agere nequeat fine con- L curíü- Dei tum naturali tum füpernaturali in. &in actionibus falutaribus, nec Deus poteft effe an- Wier tecedenter determinatus , adeóque debet effe li- E(&; 1 ber & habere facultatem agendi.tam hoc, quod. fj confequenter agit , quàm illud, quod confequen-. tj ter omirtit, vel.à quo diftinétum quid agit. Cmp Demum ficut ex lfa. z. v. 19.: 51 voluevitis & Qs Q audievitis ane bona terree commedetis :: quodfa io- luevitis , &g sme ad ivacundiam. provocaveritis , ga- tb dius devorabit vos ; aliísque Ezech. 18., Jerem. 7- [ ; & 18., Pfal. 88. fimilibus fententiis ob alternan-- D tis a&ipnis fignificationem reté colligitur indif-. erens Dzs *DEo.UNo 679 i fentia ac libertas humana; fic ex iisdem obcor« n Da refpondentis his actionibus mifericordizee & ju- Qfeitt flitiae divinee alternantis declarationem afferen- dm; i da eft libertas Dei & facultas faciendi plura, qui- It Pm buscontraria & facere- poterat ; & facturuserat, yit, d 1 per homines conditio poneretur. Conf. 1. o Si Deus non ageret. ad extra liber?, fed ex ne- tiind cellitate; ergo fequeretur 1., in eo nullam effe (; d liberalitatem, quia fecündütm Senecam L. de vit. j D beat. C. 24.: Zileralitas , quia libevo auimo profr- etcmuïg- cifcitur , 3ta uominata efl : ia nullo ejusopere fo- )pOle J i re beneficium aut donum, cüm juxra eundem: ) g, ) L. 3. de benef. C. 19.: Beneficium id efl , quod n quis dedit , cium illi licevet 67 uon dave ; juxta Mar- wtcüasïij cianum autem L. 2 r4.f£. de verb. fignif.: Dona onis t proprie [unt , que mullà necefftate juris , officii , fed: j D ponte pre[tantur : 'adeóque ficut juxta Richard. WUs Victorin. L..6. de Trin. in operationibus Dei: vlil ad intra gibil eff. juxta: donum lavgientis gratie y. "1 Jed totum juxta proprietatem exigentis uatuva; fic u & in operationibus ad extra rem fe habere. Se- ao quererur 2., nec Deumorandumnectimendu m dl efle; cüm fruftra oretur; ut res bene fiatj.&- qu fruílra timeatur, ne res mal? eveniat, ubi res: « omnis ac eventus proficifcitur ab ente per fe Ti femper atque.tam antecedenter quàm confe- vilt quenter determinato. Sequeretur 3. , nullum in- "d hoc univerfo effe&um effe contingentem; quia 7 ubi primacaufaà & ex neceffitate, & quantum po- n teft, apit; nulla cau(a fagunda ei poteft refiftere; uf a tantà neceffitate move- gdeþqu: cagfa fecund Uu4 tur; fs x 680 DE bno Uno. » X tur, quantà movet prima; at que ita , un-u'm f:x ; li alio neceffitate abfolutà fequitur. J Ia 298. Objic. Ex libertate indifferentiee fe |qià tur in Deo imperfectio; quia ficut effentia in |ment fe indifferens, ut exiftat vel non exiftat, invol- !N vit imperfeclionem, ita & effentia exiftens; fed dNj |Sicüt ex modo tendendi indifferens, ut agat vel non apat, etiam includit imperfectionem , cüm utra- UT que fit s&equaliter indifferens ad effe & nihilum: vilip ergo. Copf. I. Libertas , que eft in Deo adin- du tra agenie , eft perfectiffima: fed heec eft liber- i tas tantüm à coactione non à necelfitate: ergo bert fola libertas à coactione eft perfe&titfima, liber- D tasautem à neceffitate minüs perfecta, que pro- | fbin inde Deo tribui non poteft. —.Cozf. 77. Eiber- il tas contrarietatis ad bonum & malum morale | Df repugnat in Deo, quia contrariatur ejus fancti- i t tati: ergo cüm libertas indifferentie etiam con- | N trarietur ejus immutabiliati ; in Deo repu- Onr gnabit. : tione - 3. I.L n pral . ? parit. Difp. eff; q—ufä- in effen; tia indifferente ad exiftendum vel non exiften- g dum, effe & non effe feu nihilum efficit ipfam of effentiam , & eftintrinfecum: in exiftente veró prm effentià indifferente ad agendum vel non agen- ls um effe & non effe atficit efectum, & fpe&tat h tantüm ad extrinfecum ; unde nulla in pofterio- (; zi ütin priore, imperfectio in effentiam redun- at dat, quemadmodum hoc ex caufis etiam crea- tll tis liberis prae neceffaria preeftantioribus ab om- m nibus agnofcitur. 44 Corf. L. W. D. M. Liber- EU tas; que eft in Deo ad intra agente; eft perfe- [ &utfima E T — Dr Drzo Uxo. 68r Tuurd &iffima in fua agendi linea , C. in omni apendi linea; N. Omnis a£tio divina eft perfectiffima, Wieltgs A quia eft perfectionis infinitae; pro tatione ta- efentüt l EL men termini actio Dei eft varia: cüm in verum hn imt repreefentative, in bonum affectivé & profecu- ifens H tivé, in malum averfativé vel permiffivé tendar, ,ratvel M Sicut veróexeo, quód tendentia Dei profecuri- lm va & affectiva in bonum fit perfectiflima , male vl colligeretur eandem tendentiam debere ferri in Da«dit malum, aut, fiquidem diverfà fit; effe minüs d perfectam: fic & malé infert objectio contra li- ite bertatem indifferentie. — Praterea ratio, cur in agente Deo ad intralibertas fit tantüm à coactio- y, lt quæmü ne, inde petitur, quód terminus produ&ionis [ Jie hic fit identificatus, neceffarius & infinitae bo- mon. nitatis, adeóque hsec libertas termino fit pro- s find portionata &unic? poffibilis: cüm veró termi- m nus a&tionis divinze ad extra fit à Deo diftinctus, n contingens & bonitaris finitee, ex oppofita ra- tione libertas indifferentiee Deo tribuenda eft; d preefertim càm etiam exemplum libertatis crea- ) e][]'[kn' te accedat, quz refpectu Dei tanquam boni ; neceffarii & infiniti eft fpontaneiratis dünraxat : refpectu boni creati autem indifferentie liber- t um tas & contradictionis eft. d Copf. I 9. -N. fubp. Co d "f. Nam immutabilitas flat in repagnan- ! oüem'ä tia; nequid Deoaccedat , quod anté non inerat, aut ne inlocum ejus, quod inerat , fübftituatur i " p aliud; quod non inerat; adeóque confequitur jam flatum abfolutum. & determinationem: f !b (f &WW econtra libertas indifferentiee cüm dicatur po- r tentiaagendi vel non agendi ex propria electio- (j Uu 5 ne 682 .Ds Dzo üwp; prouwni ne ac vi fle&endi fe ad nutum , preecedir ftatum abíolutum &determinationem ; unde fecündüm ltim p ii idem fibi non opponuntur , atque hinc nec con- ftiaind trariantur. Quodíi etiam libertatis exercitium ltiongr fumamus, & fupponamus factam determinatio- nemjprounaparte , cum illa quidem.ihtelligetun prouli te cii etiamnum ftare potentia ad partemalteram , non fl confequenter. tamen, fed antecedenter; unde Vaf ruríus apparet , nullam hinc opp 1 oütignem cum , immutabilirate erui. |üttq 299. Jifl. . Deus nunquam fuit indi fferetivs | Q ey ! Of ad volendum v. g. producere mundum;. tum quia non poteft affignari ulla pars etiam virtuae Qf lis in eeternitate; pro qua Deus potuerit non bty habere volitionem producendi mundum: tum iif quia volitionem hanc habetab &pro tota eeter- Eu 1 nitate:erponon fuitliber. Corf.7. Deus faltem ob 1 US)m( decrerum immutabile producendi res eas; qu& d jam in tempore fünt ant erunt, ab aeterno ha« Qate bitum non poteft non producere eas res: ergo de facto non eft liber; aut faltem Dei libertas tdln eft minor libertate créata. Conf. 1. Si Deus T pr potuiffet habere decretum non producendi &i ( li mundum, caruiffet perfectione infinità; quia caruiffet decreto producendi mundum ; quo fb T i de facto habet, & eft infinitee perfectionis: fed fequela eft abfürda & impoffibilis; cüm aliàs '"ihng T Deus non foret omniperfectus: ergo. * &. D. 4. Nunquam fuir indifferens ! ndif lg ]tod ferentía fufpenfionis, & quafi indiguerir aliquo tempore ad deliberandum, C. indifferentià ele- BC fs &ionis ; que excludit determinationem aliunde pro- s * Dz Dgo-.Uxo, 685 ll provenientem, & includir potentiam ad oppo- hu Mtam partem propriz electionis ac determina- Cnecut uonis, IN.. /4d prob. 1m. C. A ff., fed JV. illatio- yercnt nein inde faciendam. .Quamvis enim Deus vo- ité litionem hujusmodi: non potuerit non habere yel pro ulla parte virtuali eeternitatis, correfponden- jam, t te fcilicet inflanti temporis five veri five imapi- &t u narii; feorfim fümptà ab aliis ; cüm non pothit j lt ulla affignari, anté quam non fuerit alia, & hiric ante quam non éxtirerit hec volitio : tamen po- vt tuit eam non habere pro tota eeternitate feu pro omnibus eeternitati [ i s partibus virtualibus colle- p viti &tivé fürptis; co mparatione cujus ánte quam- lib eijt t et partem determinatam divina volüntas fuit m: i indifferens. & fimul duratione curn hac indiffe. 2 at * rentia concepitactualem volitionem. Nam quod iemol in creata volitione eft primum inftans tempo- » qW Ii5; indivina eftaternitas: non quatenus cocxi- o tit inftantibus temporis veri vel imaginarii , fed s quatenus ante quodlibet determinatum przin- tellipitur zeter l t nitas; & in eodem ordine ratio- j ]u nis precedit- libertas Dei quafi in actu primo, einde veró li uce[ldl bera volitio decernitur, quam ne- ceffarió confe quitur immutabilis conftantia. 724 quvf , prob. 2d. C. Aff.. D. ill. Ergo ab & pro totacter- j nitate volitionem hanc non poteít non habere: H impotentià confequente liberam determinatio- nem , C. impotentià antecedenté,N. 44 Corf.£. $ E. 1. D. 74 fimiliter. Res éas non poreft non producere impotentià confequente , C. antece- glquU 1üädf dente,-N. - & 2. N, Corf. Quia ficut. actuale exercitium libertatis in- creaturis adhuc libera thlüdg pr& xa&iq ag 684 . Dr Drzo Uxo. actio dicitur ; fic & volitio divina eriamnum li- p bera eft: quatenus in tempore adhuc refpicit cend st tale obje&tum, quod potuiflet non refpicere nec amplecti, fi noluiffet ab zeterno res eas creare. 100 «4d 2d. part. Conf. . IN. Quamvis enim vo- que luntas creata non folüm fit indifferens, ut fe- p mel eligat vel noneligat; fed etiam ut priorem n Tnur volitionem retractet vel ab ea defiftat, quod poftremum Deo ob immutabilitatem non com- m petit: tamen libertas creata ideo non eftmajor ; liq tum-quia variabilitas heec non eft perfectio li- Qo &l bertatis; fed potiüs imperfectio, cüm fit infir- mitas & inconftantia proveniens vel ex imper- Á [/ Tifi fectione cognitionis, vel ex mutatione patlio- num, vel ex naturali inclinatione percurrendi ld plura bona, & tranfeundi ad alia objecta, quee lx TY fimul omnia attinpgi nequeunt: tum quia Deus unico fuo a&tu fimul & femel omnia decernit, W. dq quz voluntas creata per actus fuüos diverfos & variatos decernit; imó ob infinitatem obje&to- Qs tlty rum poffibilium nequidem decernere poreft. -- "d Conf. II. w. N. feg. M. /4d prob. D. Carui- fet decreto quoad entitatem actüs, fecundüm ml](h quam etiam eft infinitee perfectionis, N, quoad Ti Ij terminationem a£tüs aut terminum, fecundüm quem non eft perfe&tionis infinire, C. Duo BN « hic fal(à videnturin argumento füpponi: 1mut decreta Dei eorümque pro varietate termino« ls rüm tendentias varias effe entitative diftinctass Vel cümtamen nonnififit unicus voluntatis actus vel um potiàs unica Dei enritas fimpliciffima tendens ln fi in diverfos terminos,,- v. g. mundum noftrum produe um Dz Deo Uxo. 685 n producendum, & mundum alium non produ- cendum: unde conftat eandem entitatem de- caefp r creti manfüram, fi Deus decreviffet mundum 45 C non producere, ficut nunc eft entitas decreti, enim n que noftrum mundum decrevit producere. uf 2dum eít , omiffionemdecreti de mundo produ- t prort cendo, aut potiüs decretum non producendi i, ( mundum non effe. perfectionis infinite;: cüm 100 00 tamen ratio perfectionis infinitze habeatur urro- [imit bique; & fit volitio divina feu Deus ipfe volens (edin! producere, five omittens aut nolens prodücere; hii ac Deus pratereaper ejusmodi omiffionem pof- fit oftendere infinitam fuam füfficientiam , do- y i d pämül minium , libertatem, & in particularibus omit- x tendis ordinatam fine aliquo fuperfluo univerfi h qi diípofitionem , ficut per productionem rerum ia Det alia attributa manifeftat: unde fequitur, Deum m non cariturum perfeCtione infinita, fi careret vetioi decreto mundi producendi, ficut nunc perfe- ol &tione illà non caret, quamvis careat decreto; k m alterum mundum producendi. ( 300. Z1f?. 1. Natura quó eftperfectior, eà d majorem habet inclinationem fe ad extra com- municandi ; adeóque natura perfectiffima; qua- r lis eft divina habet maximam inclinationem fe d communicandi: fed ubi eft. maxima inclinatio m j ad fe communicandum, non poreft effe liber- tas indifferentize ; tum quia alias Deus poffec termlf'f" jj velle quid naturali fuse inclinationi contrariumz tum quia hzc inclinatio poffet fruftrari , & eter- g nüm carere eo: bono, ad quod inclibatur : quae us ne«4 m J plan$ abíurda (unt:.ergo. 'COIIZV 4 oDe C*SH&R PrOd ia 686 ' Dr Dzrzo Uxwo. tlba ceffarió fe ipfum amat amore perfectiffimo: fed hic amor Deo vult omne bonum tum intrinfe- paítd bonn cum feu perfectiones ejus infinitas, tum extrin- fecum feu perfectionum divinarum manifefta- Ton d du tionem ; gloriam Notninis & cultum à creatu- ,( ris; üt patet ab exemplo hominis feipfum aman- x« Tican tis, & hinc bona tam in - quàm extriníeca fibi citür volentis; item hominis amantis Deum,; & ex hoc amore eidem gloriam Nominísque cultum Áippo dony neceffarió deferentis. Corf-I1. Deus neceffa- Wtg rió vult füas virtutes & honeftates intriníecas; duf cujusmodi funt fumma liberalitas , mifericordia, juttitia &c.: fed omnes ifte Deo non conveni- r f rent, nifi creaturas produceret:.ergo creatu- ras neceffarió vult producere: prafertim cüm N Ti actus harum virtutum fint perfectiones fimpli- citer fimplices ; ac preeterea actus fecunduscir- EUR A Y ca perfectiffimam honeftatem obje&torum fit IN melior , quàm actus primus (ïïlus, five poteptia n fineactu fecundo. 7 bet ti; x D. M. Natura quó eft perfectior , ha majorem , & natura perfectiffima haber maxi- :inam mám inclinationem ad extra fe communicandi, Ka intelligendo per idaptitudinem & porentiam; M |RQ intelligendo exigentiam & neceflitatem, fuld. iMf abfolutam N. hypotheticam & ex füppofito; pita quód natura rationalis velit; C. - Poffe aliquid fs ad extracommunicare eft perfectio naturee com- Clina municantis , eáque tantó major, quantó melius id eft quod communicatur; quia narura com- tita R(p( municans hujusmodi bonum continere debet po- ln in eo- genere caufz, in quo communicare teit: Dz Drzo Uuo. 687 fimo: f teft : actu communicare fapponit quidem hanc intei perfectionem, ex eáque provenit, ac preeterea m eurt bonum eft illi; cui quid communicatur; non ta- nanfel men in f& perfectionem formalem femper di- à a Ccir: üt patet in materia fe communicante for- Im at mze , & in patre per generationem fe commu- nfeet t nicante filio creato ; ubi in priore, quod perfi- j &t citur,'& in pofleriore, quod privatur aliquo : cUlton fupponitur vel fir imperfectio: neque perfe- &ionem formalem dicit aut addit in Deo. f? ad af v extra communicante, cüm fine illa omniperfe- rícor &us fuerit jam ab eeterno; neque perfectior fit con cum quàm fine creaturis. Preter hanc veró aptitudinern & actualem communicationem füi - Qrat ám d ad exrra poreftadhuc confiderari queedam pro- fím]: penfio naturalis , que tribuitur bono ad füi dif- dusci 'ufionem feu communicationem ad extra: atque mm/ &c in creatis quidem provenit ex limiratione naturee ac indigentia; n divinis veró ex perfe- w &ionis abundantia & infinita quadam excellen- tia: fed ficut haec in creatis quibusdam, (cilicet Ofrw x inanimatis, eft abfoluta &neceffaria , in aliis nem- pe angelis & hominibus fübordinata libertati & pid fiüm quafi. conditionata; fic propenfio Dei ad extra fe communicandi ad h M alterutram referti poteft. gl Referendam aurem ill am ad poftremam claffem patet non taniüm . ex arpumentis nóftrae The- 'e'aliqfj o Íeos; fed ex hac ipfa objectione ; ubi ficur in- n clinatio ex perfe&tione naturz urgetur, fic in- n clinatio perfectiori natürae ; nempe liberae; eor- refpondens afferenda eft ; in quam rem Sanétus T homas ; licàt q. 19. 8. a. in. Qorp. dixerit: "du ** Hoc Ü ia 6$8 Dr Dro Uuo: « Hoc pertinet ad rationem voluntatis , ut bo: fs num, quod quis habet, aliis communicet fe- bonin cuhidüm quod poffibile eft: & hoc precipué qui pertinetad voluntatem divinam,à qua per quan- ) m dam fimilitudinem derivatur omnis perfectio;, Qifim loquitur deinceps a. 3. in Corp.: C Lomitas ttife Dei fit perfe&a, €9^ e(fe poffit fine alis , cium milil .totae ei perfectionis ex aliis accvefcat , fequitur , quàd alia d à [& eum velle won . fit ueceffavium alfolutó; & in qudj| refp. ad 3.: Dicendum , quod non eff naturale Deo I me velle aliquid aliorum, meque tamen innaturale 69 | r contva gatuvam , [ed efl volustavium. . Ex his au- [ tem patet tum, quàód quantumcunque infinité Que] illa inclinatio crefcat, nunquam fit libertati con- ján, traria, tum quid refpondendum ad proP. minoris. D Quia enim inDeo eítinclinatio íe communican- fuppgi di, fedliberé , ac proinde in utramque libertatis (ini partem propendeat , atque hoc ipfo ad non com- Átim municandum , filibuerit pro mera Dei voluntate; U fequitur 1mó, voluntatem liberam Dei fe non Ce corhunicandi non effe contra naturalem inclina- fol tionem fe communicandi, fed fecundüm illam: [Ur -2dó, non fruftrari eandem inclinationem & ca- ; nf ! rere bono íüo; quiaquà parte propendet à Nitiy liberam communicationem cum pleno dominio Pota & indifferentia, eidem fàtisfit per actuale ex- f]me; ercitium hujus libertatis , cohibendo füam po- Qün] tentiam à qualibet communicatione : prater- d quam quod proprié dici nequear, inclinatio lm fruftrari aut carere bono, fi bonitatem ad extra fj non communicaret; cüm Deo nec deeffet ali- N QO cïatup | l; q?is actus illi debitus, aut quo ipfe perfi magis Dr Dro ÜUxwo: /689 $, u üniot i mapls, quàm oppofità volitione; nec ali quod bonum ipfi neceffarium , utile,aut pertine ns ad preup: ejus ftatum vel perfectionem. — 42 Cof. 7: g. pequül- AV. min. Amor Dei erga feipfim foret perfe- yerfc&ilo1 Ciffimus, etiamfi non veller fibi ulla bona ex- ni ht h n trinfeca; cüm Deus fibi fit. fufficientiffimum ac ( 9 torale bonum & independens à creaturis. Hinc m difparitas patet ad exemplum imum ex e€0; l &i quoód homo bonis extrinfecis ad fuam perfectio- ul J nem egeat , aut lis falrem mapis perficiatur:- ad ii 2dum veró ; quia hec bona debentur Deo à hd creatura ex fappofito ; quód exiítat, adeó ut ne- T que Deus huic juri fuo & debito creature ce- "a Gere; nec omittere poffit efficacem volitionem, n ut fibi honor & gloria tribuatur: ab hac autem n füppofitione praeícindendo , Deus pro fupremo berti dominio ac libertate poftponere poreft extrin- Y ecam gloriam.& laudem, omittendo prorfüs ( m creature produ&tionem, & poriüs fibi compla- &f d cere in ífummo dominio ac fufficientia; quacum m folà non minüs gloriofus ac felix permanet , ni/ quàm cum creaturarum gloria & honore. 44 )l Conf. L. 3. D. M. Deus neceffarió. vult. fuas U virtutes intrinfecas & honeftates quoad. vim & j D porentiam ; C. quoad exercitium & actus,/u/4. g fümendo exercitium & actum entitativ & fe- [ T cundüm id, quod haber in Deo, C. fümendo fi denominativà & (ecundüm id, quod habet in UCW' termino, N. In fenfu reali tum vis tum actus jm cujuslibet divinee virtutis eft ipfà Dei fübftantias [fa[ ah adeóque eriam actus ulrimus liberalitatis, mife- j ticordie &c, exiflir femper, & exifteret, five yn Lj X CEre8e 690 Dz Dzo bNO. . creature fint, five non fint nec effent: in fenfü volu formali; ubi quàcunque ratione diftinguimus dim actum à virtutis fübítantia, actus quoad entita- — d i Tietm tem conftituitur ex volitione Dei neceffaria, quoad denominationem per refpe&tum ad ter« — lx fU minos; üt infrà dicetur. 444 17M/m , quod ad« ditur, fijuxta dicta fermo fit de actu denomina- litor volt tivé fumpro; &. /V. /7/;; quia ejusmodi aéctus non eít melior ipíe; quàm nonipfe, üt ex num; BEU Vinà pr. colligitur. Atque hinc à quibusdam illi aétus dicuntur perfectiones continpentes,non quidem i tales, qua imperfectionem involvanr, quate. li ! nus non folüm poflunt effe vel non effe, fe j frod etiam Deo non femper infunt, vel definunt in- us efTe: ted imperfectionis expertes, quarenus fic inq poffunt effe vel non effe, ut vel nunquam fint, ] vel fi funt, ab &terno & pro sterno infintj Iij f lus quamvis debeant dici perfe&tiones extenfivee tans tüm & fecundüm quid , utpote incompoffibiles j fice cum alia aequali. /74d 2dum s. D. In creatis, C. in divinis, V. 74//. &? Supp. Ratio negationis tüm 1mza eft, quia affertum hoc locum duntaxat ha« ftgg bet in potentia realiter ab actu diftincta) limi- m t tató perfecta, indigente aut capáci augment perfectionis, quod ad divina non pertinet. Ra- m tio 2dz eft; quia in Deo actus primus non e It fine a&tu fecundo, five in fen(ü reali , ubi utrume ttih que eít identificatum, fivelin formali, ubialtere on ^ uter actus fecundus ab zterno habetür. If 301. Obferva. Ex Recentioribus nonnulli WO fünt, qui moralem quandam neceffiratemad ali- D quid extra fe producendum in Deo admittunt? li volunt -Ds Drzo Uxo. 69t nf volunt autem 'eam effe propenfionem quan- ingujmlz am íeu inclinationem ^ divine — voluntatis d ett ad. unum contradictionis vel fpeeificationis ecelri membruüm tantam ; ut fundamentum inde prae- malte beatur ; prudenter & morali cum certitüdine ac quit infallibilirate judicandi, quód Deus hoc fit vo- enon litarus, & nunquam aliud , quanquam ad iftud yli dl volendum phyficé ac m etaphyficé propriam 'euut libertatem habeat. Juam veró in partem di- iliadus vina voluntas propen deat, fatentür Autóreg ygt " iidem nobis conflare non po fle , nifi à pofterio- ; ti per experientiam effectu um, quos de facto efïfy L ; producit, , Deus fem & ex principio illo adjuncto: quód mf per faciat optimum. — Hoc enim po- entt! j üto'confä quens putant , quód hic m undus opri- m It mus fit; quia illum Deus fecit ; qui nunquam infin nifi optimum facit: & quód ad hunc rnundum vet eus fuerit moraliter neceffitat us; quia melius of erat eum fieri, quàm non fieri ; àc Deum decet ali/ - facere; quod meliiis effe cog nofcit. Reliqui sgari ii communiüs id nepant: quia moralis hze ; " c necef- a itas non fundatur inprimis in bon itate creata, T càm ea fimplicirer finita fit, & à bonitare Dei gt infinité diftet ;m [ ; adeóque ad Deum neceffitandutn, " [ . Ut fe velit ac eligat; infinité minus pondus ha- ' bet; quàm b " onum creatum valde exiguum ad u trahendum i n füf amorem voluntatem alicujus EW j i hominis, q ji deinde nec ui. bonis ereatis maximis abundat: in bonitate divina; quiacertum eft, quód boni tas Dei intrinfec a ipfüm moraliter gd Ü non neceflitet ad vole ndumi aliquid , quod equ& itit fapienter ac fancté nolle potuit: fed & certum j &2 €li 632 Dr Dso Uxo. pH eft, quód Deus hujus univerfi productionem -ïgam zeque fapienter ac fancl potuerit nolle, ac de Tibero faéto voluit; quia cüm Deus phyficé aut meta- *| ts n hyficé faltem potuerit habere volitioriem; non plcit roducendi extra fe aliquid , ac preeterea phyfi- p c& & metaphyficé impoffibilefit, ut una Dei vo- Is litio fit minüs fapiens & fancta , quàm altera; ut- vimi pote infinité fapiens & fancta; fequitur, quàd Tiun liic seque fapienter & fanété potuerit velle non pro- ducere mundum, adeóque ad eum producen- fan dnm ne moraliter quidem fuerit nece(firatus. u Quodillud principiumadjunétum attinet; reco- p lenda fünt ea, que num. 118. & feqq. dix diädl i imqs, confulique poteft Tr. de Incarn. ün hg Qu snzs: o quonam confifat Lilertas Dai? Y 302. JVota. Ne in hac quieftione , cujus dif- ET ficultas 'Theologis, quantumlibet de libertatis [ divinse exiftentia certis, pro snigmate facra- hi tifimo, vel nodo infolubili aut myfterio à (ze- din culis abícondito paffim habetur , fine neceffitate d aut majore certé commodo ad recenfendas & re- pro. fellendasaliorum fententias latitis evagemur, Iup- Veí ponere hic duo poffumus , quz alii magno argu- mentorum numero ftabiliunt. xmum eft, actum Tig. Dei liberum conftitui non poffe peraliquid Deó Tint extrinfecum: 2dum , neque eundem adeequaté din & adeó. Deo effe intrinfecum, ut nequidem & in-obliquo & terminativé aliquid extrinfeci di- W fe&tio- cat. Cüm enim hic idea Dei ejüsque per n nes, fimplicitas nempe, necefliras acimmutabi- lf litas in effendo illaee fervandae finr, prius illud are Tin DEjDEo Uxo 695 Yehone flare non poteft: quia veró preeterea actuum le; i liberorum contingentia & defe&ibilitas exliber- Ut r tatis notione afferenda eft, neque pofterius fim-. Tefr t pliciter füftineri poteft. Itaque, quam in Philofo- eplji .phia plurestenent, quámque in explicandis ple« àDet risqueattributis Dei refpectivis hactenus ufürpa- Ictulr vimus, methodum explicandi , hic etiam ad plu- r,qii rium exemplar tentabimus. Ut.autem; quae 0npro huic materiz fingularia fünt, faciliüs cogno- gt Ícantur, adlibertatis naturam attendendum eft. Vf jJam veró quatuor in eo fpectari poffünt; in- gt primis zdifferegtia , quee eft vis activa fe fle&ten- jj diad nutum, feu poteftasagendi nec ex fe neque aliunde dererminata; & in hac libertatis effen- : Dii tia antecedenter ad exercitium confiflit: dein- de detevminatio , quie eft. exercitium libertatis ) isd feu actio libera hujus indifferentiee: poftea fu5- lbett jetum libertatis, quod eft illud , in quo refidet d indifferentia illa feu vis a&tiva & poteftas apen- r di memorata: denique fermizus libertatis, qui agl eft illad, quod immediaré à libertaris fubjecto jsdtt producitur , & proprius fcetus eft illius vis a&ti- , 1lïï)rup' Va fefe ad. nutum flectendi. j at Porro circa tria poftrema, que hic maxi. ( al mé in a&uum liberorum explicatione confide-- i p rantur, quadam obfervanda fünt. 15]ó qui- æquaiä dem exercitium liberratis nihil eft reale füper- gt additum fübje&to & terminollibertatis; um quia, f P üt ex Philofophia füpponimus, à&io realiter : ii non diftinguitur ab agente & paffo: tum quia; gii fi fübje&tum libertatis ad fui termini productio- o reali intermedio, &ead. nem «indig—e,ret aliqu j ül; i rxs mitten-: 694 Ds .D/EO UI;TOJ 4 mirtendus foret propgreffus in infinitum, &im- Quu. fügd poffibile effet terminum, producere: tum quia fubjectum libertatis fe ipfo &ex proprio domi- t ve dettat nioagit; unde juxta S. Anfel. L. de cafü Diab. C; 27., aliósque nequit dari ratio , cur voluntas dbjs velit; nifiquia vult. 2470 Si tamen hocexercitium UT ütill fumatur formaliter, eft refpectus & relatio pree« dicamentalis (ubjectiad terminum: non tamen eft Tet &i zelatio quafi mortua & fupponens füum rermi- ijii num , fedactiva & eum efficiens ; quia fübje&tum TW libertatis refpicir aliud, ut fit vel non fit ; ut fit Mþe hoc velillo modo. 3770 Ad principii liberi feu. Aff Wi fübje&ti libertatis rationem non requiritur per fe ut poffit intra fe feu immanenter agere vel nou tf agere; quia fi ex propria vi, nütu ac dominio tl fe queat determinare ad unum, vel agere hoc T t ira, ut pq(ïït Íe non determinare aut agere aliud; At quamvis jam immanenter non agat ; habet tamen totam rationem indifferentige ac exercitii liberi ; j Veld adeóque vera libertatis fübjectum eft. 470 E con- trario aut confequenter etiam actus immanens T0tgy Ttür poteft abfolutà loquendo effe libertatis fübje- €&tum. Poteft enim intellipi facultas invincibili- Pt ter quidem determinata ad volendumn, ita utà f volitione elicienda abftinere nequeat ; & tamen lg illa facultas fic redacta ad actum vel etiam voli- 3 f tioni identificata poreft adhuc concipi indiffe- rens ad volendum hoc vel illud. $70 Qüia no- (is d Wl ftra voluntas eít facultas immanenter operativa & non fémper reducta ad actum, terminus li« W t bertatis noftre eft noftra volitio, utpote quam circa B libera illg facultas immediaré producir , & quam bE Dro Uxo. 695 r;,l&im- quam ex nutu dominàrüm exercet: ubi autem m qu fübjectum libertatis vel non aperet immanen- io dor ter ; vel effet ipfe actus immanens; terminus li- ia Did bertatis forer illud obje&tum extrinfecum, quod volin fübje&tum ad extra rantüm agens produceret ; grott vel circa quod a&tus ille immanens verfàretur , ut illud producat. 670 Si terminus libertatis fo- af almend ret extrinfecus fübjecto libertatis, ille fine ulla YreIm ujusimmutatione produceretur ;; deftrueretur, um inutaretur; rum quia illud, in quo fit mutatio, m nempe terminus, fupponitur effe merum ex- li trinfecum: tum quia per productionem termini urperl:, veldeftru&tionemnnihil inciperet vel defineret in- d trinfecum: tum quia exercitii libertatis, utpote lomi Telationis , mutatio fieri poteft per folamtermini re li variationem fine fuübjecti.mutatione, üt in fimi- al lirudine aliisque preedicamentalibus relationibus ii contingere certum eft.. 7772 Denique . cüm fub- jl jectum libertatis fupponatur exiftere, illud eft jbw vel dicitur neceffarium: quia veró terminus ad n nutum fubjecti exiftere poteft vel non,, eft & di- 1 citur contingens: demum quia exercitium li- ndbl ertatis realiter non diftinguitur à fubjecto & termino, ratione illius vocarur neceffarium, ra- r m * t tione hujus autem continpens. .303. FRelboudeo. Libertas Dei confiftit in en- lm W mdlï!ï titare volirionis divinz pro nutu fuo refpicien- " tis & connotantis obje&um contingens: adeó- j que fübje£tum hujus libertatis eft unicus, fim- plex , neceffarius & immutabilis a&tusdivinee vo« 3 "l Ü qü&ü luntatis; terminus eft aliquid extra Deum ; ex- Ó qid ercitium eft aCtivus refpectus, habitudo vel re- X 4 latio quam 696 . Ds Dro UN64 fatio illiusad hunc. Prob. Hicrmoduslibertatem — lib divinam explicandi habet omnes conditionesad — m myfterium hoc fecunidum ideam Dei, narüram — qui libertatis & compofitionem oppofitorum prae g " Ndler dicatorum exponendi; Nam 1720 cürn idea Dei. ftet'in ente à fe, hoc eft, neceffario ac perfe füro mod &itfimo, & in quo proinde nulla eft potentia qua non fit effentialiter reducta in actum; ne Tium o n ceffe eft, ut quidquid realiter Deum afficit; fin 3 ulla kefione fümmee fimplicitatis fit actus necefi-fæ; ^ .] tiüm ivii farió exiftens & vera perfectio: hec veró om nia reperiuntur in noftra explicatione: quia türc lben dum pro fübje&o libertatis ftatuimus ipfam vo- - litionem divinam; declaramus potentiam , nem- i j pe voluntarem effe reductam effentialiter ad. ] ài actum: quia volitio hec entitativé eft actus di ] vinus neceffarius & immutabilis; fpectatur ra-- Atj fuby tio entis neceffarii: quia volitio tanquam actus - eft volunratis ranquam potentiee complemen- 1 A ] i« tum ; volitio hec vera intellieitur e ffe perfectio | quia demum haec volitio realiter eft ipfà volun- [ 0i tas & entitas divina, retinetur fumma fimplici- tas, neque fit compofitio. ad Quee quaruor HQC? ' ( | in natura libertatis monuimus fpe&tanda ; hic preeftó fünt, üàt in refponfionis datee.expofitio- | wj neindicavimus. Nam que adhucdefideraripo- | i teít, indifferentia vel huc non pertinet, ubide | i libertate in actu fécundo feu actu libero loqui- po mur ; vel facile intelligi poreft etiam de ipfa vo- ] & litione, utpote que pro nutu füo ira refpicit & fit connotat hoc ve! illud obje&tum, ut poflir non lite refpicere; vel refpicerealiud. Praeterca cüm V(?- 1 itio P i Dr Drzo UxNo, 697 btf litio divina neceffarió exiftar ; intelligitur, quo- tiontd. inodo fübjectum libertatis ex fe fit neceffarium: tb quia tamen ; licérDei voluntas effentialiter redi- p gatur ad aétum volitionis, non adítringitur ad iden volendum hoc pra alio; & objectum etiam crea- V pfm'L tum de fe poreft poni vel non poni ; patet quo- modo fubjectum libertatis ratione füi neceíla- port t f rium fit indifferens ratione termini ; & terminus Í fit contingensac mutabilis: quia denique exerci- (l gad tium liberratis divinae nihil eft nifi relatio activa (e0 00 indiftincta à (übje&to & termino, facilé declara- lÓ g tur ejus neceffiras refpectu fübjecti, &ejusdem finv Cl libertas ac contingentia refpectutermini. 340EX 9I lisdem principiis componuntur przedicata ; quae yiter ! in libertatisnegotio difficultarem pariunt. Quía du enim libertatis conftitutiva funt cominunia cum UE f omnibus refpedivis, in recto tantüm venit a ä& fübjectum, in obliquo autem terminus: quia i. autem . fubjectum eft volitio realiter cum Deo r identificata; (equitur nihil extrinfecum Deo ac- M li [2 cedere fuübjectivé & in recto; & illeefas fervari omaes ejus perfectiones, fimplicitatem fcilicet, ümp (id .qual ( necefliatem , eetetnitatem, immutabilitatem &c; Quia deium rerminuslibertatis non eftipíaDei de volitio ; üt in creata libertate accidit ; fed eft obje- Tl €tumextra Deum pofitum, & hoc folum eft con- du üngens, mutarique & tam effe quàm non effe )f)ug poteft; fequitur , quà ratione hujus contingentia yof p & mutatio nihil officiat necetfitati ac immurabili« j ffl J pl[, tatifubjecti, atque hinc heec praedicata in liber- tateDei componantur.. Corf. ex S. 'Fhoma, qui M L. 1. cont. Gent. C. 82. inquit; Zolustas. Dei [CLIWW Mi E7 ,* $98 Dz Dso Uuo. uto €9 eodem a& vult [e e$ alia: Jed babitudo eyut fh p T eyt ad fe efl nece[Javia & natuvalis ; babitudo aurem ejus ad alia eff fecunditn. convenientiam quaudam, mon quidem. neceffavia g. matuvalis, ueque violenta aüt 1 fubjeä :nnaturalis y [éd voluntavia. — t p. 1. q. 19. a. 3. * MS, -1qi k ad 5.: Poluutas divina , que ex Je ueceffitatem uou babet , determinat [e ipfam ad volitum , ad quod ba- - [pte bet babitudinem mou neceffariam; ibid. ad 6. : Sicut imma divitrum effe infe ofl uece[Javium , ia c$ divinum velle . Ril €9 divinum [cwe : [ed droinum [cive babet ueceffaviam berty babitudinem ad [cita , uou autem divinum velle ad 1 volita. Similia reperies Q. 23. de ver. art. 1. ! 1 divig nf ad g.&art. 4. ad 2. 6.7. & 3. alibíque in p.r.q.20; 304. /Nec dicas 1. Qui liber eft, debet poffe Q carere aliquo intrinfeco: fed in noítra fenrentia; Eu ubi terminus libertatis eft extrinfecus ; id nequit mj admitti : ergo nec admitti poteft hac fententia, t INec Conf. 1. Qui liber eft, debet poffe carere Pïl lh hoc vel illo libertatis exercitio: fed hoc vel illud Lt exetcitium eft quid intrinfecum, quia eft vitae tütis lis actio & tendentia: erpo. IVec. Cof.. HT. Don Si libertatis exercitium nihil reale inferret: in ï ipri actu libero, 'ergo Deus in illo priori rationis Vf inftanti , in quo concipitur intelligens creaturas; | nj tantum haberet realitatis intrinfecee, quantum COmin habet i pofleriore inftanti, in quo concipitur li eas velle: fed hoc inprimis eft abfürdum dice- & xe: deinde fequeretur ex eo, quód Deus ex in- It differente potuiffet realiter fieri determinatus; lmpj & de facto poffit velle aliquid de novo , quo [ ab eeterno non voluerat, quin hoc ejus immu- gf zaþilitatem lederer,; cümmutatio fecundüm no- mdlp ra a. * 41 Dre 4DEQ Uuco. 699 Ws ftra principia teneret fetantlim ex parte termi- if -ni extrinféci, quod nemo admittit: ergo. m f &.'D. M. Qui liber eft eà libertate, cujus hia d fübjectum eít potentia, eáque immanenter ope- 144 rens, debet poffe carere aliquo intrinfeco, C Q qui liber eft eàlibertate , cujus fübje&tum vel.cft gl potentia agens tantüm ad extra, vel actus ipfe í du immanens,-N. Quiliber eft, debet.poffe ca- nl yere termino libertatis: cüm erpgo terminus li- g ii bertatis diving non fit volirio divina , fed cbje- PT. & & um extra pofirum & voluntati volitioníque Tmun diving extrinfecum;5 dum eo carere poteft, ex- u,[,q.lü trinfeco tantüm carere poteft , ficut porentiaim- T "manenter non operativa & libera poffet carere t tantüm'extrinfeco. 224 Conf. 1. . D. Exerci« nogi tium libertatis eft quid intrinfecum; fi confide- tentil retür ratione fui fübjecti, fundamenti ac princi- cat pii libertatis , C. fi confideretur ratione füi obje- " &i,termini & effe&tüs, N. ^ Exercitium liber- dH taris, ütpote mera relatio, à fübjecto & termi- " no non diftinguitur: & hinc refpectu prioris & n à priori participat rationem intrinfeci, viralis; )[iOHiS neceffarii & perfecti; refpectu poflerioris au- tür tem & à pofteriore rationem habet extrinfeci , U contingentis & imperfecti. . Ceeterüm cüm re- J ji lationes preedicamentales foleant potiüs fequi jü lu conditionem termini, quàm fübjecti, ad earum u imitationem exercitium libertatis divinze poteft j fimpliciter vocari quid extrinfecum, ficut dici- tüur liberum , contingens ac defe&ibile. A $ jj Couf. L. X T. M. Quia, quamvis nullum hie pit Qt difcrimen ex parte entitatis , tamen eft ex parte ft . modi, DENDE;O ÜNoO. 700 &leftt modi, cüm coguitio aliter rendat in obje&tum; ! q uàm volitio. ÀN Yi p. snin.. Abfürdum hoc tori eftimatur, quia füpponitur in libertatis divinz Videth udur exercitionihil plané reale poni ; quod falfüm eft; cüm . admittatur à nobis tnutatio termini: vel ldu Tienin quia equiparatur libertas divina cüm creata; qua ex non volente fit volens, per volitionem tibus Wt diftin&tam in fe phyficé receptam, quod hic/lo- 'ttro cum habere nequit. 24. p. D. Sequeretur; quód hec poffent fieri refpective, & fi preecise atten- .. qum datur ad immutabilitatem , C. ab(oluté & quoad Tl fe, fi fpectentur etiam alia, N, Ex noflra & &100 omnium .Connotatorum fententia fequitur, lii n Deumphyficé non mutandum in propofitis cá« fibus, adeóque folam immurabilitarem Dei iis- l [— p dem non obftare: quominus tamen hac feque« yity le argumenta obtineant, alia impediunt. $i L enim Deus in aliquo inftanti reali effet indeter- | PW.I minatus, daretur in eo potentia quaedam fine - L actu; & fiquid de novo vellet, quod antea no- urï'e) luerat, foret in eodem levitas & inconflantia; In il vel ignorantia aüt malignitas: cüm autem ni- hil iftorum Deo tribui poffit, & illos cafüs im- !Ul offibiles afferere necefle eft; quantumvis ab N | Qf immutabilitate Dei non exeludantur. k 305. JVec dicas 17. Silibertas Dei formalitet Dd confifteret in connortatione volitionis Dei a&ti- DI EU va ad objectum contingens; ergo fequeretur' 1., quód ideo Deus liberà vult producere mun- i0en ia dum , quiaproducir ; &ideo producitmundum; quia vult; qui eft circulus plané vitiofüs, 2., quód li non haberet denominatiqnemliberä vole ntisab |5i ecrer- .Dzr Drzo Uwo. 7OI n sterno, ficut nec habet denorninationem Crea- um toris & Salvatoris: 3., quód tota libertas Dei is i videatur effe ad producendum vel non produ- illmd cendum , non autem ad volendum vel non vo- ii lendum: 4. denique, quód nullum fit. difcri- ] qui meninter noftram & Aureoli fententiam ab om« o Dibusrepudiatam. /VecCozf. . Pro prioriad om- xilich nem actionem ad extra debet intelligi Deus de- 1,gi terminatus adagendum ; cüm intellipibile fit ali- at quam caufam fe determinare ad agendum im- mediaté ac formaliter per actionem externam: ld ao ergo pro priori ad omnem actionem Deus in- telligitur efficaciter volens mundnm, adeóque (equWF: ol decretumDei liberum. JVec Cozf. 1. Exercitium libertatis nunquam fit fine aliqua mutatione vel T cfeg pofitiva vel negativa; que cüm juxta nos non Int, teneat fe ex parte fübjecti, faltem debet effe ex NSU parterermini: fed Deus in multis exercer füam nf libertatem , ubi nulla plané fit mutatio rermini ; qat ui exempla patent in a&tibus Dei: conditionatis ylini & inefficacibus; in electione hujus poriüs quàm jl T ilius finis aut medii, ac in actu pofitivo, quo Deus vult aliquam ne us gatiqlnem, vel in libera nu omiífione: ergo. . ad im. D. Sej. Ideo Deus liber& vult m producere mundum, quia producit, & ideo n producit, quia vulr; intellipendo per. zmum; quód volitio fit principium immediat? liberum Qu* u agendi ad extra, & per 2dum, quód actio Dei nm]dum fit cum pleniffima poteftate non agendi ad ex- tra, atquefic ut ex utroque oftendatur nihil reà- ,,quf le faperaddi fübje&o & termino libertatis per j jIS r €Xer- j DþE Dzo UNOu. 702 ? exercitium liberam; ficut in fimilibus propofïz lon exlte tionibus de noftra voluntate , quibus dicitue voluntas fe determinare ad- volendum quiaà tety vult, & velle quia placet ipfi, vel illa fe deter- bet minat ad volendum, excluditur intermedium &Ont! ion reale, &exprimirurdominium quoddam & mo- dus poteffativus, C. ira ut per illa intelligatur,. fore lier vel quód. volitio Dei non fit activa, vel quód actio fit neceffaria & non libera, vel quód libe- &dte üe rum exercitium debeat aliquid reale füperadde- re fübjecto & termino, IN. - Hinc veró patet, foty &ferr nullum hic effe circuluim. vitiofüm, ficut necin illis propofitionibus quifpiam eum afferit: exi- d i :f ftit actio caufze efficientis, quia cauía efficiens | operatur; & caufa efficiens operatur , quia exi- | Vi ftit ejus actio. "4d ad. N. Seqg. Quia quamvis m&[ pariformiter ratione recti denominatio Creato- w E ris ac Salvatoris poffit dici effe ab eeterno, & ratione termini denominatio volentis effe in AR Qm tempore; fimpliciter tamenloquendo bujusmo- di denominationes uíürpantur diveríimodé;. li forma cujus usüs hanc regulam flatuir S. 'Thom. p. 1. q. 13. a. 7. ad 3.: Quia operatio inmtellecás 9^ vos d "m duntatis eff in operante , ádeo momina, que [ignifee cant. velatiopes con[equentes a&ionem intellecltis g Femv voluutatis, dicuntuv. de Deo ab eterno: que verà E confequuiutuv - a&iones ad extevioves effe&lus , dicum D NU zur de Deo.ex tempore, àt Salvator , Creator bujusmodi. . Secundüm hanc itaque regulam de- L At nominatio liber& volenris fimpliciter tribuitur Deo ab «terno; cujus hec etiam rátio quafi à i lïon l priori aílignari poteft, quód Decus üt libere vo- eng ' Dg DEO UuNo 705 sþropofi lens non redüplicet in re&to obje&tum aut ejus as i exiflentiam vel actualem pofitionem , . que in lum ( tempore contingit; fed volitionem Dei, quae Vfe d ab eterno eft, & fic aliquid eeternum:. cüm qmedit econtra Deus àt falvans vel creans, quia in re- m €&to reduplicat falutem vel pofitionem in teme vl pore exiftentem, qua vel fupponit vel forma- vd i liter dicit obje&um,; in reéto nihil eternum l"öd ] fed remporaneumreduplicet. /4437. /V. $24. Li- poadie c&r enim libertas ad producendum in tempore formaliter fit libertas ad volendum efficaciter ab gt gt seterno , cüm ipía productio oriatur üt à princi« o d pio immediato à divina voluntate, quae ex fe T eft fümma actualitas ina&tu fecundo per modum volitionis; tamen inter efficaciter velleab zetere qui Uatt ho & producere in tempore id difcriminis fta- Creti tui poteft, quód in rmo obje&um fit phyficà UI ! füturum, attingatur ut fit & productio ipíafe g o teneat ex parte obliqui: in 2do autem obje- hus &um exercire eftactu exiftens, attinpitur refpe- atl &u quo fit, & actualis productio inpredirur àt n [UII) forma ad denominationem producentis. 44 "T 4f. IV. Se7. Quia ex proximé dictis conftat, / : [ eum juxtà nos veré & proprié actum interio- j rem voluntatis habere non minüs, quàm habet um actum interiorem cognitionis; cüm tamen id Il i " neget Aureolus, & folàm concedat metapho- CW((W ricé a&tum voluntatis in Deo; in quantum fcili« j cet ita afflipit; punit; benefacit eo modo, quo puniret is, qui odio habet; aut benefaceret ; qui n amat. /2d Copnf. /. Y« IN. 4. Quod bic dicitur 0 jl non intelligibile , num. 302: obíerv. 3tio often- um 704 Dre Dzo Uwo. s fum eft poffihile , & eft admittendum ab ome proi gt nibus; qui Cajerani fententiam , velle Dei libe- rum in aliquo contingenre intrinfeco flatuentis; g rejiciunt.. Preeterea magnee perfectionis in agen- Y mert te eít, atque hinc Deo. non negandum, quód que hi poffit fe determinare ad aliquid agendum adex» prelen tüdan tra, quin fe determinet ad intra: agens enim; quod nequit extra fe aliquid producere, quin funden fe ipfüm intrinfecé determinet , hoc ipfo eft im- k&ioa. perfe&um & potentiale, utpote quod priüs de- 1 fl t bet fe ipfum actuare & perficere, quàm actua- litatem & perfectionem aliis communicet. 44 üüm Q Conf. II &. D. M. Nunquam fit fine aliqua in termino mutatione vel phyfica vel morali; C. neceffarió phyfica, N.. Sequi autem ad liberta- tis divinz exercitium mutationem faltem mora. 104 lem obje&i , paterexomnibus objectionis exem» l plis, Cüm enim Deus inefficaciter vult falutem X omnium, aut videt Antichriftum falutem con- Y fecuturum , fi taliter vocetur, illa falus à ftatu Taym pure poffibili tranfit ad ftatum futuri füb condi- df tione: fimiliter quod a Deo affümitur àt me- Ktm fj dium vel finis , poftillam ordinationem velactüs m divini connorationem ad illud, moraliter jam alio Vr modo fe habet qnàm ante illam vel fine illa; *Quo propterea quód jam illud ad aliud conducat , aut LY elia ad illud referantur: Item quoties Deus vult t gliquam negationem actu, circa eam fit mutatio Qu moralis, quatenus forma ei oppofira incipir efie ( n impoffibilis; pura etiam omiílio idem preftare ) Ve poffet ; fiquidem illa locum haberer in Deo; T. vind nec repugnaye: funmg perfeétioni ..di Wi —PX'O- 4 ul l) Dz Dro Uxo. 705 1 ab o providentiee ; quae ab &eterno omnia hiabet. di- J gefla & ordinata, ficque circa res non futuras (tnteri negativé fe non habet. — Cürn enim ex ómitlio- lia ne mera poffint in humanis varia jura tolli, at- 1m, qi que hinc murátio moralis fieri, idem fieret in jumutt prafenti cafü: Unde patet falfuz illud effe quo- Ms eni(n, rundarm affertum , quod omnis mutatio moralis ere, 0 fundetur in aliquonovo phyfico. ' Reliquaeob- p(b Cü [ jectiones, quse ex relationis conceptu fortná- ipriüs [ ri folent, folvende fünt ex Philofophia, ubi relationem in fundamento connotante termis uäm&xxa; j d num conftitutam affcri fappono. : aliqrh'i"r la ygri ^CAPUT IL d libii De Providenia Dei generatim, ] moi ysexe Rovidentia Dei fecundàm nomen idem eft j iand ac pravidentia & porro feu procul viden- ^* . tia; hoc eft cognitio antecedens vel rerum um j ii maxime quoad tempus diftantium;quo fenfü non (ibot diftinguitur à praeícientias Secundüm rem au- T j tem fienificat rationem Ordinis rerum infinem eidi per media; quo fenfü a&ctus tumiintellectüs tum [ -qam voluntatis vel effentialiter includit, ve! connotat;- (uig j de quo lis eftinter Theologos, feróad quaeftio- jf nem nominis fpe&tans, üt Suarez notat. Spe- Jur &ari dupliciter poteft, vel prout eft ab aeterno i o & qualiin arte; & fic eft fapiensrerum omniuma ia ü ad fines füos ordinatio in mente Dei conftitu- WH' ta; vel prout eft intempore ac ufu feu exerci- t ] tio, & fic eft conftans hujus ordinationis per j 9 cgr;a media execgtio, feu actualisrerum omniu in " y LÀ in ! 706 Dg Drzo Uxo. in fuosfines directio. Utraque preeter ali . die m vifiones maxime dividitur in naturalem t (ü- PT pernaturalem. — Naturalis illa dicitur, que e 3 circa media & finem , qui naturze ordinem non i. ] excedunt: füpernaturalis ; quae creaturas ratio. at nales ad finem (üpernaturalem per auxilia gra- E tiz ordinat. Poítrema fübdividitur in penera- ts ht lem feu communem , quà fcilicer Deus provi- n qu det generatim omnibus media fupernaturalia itis] fufficientia; &in particularem feu fpecialem,quee AQüt, iterum duplex eít; nempe.alia falvandorum; Jcil quze appellatur predeftinatio ; alia damnando- n rum, que reprobatio dicitur. Nos hic dege- hu nerali dumtaxat providentia ordinis tam natue vll ralis quàm füpernaturalis apemus, reliquarum Y explicationer diftinct is poä Amp ea þap(itibus perfi: r cuturi. 101 D€ w ttma ) ARTICULUS L auïæg ia detür in Doo providentia natuvalis .. g um 306. Ora. Preter Atheos, qui cüm Deum negarent, omnem quoque inficia- 1fin m bantur rerum naturalium providentiam, hoc attributo Deum fpoliare conati funt rum gentis tæ,x j les nonnulli Philofophi, Epicurus, nempe De- *l mocritus, Empedocles, Cicero & alii, tum l] inter Chriftianos haretici Marcionitze ac Prifcil- ht Ó lianiftee; qui vel fato ac neceffitati ex fyderibus autaliunde provenienti omnia fübjecerunt; ve idn tf caíui ac fortunz pleraque tribuerunt , vel cert res viles aut minutas Deo curzenon effe fornni- t W ar uqt. Quare ad divinam prvidentiam vindi- Call- POPT N 70 à x candam, tri plex affertio contraria ftabilienda Qno- d bis eft- X ued 307. Dico . Re S ,hüïnanæ non fübjacent ATf fato. Prob. Vati neceffitas vel eft inevitabilis pTato. ipfi Deo, : vel in independens à Deo, vel ab eo jag dependens: fed nulli ex. his poffunt fübjacere l'genem res humanz ; tum quia univerfim loquendo j pros"'g- er quamcunque earuüm funditus evertitur li- iU Y ertas humana, quà füblatà , ut S. Aup. ep.243. m inquit, zoveris omges legey atque. omia inflituta Q difciplina , laudes , vituperationes , , exbortationes , d tervoves,. preunia y [upplicia , ceteráque omnia, qui- d us pumnamuim gemus adminifiratur 6j regitur; peni- 1 ( ts labefaGavi nibilque àm eis omuimo yufliri vema-- D Wwve: tum quia fpeciatim ex primo fequitur ; | perït' Deum nec eff? omnipotentem necliberum ; ex 2do, Deum vel non exiftere , vel non effe crea- torem ac Dominum; ex 5tio, fiquideminfluxus caufze primee neceffitans intelligatur , Deum vel jr! effe legislatorem infipientem vel vindicem ini- »De quum. : Cuf.ex ils, quibus refutatur faralis ne- Jf ceílitas Genethliacorum ex fyderibus deducta. If hO Defümuntur autem partim ex autoritate fcriptu- | genu r&»Jerem. 10.v. 2.; Concilii Brachar. I.Can. 9., Patrum Chryfoft; Orationib. de Pr ovidentia , l) u Aug.L. $. deCiv. Dei feréper torum, Leon. L. j ep. 91. Eufeb. L. 6. de Prae Boet. L.6. de Coníol p. Evang. C.5. & feq., ii .5 partim ex ratione ; quà oftenditur nullum effe caloruminfluxum faltemi er fe & directum in animas humanas ac vo- jat l j ' untatem , aut € j cum, undem libertati maxime inimia ] üqmdl' ( Yy 2 408. 708 Drg Däo UN.'O'Z 308. Dico 1. Res humans non eveniunt. 5jj, ca(ü fortuito,fed à Deo moderatore diriguntur. futiutt: Prob. vm. p.. Ut aliquid refpe&tu caufce per in- Aftüt i telle&tum & voluntatem operaritis dicatur for- W. ] tuitum & cafuale; non fufficit quod hoc fitcon- lion tra vel prater illius voluntatem , íed requiritur At ( Atem etiam, ut fit praeter fcientiam vel opinionem operantis; unde Ariftot. L. 2. Mor.C. g. dixit: hts Jbi nimus eft fortune , ubi plus eft iutelletuy. . Sed At p nihil preter Dei fcientiam accidit; . cüm ex di- lsb tettio €lis Difp. priore Deus queecunque certó cogno- ícat: quin nec aliquid eft praeter Dei volunta- tedio tem, üt declarat S. Aug. L. 3. de Trin. C.4. his Jdi verbis: . Nibil i feufibilitev , &2 vifililiter, quod It q diom de interioviimvifibilà atque iutelligibili aula fumz ( em imperatovis aut jubeatur aut pevmittatur fecun- |tn, dizn ineffabilem juffitiam premiovum. atque pene- sf vum gratiarum 9 vetvibutiomun. in illa tofis detfho creature ampliffoma vepullica; & üt oftendit ra- o tio creaturarum in fieri effe & confervariàDeo m dependentium: ergo. Conf. ex pluribus pre- quin diétionibus & Prophetiis in SacraScriprura mui- ii 'tó ante confignatis & eventu confirmatis, que AAtmon demonftrant res illas non fciente tantüm fed X Ivl dirigenre Deo, minimé autem cafü aut fortuni ïm;m | contigiffe. — Pro/, ad. p. Scriptura non tantüm D MC du teftimoniis fed & exemplis oftendit ; omnia à Deo moderatore diriei. Nam 1mó Sap. 8. V.1- àp.( dicitur: ;4z7npi à fine adfinem fortiter 67 difpo- V(Igl uit ommia fuavitev. Job. 34. v.13. Quemconflatuit l n alium [apev terramy auz quem pofuit [uper ovtem i t quem fabricayus ef, — d Pal 149. v.8. Jgri» Qu 2 gramdo m bs Dso UNb 709 enit gvaundo, mix , placies; /'pz'riim procellarum: - que n faciuut verbum ejus.. Prov. 16. v.43. Sovterinit- f pei Tuntuv g finum, fed à Deo tempevantuv. Matth. 10. r v.29- JVonne duopaffeves affé veniumt eg unus exil- ocfiat Jis mon cadez füper tevvam ftue patre veftro ? veffri equi autem capill capitis omues smevatà uur. Quid piniut: autem mapis cafuale videri poteft, quam tempe- TU flatis varietas, eventus fortium, pafferis lapfüs, . Y aut capillus defluus ? . 3tió. Idip(üm oftendit cae- na dl des hominis facta àlignatore pretter ejus inten- Q tentionem, Exod. 21. v. 15. tamen Deo tributa; volt. ele&tio Saulis in repem, dum qusreret afinas ( perditas, & Jofephi venditi ac incarcerati exal- j tatio, quee Dei ramen confilio ac difpenfatione atl facta conflat. — Coyf. Ratione. Apens perfeaiffi- ff/szff'-' mum, quod res omnes producit , eas etiam ad T fines (uosordinat; quiaquod perfe&t? apit, pro- f pter finern agere oportet: Sed Deus &eft apens lod perfectitlimum, & omnia prodücit : ergo. d » 309. Dico I]I. Deusrerum omnium & fin- t gularum, etiam viliffimarum, habet curam & murit providentiam. — Pro/. 7. exScriptura, cujus te- isq imonia vel generatim res omnes vel fpeciatim [ res viliores providentie divine fubjici. .. Ad fut? 1mam claffem fpectant, Ecclef: $. v. s. JVe de- "a evis os fuum; ut'peccave facias cavmem tuam , )oml mec dicas covam J4ugelo: mom efh pwovidentia. y » Sap. 6. v.8. ZEqualitev cufa efl illide otmibus. C.12. [ j j V. 13. ANonenimeft alius Deus, quàmtu, cui-cura oft j de omnibus. A&or. 17.v.25. Ipfe datomnilus vi- tun g iufpivationem $$- omuia : fecitque ex uno À ] omme gowi bominum b alitave fupev utver[am fa- g(ir j ^Y3 ciem j N 710 DE XDäo. UNO. ciem terre , defigiens flatuta tempora €9' teriitot pioí babitatiouis eovum. x.Pet. s. v.7.. Qmnem fulicitu- fylos llinysan dineim veflram projicientes in eum , quoniam ipficu- va ef! de volis. Ad 2dam fpe&tant Pfal. 146. T ei Ambrt v. 8. & 9. Quioperit celumnubibus , e pavat ter- vee pluviamn:/qui producit in montibus feuum, €? i « berbam fevvituti bomimum: qui dat jumentis e[camt9 Tif Oret pulliscorvorum imvocatmtibus eum, Matth. 6. v.26. 28.& 3o.. Refpicite volatilia celi , quomiam non fe- lG ii vunt, ueque metunt , neque coucregant in borvea : 9 Qu pater veflev. ceeleftis pa[cit. illa. Confidevate lilia agri quomodo cre[cuut : uom labovant , ueque tteitt. timoa sf $i autem fenum agri , quod bodie efl $3 cras incli- bauum muttitur , P Jeus fic veflit : quanto magis vot !Tl &l anodicie fidei? Utrique clatfi adde tum dictanum. pr., tumque de malis five naturé& ac poenis ; five D culpa ac peccaris habenrur. De illis enim dici- l!l, hce liT tur Amos35. v.6. Si evit malum in civitate; quo ] JDominus non fecerit ? &Pfal.33. v.v7..— F'ultut Itqs [ autem Domini fuper facientes mala , ut perdat de zevva menoviam eorum: de his veró, vel quate- jturj nus Deus ea impedit, dicitur Pfàl. 32. v. ro. Vil ( Diffipat confilia gentium , veprobat cogitationes po- tj gulorum , 9 veprobat confilia priucipums vel qua- t 1 tenus Deusea permittit, & inde bonumelicit, di- D citur. ad Rom.9.v.22. Suffinuit in multa patien- zia va[a iv , apta in intevitum , utollenderet divi- d l $ tias glovie fuc in vafa mifericordie ; quà ratione, vitiorum noffrorum non eft autov Deus fed ordina- bl T zor, üt S. Aug. L. imp. de Gen. adllir. C. s. fcri- li l bit; & hinc providentiam Dei etiam circa mala afferit.. Pro£. II ex Patrum autoritate, qui ex Al pro- Dg DEO UNoO, Y M i m profeffo hanc contróverfiam tum contra Philo- ia fophos tum contra hereticos tractarunt; Tertul- tumijln lianus nempeL.2. copt.Marcion. LactantiusL.de Bf Ira Dei, Chryfoftomus libris tribus de Provid. , p Ambrof L.1. officiorum;Auguftinus L.5. deCiv. at li Dei, Salvianus Libris de gubernatione Dei; Ne- if mefiusdenatura hominis & Philofophia , "'heo- 1 dorerüs Sermonibus decem de Provid. & L. 6.. u de Gracor. affectionibus, &c. —Proj. /IJ. ex t " Patrumrationibus. xzdefümitur ex intimo na- nl turz fenfü , qui facit, ut patrato crimine Deum tmeamus vindicem, & in anguftiis auxilium aV LA j ejus (übitó invocemus. Tertul.in Apolog. C.17. m Fültis ut ex agiime ipfius teflamorio comprobemus; n quee licet? cavceve corpovis peffay licet inflitutioui- niS; À bus pravis circumfcvipta, licet libidinibus evigova- jm d £4, licet falfis Düis exancillata, cimn zamen vefipi- tl fcit, Deumn neminat , boc folo, quia propri? verus .H bic us Deus, bonus €g magnus. — Et quód Deus j dedevit , ommiumvox efl, — fh'udicem etiam contefla- ] qua? tur ilum , Deus videt , e$. Deo commendo, 9 Deus anjbi veddet. Q zeflimonium: anime uatuvaliter ] MA j Chrifliane! Eadem tranfcribendo probavit Cy- «t prianus, dum L. de Idolor. vanit. fic inquit. 'lltlf;r AVam g. 9ulgus án multis Deum naturalitev confi- " tetur , cum mens eg anima fui. autovis €?. principis j k til L admonetur. — Dici frequenter audimus : O. Deus ; €9 , Deus videt 5 €g , Deo commendo; €9 Deusmmi- n Mlk* hi veddet ; 9 ; quod vult Deus; e9 , fi Deus dede- )! (f vit. Hinc Nemef. L. de facult. anime C. 44.- - Res fangulas vegià providentiá maguo avgumento eff, gt yM quod gatuvaliter ejus gotitia bominibus eft infita : [/17/1 Pr( " 712 Dz Dgo Uwo. zam difficili $. meceffavio uoffro zemþöre ymim;aäl; Dan sninen. divinum eg pveces confugimus , velut uaturá , prób Ptoy. 8Of fmä do&trina.ad Dei opem pevducente:: sonau- zem fiue do&ore nos natura ad id ducevet, quod ea- m 2daexrerum crea- dem natura non fert , ut fut. uj tarum indigentia habetur. —Ita Athenag: L. de ftpte | .00f xefürr. mort. Qumnia creatacveatovis fui providen- l | zia indigent.. Cyril. Alex. L. 9. in Joan.. |Vozidli- tilh] Aey coufervavi, €9. im eo quod [unt vetimeri poteraut As vt ea, que ortum à vibilo [ovtita [unt , nifi neceffitu- diue ipsd, quam cum eo, quod eft , balent , ortís i fu maturam fuperaremt.. Aug. L. 4. de Genef. ad d lit.C. 127 Creatovis poteatia eg ommiteuentis virtus | [ 477 cau/a [ubfiflendi eff omni cveatures que virtus a | j eit, que creata [unt , vegendis fi aliquando ce[favets | Mj . [ i fimul g. illorum ceffaret. [pecies , omnisque natuva. Á concideret. . Fuic concinit Profper contra Epi- 1 1 cureos: Ommem autem banc molem mundi qui. o I conáidit , ipfe eg vegit : utquenibiluon ovtum [um- gfit ab illos fic iil eft , quod [lave. queat fadtove he; T Veumotro. 3414 ex parte Dei depromitur ; & qui- dem 1. ex ipfo nomine ac conceptu divinitatis. tii lu Quare Tertul. L. 2. conr. Marc. inquit : IVemo£e Juflinebit: amprovidemiam. adferibeutem. Deo. ; r lil ( quem . Deum mon uegans . confitevis. egprovidum. aec enm illi propria divinitas conflat. Xa&tantL. D de ira C.4.. Quid tam dignumtam proprium Deo, Ti quàm providentia ?..Sed fi gibil curat, nibil provi- det ; amifit. divinitatem omnem; & C.9.. $i df j JDeus , utique providens eft Deus : mec alitev &i poteft i divititas attvibui; nifi 62 preteritateneat,eg pra- [ Ü fuitia faat , & futura profpiciat. — a. Ex fingulis Li D DEADEO- Uxno. 713 ftini. Dei perfe&tionibus;. ex Dei fcientia quidem fic hn probat Salvian. L. 2. de gubern. allato textu 1 Ml Prov. 25. v.3. /n omti loco oculi Domir contem- lantur inalos $9. bonos, heec addens: Ecce babet g ff puefentem , ecce imtuemtem , ecce in ommi lcocurd — — ac provifione vigilantem. . Idcivco euin €g Ponos ab — mg-.Uö u eo con[ideravi €g snalos. dixit , ut probavet [cilicet 173 nibil ab eo uegligi, quem offenderet. univera vima- 1 j vi. Ex omnipotentia omnia creantis & confer- uf vantis, Ambrof. L.2. de offic. C. 13.. JVegliga? ji; uïhl" operis fui curam? quis defevat &5 deflituat , quod — jl zpfe coridendum putavit ?. Sà imjuvia. efl vegeve, non- f ue anajor. injuria eft feciffe ; cum aliquid mon fecif- — giniil fé; aulla injuflitia fit ; mon cuvave quod feceris, fum- u ma inclementia ;Greg. L.24. mor. C 11...$ pev p u eip[um. vegeve 1101 megligit , quod cveavit ; ubique . mb ene vegit , g quà necdum fa&la cuvavit ut . e[fent , "n que funt fa&la non defevit. Ex bonitate, Fulgent. T L.de fid. C. 3. 7Vifi fumui? bonus : effet, ou fe gu- devnaudis vebus. quoque infimis pvefiitifét ; ExDa- il 1] " maíc. L.2. de fid. C.29.. Quarenus bonus eff , pro- videt 5 qui enim non providet, uon eff bonus : nam9 ii j bomines e9 beflice propriorum fatuum providentiam n ^ babent naturali iuffin&iu ; Nemet. L. de nat. hom. atl C.42. Bonusefl Deus : . quodfi efl bouus , etiam le- u aefücus efl « ff beueficus , evit €$ providens. . Ex ju- ftitia,Salvian. L. £ cit. pergens & recitato Pfàl. 33. j ) r y V. 16, & r7. fubjungens:. U/j genemlem con[lat effe ia omues Domin vifionem , fed mevitorumfievi pl j j j difparilitate divev[am. . Uude, cüm fis evgo juftus ; - ait. liber Sapientie 12. v. 13.. juff omnia dipouis, j 1 j difpouistios. . 3. Ex pro-. viden- j s Cäm magna veverettia 23 714 Dr Dro.Uxo. videntiee cum Dei perfectionibus convenientia, t 777 Nemes. L. de fac. anim.C.44. — Zves bas folim qui[piam caufas afferve potefl , ob quas mrulla fit fin- 1 (f qiddt gulavum providentia: aut enim ignovave Deum;Uo- snum efft , ut illorura etiam cuvam gevat ; aut uolle; ia at eut 1on po[fé... Porro non obftare impotentiam, [ probatex omnipotentia Dei; necdeeffe volun- tll tatem , oftendit ex Dei bonitate aliisque attribu- 1 tis; demum non ignorare Deum, quidbonum w fit, ex ejus fcientia & fapientia declarat: pro- | Rten videre autem fingulis bonum effe, declarat his | W verbis: Quinam verà fapiens bomo ne[cive boc. po« | Q zeft, fi fingularia ommia peveant , etiam univer[alia ( evitura ?. mam ex pavticulavibus omuibus conflan- diCit 3 tur univev[alia. Sed neque dedecere Deum mi- ; ; himarum providentiam, quod aliqui objicie- 1 ill De bant ; probant Patres ex triplici capite; nempe; | M quia ex rebus vilibus nihil vilitatis contrahit, [ minima etiam creavit; & in hisczeque ac magnis tb 1mum oftendit Nemes. ibid fic ] D« mirabilis eft. fcribens: ;4u£ ob fupevbiam. .Deus imperium &9 | V]de | fc ubevaatiouem verum fimgulavum depicit ( quod di- &u . abfuvdiffamum efl ) auz, ficut apfi loguuntur , 1 f quod inquinationem devitet. — Quod i vadii. [olaves LU vim babeut attvabeudi bumorem omnem negaut 1 inquiavi folem, ejusque vadios , cium ceno lucem in- fevunt , [ed iutegvos 69 ab omni [orde puros smant- Ws ve dicunt : quomodo Deum velus bumanis profana- Q Wn vi exiflimant ? Hoc argumentum à comparatio- ne folis du£tum etiam Anaftas. Synaita L.2. de f rectis fid. doom. urget. odum Cyrill. Alex. f L.5. Thef. C. z.. Supevbiee cevtà. vitium Deo in- lt jicere H N Dz Dro Uwo. * 715 (enient - Jieeve conamini , cum dicatis, uon e[fé deteus , Ut las f qnimavum verum creatoy fft. Jpfe autem omni- if um creator e[h etiam minimovum , t videt. eg ommbus pro- 3tium Aup. L. i r. de Civ. C,22.. Deus al dta avtifex eft maguus i inagnmis , ut wminov zon [it Ofenti dn pavvis : que parva Junt , uonua gvanditate, que fe ol aulla eft , fed avtificis fapientia metieuda [unt. tb 310. Objic. Providentia eft 1. virtus com- jhonum pofita, cüm perrineat ad inrelletum & volun- q d t Ftatem; 2. pars prudentie; 3. eft temporalis, utpote res temporales refpiciens: fed nec quid T Compofitum poteft effe in Deo tanquam enté i fimpliciffimo ; neque prudentia, utpote quze uj dicit inquifitionem mediorum & confültatio- d nem; neque quid temporale, cüm omne, quod obji in Deo eft, eternum fit: ergo. — Conf. Z. Juxta n S. Aug. in Enchir. C.17. Melius eft , quedamne- d j jäire $ quam [cire: Sed quod melius eft, Deo eft cm /] . fribuendum: ergo & quorundam neícientia ; n ]i - Deo tribui debet, & con equenter eorum pro- H videntia nepari. Conf. /7. Nec entia neceffaria al nec libera indigent Dei gubernatione; quia illa TTE . funt determinatz ad unum, hec veró fibi ipfis | (g[ma ac voluntati proprize fünt relicta: ergo provi- L dentige divinze non fübduntur. j g. ad a Y; Vir- j 1m. p. D. M. Providentia eft j tus compo à compofitione merà rationis, C. compofitione reali, N. Intelle&us & voluntas prui l» in Deo fünt idem; ideo que compofitio , ex re- fpe&u ad intel le£tum & voluntatem refültans, J fimplicitatem nec in providentia nec in Deo tol- /l j Oou! li. — 74 24. p. D. M. Eft pars prudentiee, pf qG Ó M 716 Dzr Dro Uxo. - STh ' heec importat perfe&ionem, & ordinatione m 'Yerum adfinem, C. prout 4mperfe&ionem in — &t fubjectis creatis dicit, cujusmodi funtconful . fhe tatio, inquifitio mediorum, folicitudo &labor ent (ore in exequendo , N. 744 3. . D. M. Providen- ^ tia eft temporalis fecundum executionem, C » 0i fecunduim ordinationem, N. Deuseaim ab eter- l Mi no cuncla fapienter ordinavit, quc in tempore L 1 fon exequitur. Ad Conf. 1. . D. M. Quedam ne- fcire, melius eft creaturis, C. Deo eftmelius& ls, Tl perfe, N. Inquantum per cognitionemrerum lic vilium impedimur à confideratione meliorum, cüm non poffimus multa fimul intelligere; aut Cor fm M in quantum copitatio malorum pervertit fübin- de voluntatem noftram in malum ; eatenus re- &i pb . fpe&tu hominum melius eft vilia & mala ne(ci- re: Sed cüm Deus uno intuitu omnia videat; b Q ; nec ejus voluntas fle&ti ad malum poffit, hoc di&um in Deo locum non haber.. 2d. Conf. 1f. (b & JV..2. Cüm enim neccaufz neceffarie ex na- hu ; dl tura; nec liberze ex voluntate ita agant ; ut inde excludatur Dei concuríüs & caufalitas; etiam 7 de ' ejus providentia abeffe non poteft: prefertim m quód,, ficut Deus omnes effectus ordinavit ab |N J eeterno; fic etiam exequatur in tempore. 311. Zsf 1. Apoftolus 1. ad Cor. 9. ait: E | « Nuuquid de bobus cuva eftr Deo ? & D. 'Thomp.r. q. 23. a. 7. in Corp. . Licer Deus [ciat sumerum j ommum individuorum, zom tamenm mumevus ve | d *fe boum vel culicum vel aliquorum bujusmodi eff per]e praovdinatus à Deo: ergo de rebus vilioribus B. [ . faltem non datur providentia. - Conf. T. Juxta - S.'Thom. DE Dþo UNo 3pi? larion&n : S.Thoin.l. c. Ar t.2. sequalis eft ambitus caufáliratis Onem ? . & providentiz: Sed peccata non pertinent. ad tconll fpheeram cauf(álitatis divina:: ergo nec ad provi- y bt dentiam. Co;f.1I. Axioma eítà Nemefio,'T'heo- forid doreto ac Damafceno ufürpatum: qua fünt in vt nobis, noneffeà Providentia : ergo liberzetiam at .actiones fübtrahuntur divinze providentice. &mpt E. D. A. & explico textum Apoftoli: Deo dimme- t non eft cura precipua de bobus, aur fpecia- w lis ; qualis dé hominibus C. nulla, aut ab- Qu foluté Deo cura noneft debobus, N. S.Paulus djorin hic loci declarat , licitum fibi fuiffe; accipere à Corinthiis vidum & alimoniam, ranquam ju- je; t tl ftum laboris füi inpreedicando & miniftrando us . debitümque flipendium; idque probat exem- neló plo vinitoris & paftoris, qui de vinez fructu ideat bibunt & de lacte gregis manducant: in cujus t hi confirmationem adducit precéptum Deuter.25. t datum : JVom alligabis os. bovi fvituvanti ; atque TU hujus fenfüm. precipuum verbis in objectione irin j allatis negat effe de jumentis, fed vult intellipi . deminiftris, quilaborant &triturant inarea Do- e[iqm' Ttlt mini; quia hominesloné? magis & fpecialius cu- i? rat Deus, quàm boves. Simili.diftinctione ex- plicatos vide num. 206.textus Hieron. & Chry- Á foftomi, qui hic etiam objici folent, Explico etiamtextum S.'Thomas: Numerus rerum hü- ( g jusmodinon eft praeordinatus per fe feu propter fe & principaliter, C.fimpliciter noneft presor- ( j dinatus, & nequidem minüs principaliter pro- rl J pter aliud; N. S. Do&or íe ipfüm exponit t 3. ubi. fic ait: j Om' tum hictum q. 5. de verit: ägt. « Scien. b 718 Dz Dzgo UNO.' « Sciendum , quàd aliquid provideri diciturdu. mesno yident pliciter, uno modo propter fe, & alio modo propter alia: ficut in domo propter fe provi- aipiün dentur ea, in quibus effenrialirer confiftitbonum tthon domüs, ficur filii, poffeffiones & hujusmodi; Iep alia veró providentur ad horum urilitatem , üt C vaía, animalia & hujusmodi; & fimiliter inuni- Jroci verfo illa propter fe providentur in quibus ef- fnea fentialiter confiftit perfe&tio univeríi; & hac Q perpetuitarem habent, ficut & univerfüm per- ] glt " peruumeft. Que veró perpetuanon fünt, non | ii providentur nifi propter alium; & ideo füb. | D7 ftantize [pirituales & corpora ceeleftia , quee (unt wj erpetua & fecundum fpeciem & fecundum in- Nmne dividuum, fünt propter fe & infpecie & inindi- M viduo provifa: fed corrupribilia perpetuitatem j 4 [ &es non poffunt habere nifi in fpecie; unde fpecies ipfee fünt provize propter fe, fed individua eo- POR rum noníünt proviía, nifi propter perperuum Ms effe fpeciei confervandum. ;; 72d Conf. 1. &.D.M. Vatig zequalis eft ambitus caufáliratis & providentic; Doni lben hocfeníu, quód quecunque caufantur abapente, per ejus etiam providentiam ordinentur; C.quód ämlg Cwü quacunque per providentiam ordinantur etiam ab eodem caufentur, nifi forfan caufaliras fumatur p ro permiífione,N. rmum duoraxat ibid. & in Tiln corp.&in refp. ad 2.docuit S.Doctor, miniméati- s tem alterum; fed poriüs cumS.Aug. fenfit, qui L. Qm imp. de Genef. ad lit, C. s. aie: Quedam £ facit | d JDeus £? ovdinat: quedam verà tantinm ovdinat. Vldel "d Couf. LI. w. D. 74.. Axioma eft: Que füntin ] cütE é&io- nobis, noneíle à providentia ; quarenusa nes P Dzg 1D'E.O U-NO. 719 [ctütdh nes nobis libere nec (unr totaliter àdivina pro- lio mol videntia, feu ab eà fola, nec ab ea neceffiratem k pro capiunt, C. quatenus providentize plan& füb- i bontt trahuntur, nec ab ea fàltem ordinantur, iN. L jusm [ Exceptionem priorem addir Damafc, L.2. de t emyt fid. C. 29. fcribens: Ea que in wobis funt, non erInlte providentie folim [uuty [ed e9 liberee poteflatis mo- uhse ffre ac avbitris alteram ad alium Damafceni lo- & la cum ex Dial. cont Manich. defümprum adjun- m p git S. T h. L.5. conr. Genr. C. 9o. inquiens: uz [ éntelligattur eay quae fünz m uobis, divine . detev- dto f mirtátioni noi e[fe fube&ta, quafí ab ea mece[fitarem * yie i 4cc 7 pieutia. . Alterutram expofitionem infinuant dum Nemef. L.de fac.an. C. 40. & T heodorer. L. 5. n Cap. de provid. jitatt .:812. Jpff. II. Si qua Dei foret providentia, (pccie ea effet omniperfecta: fed quee in mundo eft Qine? providentia non eft omniperfe&ta; nam r.non :petllllm eft fapiens, cüm finat mundum tantis, ac ram L R, D,M variis concuti motibus; 2.non e(t bona , cüm jdent non excludat mala & defectus tum natürz tum libertatis: 3. non eft jufta, cüm patiatur juftos ;( afflioi, impios letari & forruná florere. Erpo. enatm Conf. 1. Providentia divina veleft generalis, vel ymal particularis: non $mum ; quia ficnon effet pro- TU videntia fingulorum : non2dum; quiafi in fin- jnd gulis fpe&atur bo num privatum concordare cum bonototius, ()qu füfficit providentia generalis ; g fi autem non con cordat cum totius bono; pro- videntia particulariseft inefficax. —Cozf. /7. Si- jj fl cut Regi magis convenit, rerum inferiorum cu- m ram committere miniftris, quàm id negotium p per 730 per fe gerere; fic & Deoid convenit: imó h m j rovinciam viderur Deus commififfe ang Ventái quorum legationesin fcripturaleguntur ; & hr men eft fpiriruum adminiftratoriorum: ergo providentia non in Deo fed a elis refidet. qe 5 uoad rum, fa- l, E. JV.m. cum 3plici pvob. ep pienriam Dei probant hi ipfi motus & pertur- bationes, ex quorum effectibus mirabilia ejus efi fnni confilia fepe nobis manifeftantur; fi veró no- bis non pateant, non ideo negare fas eft; cüm (g DN altitudo fit divitiarum fàpientiae & fcientize Dei, | Que: incomprehenfibilia judicia & inve&igabiïefs'ïiïæ Tetg ejus. Quoad 2dum; quare mala Deus pati: effe , cüm bonus fit, refpondet Profper in Carm. ä;äa ( üll]m deProvid., quia, quod uni malum, alteri bonum Bii eft; undecüm Deus tanquam provifor univerfa- lis refpiciat ad bonum totius, nehoc impedia- QU 2 Q tur, permittit defe&tum aliquem in particular bus — Ceterüm quàm apté in univerfo m ? | m Ton bonis permifta fint, explicant Patres exem plis | V picture, mufice, orationis, ubi fünt co 1] pofita; corporis, ubi funt receffus ac emine lm tic, magnirudines & parvitates; ferre;- lw montes & valles &c.. Speciatim veró Deus pe N cata permittit, ne libertas hominis deftru : atur, fine qua meritum bonorutm operum non el Dote us Q ret; &ut potentiam fuam ac bonitatem demonftret, dum bene de malo facit; titS t often- | m L. 11. deCiv. C. 18. & in Enchir. C. a dit. Quoad stium, Juftitiam Dei in his vindi- Qu | w cant Ambr. Aug. Grep. M. 'Theodoret. & alii; li apud Petav. rationes plures iftius permiffionis pro» Drz on UNO. vl proferéntes. |Sufficere interim poffünt , I.ut juftià: levibus quibusdam | noxis: purgentur, tenrationibus exerceantür proficiant & proben- tur: 2. ut üdem patientize, humilitatis aliarum- que virtutum materiam habeant ; & admonean- tur, prefíentia contemnere, vitam meliorem exfpectare: 3. ut impiorum, fi quae bona fe- cerint, merita preemiis temporalibus compen- fentur: 4. ut hisbonis, quafi illecebris, eosdem ad eternas felicitatem " alliciat, - aut tanquam mediis inflruat, quibus falutem. füam mercari ii queant. .. /4d Conf. J. &« Providentia divina ge- neralis aequé ac particulàris eft tam quoad (ub- je&a. quàm quoad fines fübjectorum ; quia om nium in genere &fingulorum in fpecie curam id Berit, atque ad fines proprios ordinat: fi ta- mped men finis & bonum particulare nequeat ftare v cum. bono commutmi, ita prefert bonum commune, ut fimul amet particulare, & vel ao nonnifi permiffivà fe:habeat ad ejus malum; aui vel folàm voluntate confequente rnalum-velit. 4dd Conf. 1. W. quoad 1m. IV. 4.. Non enim j g d ominii & poteffatis areumentum eft, quód Reges per conítitutos à & Vicarios remotas re- ii t gant provincias, & munia exerceant, fed im- potentie potiüs ac limitationis teftimonium; cüm nec ubique prafto effe, nec omnia fimul faltern praeftare queant: econtra Deus, qui eft 1 omnipotens, fapientiffimus & immenfus, pro- prià poteflate difponit & agit omnia. (Quoad 2d. D. 4. Videtur hanc provinciam providen. quoad ordinationem , IN, - tie commififfe Angeli? £ plü quoad —— 722 Dz Dro UNO. N ubd. vel ex neceffitate au quoad executionem; &f virium defectu , vel i í is folis rem perficiendam merit cedendo,N. adoftendendam dominationis füe hiterm magnificentiam , & cumacin Angelis, ficut inre- &rüm] liquisomnibus creaturis, omnia fimul agendo C. Qutts ltcni ARTICULUS II. n in Deo detur Providentia [upevnatuvalis? | llütüs ? folut 4 l Cüm 1. in omni providentia ftt 513. N 12; rgter actus intelle£tüs, queis trum t poffibiliras finis & mediorum tum horum cum tettü illo connexio cognofcitur; interveniant duo vo» & ]i luntatis actus, intentio fcilicet finis& mediorum r electio; 2. autem providentia füpernaturalis di« ledin catur à fine ac mediis , quae naturam füperant; Mi 3. demum finis füpernaruralis hominis fit eeter« 55 na falus feu beatitudo , & media huic fini pro« lts portionata fint gratie ac dona fupernaturalia: d hinc quaftio propofita ; fi generatim ac circa Volt homines procedat, eadem omnino eft cumills; ti ( que communiüs ab aliis profertur his verbis: dion An Deus habeat voluntatem fàlvandi omnes fiff homines, eámque feriam , h. e. talem; quà non mj tantüm exoptet ac intendat omnium falutem; A fed & ad hanc coníequendam preparaverit Dtty omnibus ac fingulis media divinee gratiee fuffi- at cienia? Cum quaftione hac connexa quidem f eft alia; nempe: an Chriftus pro omnibus fue- füp rit mortuus, & füum pro omnibus fanguinem lr obtulerit? quia tamen alterius argumenti eft; |m atque in Traéct. de Incarnatione refolvi confue« adem vit, ex profeffo hic non gttingetur: exe cauia tj Dr DEö Uxo (fitter 723 eaufa de auxiliis pratiae actualibus nonnifi ; e X -. fcleni tionisi neratim, & quantum opus eft ad feriam volun- tatem demonftrandam, agetur , cüm accuratam Durim eorum expofitionem fingularis de Gratia 'Tra- g €atus fibi vendicet. Porro in reducta ad hos terminos controverfia notandus eft quaeftionis T flarus, Non enim 1. quaritur de voluntate ab- foluta & eíficaci ac confequente; cüm certum vuiden fit, inultos non falvati: nec . de voluntateex- Vsf terna ac metaphorica feu fipni; cüm aliunde Ym u certum fit; Deum prohibere omnibus malum, 3 ac precipere tum bonum turn coníecutionem vt eterne falutis: nec 3. de voluntate anteceden- d tands te fimplicis complacentiee : cüm hic affeus Utl refpiciat falutem duntaxat i j a poílibilem: &quam- vis in Deo fit neceffariu 8, tamen concipitur üt- ii p fterilis & otiofus; cüm vi illius pracise nullum U medium applicetu F ad obtinendum obje&tum acd volirum: nec4. de voluntate fimplicis defide. n ri; quia quatenus hec quidem a&tiva eft me. T2] diorum, fed nec efficacium , nec etiatn relativ& m füfficientium, ab Adverfariis infrà recenfendis TU admittitur. . Iraque quaeftio duntaxat eft de vo- Jutet luntate antecedente & conditionata, vera & mela propria beneplaciti; feria & activa mediorum [a relativé etiam füfficientium. — Reftringimus ve- JH ró hanc que'ftionem d ftatum nature lapfe & yel füppofitum peccati oripinalis; quia antecedeti« )UUWB ter ad illud Deum voluiffe omnium falutem ; al jam faltem plerique tribuunt. ! m 314. AVora l. Preeter eos, qui refte & ca- tho i ædem lic& de hac queftione fentiunt, tres claffes qu j z2 Auto« d 724 Dzr Dzo UNo:ä 1ma eft Hsre- &d n Aurorum diftinguere oportet. ticorum, qui voluntatem in Deo fàlvandi ho- EU fitaac mines quidem admittunt, fed adjunétis fimul erroribus alias fidei veritates violantibus. Ejus- tür ad ht eo modi fuerunt Origeniftee, quos quidam com- pellàrunt Mifericordes, eoquàd dicerent vel i Cu j ipfos damnatos, vel omnes vel plures certé füb diem judicii effe falvandos;. àt L. 21. de Civ. qivin tfeny S. Aug. refert. Pelagiani veró & Semipelagia- ni errabant in fequentibus: 1. quód affirmarent Tiv W Deum velle zndifcret? , & indifferenter feu sequa- liter omnes homines falvos fieri; ita ut peculia- CUür vt ri affectu non magis velit falutem. pradeftina- torum quàm reproborum; conftat exep. Pro- yle &i fperi ad Aug., & ex Fulgent. L. de Incarn. & Grat. C. 29.: 2. quód ita docerent, Deum om- n nes velle falvos fieri fi ipfi velint; ut hanc ho: L minum voluntatem falutis, non divinee gratice Ql auxilio , fed folis nature viribus adfcriberent; o conftat ex ep. Hilarii ad Aug., & ex Aug. L. 4 vifio Vil adv. Julian. C. 8.: 3. quód idem dicerent de falute infantium dependenter ab eorum volun- Ts tate conditionaté futura, quam nempe habitue h ta« ri à Deo pravidebantur, f1 ad pleniorem & : tem perveniffent; conftat ex ep. cit. Profp.; & ij ex ep. 105. S. Aug. ad Sixtum: 4. quód fta- inf tuerint Deum ita homines, fi ipfi velint, velle A falvos, ur una ex parte non poflit eos falvare; qu nifi homines propriis viribus falutem peterent; o quererent & pulfarent: ex altera autem parte p debeat eos falvare, fi praevideat ben& operatu- d&g [ ros; quaidoquidem opera naturalia refpectivé E Dz Drzo Uuo. ag vt E ratiam & opera ex gratia facta refpedtivà Jvandi b n tutem ponebantur tanquam certalex, men- ndls f fura ac regula, quà Deus infallibilirer movere- bus. D tur ad pratiam vel falutem tribuendam; con- hm o ftat ruríüs ex ep. 105. ad Sixtum, & Pro fperq Ceten in Carm. de Iugratis. s o 2da ruríus eft Haereticorum, voluntatem 1. deGi divinam falvandi omnes negantium. — Ad hanc referuntur inprimis Praedeítinatiani , quorum npp fimurat ille inter alios error erat, Deum non velle (àl- vare, nifi folos ele£tos: fed de his uberiüs di- du j t cetur infrà. DeindeCalvinus paffim toto opere ao de eterna Dei pradeftinatione docet, Deum ypl nolle omnes homines falvos fieri, fed folos dcatt electos; illàdque tum L. de occulta Dei provi- m t dentia fepiüs, & L. 3. Inft. C. 24. $. 16. alibí- axc A que repetit. Cüm veró Calvinus non fàtis fibi vÀ gm!.i conftaret, jámque illam voluntatem, quà Deus Ti non vult falvare omnes; diceret priorem pra- ml vifione peccati oripinalis, jam veró iftà prae- t vifione pofteriorem; ortz funt inrer. Calvinia- pull nos fecte bine, quarum una dicerer, jam an- e hähm' telapfüm primi hominis przvifum à Deo ali- qn i quos ad falutem, alios ad interitum deftinatos; 'O(P-a i unde Antelapfarii dicebantur: altera veró Poft- j Tb :. lapfariorum di&ta doceret, duplicem hanc de- 1l í 14 finationem poft lapfum pravifüm eveniffe; ; fam quie quidem pars maximà per Dordracenam u Synodum confirmara, nunc inter Calvinianos plerofque invaluit. Demum Tanfeuius L. 10o. yt de erat. Chrifti C. 2. fic ait: « Non poteft fta- " ;ui voluntas generalis, quà Deus omnes homi- nes 23 726 Dzg Dro Uuo. qumi nes in damnatione primi peccati pofitos velit falvos fieri, & ex qua voluntate generali re« (im, | piret media & auxilia füfficientia fint omnibus pre- fationa parata.; . Huic declarationi jam L. 3. C. 20. premiferat illorum Apoftoli verborum: JDeut ünqu (io vult omnes [alvos fievi &c. ,. diverfàs Auguftini expofitiones ; illam veró,. qua hac verba de quid antece generali voluntate Dei , quantüm in ipío eft, ton i falvandi omnes homines explicat , rejicit tan- quam quas neque veris gratie Defenforibus un- Is w Vi quam placuit, fed graviter improbata eft, ne« que verbis Apoftolicis conpruat,, ed ab erran- f f j tibus introducta, & pertinaciter defenfa fuit. Ad Janfenii tamen ejusque fe&atorurn mentem ln penitus infpiciendam, juvat ejus doctrinam in [ Mita eod. L. 5. C. 17. 20. & 21. expofitam in certa capita diftinguere. Et r. quidem admittit in Á Deo voluntatem antecedentem falvandi omnes ülvm& homines, fed hos fecundüm fe confiderando, fttni, & abftrahendo ab illorum peccato , feu anteil- Qittg lorum lapfüm previfüm: 2. Eandem volunra- tm, tem flatuit actuofam , utpote ex qua primo- lt if xum hominum pratia füfficiens, alisque media " yrocuranda faluti neceffaria profluxerint : 3. Va e onfiderando autem homines cum peccato, & " MR b poft eorum lapfüm, antecédentem voluntatem ftatuit in fola preecifione mentis, & nuda qua- i Vittü dam velleitate nihil omnino operante, &quam eriam Deus habear erga Angelos & homines Ut damnatos: 4. Hanc tamen voluntarem illufo- Won b()m riam, otiofam , ac penitus fterilem negat; tum mnibus, lm quia paratus eft etiamnum conferre o ] quam Dr Dzo Uwuo. 727 05 w quam ánte peccatum homini conferebat, pra- nerdl tiam , fi voluntatem ejus ufüi füfcientem re- bispe periret: tum quia tribuit, quidquid crearuree G rationali à fe condite ad audiendam fequen- Ex m J dámque vocem füam neceffarium fuit. Augufliai quo conítat, errorem Janfenii in eo verfari,. vt d quód auxilia pratie , qua Deus ex voluntate lpf) a antecedente reprobis dat, vel dare paratus eft qt t non fint relativé füfficientia , nec voluntati vi- Ts u res veré füfficientes praeftent, ut oppofitam actualem concupifcentiam hic & nunc premen- l&, Y« y jb at tem füperare poflint. -3tia eft Ecclefiafticorum Scriptorum , & fi f fretii fchole 'Theologorum , qui, quamvis gratias relaivé füfficientes omnibus, etiam non pra- Ínam) n cett deflinatis, concedi doceant, tamen in modo loquendi & explicatione circa voluntatem Dei vt YLonti falvandi omnes, difcrepant à fententia com- muni. LHuc fpe&ant x., qui nullam aliam ad- d mittunt omnium falvandorum in Deo volunta- j ameü tem, quàm figni; cüm enim folam illam vo- QOl yin. luntatem dicant beneplaciti; quse efficax eft, nedt & finem confequitur, multi autem non fáal- : ventur: refpectu reproborum voluntatem be- neplaciti .feu fimpliciter ralem in Deo negant. 10 u 2. Qui voluntatem hanc negant effe in Deo actualiter & formaliter, licét concedant adeffe ho virtualiter & eminenter; quia bic actus: 7^le a ómues falvos fieri, fecundüm propriam formam n non reperitur: in Deo tamen realiter eft fons nüjufcr Ql bonitatis ac mifericordie, vi cujus media ge- jj neralia contulit, & humano generi propofuit, ZA qui- qm B. 728 Dr Dzo Uwo: quibus ad falutem perduci queant.. 3. Qui V0 15f & fin luntatem hanc explicant per folum amorem complacentie circa falutem omnium non fo- Quos. Atet làm üt poffibilem, fed & üt futuram, nempe conditionat& ; fimul tamea adjungunt huic Qli Wa complacenti fimplici actum in. Deo.alium, vi cujus adextra operatur, qua ad falutem con« d 1qu ducunt. 4. Quiantecedentem, veram ac fe- pred riam beneplaciti voluntatem admittunt ; fed Pome eam fic explicant, ut non veríetur circa falu- Cem tem 1pfam;, fed tantüm circa. fàlutem antece- dl dentia, auxilia nempe gratiee vere füfficientia, * uf 315. Dco[. Deus voluntate antecedente, ln verà & proprià , fincerà ac ferià vult falvos QV fieri non tantüm preedeftinatos, fed etiamalios ! fit! quosdam. Eft e fide, & definitum tum in i Ti Conciliis Arelatenfi, Mopuntino, Carifiacoy jv jTullenfi & Valentino contra Preedefítinatia- fli ( nos ; tum ex condemnatione. propofitionis. tiori quintg Janfenii, de qua fic illa haber: « Intelle- ol €tam eo.fenfü, ut Chriftus pro falure duntaxat Da predeftinatorum mortuus fit ;; impiam , bla- lm fphemam, contumeliofam, divine pietati de- I ropantem. & hereticam dec &] j laramus ,. & üt ta- lem damnamus. , dhw Probatur ex Striptura. — Joan. 6. v.39. & W 40. dicitur:. Zec eff voluntas ejus, qui mifit me; i Patris, ut omne, quod didit mili,. non perdum &X £05.... tUt Oniiis , qui videt Filium, Qg evedit d ineum, babeat vitam. etevuam. Joan. 17. aü- tli tem v. 12. fübjungitur: Quos dedifli mibi, cu- W ijfio- G !lodz'vz: 3 g nemo.ex cis peub, 711'sz1 felius perd. Ti5 Dr Drzo Uuo: 729 , Quin vis, fcilicet Judas. . Ex his fic arpuitur: Vera 1 Qmofi & fincera in Deo voluntas fuit falvandi eos; p quos Pater Filio tradidit; ut (alvi forent: fed ) It D inter eos, quos Filio Pater tradidit, fuit ali- Bunt hi quis non predeílinarus, nempe Judas: ergo alium . vera & fincera in Deo voluntas fuit falvandi itatm ( aliquem non pradeftinatum: ergo non folos tum acfrj predeftinatos Deus vult falvos fieri. Huic ar- ut; f gumento fuffrapantur Chr yfoft., "'heophyl., dre ll Clem. Alexandr. in hec teftimonia, qui, cüm TU dicant, Judam fuiffe Chrifto darum, &tamen f fuiffe fillum perdirionis, falíiatis: damnant ecitt Janfeniftarum verfionem Montenfem, quà 1o- j t N €o vocabuli zif fubftituerunt 1à f62; wt fenfus amá fia: Nemo ex iis, quos dedifli mihi, periit, um fed tantüm filius perditionis. Corf. 1.ad T'heff: arila 3. V. 9. dicitur : lVom pofuit nos Deus in ivaum, g fed in acquifitionem falutis per D. IN. 9. C., qui ) oüm;»; anortuus eff pro nobis ; quibus verbis manifeftà f " oftendit Paulus voluntatem veram & finceram ;dumaxf Dei falvandi omnes Theffalonicenfes: fed nul. m ^ lum eft fundamentum dicendi, omnes Theffa- i lonicenfes fuifle praedeftinatos : ergó. — Proj. t ex Ratiome. Deus vult finceré falutem omnium illerum, quos adoprat in filios, . & regni fui v heredes conflituit; quia ex terminis implicat ,nlff Ó aliquem conftituere regni csleftis. haeredem; & non velle finceré ejus falutem; fed de fide J PIRI' r eft, quód Deus preter predeflinatos etiam a j alios adopter in filios, — & regni fui heredes jl conftituat ; quia re ipsà aliqui reprobi juftifi- cantur ; àt patet ex "Trid. Sefs. 6. Can. 17. di- j »| z centea 73e D Dro Uxo. cente: Si quis qullificationis gratiam womifi pre« gt deflinatis ad vitam continpgeve dixevit, anatbema * .7Effu ) fit : quód autem, qui juítificantur, fiant fili d fentiam Dei adoptivi, & heredes caleftis regni con- ftituantur , liquet ex eod. Sefs, ead., ubi C. 4. qefti dicitur, quód juftificatio /i translatio i f2atum & v qvatie €g adoptionis filiorum Dei ; & C.7. , quód qudi in juftificatione Pomo ex injuflo fiat quflus , &5 litite ex inimico amicus , ut fit beves fecundum [pem L vite eterue : ergo Deus vult fincer& falutem &i etiam aliorum prater pradeftinatos. Corf.tum n ex morte Chrifti pro fàlute etiam aliorum, quàm predeftinatorum; tum ex probationibus hd thefeos mox afferendae. 1 : 416. Dico JJ. Deus eàdem . voluntate vult n omrnes homines, nullo excepto, falvos fieri. T Hac affertio , fi non eft de fide , üt tamen ar- n gumenta rcferenda cuilibet facilé perfuadebunt; wl eít faltem fidei proxima, atque ita certa, Ut At prater publicam atque expreffam Ecclefiee de- us clarationem nihil defit , quominus fidei certitu- N dinem habeat. LU Prob. L ex Scriptura. Decretorius textus W m eft, qui habetur r. ad Tim. 2. v. 1. & feqq. . ty ufque ad 6.: Olfecro igitur primiam omnium fieri | tl obfecvationes, ovationes, poftulationes , gratiarum l Qs a&fiones pro omuibus : pro. Regibus &9* omuibus , ngi; M in. [ublimitate funt , u? quietam $ tranquillam vt- D 0C tam agamus, in ommi pietate 9 ca[Htate. o enim bonum efl e9 acceptum covam Salvatove moffro ; f Deo, qui omnes bomines vult falvos fievi, £j ad T eguitionem veritatis venire. Usus enim. Deuss m unus Dz Drzo UNo n tij li (f Z us C? mediator Dei eg bominum , Homo Chriflus JEfus, qui dedir Redemptionem- emetipfum pvo H fant fj omibus. Ex his verbis inprim is conflat, fen- mni C rentiam Pauli omnia, habere , que pro. ftatu ii 4 que'ftionis fupra expofüimus; loquitur enim 1. ip f de voluntare vera & propria, cüm nihil fit, I quödf quod eam metaphoricé ac improprié pro vo« !!/lllf; j luntate meri fipni jubeat accipi: 2. de volunta- iv ff te fincera, feria & a&tuofa; cüm ex ea deftina- (lutem tus (it Chriftrus mediator hominum, quí & fe- jj um iplum dedit Redemptionem pro omnibus: r 3. de voluntate antecedente; cüm aliunde cer- ront tum fit, hanc voluntatem non effe abfolutam & efficacem , que in omnibus impleatur: 4.de te v voluntate refpiciente hominem lapfum , & fup- s f ponente peccatum oripinale ; cüm de redem- yen at. h [0] tione loquatur , quse illi uni neceffaria eft, & |huf c prefüpponit. Deinde etiam conítat, vo- rt, luntatem hanc Dei ad omnes & fingulos ho- Mu mines extendi, Sicut enim. Apoftolus hic mo- t net; orandum effe pro omnibus, nullo exce- pto; & ficut dicit, tum Deum unum effe om- (avtis nium & fingulorum, trum Chriftum effe Me- t diatorem Deum inter ac omnes homines M os J jm Redemptorem etiam omnium, nemine exce- f pto; fic dum afferit, Deum velle omnes ho- li DW mines fàlvos fieri , intelligi debet, neminem ]nr? excepiffe : praefertim cüm ideó orandum dicat T pro omnibus, quia Deus omnes vult falvos. T U fieri ; & ideó afferat id velle; quia unus om- nium Deus eft, & Chriftus Mediator ac Re- " Dalh emptor omnium. Corf. J. iis teftimoniis, j qui TAT Dzsr Dro UwNo: itil ue óftendunt, Deum nolle aliquem perire; qualia funt Ezech. 36. v. 11.: J7vo ego, dicit lu n i. C Dominus s ttolo movtem impiz , fed ut conmvevtatur à via fua, & vivat, Matth. 18. v. 14. : /Vor timipo at f ef voluntas aute Patrem veflvum , qui in celis efl *l ut pereat unus de pufillis iffis. . 2. Petr. 3. v. 9. . & Co bt Patieutev agit proptev vos, noleng aliquos pevive, [ed. omnes ad penitentiam veverti. . M. iis, qua& Qm; fienificant bonitatem Dei in omnes; qualia has m bentur Genef. 22. v. 18.: Benedicentur in femi- r j ze tuo omes generationes. . Joan. 1. v. 9. : Erat lux vera, que illuminat omnem bominem venien- funr; zem àn bugc amundum. Matth. 18.. v. 11.: Fe- Eu uite ad me omues , qui labovatis, €g' ouevati eftisy tuyre ! . Ad Ephef 4. v. 6.: Unus. hi, Q9 ego veficiam vos. Deus 2 Patev omnium ,. qui eft fupev omnes t2 lod ii per omuia , &9 in omnibus uobis. M. ilis, que& demonfítrant, Chriftum effe Salvatorem & Re- lil lls demptorem omnium; ejufmodi fuat Joan. 4« v. 42.: Ipfi audivimus e9 [cimus , quia bic efl ve- Tünt. và Salovatov mundi. Matth. 18. v. x1.: Zenit hi Filius bominis falvave, quod pevierat. — AdRom.. p Filio futo. 1207 pepevcit , fid. 147 8. v. 32.: Qui proprio pro nobis oumibus tradidit illum. . 2. ad. &or. 5. Wtf v. 14.:. Quoniam (i unus movtuus ef? pvo ompibuss | d ' evgo omues movtui funt : €g pro ommnibus mortuus tj efh Chriflus. — 1. Joan. $.. v. 2-: Jpfe eft propitia- titi n tio pro peccatis noffvis; mon pro no[fris autem tatte ztiun , [ed etiam pvo totius muudi. fj lt Pvob. II ex TYaditione. Et quidem 1mó ex Conciliis, inter quee Arelatenfe III. proba« T vit hanc damnationem erroris fexti: 7Zuatbe- hi 14 — Dzr Dro Uwo. 3733 ? ptis mail, qui dixerit quód Chriffus gon pro omni- q» L lfj us movtuus fit , tec omnes bomines falvos effe ve- D'TIE/'!)'M?i J ] Jit.. Cariiacum autem Cap. 3. fic inquit: JDeus 1 l ) ompipotens ommes bomines fine exceptione vult fal- 1tdij vo$ fievi, licét mom omues falventur. Conf. tum T ex Conc. Trid., quod Sefs. 6, C. à. & 3. do- u p cet, Chriftum: pro omnibus & fingulis mor-- j i tuum ; tum ex fymbolis Niceno & Athana- TM fiano, quorumillud propzer zos bomines, €9 pro- rin f gter nofivam [alutem de[zendiffe ; hoc veró prao- prev noftrain [alutem. paffam. effe Chriftum pro- m hi p ponunt; quce locutio & univerfális eft, &non nb tantüm credentes ac profitentes, íed & alios c[fil& comprehendit. 240 ex Patribus. Greecos nobis ?'/l!i ; fpont?, nontamen fine maximaineos irreveren- jl tia]anfenius concedit, dum inquit: Nulli imper- $, qU fectiüs de gratia, quàm Graeci, fünt locuti. a& Ex Latinis fufficere poteft Auguftinus, & qui j illius aut coevi, aut feCtatores preecipui fue- ul runt. jcdt Sic autem Aug. L. de fp. & lit. C. 33. . ff inquit: Zult auterz Deus omnes falvos frevi, £2 d. àn agnitiouem veritatis veuives n [ic tamen, ue W j d eis adunat libevum avbitvium ,* quo. bene vel male Cot. f utentes uftiffan? judiceutur. — Quod cim fit, iufi- l deles quidem contva Dei voluntatem faciunt , cim wf ejus Evaugelio. nom creduut : ec. ideó ramen eam uincunt ; verim [epfos fraudan: magro es fummo WUA j Bono, malísque penalibus amplicant, expertuviin fuppliciis poteflatem ejus , cujus in domis mi[ericov- diam contemp[evunt. Et Lib. de Catech. rud. " yi u C. 26.: 14 quo intevitu, Loc efl , pemis fempi- veruis Deus mifevicorg volens liberare ,. fi [ibà spfi | Anahl':" Lj nom. d 734 Dg Dreo Uuo. u) uon [imt inimüdi, 9 mom vefiflaut mifevicovdià Creatovis fud , if umigeuitum Fihum [uum. ln Enarrat. in Pfalm. 95. num. rg.: Sudicalit t tl ( orbem ferravum ig equitate : mon partem; uon Y pavtem , quia wom pavtem emit: totum judicare jnmo. Asl babet , quia pro toto pretium. dedit. His adde L. 20. de Civ. C.6., L. 6. cont. Julian. C. 4.; hehtia L. 2. op. imper£, ubi Chriftum pro omnibus, D Ri M. 1 etiam parvulis, mortuum effe docet, Ex Co- gvis S. Ambrof. L. de parad. C. g. ait: 7ege- lm t vat Dominus Je[fus omnes. [alvos faceve peccatoves, etiam circa impios offendere. fuam . debuit volunta- zem. |Quod in Deo fuit, offendit omuibus, quid m omues volui libevave. S. Hieron. Commenrt. i h! MR C. 1. ep. ad Ephef. fic loquitur : Zulr, quee i fupg cunque fuut pleua vationis atque confilii; vult fal- hi hn vavi omnes , atque àn aguitionem veritatis venme [td. quia uullus abfque propvia voluntate falvanty hd vult nos bonum velle ; ut, ciun voluerimus , velit liys d in nolis $ ipfe fuum impleve coufilium. . Ex difci- pulis S. Profp. in Refp. ad 2dam object. Vin- 15 f cent.ait: Sinceviffunà credendum atque pvofitei- fl D dum efh , Deun velle , ut. omnes bominet. [ahoi TUin fiant. — Siguidem Apoflolus , cujus. ifta eft fentene & I zia, follicitiffim? pracipit , quod in omnibus Ece clefüs püffane cufloditur , ut Deo pro omnibus bo- DülS snipibus [upplicetur : ex quibus quàd multi peveuuty x hs peveuntium ef? mevitum ; quàód. multi. [alvantuv, Jalvantis ef donum. Similia habet ibidem a lne 14tam Object. ; & in Reíp. ad 8vam obje&, Ti N Gallorum. . Pulgent. L. de Incarn. & gr. Cht. C.12.: Sic bumato gegeri gatuitam gratiam Di- lhj vitià Dzr Drzo Uuo. 735 fértr vina Bonitas contulit, per quam u bominibus uon fo- i fs Tum prepaginiis obligatione contratta, 65 vitio proprie ul voluntatis adye&la delevetur omis iniquitas, quin Ti eriam cogitatioyis fautke. amiffa pvidem dn bowine h lt primo per bominem [acundum veciperetuv facultas. Hs d Similia habentur in Autore Libror. de vocat. pentium ; a C [ qui olim Profpero. tribuebantur, Qrmtii nunc autem à Criticis vel Ambrofio , velLeo- o ni M. adícribuntur, magnámque ubique auto- p Jb ritatem retinent. Couf. ex unanimi vererum yibti) & recentiorum Scholafticorum , paucis qui- lu usdam exceptis, confenfü, quem Grandin in ommenr. hift. de Pradeft. & reprob. C. 11. hi, t Autores imentl plerofque omnes à feculo 12mo ufque l; p ad füper ius percurrens, in obfervationibus C. poftrem. adjectis oftendir, il 1777 Prob. 111. ex- Ratioue. Ex psitte Dei quidem T delumitur ab ejus providentia, Nam vi jl ? ujus debet res quaslibet ad fines proprios per Dd media idonea di ripere & perducere: fed horni- d nis finis eft falus seererna, & media ad eamido. t nea fünt gratige auxilia füfficientia: erpo & falu- 'm'//h temintendere, &auxilia fufficientia dare debet, [entmv ac confequenter ferió , quantum eft ex fe, velle omnes fieri falvos, 2da ducitur ab amore Dei, I i eus res quaslibet à fe factas amore finpulis proportionato profequitur: ergo cüm homi- At j nes etiam pree creaturis reliquis amet, & ad unc amorem maximé pertineat voluntas eos (j d falvandi; haec omninó afferenda eft. — Ex parte i ominis rurfus duplex ratio. r;a petitur ex " jn firmitate fpei chriftianee, 'Nam juxta z. Petr, z. y V. 3. N Dzr Dso UNo. 736 v. 3.5 & Trident. Seff. 6. C. 13. omnes prorfüs hominesfirmiffimam falutis tpem in Deiauxilio collocare debent: fed nifiDeus omnes;etiamnon radeftinatos , falvos fieri vellet , fpes illa non i nifi flu&uans & incerta effe - poffet, minim& autem firmiffimd; cüm nullus (it certus; num li ad preedeftinatorum numerum pertineat : ergo. ada fumitur ex neceffirate charitaris . diving. Ad hanc enim accendit amor. Dei in homines, & mors Chrifti pro noftra (ilute tolerata: fed K hac incentiva amoris eripiuntur , nifi Deus in- L0 telligatur fic dilexiffe mundum (&u homines om- neés& fingulos, ut eos falvos vellet, iísque fuum Conf. : Ubi- Deus Unigenirum daret:. ergo. fignis & argumentis externis reftatur fe aliquid velle, ibi ejus voluntatem veram & finceram habet; nifi fortg alio figno ipfemet contrarium doceat: fed Deus fignis & argumentis externis teftarur ; fe velle falutem omnium; quia ad eam omnes invitat, ad illam fe&tandam praceptis ; promiffis & minis incirar, & fe feciffe omnia declarat, quae requiruntur ac (üfficiunt ad eam Waj obtinendam ; nec alio figno.ullo contrarium snanifeftavit : erpo. m 317. Objc: : in ep. a d Rdm. L Paüluä. quaruor proponit: z. quód-Deus Jacob dilexee rit, & Efau odio habuerit, antequam nati effents h & quidquam boni vel mali fecerint: 2. quó tj Deus, cujus vult mifereatur, & quem vult, in« duret; 3. quód hunc faciat vas in honorem, "fqu- alium veró faciat vas in contumeliam: 4. quàd lu, r nogjt eurrentis neque volenus, fed miferen t . Dz Dro Uwo. 797 $ ptort tis Dei. . Sed cum his; five per ea intelli atur Jetaby ypradeftinario ad eloriam , five vocatio ad- ra- gtimpt tiam fidei, nequit conciliari voluntas Dei fal- s at vandiomnes: eroo.. Copf. /. Deusinprimisnon ; n 1U5, i vult exaudire peccatores, üàt patet ex 2.Mach. 9. de Antiocho, & Joan. 9. ex cceci nati fermone: a deinde prohibet fzepius, ne fiat oratio pro pec- ; du catoribus, quemadmodum ]Jerem. 7. Prophe- Lomit t , & 1. Reg. 16.Samueli prohibuit, ac r. Joan. st J ult. fcriptura ait : eft peccarum ad mortem, non Dust pro illo dico, ut roget quis: ergo Deus non Ti vult omnes homines íalvos fieri. . Cozf. /7. Om- quit nis voluntas Dei vera & fincera femper imple- Jb rur, & nihil ei refiftir, àt ex Genes so. V.19., T Pl 113. v. 3. , Efth. 1 3. V. 9., lía.46. v. 10., ( Dan.4. v. 33., ad Rom. 9. v. 19. conflat: fed tratit foli ele&ti & pradeftinati, non autem omnes eet prorí(us homines falvantur: ergo nec Deus ve- il Ü re ac finceré vult omnes homines falvari. .æchïf! & D.m. Cum his nequitconciliari voluntas j 0 Dei falvandi omnes , five per . ea inrelligatur jl am five vocatio ad fidei predeftinatio ad plori frititl gratiam, fiquidem (umantur fe cundüm fcopum & fen(um Apottoli , N. fiita non fümantur,C. Pui Scopum epiftolaead Rom, exponit S. Aug. L. 1. i !u ad Simpl. q. 2. j ficferibens: /ntegtionem JApoflo- [le ll li, que per tot am epiftolam viget , temebo, quam qLO eonjulam. — Hzc efl auteim, ut. de opevum. mevitis Wl'l!m stemo glorietuv, de quibus audebant Ijvaclitee gloria- qotet) Yi , quód data fübi legi fevviviffeut 5 ex hor Evangte H Jtcam gvatiam tanquam delitam aevitis [uis pevce- ( G d gäfem, quia legi ferviebant : z(ndeuo,leþazz: ean ,m!, a2 af W uf 738 »Dg Dro Uwo. davi gentilibus , tanquam iudignis , wifi judaica [a- ftr: , crificia fufcipereut. . Hic veró fcopus oftendit; m nec hic fermonem eff» de pradeftinatione ad hd loriam , nec de vocatione ad gratiam fimpli- Wtinp citer talem ac de diftributione auxilii fufficien- bl tis, quod uni detur alterinegerur; fed de vo- DI catione ad gratiam fidei , & de diftributionedo- p ni majoris ac potioris: hancque vocatio nem& EU diftributionem omnino effe gratuitam. Quo- $Q niam veró de prima hujus explicationis parte lo inferiüs iterum redibit quaftio , declaranda ve- perfn poait ritas ifta ulteriüs hic videtur, ne alibi filum rur- füs retexatur. htl - Jtaque advertendum eft, temporibus Apo- IT | ftolorum tres precipuoserrores fuiffe diffemi- hu natos. 1mus erat; Chriftum fuiffe Judeeis da- iquu]e tum ob illorum tmerita per lepis obfervantiams Ui 2das, pofteritatem Abrahze, cui fa&à eft repro- ] hü) N miífio, computandam effe fecundàm propaga- I tionem & filiationem carnis: 5tius, igitur folos Quia judeos adfidem & gratiam Evangelii effe ad- Catnc mittendos. Hos errores S. Paulus everfurus N 4V tres prop ofiriones in epiflola ad Rom. oppo- Mäu nit imae ft, Chriftum non effe datum ob ullo- Q] rum merita, fed ex gratuita Dei müfericordia b DN & bonitate: 2da Abrahe pofteritatem ; cui pro- lt miffio Chrifti fa&ta eft, effe fümendam fecun- Yn; düm propogationem fpiritüs ; adeóque inter Tieq filios Abrahe- computandos, qui fpiritum & ton fidem Abrahz imitantur , fidem Chrifti fufci- ju piunt & ad veriratem Evangelii veniunt; five non [ íecundüm carnem filii Abrahae fint; five t N mtx: QX.E LY x bw'bes'Uss. ; 7239 idit offeni fint: 5tia, ipitur predicandum Ei/,faiäääliu-m; rum Tudaris tüm gentilibus, & nullos effe ex- * ationti cludendos. Porro prop. 1mam Apoftolus pro- n fj bat inprimis ex hoc, quód ram Judai, qui le- fufíca d d gem habebanr, quam'gentiles , qui fine lepe vivebant , erant ante Chrifti adventum peccatis yionx pleni & fine meritis bonorum o N perum; quod fonem argumentum Cap.r.2. & 3. tra&tat:. deinde ex - Qu €o, quod ipfemet Abraham, cui facta de Chri- jr t fto repromiífio, non per operum merita fed a perfidem fuerit juftificatus; & hoc in C. 4. ex- lum n ponit: poftea per C. . & 6. exinde, quia omnes five Judzi five gentiles in' Adam fünt mortui, u 4 dift & folus Chriftus omnium five Judaorum five gentilium eft redempror & vivificator: demum; lgis antíar quia lex Tadaeis data non. habebat. vim purgan- di homines à peccaris & vivificandi, quam fo- toy lam hàbet gratia, & quà gratià adveniente le p exinanita; -àt in C. 7. & $. exponit:. poftrem, Qu quia cum multi effenr filii Abrahz fecundüm dei carnem, nonattentiseorum operibusalioscom- wiri putavit intra femen repromiffionis, fcilicet Ifaac oppe & Jacob, alios exclufit , nempe Iímael & Efau; ) Um' quod C. 9. oftendit. — 2dam prop. iisdem argue :ïcofdïi mentis probaram, ex intituto incipit oftende- » qit re in cit. C.9. & r0.; &quidem r.ex exemplis j t lünaelis & Efau , qui quamvis fecundum ear- i I nem effent filii Abrahze, ramen in ejus femine j non compurantur ficut H3ac & Jacob: 2.exte- jl fümoniis Ofez ae Ifàig, que ^ docent voca- j D) tos non ex Judais folüm (ed & ex gentibus: j 3.ex eo; quód ficut jufliria non eft ex lepe (ed li !l exfide, que o.mnibus' proponitur,; fic filiario n Aaa $ A?bra- DE ']()EO Ur-:o í 49 Abrahz, cuifactà de Chriíto promiffio, ex omz f0f f ficit nibus, & hinc non ex folis Judais, fed etiam g fd ex gentilibus fit accipienda: 4. quia falus ob- du venit mundo ex Dei gratia, non ex operibus; CURUf alioqui gratia non eíffet gratia; Deum autem wh non folum Judeis dare gratiam fed etiam gen- ii tilibus, probat quoque reftimoniis fcriptura- rum. Exhis veró evidenter fequitur 3tia pro- m tico pofitio; nempe Evangelium omnibus indiftin- &* , tam gentilibus quàm Judais, effe predi- li5 in n candum. - Undecum pateat fcopum potiüsop- pofitum effe conclufioni obje&tionis , nunc à il 1renu's fenfum objectionum ex ponendum tranfimus. Et quidem ad rm. & odium non fumi ftri- m & & abfolute, fed minus ftriété & comparati- EU v& nempe pro minori dilectione, quo fenf ac- r t. V. 15.. Matth. 10. v.37., & At cipitur Deurt.2 ln | Luc. 14. v. 26.; &in hac fignificatione fecundüm fenfüm hiftoricum Deus Jacob dilexit ; quatenus " ] t ejus pofterita ti dedit terram lacte & melle flu- entem; Efauautem o dio habuit, quatenus Idu- X rilem, & üt LU mzxeis ejus pofteris dedit terram fte iMalach. z. v.3. inquit: Pofui montes ejus in fo- i j lütudinem , eg. bereditatem ejus in dracones deferti: L Secundüm íenfum myfticum autem, quatenus ora gratie dona gratuitó Jacobi pofteris maj Ad ad. & Deus d conceffit quàm Efavi filiis. E ratuitó miferetur, cujus vult, quia nemini V - dis uam pratiam debet: neminem ramen nifi pr füppofità peccati malitiae exceecat & obdurat, & l i quidem non pofitivé & impertiendo malitiam, fed permiffivé tantüm & non largiendo gra- Q m aut tiam, non quidem nullgm, fed non efficace nog Dr DVEO UNo: 74 ) ett non majorem. ' 724 37. 3. Similiter Deusalium [ed eti facit gratuitó vas in honorem per vocationem filuso ad fidem: alium relinquendo fuae malitiae ac ob- openi durationi & fic permiffivé tanrürm facit vas in m a contumeliam; unde & dicitur ibidem füftinere m p vafa hujusmodi in multa patientia: quód tamer in iisdem addatur oftendere iram füam, poten- p p tiam ac virtutem, id tantüm intentione fecunda- indil rià contingit ; fecundüm quam przvisá voluntá- d tis in malo contumacià deinceps utitur in bo« Qu num,; id eft in manifeftlationem füze juftitize && fu. utiliratem electorum. | 44 47. & Noneffecur- rentis ac volentis; fed miferentis Dei ; tumquia pür.nmw Jrfi nemo propriis fuis viribus & fine gratia currit aut vult: tum quia quantumvis per proprias vi- npato nf res currat ac velit, nihil prodeft ad coronam comprehendendam: unde folius Dei per pra- p tiam miíerentis eft, que & grads darur, & T precipuas partes habet inopere ac cur(ü faluta- ylel i. 244 Conf. ]. w. quosd 1m. D. Deusnonau- asll dit peccatores impoenitentes, de quibus parae- T mia czci nati apud Joannem loquentis intellipi tf debet, C; nonaudit peenitentes, füj4. ficté dun- Mh f taXat uec finceré poenitentes, ad quos Antio- n chus memoratus pertinebat, C. veré ac fince- ] dOUf ré pornitentes,..N. — Quoad 24. D. Prohibet, 8 ne fiat oratio pro iis, qui in peccato obftinati nemml vivunt aut finaliter impoenitentes funt, T. pro alis, N. Sicut Deus juft& nepat auxilia abun- j "u dantiora & majoraobftinatis & impoenitentibus, Jj tum quód aliaspratias repudiarunt, tum quod ex aturi ulteriüs dandas pree- p gtppria malitia repudi « Aaa 3 videne * fl 742 E Dro IIINO. ; videntur ; fic & jufté potett probibere; ne faü-. . €li orent pro impetrando illis gratiae auxilio: -u ficuttamenin 1mo cafü non carent penitus omni ! ilerit auxilio: etiam fufficienti peccatores ejusmodi; » fin x fic nec in 2do intelligi poteft Deus nolens fuffi- ddum cientes gratias dare. . Dixi autem, ZYanfeat; Tepet tum quia Joannes non prohibet orationem, fed qp.ad duntàxat eandem, utpore ex hominum malitia 3 9 futuram inutilem non imperat aut füadet: tum Qmne quia prohibitio. Dei in prioribus eft ex fuppos plicin fito previfa obflinationis, & finalis impeeniten- (itày tie; adeóque non pertiner ad voluntatem an- o tecedentem, fed confequentem, .. d Conf. II. r E. D. M. omnis voluntas Dei femper impletur i5f füb aliquà ratione, C. füb omni ratione, fu/d. Qu fi eft voluntas abfoluta & confequens , C.fi con- PU ditionata eft & antecedens, N. QuatenusDeus — gj de iis, qui faciunt, quod non vult , facit ip & quod vult; aur quatenusqui recedere videntur p àdivina voluntate fecundümunumordinem, res — sj labuntur in ipfam fecundüm alium ; earenus juxta - pny Aug.& D.Thom.dici poteft voluntasDei femper . g impleri: quód autem voluntas conditionata alio : Jal.i fenfüfemper impleatur;nec ex fcriptura habeturs ET ubi potius legitur ex f. d. contrarium;. nec & l& hoc, ut efficax dicatur , requiritur ; ut fiat quod qit intenditur; fed ut adhibità conditione faat | m;ï volumus, & eà fublata non fiat. : quod 5 Sip -0818. Zzf. L Praecipuum dogmatis:no firi E 0m prafidium petitur ex illa Pauli fententia: Deus Q vult omnes homines falvos fieri:: fed hec nec qir rgo, N poteft nec debetad omnes & Qn.gulos trabi:e [ e Ds Dro Uxo- ET 6 nl - Pyob. Ym p.snin.. Ss. Patres damnant & redar- ? auxü'n; guunt hanc extenfionem;. nam Aug. ep. 107. Ts u äfï'erit, eos, qui , Afpofloli verba deomtnibus generae ejsmoi tim exponuut , son antelligeve , quá. locutione . fit jen i dium , quód Deus vult omnes falvos fieri. . Idem T repetit ipfe L. 4. cont. Julian. C. 4., Profp. in o ep.ad Ruflin. C.8., Fulgent. in L. de incarn. m C.29. Érgo.ejus fentenria trahi non poteft ad (; tüt omnes G íingulos. .. ProJ. 24. p. Ss. Patresex- x i plicant hanc fententiam de voluntate Dei falvan- gt di tantàüm pradeftinatos. Hincenimtriplicem ( expofitionem affert Auguftinus, 1mó quidem, Ir) ut fitlocutio caufalis, quatenus Deus vult om- jmpd nes falvos fieri ,. quia nos facit velle; ür L. de E /ïlh corr. & gr. C. 14. & L.22. de Civ. C. 1. habet: MTO 2dó ut fit diftributio accommoda negativa, qua- usDet «enus nullus falvatur, nifi quem vult Deus falva- EU re; & hoc in ep. 107. , Enchir. C. 102., L. de vt predeít. C.7.,. L. de-corr. & gr. C. 14. refert: |nem? 5tó ut fit diftributio accommoda. affirmativa nj . pro generibus fingulorum, nonautem profin- ifempi gulis generum ; ita rurfüs in Enchir. C. 103. & TT in L. decorr. & gr. C. 14. exponit;. cui acce- dunt S. Profp. Carm. de ingrat. C. 16. F'ulgent. Jabeuhfä.i A L..de incarn. C.31., Patres Africani exules in epift. Synodica C. 14.. Ergo non debet volun- p tas Dei ad omnes trahi. |.Proj. utraque pavs. u g Si poffer.aut deberet haec fententia extendi ad ij " omnes, erpo debuiffet effealiqua ratio urgens, cur Ss. Patres precipu? in pugna contra Pela- iü" DCUS hæ; n gianos & femipelapianos non protulerint illam ntate generali ; fed re- lhilefgo^ explicationem de volu firinxe- i. Aaa. 4 RRi o » 544 Dzrz Dro Ux«o. ftrinxerint ad preedeftinatos: talis autem nulla j äüæm Ó affignari poteft:ergo. Corf. 7. Ecclefia Lugdu Filpe nenfis, unáque cum eaPrudentius 'Trecenfis; - v.gïCæ[er Lupus Ferrarienfis , Ratramnus Corbejenfi Qme aliique, füb fzculum nonum r.in L.de tenen tiin da veritate Scripture reprobavit Canonem tition 3tium; Conc. Carifiaci fup. relarum; 2.ibidem . (iti approbavit dogma Gotefchalci voluntatem fal-. — D Vf vandi ad folos electos reftringentis: 3. inL. de tribus epiftolis vel tres allatas Auguf(tini expo- LU fitiones circa voluntatem falvandi omnes tan- "g tüm admifit, & noftram penitus rejecit ; velil- ] f las üt. probabiliores defendit, noftram autem L tantüm üt piZ quadam vatioue à veritate zon ab- [ Dorrentem toleravit : ergo. Conf. 1. Voluntas Tilnis generalis falvandi omnes hoc ipfo ; quód fitan- trbi tecedens, juxta S. Thomam eft rró tantüm m velleitas, üt patet ex p. 1. q. 19. a. 6. 2dó eft p iners & otiofa, quia üt in 1m. dift. 47. q.r. t d a. 2. ait; operatio uon covve[pondet voluntati Dei antecedenti , [ed confequenti; &g' volumtas antecedens foln r z05n babet effeum , mifí. confequens adjungatur. 3tió habet pro objecto rem meré imaginariam I & fictititiam; quia juxta eundem locis mox D cit. natura hominis in fe confiderata & prz- t cifa à circumftantiis tantum füb voluntatem Dei r antecedentem cadit: ereo. Ti .. IN. min. z ddprob. ym. p.. D. A. Patres «f ( damnant hanc extenfionem in fen(ü Pelagiano- rum & femipelapianorum, feu cum eorumer- ll roribus conjunétam, C.in fenfü orthodoxorum, W &ab eorum erroribus puram; IN. Confutat f autem us Dr Dro Uxo: 7 emuw; autem hicloci Aug. errorem 3tium; Profper & i Fulgentiuserrorem 1mum, ür ex contextu patet, w ^Caterüm ab iisdem admitti generalem falvandi uj Oomnes voluntatem liquerrum ex eorumíenten- (m» — tiisin probatione allatis, rum ex illa Auguftini no- (msm — tarione; quam L. 1. Retraét. C.16.ad jungit: Quo2 11b EX Kl ( dixi ilud lumen pura eorum corda pajcit, qui qun d . Dto credunt &2 fe ad ejus praecepta. fervanda. com- aL vertunt , quod ommges bomines. poffant, fi velim: nj ,non exiflanent novi bevetici Pel. agiani [ecundim j u €o5 e[fe di£fum. Ferum efl enimomniuo, omues boc iW j ln poljes fi velint; [éd prapavatuv. voluntas à Domi- 1 auet . 970; &j tantum augetur munere cbarvitatis, ut po[- Mitli a&. fitt. . Quibüs verbis aperté fatetur , omnes ho- olunti mines falvari poffe, fi velint, modó illud velle ditat tribuatur voluntati preeparatae à Deo per gra- qntüdt tiam, non autem reli&tz propriis viribus. . ,2 ybd grob. 2d. p. D. .4. Patres explicant hanc. fen- tentiam de voluntate Dei falvandi rantüm prae- p 770 . deftinatos; ubi loquuntur de voluntate Dei ab- gt . "foluta,efficaci & confequente, C. ubi loquun- !t tur de volunrate Dei conditionata, inefficaci ac mriaq antecedente, N. Unde etiam D. Corf. Ergo ; f voluntas Dei abíolura & confequens non debet p trahi ad omnes, C. voluntas Dei conditionara 2 & antecedens, N. / Loqui in his interpretatio- nibus S. Auguftinum de voluntate abíoluta-& purt efficaci fàtis colligi poteft ex uno textu Libri de p ' correp. & pr. C. 14., urpote inquo capitetres j illas expofitiones adducit; fic autem ibidem lo- quitur: DiZum efl omnes, bomines vult [alvos fie- olhf E n, ut inteligamtur peadeflinati. . V . JVon eft ita- aa 5 que T d Drz DE.o UNO.N 746 n«j que dubitandum velumtati Dei bumanas voluntatet —— Hitem non polJe vefiflerey quo minus faciat ipfey quód vult, » quandoquidem etiaimn de ipfis Dowinumvoluntatibus, | ticos: * 1 lnnta quod vuli, facit. Idem conflat ex contextu de reli- quis Patribus; nam Profper loquítur de volunta: - por ^ Vater te,que ipfa um confummat opus: Fulgentius ratio- nem hanc addit; 4uia. Dews noflev omnia , que- 1folis cunque voluit , fecit: Patres Africani autem fimi- feq l lem his verbis; femper quippe voluntas. Dei omni« cialn filt porestisimpletur , quia poteflas ejus nullatenus viu- citur. .. Quamvis veró fub hac diftin&ione ex- p E pofitionem Auguftini admittamus, eámque tex- 1 nsj tui Paulino per aliquam. accommodationem ften aptari poffe demus; tamen paraphrafis iíta ob- liri l via ac naturalis non eft, àt ex dictis patet; nec j etiam talis Auguftino eft habita, quod colligi- IN tur tum ex hoc, quia expofitionem de prede- hi ftinatis adhibuit füb hac formula, poref? intelli- (f £i,à qua tamen abflinet in L. de Sp. & lit. , L. BEICN tTt de Catech. rud, & L. z. Retr. alibíque, ubitex- tus fecundàm fenfüm (uum proprium ab eo V0 ad omnes extenditur: tum quód priorem tan- j && tüm ufürpetin certamine contra Pelagianos ad E!fp( eorum objectiones ex eorum principiis diluen- li das; pofteriorem autem, càm ipfe quaítionem i lie de hac matería ex. propría fententia inftituit ac definit. .2 prob. utr. p. . IV.m. . Ratio, cur W contra Pelagianos non protulerint fenfum tex- tüsuniverfalem; eft ; quia illi admiferant volun- lu tatem in Deo fàlvandiomnes, cui tamen do- 3t gmati adjungebant errores alios: unde . Patri- W L bus non —il,la'm" probandi, fed hos exp upnandi nece /l-. Dz Dzo Uxo. 747 aolunt neceffitas erat. . Ratio veró reftringendi volun- quitd tatem ad preedeftinatos Patribus contra hereti- hn ticos agentibus fuit;. quia; cüm hi dicerent, vo- t ded luntatem. falvandi omnes. effe indifcretam & volit prorfus aequalem,. quód autem hi pre illis fàl- st varentur; in humanam duntaxat voluntatem fin t olis naturee viribus agentem effe referendum; em/it fequebatur, aut Deum nullo modo habere fpe- ia cialem quandam.& .efficacem voluntatem circa T falutern hominum, aut fiquidem hanc Deusex iQre t arte fua haberet, eandem tamen ab homini- b gt us fruftrari pofle. Patres 1mo errori oppo- aO^ uerunt divinum propo(itum, quo electi pecu- i liari quadam & efficaci voluntate ad falutem fünt et; predeftinati; 2do autem omnipotentiam Dei, colij cui, üt Aug. L. de correp. & gr. C. 14. ait; vo- at leuti [alvum facere ullum. bomimum vefiftit avbi- d ^ *rium. Contra hec cüm objicerenr heretici ,ïlt.,L* ' textum Apoftoli, reponebant inprimis, perpe- abité ram eX eo colligi; Deum non aliter velle fal. ydi vos fieri praedeítinatos quàm reprobos; quo m tf evertebatur error 1mus: deinde dicebant eum 108 exponi poffe de voluntate efficaci circa praede- il inatos; quo admiffo urgebant. maximé ab exemplo parvulorum falfitatem erroris 2di,, fa- jond. ? ii lutem duntaxat in hominum voluntatem refe- rentis. d p Ü j : ä m Ad Conf. I.. 3« quoad xim. IN. Aff Ecclefia | W*IM, Lugdunenfis non. reprobat do&trinam canonis gtii Carifiaci de voluntate generali circa omni- j put um falutem; fed id.unum improbat, quod in nandï olici 1 go flatuta fit interpretatio textüs Apoft p ml pro Dz Dzo Uxno. 745 pro falute omium tanquam unica &unicé vei'a; ld expofitio autem $s. Patrum de voluntate effica- tf ci ad aliquos duntaxat exteníà fuerit reje&ta & ^ibl ml exclufa: in quo tamen errabat errore fadli. Quoad 24. D. Laudat dogma Gorefchalci, volun- süm tatem falvandi ad folos ele&tos reftringentis; mend quem tamen five errore facti five veré putabat Q non excludere hanc voluntatem generalem pro &nont falute omnium, C. quem putabat. excludere ing; | hanc voluntatem , IN. — Quoad 37, N. 1m. Aff tmür Ecclefiam Lugdunenfemin neutro libro nobis Vr fepugnare manifeflé conftat. — Nam in L. de &l tenend. ver. Script. C. 12. ait, eum, qui docet D ex Apoftoli (enfu Deum velle foios electos fàl- f vos fieri; & alterum, qui afferit ex ejusdem Ál tnente Deum velle omnes generaliter fieri fal- M J vos , fidelitev «9' unaminiter . concordare ; : quia Tly prior Apoftolum explicat de voluntate efficaci k ! & confequente, quinexcludat generalem &an-- ^ t ( tecedentem, quam Ecclefia haec vocat. volugta- ton f 03 zem bLonitatis cveatovis: alter autem explicat de UR voluntate antecedente & generali erga omnes, tq non excludendo voluntatem confequentem & W. abfolutam pro folis electis. . In L. de trib.epift. fs autem C. 12. afferit (ententiam , qua ftatuit vo- 25 lunratem generalem íalutis omnium, /idelitev QT polfé vecipt atque. à. Sy. Patvibus fuiffe probatam: Ril C. »4. addit eandem effe bonoraudam : C.. 28. ait; h eevtiffanum e[Je , Deum velle omnes etiam veprobos. Ants falvos fievi , ita tamenyut eos omnimo non. faloer ; aut LE üt C. 13. docet recipi poffe hoc dogma, // bate Ütn voluutatem bouitatis evga Jalutema. bominum non DI [4 (2 Nuïæ UT m * I DEk Dio U.No 749 (b vt qeei eredatur, burandobfiflente voluntate , Deum imple- ve non po[fe , fedobhiflente bumand iniquitate impleve n nolle. Unde 2d. 4/].D.ExpofitionesAuguftini ad- ye f mifit üt probabiliores, fümendo voluntatem Dei d ol 2düm frequentiorem in fcriptura ufum C. fü- T mendo 2düm abfolutam dogmatis veritatem , 'N. u Quia in fcripturis voluntas divina fimpliciter Vk enuntiata fzepiüs defcribitur tanquam efficacif. od fima; hinc Ecclefía Lugdunenfis per volunta- ml rem fimpliciter & fine addito expreffam hic in- jp tellexit voluntatem confequentem, adeoque aLé ad folos ele&os extendi contendebat; non ta- ui du men aliam in Deo voluntatem etiam antece- 45l dentem negabat, ütex allatis manifeftum eft. g'usdem "d Conf. II. 9. quoad vim. D. 4. . Voluntas eri f generalis falvandi omnes, feu antecedens juxta ; qi $. Thomam eft tantitm velleiras, quantum illa eftci fpe&tatur fecundüm fe ac in feipfa eft, N. quan- mu tüm comparatur ad voluntatem abfolutam & golit confequentem, C. Voluntatem antecedentem Jicar d quoad f& non effe in Deo fufpenfionem a&tüs Qmno aut quandam imperfectionem vel fignum dun- taxat volitionis, fed veram ac propriam bene- sl placiti voluntatem, ipfe S. Do&tor de verit. q L iv 23. 21.3., in 1m. dift. 47. q. 1. a.2., in'ep. r. 1] ad Tim. C. 2. alibique declarat: dicittamen vel- j i ;'. leitatem, voluntatem fecundüm quid , imper- | ' ; lj ectam & minüs integrarn, comparativé ad vo- / f luntatem confequentem; quia hec eft volun- tas abfoluta, voluntas fimpliciter ralis, quce ex ! ji omni parte perficitur & intepritatem etiam fi- i nis obtinet. Ubi tamen notandum ; quód quam- Vis voluntas anrecedens pollir. vocari inefficax J refþe&u/ 750 — bairie du n re(p&&u finis nempe falutis eternas, utpbtä uam non femper obtiner & efficir; tamen fit detr i Conditi efficax refpectu mediorum feu auxiliorum fuf- ficientium ad finem hunc obtinendum: unde Bop at i patet; quod ex hoc capite recté vocari poltfit CR vera voluntas. Quoad 2d. N. Aff. Ratio patet diving ex proximé notatis & confirmaturex S. Th.; qui in 1.difl. 46. q 1. a. r. Sic ait: «Hujus quippe feti]is i m voluntatis effectus eft ipfeordo naturg in finem falutis, & promoventia in finem omnibus com- ij Tone muniter propofita, ram naturaliaquàm gratui- ta., Hinc zexr. D. operatio effectüs principa- pote j um lis, nempe collatio auxilii efficacis ex parteDei & affecutio falutis ex parte hominis, non re- l Af fpondet voluntati antecedenti; fed confequen- ']anim di, C. operatio effectüs minus principalis, nem- j D e ordinario ad finem falutis & collatio auxilit. 1q fufficientis,IN. Quoad 3tium N. Ant. Aliud enim u eft; remeffe imaginariam & meré fi&titiam , aliud rem confideratam in fe , abftrahendo à circum- ^tihi fittn ftantiis, üt ex Philofophia patet: prius Deo convenire nequit; pofterius eidem tribuir D. E ls 'Thomas pluribus in locis, ex quibus fufficiat commentarium in r. ad Timoth. C. 2:, ubi in- 1 ln uit: * In Deo falus omnium. hominum in fe confiderata habet rationem, ur fit volibilis...; nl fs Q & fic ejus voluntas eft antecedens; fed ficonfi- deretur bonum juftitie , & quod peccara puni- filà antur, fic non vult; & hsc eft volunta k Ve a S cg'n- fequens. » pio! 4 ? h 3t9. ?fl. 11.' InDeonon pot'eïfc admitti vo- " luntas conditionata; inefficax , & fundata in D imeri- $ * 151-: Dgo UNo. ä, Wt mentis abftractione; 1mum quidem, quia vi- [ tumyt detur indignum Dei voluntatem dependere 3 m t conditione, quam ponere vel non ponere ex hm: unt Deo pendet: 2dum, quia repugnat cum idea vur entis furné perfecti & fürne porentis: 3tium, quia nec ex parte intelle&tüs nec ex parte voluntatis Rarot Id divinz locum habet abftractio : (ed volunras ge- neralis falvandi omnes conditionata & inefficax p einfnet & fundara in mentis abftra&tione dicitur: erpo. jousm- Conf. I.. Voluntas illa generalis falvandi orines m non eft feria: ergo. Prob. J4nt.1. Deus non poteft ferió velle id ; quod praefcit non'efTe fu. p at turum: fed pree(Cit non effe füruram reprobo- nont rum falutem: ergo. 2. Si Deus ferió vellet fegit omnium falutem, deberet omnibus dare auxi- la, quz per fcientiam mediam pravider effica- i nd . y a €ias quia ficut, fi medicus haberer medium effi- qdeni «ax, quod (ciret certiffime effe fanitatem alla- m j Bhljt turum, & fimul aliud , quod fciret certiffim& f nihil profuturum, & omiffo primo applicaret jos D fecandum, non poffet dici ferió velle fanitatem fuit epri; fic idemin cafünoftro dicendum eft : fed " uffci H eus auxilia ejusmodi non dat: ergo. — 3. Qui ubit vultaliquem effe&um conditionaté feu füb con- ditione, quam vel folus vel faltem cum alio facil& n implere poteft, & non implet, non cenfetur )ilis i I ferió velle talem effe&tum: fed Deus fic vult I falurem reproborum füb conditione finalis per ( PUH!' feverantie , quam ille folus vel faltem cum re- g probo facilé implere poteft per auxilium fpecia- le, & tamen non implet: erpo. Couf. I1. Li- jv ! cet Deus habeat voluntatem anteceden tem & GQDdi&a p 'Dn Dro UNo: ï 752 condirionatam puniendi omnes hotnines, fi in: &unp li bf peccato decederent, tamen per hoc non dici- tur ferió velle omnes homines punire: erpo; li- MXOtex tios(lt cét habeat voluntatem antecedentem & condi- tionatam fàlvandi omnes homines, tamen vel Qndün er hoc non debet dici ferió velle omnium fà- yfler lutem, vel faltem non rectà dicitur habere fpe- iiin] t ( cialem & majorem affectum homines falvandi; quàm damnandi; preefertim cüm aliàsetiam di- ( f ci poffet ferió velle falutem 'dæmonum& dam- E Quets, natorutmm. d Cion E« " Ad arg. quoad vm. D. M. In Deo nequit admitti voluntas conditionara, cujus conditio Qu j unicé dependeat à Deo T. cujus conditio de- tum, pendeat fimul à creatura; N. 1mum conflatex (f Wtlse not. 2. num. 289. ; 2dumex hominis libertate fa- cilé colligitur, & huc pertinere ex quaftionis ! 4l inn «j íftatu liquet. — Quoad 2d. D. M. Nequit in Deo admitti voluntas inefficax, que talis fit vel ex WE diney impotentia vel ex mutatione confilii, C. que * talis fit ex non pofita à creaturis conditione ; à :taxaf .' ua Deus vel fecundüm leges ordinarias pro- i videntie vel ad libertate» creatam tuendam l Um, t ob liberé voluit dependere effectum voluntatis, N. gmum repugnarer idez enrtis fummé perfecti ac r üöie& potenris, 2dum nequaquam: prefertim, fi at- tendatur ad alias rationes füprà expofitas, fe- Qd cundüm quas Dei volunras femper impleri re- li 2 élé dicitur. Quoad 3t. ruríus D. M. In Deo [iOne Qd('.öq nequit admitti voluntas, quze fundatur in ab- ftractione formali, feu quae fe teneat ex parte T. intellectüs divini, inferrätqueigeo limitationem | It&; Va Dz Dro Uwo. 753 ites, [ & imperfe&tionem, C.. que fündatur in men- nonü tis ab(lractione objectiva feu qua fe teneatduns s DO j D! taxat ex parteobjecti cogniti, & fic in eodem va- Ts Yios ftatus & conceptus objectivos füpponir, fa« timpn t cundüm quoscognofíci poffit;N. Sicut autem ex mniur pofteriori capite juxta Theolopos omnes (ine l ullain Deum redundante imperfectione ftatui- r tur fcientia vifionis & fimplicis intelligentize, fic sem & flatui poreft voluntas antecedens & confe- i d quens. Atque huc referendum eft illud , quod dixit S.'Th. p. 1. q. 19. a.6. ad .. « Hec diítin- ho nqul'l €tio non petitur ex parte volunratis divinz, in qori qua nihil prius vel poíterius, fedex parte voli- ditiot torum.,, Et in 1m. difít. 46. * Non ex aliqua onltt diverfirare voluntatis divine, fed propter di- rtalel verfas conditiones voliti. , e[lior. «4d Conf. 1. . IN..4. Obferva hic b di[&ri* n D men efTe inter voluntatem abfolutam & feriam; y vdi prior enirn vult objectum fuum omni modo & fine ullà limirarione, adeóque non tenetur dun- M t taxat ad media preftanda, quae (ufficiunr ad il- "s no lum finem affequendum aut objectum ponen- dum, fed X ad ea, quibus certà ac infallibili- tief £l tatl5y ter obtineatur finis feu ponatur objectum: po- fterior autem haberur etiam, fi velir finem vel fedii m)üï obje&tum certo quodam modo & (üb aliqua conditione; ür parer tum in pluribus volitioni- It ; Vif bus humanis, tum ex eo, quód pofità condi- j üione vel modo tequatur ipfe effectus & finis; mnäh' adeóque obligatur quidem ad ponenda media, quze ad ipfam fpectant, füfficientia, quibus po- Á wte btineri finis; non au« j telt & ponicendiuo & o b tenm Dz Drzo UNo. 754 tem d ea; quibus abfoluté ac infallibiliter obti- !fritti neatur. His fuppofitis 744 prob. 121....N.. vel * ul D. M. Deusnon poteft ferió velle, quód'pr&- — &um 1 vle fcit non e(Te futurum ex defectu íe tenente ex parte füi , C. ex defectu fe teneute ex parte al- finqe, lib co terius, fubd. non poteft ferió velle voluntate abíolutà.& confequente, C. voluntate condi- ROE tionatà & antecedente, N. . 724 prob. 24. rur- pltt,. fus JV. vel D. M. Si Deus ferió vellet voluntate impla Q abfolutà omnium falutem, deberet dare media; quae per fcientiam mediam pravidet efficacia; Ti C. fi ferió velit voluntate folüm conditionatà N. it li adem refponfio tenet in paritate allata ; fiqui- potis, FTET dem medicina non pravideatur nil profutura ob inefficaciam ex ipía medicing natura prove- | Axli f l nientem ; fed exaegri voluntate medicinam hanc applicare nolentis. Preterea Difp. eft; quód ET At fanitas non detur egro per modum pramii, at- que hinc medicus non debeat attendere liberta- À tem ejusdem, & vel ex contractu cum &gro ts aut republica vel ex charitate teneatur ad medi- ltny cinam abfoluté profuturam: econtra cum Deus Rnl faltem adultis det falutern per modum premii jl debet attendere ad meritüm & libertatem; ac Vg j preterea ex nullo titulo tenetur ad danda Ípe- (( N cialia & efficaciaauxilia, fed duntaxat ad ordi- Ym paria & fufficientia. — 27 prob. 3z. s. quoad 1m. il anemb. IN. min. quia perfeverantia finalis ex ali- bi dicendis vel formaliter habetur vel faltem de« p J I$ ( pendet ab cooperatione libera, quae poni de- Ton bet àcreatura: quoad 2d, memb, D. M. Noa fint ullaïwli- & cenfetur ferió. velle omg'i modo & fine. K 1mita- -- N " & 'DE'" Dro üNO. 755 Jitet mitatione effectum, qui eundem füb conditio.. n. Y j j] ne vult; quam cum alio facilé implere .poteft Qd & tamen, non implet, C. non cenfetur ferió teffee t velle certo quodam modo & f(üb certa limita- Y parleaï tione, N. . Alii /u2Z. qui eundem effe&tum vult ol füb conditione, quam cum alio facilé & eque at ( connaturaliter implere poreft, nec ramen im- )dl plet, T. quam non poteft equé connaruraliter voltnt Amoplere, IN Deusjuxta hoc nec ütconfervator yemedi naturz nec üt autor liberratis poteft equé' con- i naturaliter reprobis dare auxilia fpecialia, quia ii üt talis ea dat fecundàm opportuniratem tem- u, t poris & aliarum circumftantiarum feu curfum lu caufàrum . (ecundarum, cui connaturalia fünt ; pro* auxilia ordinaria non aurem fpecialia: unde li- am li &t hec reprobis nolit dare, vult tamen illos ferió falvos fieri per auxilia ordinaria feu con- l; qi ii naturaliter dabilia. . Sed de hoc alibi. [eäbä A Conf. IT.. 3. T. Supp. A4ni.. Quia volun- um & tas puniendi homines propri& non eft antece- d dens, cum neceffarió pre(upponat culpam non 71 minüs ac ipía poena. .. ]V. Cof. Difp.eft; Quia at Deus falutem hominum ita vult conditionat? ; ett;/ ut etiam conditionem feu opera bona fieri de- d fideret; & ad ea det auxilia: econtra punitio- ad [ nem fic vult; ut ejuscondirionem feu opera mala, T nullo modo defideret, fed potiüsilla probibeat, TA & per comminationem poenarum homines ab illis dererreat. j Ad id quod additum eft de dae- g monibus ac damnatis,diferimen eft, quód Deus i Non tantàm habeat affe&tum aliquem complacentitee / m & dampatorum ür c»iþca falutem dasmonu m Bbb a poffi. » d L Dr Dro Uwo. 956 Vinf e poffibilem , non autem voluntatem beneplaci- ti actuofam ; unde nec circa eorum falutern ali- fs n NOluDt quid operatur , utpote cujus illi incapaces funt tanquam in termino conftituti & obfirmati in gvl malo, & qua non jàm amplius rationem habet lm ex boni appetibilis, quia non eft confentanea divi- qui ng juflitie: contraria omnia reperiuntur in fa- &m lute viatorum & voluntate tum ad illam tenden- Cutan fanti te tum media füfficientia providente. ID UARES: 7p eadem providentia /itpevnatuvaiif bus pevtiaeat ad infautes [ine bapti[mo movientes Mm, n 320. lVora. Preetermittimus hic equidem ex ratione num. 3 13. datádifficultates caereras; quie ts citca mortem Chrifli & gratiam fufficientem A ro adultis etiam obduratis ac infidelibus pro- nl ferri folent contra voluntatem Dei hactenus vin« ;imisp] dicatam: quaftionem tamen de voluntate fal- ^i vandi etiam infantes fubjungimus; tum quó ]s inde, qui aliter fentiunt, argumentum & exem- Af l plum validiffimum depromant: tum quód me- | tppl dium falutis pro infantibus, quod in L. N. eft l Auin baptifmus, diverfüm fit à medio adultis con- - Jttts ferendo, neque hinc previam rerum aliarum - Jvl notitiam tantam exipat: tum quód materieehu- li jus explicatio neceffaria fit vel falrem multum lst facilitatis praeftet ad intellipenda ea; que pott- W Movetür autem controverfia hac dicentur. mq refertim de infantibus illis , quibusfive in ute- n ro materno vifolius naturae morientibus, five in h lucem editis nullà humaná diligentià baptifmus fin applicari poffe videtur. — Cirea hanc non minüs Ü varia Dzrz Drzo Uwso: $57 l MM wari efttnm errantium tum opinantium claf- Rlotemi fis. 174 eft eorum, qui negant dari in Deo DUil woluntatem etiam antecedenrem falvandi hos U! . Sarvulos; five quód univerfim voluntatem il- "U ]lam generalem cum heereticis inficientur; five 1taneqd:s7 uód hanc reftringant ad adultos; five quód Mi eam quidem concedant circa falutem in fefpe- Tuffstsd étatàm, non autem üt confideratamin circum- » flantiis divinorum attributorum, vi quorum nempe contendunt, Deum velle falutem qui- nl busdam infantibusad mifericordiz füz oftenfio- rientes! nem, aliis eam nolle ad juftitiam füam mani- j ! — feftandam. 2da eorum, qui voluntatem Dei 'CI'HS)W antecedentem fàlvandi omnes parvulos hàc tan- jcienti tum ratione admittunt, quatenus Deus paravit. u5 &in Ecclefia po(uit baptifinum feu medium fa- Qms/ lutis pro parvulis; quin tamen ferió voluerir d F applicari baptifmum, aut fufficienter de mediis w .providérit, quibus applicari queat baptifmus. od 3tia eorum, qui etiam hanc in Deo voluntatem ( W? ^ applicationis & fufficientem provifionem fta- , Nd £uunt, eam tamen dicunt dependere à caufis jis.c0h naturalibus & neceffariis; quatenus Deusferió gliamit vult applicari baptifrmum, ni(i vel ubi non ob- viti ftat curíus naturaliscaufarum fecundarum, pro- m pter quem vel infans prius moritur, vel alii u " impediuntur, quominus fuccurrant. 4f4 de- nique eft eorum, qui eandem voluntatem di- gl jt ]n u- cunt dependere à voluntate aliena feu caufis li- beris. — Volunt hi etiam pofitis rebus, üt nunc | mre in j [me fünt, & füppo(ito caufarum naturalium curfü divinitus conftituto nullum ex parvulis, qui f minüi qi Bbb 5 pere- 758 Dz Dzo Uxvo. pereunt, effe; qui non potuerit ad baptifnium Mütti) DT pervenire, nifi obflitiffet, vel fi pofira. fuiffet aliqua actio caufarum liberarum. ^ Porro inter rf .a eosdem nonnullum eft difcrimen; aliqui enim lit; : pro caufis liberis, à quarum volüntate parvu- lub « lorum falus dependeat, affignant dunraxat pa- rentes, eosque omnes quibus proximé cura par- IN a vulorum commilffa eft; alii etiam adultos alios Ofnne;. innirü quoscunque: fimiliter quidam pro actione, qua B ponenda vel omittenda eft, defignant oratio- * Mp g nem vel carentiam orationis pro parvulis; alii opus quodcunque füpernaturale vel etiam re- uj j 5!144 &um ufüm libertatis, aut quamcunque culpam sl E Tnoralem, etiam neplipentiee vel imprudentise, 321. Refpondeo f. Deus voluntate verà an- a. tecedente vult falutem etiaminfantium omnium. tl Prob. Deus ex dictis pr. art. vult omnes homi- t Jti: nes falvos fieri: fed in hac voluntate includun- lm N tur etiam parvuli, tum quia nulla eft ratio ex- cludendi parvulos ab illa propofitioneuniverfa- fiqta li: tum quia ex fententia S. Auguftini in illa k omnino includuntur ,. qui L. 4. cont. Julian. C.8. n ait: ZVunzquid parouli bomines mom [unt, ut uon ltint qpertineant ad id , quod di&tum efl , vult omues bo- f qmines [alvos fievi?' erpo. Cozf. Deus vult eos odl fieri falvos, pro quibus Chriftus eft mortuus: . | ]u DUTT Sed Chriítus etiam pro parvulis omnibus efi mortuus; üt patet, fi invertatur argumentum. .| rj S. Pauli; quod proponit 2.ad Cor. 5. v. 14. $ itj ss pro ompgibus snovtuus e(d, ergo ommes movtut lm lii fust: tum ex teftimonio S. Aug. qui L. 1. dere- ferad- Wt imifl. pecc. C. 38. inquit: Sje 2/la ergo vape 4íane ; DE Dzrzo Uxo. 259 Ziotte falvos in cetevmum po[fe pavvulos fievi , quis iptil fi fd audeat affivmave? tagquammon pro eis 1novtuus fit- Jorto n Chriflus: evgo. ? TOE 322. iNec Dicas. :Apoftolus non precisé dicit: vule omues bomiues [alvos fievi; fed con- t n I ünuó adjungit: £j ad agiitienem . veritatis veni- ve: ergo ficut poftremum non extenditur ad durd hls d omnes infantes, cüm multi moriantur ante ra- tionis ufüm; ita nec prius extendendum eft. fons g g at AVec - Conf. 1. S. Aug. in ep. 107. Sic ait:: Muliz lss " falvi non fiuut , 1102 quia spfi , [ed: quia Deus nom &t vult; quod fime caligiue mnamifeflatur i parvulis. je at Similia habet L. 6. cont. Jul. C. r4., L. dedon. ruder per(ev. C. 12. &alibi:ergo. —Conf. /7. S. Profp. verit àn refp.ad 4. Object. Vincent.ait: Jzfazum on- mniut uino 9 coittva ratiouem ef? diceve , voluntatem Dei s fom — &x Dei voluntate uon fieri: Sed fi: Deus haberet. voluntatem falvandi parvulos antecedentem; s. quit & tamen pofteanon falvaret, Dei voluntatecon- fequenti hoc eveniret: erpo. vunid EL B. 7dd arg. 1. D. Supp. Conf.. Ad parvulos . mon extenditur 2dum, fi per agnitionem verita- jin Cl tis intellipatur regnum Dei, N. Si intelliga- lh n tur fides, fu/d. fi intelligatur fides habitualis, N. qui . a&ualis, C. S. Aug. L. 4. cont. Jul. C. 8. ait; n - Deumi velle falvos fievi pavoulos £? ad. agnitionem o TE veritatis venives id efl , in vegmun Dei, uli fit eis ]l -agnitio veritatis; alibi vero (epeait, cvedeve ba- umenwü bitu, eíTe venire in veritatis agnitionem; unde 94 l -càm Deus intendat parvulis baptifmum,; ubi Til p ! habitus füpernaturales infunduntur, & vitam j tdi . &ternam, qua flatin vifione Dei, hoc ipfo vult ngm , Bbb.4 760 DzDro Uxo. füfíci vult eos veniread agnitionem verifatis. R. 2, AN.. Conf. Quia quamvis 2dum non extendatur ad. qpplca parvulos, quiaccepto baptifmo moriuntur ante - f | u(üm retionis; tamen, quia ifti fálvantur , omni- l vel no ad eos extenditur 1mum: ergo fimiliter ad tunfeq alios, qui moriuntur ante baptifum, extendi tirgr o poreit. Preeterea Difp. eft; quia parvuli funt capaces coníequende fàlutis etiam. ante ufum m Gd rationis per regenerationis Sacramentum; non autem hác zetate capaces fünt veniendiadagni- . p tionem veritatis actualern: unde patet quod . li juxta diverfitatem capacitatis fabje&torum pro- - fiita portionaté accipi debeat Apoftoli fententia. - ]. «dd: Conf. T. s..C: ym. p. Z4nt.. Cum enim par- . if vuli non fint capaces volendi aut nolendi, non - lr quia ipfi nolunt, falvi non fiunt. ZZJ-P» D.hj: N Dem-p Multi parvulorum falvi non fiunt; quia Deus. ergo ( non.vult voluntate antecedente, IN. quia non ) X vult volunrate confequente, C. — d Corf. IL. ! ET *x. D. M. Infanum eft dicere, Dei voluntarem ! abfolutam & confequentem non fieri ex volun- [j tate Dei, C. voluntatem conditionatam & ante- Tib cedentem , fu/d. non fieri ex voluntate Dei, quae ln ipía non ponat conditionem àqua prior depen- lt debar, C. nonffieri ex voluntare Dei, qua tan- li tüm fequitur ad conditionem aliunde non pofi- Qu tam, à qua prior dependebat, N. Poítremum ! T duntaxat contin git in prefenti materia, üt p E tebit ex dicendis. H 323. Atefpondeo. IT. Deus etiam ämecedcnte»' | di voluntate vult infantibus omnibus applicariba- ( prmum, feu de mediis proxim& vel. rc;þqt. ; L Dr Drzo UNo. 761 & M fufücientibus providit, queis infantibus queat nduturt applicari baptifmus. Prob. Qui ferió vult fi- QLurd nem, neceffarió etiam ; quantum eft ex fe, de- U Q bet velle medium abfoluté neceffarium ad finem mitzt coníequendum; quia feria voluntas hic fümie , at tur pro fincera & actuofa , non autem pro iner- mullt ti & otiofa,: que eít mera velleitas: Sed Deus nte ii ex modoó dictis ferió vult falutem parvulorum; jm, n & ad hunc finem confequendum applicatio ba- i ptifmi eft mediumabfoluté neceffarium, quia hic g qui fupponitur Deum non aliter velle parvulorum unp faluem quàm per baptifmum: ergo. Comf. kentti. Juxta S. Profp. L.2. de voc. gent. C. 12. Chri- jim p« Ítus ef? falvator ommium, quia dat omnibus, unde Ji, falvari poffiit ; & in refp. ad. 1m. obj. vincent. d. Deus precipit omuibus Cbrifli pa[fionem applicari : , Det ergo cüm parvuli per folum baptifmum fàalvari ja Q poffint, &iis paffio Chrifti app etiam, ut applicetur baptifinus. licari, Deus. vul-f: Quf Qattd 324. lVec Dicas. Mercator projiciens mer« yyd- ces obtimorem naufragii, nullum medium ad- fant hibet ad illas fervandas, & ramen ferió ac ar- denter defiderat con(ervationem: ergo feria in- sj d tentio falutis parvulorum in Deo poteft etiam flare fine provitione mediorum fufficientium , u np queis baptifmus applicetur. Nec . Conf. 1. Se« yem ria voluntas Dei falvandi parvulos fatis defen- p ditur, fi oftendatur mors parvuli fpiritualis efz fe meré permifía à Deo eíque involuntaria : fe ædenw dum dicitur à Deo baprifinum in Ecclefia effe 'pro omnibus inftitutum, applicationem tamen g][ibä: impediri v. g. àcaufis naturalibus , quas Deusob $ fineg m "ass 762 DrDro Uwo. - " fines altieresnon vult invertere; illud oftendi- propi tur: ergo. INec Conf. If. Poteft eadem volun- Tincin tas feria re&cte falvari per füffBicientiam Adamo yeilla datam ad perfeverantiam in juftitia oripinali: n in ergo non requiritur, ut defacto Deus omnibus 2j parvulis provideat de his mediis. : Davük E. JV. Conf. Difp. eft;: quia mercatori fup- TO ponitur. mullum adefle medium ad fervandas lus f e merces; erpo fincera voluntati ejus non ob- fiat, quód nullum adhibeat: conílat aütem Deo cndi preftó effe media füfficientia. Hinc etiam in- Mur vertitur arpumentum : Si mercator haberet | quel medium ad merces fervandas füfficiens, nec lil tamer adhiberet, mercium confervationem fe- du l rió velle negaretur: ergo Deus non cenfendus d eft ferió velle fàlutem; fi medium füfficiens, —f quod habet;non prebet. "d Conf. T. v«. IN.M. As Sicut enim ratio voluntarii pofitivi circa aliquod Z[iaï [e objectum immediatum non falvatur perid, quod . qule non fit involuntarium aut non prohibeatur ; fic Ti nec ratio ferie voluntatis circa objectum me- licu diatum feu finem falvatur per lioc, quod me- Tott diorum füfficientia non fit involuntaria, aut ücer« non prohibeatur; praefertim fi ifta fufficientia ;| W non pollit nifi ab intendente finem provenire, t üt hic accidit. "d Couf. 1. X. N..4.. N olun- EMERT j D tas enim falvandi omnes in Deo eít. etiam fup- ii pofito peccato origineli & poft amiffam jufti- p« tiam originalem, üt ex fententia S. Pauli ad T'im. - ? Tür E nuper aperté oftendimus: ergo intentio féria f falutis etiam in flatu pofteriore fufficientiam ( mec!jorum requirit, - Preeterea fi hoc füfficeret D pro Q Dz Dro Uxo. 763 | of m vol: pro parvulis , fàtis etiam foret pro adultis; & - : hinc ín ftatu nature lapfze ad peccatum füffice- n Adr ret illa libertas, que fuit in Adamo: quod ta- : origiua'a men in propofitionibus Bajanis eftdamnatum. . Onmi 325. Refpondeo II/T. V oluntras Dei falvandi " parvulos & iis applicandi baprifmum, minüs . aof re&té dicitur dependere tantüm à caufis natura- ornpd libus & neceffariis. Pro/. Nequit dici in Deo 0910 feria effe voluntas falvandi parvulos & iis appli- o candi baptifmum, fi fimul dicatur flare per m ipfüm Deum, quominus parvuli falventur iis- hod que baptifmus applicetur: fed hoc fimul afferi- 15 5 tür, cum dicitur ea voluntastantüm depende- nemb. reàcaufis naturalibus & neceffariis; tum quia T unicé à Deo dependet fic vel aliter difponere (Clel caufas; unde Aug. L. dedon. perfev. C. 12. ait: A /Aut ves bumanas in pavoulis non divind providen- r liqui zia, fed fovtuitis agi cafibus opinabinm , quando- . quidem nec pal[ev cadit in tevram [ine voluntate Pa- . . n zvis uoflvi, qui in celis eff ? wum quia,fi Deus n hic unicé attenderet caufas naturales v. g.terrae g motum, quo infantes & adulti pereunt, quafi ria, au: diceret: volo his infantibus falutem & applica- - (cfent tionem baptifmi, nifi tamen obftet terree mo- veni(f' tus; egotamen volo fieri terree motum: quod Voli ipfum eft, acfi diceret; volo, finon volo oppo-. n fllp firum: ergo. Corf. Non diceretur füfficienter j j provifum effe adultis, fi obftaret ordo cau(a- iT rum naturalium, quominus illis poffit dari gra- tia (üfficiens, aut hec daret vires relarivé fuffi- ( (Cfiä f cientes ad fuperandam concupifcentiam hic & - f nunc prementem: ergo nec füfficienter provi- um PIO E 764 '.1DE Dzo Uwo. ipi fum. foret adultis, fi obítaret idem ordo, quo minus poffirapplicaribaptifmus: ergo ficut vo- tht n0n el luntas falutis circa adultos non dicitur depen- (ine 4 . dere tantüm à caufis naturalibus, fic nec volun- (V tas falvandi parvulos. filvari 326. Nec Dicas. Deus ex feria. voluntate de ( falvandi omnes parvulos nontenetur nifiad im- n plendum munus proviforis generalis: fed pro- Qs vifor generalis non tenetur dare füfficientiam RUH cuilibet particulari, fed poteft permittere de- loni fectum in aliquo particulari , ne impediaturbo- num totius; üt docet S. Th. p. 1. q. 22. a. 2.ad Utde petmi 2.; & nos ipfi de providentia naturali diximus: ergo. Conf. I. Proviforgeneralisurbisnon te- , inp ngh()l]w netur nifi ad providendum annonam, ex qua Ms cives poflint affumere, nifi ipfis occurrat ali- i quod impedimentum; & in hoc cafu non te- alimen netur cavere particulare impedimentum hujus vel illius civis: imó illius affe&tui fincero alendi V Qs omnes non praejudicat ; quód aliquem propter ejus fcelera damnet ad pereundum fame: ergo - Q i idem pariter dici poteftde voluntate Dei falvan- di omnes. Conf. HI. Si intentioni ferieefalvandi nis, | omnes obflarer, quod ita difpofuerit eurfüm bt caufarum fécundarum, ut nullà humarná dili- n j g gentià vel proximé vel remoté poflit baprifimus applicari: ergo Deus vi illius intentionis fe obli- lx gáffet ad patranda miracula: * j hoc,afï'eritpr lfri-nä Qu fundamento: ergo. | ten & D. M. Non tenetur nifi ad implendum Wf munus proviforis generalis qualiscunque ; N. i &tj proviforis generalis criofalutem cujuslibetetiam | Dzr Dzo Uwvo. 765 d0, in particulari intendentis, & hunc finem bpnvoï ficun. totius praeferentis, C, — Deus autem inprimis rdpe non eít provifor generalis qualiscunque in or- dine ad parvulorum falutem, fed ralis, ut fin- &C VOU cereé velit diftin&té ac individualiter quemlibet falvari, perinde ac fi vellet illum folum: dein- volunt 2 Jadin de falus hominis particnlaris non eft fübordi- [ nata bono hujusuniverfi, ficut bonum naturale tenam cujuscunque creatur& particularis ; fed etiam w de commune hujus univeríi utpote naturale faluti j hominis tanquam füpernaturali fübordinaturz 24 unde patet, quare in providentia naturali poffit permitti defectus creaturee particulatis, non ve- [j nont«. ró in providentia füpernaturali defectus aliquis ex bono caufarum naturalium obtinendo refül- ex qi at d tans. — .72d Conf. . Y« quoad xm. Di[p.eit ; quia. provifor generalis urbis nectam fincero affectu on fe« h alimentationem cujuslibet in particulari curat; neque inipfius uno arbitrio ftat, quod. quilibet odl civis pervenire poffit ad alimenta. capienda. P[OP[H Quoad 2d. & Vel illa proviforis voluntas alen- e d [alyat di cives eft antecedens ad delictum illius homi- nis, vel eft confequens? Si 1mum; civis in li« jv bertate non committendi deli£ctum habet fuffi- à u ii cientiam ad capiendam alimoniam: fi 2dum; voluntas proviforis ad illum non extenditur di- "ïdfml)' ftin&? ac individualiter. ;(eoh:*f Caterüm ( preeter- quam quod argumentum hoc nimiüm pro fen- t tentia hic contraria affümar, & retorqueri etiam poífit translatum ad adultos) ex allato exem- i Finge plo potiüs cenfirmatur noftra affertio. N fq- T enim cives aliquos We(fe in carcere füb provi Ti " XW | Dz Dro Uwo. | 266 EDeo ( ris pote&are, ira ut nemo, nifi ipfe provifot er füos. miniftros; poffir ad eos deferre ali- Qanfen 9j menta: hoc fuppofito, fiprovifor ex certafcien- tia miniftros aliis negotiis, quamvis preevalen- qiil tibus, ita diftrahat, ut ipfis non fit faculrasde- piotio ferendi alimenta ad illos cives; cert& intellige- i um tur, quód is non habeat feriam voluntatem il- T üt los alendi, fed ad (ümmum (implicem difpli- onft centiam de illorum penuria. Similiter-parvu- t li peccato originali velut.capti funt füb potefta- te folius Dei, ita:ut nemo, nifi ipfe Deus vel m nj per fe ipfüm vel mediantibus caufis naturalibus; queat illis conferre opportunitatem fufcipiendi denr, Mi baptifmi: itaque fi & Deus ita ad alios fines di- rigat caufas naturales, ut iftee non permittant N j 5 applicationem baptifmi,. v.g. quia inducunt sortem parvuli in utero materno independen. tf T ter ab ullà alia flibertate, recté etiam dicetur; Deum fíerió non velle remedium & falutem tim n parvuli. d Conf. L. 9. 1. IN. M. tum quia Deus ab eterno previdensbonum ufuüm volun- fttha t tatis alieng, de qua proxime dicetur, potuit cauías naturales ita ordinare, ut nullum. mira- lywäqu; culum fit neceffarium: tum quia, ubi opus ef- u fet aliquam violenriam inferre caufis narurali- U bus, non diceretur proprié miraculum; quia Ti [* effer debitum communi providentie fuperna- turali. && 2. /V.z. tum ex data modó pofterio-- Ttay (b re ratione: tum ex exemplo adulti per vires gratie facienris, quod in fe eft, cui etiam extra-* bip[ if qrdfinariö veol . per miracudlum PEOVid;pqgmaä«, [ m .D.EIEDE.O-UNO., 767 proi Deo de notitia ad fidem neceffaria; communiüs derte i cenfent ''heolooi. erala 327. Refpoudeo IF.. Probabiliter dici potefh prævaler.» quód Deus parvulis ferió intendat falutem &ap- xl plicationem baptifmi, dependenter à caufis li- beris eu voluntate aliena, maximé parentum iudi m eorumque ; ad quos pertinet parvulorum cu- ra, ut prefertim per orationem illorum fàluti 3 dj p pint confulant. —Prob. 1:m, p. 1. ex prioribus affer- ) patcff . tis alias fentenrías rejicientibus:: 2. quia ex fup- Dasé pofito, quod parvulis nequeat conferri füffici- ts entiain voluntate propria, inde magiscommen- /ciet detur abundanria, univerfalitas & füavitas mi« fins fericordie divina: 3. quiaid eftconforme pro- rmiti videntie divinse aliàs nobis manifeftatzee; cüm iducit Deus ab initio gratiam nobis conferendam com- vendet miferit voluntati unius hominis , per cujus prae-- dicetu varicationem omnes mortui fümus; & nunc d u etiam mandarit unicuique de proximo íno; ac tU ql» omnis difpenfatio myfteriorum Dei , quoad ex- terna, eriam pro adultis pendeat.à voluntate lmvülllï "m hominum , qui liber? annuntiant Evangelium; aliáque adminftrant, & juvant vel econtraim- n ? 10 " pediunt. — ProA. 24. p. S. Profp. vel quicunque 103 j autor ; à-Gelafio in opufc. cont. Pelagian. tan- Ut qLU quam Magifter Ecclefiee fapientiffimus lauda- tus; L.2. de voc. gent.; poftquam C.20. con- fipt Qd ol tra voluntarem Dei falvandiomnes propofüiffet g u fibi objectionem ab exemplo infantium fine baptifimo morientium deductam, eandem C. 23. ^ EW i diffolvit his verbis: /Vog irreligiosà avbitrov cre- di » üeque incomvenienter imielligi , quód iffli pauco- TU * * d Ds DE«OlIU'No;V | 968 q qu vum dierum bomines ad illam pevtiueant .gmtz'æ p tem, que femper. uaivevfis efd. impen[a mationibus Mu imps quá utique, i bene eorum uteventur paventes, etiam apfi per eosdein juzaventur.. Qmmum gamque exor« gmmp dia parvulorum , totaque illa principia uecdum va* ia zionalis infautie, fab. avbitvio acent voluztatis ale- - qbal z , 1ec ullomodo eis tfi pev alios cou[uli potefl : - vt €2 confequens eft illos ad eorum pertinere con[ortium, quim tfmt quovuim vel ve&fo vel pravo aguntuv affetu...Sicut euim ex aliena confe[[rone cvedunt , ita ex alienain- dl fidelitate aut diffimulatione nom cvedunt. .. Et . ciun : gxpïx: apfi uec pree[entis vite defidevium babuerint uec fu- — g iures quam ipforum fa&um efl ma[ci, tam ipfo- 1 lo vum efficitur mon vena[ci. — Sicut autein. circa ma- Attut joves pratev illam generalem gratiam pavetüs atque — w occultius ommuiuim bominum covda pul[antem, excd- LT leutiove opeve , lavgiove snuueve , potentiove virtute Qitm " d vocatio fpecialis exevituv ; ita etiam . civca dnmuint- vos parvulos eadem mauifeflatur ele£io. . Ex. his; -s preter apertam & fzepius repetitam con&rma- * pim tionem partis prioris, manifefl& afferitur pars :Oppo altera; quia agitur 1. de infantibus etiam nec- i ) ü dum natis; qui proprié dicuntur paucorum die- L Q rum homines, cüm jam homo dicarur infans in- Titin trauterum marernum animatus: 2. de bapti(mo ] j infantium, qui ex aliena. confeffione credunt i & aliorum facto renaícuntur : 3. de bono uíu t five gratize generalis, five vocationisfpecialis ex f« parte parentum preftando, quem.urilitas in- l0 fantium excipiet. Corf. S. Aug.in Enchir C. 46. &0n ait: Parentum quoque peccatis. parvulos obligavi LT j 1ti, de sgon [olüin prümoviam boindgum, [ed etiau [uor dj quibus Dr Drso Uxvo. 769 i quibus ipfi mati [unt, mon impvobaliliter. dicitur. Ài Alla quippe divina feutentia (Exod. 34. v. 7.) Red- t dam peccata patvum àn filios, tenet eos utique , ante- hr quam per vegenevationem ad teflamentum novum in- den [ cipiant pertinere. Ergo ex mente S. Doctoris T probabile eft parvulos ita oblipari parentum p peccátis; ut ipforum ratione moriantur ant? ; ajri quàm perveniant ad remedium fàlutis vel bap- Ji tifmum ; trum quia in hujus probationem addu- dinti cit illam Exodi fententiam : tum quiain fine, ubi l EH!IM explicat, quare dicamur conceptizz peccatis, füb- "T1] jungit: /g illo uuo, quod in omnes bomines pertvan- f fit; atque tam magnum efd ut. àm eo mutavetur. €g Ti comvertevetur m uece[frtatem mortis natura bumaua, jl veperiuntur plura peïcam; £2 alia pareutum , que ii etfi i1on ita polJunt snutave zaturam , veatu tamen fjl virii obligaut filios, vifi gvatuita gvatia €g mifevicovdia 1 diviua [ubveniat. Ergo parentibus poteft dici b data füfficientia faltem negativa ad filiorum ba- contt* ptifmum , quatenus fi non peccaffent parentes, ii opportunitatem habuiffent applicandi parvulis baptifmum: atque hinc faciliüs à nobis poteft m d dari ratio; cur jufté fubinde Deus infligat pu- yfans! nitiones integris communitatibus, quibus con- spill tinpit etiam parvulos extingui in utero, qualis o illa fuit Num. 31. &r. Reg. 15.. Amalecitarum m &aliarum gentium. — ro/. 37. p. Quiaícriptura ii frequenter nos hortatur ad orandum etiam pro j aliorum falute, bujusque orationis uiiliratem ii p commendart, ür 1. ad 'T'im.2.. Obfecro ipitur pri- OHJgan sniun ommium ffevi obfecvationes, ovationes, poftula- &iones pro omibus bominibus .... Hoc egim bonum ,munht [; qllh C cc Dzs Dro Uwo. 770 eft c? acceptum covam. falvatove uoffro Deo, qui fütii omnes bomines vult falvos feri &c. — ltem in ep. 9d fac. 5. v. 16. Orate pro invicem ,ut falvemini : inul- A zum enim valet deprecatio jufli affidua, . Vid. hic Corn.à Lap. & alios. Cozf. tum ex probabiliffi- que (Ontt ma 'Thelogorum fententia, quam illuftrat Suar. 'Tom. 2. de Relig. L. 1. C. 27. , ftatuente, quód ( oratio etiam facta pro alieno bono fpirituali fit h infallibilis illius impetratio, dummodo aliquas i conditiones habeat ex parte orantis, & hanc pun unam ex illius, pro quo oratur; ne fcilicet ipfe LT t s refiftat vel ponat impedimentum: tum ex fcri- prurz hiftorizeque Ecclefiafticee exemplis; qui- p bus comprobatur velipfam parvulorum nativi- Rl tatem vel vitam eorum ad remedium fàlutis obti- . nendum precibus parentum vel aliorum effe p impetratam. Tied Dixi r. 4 volumtate maximà paventum ; quia tl ficur magiftratibus mandatur à Deo cura tum j infantium tum mediorum ad eorum falutem, & Qrip viris Apoftolicis ac praedicatoribus Evangelicis b infpiratur defiderium annuntiandi & applicandi remedium peccati oripinalis, imó omnibus fi- l TV delibus divinitus immittitur exciratio ad oran- NT dum univerfàlirer pro omnibus; ira ab eorum lr voluntate dependere parvulorum fíalutem pru- rü'nc denter credimus, cüm humanitus loquendo vi- hU deantur plurimi parvulorum fuiffe perituri, fi rïps illiaut mandato aut infpirationi divinee non o5- ts fecundaffent. . 2. U* pre[ertim per ovationem illis [j corfulaut; quiaex modo dictis pofitiva füffici- I entia poteft etiam dependere ab aliis actibus vir- li tutis Dzr Dzo Uuo. 771 Du,a tutis imó & à bono libertaris ufü; negativa ve- m ró à defectu quocunque morali, üt füprà ex n Auguftino colligere licet. Vi 1[:'4 328. AVec dicas . S. Profp. in operibus, 0b j qua fine controverfia illi tribuuntur videtur OM rat u contrarius. Nam r. in Refp. ad Obj. 1m. Vin- i g cent. dicit; eos, gui Paptizati uon funt, im aliquo iil fenfu eff£ vedemptionis alienos , uec advedemptionem j ii pertigeve , tf ea. tautum varione , quomiam Deus I n jro una geuevali caufa totíus. genevis bumani mor- jj fuus preecepit oimnibus, ejus pafftonem applicavi. a. T in Carm. de ingrat. C. 2 1. ait:: /Vec meritis iflud [)IIS ) qm' poteris aptave paventums càm videas multis fan&is il l'ld[l'ill- genitoribus ovtos ullo falvari (Iudio potuiffe fuorum. tis o Ergo. JVec Conf. Ydem in Lib. 2. de voc.gent. üm d . 22. querens, quare Deus non provideat re- medium , quod poflit infantibus in utero mori- ll qküf entibus applicari, recurrit ad infcrutabilia Dei w U judicia; & C. 24. id fieri flatuit vel in peccati um originalis peenam, vel ad oftendendam pratiae p baptismalis gratuitatem: ergo. »ph'caräl R . Aff ad i. D. Ex his vocibus declarat jbus Lt parvulos non pertinere ad redemptionem in ] ord? a&u fecundo & quoad efficaciam , C. non per- egruf tinere ad redemptionemin actu primo & quoad off pf"* fufficientiam, N. fübjungit enim: Redemptionis propvietas baud dubie. penes illos eff de quibus prin- i,l ceps bujus amundi miffus efl foras ; ubi « proprie- gono» tas locutionem ad fenfuüm explicatum limitare ave'w/ï/fï deber, ut propofirio harerica de morte Chrifti prede(tinatis duntaxar impen(ía devitetur. Cee- jf busïll" terüm ex poftrerma obje&tionis parte fenrentiam, Qu ecc a nofítram Dr Dro Uxwo. | 772 noftram confirmari, oftenfum eít num, 323: E ., difio Ad ad. D. Quod falventur parvuli , nequit tri- ! f bui parentum meritis naturalibus, C. fupernatu- tt, ralibus; fu/d. quatenus nec hecc merita funt me- diata & ultima ratio difcretionis, nec neceffaria r [ & unica menfura ele&tionis , C. quatenus nequi- C dem immediata & per modum conditionis libe- pit xéaffümptaratio exiftimari queant. N. S. Do&tor di; hicagitcontra femipelagianosqui caufam difcre- ai['. 1 tionis predeftinati à non praedeftinaro princi- [ paliter imó unicé repetebant à libero bominis ii arbitrio, üt art. pr. expofitum fuit: ideóque cüm tj oftendiffetexemplo parvulorum, quod inprimis fnt ex eorum conatu ac opere non dependeat; ut i unus pre altero baptizetur; poftea declarat nec ao id meritis parentum naruralibus aut cuicunque pl etiam ftudio füpernaturali effe tribuendum, fed foli voluntati divinee, queeita congruenter ac et- tim 1. ficaciter res ordinat, ut hie & nonille baptizetur: quod quidem intenrum füum aperté explicat in ferr' n fine illius teftimonii; quód ex L. 2. de voc. gent. num. pr. recitavimus. Quantum ab hocerrore t difter noftrra opinio, qualísque fit imporentia falvandi quosdam parvulos in feqq. exponetur. ti DT Ad Couf. &. Meritó S. Profper recurrit ad in- fcrutabilia judicia Dei pro ratione, cur Deus 1 Vl non providerit remedium congruum & efficax arvulis in utero morituris; cüàm hoc multis [ aliis providerit; & peccatum originale fit omni- bus commune. uamvis enim immediata ra- " tio hujus difcriminis detur, quód illorum pa- 1'6! t rentes non fint cooperati fufficientiz in favo- rem Y Dr Drzo Uvuo 773 m jj rem parvulorum conceffe , redit nihilominus difficultas, cur illis parentibus Deus dederit fuf- Squitt 1pernaw- ficientiam incongruam & inefficacem; aliis au- Junae tem, fort& impiis & fceleratis contulerit con- dl gruam & efficacem in filiorum favorem, velali- ter efficaciter difpofüerit , ut baptizarentur. um prisib Circa hanc veró difficultatem non alius exitus patet nifi recurrendo ad inícrutabilia Dei judi- Dodtt nülte cia; unde & S.Aug. L. de don. perfev. C. g. j prie ait: Ex duobus parvulis oviginali peccato pariter fonis obfhvi£is , cuv ifle afftmatur , ille veliuquatur ; €9* Q i ex duobus cetate jam gvandibus imnpiis , cuv iffe ita vocetur , u£ vocauteim [equatur , dlle autem 01 in« ïgpr j Similiratione intel- jeat; t Jerutabilia fuut judicia Dei. iratfro ligendum eft, quodex C. 24. de punitione pec- ungur cati originalis eft additum; quia peccatum ori- ginale, non eít ratio negandi fimpliciter füfficien- m, la p« tiam, fed tantüm negandi fufficientiam conpru- am, ex mente S. Auguflini docentis, Deum in- Jiud yieni terduim adultis etiam nepare gratiam congruam in poenam peccati oripinalis. g vert 329. AVec dicas IJ. S. Aug. aperfä contrari- atur. Nam r. in L. dedon. períev. C. 12. in- ytentit netu quit: Plerumque feflipantibus paventibus $9 pava- 75 minifivis , ut baptifinus pavvulo detur , Deo ta- qli 3 men tolente zou datur , qui eum paululum in. bac vita non tenuit, ut davetur.. 2. Idem L. de nat. & dii gr. C. 8.ait: Pavvulum gatum . in eo loco , uli ei n sion potuit pev Chvifli baprifmum [ubveniri, movte [omm' praventum , idcirco. talem fui(fe id efl. [ine lavacro i vegemevationis exiüffé, quód e[fe altud mon potuit. n Ergonon efttribuendum parentum negligentiee, Ccc 3 quód [2 774 Dzr Dro Uxo. quód parvulus fine baptifmo moriatur; fedqui- 1 Tiort p: N.in busdam parvulis applicare baptifmum eft impof- fibile. Cozf. In hac fententia interdum confer- Wüm fitort tur baptifmus ex parentum meritis, & nepatur ex eorum demeritis: Sed hoc nequit concilia- d&tte fitior ricum doctrinaS. Auguftini, cujus precipuum argumentum pro exiílentia peccati originalis vdo imUS l contra Pelagianos, & prima gratia ex:Dei mife- ricordia non veró ex meritis proveniente con- ftio tra femipelapgianos infirmaretur: ergo. o qi r R IV. Aff ad 1im. D. Non datur baptifmus tf Deo nolente voluntate antecedente, N. volunta- Hl te confequente non ufüm collatze fufficientie,C. dts Res patet in exemplo peccaroris adulti, qui in &þü] ponam non boni uíüs liberratis incidit in pif AU Wi iil amentiam perpetuam. — Nec obítat, quód fefli- nent parentes & parati fint miniftri, üt hic Aug. 1] ln Y fupponit; quia juxta nos Deus potentiam pro- ximam conferendi baptifmum non alligavit pra- j IN cis* huic feftinationi, fed bono ufui praehabitee &q libertatis, quem nos abfoluté determinare non ten Praeterea S. Aug. hácífententianon poffumus. ]j 1 intendit probare, quód nullo modo hic cafüs hap ll &m tribuendus fit parenrum negligentiee: quia pau- ló anté hac dixerat: /Vegue parentum megliget- L DN zie fic tvibuendum eff , quod parvuli fime baptifmo moviautur, ut ibi uibil agant [uperua qudicia: et- b N go fupponit negligenti? parentum aliquid tri- &i buendum, ita tamen ut & tribuatur agere ju- bip diciis Dei; hec veró plurimüm agunr in noftra I etiar fententia; nempe per illam diícretionem N principalem & ultimatam, 2442 24. D. Effe aliu i no : Dr Drzo Uxo. 775 fidy: non potuit imporentià remotà & antecedente; frimpt N. impotentià proximà & confequente non n cont ufüm fufficientie collatae parentibus vel aliis in: K n i i favorem parvuli, C. Nempe Deus ab aterno condi decrevit dare genitori vel alteri perfonee infpi- rationem vel libertatem ad aliquid exequendum aC origina!"s vel omittendum, eà tamen lege , utbonum ufüm Jei m illius libertatis fequeretur infallibiliter talis difpo- Ire QOf fitio caufarum naturalium , ut pereas non flaret, quin parvulo applicetur baptifmus: íecus au- »'a x tem foret, fi non bene uteretur illà libertate. volum Hoc füppofito illa libertas eft potentia antece- entit dens, ut caufze naturales fic vel aliter occurrant; jqii & eft potentia remora applicandi parvulo ba- jidit 1 ptifmum: at veró femel fuppofito non bono d fefïil ufu illius libertatis, talis eft caufarum natura- cAug lium difpofitio, ut queecunque diligentia adhi- W QW beatur à parentibus aut miniítris, non poffit ap- plicari baptifinus; folus Deus per miraculum, a r ad quod non tenetur, dare poteft opportuni- tatem applicandi baptifmum. 724 Corf. &. 1.D. inyc renti m. p. M. In hac fententia parvulis confertur baptifinus ex parentum meritis naturalibus; IN. hm: qii U ex meritis gratie & (üpernaturalibus , iisque u duntaxat de congruo ,quia pura creatura com- li munius dicitur, in hac providentia non mereri hi d aliquid alteri de condigno , 7Yar[eat ; tum quia ((« ad hoc ut dicatur, fufficientiam remoram pro qwd n gt baptifmo parvulis morientibus conferendo de- 100 jl pendere à voluntate aliena, non requiritur ut atfof qui baptizantur , pervenerint ad baptifmum me- diante hujusmodi fufficientià remota; cum Deus (fe a!llld Orcc 4 pos i 776 Dr DEoAUN*O. Therh potuerit ipfis providere potentíam proximam dead independenter ab illa: tum quia füfficientiare- mota poteft effe puré negativa, & naturalis li- diis ) bertas vitandi peccatum vel aliud quodcunque; phyfic? caufans abortum vel impediens baptif- llian DIEN mi potentiam; quo cafü baptifmus nec ex me- ritis, nec ex impetratione confertur. T. 2. /V.m. denti tem j De 1ma parte liquet ex modo dictis, de 2da au- tem, nempe, quód parvulo fübinde negetur 002 ter baptifinus ob parentum demerita, conftat ex fcriptura & S. Auguítino; ubi tamen parvulus titon Vlsy formaliter damnatur propter peccatum origi- nale, occafionaliter autem duntaxat ob parentis hf demeritum, ficut adultus, cui ob peccatum ve- hn niale negata eft gratiaconprua, ob illud non for- (s maliter fed occafionaliterfolüm damnatur. 4 W Prob. N. utv.p.. S. Aug. contra Pelagianos fic liS,' Q probat peccatum oripginale: Parvulus, qui con- DN fequenter non potuit baptizari, excluditur àre- ol gno celorum: ergo propter peccatum; fe l non propter peccatum períonale: ergo pro- pter originale. Hoc veró argumentum inta- ET Df étum relinquit noftram fententiam, quà occa- fionaliter tantàüm dicimus excludi parvulos à re- Ia gno celorum ob parentum peccara, Semipela- li gianos ita aggreditur: Nullis praecedentibus me- pv I« ritis arbitrii naturalis vel demeritis. in parvulis, huic datur; alteri negatur gratia baptifini: er- fà: go Deus per gratiam difcernit praedeftinatumà non predeftinato: fed hoc iterum non tangit o affertum, quod enuntiat fufficientiam applican- aliqw di baptifinum à parentum bono vel malo u(ü hn liber- Dzr Dzro Uwo. "À toxitt libertatis dependere, multominüs veró illud "entit: de actibus qurdi elicitis. parentum vel aliorum n gratiam du 330. INecdicas I1J. Quamvis volunras Dei r falvandi omnes eequeextendatur ad parvulos ac ecextm ad adultos, nihilominus Deus adultis dat fuffi- m cientiam pofitivam & fupernaturalem ; non au- eid tem ita agit in favorem omnium parvulorum: p ergonon obftante illà voluntate univerfàli , po- of et teít etiam intervenirehoc difcrimen, quód adul- tis conferat media falutis cuilibet intrinfeca; par- pmum 1 orig- vulis veró precisé providerit de medio extrin- feco fcilicet baptifmo, quin vel in voluntatealie- ) pamü dturm na pofüerit ejusapplicabilitatem. ANec Conf. £. nonit Gratise füfficientis collatio etiam in gentilibus t " non dependet ab ufü bono vel malo liberta- 1051 tis; quia alias (e viribus propriis faltem negati- qu'xcocv vé difponere poffent ad gratiam: ergo nec applicabilitas feu fufficientia ad applicandum iuri u ? bapti(mum ab eo dependere poteft. VecCozf. 17. Ex noftra fententia fequeretur , quód parentes g jm i & alii tenerentur füb gravi culpa ad exquifi- i ocd tam dilieentiam pro parvulorum fàlute; maxi- mé aurem ad fandendas orationes, urt illi ad pgàt mip baptifrmum perveniant: horum autem 1mum ny pandit oftium infinitis (crupulis; alterum veró )äfvmkï nec fideles exercent, nec monentur ab Eccle-. fia: ergo. ii n R. zd1davg. IN. Corf.. Ex. voluntate falvandi omnes recté probatur füfficientia, fed folüm U Mnglf j J aliqua , five ea fit pofitiva aut negariva, five f ia quàcunque ex his ! proxima aut.remota, qu Ia cc j cona Ds Dro Uwco. 778 diton concurrente falus ponitur in voluntate creatu- reita, ut per Deum non ftet, quominus crea- l; tura falutem non confequatur: unde fequitur nigie 1mó; fi nequidem in voluntate aliena daretur ptObt füfficientia pro parvulis & potentia applicandi üpr illis baprifmum, nec in Deo dari voluntatem m feriam circa eorum falutem: 2dó autem, non hme wefü requiri eandem füfficientiam pro parvulis, que convenitadultis. — Ceeterüm,; quód adultis detur ;kcuju & fufficientia pofitiva & fupernaturalis , proba- imr tur partimex autoritate, partim ex poffibilitate orandi & obfervandi praecepta fupernaturalia: foxin Contrarium de parvulis patet tum ex eo, quà tim c hinonfint capaces recipiendi gratiám actualem Md in fe ipfis: tum quód füfficientia pro his pofita fbl fit in opportunitate conferendi baptifmum, que t nihil in fe continet füpernaturale, füppofità ali« l; 0 (tn unde baptifini inftitutione. — Hinc veró intelli- gi poreft, quà ratione qualibet libertas natura- DO lis poffit diei fufficientia ad falutem parvuli; gionel nempe quatenus illius ufus vel negativé vel po- Xreí 'ren fitivé efficit, ur infans füperftes in vitafervetur, aqua & cetera requifita adfint, velalio quo- uT lh cunque modo opportunitas applicandi baptif- mum fiat.. /2d Conf. F. s. IN. Con(; Difp. eft 1.5 u ls quia gratia füfficiens reipfa datur omnibusadul- n tis etiam gentilibus, ut patet ex prop. $t2 à l N fila Alex. VIIL. damnata; ergo ejus collatio non dependerà conditione aliqua , fed conferturab- b fs folut&: econtra opportunitas baptifmi parvulis applicandi reipfà non datur omnibus; ergo ejus tfe t qua con- oblatio recte diciturf dependere ab ali ditione: Dz Dro Uxo. 779 e at ditione: heec veró non tenet fe ex parte folius IQ Dei; quia in eo eft voluntas falvandi omnes: ! fsqii neque ex parte caufarum naturalium ; üt nuper a d probatum eft: nec ex parte ipforuminfantum ; appliw.-f üt per fe patet: ergo ex parte caufarum libera- Juntid rum; maxime parentum, üt in refponfione di- tem, . &um eft, — 2. Grratia füfficiens eft donum in fe ac nlis veré füpernaturale; ergofüpraordinem naturae Jigdett & cujuscunque meriti vel difpofitionis natura- , r lis: econtra füfficientia ad baptifinum applican- fl dum, nihil in fe eft füpernaturale , àt dictum eft n proximé. 224 Conf. II. w. N. fed. Quamvis e00 enim certum fit, noítram pradeftinationem du poffe dependere ab uíü divinz infpirationis ad js p faciendum aliquod leve bonum vel ad virandum jf qLJ peccatum veniale; item licét probabiliffimum Yi it; omnes per fe loquendo & prafcindendo à N circumftantia particülaris neceffitatis teneri ad B narurf- orandum pro proximis in cornuni, eámque ora- Q tionem, abftrahendo etiam à noftra fententia, ha- MO bere fatis certum effectum pro fàlute aliorum: T tamen ex primo non fequitur, nos füb gravi [ío Q culpa teneri ad exquifiram diligentiam; nec fe- bap! cundum debet ab Ecclefia pxoponi fidelibus: , &l ergo idem ex fimili dicendum eft de fequelis ex u5 noftra fententia dedu£tis. : Accedir r.,quod Deus T. ia velit noftree & parvulorum faluti ita con- tio fülere, ut neminem conjiciat in anxietates & fcru- TULA pulos; quz ratio T heologis familiaris eft ad ex- yr cufandum fideles, quando timor mali vel pecca- tgoei"*l ti fecuturi eft circa perfonam vel a&tionem in- determinatam: 2. Quód, dum pii parentes ia orant jl Dzr Dre UNo: 780 orant pro felici partu; implicité orant ; ut par- Tntede vuli ad baptifimnum perveniant : idem fideles om- vil, li nes petunt. inoratione Dominica per illa verba: àm r Sanctificetur nomen tuum, adveniat regnum IN tuum, fiat voluntas tua ficut in ccelo &interra; dniti uti à Suar. Tom. 2. deRel.L.5. C. 8. explican- & tur: 5.Quód fententia hzec noftranon fit certane auitse que füfficientiam ad actum fingularem aut mo- àm: ( dum orationis certum determinet ; adeóque exi- tim(t gi non poffit, ut ab Ecclefia fidelibus proponatur. i d ARTICULUS IIl itioh "Ant9 qualis in provideutia Dei [upernatuvalidetur h predefinitio a&uum bonorum creatorum at 33I. O:a. Predefinitio, de qua hic, eft de- Atj cretum feu voluntas, quà Deus an- i tecedenter ad creature liberz determinationermi d abfolut& praevifam, ab eeterno pofitivi, abfolu- At te & efficaciter decrevit, utab eadem creaturaali- line quis a&us bonus fiatin tempore. Differtà pra- Md l deftinatione, quód hzc five mediaté five imme- 3inq diaté intendat ploriam , illa autem preecisé ac ite f puré intendat aétum bonum , abftrahend o netn- i U i ! pe; an gloria abfolur fequatur, nec ne, Divi- Auof ditur in formalem ac virtualem ; prior , qu (iim m etiam intentio finis vocatur, eft voluntas Dei effi- n cax; quà actus bonus ipfe in fe directé &imme- IN diaté intenditur: pofterior, qua & electio me- n diorum dicitur, eft fimilis voluntas , quà directé &immediáté intenditur tantüm medium aliquod *j | DT cum a&tu bono infallibiliter connexum, v. g. gra- l Y gmodi | tia efficax ; quia voluntas medium huju inten- | f Dr Drgo Uuo. 781 t uy intendendo, hoc ipío a&ctum illum virtualiter Qdl ]vl vult , licetformaliter eum nonintendat, fedío- lam fimplicem complacentiam ejusdem inclu- I : &unr dat vel fupponat. Admitti pofTe virtualem pree- definitionem; fi fiat per medium ab extrinfeco epia efficax , nullus noftrorum dubirat, qui dicunt itcttit ratias efficaces à Deo dari poft fcientiam me- p 4 iam: controvertitur autem, an admittenda (quet etiam fit predefinitio formalis. Poteft autem oponallä tripliciter concipi; eam dari, rmó quidem in- dependenter à ícientia media , quatenus praede- finitio hec vel immediare infert actum ipfüm, T " vel phyficam ejus preedeterminationem : fed ^il [ l H hec rejicitur ab omnibus noftris, quia repugnat j d ) libertati creatz ; cüm faciat, ut voluntas creata )ets ! non operetur ex propria determinatione & cum Jationt fuee aCtionis dominio,fed üt antecedenter & irre- ;,'&b j fiftibiliter determinata per aliquid, quod non u eft inejus poteftate. . 2dó dependenrer quidem jf obje&tivé & in operando, nonautem fübjectivé jeit? &inexiftendoà fcientia media, quatenus fcilicet fæcisä-' ante fcientiam mediam concipiatur Deus prz. o definire actum bonum , illum tamen nolit exe- Di qui nifi per medium, quod poftea per fcien- ) 1? tiam mediam viderit effe efficax; in quà fen- Dee tentia füpponirur neceffitas metaphyfica in &i voluntate humana confentiendi alicui auxilioin- (nr differenti ex infinitis poffibilibus vapé & inde- lädjrea: terminaté fümpto, unde hoc decretum füb hac u formula explicatur: Quia video per fcientiam " fimplicis intelliventize Perrum neceffarió debere j confentire alicuiauxilio vagà fumpto, volo con- enfum Dr Drzo Uxo. 782 tur j fenfum & dabo illi auxilium efficax , quod poft confültationem fícientiae medie videro effe effi- din j Ccax. Hec veró etiam à pluribus noftrorumre- qiade jicitur: vel quia eft inimica libertati creatz; quia tond i abíoluté non poffet à creatura evitari , & necef- farió neceflitate antecedente connexa foret cum Afnin aétu predefinito: vel quia ob modum tenden- At t di confufum, vagum & indeterminatum eft in- am digna Deo; cümad perfectionem voluntatis di- s vinz perrineat ; ut abfoluté & efficaciter non intendat finem; quin pro priori cognofcat me- i J dia omniain particulari, quibuseum non folum oflit obtinere, fed etiam certó obrentura fit , fi n adhibeantur, qua tamen cognitio hic abeffet. ia 3tio poteft concipi tam fübjectivé quam obje- AR &ivé dependereà Ícientia media, quatenus pre- d definitio non tantum fequatur hanc ícientiam, d i fed etiam ab ea regulerur, & exequatur actum bonum per auxilium de fe indifferens , quod DT (on reevifum eft futurum efficax; uti pater in hoc Q decreto: Quia video per fcientiam mediam Pe- trum confenfürum auxilio A , volo confen(um, RUT & dabo ei auxilium A , ut confentiat. Hanc 3ino communis noftrorum admittit contra paucos; Dl Àij qui puranr etiam per hanc lzedi libertatem crea- tam, adeóque nec dari nec poffibilem effe. ii 332. Dico /. Predefinitio formalis actuum *JSE bonorum, fubjectivé & objectivé dependens à D fcientia media de iisdem aétibus füb condirione l futuris, non ledit libertatem; adeóque eft pof- E l fibilis. Pro/. Pradefinitio expofita nonantece- dit fimpliciter libertatem creatam; quia fequi- Imþe tur Dz Dgo Uxo. 783 hod p tur ejus ufüm conditionatum per fcientiam me- i diam previfüm : neque eft abíolute inevitabilis; AU quia dependerà determinatione voluntatis in fta- l ts ( l tu condirionato, & confequenter in poteftate vo- j luntatis eft; ut actus nec fuerit preevifüs nec prae- fore i definitus: nequeimmutat modum operandi vo- Y luntatis; quia omnia principia iÍnediate influentia ndi in deterrninationem voluntatis crearze non aliter ytii influunt , quàm fi abeffet ifta pradefinitio : ergo. oermy. Couf. Si per dictam predefinitionem ladetur li- dfv berras hominis; ergo, quia per eandem immuta- rerur a&tus primus indifferens, & indifferentia m nlb tolleretur , quatenus illa vel per fe ipfam imme- diaté exequeretur actum predefinitum, vel in- T m dj ferret aliquod medium ex íe connexum cum us pr. actu, vel applicaret omnipotentiam determina- ientidt t& ad actum: Sed di&ta przdefinitio neque üt y efficax volitio aliquid ex his debet praeftare, ne- que üt eft efficax volitio dependens omnimod? $, q«OJJ Cu à (cientia media reipía aliquid eorum preeftat: umb ergo. Major eft certa; tum quia libertas non leditur nifi per defectum indiflerentie in actu mfmfüil' primo: tum quia hic defectus oriri debet ab u uno faltem ex tribus modis indicatis. M. 277. emd Prob. Inprimis predefinitio, üt eft voluntasef£- ficax & abfoluta, non deber aliquid ex his tri- f 1 d bus preftare Nam 1. de conceptu forrmali af voluntatis efficacis alicujus finis non eft, quód per feipfam exequatur irnediaté finem; càm exe- g ii cutio finis fiepe nequidem potfit, multó minus debeat effe actus elicitus volunratis, fed tantüm u T. imperatus: neque ado de ejus conceptu eft, in. orre (u Dr Drzo UNo. 784 ferre medium per fe & ex natura fua conne- DT lul xum cum fine; cum füufficiat certó obtinere fi- nem, quod per media quantumvis ex fe indif- iqua MT ferentia , aliunde tamen cum finecertó connexa, evenit: neque 3. de concepru voluntatiseffica- ls cis in Deo eft, applicare omnipotentiam deter- a minat? ad a&tum; cum poffit dari intentio effi- it at cax alicujus effe&tüs, qui fit ex aliena determi- fiduni natione ponendus, üt patet ab exemplo homi- h nis efficacem voluntatem habentis emendi pan- qu vt num, vel elicendi actum virtutis fapernatura- iM lem , quamvis illa emptio pendeat ex voluntate hia vendentium , & ifte actus füpernaruralis ex vo- hi l; W luntate Dei dandi gratiam tanquam principium fupernaturalita tis Deinde predefinitio, üt om- mj densà fcientia media nihil ex his nimodé depen tribus reipfa praftat; quia üt talis fupp onit fàl- 1] t'and vum & illefüm manere ftatum totum conditio- natum, urpoteà quo regulatur : adeóque quam- lii Af vis directé & immediaré intendat actum , eum tamen vult inftatu abfoluto poni mediante au- m [ xilio eóque ex fe in differente & voluntate fe tphs ipfam determinante, prour illum fub conditio- VUf ne previderar futurum: ergo nec immediate ; er fe ipfam exequitur actum, nec infert me- !l dium ex fe connexum, nec omniporentiam de- i] terminaté applicat ad actum. il 33. Dico [I. Videtur probabilius, actus W bonos prediéto modo effe formaliter prsece- Ti finitos. — Pro?. Juxta fcripturam & Patres Deus | Iefp( 1. promittit opera noflira bona, üt patet ex Üj Ezech. 11 ac 36 v.27.. Spiritum meum ponam in Ua rqzq . Ds Dgzo Uxo 785 14 COf waedio veflvi , €2 faciam ut. i2 preceptis meis am- brinqrl duletis, €$ judicia 1ea cuffodiatis €$' opevemini xfeini in quem locum S. Augu(tin. L. de preed. Sanct. VRUH C. 11. ait: Locumipfum [criptuve atteudite,cy vi- tutisdi «ebitis illa Deumpvromitteve Ja&urum [e,ut facianty m d que jubet , ut flaut : 2. Eadem dat & preeparat; d üt patet ex ep. ad Ephef. 2. v. 10. /p/ius fumus ; d fa&hura , creatà àm Chriflo Slefü àm opevibus botis , p]ohom que preparavit Deus , ut du iis ambulemus; in a p que verba S. Aug. L.eod. C. 1o. inquit: Quod prit ait "Apoflolus , Creatà i& Chviflo S'efu m operibus volnt bonis, gratia efl: quod autem [equituv , que pre- jl & garavit Deus , ut ia allisambulemus , predeflinatio t f ; &Fulgent. L. 1. ad Monim. C. 9. Sicur pve- jo U garata efd per preedeflinationem voluntas à Domino, yll exi :. quá bonum velimus : fic etiam opera bona prapa- yonit vavit Deus , ur in illis ambulemus; & D.'Thomas m&x&ïxï'rw in eandem epiftolam ac locum Apoftoli fcribir: qu Dicitur autem Deus. nobis aliqua. preparave , n hufi [ quantum difpofuit [e uobis daturum :..3... A ea- qui dem nos eligit & adducit, üt patet ex ep. ad yuie Ephef 1. v.4.. .Elegit nos in ipfo ante anundi con- o füitutionem , ut effemus fantli, & ad Rom. 2. v. 4. j Jpuovas, quomiam benignitas Dei ad. peuitentiam j ze adducit; in quorum ymum S. Aue 1.c. C. 18. T ait: JVon ergo quia futuri eramus , Jed u effemus: ideo quippe zales evamus futuvi, quia ipfe elegit , ipfe predeflimans , ut £ales pev gvatiam ejus elfe- f z: el' pl'ïïï mu$; &in 2dum idem L. 5. cont. Julian. C. 3. j 11 refponder: (Quantumlibet. prebeat. patientiam , ;l P o wifi ipfe dederit , quis aget pamitentiam . an oblitus et alli$ FW W:. && , quod idem ipfe Apcylguä ait: ne fortà d. Déus t n 786 Dz Dzro UNO. pore« Deus penitentiam ad cogno[cendam vervitatem , e vefipifcant à Diaboli laqueis. Ergo cüm Deus abitut T l non tantürn promittir, preeparat & dat gratias, fed etiam ipfa opera bona, imó concedit gra- » ]b tias üt opera eveniant; etiam dire&te & imme- A 3 diaté intendit opera , & confequenter formali- 'ter preedefinit. Cozf. Hec fententia, pr&tet- Dunal quam quod non ledat libertarem àt num. pr. Ia oftenfum , inprimis nihil continet Deo incon- heit pj veniens ; cüm ei potiüs conveniat intendere etiam ipfümn opus tanquam bonum finem, & DT iniio propter finem velle medium , quod previde- tur fore reipfa efficax: deinde meliüs explicat ; ler j xin] quomodo r. nihilfiar, quod Deusfieri non velit, ; vel finendo, fi malum eft, vel fi bonum , ipfe fa- ihei ciendo, üt Aug. in Enchir. C. 95. loquitur; 2. [»:rædefil quomodo ipfa etiam Dei voluntas invicta fit, nec üq ipfi refiftat humanum ullum arbitrium, àt fcri- ülly Al prura & Aug. fepius afferunt; 3. quomodo rima & maxime radicalis difcretio íalvandi à itid: 'det non falvando fit à gratuito & efficaci Dei bene- placito; 4. quo modo gratia efficax non tantüm 'tfe in actu fecundo, fed & in primo differarà fuffi- t ciente, & proinde fit moraliter major in ratio- Af ne beneficii ,. & pradeftinatis maximé confera- ünnis, tur üt efficax: Denique conformis eft Precri- m to an, 1613. in Societate noftra edito , licet ERY oftea fententiarum libertati permiffo , quo T nofiri jübenturdocere, quod Deus, füppofità |hted fcientià condirionalium , ex efficaci propotito LT & intentione efficiendi certiffimé in nobis actüs Ti boni ea media felipat ; atque eo modo ac tem- [l - pore Ds Dso Uxo. 787 tite l oreconferat, quo videt effectum infallibiliter qm ]i [ abitura , aliis ufüru " $, (i hec inefficacia pree- ht gt vidiffet. i du 334. Oljic. 1. S. Chryf. hom. a. in epift. ad m Heb. ait:. Deus füa voluntate nou autecedit volun- « od zates uofivas , ue uoftrum kedazur. avbitviuin g & n præltï- Damafc. L.2. fid. C.30. Scire oporzet, Deum omnia E nüm . prejcire [ed uon omuia prefire: prajcit euim ea, p It que in noflra poteffate ac avbitvio [unt ,. at ea suon iendet pvedefiuivit j ueque enim vitium admittioult, ucque hnemul ' vuv[us virtuli vin infert: ergo damnant praede- finitiones. PræVl Corf. [. Priacipia actüs crearuree g expliük liberi illa tantüm effe poffunt , quae importan- [: non tur in hypothefi objectiva fcientie mediz: fed , ineh in hac nec imporratur, nec importari poteft Jtüby pradefinitio formalis; quia nec poteft impor- ult 16 tari eX parte conditionis ; v.g. (ic: fi dedero f d &uxilium cum. preedefinitione confenfüs ,. erit m confenfus; cüm aliás conditionalis foret neceí- ) faria: nec ex parte conditionati , nempe ita: fi Dat dedero auxilium , erit confenfüs, me praedefi. u niente; cüm ex hac parte folüm fit; objectum i[d i fcientiee mediae, & aliàs collatio auxilii, quae eft n TU purificatio conditionis , foret caufà predefini- onft tionis; uti conditio dicitur caufa conditionati , quamvis praedefinitio potiüs fit caufà collationis P 0; 3 &uxilii : ergo. Corf. 1]. Deus (àlvà libertate creata pro ítatu condirionato nequit formaliter ) quO polfa predefinire confenfum fub conditione , fi ho- [it mo haberet auxilium A; Item poft (cientiam N nsa& mediam confenfüs nequit Deus pradetermina- te confenfum: ergo pariter falvà libertate crearà & u Pdl' Ddd a pro d 788 Dr Dro Uwo. ï pro ftatu abfoluto , vel poft fcientiam mediam qui i Deus nequit formaliter praedefinire. | l am'nga: m. D. Con. Damnant predefinitiones in- &prin difcriminatim fümptas tam ad malum quàm a derta bonum , C. tantüm ad bonum , fujd, abfoluté Áriüm diion antecedentes, neque penitus à fcientia rnedia de- pendentes , C. confequentes fcientiam mediam, k od &cor & in exiftendo ac operando ab ea pendentes; N. De membris duobus prioribus loqui fanétos diion Patres, oftendunt ipía verba relata: ab his au- Qqi tem fententiam noftram num. 331. accurate di- it; ftinximus. | 42 Conf. £. g. 1. IN. 2d. p. min. Juxta nempe plures enim Deus in illo ftatu videt fuam pr&- Aren definitionem ex parte conditionari; quia Ícien- inà tia media, utpote comprehenfiva omniurm,; at- 1 UX tinpit etiam ; quce defacto concurrunt ad fuum qJedian | l objectum, quamvis non fint neceffaria ex parte m potentie proxime , ex quo folvitur probatio umn ima : 2da autem non tenet 5 qu ia fecundüm ff hanc refponfionem praedefinitio rantüm attin- pf gitur ex parte conditionati, non autem üt con- pdil ditionatum; ideóque condirio in eam influere Aftmi nondebet. &.2..44. Principia actüs liberi crea- It turz proxima & immediata ; feu ad ordinem W X 4 executionis creatze praecisé fpectantia , rantüm N poffunt effe illa; que importantur &c. C. prin- T. cipia remota & mediara , feu ad ordinem in- i tentionis tantüm fpectantia, N. Ratio differenti&e D eít, quód principia pofteriora in a&um crea- tur non influant per fe & immediate, fed fo- LU ]àm mediante actu primo libertatis creatae; quem defu immediaté caufant. Hinc veró patet 1mo, li quó b Dr Dzo Uxo. 789 Y eüd quàd in ftatu abfoluto poni poffint, licet non attingantur in conditionato; quia, càm nullum fs ex principiis actüs primi intrinfecis excludant 10 libertatem minimée leedunt: 2dó , quód necef- j dl farium non fit, ut ponantur etíam in ftatu con- ml ditionato ; tum quia ad fcientiam mediam per n fe loquendo fpeétat unicé videre conditionem Md & conditionatum: tum quia ad veritatem con- [ui li ditionalis propofitionis non requiritar ; quod- blsg cunque purificatà conditione conditionato con- a venit; fic quamvis alterutrum debeat effe ; ut s p nempe dies in ftatuabfoluto fit longa, vel brevis; m tamen qui dicit: fi ol eft dieszfb; neutrum enun- ;uia[ml tiare deber. — 244 Copf. 77. w. IV. Conf. Dispavitas nium/ eít; quia predefinitio in 1mo , càm fcientiam adi mediam de confeníu fub conditione futuro non ep fupponere poffit, deberet regulari per ícien- y* tiam neceffariam de coníeníu futuro ex vi & f efficacia alicujus decreti vel auxilii intrinfecé & in? perfe connexicum confenfü &à voluntate inim- "Tu pedibilis, adeóque idem praeftaret; quod preede- ii terminatio in 2do; nempe ut contenfus fit an- yeti d tecedenter neceffarius & immutetur indif(feren- ordil tia potentize proximee : neutrum eft in przede- uf finitione formali noftra, qua regulatur à fcien- .CPL tia media, & fertur in confenfum per medium f j indifferens & ex fe conjungibile cum omiífio- ng[fH[ï- ne confen(üs. um leä 335. Infl. I. Predefinitio infert neceffitatem gt antecedentem ; tum quia eft cauía actás pre- æ,quff] definiti: tum quia eundem antecedit. & necef- 4In fario infert: tum quia impediri & fruftrari ne- quw D dd 5 guit : ib - 790 Dzr Dro Uuo. f0f quit: ergo. Cozf. /. Quod alterum füpponit filut. üt pofitum, illad nullà ratione impedire poreft: audii fed potentia proxima ad actum fupponit pre- fet, definitionem actüs pofiram: ergo. Conf. lf. iNulla datur nunc potentia impediendi preteri- p«iri tum ; quia fa&tum infe&tum fieri nequit : fed tere f f f predefinitio eft quid preteritum; quia jam fuit ab eterno: erpo. ayli tione W. IN. 74. «d prob, vm. D. Preedefinitio eftcau- fa proxima & immediata actüs , IN. remota & &UGQL &a& mediata, /ubd. eáque per fe talis & requifita; line N. per accidens tantürm ralis & non requifita ab« foluté, C. ficut enim actus malus creatur« fit ij Atmn fine praedefinirione ; fic & actus bonus pote Alenr poni, dummodo Deus det auxilium fuperna- turale & concurfüm indifferentem ; adeóque hi in preedefinitio non requiritur fültem ex parte actüs ia l Rtde QG creature. — An veró ex parte Dei ac provi- J dentiz non requiratur, difputant inter fe 'Fheo- ! t ( Nili logi , pluribus affirmantibus , negantibus aliis etiam ex his , qui preedefinitiones reipfa dari ïrimm dins. cenfent. ;4dprob.2d. D. Pradefinitio phyficé antecedit actum , C. lopice , fa/d, fübfiftendi du confequentià , C. prioritate rationis obje&tiva; N. ficut ex eo, quód Deus fciat actum füturum; jl fic etiam ex eo, uod Deus velit a£tum , utrin- din [ que fequitur, quód actus erit: prius ramen ra- tione eft, actum effe futirum pofirà certà con- m ditione , quàm previdere Deum, & confequen- tii ter pradefinire; quia, fi voluntas creata hunc hYi actum non vellet, Deus neque pravideret, ne- que grædefiniret.k Hoc ipfq autem prædefïqi- niti« tlo Dzr Drzo Uwo. k-79,t tio nec antecedit nec neceffarió infert adtumab- p ye p folut& & fimpliciter ; fed rantüm antecedit fe- cundüm quid ; & neceffarió confequenter in- üntpt ert. ( "A4d prob. 31. D. Preedefinitio nequit im- jprt pediri directé, feu ex fuppofito, quód fit; ca- rere fuo effectu, C. nequit impediri indirecté, Q ! ij feu fieri, ut nunquam fuerit ; IN. eodem modo explicatur fruftratio ,. nifi fruftrari preedefini- aehca tionem fümatur pro eo , quod ea jam pofita « careat füo effectu; tum enim fruftrari nequit ; & aétus non poterit non poni , fed tamen fo- :eqm'iug ]uiliraag lüm ex fuppofitionefimpliciter confequente, feu alicujus ; quod fü pponit liberam voluntatis de- a terminationemt,. qui Ad Conf. 1. &. D. M. Quod alterum füpponit àr pofirum , nulla ratione il- pati lud impedire poteft, fi illud alterum faltem lo- deóq. d gicé non dependeat ab boc , C. fi ab hoc de- pendeat [u)d. non poteft impedire confequen- C NU T ter ; C. antecedenter, N. 74d Conf. II . D. M. uU Nulla datur nunc potenria impediendi prete- l ritum ítricté di&um , abíolutum & indepen- jf dens à pre(enti ; C, preteritum minüs ftricté p di&um , refpectivum & dependens ab aliquo filet qe&ü prefent ; [ubd. non datur potentia illud im- pediendi directe & confequenter, C. indirecté ( & antecedenter , N. Idem refpondetur de pre- D,U"* definitione, quod alibi de praefcientia eft ex- lmBDï pofitum: neutra tamen proprié dicitur prete- j ( ,kqufn rita; cum femper exiftat, licet detur ab eeterno. 336. Infi. 1. Exi voluntas, prout exiftens du in ffatu conditionato, poffit impedire predefi- « s üt niionem ; non tamen id poteft volunta J Ddd4 exi- u — 792 Dz Dro Uxuo. f exiftens in flatu abfoluto ; quia pradefinitio caufalitateantecedit potentiam proximam crea- Ti tz voluntatis abfoluté exiftentem: - fed hoc ipfo ! foat actus praedefinitus folüm ut conditionaté, non Qdünt autem ür abíoluté exiftens eft liber: ergo. BI Conf. L. Si voluntas ut ab(olut& exiftens poffet p indirecté impedire przdefinitionem; inter hanc f Dua & actum preedefinitum aut faltem voluntatem daretür mutua naturz prioritas; quia preedefi- Qui Itl nitio eft naturà prior, quàm actus predefinirus aut voluntas in aéctu primo pofita üàt abfolute j uf exiftens, cüm illi conferat auxilium per ícien- t tiam mediam efficax pravifüm ; viciffim veró li voluntas illa effet prior naturá, quàm preedefini- l; tio, cüm impediens naturà prius fit quàm im- Qu peditum: fed ex Philofophia conítat, repugna- nj re muruam naturz prioritatem: ergo. Conf. 1. 0j Voluntas creata üt in ftatuabfoluto exiftens ne- ( quit impedire fcientiam mediam , adeóque nec D preedefinitionem, que ideo impediri poteft; quia f 6 füpponitur poffe impediri hanc fcientiam. Nam id voluntas creata abíoluté exifítens nec indi- T0 recté impedire poteft, quod eodem modo da- T retur, five creata voluntas abíoluté exifteret, fi- lmp ve non exiftreret: fed (cientia media de coníen- Ti fü aut diffenfü conditionaté futuro eodem mo- & do daretur, five voluntas creata abíoluté exi- ( fteret vel non; cum hac fcientia detur de acti- bus liberis hominum , qui nunquam fünt exti- turi: ergo. h Te. /V. 7Mf. pr. D. Praedefinitio caufalitate ante- ]: atis ab- gedir potentiam proximam createe volunt p foluté Dz Dro Uwo. 795 Vi folut* exiftentem, tanquam principium per fe I q requifirum & independensà confenfu libero ab- hii foluto ; IN. tanqaam principium per accidens if n duntaxat requifitum & indirecté falrem depen- m dens à confenfü libero abíoluté futuro, C. De- E pendentia pradefinitionis ab actu. praedefinito rl Íeu coníenífu abíoluté futuro fic oftenditur: lat Pradefinitio dependet à ícientia media, tan- nede quam à regula dirigente; hac à confenfü con- Vs ditionaté futuro , tanquam ab objecto; hic à D j ln confenfü purificatà conditione abfoluté foturo , : o tanquam à conditione fine qua non ; quia nifi pu- ü j m rificatà conditione effet confenfus abíoluté futu- gt f rus, ante purificatam conditionem non eflet àm p conditionaté futurus: ergo predefinitio indi- t0nt recté.non rantum à confen(u conditionaté furu- /) ro , Íed etiam abífoluré futuro dependet. A ij ens t Conf. L. Y..D. M. Sivoluntas àt abfoluté exiftens que poflet praedefinitionem indirecté impedire qua- d fi à priori & per modum objecti, daretur &c. ; M C. fi folàüm potfit impedire à pofteriori & per oc Jf modum conditionis , /z/. daretur mutua na- xdoo turz prioritas propria & in eodem genere; IN. reb impropria & in diverfo, T. Hanc autem prio- onlé ritatem non repugnare etiam ex Philofophia: m conftat in exemplo &inis & fnedii , productionis i p quoad primum & ecundum effe; quod poftre- Tl mum maxime? u(ürpant hic illi; qui etiam pet» mittunt confen(um üt exiftrentem in ftatu abfo- T:4 luto habere fe quafi à priori & per modum ob- qnte je&ti, (i nempe fpeétarur confenfüs quoad effe primum ac per fe; quod habet à principiis pra- jg ximts (ot 5 x Drz Drzo UNo. 794 ferens ximinis & per fe requifiris : non autem ; fi fÍpectetur quoad efle quafi fecundarium & per iliin KTCO accidens , quod etiam habet à principio remoto & fimpliciter non requifito, fcilicet predefini- fenfi [is n tione. /4d Cenf. L. &. IN..4. ad prob. D. M. Id voluntas abfoluté exiftens, nec indirecté impe- Tente dire poteft , quod daretur ; five volüntas abfo- €tpo. luté exifteret five non exifteret tam fimpliciter um quàm purificatà conditione, C. quod daretur; Tedi five voluntas fimpliciter rantüm exifterer vel Volin non exiftlerer ; non autem daretur , nifi purifi- ii catá conditione voluntas abíoluté exifteret, IN. Go Verum quidem eft , quód (cientia media pof- at d fit dari de iis; que fimpliciter non exiftent in jl RU ftatu abfoluto, unde etiam fequitur, abíoluté | | L exiftentia noneffe obje&tum hujus fcientiee : non -tl tamen datur de iis, qua purificatà conditione; ,j fub qua poffibili conditionaté futura previden- 1f tur, non exifterent abíoluté; cüm aliàs nulla ID connexio inter conditionem & conditionatum m foret, & fic obje&um fcientie medise falleret: dntet unde fequitur , abfoluté exiftentia effe conditio- Tend netn, fine qua non haberetur vera ac infallibi- tl lis fcientia :inedia. Eu 337. Objic. /1. Predefinitio non eft com- fj offibilis cum decreto indifferente applicativo ; Q omnipotentiam, & confequenter tollit liberta- v | tem humanam. - Prob. Volitio abíoluta , ut fat confenfus fiat, & voluntas indifferens , ut con- €0r fenfus fiat vel non fiat , nequeunt ftare fimul; UI quia per hanc illa retractatur: fed pradefinitio f eft voluntas talis abfoluta , & decretum indif- li ferens r Drz Dïno Uuo. 795 jem, ! ferens applicativam omniporentize eft voluntas n illa indifferens: ergo. Conf. 1. . Velle efficaci- ) femy! ter confenfüm eft nolle efficaciter carentiam con- eddi fenfüs : fed nolle efficaciter carentiam confen- , N füs non componitur cum applicatione indiffe- du rente, ut fequatur confení(üus vel ejus carentia: n ergo. Cogf. [1. Admifsà praedefinitionedecre- mplicire: tum applicativnm omnipotentiz effet Deo im- duett mediaté liberum , quia immediaté. oriretur à d voluntate Dei per fe indifferente; & non effet j Deo immediaté liberum , quia effet actus effi- r N caciter imperatus à preedefinirione : fed impli- cat decrerum Deo immediaté liberum & non d fieit liberum: ergo. bías . N. 4[. Non magis repugnat preedefi- "H nitio & decretum indifferens applicativum lOT omnipotentiz , quàm volitio antecedens & in- x efficax falvandi omnes, ac volitio confequens & T efficax aliquos non falvandi , fed propter eo- pnti rum peccara damnpandi; quia cum preedefinitio f intendat confenfum ab aliena libertate liberé po- nendum , 'decretum indifferens omnipotentize yüi! Yal applicativum füpponere debet, tanquam ob- Ad prob. D. M. Voluntas jectivé antecedens. tor abfoluta , ut'confenfus fiar, non poteft ftare cum voluntate indifferente , ut confenfüs fiat j ld vel non fiat confequenter ; C. ut fiat vel non fiat antecedenter , IN. — Voluntas exhibendi [i» : WM' concurfum indifferentem importat volitionem coadirionatam concurrendi in aétu fecundo ad- [ diffenfüm; fed ficut diffenfus, pofità praedefi- j f nitione confenfüs , eft tantüm poftlfibilis poren- tià fadi 796 , Dgz Dzo Uxo. The tià antecedente, fic & illa volitio eft antecedens: haec autem non pugnat cüm volitione. confe- adur efic: quente contraria ; cüm habeat diverfüm ob- jectum. TC d Conf. 1. 9. D.m. Nolle efficaciter Ia. carentiam confenfüs , antecedenter ac indepen- füed ter à libertate humana & proinde à voluntate Dei exhibendi concurfüm indifferentem, ne- Ymnm tem quit componi &c. C. nolle confequenter ac de- pendenter à libertate humana & voluntate- Dei (T0j indifferente , N..— 44 Conf. 11 y. IV. 1m. p. M. T0n [ prob. D.. Decretum applicativum omnipoten- qin imy ti& fuppofità predefinitione oritur immediate à voluntate Dei indifferente quoad applicatio- ts d I nem omnipotentie, feu exhibitionem parati concurfüs, iN. indifferente quoad ipfam omni- L' poreniam feu auxilium. & concuríüm indiffe- Vi renter paratum ; C. Refpe&tu poftremi decre- (« tum applicativum pracipue dicitur indifferens; D g unde five fit actus imperatus à pradefinitione; five ipfa predefinitio confenfüs , üt quidam TCR m volunt, nec hominis nec Dei libertatem minuit ; prefertim, cüm haca licc à pradefinitione. pplicatio per accidens fiag j & 338. Zufi. L. Volitionem effe efficacem , eft Nm Átt effe effectivam five immediaté per fe ipíam ef- fe&tum exequendo , five mediaté imperando d f executionem per porentiam aliam: (ed pradefi- nitio eft voluntas efficax , & volitio fic efficax fs Qu nec cum indifferente omnipotentia nec cum li- bertate humana componitur : ergo. Conf. I. & ui efficaciter vult cum alio influere determi- li f naté in a&um ; nequit effe indifferens ad in- Huen.- Dz Dso Uxuo. TON fluendum cum illo in eundem a&tum aur in edaty: conte actum contrarium: fed Deus vi predefinitionis mo efficaciter vulet cum homine influere determi- d naté in a£tum: ergo. Cozf. /7. Omne decretum p Dei efficax intentivum aétüs creati eft fimul im- n mediaté executivum ejusdem : fed decretum n immediaté executivum actüs deftruit liberta- « tem humanam, üt à nobis afferitur contra de- D creta predeterminantia: ergo. 444j. pro?. Deus pM. non poreft ullum aéctum creature intendere, Qu quin vi hujus decreti atus procedat à creatura lii fimul & fua omniporentia: fed decrezum , vi st cujus actus ab his caufis immediatà procedir, anii eft immediaté executivum: ergo. m w. D. M. Volitionem rei imme diaté liaberæ ifie & independentem ab aliena libertate effe effica- CIC» cem eft effe effectivam &c. C. Volitionem rei 'ei) mediaté rantüm libere & dependentem à liber- j tate aliena , qualis eft predefinitio divina actüs j creati boni; IN. Predefinitio nec eft effectiva immediaté, per fe ipfam exequendo effectum, nii 56ä nec effectiva mediaté imperando executionem ; fed tantüm imperando volitionem przparari- d vam executionis , feu decretum applicans indif- d ferenter omnipotentiam : quia nec hoc quidem d) abfoluté neceffarium eft ad rationem volitionis efficacis, cüm detur volitio tantüm affective ef- yi a ficaX, qualis eft noftra voluntas efficax cujus- jl cunque actüs, quae tamen omnipotentiam ad J actum neceffarium applicare nequit. — 4d Cozf. JI.&. D. M. Qui efficaciter vult cum alio influe- d I re determinaté in actum fibi immediaté liberum, lg nequit 798 bz D;E o UNoO. tütyi nequit &c. C. qui vult influere in acdtum fibi me- diat? duntaxat liberum, /u/2. nequit effe indiffe- tititd rensindifferentià fe tenenre ex parte intentionis 3 0nt € propria, C. tenente fe ex parte executionis alie- ng, N. Pofito, quód Deus ex directione fcientiee (lutà medize efficaciter velit dare hominitorum actum medi prirum liberratis , ut actum eliciat ; non ma- quim [ient net amplius indifferens fpectato ordine fuz in- tentionis ; quia ex hypothefi , quod medianre efini actu primo liberratis velit actum bonum homi- r nis obtinere, non poteft non illud velle: nihil- tD t ominus fecundüm ordinem executionis create manet ejus omnipotentiaindifferenter applicata add t adinfluendum vel non influendum cum homine IG in actum, prout ipfe fe dererminaverit, ob ratio- hh MC 3 nes ftepe dictas: item, quód eadem in actu fe- lUg cundo in actum bonum influat , non provenit Ó Atm immediaté & executive ab ipíà preedefinitione, t fed à libertate hominis, influxum orniporen- Itf tize liberé determinante, 24 Cozf. 1. &. D. M. Mf Decretum: Dei eft immediaté executivum , fi fit intentivurn actüs creati, foli Deonon autem r creaturg liberi, quale eft decretum phyfice d) predererminans, ür nobis videtur , C. fi ficin- Wfn tentivum aétüs creati , Deo quidem mediaté fed ii foli creaturee immediaté liberi, quale eft pree- imyj definitio per fcientiam mediam repulata, N. Qu Hec enim éo modo aéctum creatum liberum Qn exequitur, quo exequi intendit: inrendit autem hll ( illum exequi non per fe immediaté , fed me- m nfti- diaté per omnia fcilicet creatae libertatis co t tuti- Ti P. Dr Dzo Uxo. 799 vf tutiva , quorum unum eít divina omnipoten- eindi tia indifferenter applicata. tentiod 339. lufl.IL. Predefinitio formalis a&tüs Jnis d boni eft abíolura volitio actüs àt finis:: fed ab- [cient foluta volitio actüs üt finis eft prior volitione mad mediorum: ergo pradefinitio forralis eft prior, Q0n quàm voliio mediorum , íeuauxiliorum per dien Ícientiam mediam previforum: ergo hec prae- vl definitio prior erit fcientià media & ab illa non yhori« regulatur. Corf. 1. Vi preedefinitionis forma- : i lis: Deus dat auxilium efficax quà eíficax , ita fusd ut fi hoc auxilium non previderetur efficax , pl aliud daret: fed per hoc oftendirur, Deum in- omnt tendere priüsactum üt finem, & poftea modó at feligere auxilium, quod inveftigaverit fore ef- lu cax: ergo. Conf.11. Si Deus per predefini- vetit tionem non intenderet priüsactum bonum, in- j tenderet eum in auxilio tanquam in cauía: fed fic foret preedefinitio tantum virtua pOIfll' tem formalis: eroo. i lis, non au- pl ln'hä &. D. M. Praedefinitio formalis actüs boni g eft fimpliciter abfoluta volitio actüs üt finis, IN. eft abfoluta & fimul conditionata volitio actüs yli jt1It üt finis, C. Dupliciter poreft actus bonus pre- f« efiniri; rmó per modum puree intentionis & d fimpliciter abfolute , quod fit ; fi Deus , pofít- N quam etiam vidit media ,' quibus voluntas eft tUf confenfura, abfoluté decernat talern actum ni- j hil cogitando de mediis , ad quorum electio- m nem poftmodum progrediatur ex vi hujus in- y(i tentionis: hzec predefinitio , quamvis fequa- Qu tur Ícientiam mediam , tamen ab ea non pen- et uzuoti $8co Dr Dro UNo. det & regulatur, confequenter non eft in ho. Quf minis poteftate , & cum abíoluta fit, inducit t0ne 4 neceílitatem ; quare à nobis non admittitur: mtibi 2dó poteft pradefiniri per modum intentionis far; mixte , ut nempe actus ille fit quidem abfoluté m al [ & eflicaciter, fed per heec media, fivefi heec UM media illum actum producant & ponantur; Ímàn diünyc quod fit ; fi Deus decernat ralem actum fimu & media, per que vidit hunc actum liber? fu- tmed turum: atque hac ficut à fcientia media pen- ln det ac regulatur , fic & cum libertate humana tijlie Prate- ^g componitur , & à nobis hic afferitur. rea eX facto argumento non fequitur aliqua Qutdo r prioritas exiflentie aut independentiz ab alia voluntate , fed rantüm motivi; nam qui eligit DT dls j media propter finem , habet fe ficut qui amat IT objectum propter motivum: hic autem dicitur E etiam priüs aliquo modo amare motivum ; non äüde 1 quód aliquod rationis fignum fir; in quo intel- Alent ligatur amare motivum fine obje&o, fed quód medhx morivum fit ratio amandi objectum, & fic in- Tede telligatur tantüm prioritas rationis à quo. Hoc fintia veró etiam magis tenet, ubi quis vult finem & CCe media fimul, vel finem per hoc medium & tgy non aliter ; quia licét & hic volitio finis dica- Q tur effe ratio volendi medium,. non intelligitur u ramen efle volitio finis fine volitione medii, fed | lmyïu connectitur utraque volitio aut potius ett voli- | gbet V tio unius per aliud. — 727 Cogf. . &. D. M. Vi prædefinitionis formalis Deus dat auxiliumeffi- W. lia cax quà efficax fecundum quid, C. quà fimpli- cirer efficax, IN. — Auxilium efficax dicitur dari ywmï l qu * Ds Dro Uxo. 8ot nb quà fitpliciter efficax , quando datür ex inten- indi tione actüs ita, ut fi videretur effe inefficax , ex Qittit omnibus poffibilibus auxiliis feligererur aliud ef- tentii ficax ; feu daretur femper aliud & aliud , usque ablal dum aliquod effet efficax ; ex hac autem fic dan- f tiscomparatione intelligitür, actum intendi fzor- Yiantuh fim àmediis non aurem cum m édioaut per me- m m dium certum, adeóque nee dependenterà fciens uf tia media: unde in noftro fyftemate locum non u haber, prafertim cüm per auxilium ejusmodí hat tolli libertatem humanam neceffe foret. — Dici- . Pme. tur autem dari quà efficax. fecundum quid; - ipi quando datur ex intentione actüs ita , ut fi vi- g deretur effe inefficax, daretur aliud ex certisy. dj V.g. decem ; certae fpeciei vel qualitatis auxi« er fcientiam medi i ami liis quod p am Deus jam prae- jcitut videt futurum efficax ; in qua explicandi me- if thodo retinetur depen dentia à fcientia media & q intentio finis per hoc vel illud determinarum medium, T d Conf. 1. 9&. T. M.N.m. Nam k pradefinitio virtualis vel dicit folam com plas centiam circa actum ; non veró abfoluta B m & em effüicacem intentionem actüs ; vel virtualem 1] duntaxat, non autem formalem volitionem j dic quamvis autem Deus actum intendat in auxilio jpul tanquam in caufa, tamen inprimis non habet ll;( 'implicem complacentiatn de a&tu : deinde nec habét duntaxat virtualem volitionem actüs; T j n cüm per hoc auxilinm explicite, & formaliter j velit a&um , üt luculentius patet ex rendéntia mpll- predefinitionis per decretum num. 33 1. ella: tum explicata. n'di[ï qllf- Ect 840 Dzr Dro UxNo: 802 340. Olferva. Hactenus dicta intelligenda wid faltem fant de actibus bonis falutaribus homi- d num, maxime predeftinatorumin vitam eeter- ii nam. An autem actus moraliter duntaxat bo- ic de ni pradefiniantur formaliter, aut; fiquidem pde füpernaturales fint; ram in angelis quàm inho- Ammy minibus, & in his five reprobis five electis Wt equé predefiniantur , nec difputare nec de- AT aj cernere hic intendimus ; cüm in eorum tra- lg j €tationem varia inducere neceffum foret, que Qs ad praefens inftitutum non pertinent, vel utilita- fhiney tis certé parum conferunt, 1lis r CAPUT II ;mnes[ ^f De Provideutia Dei circa Elector. 32]) Pecies heec providentige fupemäturalis cotn- u * muniori nomine vocatur preedeftinatio; äln[äXs qui vox in fenfü latiore fumpra quamvis Ximit pro quavis Dei ordinatione tam in malam quàm W in bonam partem ufürpetur, hic tamen pro lj electione & deflinatione aliquorum ad aeternam * Torj falutem fumitur. Definitur à variis varié; à i S. Auguítino quidem L. de preed. fanct. C. 1o. ffw] dicitur preparatio gratig , L. de don. perfev. ii C. 14. autem prefcientia €?. prepavatio beneficio- al)nej vum Dei, quibus certiffüné liberantur , quicunque il libevautur; à S.'"Thoma p. r. q. 23.a. 1.1in Corp. u 5l vocatur Y4770 transmi/fromis creature vationalis 1n vitam cternam , &a.2.in Corp. preparatio gra- N T zie ia prefenti 9 glovie im futuvo: à Scoto in m 1m. diít. 40. q. un, appellatur ele&lio creature iti- zelle&ua- T | Dzr Dzo Uxo. 803 t zelle&ualis vel vatioualis ad gratiamtg gloriam , & s Dori F in 3t. dift.7. q. $. preordinatio alicujus ad gloriam principaliter , 69 ad alia in ordine ad gloriam. Ex hi k hac definitionum varietate notare licet variam figiós predeftinationis acceptionem , quam Theologi m I h communiüs etíam in ejus pertractatione obfer- s dii vant. Nam r. fümitur in genere, & prout eft qué tam angelis quam hominibus etiam in ftatu na- fürm ff ture inteor& communis ; & talis eft acc eptio st qui apud S.'Thomam & Scotum: a. Prout ad ho- qdutlt mines in peccatum originale lapfos pertinet ; & talis eft pofterior apud S. Auguftinum: 3. ac- cipitur adequaté & completé, ubi fcilicet omnes pre«deftinationis partes feu effectus , glo- 0[) ria nempe & gratià, exprimuntur; uti fit in al- tera D. 'Thoma & utráque Scoti: 4. inade- (s COfl quaté & incomplet? , ubi earum partium una Q duntaxat expreífa apparer: & quidem ubi ex« ) primitur tantüm gloria, üt fit in prima D. Tho- m qUäH m, preedeftinatio dicitur formalis; ubi verà na gratia tantüm feu media ad pgloriam, u in g prori; imó & juxta plures in pofteriori D. T2 Auguftini defcriptione accidit, vocatur virtua- TU lis feu radicalis. Quamvis veró ex iisdem de- pcräil finitionibus pateat ; non agi hic de pradeftina- aifi tione, üt eft in u fü feu exercitio, feu de ob- je&o ejus , fed d j e preedeftinatione , prout eft T quafi in arte, feu de actu divino pradeftinan- " te; hic ipfe ramen a&us divinus poteft fpe&tari j vel fecundüm ordinem intentionis , vel fecun- COIO'IH dàm ordinem execurionis. Porró de pleris- n que pradeftinationis acceptionibus memoratis - ) j per 'E—e e - $04 Dr Drzo UxNo. eenfie per intervalla agemus in fequentibus; ubi qua« thatinc Óliones de ejusdem circa homines lapfos exi- iip flentia, proprietatibus; caufis & efïe&ibusvex- ponentur. m f u Qonfec ARTICULUS [I. Jeus n vera ex parte Dei detur preedeflinatio? vitad Ota. Praedeftinatio ex hactenus dictís TIenan 341. N adequaté fümpta definiri poteft, ff | i prefcientia & decretum, quo Deus ab aterno efficaciter flatuit, hominibus aliquibus provi- [ p! dere de largiendis gratiis in hac vita, & de af- : mj Hanc da- fum [Ui fecutione regni coelorum in altera. ri negarunt tum ii , qui inficiari funt Dei pro- Ia r videntiam , quos priori capite refutavimus; tum Pelagiani & Semipelagiani ; qui inde li- As bertatem noítram perire ; hominesque vel in lim, focordiam vel defperationem induci rebantur; DI fed & hos ibidem & alibi jam refutavimus. j Ambrofius Catharinus infignis ex Ordine Pre- Quer tl dicatoruma "Theologus duplicem falvandorum flatuit ordinem ; primum quidem eximié fan« 9324 filt &orum , Deipare nimirum , Apoftolorum aliorumque virtutibus & miraculis celebrium; iM & hos predeflinatos vocat : alterum' eorum; lhljh qui minoris quidem meriti & perfe&tionis funt, lais Íed tamén regni coelorum fiunt. participes ; & V, j hos negat dicendos predeftinatos: preeterea in iA redeítinationis vocabulo particulam pre vult (of import are prioritatem dignitatis & meritorum i excellentiam, non autem temporis. Ob hec ln, €ene —— Dr Dso UxNo $o$ cenfüerunt "Theologi plures , negatata à Ca- uig pfos & tharino effe praedeftinationem , tum quantum Htouss illa fignificat decretum zternum ; tum quan- tum fgnificat preedile&tionem & electionem; adeó ut non foli predeftinati falutem eeternam confequantur, íed etiam alii, quos quidem Deus prefcivit non tamen fingulariter ordina- iil vit ad merita & preemium eeternum : alii veró nepant, hanc effe.genuinam Catharini do&tri- PU[erf) nam, volüntque ab.eo duplicem duntaxat pre- at deftinationis modum affertum : unum quidem j p ante przvifa merita per infallibilia & fpecialiter &l provifa eratiee auxilia , & füb hoc primum il- uc lum ordinem contineri ; alrerum po(t -previfa Jei pf merita ex auxilio quidem gratise fed generali & vitmi omnibus communi. Litem tamen hanc de au- de l toris mente dirimere nec juvat nec eft neceffa- dU rium ,. cüm . do&rinam tantüm ipíam hic exa- bull minare propofitum fit. t 342. JDico 1. Datur véra predeflinatio, eá- gt que non dignitatis tantüm fed & temporis pree- d eminentiam denotans. Prob. 11. p.. Luc. 12. ild V. 32. Chriftus inquit : JVolite timere pufilus gvex; lont quia complacuit Paivi veflro dave vobis veguum. Ti E: Matth. 20. v. 23. Sedere ad dextvam aneam vel yrur fiffram , son efl mewn dave volis , fed quibus pa- s fi vatum eft à Patve sneo. Apoftolus ad Rorm. 8. v.30.. Quos pradeflinavit ,. bos &9 vocavir , &c. & 21 S. Aug. L. de don. perfev. C. 21. ait : ANimie l1 Vu i coutentionis efl , pradeflinationi convadiceve ; vel 'S. Profp. in reíp. ortt de predeflinatione dubitave. Ca- ls 1m, obje&t. Gal. Predefinationem Dei nullus Eee 3 tbolj- [ 806 Dzr Drgo Uxuo. zbolicus wuegat. hi S. Fulgent T.. de incarn. & gr. midil p C. ult. Deus; qui bominem coudidit , ipfe prade- Jümatioue fud eg domum ilumimatiomis ad creden- viuhi dum ; €9- donum pev[everantie ad. proficiendum g fi: 1 pevmaueudum , €9. domum glovificationis ad vegnan- ijimi dum, quibus dave volut, prepavavit. &c. Prob. hD 2d. p. Matth. 25.v.34. dicitur: Poffidete vegttum, DN quod vobis pavatum eft à couflitutione mundi.. d fj Ephef r. v.4. & 5. Elegit nos ia ipfo aute mundi ii j couflifutiozem , uz. effünus Jan£h. Predeflinavit Atj 2105 fecundum propo[itum voluntatis fue. — S. Aug. ln t Al L. de don. perf. C.17.. 7/ffa dona fua , quibuscut- ue Déus douat , pvout dubio fe donaturum effe lm idiyi prelcivit , &9 in [ua pvajfcientia preparavit. $. Fulg. E: de fid. C. 55. Fzrmiffrme teue &2 nullate- LT vus dubites , omnes , quos va[a 1ifericordie gra- u Tuita Lomitate Deus facit , amte conflitutionem LTIT Il, mundi in adoptionem filiorum Dei predeflnatos d Deo &c. Corf. utr. p. Praedeftinatio eft pro- Àtn. | pofirum voluntatis divinee creaturam rationa- t d lem ad aternam vitam elipentis: fed hocreipfà tühg K f0 datur, cüm de fide fit, multos reipfa à Deo in hanc vitam affümi : prererea etiam illud eft M e erernum ; tum quia eft actus divinus, tum m quia Deus nihil operatur in tempore, quod ab N &rerno non praordinaverit faciendum: ergo. h& 343- Dico /1. Dawur fingularis Dei provi- DN dentia & dileCtio circa predeftinatos omnes. dla ( Prob. Sap. 4. v. 10. & 11. dicitur: Placens Deo fattus eff dile&us , e9 vivens imter peccatores tvan$- TU ! latus eft * vaptus eff ne malitia anutavet imrellebum — a eju &c.— Ibid. C. 10. v. 17.. Deus veddidit. uffis hT 7TheYCe- — Dr Dro Uwo. 807 suevcedein laborum fuovum , €7 deduxiz illot i2 via itrdi ?»! UI [ : snivalili.:."Matth. 24. v. 22.. Proprer eletos bre- [ viabuntur dies illi. Joan. 17.v.9. Ego pro eis t v0go ; mon pro wundo vogo ; Jed pvo bis ,. quos de- difli mibi , quia tui [unt. Ad Rom. $. v.28. & al X feq. Diligentibus Deum omia. cooperautur m . Lo- mumy üs qui fecundum propofitum vocati funt d d ul ) Jaucti. . .NNam quos pre[civit cg predefiimavit con- 1j fl fovmes fievi imagim fílii fu. Quos autem prade- Mf flinavit , bos & vocavit &c. S. Aug. L. de Corr. s & gr. C.7. inquit: Quicunzque ergo ab illa origi- lu sali damuatione iflá divinee gvatiee lavgitate difcre- zi funt , uon eft dubium ,. quód &9. procuratur. eis imm j j a audiendum Evangehum 5 &g' cinm audiumt , cve- stl dunt; Q9 in fide, que per dile£ionem opevatum , usque in finem per[everant ; 9 fi quaudo exovbi- le p fa. tant corvepti emeudantur. . Ydem docet tumibid. C. 11. 12. 13. tum L. 15. de Civ. C. 22., L. de ia d don. perfev. C. 17. & alibi. Unde falía appa- ret doétrina illa de duplici ordine, quomodo- i l r cunque explicata ; eoquod in pofteriori ordi- ne non haberetur ulla ex parte pradilectio: ii TE non enim ex parte finis; cüm Deus equaliter vitam aternam omnibus vellet & intenderet: L. d d nec ex parte mediorum; quia nonnifi genera- lia & omnibus communia falutis affequendae [ pIOVP media concederet hujusmodi falvandis: neque alia ex parte quid affignari poteft. i 344- Dico III. Soli predeftinati con fequun- 7 j tur vitam eerernam. — Proj. Matth.22. narratà parabola de invitatis ad nuptias, inter quos j latas plures ob negligentiam vel injurias fervis il p $e 4 vità ml $08 D Drzo UNo. vità & fortunis muléctati fünt , alius: autetm. ob 10 defectum vefítis nuptialis miffus in tenebras ex- & dl teriores ; Chriftus applicationis more fübjun« Bs git hec verba: qmulri emim funt vocati , pauci ve- RUT YO eleGi: ergo ele&ti foli gloriam confequuntur,, jnp: non.electi reprobantur. Item Matth. 24. ubi vider de aliis affumendis, aliis relinquendis loquitur xemp illos vocat eleos, neque inter hos ac reprobos. t ftatuendi medios quosdam locum. vel füfpicio- i nem relinquit : Denique Mattb. 25. rur(us du- plicem tantum falvandorum ícilicet ac damnan- dl ]i dorum ordinem. flatuit , & illis quidem. dicen- fund dum.ait: Zeme Lemeditli Patris.mei , po[jidete lg paratum.vobis veguum à. couflitutioue mundi: er« & o preedeftinatos duntaxat. fàlvandos, manife- fj um eft; unde S. Fulgent. L. de fid. C, 35. in- yraf quit : Fzvimiffrno tene eg mullatenus dubites., ue- (f minem, con[zcuturum. [alutem. . qui predefinatus Ti 9on.[fit : & S. Au poftquam. predefítinationis YO N definitionem L. de, don. perf. C. z4. füperiüs C laudatam dederat , conclndit , zam- zece[fJaviam. &d effe preedeffinatiouem ,. quàm ef nece[favia [cientia. k pi Accedit, quód. nullus effectus aliquando eve- 1] niat, nifi cum Deus ab azterno voluntate fuà. n praparaverit; & nulla res.fuum finem confe- lum quatur ; nifi per divinam providentiam illi. ac- commodaram: erpo multó. minus. eveniet cui- b N dam falus , aut finis lupernaturalis obtinebitur m fine. preedeflinatione . quae. eft. accommodata. preparatio & providentia. & 345. Oljic. cont. vsm. ' Maatth. 25. dicuntur Tür tantüm prede(tinati 2 conffizurione mugdi: ergo ]i Don "- Ds Dzo. Uxnxo. $09 itet d non ab aeterno. Couf. I.. Vocatio , juftificatio b d & glorificatio licet fint a&tus divini ; funt ta- Áj men in tempore: ergo & praedeftinatio;. prae« pnit fertim cüm Apoftolus hec ad Rom. C. 8. con- QU jungat. Conf. II. Preedeftinatio eft pars pro- 440 videntie: fed providentia non eft eterna fed ag temporalis; quia eft pofterior creatione; cüm U juxta Nemefium L. de opif. hom. C. 42. rebus ij jam creatis confülat: ergo. (is d E. JV. Conf. 'Textus enim Apoftoliad Ephef. EE additus oftendit . praedeftinationem etiam ante y dl mundi conftirutionem effe, & interpretatio S. nh Aug. Tr. 105. in Joan. ipfa objectionis verba j & exponit per hec : agze smundum $9 ante omtia nanift tenpora. — 4d Conf. T. w. IN. Conf.. Difp.eft; quia H prefcientia , predeftinatio, propofitum, ele- LA étio & cetera hujusmodi fuünt actiones imma- jf nentes ; & dicuntur relativé ad intelle&tum ac U Se voluntatem divinam : vocatio autem , juftifi- ipe catio & olorificatio fünt actiones traníeuntes; ia & dicuntur connotativé ad effe&tum in.tempo- jj re productum. Vid. num.305. 744 Corf. 11 jod* R. D. m. Providentia in arte ; feu ratio agen- te l dorum praconcepta & propofitum agendo- jotiie rum, non eft eeterna, N. providentia in ufu & Wi ao exercitio , feu ipíà executio non eft eterna, C. st d- | Ad poftremam aurem videtur refpexiffe INe- ebitl ineiius. d 346. Oljic.cottt. 2d. Sap.6. dicitur de Deo: sualitev efd ei cuva de omnibus : ergo non da- ntit j' tur fingularis providentia & dile&io Dei circa | pradeítinatos ; preefertim quia ficut Deus ne- 9 . Eee 5 quit $10 Ds Dro Uwo. quit dici, qusedam fcire aut velle mapis quàm voltn alia, fic neque dici deber quosdam magis dili- EU e re quàm alios. Conf. L. juxta ep. 1m. ad TiOS, T im.2. JDeus vult omnes bomines [alvos fievi : er- qito go nec quoad falutem hominum darur in Deo Mi dile&io unius pra altero. Conf. II. Dionyf. l« L. de div. nom. C. 4; ait, quód /rcuz fol corpo- Ál veus 101 eligendo omuibus corporibus lumen imnit- am| 31, ia 67 Deus [uam bonitatem: ergo. f&j EK. D. 4. Deo «qualiter effe&tivé eft cura i.q de omnibus, h.e. equale bonum five natura (mim fivegratiee vult & procurat omnibus , IN. &qua- s liter affectivé, quantum przcise attinet actum Aiqua intelle£tüs & voluntatis, qui in Deo eftunicus; ii C. Refponfio eft S.'Thoma ; qui p. 1. q. 20. lirty 8.3. ad 1m. ait: ; Dicitur Deo equaliter effe ebsque cura de omnibus , non quia equalia bona fuà dtdi curà difpenfat , fed quia ex zequali (àpientia & lili()m bonitate omnia adminiftrat. ;, Ceterüm di- : ftin&io amoris divini conftat ex S. Aug., qui fs r. I10. in Joan. inquit : Ormzia diligit Deus; didh que fecit , €9 interea magis diligit cveatuvas vatio- finr | tales : 99 i illis eas amplius , quee fut. membra Unipeniti [ui : $g multó magis zpfum unigenitum omnif » fuum. — 4d prob. Difp. eft ex D.'Th. ibid. ad 3.5 &i quia inrelligere & velle fignificat folüm actus; nec in fignificatione faaincludunt ob Wn. jecta, quo- EUR rem diverfitate potfit dici Deus magis vel mi- YVid nus fcire aut velle: amor autem Dei duplici Ti | modo íumi poteft , fcilicet vel ex parte ipfius f a&tüs voluntatis ; & fic Deus non magis amat ; &f quaedam aliis, quia omnia amat uno & fimplici volun- ; f Dz Dro Uuo. 81t pisqu voluntatis a&u : vel ex parte boni, quod quis il : m amato vult; & fic Deus magis amat predefti- natos, 744 Conf.L.9. D.74. Deus antecedenter firi: vult omnes falvos fieri; C. vult confequenter, rin D N. Dilectio autem ifta major ficut preedeftina-. Dionl tio; ad voluntatem Dei confequenrem pertinet. m "d Conf. D. 3. D. A. Sicut fol lumen ita Deus 2177 fuarn bonitatem communicat in providentia ge- nerali & communi, C. in fpeciali, N. S. 'Thom. MU p. 1. q.23. a. 4.ad 1m. fic eit:: , Si confideretur. pature comrmunicatio boniratis divinge in communi , ( aQ absque electione bonitatem fuami communicat, t adut in quantum fcilicec nihil eft , quod non parti- n cipet aliquid de bonitate ejus : fed fi confidere- TY. tur comrmunicatio iítius vel illius boni, non er c*fïö absque ele&ione tribuit; quia-quadam bona a fü dat aliquibus, que non dat aliis: & fic in col- nid N latione gratize & glorice attenditur electio. ;; n Ü [ 347. Oljic. cont. 31. Ad hoc ut quis actu D j falutem coníequatur, pradeftinatio proprié 37 j dicta non eft neceffaria ; cüm aliàs, qui non j t fünt preedeftinati , non haberent ex parte Dei 7) omnia neceffaria ad falutem, nec poffent falvari : 771 ergo inprimis poffunt falvari non praed inatt, TM na- Deinde reipfà neminem fàlvari nifi praed s us tum, neque eft exprefs& revelatum : neque ) QUU etiam colligitur ex effectibus; cum poriüs multi ( t videantur fàlvari cum fola communi & ordina- iplt ria providentia pratie: ergo. Corf. J. Angeli p f fanéti trarislati funt ad vitam eeternam fine pree- efti- T. deflinatione; ergo & homines non p gl nati falvantur. Consf. II. Matth. 26. habetur: rolun runt 815 Dzr Dgo Uuo. Erunt stoviffmi prini ; g. primi woviffmi , h.e. aE poftremum locum tenebunt, qui primüm electi T funt: erpo duplex falvandorum ordo datur; d unus eorum, qui vocati fünt & non ele&i; tovif lomi alter eorum ,. qui vocati fimul & ele&ti fünt. K 1. 42 Zdrg. quoad vm. D. /4. Praedeftinatio j dent proprié talis non eft neceffaria per fe, abfoluté ac fimpliciter, C. non eft neceffaria ex parte fipe Dei ad convenientem vel perfe&um operandi 110 t ac intendendi modum, N. g. 2. Tranfeat to- àntü tum , quia affertio noftra non eft de poffibili nec T de providentiaalia, (ed de fatto & providentia j preíent — Quoad 2dum W. x.. Quamvis non fit expre(s? revelatum, & hinc non dicatur effe de fide; collipitur tamen ex revelatis ; multümque jnSacraScriptura & traditione infinuatur. m. 2; T'ransmifsà hàc parte INego alteram; quia ex 1nodo providentiz Dei erga preedeftinatos num. H I 343. expofito hic a&us fàtis probabiliter colli- tong gitur. — 4 Conf. I. 1.,4. N. Conf.. Qui primum uf admittunt ; fundamentum defümunt ex S. Au- fetig * uftino; qui L. de Corr. & gr. angelos dicit fo- tipe [ u m indigere adjutorio fine quo non, homi- Wnj, nem autem adjutorio quo; de quibus vid. Tr. lil de gratia: nullum autem plan? fundamentum D eft pro alia parte. — 244 Conf. L. g. IV. Couf. No- Ttt, mnine primorum non intelliguntur vocati fimul & electi, nec nomine noviífimorum vocati Aug Tion tantüm fed non clecti: fed fi füb parabola vi- lm neg & operariorum proponatur Ecclefía pri- dm mis Judei, noviffimis gentiles correfpondent, ex quibus hi Apoftolicà p-ræd;catione invitati a t Dz Dzo Uxo. 813 i, l &d Ecclefiam accefferunt , illis tardantibus vel imdd renuentibus: fi autem admittatur figuratum hic 0 Oaf effe regnum ccelorum alterius vitee , primi & n dl noviffimi intelligi cum Eftio poffünt reípectu t lt hominum & Dei; ita ut fenfüs fit: multi, qui Mf Judicio hominum videntur primi, quales ha- ial bentur divites, nobiles , & plorià fieculari in- A p fignes , erunt novitlimi judicio Dei: econtra- uperand: rio multi; qui hominum judicio noviffimi vi- fatto dentur, üt pauperes, humiles & perfecutio« ln nem propter juftitiam patientes, primi erunt vidn judicio Dei, pond cffe dä ARTICULUS it. jimp n t quomodo predeflinatie fit civta ? ; &. À pia g 348. NT O:2. Tnter praedeftinationis proprietà- )snm tes preprimis certitudo in difputae r tionem vocatur. Poteít autem ea fpectari vel yimt infe, vel quoad nos; & füb utroque fenfà ma- d teria erroris fuit. Quia enim Pelagiani & Se- mipelapiani putabant homini neceffiratem im- i ' Tot poni, fi preedeftinatio quoad fe certa & infal- j libilis daretur ; eam vel penitus inficiabantur , Ótufi üt nuper diximus; vel faltem mobilem volue- N runt, ut quidam ex ep. Proíp. & Hilarii ad S. fii Aug. colligunt, Calviniftee econtra cüm eam yodi non tantüm quoad fe fed etiam quoad nos cer ' i tam defenderent , à Conc. Tridentino erroris damnati fünt. Itaque ]u d! 349. Dico I. Predeftinatio fecundüm fe eft ceria; &immutabilis; non imponit tamen pre&e efti- $14 Dzr Dzo UNo. deflinatis neceffiratem. — Pro£, 1:. p. T. ex Scri- Tim^ prura. Joan. ro. v. 27. dicit Chriftus: Ovesmee hf vocem tneam audiunt. . . €g ego vitam ceternam do !jll! 7 Tarmaf ei5, &9 uon peribuut im etevuum , €9 mon vapiet eas quisquam, de tayu mea. Unde qui non per- i, du tnad Íeverant, non funt ex numero pradeftinato- rum, üt z. Joan. 2. v. 19. dicitur: Ex mobis pro- AURU wcd dieruut : [ed nonevant ex uobis: mam fi fuiffent ex nobis, permanfileut utique nobiscui. W. Ex Pa- (ecre QOnim tribus S. Aug. L. de corr. & gr. C. 7. ait de prae- deflinatis : ZZorum i quisquam pevit, fallitur d Á Deus : fed memo eovum perit , quia son fallitu Deus. Horum fi quisquam pevit , vitio bumano (tin fthom vincitur Deus: fed uemo eorum pevit , quia mullá ve vincitur Deus. S. Fulpgent. L. 1. ad Monim. ( tl C. 12., ubi affert illud ad Rom.8. Quos prade- Jiinavit , bos glovificavit, notat; ab A poftolo ufür- Q patam vocem glorificavit , ut fignificaret pra- t des deftinatos certó effe olorificandos ; ita fcribens: fongn Quaecunque Deus prefcivit ,. jam fa&a dicimus; time quia de facieudis dubitare uom debemus. . ML. ex Tün Ratione. Nec decretum Dei poteft impediri; 3 cüm fit omnipotens; nec prefcientia falli, cum Q] fitinfinité perfecta: erpo quod Deus decrevit POIQ&I ac praefcivit ; certiffimum eft. Sed Deus de- Q crevit; ut praedeftinati fint beati , illudque fu- At turum praícivit : ergo iftud eft certiffimum; ODI & hinc preedeftinatio etiam eft certiffima; quia fitu hanc effe certam quoad fe nihil aliud eft, quàm (ui objectum ejus effe certum. — Proj.2d. p. 'Tum m 1y, quia Apoftolus ad Rom. 11. v. 29. ait: Sine pauiteutia [unt . dona $ vocazio Dei; & 2. ad V- 20 'Tim. Dr Dro UwNo. . Q—r $ T Tim.2.v. 19. Firmum fundamentum Dei flat , ha- (oti bens fignaculum boc:. coguovit Dominus , qui funt m ejus: tum quia S. Profp. in refp. ad obje&t. 1 mpäs( 12mam Vincent. inquit: Predeflizario etfi apud Qonpe 2o5, dum in prefeutis vite periculzs verfamur , in« Vi certa efl ; apud illum zamen , qui fecit ventuva , ja- Wij commutabilis permauet : tum quia praede(tinatio nec eft mutabilis refpectu Dei, quem füprà in ij Ed decretis füis abfolutis & efficacibus oftendimus omnino immutabilem: nec refpe&tu hominum (epre [ ele&orum , cüm hi fuppofito Dei decreto in- rf falhbiliter.gloriam coníequantur. Prob. 3t. p. ) Awmqa Quiainprimis duo hec de fide certa fünt ; nem- "T pehominem effe ac manere liberum,&Deum ali- Mont quos ad gloriam preedeftinare: Deinde quia ne- r ceífitas nec imponitur ratione preeícientize, tan- ou(i quam confequentis vel fpeculativae; nec ratio- D ne decreti; utpote fcientiam mediam faltem füp- Y ponentis;nec ratione mediorum, fcilicet gratia- j rum ex natura fua cum effecti*minim? conjun- J &larum ; quemadmodum in prioribus diximus. pal 350. Dico [J. Predeftinatio non eft certa j i quoad nos; feu nemo fine peculiari revelatione rreviï poteft effe certus de (ua praedeftinatione. ProJ.7. j de ex Scriptura. Haec enim rmó iftam incertitu- u dinem exprefs? declarat, Eccle 9. v. 1. JVefciz u bomo utrim amore an odio diguus fit ; fed omnia in qUIJ futurum [ervantur incerta ; & 1.ad Cor. 10. v. 12. j Qui [e exiftimat flave , videat ue cadat. 2dóean- Tom dem füpponit, quia ad timorem hortarur Pfàl. o 2. v. 11. Servite Domino in tinove; ad Rom. 11. 5 v.20. Z fide flas , toli altum fapeve; fed time; Ts 816 Dzr Dro Uxuo. & ad Philip. 2.v. 12. Cum metu €?. tvemore vis prita Jiram falutem operamini. 3tió eam proponit in flinirio exemplo przdeftinati , nempe S. Pauli , qui 1. frniby ad Cor. 4. v. 4. ait:: IViDil mibi con[eius um fid Qu (i m q 1101 it boc quflificatus fum ; & C.9. v.23. Corpus meum 3 [erzitutem vedigo, ue fort, cinn áliis pras ttür. dicaverim, ipfe veprobus. efficiar. II. ex Tradi- fperb tione. Conc. Trid. Seff. 6. Cap. 12.ait: /Vemo; 3j quamdin in bac wmortalitate oivitur , de avcato di- t d vime predefHnationis myflerio ufque adeó prefu- 0777 sueve debet , ut cevtó flatuat , fe omuino e[fe n mu- Mp de anevo predeflinatorum ; quee verba ex L. decorr. & gr. C. 15. S. Aug. defümpta fünt : & ibid: "d Can. 16. fic definit : 5 quis magguin illud usqué M 32 finem pev[evevautie. donum [e cevtó babituvum !y abfolutá €g' wupfallibili certitudine dixerit , mifi boé Ti ex [peciali vevelatione didicevit , anatbema fit.. S. Y h lu Hier. in C. 26. Ezech.ait: Omnes infirmo c5 im- Al becillo flatu flu&Guantique vefligio in iflo freculo com- 1in p moramur; eg. uufiquam e[f? noftra cevta. fecuvique villoría. IIL. ex Ratione. Certitudo illa vel fo- femna! k ret przedeftinationis in fe copnitee, vel cognité iünr per aliud : non priüs; cüm nemo penertet a r kIfr pradeítinationem in fe, que, (icut omnia Dei t Ele&l qudicia , incomprebenfililis dicenda eft: non po- "ts f fterius; quia id vel per fidem vel per fcientiam eüram pateret: non autem per fidem; quiain cit. Trid; ii ii Can. 15. fic ftraritur: $j quis dixevit , bominem "ells venatum €5 juflficatum teneri ex fide ad credeudums EInr fe cevtó effe 1 numero pradeflinatovum ; -anatbema d fif: neque per ícientiam ; cüm nullum detu£ N N r medium five à priori five à pofleriori, quod Pt pra« . D& Drzo Uxo. $17 Tett d predeftinatum in certa m notitiam füce praede- LOpO flinationis deducat. Ac cedit, quód decebar ho- li, qi minibus talem füture felicitatis fpem precipi, r m qua fimul anxietatem & timorem i 3 €eum metu & tremore falntem ncuteret; ut propriam opera- dl rentur, & gratio dona non parvi. penderent a Tud fuperbiendo, fed extime(cen x do cuftodirent. l Ne)m 35 1. Objic. cont. vm.. 2. Petti r. v. 10. dicie n tür: Sa/ague, ut VOCOLOUETA per Lona opeva cevtam veftram nf &j ele&lionem faciatis : ergo preedefti. j natio de fe non eft certa, , det Corf. I. Paulus 1. ad -0r. 9, f:c, timebat, ne cüm aliis preedicáffer , i & Chrift dul ipfe reprobus efficeretur; V. I2. üit: us Joan. 1 7. uod dedifli mibi , .euflodivi; t9 memo du €x ei$ peviit , mife filius pevdit j05iy: ergo poteft " predeftinatio carere e : ectu, imó de fac&to ca- f 1 ruit in Juda ; atque hinc non eft certa, "TL Poffibile eft Conf. 1. ; predefti natum peccare lethaliter, Vil & in peccato mori ; & Deus poteft non pree« d deftinare, quem praedeftinavit : erpo.. T &. /V. Conf;. Quia verba Petri vel intelliven- da fi üunt 'cogft-"ï primarió de ele&ione abfoluta ad fidem »e[l'eïäi & grati am,; ni J de ele&tione fecundarió autem & confequenter ad gloriam fed conditionata; ita ut o p* fenfus (it: Satapite Chrifliani, ut ele&tionem pntil Veflram ad gratiam & fidem per bona opera i abiliatis, ne excidatis ab ea, gt veretis; fic enim certam facieri fed in ea perfe« il s electionem vee M' ; tram ad ploriam ; cüm hoc ipfo, quód fitis fa j &i fideles & juíti, deftinati fitis ad oloriam, non ] duf quidem abfoluté fed conditionat?, fi in pratià " accepta ad finem ufque perfiftaris: vel inrelli« u genda us 18 PDE Dro UNoO. qua enda funt de ele&tione Dei ad gloriam in fequi- fredef ä em certiffima, incerta autem nobis & áliis ita ut jubeat Petrus faragere & bona operari, ifimor mperta fit electio Áiutu, ut ipfis operantibus certa &co lidicer ad oloriam , üt exponunt Beda, Lyranus , Hugo MORT & alii. ZA Couf.1. & quoadtm. D. A: Timebat; quó ignoraret, ane ffet praedeftinatus, C. quód non Trecun crederet ; certam effeapud Deum praedeftinatio- foipa 7 nis fententiam, N. Quoad od. N.Supp. Conf. Judas mm; [ enim nonerat ex pradeftinaris feuiis, quos tan- uam fuos & ele&tos Pater Filio dederat, juxtail- Vi lud Joan. num. 349- cit. Non erant ex nobis,nam I fi &üiffent ex nobis, permanfi ffent utique nobis- ( nj J] cam. ZZdConf.L.& D..4. Yn (enfu divifo Gcante- 3 qun cedenter, C. in fen(u compofito & confequenter, I vel pofit o , quód fit preedeftinatus; IN. 1 luft. I. Apoc. 3. v. 11. dicit Angelus: fl $2 t Tene, quod babes , ue alius accipiat covogam ; n uem locumS. Aug. L. de Cor. & Gr. C. 13. it; tong uod alius s0n. efl acceptuvus , mifí ifle pe vdidorit : Yt ergo poteft acquiri & perdi cor ona, qu& e IT raedeftinationis effectus : ergo praedeflinatio Cosf. 1. Pre- n p non eft certa & immutabilis. lis 1 deflinatio re idem eft ac Liber vite, in quo Tintü fcripti fünt eledti: fed a . b hoc libro deleri pof- C fünt, qui fünt infcripti: 'ergo preedeftinatio e ) Q d. A murabilis. —.Miz. prob. ex Scriprura; nam vid P(. 68. v. 33. ait: Deleantur ex. Libvo vivtti- N D) tium, €g cum juf? is zon fcvibantur; Moyfes Exod. d no 2.: dut. dimitte eis bauc moxamy, aut j hs ( 32. V. dele me de libvo tuo,. quem fevipfif s t jl 202 f4Ci5 » Paulusad Rom. 9. v. 2, Optabam ego ipfe anatbema w[]]a Dr Dso Uno. 819 minkt e[fe à Chriflo profratvibus meis. Ergo. — Conf. I1. j d Predeftinationem effe mutabilem probat vulga- Q optt tiffimum Auguftini proloquium : .5/707 er prade- ali d Jlinatus, fac ut predeflinevis, kemfententiaAmbro- pus, t fiidicentis: /Vovzt Dominusmutare [ententiam , fitu u qoveris mutare delitium; Denique Ecclefize oratio u precantis : ? [j]er vite preedeflinatorum uomina ad- dul fcripta vetineat. Exgo. (j ]i & adarg. D. Conf. Poteft acquiri & perdi co- quita rona, eandem 'fumendo pro pratia fanctificante g p vel virtute, uti hic accipitur pro fideli obedien- nObiS)mSI tia & conftantia in bono fecundüm contextum , ue m C. eandem fuümendo pro gloria colefti, fu. [od in quantum pracis? corona hac noftra eft ex ,[Q-quemi' merito; C. in quantum ex pradeflinatione , N. S. Th. p. r. q. 23. a.6. ad 1m, ait: « Dicendum, Angek quàd coronadicitur alicujus effe dupliciter: uno TTTE modo ex predeftinatione divina, & fic nullus C1 ;1 coronam fíuam amittit: alio modo ex merito if Wz gratie, quod enim meremur, quodam modo uf*l noftrum eft, & fic (üam coronam aliquis amit- ( gdeül tere poteft per peccatum mortale füb(equens, (s int Alius autem illam coronam amiffam accipir, in quantum loco ejus fübrogatur &c. ,, "d Conf. jeri j 4. &. C. M. fi intelligatur de libro vit e refpectu inatu Blorie & quidem abfoluró ; poteft enim fümi pam etiam refpe&tu pratiz, imó vite temporalis. "i AN. min, ad prob. Y.. In 1mo te jrot xtu, ubi Prophe- (sl tà non exponit votum, fed quid perfecutori- bus fuis, "L. ' nifi refipifcant , futurum fit, preenun- fm Jj / tiat ; intelligitur liber vite ad oratiam , non au- tem ad gloriam fáltem abíolató; ut fenfus (&: j f Fffa Pgr- $20 DEs Dso UNoO. :?ioz;en Perfecutores, qui füb conditione feu per gre- tiam ordinati erant ad gloriam, excident à g Tà« (etntt ) tia, & fic delebuntur de libro ad gratiam, & gt confequenter non referentur in numerum fal- sfiti vandorum. In 24o fermo eft de libro vitee tetme me poralis ; quia Moyfes in gratiam &falutem Po- : füuam &(line puli Ifraélitici paratus erat devovere viram propriam, üt in (imili occafione expreffit Nu- 0nfe Hilia Tner. II, V. 15. dicens: Obfecvo , ut imtevficias qme , $g. inveniam gratiam in oculis tuis. Si verà At gieiibe intelligatur etiam liber vitze ad gloriam , Moy- fesfic loquebatur petendo rem , quam noverat l- bilem, vel ex quadam animi confidentia, 40 impoffi & tanquam fecurus de divin a mifericordia, üt I ("1 Af explicat Aug. q. 147. in Exodum; vel ex ni- mio compattionis affectu , üt Hier. ep. 12. eX- At onit; vel ex quodam amoris erga populum $ aQ exceffu, üt vulr Abulenfis cum alis. In 3//o vel idem exceffus amoris intelligitur, vel Apo- nf dlins flolus non optat füi damnationem, fed effema- ledi&um, feu omnibus hominum execrationi« lii M0 busonerari, dum falvum facerer populum fuum. AAd Conf. 1. 9. IN. 4.. Authoritares enim alla- to M tx omnes non pertinent ad electionem jam fa- &tam & voluntatem Dei confequentem ac abío- Tler N lutam , quafi heec etiamnum dependeret ab ali- quo , quod incertum fit; & proin & ipfà fit in- »p certa & mutabilis; fed ad electionem quafi fa- lt ciendam feu voluntatem Dei antecedentem & :l conditionatam: quatenus oftendunt , ele&tionem non fieri nifi ex meritis, atque ideo laboran- MY Ut dum iis) qui eligendi funt; neque eorum ele- jonem z Dz Dro Uuo. $5r w &ionem certam effe pro priori, quàtri preevi- min ] deantur laboraturi. qtüm 353. Jnfi. 11. Si predeflinatio eft certa & m d immutabilis, hominis meritum & falus erit ne- Qieta ceffaria; tum quia caufám certam & infallibi- yem p em fequitur effectus neceffarius ; rum quia pree- m deftinatio includit efficacia & infallibilia falutis (f N confequendge media: tum quia füppofita pree- y;e/]ffidi deflinatione (uri de fa&to (emper poteít ac de- givett bet füpponi) non poteft quis damnari, adeó- quelibertatem non habet , ut damnetur.. Cozf. 7. fv Si predeftinatio eft fixa & certa, ergo valet illa confecutio Semipelagianorum: ex utraque /idemigq Fdia ) *F parte füperfluus eft labor, fi neque rejectus ulla ex induftria poffit intrare, neque cletus ulla ne- ]2 & gligentia poffit excidere; item dilemma illud , lum quo.S. Aup. L. de don. perfev. C. 15. quen- hyl am turbatum ita fuiffe fcribit , ut relicto d monaíterio ad faeculum redierit: velfüm pra- d deftinatus, vel non: fifüm: quidquid egero, falvabor: fi non; damnabor, quidquid rürfüs u i egero. Conf. JJ. Ex S. Auguftino füprà fiepiüs if älh' audato ; Deo volenti falvum facere nullum re- fiftere poteft humanum arbitrium: Item cüm jat] abf voluerit , neceffe erit hominem falvari &c. Sed g d &c neceffitatem infinuant: erpo. b &- D. /4/f- Si predeftinatio eft certa & im- j mutabilis ex decreto Deiabfoluto & anteceden- J ( te libertatis humanz vel meritorum preevifio- jpne nem, C. fi ex|decreto füpponente ac coníe- quente hanc previfionem , fujd.: merita & falus ? " n erunt neceffaria neceffitate confequente vel con- jl Fff 5 fequentice 822 Dz Dro UNo: fequentie , C. neceffirate antecedente vel conz qea aU. fequentis IN. — 72d prob. 1m. D. fimiliter: cau- fam antecedenter certam fequitur &c., C. con- t p fequenter certam, fujd.. fequitur etfe&tus con- gne fequenter duntaxat neceffarius, C. . anteceden- Wt ter neceflarius N. — /4d prob. ed. D. Predefti- quii ] natio includit media infallibilia infallibilitate ab- Tent foluta & intrinfeca,;IN. extrinfeca & orta ex in- 1eo ; fallibili Dei fcientia liberum noftrum füturum preyit non confenfum prafüpponente, C. ^ /4dpro. 31. D. Suppofità predeftinatione non poteft quis dam- Va tilg: nari imporentià antecedente, N. imporentiá confequente, C. vel fu)Z. in quantum fpecta- ATey tur objectum hujus poteftatis, C. in quantum tf precisé attenditur fübje&um & períona, N. T Cüm dicitur, predeftinatum poffe damnari, fic I'we n quidem inrelligi nequit, quód detur poteftas ittm conjungendi predeftinationem cum damnatio- QR R ne; quia hexc fimultas repugnat: re&té tamen i& afferitur , quod perfona, etiamfi füpponatur Quid. predeftinata, adhuc veré retineat poreftatem ifini peccandi , & in peccato perfeverandi , fi volue- ibil rit; quamvis hac poteftas nunquam fit redu- Vntat cenda in aétum predeftinationi contrarium; f tum quia illa füppofitio non immutat proprium j modum agendi hujus potentiae: tum quia non ii eft fimpliciter antecedens, cüm non fiat nifi ex t prefcientia, quód voluntas fit liber& operatura, ftil fi hoc vel illo modo moveatur. "44 Conf. 1. &. ilmn, AN. utr, Seg. Nam , üt hactenus dictum , prede- ly flinatio fundatur in prav(cientia meritorumgra- tj tize; unde non patitur aliam difficultatem, quàm la que& P - Dr Dzo Uxwo. 823 ve eti quee ex ipfà Dei praícientia folet objici: ex hac r d autem neceflitatem nullam libertati noxiam ori- ) C- ( ri; füprà declaratum fuit. Porro falfitas Pela- Qs d giane confecutionis & Calviniani dilemmatis nrexd patet:tum 'ex falfo fappofiro, quod in.eo'eft; r quaíi homo vi folius pradeftinationis & fine Iitied meritis perventurus fit ad falutem ; cüm tamen mueri ideo- aliquis predeftinatus füpponatur, quód fatun pravidetur futurus de falute follicitus, & ope- 4 ra-bona po(iturus:: tum ex utroque argumen- 1uisdam-* to ad res humanas, ordinarias, temporales ac u civiles translato ; v. g. vel Deus precfcivit & ] fpf&a decrevit; te hocanno in vivis futurum, agrum ]Uäü[UfF tuum fertilem futurum &c., vel non? fi pre- n ) N fcivit & decrevit,. hec erunt, five comedas; ari, five non, five feras five non: fi fecus; fruftra ote iterum apis omnia. " 72d Conf. /T. w. N. min. Li- qnatit quet enim ex allatis alibi re(ponfionibus, hec s n à S. Aug. dicta duntaxat effe ad declarandum, jponuit quód Deus fit Author fàlutis noftra ; habeátque ylud infinitos modos fic vocandi, ut. vocatus infal- frdi libiliter Deo confentiat; non autem quód vo- " luntatem noftram cogat , aut illi inferat neceffi- rl tatem. yrii 354. Objic. cout. 2d.. Scriptura Sacra fideli- j bus & ele&tis tribuit notitiam preedeftinationis Ti certam; nam r. Joan. 5. V. 13. dicitur: 7Zec ii fcritbo vobis , ut [ciatis , quomiamvitam babetis ceteve "" nam , qui creditis in uomige Filiü Dei. Aà Ephef. g 1. V. 13.: n quo credentes [ianati eflis [piritu pro- nf aniffionis fan&lo, qui eft pignus. beveditatis uofivae. z ad Theff. 1. v. 4.: Scientes, Prapres. diletti ! j quzm [4/] p Fff4 sss 824 Dzr Drzo Uxo. à Deo . elefhionem vefhram. . Ergo . predeftinatio qilh f d etiam certa eft quoadmos.: Couf. 1. S. Paulus certitudinem de füa falute fiepius declarat ; nam defiq fifi ad Rom. 8. v: 16. inquit: 7pfe autem Spiritus te- JHimouium . veddit. [pivitui. moflro, quód fumus fili WUr Wi5 n Dei. Et.v..18.: Cevzus fam , quia ueque mors , ne- que vita» ueque angeli ..... ueque eveatura alia pote» üro. tionj vit t0$ (ebavave à charitate Dei.. kem-ad 'Tim. 4. v.7.: Bonum. cevtametu certaviy cuv[um confum- Caly [ l N t | enavi , fidem [evvavis in veliquo vepofita efl mihi co- i vona vflitie. Ergo. Conf. 11 Poffumus effe A certi , quód affiduis orationibus & piis operibus F!dei 4 fimus affecuturi noftram falutem ; quia Chri- MR ftus Marc. 11. v.24. ait: Qumzia , quecumque ovati« I tes petitis , cvedite ,quia acci pietis: íed poteít quis AL certó fcirefe orare: ergo. j W. AV. d. ad prob. explico textus füb.diftin- hi &ione.. Et quidem ad 1;..D. Qui credit, ha- lul betvitam aeternam inchoaram &in fpe; C. per- i fpu fectam & in re, fu/d. habet, feu fcit abfolut& Qpt fe habere vitam , IN. fcit conditionate, C. Sicut pl S. Paulus ad Rom. 8. v. 28. dicit: Spe falvi fatii Ia fuimnus , íic & hic Joannes in fpe dicit vitam C eeternam adeffe credentibus: in re autem vitam. n zeternam habendam íciri duntaxat conditionatà;, liünt inprimis ipíe textus probat, qui fic exponi- ü N tur: ut Íciatis, vitam vos habere sternam; in nit quantum vivà fide creditis, vel fi in eadem fi- E de perfeveretis: deinde etiam contextus; tum f quia hoc eodem capite, dum hortatur ad períe- ng verantiam, & cam neceffariam docet; eoipfo j n oftendit certam.non effe: tum quia in fequenti läut epifto- E. Dr Dzo Uxo 825 eftintm epiftola v. $. monet credentes, fibi cavere. . Paulr ne decidant à fide & gratíà.. 22224. 3. Nihilin- n de fequi; tum quia poteft haberi fpiritus pro- Thurl miflionis & pignus hareditatis, quin tamen iif hoc à poffidente fciarur, prafertim, cüm tex- 110j fl« tus non faciat mentionem ejusmodi ícientiae: li tum quia, licét habeantur figna & indicia voca- Tin4 tionis & ele&tionis ab electis, tamen vel ipfo tojin Calvino L. 5. Inft. C. 24. $. 7. fatente; fimilia nili fipna non raró apparent in alis. .4d 37. D. v f Scientes electionem veftram , quae eftad gratiam g Fidei &Evangelii, C. que eft ad gloriam, fu24. : C fcientes fcientià proprié tali five per fidem five 771 per certam demoníltrationem aut evidentiam, N. [Lqui Ícientià minüs proprià , quz vel habeatur ex con- jecturis, vel indicet fpem duntaxar & fiduciam,C. il Vid. Corn. à Lap. . 4d Conf. 1. &. 1. T. 4. N. jxh hä' , Corf. 'Tum quia Paulus, fiquidem hoc fcivit; 6 r id fpeciali revelatione didicit; adeóque fub ex- h(doi ceptione continetur, quam in affertionis noftrae ol explicatione adjecimus: tum quia hoc non de- " trahit ejus teflimoniis ex 1.ep. ad Cor. allatis; i hanc enim ante epiftolas tum ad Romanos, viti tum 2dam ad T'imotheum fcriptam effe confen- ontt tiunt omnes, quantumvis in annis a (fienandis ifcrepent. E. 2. IV. /4. ad text, ym. b . Ipf& p ; Spiritus reddit fpiritui noftro teftimonium quo- m ad fe, feu quantum ad effectum C. quoad nos, ! : QUf feu quantum ad copnitionem, /u2. quantumad Yf cognitionem conjecturalem. aut conditionaté " u F. tantüm certam, C. perfectam &convincentem aut abíoluté certam, IN Equidem Spiritus ;ueüil Sanéctus piüo Fffj E Ds Dro Uno. $26 Sanétus inhabirans non datur nifi amicis Deiac vl juftis, atque hinc ejus prae(entia probat, juftos Áit [ e(le filios Dei ; reddítque verax teítimonium quoad fe & effe£tum: ficur tamen ejus inhabi- fs tatio & preefentia non cognofcitur niíi foliscon- fià je&turis, fic & reftimonium reddit, quantum N ad.nos & cognitionem duntaxat probabilem & lili conjecturalem; Praterea cüm verbis allatis n mox addatur: . Sí zamenmicompatimur , ut && glori- ficemur ; concedi: poteft cerritudo , fed fub ifta præä conditione, quin tamen inde abíoluté certi fia- D inus; cüm ipíz paífiones hujus temporis non $ fint ex fe condigns ad. futuram gloriam; qua& feuP revelabitur in nobis, neque etiam nobis certà dmi innoteícat, num eczdem à nobis, prout opor- m | tet ad falutem, fübeantur. Ad ad. D. Paulus t fe dicit certum , nomine certitudinis indicando bS fecuritatem ; aut firmum veritati praeflitum af- fdln fenfüm, N. indicando firmum animi propofi- if lVe tutn aut fpem , perfüafionem vel confidentiam ; ' C. Poftremz parti favet vox hic ufürpata z*- D V eree a , peyfuafus fum , & àt S. Hier. in ep.a Q Algafiam q. 4 legit ; cor//do;. praefertim cüm ea- Ton dem ibid. C. 15. v. 14. ab Apoftolo adbibita jin alium feníüum non habeat. "d 31-D. Aflerit D fibi repofitam effe coronam juftitie , prodendo Vl hinc certitudinem fidei & revelationis divinae,N. hs certam opinionem & confidentiam ex memo- ) ria vita ben? actae, & teftimanio füce confcien- r tiee manantem , C. — Sicut non dixerat ex reve- di latione, fed ex fiducia bonz conícientize, febe- ft mfer- q gä c?rtäffe, curfüm confümmáffe , & fide váffe , Dzg Dro Uxo. 807 : at váffe, fic nec illud his innixum aliter afferit. T 4dd Conf. 1. k. D. i. Pote(t quis certó fcire fe nomum l ) orare & beneagere; proutoporterad falutem;N. nb fecus, C. Teftante Apoftolo ad Rom. 8. v.26. iO Quid oremus , ficut oportet , me[cimus:. Sed Spiri- Lt zus Sanchus. poffulat. pro nobis gemitibus inenavva- yhnd bilibus. Idem eft dicendum de operibus, que ; d au perfecté & in gratia fiant, ignoramus. i H l 355. Olfevva . Dum hactenus negavimus, f l " j ilü predeftinationem refpectu noftri effe certam, f infinuavimus fübinde, hanc affertionem & de ris t €o;, quod ordinarié fit, & de certitudine fidei , qüæ Íeu perfe&a, omnémque haefitationem exclu- cert dente, effe intellipendam. — Nam inprimis cer- opor' ram fuiffe falurem ex fpeciali vel privata Dei Oal revelatione Beatee Virgini, Latroni felici ; Bea- cando to Stephano, quibusdam Martyribus & Con: d fefforibus, Moyfi item, Paulo ac Elie, five u ipfe facre Lirerz, five hiftoria Ecclefiaftica;. at five communior l'heologorum fententia docent. pata Wä Deinde veró & certitudinem íeu minüs perfe- ] CP.ZC &tam & cum follicitudine ac timore quodamob dme nonnulla etiam ex parte noftri ponenda con- ]hibi junctam de pradeftinatione dari minimé inficia- M mur: quin & figna haberi pofle ; ex quibus illa durt valde probabiliter cognofcatur, cum Ss. Patri- ine^ bus zqué ac "Theologis afferimus. Ejusmodi al autem fünt, qua octo Beatitudinibus Matth. 5. nfor relatis continentur: quibus additur ardens ftu- y dium audiendi , legendi , docendi verbum Dei; n* frequens de Deo cogiratio , terrenarum rerum contemptus ; cccleftium amor ; cultus Deiparee i Ípecia- L 828 Dz Dro Uuso: fpecialis, Sacramentorum frequentia, orationis IW' ftudium ; vera humilitas , patiendi pro Chrifto &Uf defiderium ac in perferendo patientia, amor [ infignis erga Deum & proximum; folicirudo sihü in minimis, placandi Dei ftudium , mentis pu- Iter ritas; bené agendi in eo vitee genere ; quod eli- Tiati gitur , conftanria; gratiarumuíus & propoltitum qui perfeverandi ufque ad finem; de quibus vide quid S. Gregor. L. 24. Mor. C. 18., S. Bernard. fdn Serm. 2. o&t. Pafch. & alios. 356. Olfivva [1. Pradeftinatorum nume- rum 2/a certum effe , ut uec addatur eis quisquam; hT zec minuatur ex ei$, docet S. Aug-L. de Corr. & Gr. C. 15., & ex dictis num. 344. confir- mari poteft. . Hunc numerum foli Deo inno- tefcere dicta num. 520. oftendunt, quibus Ec- i7-] clefie Authoritas accedit ita precantis: Deus,; tlit €ui (oli coguitus efd gumevus Ele&orum in fupevua littm felicitate locandus. Porro quantus determinaté üufa futurus fit; de&iniri non poteft. Abfolut& mag- ha num efle. declarant illa Apoc. 7. v. 9. verba; Wyi Vidi tuvbam magnuam , quam disumerave nemopo- UT Tevat , ex omnvibus gentibus 6 tribubus « populis lii £5 Jinguis , flanzes aute 1bromun &c.; comparat& tim, ad reprobos tamen fore exipuum, fatis apertà li docuit Chriftus Matth. 22. v. 14. , Luc. 13. v. 24. tl & alibi: fübícribunt Patres, praíertim Greg. itg] Mag;. hom. 14. in Evang. dicens: 724 fidemmul- Qj zi veniuut, fed ad caleflia vegma pevveniunt pauci ; ttlot & Chyf. or. 14. ad Antioch.: Qwuos putatis effe C z2 civitate uoftra , qui [alvi fiaut — won poffunt in , fo! millüu:r invenivi ceutum , qui falveutur , quig [ Ls * Dg Dzo Uxuo. 829 TO e? de bis dubito: Cnfirmat. ratio ex partiuim hrido enumerationes quia ante Chriftum natum to- At tus feré mundus fuit infidelis; poft Chriftum NU) adhuc pars mundi major jacet in infidelitate: inter Chriftianos multi fünt hzretici & fchif- [5 odde matici: inter fidelesimprobi multi. Sunt tamen, ol qui & Chriftianis plures falvari conjiciunt, fi- ; Id quidem parvuli una cum adultis numerentur: 1ild fed nec hoc definiri certó poreft. itte ARTICULUS: IIl /Mi jii du ex parte predeflinati detuv cau[a predeflina- ,O. Tionis ad gratiam. nfit 1nge 357. NTOta 7. Cüm'dogma illorum. qui pree- lic deflinationem vel fato, vel fortuito tlf ) cafui tribuerunt ; ex dictis de providentia refu- ei tatum füpponere hic liceat , predeftinationis jni caufà vel à Deo, vel à nobisrepetenda eft. Cir- !«a hanc veró certum eft 1., caufam efficientem m obiy phyficam nullam dari , quandoquidem prade- ftinatio ef£ actus divinus realiter à Dei fübftan- i tia indiftin&tus: 2. caufám finalem effe Dei glo- att yyuhf riam; motivam in omnium fententia affignari at bonitatem divinam; quia nifi Deus ex fua bo- nitate aliquomodo prius vellet aliquas creaturas p t intelle&uales praedeftinare ad glorie füee con- fortium, nulla eum bonitas creata moveret: 3. 'mn('- tll motivam etiam efle merita Chrifti; tum quia hecex fe fünt füfficientia; tum quiaiisdem Deus L r moveri vult; eoquód Chrifto,, fi merita pone- il ret, promiferit preedeftinationem bominu my 4 " / f i qui ] | 830 Dzr Dro Uxo. qui per Ade peccatum priori jure exciderant. ftin Quaeítio itaque duntaxat fupereft, an etiam ex uef parte hominum, nempe praedeftinatorum, pof- I fit dari & detur caufà motiva pradeftinationis? ipt imum ex dictis de voluntate hic füpponitur: lg ins 2dum in prafens examinatur. Reftringitur au- tem queftio ad praedeftinarionem inadequatam pini Yf ad gratiam ; cum quia hác negatá pater idem ne- gandum de adaequata hanc includente: . tum Qna li quia aliam de preedeftinatione ad gloriam opi- nionem plurium adoptamus, quàm que de fitis preedeflinatione ad gratiam communis eft Or- diqu thodoxorum. Porro confideranda hic venit hii IN gratia actualis, habitualis feu fan&tificans , pratia perfeverantize feu períeverantia in pratia finalis: Ü Preterea obfervandum, gratiam tam actualem fttx quàm habitualem aliam effe primam , aliam fe- hi cundam feu augmentum gratie; quod proprié f habituali convenit: actualem item effe vel fuffi- al cientem tantüm vel efficacem: habitualem pri- Tieri mam veró vel parvulorum; qua fine propria f difpofitione datur; veladultorum; qua ad pre- igm viam ejusmodi difpofitionem infunditur: deni- 0p;ra que perfeverantiam fumi vel activé vel paffivé; V in priori acceptione effe continuationem in gra- lite tia & bonis operibus usque ad mortem, in po- j fteriori conjunétionem gratie fan&tificantis. in ul homine jufto cum morte. - cep 358. INofa If.. Quadruplex modus cogitari Ti poteft, quo aliquid fir in nobis cauíà praedefti- imó fi anime pationis ad gratiam primam, priüs create fint ; quàm infufie corporibus, & T ecurne Dxz Drzo Uxo. 831 ddenm fecündàm ea qu& gefferinr, priusquam in cor- p pore forent ; gratiamacceperint, üt docuit Orig, üm p L. 2. de Princip, C. 9. & L. 3 C. 1. &c. 2dó fation j j fi per opera mere naturalia vel faltem aliquod ponitr bone voluntatis inirium à viribns nature pen- dens mereamur ad gratiam provehi; ür Pela- piurd atl giani & Semipelagiani voluerunt: 3tió fi pree- jdemne vifio futuri confensüs füb conditione pratig TEU conferende fit Deo certa ratio & morivum il- ao lius conferendae, üt rurfus tribuitur Semipela- qeu gianis, & à Vafquezio Theologis quibusdam d antiquis: 4tó fialiqua fit ex parte noftri di- Ic vt fpofitio naturalis five pofitiva faltem imperfecta, ; t five negativa aut non refiftentia, quà Deus cer- Árnat tó movetur ac determinatur ad gratiam con- hat ferendam; üt iterum Theolopi nonnulli docuif- fe videntur. Prater hos modos in ordine ad am [?; Pmpïle pratias alias dari poteft caufa motiva per meri- idli ta füpernaturalia. Definitur autem hujusmodi em pn merirum : Opus honeftum , fupernaturale & royt mercede dignum ; dividirur in meritum de con- "a digno, cui proprer Dei promiffionem & ipfius d operis equalitatem debetur merces ex juftitia ; ; ff & in meritum de congruo, cui merces debe- tur ex aliqua decentia , conpruitate &indulgen- ingf* np tia. His ex Tractatu de Gratia & Merito pra- millis, breviter dogmaticas & communiüs re- ii ceptas pofitiones dunraxat flatuemus, conrra- riis argumentis ad illum Traéctatum interim rc- jl je&tis. 359. Dico 1. Preedeflinatio ad gratiam pri- n j5 mam actualem eft meré gratuita; feu fine ulla cauía feol .Dg D'EO UNO. 832 caufa motiva ex parre preedeítinati, Pro£. 'T'um L Mifet quia hujus preedeftinationis caufà non eítaliquod meritum füpernaturale; cüm agamus hic de yreda qQnfert gratia prima, anre quam fcilicet nulla praeceffe- rit alia, quc tamen neceffarió foret, ut habere« ftig. tur meritum füpernaturale: tum quia nullusex gt q quatuor illis modis num. pr. recenfitis hic lo« I]um cum habet, üt fingulos percurrendo patebit, Atem NNam 1mau5 inprimis laborat fuppofito erroneo; itimo dum ponit; animas priüs extitife, quàm infun- Tsl derentur corporibus: quod ex hiftoria Gene: n feos, & ab Apoftolo ad Rom. $. v. 12. , ac ; f ad Cor. 5. v. 10. refellitur; & à Conc. Gener. V. tb acVI.unàcurm ceteris Origenis erroribus dam- n d natur,; à Conc. Later. V. (ub Leone X. autem Qp rejicitur, ubi definitur, animam veré efTe for« iní mam corporis , quz ante ipfum non fuerit pro- d ducta. Deinde erroneum etiam eft ejus dictum: Nit, uod ruríus repugnat laudatis Apoftoli tefti- J* moniis aliis ad Rom. 9. v. 11. & 11. v. 32.5 ac Qoin refutatum eft à S. Cyrill. Alex. L. 1. in Joan. bl? C. 9., & Juftiniano Imp. Tractatu ad Menam; tofü qui extat in Appendice ad Conc. V. 24u con« J tinet apertos errores Pelagianorum & Semipe: dby lagianorum à S. Auguítino expugnatos, & à imq Cciüis Diofpolitano damn, 7., . Arauficano II W Can. 6., Trid. Seff. 6. Cap. 5. & Can. 1. dam« , natos. 3tiu5 refellitur tum ex 'Tyriorum eXe ii emplo; dequibus liceér Chriftas Matth. 11. v. 21 f teftatus fuerit , eos grarià, fi heec daretur , ben& j ufüros, ad illam tamen non fünt predeftinati ; ln tum ex manifeíto falfo , quod fequererur ; càm L 1 Deu$ DE Dro UNo. 833 h. To fi Deus ex pravifo bono gratize ufü predefti- Ti naret adgloriam , omnes omnino deberent effe ulià predeftinati: quandoquidem nullus fir, quin p confenfurus effet, fi non omni, fàltem alicui yhoeee gratie , ür S. Aug. L. r, ad Simpl. q. 2.. docet. inulisd 4/us quoad fecundam partem rejicitur iisdem i l argumentis proxime adductis: quoad primam put autem non fátis fe diftinguit ab errore Semipe- RPIOIRO lagianorum; nullo nititur fundamenro, & plu- m ribus laborat incommodis;, de quibus vide Tr. st e Gratia, 246 360. Dico 1I. Predeftinatio ad pratiam pri- ent mam habitualem adultorum non cadit füb me- p d ritum de condigno; cadit tamen füb meritum aud de congruo. Proj. 1m. pavs. Meritum de con- [e fot igno füpponit perfonam, qua' meretur, ju- irpro. um effe &grarum Deo: fed prima id non füp- h unt ponit , cüm ea fit; qua nos l rimó juíftos & Deo pratos facit: ergo. .. Pro ) . 2da pavs. Pro J [f p quo interim fufficiat Tridentinum, quod Seff. 6. jju C. 7. ait, juftitiam in nobis recipi fecundüm ffentt jj o menfüram, quam Spirirus S. partitur fingulis, prout vult; & fecundüm propriam cujusque zm)pe' difpofitionem & cooperationem; Can. 9. au- &i tem definit, hominem per hanc difpofitionem ol cooperari ad confequendam juítificationis gra- n tiam. Hzc veró cooperatio cüm & moralis fit , m & inferat gratiee primse infüfionem, vim me- Doh riti faltem de conpruo fortitur. k 361. Dico l/L. Predeflinatio ad augs 'ï i ( mentum gratize ;cadit füb.meritum de condig- a no. Prob.ruríus unicé ex Tridentino; cujus 1 88 . (C, Dg Dro Uxvo. $34 ]. c. hic eft canon 32.: Siquis dixerit, bomitit r juflificati bona opeva ita effe dona Dei, ut won fint yrini etiam bona ipfius juflificati mevita; aut ip[um ju- yrha d flificatum . bonis operibus, que ab eo per Dei gra- tiam &g 3 Efu Chriflà meritum , cujus vivum mem- $5 Dl bvum efl, fiuut , non vev? mereri augmentum gra- fie , vitam eteynam , 9 ipfius vire eterne , fi ta- 10d anen ingratia dece[Jevit , con[ecutionem , atque etiam fequí glorie augmeutum ; apatbema [it. — Nomine au- 1941 tem meriti fimpliciter dicti intelligitur meritum j de condigno ; unde idem Conc. ibid. C.7. &8. n [ dicit; hominem juflificari gratis & gratuitó; tb EU quamvis ex num. pr. meritum de congruo ad juftificationem admittat. : din 362. Dico IF. Pradeftinatio ad gratiam effi- lii eacem fecundam non quidem cadit fub meri- lt 'P"Ml tum de condigno, fed tamen fub meritum de congruo. Prob. vm. pavs. 'Tum quia meritum ï(m,q Acen| condignum gratiz efficacis non habet funda- mentum in divina ordinatione aut promiffione: Ti tum quia quiliber actus etiam jufli meritorius T habet proportionatum &condignum premium ln in augmento pratie & glorie, ad quam dicit d7 jutrinfecam habitudinem connaturalem ; novum LT autem auxilium efficax ad fübfequentem actum . eft . novum beneficium omnino diftinéctum, & "Mpa valde extrinfecum refpectu actüs precedentis: h rum quia admiffo merito condigno ad gratiam ii [ efficacem fequeretur impeccabilitas jufti; & in- fng fallibilitas in bono perfeverantie; cüm füppo- um f fito femel actu jufti meritorio condigno grati efficacis ad non peccandum in prima occafione; Ti is Cer- Dzr Drzo UwNo x 835 ,l 3s certó obtinebie gratiam illam efficacem , & ul primam occurrentem tentationem debellabit ; jj per hanc autem . victoriam merebitur gratiam J alteram efficacem & victricem alterius tentatio-- n m nis, &fic deinceps per rorum vite curriculum. "m Prob. 2d. pavs. Quia a&ui falutari precedenti L non defunt conditiones, ad meritum de congruo W requifita, ad pratiarn efficacem fübíequentem nife d impetrandam. mentut 365. Dico F. Prédeftinatio ad perfeveran- C tiam five paffivé five activé. fümpram non ca- riil dit füb meritum de condigno, fed tamen füb agruoad meritum de congruo. — Proj. rm. pavs. Quia Tridentinum Seíl. 6. Can. 16. vocat suagpum ufque in finem per[evevantie donum; &illad C.x 3. at eF ) n dicit, aliunde baberi nonpoffé , nifi ab eo , qui porens um C €ff eum qui flat , flatuere, ut pevfevevantev flet , g werli eum , qui cadit , veflituere; ; ac tandem Can. 32. e fUH&' recenfens ea, que de condigno meremur, non meminit perfeverantie. — J"roj. 22. pavs. Quia d p Trid. Cap. :5. cit. fübjungit: AVemo fibi cevti mipn aliquid abfolutd certitudise polliceatuv ; fametfi ia Pl'æ luäm dld Dei auxilio firmiffimam [pem ollocave 49 veponere ! BOWH omnes debeut. S. Aug. autem L. de don. per(ev, C.6. inquit: ZJoc zaque domun Dei fupplicitey &Umv& emevevipotef; & C.22.: Fos etiamipfamobedien- d di pevfeverautiam à Patre luninum , d quo de[cene gt dit omne datum optimum &5 omae douum pevfeclum, m,&u fpevave debetis , €9 quotidianis ovatiomibus pofceve , atque bec faciendo confidere , mon vos e[fé à prades j o Ü W flimatione populi eyus alienos, quia etiam boc ut far- ci ( 'Cim':,- apfe lavgitur, Ggg a ARTI- ];cä' E m $36 Dr Drzo Uuo. : tatüm DÀ ROTICULUS IV. fienris n ex pavte predeflinati detur. cau[a predeftina- ib fitdg tionis ad gloriam t CO Ota, Queítio haec eft eadem cum illa: .ä4þq an przdeftinatio ad gloriam fiat ex ippo Wt previfis meritis ?. itámque ab aliis, litem de finten motivo creato refpectu divinee volitionis virare volentibus, fic proponitur: an fecundüm ali- linaro Atta quem ordinem rationis, Deus praevideat priüs merita fütura, quàm efformet decretum pra&e t0m deftinationis ad. gloriam? . In hac autem non N V apitur 1. de gloria pracise , üt eft hzereditas & competit p arvulis, qui poft Baptifmum dece- ls í dunt, & fine propriis meritis vi pratise (an&- A ficantis fiunt filii Dei adoptivi & cohzeredes W ( Chriíti ; fed de gloria, üt eft corona & compe- t tit adultis, quibus zeterna falus non folüm üt fitig haereditas, fed etiam üt praemium meritorum Q fup ernaturalium confertur: 2. nec de pradelti- of natione in ordine executionis confiderata ; feu ii hney de decreto glorie executivo, cüm inter omnes conveniat, merita in rempore preire gloriam Q dhor debere, tanquam mercedem & coronam; que nonnifi legitimé certantibus titulo juftitiee debi- N n ta rependitur; fed de ea in ordine intentionis fpe&tata, feu de decreto glorim intentivo: ne- Y lly Tüm que tamen 4. apitur hic tantüm de intentione loriz conditionata & inefficaci, cüm hac ipfà Til rurfüs concedatur ab omnibus effe prior meri- d. [ tis & proríüs gratuita; fed de inrentione abío- n j luta & efficaci: nec 4. fermo hic eft de meritis tan- Dr Dro Uxno. 83* tanrüm "conditionaté futuris, fed de previfis meritis abfoluté futurís: nec quomodo pofflit tj à Deo preedeftinatio fieri ad gloriam, fed quo- modo fiat in preefenti providentia. Porro in jam i hac controveríia, quze mere& eft fcholaftica & mrd füuppofitis omnibus in priori Articulo affertis fiene inter-Catholicos tantüm apiratur, triplex eft nis Vi fententiarum claffis; 15a eorum, qui prede- m d ftinationem hanc ftatuunt effe mer? gratuitam, al pflüS Gantecedere preevifionem meritorum ; vel pla- m ye né omnium, ür Thomifte afferunt pro omni rem Dd flatu; & Auguftiniani pro ftatu narure lapfze; edis vel faltem abíoluté futurorum, àt conrendunt ; d hujus fententiee patroni, qui admittunt fcien- , Iän&] tiam mediam; 2da ex adverfo oppofita eft eo- greli rum, qui eftimant ab(olutam praedeftinationem ompe ad ploriam fieriex vel prefuppofità meritorum jüm U gratie abíoluté futurorum previfione: 3tia FT media inter priores eft eorum , qui vel nullum u egnofcunt ordinem prioritatis & pofteriorita- 1lly h tis etiam fecundüm rationem inter preedeftina- TU tionem ad gloriam & gratiam, & ad utrumque hoc objectum fimul fieri contendunt predefti- glomïï "T nationem; vel diftingunt duplicem fàlvando- 7 del rum ordinem , unum ícilicet infigniorum ; quo- Ytion rum predeftinatio precedat meritorum prz- y * vifionem, alterum reliquorumelectorum , quo- rum pradeftinatio non fiat nifi ex praevifis me- n g ritis ; ^ vel volunt, predeftinationem quidem effe pofteriorem alicui merito fupernaturali, & i gt u ic non penitus gratuitam, non tamen efle po- eriorem omnibus meritis, fed aliqua eorum me[l[b 1naxi- u Ggg 3 /ä $58 Dr Dzrzo Unwo. maxim? perfeverantiam pracedete; ad quod v qu: explicandum admittunt duplicem ordinem pro- r d videnti&,, alterum communem, in quo auxilia Ím, efficacia non conferuntur ex fingulari Dei affe- &u ac preedefinitione:. alterum. fpecialem, qui qr a. ordinatur poft meritum aliquod fingulare, & p in.quo ex fingulari Dei benevolentia ac preede- tonfe ftinatione. deinceps gratie conferantur. kHec (T6TU verà. retulifTe. fufficiat , càm non ftatuerimus;. hic multüm. immorari in. refellendis iis, quae 1qui tf nobis minimé vel falrem aliqua ex parte non probantur, fed. ftabilire duntaxat & probare; p al qua cum. Fidei principiis potiüis confenrire vi- debuntur. Unde ((n lum 365. Dico. Datur ex parte noftri caufaprae- deftinationis ad. gloriam.;. feu in: praefenti. pro- At t(id videntia. efficax & abfoluta ad gloriam üt co- ronam:. preedeftinatio hominum à Deo eft poft a m previía gratie merita abfolut& futura. |Jatzo eít ;. quia.heec fententia videtur conformiorScri- DT puuris, Ss. Patribus & Rationi;. li t Prob. ex Seviptura J Matth.25. v 54. Chri- Chr] ftus dicit,. (e in die judicii electos fic allocutu- p rum: Jemite benediths Patvis mei, poffidete pava- il A zum. volis vegmum: d. conflitutione wmundi: efuvivi um ,. €9. dedi ! if/is, mibi manducaves. fitivi,eg dedi- TT h Jfis mibi libere &c. — Ex. his fic arguitur: Reg- num colorum preparare propter opera mife- LU ricordiz , eft decernere gloriam ex meritis, feu ?m« ad eam: predeflinare poft praviía merita:: fed ii i verba laudata. ranifefté-exprimunt , Deum pre- [l h paráffe gloriam hominibus propter eorum op[r a Dz Dro Uuo. 839 d qui ya mifericordie, üt ex particula caufali ezim li- nempt quet: ergo. Edent quidam, his verbis fignifi- 10 Ut cari duntaxat actualem executionem & cau- Ded fam, cur actu conferatur ploria, non autem lm d cur his potius quàm illis gloria fit parata; alii per praparationem volunt intelligi decrerum ia d r p executionis tantüm íeu voluntatem ac&tualiter r Dn conferendi gloriam in tempore; non autem de- yerri cretum intentionis feu voluntatem efficacem , ut quis fimpliciter perveniat ad gloriam. — Sed i qu ts 001 eontva Ymum eft 1., quód Chriftus ibid. v. 41. robi ad reprobos di&turus legatur: JDifcedite d me nj uledicli in qguem eetevium , qui pavatus eff diabo- lo e$ augelis ejus : efuviui enim , &9 uou dediflisum- uiye bi manducave &c.; ubi cüm infernus reprobis non tantüm tribuatur , fed & paratus fit, a/qu& yi p ür ac diabolo & angelis ejus; quos reprobi malé agendo imitati funt, non poteft dici, illis tan- dl tüm actu conferri ob demerita, & ex fola Dei T. us voluntate preeparatus effe infernus: unde pari- tas pro priori fententia pugnat. 2. Quód S. . Chryf. hom. 8o. in Matth. textum illum fic ex- jl ponat: Poffdeze bareditate quafi proprid , quafi paterud , quafi ve[ftá , que volis à principio debe- joyr d antuv ; nam antequam nati fitis , quia [ciebam vos bujusmodi futuvos , bac. à e prepavata fuére; & j Hieron. in hzc verba commentansobfervet effe . .mmi accipienda fecundüm preefcientiam , adeóque iis rationem preeparationis contineri , dicens: /7oc il j ; quxta pre[cientiam Dei accipiendum eft , apud quem 1 futura am funt fa&la. .. Quód Chriftusin fua m fententia judiciali referens merira & demerita BB 4 velit 840 Dzr Dzo UNö. velit afferre rationem eequitatis fententice pro« |tifhy nuntiate; Ííi autem hzc referrentur ad folam teolat collationem non autem ad preeparationem glo- eufe. rig vel poenze, ratio ifta non fufficerer; uude pf cüm Apoftolus 2. ad T'im. 4. v. 8. dixit: Aepo- aitan tun fita eff mihi corona juflitie , quam veddet snili Do- minus im die ila quflus Sjudex; non tantüm in Ils ( TM collatione, fed & in deftinatione juflitiam ex- preffit; cüàm coronam repofitam, hic idem fit brvo ac praeparatam, üt ex 1. ad Cor. 3. v. 9. conftat. n Contva 2dum eít 1x., quód illa diftin&io inter s. decrerum intentivum & executivum non habeat d locum in predeftinatione five ad pratiam five Atl ad poenam, adeóque nec in praedeftinationea t« gloriam, cüm S. Aug. L. de praed. Sant. C. 10. DT dicat: Zzter preedeflinationem 99 gvatiam boctane- TW 7iun intevef] , quàd pradeoflinatio fit gratie prepa- mj vatio , gratia verà ftt ipfa collatio neque deftina- / fl tio ignis ererni, qui dicitur parazus diabolo €7 t augelis ejus , poffit accipi fecundüm diverfitatem Dl dl decretorum , aut habere diveríam caufam pro fj hujusmodi decretis forfàn permiffis. .. 2, Quod / i : gloria hic fümatur, prout adultis confertur üt 'tnt corona juflitize: fed ficnequit decerni ac inten- it W di nifi fuppofitis meritis; cüm natura mercedis lj & coron:e eequé neceffarió füpponat merita, ac jtüm füpplicium demerita, non tantümin ordine exe- SIA1 cutionis, fed &inordine intentionis. 3. Quód hi d oftendendam fententiae eequitatem & fpecia- ( lem electorum pree reprobis laudem acgloriam um h declarandam malé füpponatur , abfoluté & effi- caciter fuiffe antecedenter intentam electis glo- li riam; Dzrz Dro Uuo. $41 titp riam; cüm principaliscauía tam preparatzetum ( f collatee ploriz , & cui relique pradeftinationis mp caufze quodammodo famulantur, non ftaret in ; u juftitia judicis & meritis beatorum, fed in ar- : h bitraria tantüm electione pradeftinantis. Ac« ii cedunt in confirmationem explicarionis hafte- ym d nus dare plures parabole , operariorum in vi- a a neaMarth. 20. , currentiumin fladio r.adCor. 9. j fervorum vigilantium Luc. 12., talenta impent- o dentium Mattb. 25., & virginum cum lampa- o dibus accenfis occurrentium ibid.; quibus de- d clarabat Chriftus ; quód , ficut Paterfamiliasde- m frt narium, agonotheta bravium, dominus favo- jone fem & promotionem, & (ponfus nuptias ab- C foluté & efficaciter non decreverint anté, quàm 7 opus diurnum, victoriam, vigilias, fceneratio- »m!þ[l- nem & occurfüm perfecta viderint; fic de Deo hn fimiliter fit cogitandum , quantum attinet ad Wi nofire nepotium falutis & gloric. lL S. [ Paulus in epift. ad Rom. C. 8. v. a9. ait : Quos f [JW pre[civit , €g predeflinavit conformes fievi imapinis Fihifui. ln hoc textu manifefte dicitur prae- tür* Ícientia precedere praedeftinationem: fed hic nte» fermo eít de praícientia vifionis feu meritorum «( abfoluté futurorum, & preedeftinatione ad plo- 4j D riam: erpo. Adinoroftenditur 1. ex Ss. Patribus. 122 S. Ambr. L. 5. de Fid. C. 3. ait: Quos prefcivi?; £os £? predeflinavit , quia tton antà preedeflinavit, n quam pre[civit: [ed quovum merita pre[civit , eo- yr vum pramia predeflinavit. S. Hier. in hec ver- ba: Quos pree[civit conformes futuyos in vita ; vo- , glo luit , ut fievent conformes in gloria; Sedulius Hi- Ggg 5 bernien- ^f h Ra 942 Dz Dzo Uso. bernienfis, qui An. 430. claruit, in hunc locum teidi fimiliter: Hos , quos prefcivit futuros devotos fili T ipfos elegit ad promiffa pramia cape[fenda. 2, €eX tütg contextu & intentione Apofloli. Nam v. 17. EU ejusdem capitis incipit hortari fidelesad patien- Cx. tiam, à qua velut à conditione pendere ait no- oj ftram gloriam; Siautem filii e$ bevedes ; baevedes 123 quidem Dei , cobevedes Chrifla ; [i tamen compati- qtida mur, ut €g couglovificemur; deinde à v. 18. [1777 feqq..ufque ad v. 28. oftendit , tribulationes le- MIT, ves effe, fi comparentur cum gloria, cujus fpe fideles debeant animari, ad eas fortiter & con- imdw mg It ftanter ferendas; maximé cüm, üt v. 29. ad- m dit, tribulationes non noceant per(everantibus fitto in dilectione, fed poriüs operentur in bonum Ti adgloriam confequendam: Sczmus euim , inquit, ht woniam diligeutibus Deum omnia coopevantur in | J j onum is, qui [ecundim propofitum vocati funt (f fancli; id eft, fecundàm antecedentem eos fàl- vandi voluntatern , tranfeuntem de conditiona- 4C ta in abfolutam, firà previfione de ipfarum D) perfeveranria in um le&tione Dei: tum expofità I s. 29. preedeftinationis ferie, prout ab eterno t fuir obje&tivé, & fecundüm quam Deus priüs Atj raícivit nos fore conformes; poítea decrevit hr decreto abfoluto ; demum ordinem ejusdem ii in tempore defcribit v. 30.: Quos autem prade- qij finavit , bos 9 vocavit , quos auteim vocavit , €9 ju- Tf füificavit ; quos autem uflificavit, 1llos c9 glovificavit. Z Tandem ex his v. 5 1. & feqq. concludit , non effe u timendastribulationes , nihílque eos feparare de- torzj bere àcharitate Dei. 3. Agi hic de praedeftinatio- ne h Dr Drzo Uwo. $45 vt he ad gloriam , ipfi Adver(arii volunt. Z77. Scri- u ptura divinam glorie dandae volitionem propo- Ad nit üt meré conditionatam;füfpenfam ac incertam AU ante meritorum przvifionem ; àt patet ad Rom. d pi C.8.v.17. Hoevedes quidem Dei , cobevedes Cbvifli; fi t at gamen coimpatimur , ut 9 conglorificemur ; & C. 11, 1 v.22. Fideergobonitatem 9 [everitatem Det; in eos t quidem; qui cecidevunt, [rvevitatem : in te autem bo- T uitatem. Dei , fi permanfevis in bomitaze , alioquin. p €9 zu excidevis:: fed eg illi, fi non perman[evint in l incvedulitates in[eventur. — o. Petr. 1. v. 10.: Sa- & ^ Yagite, ut pev bona opeva cevtam veftram vocatio- ^i u uem €9. ele£lionem faciatis. Sed fi previfionem vantb meritorum pracederet predeflinatio ad plo- bonit riam, five abíoluta & efficax glorie intentio ac prepareatio, volitio dandz glorie non poffet jf proponi üt mer& conditionata , füfpenfa & in- a certa ante meritorum previfionem: ergo. [ Prob. ex Patvibus. 1. ex Grecis S. Iren. L. T 4 C.67. ait:. Deus omnia prafciens utvisque aptas p prepavaviz babitationes ; eis quidem , qui suquivunt pl dumen incorruptibilitatis , g ad id vecurrunt , do- æterq0 nans boc , quod concupifcunt , lumens. aliis vevó id sp contemtentibus €g avertentibus fe ab eoeg id fugien- gcreVll zibus e9 quafi femetipfos excecautibus cougruentes Iusdem lumini advevfantibus praparavit tenebvas , 9 bis | mlzr quifugiunt ei effe fubjetli, conmvenienter [ubdidit pa- ) w!' 74mn. Orig. in C. z. ad Ror.: Evidenter offen- f " j dens; quàd eos, quos prefcivit Deus tales futuros , n f ut Chrifto fe in paffiouibus conformavent , ipfos etiaus " ' conformes. ac faniles imaginis ejus pradeftsmavit es* mmxw ( Elovie. Precedit evgo pve[cientia Dei per quam y Sojcutt- Ds Dzo UuNo. $44 nofcuntur ,. qui im f& labores ac vivtuter babituri 10f MUU fint, && ia pvedefimmatio fequitur. S. Chryf. hom. 2. in C. r. ad Ephet:: Càm priis dixiffet: df LTER ui fecundim. propofitum vocati [unt. fan&li; g. fimu / etiam volens offendere , quanta [it eormm pya- Qp flautia, fi coufevamtur cum alis, dixit etiam for- i LUUIM tem: €9 ne liberum tollevet avbirrium , €9 in nofita eft potoflate , id ponit, quod majs efl beatisudimis; 7Y fors euim non . efl virtutis , fed catüs: perinde atque tl ff dicevet , fovtitioue fatld nos elegit. . Ommino verà Atbf ex libero avbitrio pradeflinatos , boc efh, fibi ipfr i T eligens , fogregavit, — Puta, videbat mos , antequam Jovtitó capti effamus:: miva eft euim Dei prefentio i queque ommia tiovit , auttequam exiflaut. — Clario- d rem textum vide füpra, & hom. 66. in Marth.. l NT ubi explicans verba Chrifti: Sedere ad dextram i vel finifhram &c. ait:: Non eft meum dare fed qui- At bus labore atque fudove prapavatum eft... Num igi- 1 [ uY quafi zon poteutem lum id faceve condemua- bimus? mequaquam; fed juflitiam. ejus admirahi- 4l a UT amuv : quomiam ton. pevonam, ed vem , id eff meri- ?a vefpicit.. S. Epiph. eadem verba explicans L. lin adv. heeref. her. 69. fcribit:: foc vult-offendere, !d Afj uód ston juxta per[onarum acceptionem ves iflafíats [ 9d pro dipnitate &9c., ex quoinfert: von eff meum b dare volis , fed fi labovaveritis, evit volis paratum & à Patve meo. Similia habent Clemens Alex. L. "Dl 6. Strom. , Cyril. Alex. L. 5. in Ev. Joan. &L. f 26. "Thefaur.; Greg. Naz. or. 31., Nyffen. L. 1 de Infantia , T'heodorer., ''heophyl., Oecumen. o ad & alii in C. 8. & 9. ad Rom. 4I. ex Latinis; jl prater teflimonia ad confirmationem probatió- IT nuin Dzr Dro Uxo. 845 hm num ex Scripturis allata, S. Hilar. in Pf.. 64. .O commentans ait: . /Vor ves zudifcverà judicia efl ele- d &io; [edex mevità delectu fa&la efl difcretio. S, Hier. l f(!mïh inep. ad Hedib. q. 10. fÍcribit: Z"a/a mifericordie, mï)lþl'ä' que prapavavit in gloviam , id efl, nos n [alvat hnj avationaliliter eg' absque judicii: vevitate, fed ex i caufis preecedentibus, quia alii uon fü[ceperunt Fi- 4 70 Jium Dei , alü autem [u ü [poute fufcipeve volueruut; "T ex quo offeuditur , nongentes eligi , [ed bominumvo- jp at Jlunzates. - Sedulius in C. 8. ep. ad Rom.: 7liud eft pveefcire, aliud predeflinave : prefcientóa itaque j r Ti venda prenofcit , poftmodum predeftinatio vetri- ii 1 wenda pve[cvibit , ia praevider merita , bec pre- Clito deflipat. pyemia. His fimilia in C. 9. repetit. Matt S. Prolp. in refp. 12. ad Ep. Gallor. ait: j fl pvefcità [uut. cafuri, mon funt. pyedeflinati; e[feut j D d n autem pveede[Hinati , fi effent vevevfari , €g in [auchi- u Jate ac vivrute man[uri; &n refp. 15.5 Qui di- T d cit , quàd nton oumes bomines velit Deus [alvos fievi, Ài [éd. cevtum mumerum pradeflinatorum , durius. lo- uitur , quàm loquendum eff de altitudiue in[cvuta- f iati Jilis gratie Dei , qui & omnes vult falvos fievi , €g f voluutatis [uc pvopofitum in eis implet , quos pre- ff [cios pradeflinavit , prede[linatos vocavit , vocatos m juftificavit , juHificatos glorificavit. L. ». de voc. ent. 335«: Deus ergo bis , quos (ad gratiam ) g lo elegit fine mevitis , dat , unde ovnentuy g meriris; m € fruffra dicitur , quüd vatio opevandi. non . [it i fb eletis , cim etiam ad boc operentur , uz. elettà fint; cumffl Íc. ad gloriam. S. Fulg. L. 1. ad Monim. C. 24. f Predeflinavit illos ad fupplicium , quos.à fe prafa- P 0 3!10' vit-volustatis male vitio difceffuros ; &5 pradefli- j q"avit M Dr Dro UNo. 846 !tio navit ad vegnum , quos prefcivit ad [e milericordia prevenientis auxiltovedituros , g in fe mifericordie | dins : fubfequeutis auxilio permanfuros. — Similia habent volom Primafius in C, 8. ep. ad Rom.; Autor Hypo- àm, noft. L. 6. C. 2., & Honor. Auguftodun. Dia- dm| log. de Predeft., Damaíc. L. cont. Manich.; & Yttà S. Anfelm. L. de Concord. C. $. lens Prob. ex Ratioue. 1. Deus eo modo prede- frip T0 ftinat ad gloriam ab &terno, quo modo eam confert in tempore, üt S. T h. Lect, 6. in C. 8. & ep. ad Rom. docet: íed confert in tempore b loriam ob merita üt facta; ergo propter ea- flboo d dem Ut previfa praedeflinat ad gloriam. M. aj'. &i ob. 1. ex comparatione tum preedeftinationis &t ( ad pernam, que quia in tempore non inflipgitut Q nifi ob demerita, etiam nonnifi ob eadem ab l o zeterno decernitur ; tum pradeftinationis ad grá- U a tiam, queé dicitur gratuita & antecedit pravifa um merita, quia gratia in rempore fine merito da- fj tUur. 2. ex ratione premil & mercedis, cujus Wtl It ratione gloria datur: ratio enim preemii & mer- cedis non poteft füpponere efficacem volunt&« lo tem, quà decernatur ante preevifüm laborem; Ed cüm hoc fit diícrimen inter mercedem & id; [: 1 quod tantümeft finis, nec rationem premii ha- Qd bet, quód hoc efficaciter poffit decerni, ante- UGlLu quam difcernantur media: quod quidem dif- [ crimen maxime eft admittendum, ubi merce$ D datur fecundüm menfüram meritorum, uti dé Wt loria ex ep. ad Rom. 2. v. 6. conítat. — 3. éX ln iverfitate voluntatis divine , qu& fequeretuür; rüe | Deu N -4 vel quia predeftinationis voluntas effet cont "a D& D£$o Uno. 847 ht ria Voluntaticollationis, c*m illa effet indepen- hrimi dens à meritis, heec veró dependens: vel quia i hisd voluntas ab eterno predeftinans non effet ea- rim dem, que eft conferens gloriam in tempore; lun Dj cüm hec gloriam refpiceret üt premium, hec nih,d veró üt finem tantüm, // Sententid admit- tens pradeflinationem ad gloriam ex meritis pre magis concordat cum reliquis dogmatibus. Qp eit imum eít de voluntate Dei falvandi omnes: h6 hec enim non eft ex omni parte abfoluta &ef- t ficax, fed ex parte faltem conditionata, nempe yt füb conditione cooperationis hurnanze cum me- : diis (alutis, feu meritorum , cüm aliàsomnes fie- t rent falvi: fed voluntas conditionata non fit 1Higimr efficax & abfolura, nifi ex abfoluta purificatio- lm ] ne conditionis feu cooperatione cum mediis gt aut abfoluta meritorum previfione : ergo. ?sævui adum eít de promiffionibus vitae zeternee obti- nende, & comminationibus ab ea excidendie i iS; WVS etenim he rurfüs non fünt abfolute , fed con- j ditionatz ac dependentes ex obíervatione man- v datorum, üt Trid. Seff. 6. Can.20. definit : er- o & voluntas , quà Deus vult vel non vult vi- od T tam gternam hominibus , eft conditionata ; cümn; qualis eft proraiffio vel comminatio, tanquam , Ut voluntatis fignum, talisetiam debeat effe volun- gt dl(' tas: ergo hec voluntas non eft abíoluta, niíi | i pofirà obíervarione vel nepligentià mandato- in* rum Dei utpote conditione, aut (altem eà abfo- ) j luté futurá. . 312:s eft de meritis Chrifti. NNam yaath Deus non decrevit gloriam nifi proprer merita « Chriíli üt nobis efficaciter applicata juxta illud ad Dz Dro Uno. 848 um h ad Ephef. 1. v. 4.: Elegit uos in ipfo ante mundi d n conflitutionems & A&. 4. v. 12.: INon eff inalio iif aliquo falus , ec aliud [ub celo nomen , in quoopór- 300 seat 1105 [alvos fievi: fed efficax applicatio meri- 1ls an torum Chriíti effe non poteft fine propriis|no- d flris meritis, que fünt eorum fru&tus; vel fine TC aliquo zequivalenre in parvulis, nempe collatio- .a ne Baptifini: ergo. 41um eít de divifione vo- luntatis divinz in antecedentem & confequen- DT ais tem, Electio enim efficax ad oloriam eft a&tus Anine diving voluntatis confequentis, àt admirtitur a ab Adverfariis, & inde etiam patet; quód cüm ttdtio voluntas falvandi omnes fit antecedens, intel- m ligi nequeat, quomodo eàdem voluntate ante- LT cedente aliqui tantüm fint efficacirer eleéti ad fa- a, lutem, &non lii ; fed voluntasconfequens non Vltà eft absque pra:fcientia meritorum, imó ex illa lib oritur, üt patet ex dictis num. 288 : ergo. Accedit, quód hzc fententia fit fuavitati , boni- n Q tati & equitati divine convenientior; modo o orandi, predicandi & laborandi Ecclefiee ac per- Ani, fuafioni fidelium conformior; ad fpem falutis D excitandam, ad curam bonorum operum & vi- i gilantiam in fàlutis negotio promovendam, a 1 zelum animarum accendendum accommoda- Khï Ài tior. . ///. Sententia ftatuens predeftinationem U ad gloriam ante preevifionem meritorum mule &Igl tis fübjacet incommodis. imum eft , quód vo- t luntras illa antecedens efficax fit inutilis; tum m quia, fi ponatur. fola voluntas confequens effi- cax, hec íufficit ad (alvandos eleéctos: tum 1 ! Ti quia voluntatem confequentem plurimi Auto- rum "m Dr bEO UNoO,. T nte ii rum hic nobis oppofitorum putant faris fuiffe ad Aagelos predeftinandos ad ploriam: tum . | fjl ifmi;) quia fola confequens voluntas refpectu reproba- 'qi tionis admittitur: tum denique quia vi volun- 3014 tatis antecedentis ploria non confertur , fed alia Qp adhuc volitio addi debet, ur ploria ranquam nl e CO merces conferatur. 24um eít, quianon ita fa- - €ilé; commodeé ac plané concordat cum reliquis ([ne Y - dogmatibus nuper recenfitis. Nam r. cüm vo- nf luntas fàlvandi omnes fit conditionata, in eóque LEQ&&US üniri homines omnes fiht pares, fed feparandi inter .inter fe ac difcernendi ex pofità vel non pofità uX a conditione; fieret tamen difcretio & feparatio f me ante previfionem pofitee aut non pofite condi- jte a 2. videtur ab- "T. [ tionis ex folo Dei beneplacito. furdum, id füb conditione promittere, quod s i - voluntate ac decreto abíoluro jam ante condi- tionis previfionem concepto fieri debet; con- & Jl, equenter promiffiones vitze eeternee à Deo fieri . hon poffenr füb condirione. De divinis enim gu promi(fionibus philofophandum eft üt de hu- manis, femotis imperfectionibus ; in quibus fi m j nà promiffio fit tantàm conditionata, colligimus promiffinem non habere aliam dandi volunta- J tem efficacem quàm conditionatam, ante opus od exhibitum aut infallibllem ejus previfionem. Qiondd 3. Deus intuitu meritorum Chrifti non tantüm 1 ff dat gloriam hominibus, fed & eandem decer- il "d nit & deftinat ab zererno, in quantüm hicactus 5 [ etiam pertinet ad rationem Dei üt proviforis; 2l t patet tum ex textibus füprà allatis, tumn ex D n &pre- AK dilparitaterprædeltinationis Angelorum defti- n ! $$0 . Dr Däo UN/O.. deftinationishominum à pluribus adverfariorurs (tfty admiffa: ergo ante merita previfa praedeftina- find tio fieri nequit 4. Qui eletionemn negant effe ment volunratem etiam rnerita confequentem, rece» EM E (fim ; dunt tum à dictis tum ab exemplis, quibus Pa- m tresac Doctoresantiqui expofüerunt divifionem tim. hec: voluntatis in antecedentem & confequentermt, 3fium eft, quód careat prerogativis noftre toqn fententiae nuper affertis , ac potiüs urpeatur di£- defi ficaltatibus oppofitis. Nam 1. quamvis come dm, rnendetur in hac fententia bonitas & mifericor- A. p dia erga praedeftinatos; ea tamen deficit erga igïll()', reliquos multó plures non predeftinatos; & Y nullus eft juítitie aut eequitati locus praefertim ts ob reprobationemn negativam. 2. Aíperius ali: wbïneü« quid nec cum Ecclefize fenfü ac fidelium perfua: l fione congruum effe in hac fenrentia, conftat n ex pluribus cautelis, quas ipfi fententiee patro» Id ni przefcribunt obfervandas in public a ad popu- ET ium expofitione hujus doctrinz, 3. Offhcere Tl demum hanc fententiam folicitadini bonorum Bubf operum ac an imarum Zelo, colligitur ex diffi- 'Ofl; culrate refpon dendi ad illud dilemma: vel füm ) inclu(üs eorurn numero , quos Deus anteceden- i ) * ter efficacirérque elegit ad gloriam , vel non faüm? Q fi 1mum; falvaborinfallibiliter: fi 2dum; infalli- Tif ? bilirer damnabor: neque eft, cur folicitus fimde Qj bonisoperibus; tum quia ante eorum przvifio- 'bi nem jam decreta mihi eft gloria : tum quia & pet- At feverantia & ipía bona opera anre omriis meriti Ti preevifionem praedefinita funt; quae cüm fruftra- Y rinequeant , non opus eft, ut meipfum provo- h €em P as jl pDrD E'o*ü N'O'.,,. $i at d cem, fed Deus efficaciter ur vdele ftanda. & ebit ad ópera pra-- Neque refponderi poteft,'idem argu- egamei mentum fieri poffe coatra praefcientiam & pre- In f definitionemà nobis füprà admiTam. Prafcien- ubus) tiam enim fequi libertatem noftram abfolut? füru: TT ram , füperiüs oftenfum eft; cüm predeftinatio *quenteg hacronà mealibertate , fed mero Deibeneplaci- p mlf toantecedente dependeat: quamvis autem pra- at (is COT definitionem flatueriimus jam poft fcientiam me- diam ,tamen illam gratuiram non diximus; fed Verct art. pr. oftendimuscadere (üb meritum de con- f g w gruo» fi primum opus bonum exceperis.! . 366. Ohjic. /. Pradeftinatio illa eft antece- ræftr.':;ï dens & gratuita, ex qua profluunt omnia Dei riüt benefici a & gratiee dona, ranquam meriti om- perlu:« nisprincipia in ele&os: fed ralis eft praedefti- conli natio ad gloriam, juxta Scripturas: ergo. Min. aol Qrob. ex varis teftimoniis. rmum eft Joàn. 1o. d V. 26.: Fs toh cveditis, quia uon eflis ex ovtbus (yt meis, 'Qves 1neg vocem meam audiunt., €g égo co- u gnojco eas , &g fequumtur me ; £g ego UR cetevnar at 40 , $9 mop pevibuut im etermum, Q9 non va- sií pt ems. quis eædär quamm de amu sen, Hic ove$ feu predeflinati ideo audire vocem paftoris ]nfüf dicuntur; n fàtis. quia fünt ex oviibus feu pradefti- 2dum Aftor. r3. v. 49 : Credideyunt , 5 m quoiquort evant pvaordimati ed vitam eteviaun;s a ubi prcordinatio affienatur àt caufa fidei. ) atium ad Ephef, i. v, 4.: Elegir s in ipfo anté ] me[] mundi confHtutionem , « * efjemus [auéli ; non aiti lfruüf' quia fururi eramus fan&ti, 4tum ad Rom. $. j prOW ligentibus Deum om- W V. 28« ooimmi , quopmiam a'z h à hi DE-];EO UsO. í 852 feter mia coopevamtur m bomum, üs qui[ec undium pro- i qum pofitum vocari funt andi; ibi caufa, curoperen- tur in bonum , datur volunras efficax gloris. ,Tovet n Conf. Ea rurfüs predeftinatio mer? gratuira eft, & merita antecedit, ex cujus efficaci intentione A - Jqua Deus ab ele&tis mala & pericula propellit , eós- -Mant prera que confirmar in bono: fed ralis in Scri jtob afferitur praedeftinatio ad gloriam:ergo. Mim. cban prob. ex textibus. 1mus eft Sap. 4. V. r1.. Aa- u ptus eft , ue malitia mutaret i ntelletum, aut ne ft- I 2dus ibid. v. 13.: QU t élio deciperet. amimam €jus. TU Placita enim evat. Deo. auima illius ; pvopter. bot 7 NDC propewzv it educere illum de medio imiquitatum. M 3tius Matth. 24. V. 22.:.. [V/f abbreviati fuiffent 2 H 1] mde dies illi, non fievet. falva omuis cavo; [éd propter ele&los abbreviabuntuv dies illi. 4tus Luc. 12. V. » Tif A | 32.: IVolite timere pufillus gyex , quia complacuit ( d éunsey , quod merum beneplacirum fonat) d Y Patri ve[lro dave volis veguum. B. [V. triin., quam nullum ex te Rixäoniis alla- ingi m tis evincit. Quoad vmum &. Licétiscum S. Aug. um 'T'r. 48. in Joan. famatur de przdeftinatis abfo- d lut& ad gloriam, tamen inrellioi non debet de redeftinatione abfoluta antecedente; tum quia Ti ii accipi poteft de confequente ad pravifionem meritorum, ita ut fenfüs fit: vos non creditis; ET EE uia non.vultis mihi tanquam paftori fübjici; & ho voluntarié obdurati ad vocem meam , ideóque ob malitiam perfeverantem extra ovile meum lr, ticy ofiti, damnandi & reprobandi; alii autem qui me tanquam paftorem cognofcunt ,. & vocem |Wün Q b per- meag audiunt ; oves mece funr; & hiso - deve. T - " D E Uv . $853 feverantiam obedientie vitam aerernam decerno, lm - quam infallibiliter confequentur: turn quia prio- üpent ra verba non Íunt reddenda caufàliter, q. d. vos qrz Yuiud non creditis , quia non eftis praedeftinati; fed fennt reprobi; cüm haec caufà non fit propria necad- - eequata. Non propria; fiquidem Judeinon ideo ji.e N . erant infideles & peccabanr, quia Deus eos re- J i J probaverat: fed quia ipfi erant infideles & pec- » i cabant, à Deo funt reprobati. Non adaequata; tum quia multi ex Judzis erant preedeftinati, 4 M - qui tamen non tunc, fed poftea predicante Pe- 'tro in Chriftum credebant: tum quia nonnulli jl j li tunc credebanr in Chriftum, qui non erant predeftinati, üt de Juda certum eft..— 72 2dum ( &. inde non probari, predeftinationem ad glo- n riam effe ante merita & caufam bonorum ope- I2. V Jieti rum, Nam r. per vizam eternam hic poteft in- (f telligi fides, àr Joan. 17. v. 3. accipitur; & fic 2. Preor- . textus non eft ad rem prafentem. dinationis nomine non debet accipi electio Dei; J 1N - fed fignificari poteft aptitudo & difpofitio ho- À ; - minum ad fidem per voluntatembonam & pium . falutis affectum ex gratia elicitum; pro qua ex- et C j qu' plicatione facit tum vox vera/yu&ver, quae non fignificat preeordinatos; fed ordinatos; difpofi- ynelf qiri tos & in ceníüm adícriptos: tum oppofitio ; . quam hic verfus indicat cum 46to , ubi maladi- llCl, j fpofitio Judeorum & refiftentia pro caufaaffer- « tur, cur illisreli&tis Apoftoli converterent prae- iil dicationem ad gentes: ex quo obje&tio plané .mqu evanefcir. 3. Admif&à etiam acceptione de g iam fenfus teftimonii hic j preedeftinatione ad glor ) per hh 5 at - s $$4. Dr Dro UwNo. eft: illi crediderunt in tempore, quos Deus ab Qrnter gterno previdens credituros praeordinavit ad a vitam aternam; hinc veró apparet, operabo- ll à 2a poriüs eíTe caufam preedeflinationis, quàm Atf prade(tinationem caufam operum. — 42 3/ium d om EK. nonaoi hic de ele&tione & preedeftinatione 1?( VO ad gloriam féu fanétitatem alrerius vitee & con- Acato. fummaram , íed ad gratiam fidei & juftitiam tdmil feu fanctiratem hujus vitee & inchoatam: hinc Antat fubjungirur: Qui predeflinavit nos in adoptionetms t filiorum. /. .. àu laudem glorie gvatie [ue, in qua Á hie vatificaoit z0$ i2 dile&lo F'ilio.[uo, ia quo babemus DES vedemptiouem per [anguitiem-ejus ; vemffonem pec- &pQ catorum; qus omnia ad juílificationem perti-. a nent 4d4iumt. nec ex eo predeftinationem 4 gratuitam. ad ploriam probari, oftenditur 1.5 du quia Patres Greci praefertim Origenes, Chry- |ts: foftomus, 'Theodoretus & "Fheophylattus no« At xnine propofiti accipiunt voluntatem humanam AN uti vox zrzgo9éaic AGt. 11. v. 23. , ad Tim. 3. V. Am, 30. & alibi ufürpatur, ira ut fenfus fit: omnia n cooperantur in bonum iis, qui fecundüm vo- qia y luntatem füdm auxilio gratiee praevenientis bo« $W nam à Deo previfam vocantur ab. eodem, erq 2. Qui'a,- licet Patres Eatini communiüs intelli- Tf gant propofitum feu decretum Dei, fcopo ta- Tüet znen. Apo(toli conformius eft, fi accipiatur pro r voluntate dandigratiam , feu pro gratuita voca- W tione ád fidem & fan&titatem; unde hic fenfus T emergit: omnia in bonum cooperantur dili- 1 entibus , feu in dile&tione manentibus ; iis fcil. , ) x qui vocat i funt (ancti, hoc eft, ad fidem & fan- ) &iita« i Dr Dzro UNo. 855 Ded &itatem ; fecundüm propofitum, id eft, vel fe- ii cundüm pratuitam voluntatem Dei primam gra- pnio tiam & vocationem fine ullo hominum merito j g - intendentis; vel fecundüm defiderium falvan- " di omnes; ex quo factum eft, ut Deus vocaret, fa. & vocationi confentientes juftificarer, & jufti- (l ficatos ac perfeveranres plorificaret. 3. Quia, ii admifsà etiam propofiti ufürpatione pro vo- y hi luntate divina efficaci dandi gloriam, ea tamen g poterit effe confequens previfionem operum, ) i,:;qud' & hic feníus fieri: qui fecundüm propofitum j ab eterno ob metita previfa conceptum, in a tempore exequendum vocati fünt fancti. Vid, pemn num. pr. in prob. ex Script. jond Ad Couf. &. N. min. fimiliter. 724 rmum £9 p d 2dum *. ex utroqne apparere quidem, quod d. - Deus ex amore erga juítum eripiat eundem ex m* periculis , & transferat ad f(ortem beatam; non i tcmen coníftat amorem hunc effe meré gratui- ( u* tum, & ante meritorum previfionem conce- g prum, quin contrarium potiüs collieitur; tum n'* quia v. 1o dicitur: P/aceus Deo factus eft dile&us s r t9 zrauslatus efh , quafi diceret: cüm placeret, ydet, feu quia Deo placuit juftus, & v. 13.: Confun- yelle matus i bvevà explevit tempova multa; . quibus o t merita dile&ionem praceffife fignificantur: :f tum quia exinterpreratione Arnbrofii juftus hic j proponitur fub fipura Henoch , qui propter (eüf"? .merira & feliciorem ftatum raptus fuit [ dlh 3tiumYy. neque huncarguere predeftinationem Ts . gratuitam ad gloriam; tum quia, fi intelligatur o in fenfa literali de falute temporali & vitee con- erva- QR hh 4 — Ü Nisuens ^ 856 DE Daö UNIO. fervatione Judeorum in excidio Hierofolymi- s. tano propter ele&tos preeftanda per calamitatis pun. hujus contractionem, nihil certe pertinet ad iiqu gratuitam predeftinationem ad gloriam: tum fib q quia, fi intelligatur de falute eeterna & perfeve- jq rantia finali, non poteft effe fermo de electis effi- bit,i caciter &antecedenter ad omnem previfionem - dffed futuri pradeftinatis; cüm aliàs fal(a evaderet illa : Chri - Deus propofitio, quód non fierer falvaomniscaro , ni- fi dies illi fuiffent breviatí. Itaque fenfus dunta- - t xat ifte reftat: Deus in gratiam fidelium, qui 4 telon more Scripture alibi (epius ufitato bic electi D vocantur, dies illos five obfidionis Hierofoly- wl mirane five perfecutionis Antichrifti contraxit, Ti gt abbreviavit , ne forté eorum fides & conftantía hq in fan&itare deficerer in ranta calamitate; eX' Qu Q quo pro predeftinatione gratuita nihil argui po» äl teít, cüm nulla fit inter hecduo neceffaria con- ^ ifet nexio. 244 4zum . Vel per regnum hic intel- h ]) ligitur aut fides , aut Evangelium, aut fanctitas, tibus aut aliud ejusmodi, pro quo álibi in Scriptura r hec vox nonraró ufurpatur; & tunc ex iíto hum loco nihil concluditur: vel nomine regni intel- l, ligitur gloria eterna; & voxcomplacuiz fignificat er quidem voluntatem puri beneplaciti dandi glo- hn riam, non tamen abíolutam & efficacem ; fe j H* L. conditionaram & inefficacem, & à purificanda d? li meritorum conditione dependentem. Id col- i ligitur 1. , quia five pufilli gregisnomine füman- no tur Apoftoli, íive alij difcipuli & audirores g Chrifti; abíoluta voluntas in Juda & aliis foret Thin fruftrata: 2. quia Chriftus pufillum hunc gre- A gem | Dzr Drzo Uxo. 857 Wis gem continuó monet ad terrenorum contetn- gmi prum, eleemofynam, patientiam , vigilantiam ; mingi aliáque perfectionis opera, quibus conditio illa; jun IHU; füb qua gloriam propofuerat, purificaretur: p 3. quia ad fiduciam, quam ibi Chriftus excita- A od bat, in electis erigendam, füfficiebat teftificatio IOOd l affe&tüs conferenda eterne falutis; ut nempe btl Chriftus à majore ad minus concluderer, quód 73r0,ïd- Deus non fit negaturus neceffaria ad victum & Yi V veftitum, qui paratus fir etiam dare regnum ccelorum. J])y ql" d « 367. Inft. l. In praedeftinatione ad gloriam af nulla ratio habetur voluntatis aut operum hu- niray manorum: ergo eft meré gratuita. — /Zgz. proP. f I.; quia ele&io humana excluditur , üt patet ex 6 Joan. 6. v. 16.: ANen vos me elegiflis , fed ego ele- WU i vot; ut eatis, $9 fru&lum affevatis , eg. fructus VU vefler maneat. . 2. Quia falus; & hinc etiam jux- " ta D. Thomam predeftinatio, non fit ex ope- TU ribus, àt habetur ad Titum 3. v. j.: 4Voz ex j operibus uflitie , que fecimus wos, fed [ecundium a fuam mifericordiam [(alvos zos fecit;. &2.ad Tim. If Y. V. 9.: J'ocavit 10$.Deus vocatione [ud. [antlá , j 1101 fécundim opeva noflva ; [ed fécuudim propofitum fuum ; 3 uia pradeftinatio dicitur fors jux- jg? ; H ta illud ad Ephef: 1.: Serze vocati fumus, pre- T deflinati [ecundüm propofetum ejus;. & ad Coloff. l [ 1. : Quidignos nos fecit i pavtein fortis Sauttovum; f [ quod autem forte obtingit , meritis non acqui- ju li riur. 4. Quia aliàs diícretio pertineret ad ho- r mines, & fi« gloriari poffent contra doctrinam ulem car Pauli z. ad Cpr. 4.: Quis 1e dz;[cerm't / quid a $ QUeso 858 Dr DE(W)—UNO. babes , quod n accepifl * . fi autem aecepifti , quid W. l Corf. Predefti- pum gloriaris , quafi tton accepevis ? u f natio ad gloriam multis titulis in Scriptura de- " *nb claratur meré gratuita. . Nam r. ipfa ploria vo- catur gratia , tüit ad Rom. 6. v. 23.. G'ratia Dei (l à Alend vita cteyua. . 2, Preedeftinationis ratio unicé fu- mirur à voluntate Dei ; üt patet ex Pf 17. v.22. T hu Item ex "ecita Salvum me fecit, quomiam voluit me ; plurimis locis, ubi ele&tio dicitur fieri fecun- f?f //Pþ' düm. confilium volumtatis & beuéplacitum. Dei. M, 4((( 3. Omnes pradeftinationis effectus fünt grà- d [ Ej ! tuiti ; de gratia & fide quidem conftat art. pr. ; de juftificatione etiam patet ex ep. ad Rom. 3. tl Adtd v.24«: gufhificati gvatis per gvatiam ipfiug, pev vedemptiouem 5 de falute & lorià autem ex lm 1t f Pf. 55. v. 7.: Pro nibilo falvos facies illos. « Exgo & ipía pradeftinatio eft mer& gratuita, Áf g. ad avg. N. /4. ad prob. ym. D. Ele&iohu- AUs mana excluditur à ratione principii & fubjecti AUtur radeftinantis C. à ratione caufe moralis pre- B deflinationis, f44. — pradeflinationis ad glo- - n iorren riam, N.ad gratiam primam aut eam; que pratis fj 1tes data dicitur, C. "'extusnonagit deelectione ad. — loriam; tutn quiaJudas, qui erat unusex iis, quos . t ) ! hicalloquebaturChriftusnon erat preedeftinatus: il tum quia pauló infrà dicitur hec electio effe caufa li, Y cur mundus Apoftolos oderit , quod eleétioniad gloriamutpoteignotz noncongruit. Itaque fer- Ater ino eft vel deelectione ad Apoftclatum , üt tex-- m, tus lireraliter fümptus indicat; vel de ele&tione Yan Wn ad fidem aut primam pgratiam , üt S. Aug. . "d t & D. Th. comx—'a Semipelagianos ufürpant proL. D 1 Dz bE—O- Uxo 859 f 9""1 | mä D. Salusi nchoata, .h. e., fides & fan&itas xddi prima non fit ex operibus, C. falus confüm- u d mata feu gloria non fit nec. praedeftinatur ex Oria eperibus; /224. naturalibus, C.. per gratiam eli- ii citis ac füpernaturalibus, N. "Iexrtus primus nicif r oftendit principium, unde fir Redemptio gene- MM ris humani & virtus Baptifini, àt ex eo integrà lm recitato liquet: Cm aurem lenignitas ? bumani- fl jas appavuit. Salvatovis Dei, non ex operibus juflz- j D Je, que fecimits zos, fed fecundiun fuam miferi- D cordiam falvos wos fecit , . per lavacrum vegenevatio- m Qit €9. Yenovationis Spivités Santli &c.; 2dus vo- mj cationis initium & motivum : in utroque autem ifj excluduntur duntaxat opera meré naturalia. m d prob, 35. D. Preedeftinatio ad gratiam dici- E tur fors, C. ad gloriam, (z/d. quatenus per fortem intelligitur haereditaria portio, C. qua- tl tenus intellizitar lucrum fine merito, N. Lo- | quitur autem textus 1mus de przedeftinatione il à ad pratiam; ,2dus de ea ad gloriam , accipiendo fortem pro haereditatis parte. — 24 prob. 4£. g. | gl Qd D. 1m. p. Difcretio formalis pertineret ad ho-. mines, C. caufalis, fu)d. quatenus hac refer- ni g tur precisé ad ploriam, C. ad gratiam, N. "T'ex- YUs tum pertinere ad oratiam primam & initium euJi fidei, ex Aug. L. de prad. San&t. C. 4., & L. . yit ad Bonif, C. 7. jamn alibi di&um eft. Quarnvis : autem ad diícretionem formalem concurrat ho- mo; &ejus merita fupernaturalia moraliter m« ]u "hf veant ad pradeflinationemi plorie, primas ta- hi men partes in ea habet bonitas Dcei, qui dando . J uare ) gratiam, unde fïifcel'nugþur, impertit :; q piüu 2da 86o Dz Dro üNo. : 2da pars vel abfoluté negatur; velqui ploria- * dfm, | ! tur, non eum in fe ipfo fed in Domino gloriari . l 1 m Oportet. : ] Mi adie ia Ampta a d Conf. N. A. Ad prob. ym. D. Glo- j J n fitd ria eft pratia formaliter & in fe ipfa, N. meto- Aj nymicé & in operibus, C. — Vitam eternam 'tmpo reddi ranquam bonis operibus debitam, de fide M de eft, adeóque gloria nequit dici formaliter & in I etp fe gratia; quia tamen haec bona opera per gra- ff tiam Dei funt meritoria, ideo interprete Au- Qd .guftino L. de Cor. & Gr. C. 13. gloria nomine A pit ratize ab Apoftolo donari potuit. 744 pro£. 24. A&mpl D. Ratio predeftinationis ultima & praefüppofita Atin unicé fümitur à voluntate Dei, C. proxima & u hic controverfa, N. vel fujd. fümitur unicé à LOT voluntate Dei, per hoc excludendo tum opera m natüralia tum merita quzcunque predeftinatio- A t fü- nis ad primam gratiam, C. excludendo opera 3 a pernaturalia & motivüm feu meritum glori, N. AWer Bonitatem Dei in omnium fententia a(fignari kf pro caufa motiva, num. 357. jam notavimus: "lnnt fimiliter & alibi faepius diximus, gratice efficaciam Anes '& difcretionis radicem , atque hinc praedeftina- 1 tionis rationem ultimam à Deo repetendam; ", fed de his fermo non eft, dum agitur de pree- Mf deftinationis omnimoda gratuitate. Caterüm Tl quod Pfalmiftam attinet, loquitur ille duntaxat Jdic de falure temporali & liberatione ex anguftiis; »] ejusdémque caufam in fequentibus mox adjut- m, git juftitiam, innocentiam & obedientiam füam. ïlden ltem propofitum, confilium voluntatis & bene- TR O eo- Plac;irum fepius à Scriptura qfurpatur pr tUl dem; pj É 86t Dz Dro Uxo. qi g dem, & ad indicandum decretum liberale & Y pott gratuitum;fed curn pertinet ad preedeftinationem fümptarn velad- vel inadzequatéad gratiam, op- D G ponitárque merito operumPelagiano ac Semipe- N ml lagiano. d prob. 31. IN. ,4. Gloriam enim in | ætemamv - tempore non dari gratis , üt datur gratia, certum n t eft de fide. ''extus plan& hucnon fpectat , cüm jier t ita exponendus fit: nullomodo fàlvabis eos. pra 368. /ufi. II S. Paulusad Rom. C.9. à v.1 r.uf- t Ab que ad v. 23. videtur ex profeffo probaregratui- T tam praedeftinationem ad gloriam. 17:0quidem TOv exemplo gemellorum Jacob & Efau , quorum mppmï!! fors , in divinis benedictionibus diverfa, non ex J operibus fed antecedenter ad merita fuit determi- ia nata: 240 quia electio aliquorum ad gloriam eft 10p8 pura mifericordia , juxtaillud Exodi: Ad/fevePor, üntt - cujus mifeveor ; & aliud Apoftoli Corollarium: mb Ergo cujus vult, miferetur; quibus declaratur , n omnem in falutis negotio fücceffum profperum gmgü'.*l v 'effe effe£tum mifericordie diving,. non autem TU voluntatis aut contentionis humanze. 3770 quia m omnes homines fünt in manu Dei, ficut lutum jelt in manu figuli: figulus autem luti habet pote- ndun flatem, ex eadem maffa facere aliud vas in ho- p norem, aliud.in contumeliam; quo exemplo iU gratuira Dei electio ad gloriam ab iniquitate yut vindicatur , & querulorum objectio folvitur. vl Ee. 1. |V. agi hic de predefítinatione ad glo- 73 d]ua; riam, cüm num. 317. oftenfüm fit, fermonem fin ibidem effe de predeftinatione ad gratiam fi- Ü g dei ac juftitiam. — Neque his di&is officit ; rum pe ele- -quód hi? mentio fiat propófiti fecundàm €tio- ( fl ] $65 Dz Dro Uü'öxf i icpt &ionem, que vox ad Rom. C. 8. fümitür pro | pradeftinatione ad. gloriam: tum quód pre- m f deftinati comparentur cum vafibus honoris & mifericordie , ac preparatis ad gloriam. Nam opet jta rmum multiplici ex capire effe fal(üm conflat tum ex num 317.; tum ex num 366.; in 2dó YOca - prar autem praterquam quod poffit intelligi gloria Dei extrinfeca feu clarificatio ,. illa comparatió livel Qu inon evincit , api de efficaciter electis ad gloriamj juftificatus enim hic dicirur vas in honorem ac (uid mifericordie , ac prarià Dei dirigitur & ordina- prayi tur in gloriam, quin debear efle efficaciter ad n h gloriam electus; üt ex textibus Ofeze & Ifaie jrem verfibus feqq. mox fübjun&tis manifeftum eft. ERY &. 2. Admiflo etiam feníü allegorico vel accom- hr tüm modatitio de preedeftinarione ad gloriam ; quem ufürpant nonnulli Patrum , /Vego. praedeftina- Wg. tionem graruirám, & que previfionem mert- DI torum antecedart , afleri. Ad hoc oftendendum Y fuübjungimus interpretationem omnium .ver- tii füum, ex quibus argumenrum defumptum eft; fij ; | à Patribus Gracis & Ss. Ambrofio ac Hieros itdf, nymo depromptam. lraque lllS Vl Verf. ir. 12. & 13.: Qm aonudum nati fuzf Ae, fent , aut aliquid Loni epif[ént aut mali (ut fecundàm uf ele&ionem propofitum Dei manevet) non ex: operi- N bus , éd ex vocante ditlum eff ei, quia major ferviet f sninovi ; ficut [criptum efl , S'acob dilexi, Ejau ad- : lll zem odio babui ; excluduntur duniaxat opera jami EH.'; facta & actü pofira, non autem qualiber ope- ; Eülla | Dte ya p.rævifä ; ita ut fenfüs fit: .cüm gemelli Re: beccae filii in rezum natura nondum exifterént; j áá * P Dz 15510 Ux6. 863 a- ii ác pfoihde neque bonum quidpiat näQUe m ii lum feciffent (ut homines & ipfam Dei electio- Qononi nem & ejus certitudinem cognofcerent) non ex n M. operibus jam factis, fed à Deo praecognitis, qui 1] Conta juxra ep. ad Rom. 4. v. 17. & lfa. 49. v. r. TE Vocare dicitur ea ; quee cognofcit , diétum & p g!orf! praenuntiatum eft , quód five in fenfü hiftorico five figurativo Jacob ob merita pravifa fit ele- .mpamtil gloriamlï &us; Eíau ob demerita previfa fit reprobatus. jorem à Quód autem non debeant excludi etiam opera ioriti praevifa, collipitur partim ex eo, quód videa- dl tur hic figurari reprobatio pofitiva, cüm ma- ] &[(M jorem fervire minori non dicat quid mer? ne- hn pativum ; fed pofitivum quid , duram (cilicer [acott fervitutem : — partim ex eo; quód Adverfarii ; qu etiam à negativa reprobatione non excludant omne demeritum ; cüm admittanr peccatum deffiri; originale effe caufam re m ml probationis nepativae.. ul Verf. 14. & 15.:. Quid evgo dicemus? suu- ij Vfï' | quid iniquitas apud Deum * abfat ! Moyft euim di- vund cit: muferebov , cujyus mifereor, g. anifevicordiam Sive hic dicatur Pau- J l preflabo, cujus mi[eveor. | lus velle occurrere racitee objectioni; five pro- L?flfh;; bare, quód noftrum non fit quarere occültas (nd caufas & Deo foli cognitas; cur Jacob dilexe- [ Oþjïir rii; & Efàu rejecerit; ficut Deus Moyfi non permifir qugrere ; cur aliquos ob adoratum vi- : fgn*d ALE tulum occiderit, alios non; fenfus teftimonii eft: miferebor in tempore per prarie & glorise " 0 collationem , cujus ab &eterno mifertus füri pet predeftinationem opera gratie rifericorditer j l j [tereüi i ] J dat?e pravifa (gbfcgugntemf Verf; $64 Dsg Dro Uxo. " Verf. 16.: lgitur n volentis; tiéque cuyven« titel) tis, fed mifeventis ef! Dei. — His verbis ad hifto- — 1t, [ riam Jacobi & E(au Genef. 27. expofitam allu- mb fe Til dentibus, non excluditur humana voluntatis cum pratia divina cooperatio , üt vult Calvinus; j in nec meriti ratio in pra:deflinatione , üt Adver- (0mp farii contendunt , fed Apoftolus unicé intendit Qm] mulij in fàlutis negotio primas partes effe tribuendas gratiee diving, utpote fine qua pra'currente & A m à adjuvante; boni omnino nihil operarinec mereri ;m(ü, quidpiam valemus: iraque rmifericordia etiam EU in noftro fyftemate primum locum obtinet. . Qut) Verf 17.: Dictt enim . Scriptura Pbaraoni D] m excitavi te, ut offendam in tevitr- quia in bocipfu A tfutem meam. Parriculam a2 indicare hic dunta- l xat eventum . vel caufam nonnifi fecundariam Aiten ac confequentem ad previlionem contumaciee ütür Pharaonis, afferunt Catholici contra Calvinum ls omnes; unde ex negatahic mere arbirrariare- "(ine argumentum fieri poreft pro mer probatione ,mmPE gratuita pra deftinatione neganda. Hinceriam i do exponendus fit hic ver(. 18.: patet, quomo ü) Q Evgo cujus vult , mifevetuv , &g quem vult , iudurat, ) Ícilicer permiffivé ; üt alibi eft expofitum. nl Verf. 19. 20. 21.: Dicis itaque mibis qui a adbuc quevitur? vol untati ent m ejus quis vefiftit ? üen Q bomo/ tu quis es , quive[pondeas Deo?. unqua D dicit. figmentum &i , q ui[e finxit: quid me fecifft UT fic ? amnon pote[flatem habet figulus luti ex eadem [/] 60]] ma[fa facere aliud vas in bonovem , aliud. verà in r contüme, limn? — Comparario figuli ad hoc indu- hn fa citur, ut doceat Paulus; neminem debere o ggo- N nire L Dr Dzo U'NO. 86 j ; Ia vl *ire Deo; & rationem ab eo fü i decreti cxi'g e re, ficut nec fi J qum d me fecifti fi 3 4 Bmentum refponder figulo: cur volnti meliam, €; quanquam factum fit in contu- Vis arg umenti hujus à minori ad ma- Ciini jus inftituri ft at In tri r plici collatione. rmà enim comparatur figulus ; id eft, homo infirmiffimus Id cum Deo potentiffimo: fi hod ergo figulus poreft, multó magis poteft Jeus. 2dó confertur lu- a tum cum homine: fi er sl o figulus ex eadem maífa, in qua nulla eft ifferentia, facere vas j potfit aliud in honorem, a bint. liud in contumeliam ; quantó mapis poteff Deu S ex bominibns, in a quibus tanra eft volunrar p um & meritorum dif- erentia, alios praedeftin are , alios reprobare, dünt 3tió com ponitur verbum faci durit füflinend » endi cum verbo fi ergo figulus poteft facere vas in Lmacir contumelia m Yinud j quantó mapis Deus poreft. ho- mines jam fa &tos per fe malos, non facere, fed n uftinere, .0 mc[ä comparation Caterüm non explicandam hanc em effe de praedeftinatione gratui- vl ta & reprob atione negativa, offenditur rum ex i i €0, quód hác datà expofitione non tollantur u ) *ec augeantur difficulrates , quas fibi objecerat poítolus; rum ex e T 0; quód vas in honorem atD *o non agenre folo , fed ipfo etiam bomine jj ! aciente , üt ait Paulus 2, ad Tim. 2. V. 20, G 21.: WP j ? magna domo non [olinn fuut vafa auvea $9. ar- ! fi[l, . ylt Beutea , fed t9. lionea C9 fiddil 45 9 quedam quidem 2" bonoyem, quædam autem in contumeliam. Si- '6'0 l Id quis ergo emundaverit [e ab dlis, evit vas ia bouo- vem [antiificatum ; deniqu e ex eo, quöd' vi com- OU(H Parationis Deus non minüs. arbitrarie reproba- Iii fet E 666 Drz Dso Uxo. uT zet, ac gratuitó predeftinat, atque utrumque 1fo ofitivé faceret. volens opeü- ttdens Verf. 22. & 23.: Quodfi Deus deve iram . toram faceve potentiam fu. B am fuflimtit E 1 7 intevitum , ut zumpu in multa. patientia vafa ive apta ^ s offendevet divitias glorie [ue 2n va, jfis anifevicordie, loviam. Apofiopefis hic eft - eref que preparavit i " z dfe d & füpplendum: Quis refpondebit Deo; aut fi volens oftendere iram fufti- L u eum accufabit ; neat &c.; quà fententià refp ondetur objectio- W"J eus injufté quera- 11bl ni v. 19. propofite , quafi D tur de induratis, eósque puniat, cüm tamen A 1 e Senfüs enim folutionis Inju píe homines induret. hic eft: Indurati ipfi pofitivé fe fecerunt & ap- A^ taverunt vafaliree ; Deusergo eos non fecit tales; UT dU fed fuftinuit & patienter permifit eos peccare differens diu fupplicium ; unde eos induráffedi- m . Y citur. NNe autem ex pati enti hac peccatorumm toleratione if AV ad refipifcentiam exípectarorum aut maligni- m« Deus infimuletur aut impotentiz tatis in homines, cau fa hujus patientize duplex efe t affertur; 1ma, ut ex feveritate poenae in impce- nitentes cognofcatur Dei pote ntia: 2da, utex At làm fiat bonitas Itin Amifericordia in pce nitentes pa Dei & liberaliras in Sanctos & Ele&tos , quibus k Caeterüm 1l non preeparavit peenam fed gloriam. fi etiam illi, quibus Deus preeparavit m gloriam ; LU fipifcemiam Ufum noen annumerentur 1i$, quorum re .Deus exfpe&tavit, inde tamen preeparatio gre- Mi n tuita non evincirur; tum quia praeparatio a loriam fit per gratiam ad bona opera: tum &5 ns me- i ggia "?G abfoluta & efficax nec antecede ritum ' DE Drgo UNo. 867 Wrünr ritum preeparatio ad gloriam hic alferitur; fic- ut abíoluta & efficax aptatio ad interitum prg- TT cedens demeritum hic non ftatuitur. nj 369. Objic. 1. Probationes ex Patribus de- inimi umptee nihil faciunt pro fententia noftrra, Nam j de Patribus, qui fcripferunr ante exortam fs d hereün Pelagianorum , minüs foliciros nos o 4 effc debere monuit S. Aug. L. de praed. San&. n i C. 14. fcribens: Quid opus efl, ut eovum fcvute- gj mur opufcula , qui priusquam ifla bevefis ovivetur, j quo 401 babuerunt necel[ptatem in bac difficili ad folven- m t duim que(lioge verjari, quàd procul dubio facevent, od f vefpoudeve talibus cogerent ur. Suadet etiam ra- nró? tio; propterea quàd iidem breviter tantüm ac citl tranfeunter, quid fentirent, attigerunt, & di- jeccaf. iputarunt contra alios Ecclefizee hoftes, aut po- witol pulum ad virtutis ftudium adhortabanrur; üt vatti ibid. Aug. exponit. Cozf. /. Veteres Patres no- d bis faventes poffunt commod? exponi. Dum enim dicunt, predeftinationem fieri fecundüm a if praícientiam meritorum, vel loquuntur de predeftinatione ad oloriam fecundüm ordinem n i T €Xecutionis, non autem fecundüm intentionis poni ordinem; vel fermonem faciunt de prafcientia | quibü efficaci & practica feu ipfa preedeflinatione , üt ;æterüä in fimili caufa S. Aug. L. de don. perfev, C. 19. gloriäfh hanc vocem apud Patres explicat; vel dicunt ufum pratie & merita noflra effe caufam prae- u af deftinationis noftre, fed finalem, non efficien- tem íeu meritoriam, üt hic docet S. 'T h. q. 23. 11'2"0 ] "L 8.5. Conf. I], lidem Patres nobis etiam con- u Uariantur ; nam Chryf. feu Autor oper. imperf. ii 3 n j n 868 : Drz D-EO UNO. frnia in Matth hom. $4. ait: Quos ante conflitutionem nttO emuuadi [uos cognofcit e[fe , tauris eos laboribus onevat, p eg. tamdiu laborare facit , donec digmi efficiantur vegno caleffi; Cyril. Alex. autem L. 1o. in Joan. N tf C.15.: Ego elegi vos, mon vos me : egome morum . volis iuioranti DT bus feci Zzumilz'mteclememz'zique iaæ- ; u pl snotus &c. y. IV. Aff. Ad prob. Q. Num controverfía tilr 177 noftra fit eadem cum illa, de qua fenrentia S. Auguflini profertur, an verà fit diverfa ab n Wj L ea? fi primum; ergo quzftio verfatur circa ib dogma fidei , itaut una pars dicenda fit haeretica, irem fententiaquam hic M quod oppidó falfum eft: hd Aueuftinus tuetur, eft approbata a b Ecclefia; ac rafertim à Caeleftino I. in ep. ad Gallos, ad. la ii eóque debet effe conformis priorumPatrum elo- * giis; càm Pontifex ille ac Conc. Arauficanum doctrinam Auguftini laudent ranquam acceptam T iplo ab Ecclefiz Patribus. - Si 2dum; erpo illa Aue guftinign ome non pertinet ad rem pree(entem. "h Praeterea S. Do&tor non rejicit hic abfoluté au- Ate 3 toritatem priorum Patrum ranquam rem; qu& iiin m nullius momenti fir, aut nihili habenda; cüm d ipfe tum ibi d. rüm in Libris contra Julianum findeat autoritatem fibi vendicare; fed ex fup- PU Aity pofito duntaxat, fi nempe Patrum fententia non congruat cum aperta veritare aut fácris Scri- Jlmn Wt turg, vel ea ex profeffo &füfceptà accura- tiore fàcrarum Literarum explanatione non fue- ^i üm rit propofira, quorum nihil afferi poteft de Pa- tribus füperiuslaudatis, 744 Copf. L &. N. Aff Q In .cujus refatationem füfficiat adduxiffe tefti- monium Dr Dro Uxo. 869 fu. monium S. Profperi, qui in ep. ad S. Aug. de Jui at controverfia pra'fenti ita ex proprio fenfü fcri- ii bit prope finem: Z/ud qualiter diluatur , quefu- nj mus , patientev infipientiam moflvam. fevendo , de- f p amon[Ires, quàd vetva&latis priovut de bac ve opinio- tibus pene omuium par invenitur ey una [ententia, i quá propofitum 9 pradeflinationem Dei [ecundum mort pre[cieutiam vecepevunt ; ut ob boc Deus alios vafa n lonovis , alios contumelie fecerit , quia finem unius- qerd eujusque pravidevit , €9 [ub zpfo gvatiee adjutovio , y du in qua. futurus effet voluntate & a&lione , prajcive- V. Preterea 1/am expofitionem minüs com- gre nl modam eífe, conftat ex dictis num. 365., ubi &t tam ad probationes ex Scriptura, quàm ex Pa- )$, 4 tribus allata funt teftimonia aperté pro ordine intentionis enuntiantia. Jmeloi A Idem patet de 244; a qua quamvis locum habeat in Patrum ícriptis ; xj ubi de Gratia loquuntur, tamen eorum dictis ld de gloria nullarenus congruere poffünt. 37/e pan Jisl denique refellitur ex eadem teftimoniorum cla- ,[u[eüll- ritate; neque illi favet S. Thomzse autoritas; 2 qui in refp. ad 1mum dicit, ufüm pratize pre- j Ícitum , effe rationem collationis gratiae tantüm l Jati fecundüm rationem caufz finalis, üt in Articu- X fi culo expofüerat: ubi tamen ftatuit füb divería tiat ratione merita poffe dici caufam tum finalem J tnm meritoriam, negátque folüm dari caufam T K meritoriam refpe&tu predeftinarionis adeequa- té fümptae. "Ad Conf. I[. & neutrum teftimo- jf u nium obítare noftre íententisee. Non prius; J quia vult quidem per labores obtineri ccelefte [Efv regnum ab iis, quos ante mundi conftitutio- lii 5 nem gnllln 5 $70 Dl: Dro Uwo. Zem Deus cognofcit effe faos; fed num eosco- Zia Cin r gnofcat fuos ante meritorum previfionem , nec At a ne, hicnon explicat; alibiautem Chryf. mentem fuam pro nobis luculenter aperit. Non pofte- f0 rius; quia hic non agi de electione ad gloriam; af fed ad Apoftolatum vel gratiam; fupra eít de- dngin nC. monftratum. 370. Infl. Patres, qui poft S. Auguftinum quàd| crend floruerunt, apertiffim? tradunt predeftinatio- nem gratuitam. Inter hos r. S. Profper ad ex- l » DEU cerpta Genuenf. C. 6. ait:. 4/fit zalis impietas ; dN ut quemquam puteumus smevitis [uis evui de poteflate tenebvavum, 9 im veguum: [Dei debit, mon gra- peí suitá adoptione trausferri. n vefp. ad object, 11. Mp Vincent. inquit: /4d predeflinatiouem uibil aliud J v at veferri pote(t , mifi quod aut. ad debitam juflitiee ve- " dvibutionemr, aut ad indebitam pertinet gvatie lar- At tüte gitarem, |Et L. r. de voc. Gent. C. 17.: Sunt; qui longam agentes in flagitis etatem , Sacvamento qeelt n « Baptifmatis 1 ipso vite fine venovantuv; 9 [ine ullo fuffragio bouorum operum in vegni caleflis cou- qm fortium: zransfevuntur, 2. S. Fulpgentius L. de k W Fide C. 3. ait:: J cum. Chriflo vegnabunt, quos Deus gratuità bomtate fud. pradefanavit ad. veg- d j uum. EtL. r.ad Monim.: Quos pradeflinavit adgloriam , predeflinavit ad quflitiam * quos autein r I pradoflünavit ad penam, mon predeflinavit adcul- Qam. 3. Greg. M. L. 1. Dial. C. 8.: Jpfar; in- nf quit, peremmis regni pradeflinatio a. eft ab omni- DT porente. Deo. difpofita , ut ad boc eleti pro labove | m pevoeniant , quatemus poftulaudo: meventuv: acciperes i n quod eis Deus aute [æmla dzfpa]ui; dave,. 4. S. Berï.j n DE"DEO UNoO 871 in Cantica Serm. 78.: Zmtueve zunc mecum in 1 eNt. RU epere uoftvee [alutis 1via effe quedam, que fibivin- .Inttha dicat au&lov Deus , prevenítque in illis auxiliatores €7 coopevatoves [uos , predefimationem , creationemy o dor infpivationem. Evgo. Corf. S. 'Thomas pluri- bus in locis nobis eftcontrarius. Nam 1. Lect.3. l eüde:j in C. 9. ep. ad Rom. ait: * Non poteft effe, vlf quód merita confequentia gratiam (int ratio mi- fa. ferendi aut pr&deftinandi, fed fola Dei volun- d ey Quibus fimilia in comment. ad C. 5.. jj ep. ad Ephef. & q. 9. de verit. a. 2. habet. 2. In Summa part. 1. q.23. a. 4. in Corp. docet, po:f[h!z;, j preedeftinationem aliquorum in falutem e&ter- nam pree(üpponere fecundüm rationem , quod d 1 "T Deus velit ipforum falutem, eligendo & dili- gendo; in refp. ad 2d. autem dicit, ele&tionem 7111 j t divinam non requirere aliquod bonum pra- exiftens, üt in humanis accidit. 3. Eàdem 27 gl quaftione a. 5. tum in corp. tum in refp. ad 4t. non aliam predeftinationis rationem admittit ; r jj quàm voluntatem divinam. T« V. ,2f Quoad textus $. Profperi 9. ad j 1. hic afferi gratuitatem preedeftinationis ad P J gratiam, & negari merirum operibus nature: i d 2d. preedeftinatio ad gloriam meritó etiam in- D debite gratia: largitati tribuitur in fua fcilicet radice ac origine; certum tamen eft, ploriam j f; [ in fe effe debirum juítirie preemium: 44 3f. i unum id hic docetur, quód nonnulli poft vi- tam fcelerat& tranfa&tam in fine convertantur , l hi & Deo miíerente expungant. crimina ardore f[þ!fr/: contritionis & bapti(ini efficaciá; licét non diu- : i lii 4 tur- $72 DE Drzo Uxó: turnitate peenitentie: hoc autem pradeftína- ïï lnif ^m di tionem gratuitam non probat. Quoad textus S. Fulgentii w. ad 1m. fermonem hic fieri de p Qu collatione glorie, quam fine meritis non dari certüm eft; ac proinde excludi tantüm merita lum ltm nature non gratige: 44 ad. afferi quidem hic focietatem , quae eft inter utramque pradeítina- m tionem, non autem prioritatem predeftinatio- Ilmgl nis ad gloriam prae illa ad juflitiam. — 'extus iDo - n $. Gregorii nihil continet , quod gratuitatem predeftinationis infinuet. Ín textu autem df Quf S. Beruardi excluditur cooperatio tum angelo- rum tum hominum ad noílram falutem ab lzi sterno exiftens ; non autem ab eeterno prz- litje vifa. Ceterüm agi hic de pradeftinatione ad Itj gratiam velíaltem adaquaté fümpta, prater jl plura in ipfo contextu, fatis indicat una inícri- tity ptio, quea fic legitur: Quód Sponfa , id efl , Ec- jià « clefia Elelorum predeflinata efl , à Deo ante fiecu- qui la; 9 preventa ab eo, ut quevevet eam $9. conver- r Zevetuv, Preterea ordinem in hoc negotio dnig S. Doctor his verbis defcribit: Plagé quam ab eïiqm eetevuo prajeivit , quam elegit , quam dilexit , quam TLV condidit &c. Unde precedere meritorum prz- LT Ícientiam conftat, — 744 Cozf. &. N. Aff. pre- [ fertim cüm aperté nobis faveat. Nam Le&t. é. f in C. 3. ep. ad Rom. ait: * Dicunt quidam; : quód prafcientia meritorum bonorum & ma- lorum eft ratio pradeftinationis &c. . Et hoc yuk iv quidem rationabiliter diceretur; i praedeftina- Q tio refpiceret tantüm vitam zeternam, qu& da- hr tqr ni eritis: fed füb pradeflinatione cadit omne qi be»ne- Dzr Dsro Uxo. 873 df beneficium falutare, quod eft homini ab seter- dteni no divinitus praparatum. , Diftinguit hic fieri d predeftinationem adequatam ab inadequata, n d que tantüm eft ad gloriam , & hanc ex previ- 1 If fis meritis fieri , ait, rationabiliter dici poffe. dem tem Lect. z. in C. 1. ep. ad Ephef;, in 1m.dift. T 41.a. 3. ad 5., & p. 1. q. 23. a. . in corp. di- ( ftinguit inter caufam voluntatis divinae & voliti Tegts àDeo; & quamvis neget dari rationem vel moti- It vum creatum refípectu voluntatis divinze pre- a deflinantis, concedit tamen merita dici poffe n caufam & rationem ploria fcilicet praedeftina- am ) t feu in pradeftinatione. — Ex his veró fequi- Nam in rma ] pl'æ tur refponfio ad objectiones. ne at oquitur de predeflinatione inadequaté fum- retel pta ad gratiara: in 2da fumit predeítinationem vt adequatam, & prout ad gratiam fimul eft: in h 3tia eadem eft przdeflinationis, nempe ade- Vi lt quat&, acceptio: alii tamen volunt agi hic de J E ( pradeftinatione non abfoluté fed comparative, mll unius fCilicet prae alio ; tum quia aliàs fequeretur, Aill [j etiam pofitivam reprobationem haberi ab una , NL ei voluntate fine ullis ex parte reprobi demeri- !pfïg tis: tum quia in dicti confirmationem adducitur prt textusille Auguftini : Quare Dbunc trabat , & illum m&h &5 trabat , noli velle drjudicave, fi non vis ervave. ( 571. Oljic. I1]. Qui ordinaté ac fapienter 3 vult; priüs attendit finem, quàm media; quia [ li à voluntate finis movetur. ad electionem me- [l diorum: fed Deus omnino ordinaté ac fapien- ædi ter vult: ergo priüs vult gloriam , quz eftfinis, t quàm gratias & merira, que íünt media. j ll ii 5 Conf. d 3 874 Dr Dro Uso." Couf 1. Qui decernit media adfinem certó &ef- fUR f ficaliter conducentia, debet habere efficacem filem finis intentionem; ficut qui decernit media fuf- Tediol ficientia, debet habere intentionem faltem in- t ipf efficacem: fed Deus electis fuis decernit me- ls à dia ad finem feu gloriam certó & efficaciter con- qui h ducentia: ergo. Conf. /7. Qui vult gratias ; quas Temn preefcit efficaces fore, & maximé fieas velit quà tirg, efficaces, ille preevié intendit earum effectum; aol feu finem: fed Deus| non tantàm vult electis t gratias, quas efficaces fore preefcit, fed etiam lomem quà efficaces üt num. 339. admiffum eft; & Jüm q loria eft earum effectus feu finis: ergo. SOntE Couf. 11I. Deus vult gratias efficaces ex affectu ünf ípeciali erga falutem predeftinatorum: ergo cem, [ etiam vult illas quà efficaces falutis. (f . D. M. Qui ordinat vult, priüs finem UE intendit, fiquidem velit finem fub unica ratio- ltfe ne finis, T. fi finem velit füb ratione preemii tà ( Da- & mercedis; f4/d. priüs vult finem conditio (iomg t & inefficaciter, C. abfolut& & efficaciter, N. tb(ol Gloria intenditur non pr&ciseé üt finis fed t tied pramium & merces; quod veró fic inrenditur, fed non intenditur abfoluté fed conditionaté ; nem- (enfi pe fi is, cui gloria intenditur, laborare velit i ad eam obtinendam; unde & inefficax intentio p appellatur, üt fuperiüs declaravimus. 7222 Conf. Tem Z 9. 1. M. M. uia multi etiam reprobi media mag efficacia ad bonos actus recipiunt , ür Judaslon- Q ? pluribus& efficacioribus gratiis donatusfuit, 4l quàm multi preedeftinati. /27 prob. Difp. eft1.; Qu quia mediorum füfficientia eft ex ipfa medio- rum ïe, D x Dro Uuo. 875 d rum natura, adeóque qui media vult, debet effeot falrem habere intentionem finis inefficacem: metdili. fitemie mediorum autem ad gloriam efficacia non eft ex ipfa eorum natura, fed faltem eft depen- eIni m dens à libera creaturee cooperatione, adeóque Girtu qui hec media vult, non poteft intendere fi- i, i nem nifidependenter à libera cooperationecrea- vdtt tur&, & confequenter non haber intentionem ffedin abfolutam & efficacem finis. 2. Quia omnis [ ld electio mediorum füpponit aliquam finis inten- d etid tionem; erpo ex electione füfficientium medio- [ à rum recté infertur faltem inéfficax intentio: a. econtra non omnis electio mediorum effica- ffedu cium füpponit determinaté intentionem effica- ergo cem; quia nihil obftat; quominus etiam me- dia efficacia eligantur, ex intentione finis ineffi- finett caci; maxime fi illa intentio ex parte volentis o fit feria, fincera & efficax, & tantàm conditio- r nata eX parte creature: erpo ex electione me- wdi[iülïï' ] diorum efficacium non reelé infertur intentio abfoluté efficax. Id R. 2. D. M. Qui decernit "11 media ex natura íua abfofut& ac omnino inde- TU pendenter ad finem certé & efficaciter condu- M centia, haber efficacem finis intentionem, C. ; «l ! qui decernir media conditionaté tantüm & de- gat pendenter à libera creaturee cooperatione ad fi- j nem certó conducentia, N. — Hoc veró multó j l magis dicendum eft, ubi finis eft premium; l quod operationem & meritum prærequirit. mgfllil) "44d Conf. I1. . D. m. Deus ele&tis vult gratias du quà efficaces finis proximi, qui eft opus faluta- mediO' ; qui eft jl 1e; C. vult quà echaces finis remoti , | glo- m 876 Ds Drzo UxNo. tüm] gloria, N.. Eodem, qui laudatur , numero di- ximus dari pratias ütefficaces tantüm fecundüm titi: Toerit quid, num. 331r. autem ftatuimus predefini- tionem differre à pradeftinatione per hoc; toftr quod illa przecisé ac pur intendat aétum bo- Àim | num ; abftrahendo, an gloria abfoluté fequatur; idem nec ne. "d Cosf. Ill 9. D. /4. Deus vult pra quic gratias efficaces ex fpeciali affe&tu tranfitivé ta- li, feu qui fit naturà rel ratione prior, formali- dition ter efficax, & directé feratur in falutem, infe- ivl rárque electionem gratiarum efficacium pro his DT ttmà potius quàm aliis , N. ex fpeciali affe&u intranfi- tivé tali , feu quifit meré concomitans, & fiftatine tin tra limites complacentiee fimplicis circa falutem; k & praterea formaliter fit inefficax, quamvis Ti virtualiter etiam efficax falutis dici queat; C. dtn Diftin&tio ;patet ex numeris proxime citatis & i, paritate cum preedefinitione; unde etiam con- din ftat, quomodo intentio dandi totam feriem gra- pend- tiarum fuppofità generali voluntate falvandi tens. omnes in charitate finaliter perfeverantes ; fit fit. virtualiter efficax volitio preedeflinatis dandi ifol gloriam. tond 372. /ifl. I. Deus priüs eligit ad fidem , Tif quàm elipat media ad fidem, üt colligitur ex T S. Auguítino L. de don. perfev. C. 14., ubi de tini T yriis, qui fi vidiffent Chriftiopera , credidi- d Íent,ait: Sed quomiam, ut cvedevent , non evat eis ltes datum; etiam unde. cvederent ef negatum: exgo Equ voluntas finis efficax ficut hic, fic etiam in aliis Qug maximé in electione ad ploriam , eft prior vo- Tot Cozf. 1. Gloria non tan- luntate ;Ifediortlm. tum | Wi um ] Ds Dgo Uno. $77 t l tüm habet rationem praemii fed etiam heredi- yndin tatis: fed herediras efficaciter intenditur ante d merita previfa: ergo. Cozf. //. Licet refpectu q hW) noítri gloria fe habeat ut premium; ramen il- umb lam priüs intendimus, quàm merita: ergo & quui idem dicendum de Deo. Conf. I].. Quamvis u predefinitio ad aétum bonum dependeat ab ali- ij qua conditione, tamen ante przvifionem con- ymil. ditionati abfolutam habetur praedefinitio, & haec if indivifibilitér tendit in media & actum bonum: ! Yi ergo nec predeftinatio debet fequi pravifio- ii nem abíolutam , fed indivifibiliter rendere po- (l teft in gloriam üt finem, & merita ütmedia. (f E. AV. Conf. 'Tum quia ex particuleri affir- :mViS mato univerfale non fequitur: tum quia à prae- T; deftinatione ad fidem paritas fieri non poteft ad i& eam, qus eít ad gloriam. Difcrimen enim r. LQQro eít in finibus; quia fideseft finisabfolutus, non Ut pendens à meritis, fed omne meritum przce- ul dens; gloria autem eft finis conditionatus à me- s,ü[ ritis dependens : abfoluté autem decerni finem jj abfolutum non repugnat, üt abfoluté & ante - conditionis abfoluté futuri previfionem decer- &f ni finem conditionatum. 2. eft in mediis; quia ra media actüs fidei, quee fünt gratiee auxilia, funt " | tantüm media refpectu Dei fidem üt finem in- ji tendentis; fic [autem debent vel folent effe po- "1] fteriora, in mente Dei, cüm media àt media fequantur fineminintentione: fed mediaglorise, a | ahh quee (ünt noftra merita, refpectu Dei funt tantüm Ti motiva, refpectu autem noftri (ünt media; tit unde quamvis comparaté ad noftram intentio- Dem tU N X 878 DE'DEO UNoO. nem fint pofteriora, tamen compataté ad vo- aifit luntatem Dei gloriam nobis intendentem (ünt qui priora , cüm motiva üt caufz morales priüs tine n femper füpponantur'in mente decernentis; i gl quàm id , quod vi morali aut. impetratoria eo- pnde rum decernitur. "d Conf I. &. D. M. Gloria &O0nti habet rationem hereditatis jure nativitatis, IN. fation jure adoptionis C. Jam veró ad harediratem pred jure adoptionis capeffendam requiritur ; ut fi- T& j lius Dei adoptivus per bona opera acquirat qut aditum ad hereditatem , üt patet ex textu Apo- lr ftoli: ZIeredes quidem Dei , cobevedes autem Cbri- H i, ff tamen compatimur , ut &g' conglorificemur. Nyr "Ad Conf. II. &. IV. Couf. Di[p. eft; quia ploria re- gmiam fpe&u nofílri eftfinis nobis proprius ac preefixus, Treyl pramium autem alienum feu ab alio nobis dan- b dum , adeóque gloriam priüs quàm merira recté Ti intendimus: fed refpectu Dei gloria eft finis alie- xin nus & premium ab ipfo Deo conferendumaliis, l»d ad adeóque merita priüs quàm gloriam artendere jv debet; prefertim cüm finem antecedenter non f intendat, nifi inefficaciter & conditionaté, 4d ANC, Conf. L. . IN. Conf. Dif». quoad rmum eft ; quia hts conditio ila, que eít in predefinitione, eft i mera conditio, nec habet rationem cauíze mo- fl ralis aut motivi vel impetrationis, adeóque ni- 6qte n hil exigit ejus abfoluté fururi previfionem: TA conditio autem in predeftinatione, nempe me- el'go rita rationem caufie moralis & motivi vel impe- m xrationis dicit ; de quibus ex Philofophia cer- D tum e(t, quod non moveant, nifi prout in ali- n qua temporis differenria abíoluté exiftunt; aut in, exi i Dzs Dsgzo Uxo. 8?9 ha exiftitura preevidentur. Quoad adum Dijfp. eft; m f jiód tendentia illa indivifibilis in. praedefini- s i tione nihil impediat, quominus vel gratuita vel N non gratuita dicatur; cüm conditio, ex qua de- (0ro d pendet praedefinitio, fit pura & mera conditio: ^ hr econtra tendentia illa indivifibilis ob contrariam if 7' | rationem proximeé expofitam impediret, ne d predeftinatio fit gratuita; & ramen etiam face- j M ret juxta intentum füorum Patronorum, ut fit xcqmrat gratuita, eoquód merita & preemium indivifi- 1X biliter intenderentur. ; ( .. 973- Jufl. 1. Preedeftinatio ad gloriam nori (tti 1 videtur aliud exigere, quàm preedeftinatio 'ad jf r gratiam: fed hec non requirit merita abfolutà fixus, previfà: erfo nec illa. Conrf. ]. Eodem mo- j Q« do predeftinamur ad gloriam, quo predefti- d namur ad perfeverantiam finalem, utpote quae jsle proximé & neceffarió connexa eft cum gloria: Imalii!, E fed ad hanc predeftinamur gratuitó feu ante enitt previfa merita; quia juxta Aug. & Trid. num. at 363.cit. eftmagnum Dei donum, & juxtaidem Tl Conc. Can. 22. nifi ex fpeciali Dei auxilio non d poteft haberi: ergo. — Cof. /I. Chriftus juxta ,d S. Aug. L. de don. perfev. C. 24. eft exemplar qm predeftinationis noftrze: fed illa fuit pratuita & üe. mï ante merita praviía: ergo. Conf. III. Si ele- Ynat &io ad gloriam facta effer ex pravifis meritis, e[e ergo myfterium praedeftinationis non foret in- 1 comprehenfibile: quarenti enim, cur hic fit TU predeftinatus, ille reprobatus? facil& refpon- d detur , quia Deus przevidit illum habiturum me- jl rita; illum demerita: fed hoc eft contra Apo- g olum, ag $880 Dz Drzo Uwo. ftolum, qui Rom. 11. ait: O alritudo divitiarum tUt fapieutie e9' [vientie Dei! quàm incomprebenfibi- BIN lia funt qudicia eju$/. ergo. tmife &. /V. M. Difp. eft 1.5 quód gloría intendi- phtt tur üt pramium, gratia autem üt donum:; boffa 2. quód gratia nempeprima eft principium me- gtdap riti; adeóque füb meritum non cadit , & gratis nf 1s 0i omnino daridebet: fed ploria eft quafi efie&tus meritorum, adeóque füb meritum cadere poreft Nue Dme; acdeber. 724 Conf. I.&.D. 1. Ad perfeverantiam finalem predeftinamur gratuitó, hoc eft; ante Tme hi previía merita de condigno, C. gratuitó, hoc eít, ante merita etiam de congruo, N. Per- fti Íeverantiam finalem cadere füb meritum de Rim congruo, num. 363. oftenfüm eft; quamvis T hr veró perfeverantia paífivé fümpta etiam derur non orantibus quibusdam & íine ullo merito AU 3me etiam congruo praecedente, üt patet in parvu- lis poft Baptifmum ftatim morientibus, ramen !ga * ef & his datur gloria tantüm üt hereditas, non autem ür corona, de qua hic difpuramus; & Tif Ttds perfeverantiaactivé fümpta non datur nifioran- tibus, üt docet S, Aug. L. de don. perf. C. 16. "u l Ícribens: Cum conftet Deum , alia etiam uon ovan- o tibus, ficut imitium fidei, alia mommifi ovantibus n veparále , ficut usque in finem per[everantiam: O profe&o qui ex [zipfo bauc [e babere putat , tionorat, fltie ut babeat. INeque huic explicationi obftant ea; [i Q quae probationis loco fübjunguntur. Nam per- W feverantia manet. adhuc fimpliciter donum; A quia merita congrua & impetrationis non im- ET portant debitum, fed fola merita juftitiee & de A €on- Á ^ Dr Dzo Uwo. 881 d condigno: manet etiamnum magnum do num x pf ac fpeciale; tum S quia fingularis Dei benignitas & mifericordia eft, quód hominem ex hac vita Mi rapiat tunc; cüm juítus eft: rum quia in mul- - dotüt us offendimus quotidie & ram frequentes fünt piann: pro'apfiones noftra ac nepligentiz, ut revera p ro fpeciali Dei beneficio haberi debeat, quód [ fs is non obfiantibus gratiam conferre dipnetur. Tef Neque officit; quód perfeverantia non cadat d füb meritum condignum, üt gloria, de quota- du men merito controveríia noftra eft ; quia glo- ]i[ö) hm ria nihilominus dici poreft decern i & dari ex [ p sicritis proprié talibus ac de condigno, cüm j d opera meritoria perfeverantía veré fortiantur m nomen & effentiam m eriti de condigno refpe- ) deti u glorie, duntaxat o licét ipf gratia perfeverantiee detur memg b meritum conpruum, üt patet ex aliis merítis de condipno, | patW ad quae gratia omni- r no pratis datur. -dd Conf. II w. D. M. Chri« S eft exemplar pradeftinationis noftras ad. ; t u gratiam, de qua etiam S. Aug. 1. c. apit, C. jj u predeftinationis ad gloriam , fu/4. eft exemplar TU adequatum & quoad omnia, N . inadequarum T &quoadaliqua, C. Similitudi nem aliquam re- Tud prefentamus quoad eundem t erminum, nem- Ll pe gloriam , & quoad modum confecutionis glorie accidenralis,, j quatenus compag oportets a ut conglorificemur ? non veró repraefentamus quoad preedeflination 0p em ; cüm gloria illi debea- yium tur ex naturae unite focietate: neque meliüs n 1f efet eà carere, nec ejus abfentia aliunde quid- t piam faceret ad finem Incarnationis. —2 Coaf liJ, qu Niens N $82 Drs Di-:o UnoO. Ill. &. N. M. Licet enim difficultates nonnul- (iit, lg emolliantur in noftra fententia , füperfunt ta- lufe, men multe , quas mortalium nemo folvet un- ifice Nempe cur ex multis efficacibus gra- intie quam. tize auxiliis, quae tali homini Deus conferre po- grovid teít, cum quibus falvus fieret, ea tamen dun- Af l taxat conferat, quibus non confentiet ; alteri lt q veró ea ,. quibus previdetur confenfürus; do- 1 li net? cur & duobus juftis, unum ex hac vita ra- iT Ad piat, dum juítus eíft; alterum periculis: tenta- tionum obnoxium relinquat, quibus futurum bt eft, ut tandem füccumbat ? cur & duobus pec- t pr catoribus, unum etiam fceleribus majoribus im- 4 dl plicitum efficaciter converrat; alterum non adeó Aftüni ' fceleftum derelinquat? cur &:duobus infanti- 3 i bus originali peccato eequaliter infectis ; permit- bl Pl-o, tat unum baptizari, antequam moriatur; .alte- i rum . veró non? In his enim & fimilibus aliis Wsr exclamare cum Apoftolo oportet: O altirudo ;Oriïln divitiarum fapientiee & fcienriee Dei! quàm in: ! ii comprehenfibilia fünt judicia ejus D Aprg 374. Olferva. Pro fententia no fira hactenus ad vindicata meliüs intelligenda juvat ordo figno- "inti rumrationis; quemadmodum in aliis etiam ma- lil teriis theolopicis apram actuum divinorum fe- REV cundüm noftrum concipiendi modum feriem At ac difpofitionem ftatuere moris eft, ut fingula Ninc accuratiüs ac ordinaté rnagis exponantur. V autem hujusmodi : 1. Videt Deus; homines Til poffe elevari ad finem fupernaturalem, eüm- QU ue poffe confequi per qualibet gratiee auxilia, IT á iis cooperari velint. 2. Decernit homines FhCEn creare p " D& Drzo UNo 883 Dd etfüt creare; ad finem füpernaturalern elevate & or- Olfeu inare; media'ad hunc finem dare idonea & ufficientia, ! prout opportunitates & circum: g flantie fe offerent fempe , Rifi placuerit per fpecialem providentiam alic ui vel. plané fingulares con- qen du ferre pratias, vel ; d abbreviare viraeannos. 3. Vi- det, quid in hoc vel illo-ordine providentia, ïl'u.ï;do' in his vel ilíis cir T cumfílantiis, cum hac vel illa gratia homo quilibet fit fa£turus; an confenfu- T rus vel diffenfurus. Qmm 4. Decernit naturas re- rum füaviffimo ordine difponere, & non mu- us tare hus providentie füg ordinem ; huic quidem h a$ alteri veró illas gratias dare fecundüm o ao p- Yante portunitatem circumftantiarum , nonnullis etiam pratias plané fin gtl gulares fecundüm fpecia- em providentiam. $. Videt cujuslibet opera T omnia & fingula in fe & abfolut?, etiam finalia ii hujus merita, illius de merita. 6. Decernit huic jl gloriam, illi poenam eternam. In hae ferie ap. " paret triplex decretum Dei ; cui &triplex fcien- tia praelucet. o Imutn eft voluntas generalis & inef- ficax fàlvandi omnes in do figno; cui praelucet Íg fcientia fimpli cisintelli m gentizin1mo fipgno: 2dum eft voluntas fpecialis (à lvandialiquos, fed forma- mf liter adhuc inefficax à licét virtualiter efficax dici Eetïem poffit , quatenus füppofità voluntate generali lf falvandi omnes in pratia finaliter perfeverantes; Y & decre tà in 4to figno totà ufque ad viz finem Dminö gratiarum efficacium ferie vel prariá finali, D'eus d Bloriam poftmodum negare non poteft , quam- ;quhf: vis circa hanc in ifto figno non habear nifi fim- YP plicem de ea complacentiam; & huic in figno u k2 3tio EE 984 Dz Dro Uxuo. 3tio preelucet fcientia inedia: 3f/um eft prade- Qpet. ftinatio formalis (eu voluntas fpecialis falvandi U aliquos efficax & abfolura in 6to figno; cuiin fig- fonf no sto prelucet fcientia vifionis. Qui preedeftina- 3l tionis actus fecundüm fübjectum &caufam meri- ZE&E | toriam uberiüs declarare volunt, 2do & 3tio fig- Kt C no in priori ferie relato interferunr alia quee- tede dam: ftilicet 1. quód Deus permittrat & confe- E quenter praevideat peccatum Adami: 2. quód J decernat Incarnationem in ejus remedium, & j Aug( intuitu meritorum Chriíti media ad (alutem ido- d$ nea conferre velit: quibus infertis reliqua ex i QU ordine fequuntur. AA J hij il Qu enEs: Quenam fuerit fententia $. Augpfüi- TU ni de predeflinatione ad gloriam $ 4f g 375. INota. "Yriplex eft circamentemS. Au- ub Ad! guftini in prefenti mareria Theologorum fen- lm ?t tentia. Adverfarii contendunt, eum apertiffi- 100 v* mé docuiffe gratuitam ad gloriam preedeftina- iltim tionem: ídque evincere laborant univerfim ex . m P( Ícriptis illius contra Pelagianos & Semipcelagia- iliq nos, fpeciatim veró ex Enchiridio, L, de Corr. & Gr., LL. de predeft. San&t. & dou, perfev; dg "um ac ep. 105. ad Sixtum & r1o6. ad Paulinum, TOR Patronorum íententie noftre plerique id ne- N j gant, volántque ex oppofito, S. Doctorem fa- D vere praedeftinationi ex praevifione meritorum: ", aliqui tamen vel concedunt vel permittunt; 5 u S. Auguítinum nobis efle contrarium, negant ta- &t d men ejus autoritatem in hac materia effe rantam; d ut defertis aliorum Patrum pártibus probatam Á AU nupet Dr Dro Up;ö. 885 Lpre TAT nuper fententiam relinquere neceffe fit. Quid nobis in hac quaeftione videatur qui l 1 $ diüiq&is re- eldn fponfionibus nunc exponetur. 376. Refpondeo 1. S. Auguftinus neque di- dmmp recté & ex profefío, neque indirecté & pro- gl pter connexionem doctrine afferuit gratuitam l qu xb pradeftinationem inadeequate füumptam &prae- cisé ad gloriam. ; i Prob. yma p. . Predeflinatio , quam afferit um d $: Auguítinus, eft dogma fidei; fic enim L. de il preed. Sanét. C. 19.loquitur: Zoc [cio , ueminem qui contra iflam predeflinationem ,^ quam. fecundiun Seriptuvas [acras defendimus , mift evvando difputa- reporuiffe ; & C. 23.: Predeflinationis bujusfidem, (f que contva tiovos bereticos nová [olicitudine defen- difur , nunquam Ecclefia Chvifli non babuit: Sed $At nec Adveríariidicunt, gratuitám praedeftinatio- p nem precise ad folam gioriam effe dogma fidei: il ergo. //. Praedeftinatio , quam defendit S. Au- " guítinus, illa eft; de qua ipfi controverfia fuit .üm ü cum Pelagianis &Senipelagianis: fed controver- lelägiä' fia illicum his non fuit de predeftinatione preci- j CDlTv Séad gloriam: ergo. — 4iz. liquet ex erroribus ren, iftorum circa praedeftinationem; nam Pelagia- Ri ni volebant, 1. quamcunque gratiam dari fe- (* cundüm merita liberi arbitrii viribus preeparata: n 2. Deum fore injuftum per(onarum accepto- TUl rem, nifi omnes ex parte fii vellet falvos fieri tü ita;, ut neminem prze altero diliperer, aut ma- [Ltt jori donaret beneficio,. ni(i hzec largiretur fe- Jtt) cundüm merita naturalia: Semipelapgianiautem Ti flatuebant, z. fidem fic dari, ut tamen ad ejus p Kkk 3 inl« $86 Dr Dro UN.O'*. initium füfficeret & requireretur liberum arbi- fift trium ex propriis viribus operans: 2. perfe- fribe verantiam dependere à meriro naturali, non qi h tantüm ex eo, quod illa fapponerer ante fe fi- ipr dem, cujus initium effer ex viribus natureg; $Do fed & quia ante gratiam quamlibet ac opus bo- Yerbi num deberer ex nudo erbitrio libero aliquid fb pracedere, propter quod daretur gratia ad in- tht choandum & perficiendum opus bonum necef- D faria: 3. hoc fidei inirium & natura constum Ia abfoluté futurum feu abfoluté à Deo preevifum lii efTe caufam , motivum & regulam dandi fidem lt ac perfeverantiam ; imó conditionaté previfüm hr cum bonis operibus, que reipía non erant fu- pl tura, fed futura effent in infantibus, fi diutius LUR in vita fuiflent, effe rationem ejusmodi infan- ii tes praedeftinandi ad gloriam. — 7//. Predefti- K ttpl natio à S. Augufílino afferta debet convenire T N fcopo, quem in füis fcriptis fibi propofueret: Tent fed pro fcopo fibi non propofüerat oftendere At$ gratuitatem glorig: ergo. AMir. oftenditur per- rur currendo ícripta S. Doctoris ab Adverfariis ? fpeciatim notata.. Et quidem in Enchiridio , ubi dlre&« v à C. 93. ufque ad 104. nonnulla fcribit, que& TC huc referri poffünt: agit contra haereticos; un- Atne: de Nat. Alexander hanc de illo crifin duntaxat j enuntiat: * In quo nonnulla contra Pelapianos luculentiffima conferipfit S. Auguftinus. , Sco- m [ ) pus Libri de Corr. & Gr. is erat, ut oftende- "l ret ; & Deum per gratiam nobis donare opera IT bona ac perfeverantiam , & tamen recte corri- lr pi eos; qui nec bene operantur , nec perfeve- ftt rant: n Dz Dzo Uxo. 887 um d fant: quod patet tum ex cauíà & occafione N fcribendi hunc librum, tum ex ipfà fcriptione, ]ul ! quà h&c capita probanda affümit. Librorum at b : de pradeft. San&t. & don. perfev. fcopum ipfe Jd S. Doctor expreffit L. de don. perfev. C. 24. his Qu ! verbis: Sed quid plura? Jatis docuilfe me exifli - T mo, vel poris plusquam fatis, dona Dei effe 7 iu- lfi& Zd i!:" Vfl cipere in Dominum credere, e9 u[que i finem in Jomino permanere. Id confirmatur luculentif- nf fimé ex analyfi omnium capitum duplicis hujus pevlüt libri; facta à P. Anton. Boucat in Tr. 4. de vo- ji i luntate Dei; quà oftendit, S. Auguftinum ma- evilt ximé ac perpetuó illuc incubuiffe, ut probaret, j f predeftinationem ad pratiam effe mer gratui- diott tam, & perfeverantiam finalem effe donurm ita j il fpeciale; ut non cadat füb meritum, nempe i fimpliciter di&tum ac de condigno. Denique mvcnfü epiítolee utriusque fcopus colligitur ex argu- ii mento illis prefixo; quod docet eas effe fcri- f ptas ad dandam inttructionem adversüs Pelapia- u norum argumenta vel herefin. i Prob. 2d. p. 1. S. Auguftinus nequidem in- j* dire&? afferuit gratuitam preedeftinationem "T precisé ad gloriam , fi quidquid de predeftina- ; U tione ad gloriam fcripfit, cum fundamento ex- jntu poni poífit vel de predeftinatione adaequat& ( 3g!ä umpta tam ad pratiám quàm ad gloriam , vel g de predeftinatione, qu& excludat merita dun- )[küvc taxat naturalia; quia in rmo cafüu poffet quidem e( pï dici effe afferra praedeftinatio ad gloriam gratui- ] CUH ta in radice & principio, feu ratione gratiee " prime ac confequentium efficacium & perfe- n Kkk 4 veran- 888 Dr Drzo Uso verantize finalis: in 2do autem gratuita refpe- ftli (j €tivé ad merita fcilicet naturz ; quin per hoc MAT evincatur caufa, cüm non attingatur quzeftio- i k nis noftira ílatus: fed utrumque fieri poteft. Af Fundamentum enim pro 1270 habetur tum ex UI definitione praedeftinationis, quam dedit Aug. PO L. de don. perfev. C. 14., fcilicet: Prafcieutia i t7 preparatio. beueficiorum Dei, quibus cevtiffrme VMf liberautur , quicuuque liberautur ; tum ex aqui- ( At pollentia ufürpata fepius à S. Prefüle inter tonem predeftinationem & difcretionem aut liberatio- onny nem à maflía damnata feu perdirionis , quam dog T docet vocatione inchoari, perfeverantià perfi- a p ci, & glorià abfolvi feu confümmari. Pro 2do t habetur inprimis ex caufà excludendi merita, l flïlClp quam S. Aug. L. de Corr. & Gr. C. 7. fic ex- asf onit : uoniam [ecundiun propofitum vocati funt,, Nl 1 profe&to. es. ele& [uut pev. eleGionem , üt dilum eft, u gratie j uonpracedentium anevitovum fuorum , quia EX gratia ilhs eff omue mevitum; & L. de don. per- Ahten fev. C.20, : Quid autem coépit loca Scripturarum, 08 quibus predefinatio Dei commendata. eft » copiofiiis um £ enucleatits iflo uoffro. labore defendi, mift quód Wt Pelagiani dicunt ,. gratiam. Dei [ecundàm mevita i no[tra dari; quod quid aliud eff, quam gvatie om- Qf i ais mgatio? Deinde quia alibi declarat S. Aug. At in predeftinationis materia ad ploriam non ex- ! T €ludi opera gratie; ür liquet ex L. de Gr. & hlln[p lib. arb. C. 6. , ubi ait: C dicunt Pelagiani... ln I etermam vitam meritis uoffvis pracedentibus veddi, Til ve[poudeudum efl eis : i enim wievita uoffra. [ic in- 3l tel/igerent y ut etiam ip[a dona Dei effé coguo[cerents W 4012 Dtr Dro Uuxo. $89 ( son eJfet veprobauda illa [ententia: quoniam verà p merita bumamna fic predicant, ut ea à [emetipfo ba- Qu j lere bominem dicamt; provfus ve&iffimà vejpondet i p "d poftolus, quis efl, qui te difcevnit &c. Item C. g.: m d Quoinodo ergo uon ex operibus ?. féd audi g. iutel-- d A lge , non ex operibus didum, tanquam ex tuis, ex ia 7e ipfo exiffentibus, fcd zaunquam bis , ia quibus te | II. Si yiji .j Deus finxst , id efl, formavit $9 creavit. raqi S. Auguflinus afferuiffet gratuitam praedeftina- t i tionem przcis? ad gloriam indirecté & propter r connexionem do&trine, id feciffet, vel quia qun dogma fidei contra Pelagianos & Semipelapia- pei nos propugnari non poreft íine affertione u gratuitee hujus preedeftinationis; vel quia talia etità, principia ad convellendam heerefin pofüit , quee k neceffarió inferrent gratuitatem predeftinatio- tii nis ad folam gloriam : fed rmum effe falfum , " abunde oftenfum eft priore Articulo, & facilà nf dabunt ipfi Adverfarii, qui fi fapiunt, noftre P fententiz Patronos non audent accufare here- TU feos. o2dum etiam non effe verum, liquet ex p argumento proximé füperiori, ac uberiüs pa- III. kicét ln teícet ex folutione objectionum. yetti S. Auguftinus nonnunquam afferat, gloriam T conferri gratis ac fine meritis, tamen nemo in- hi feret , executionem plorise effe mer? pratuitam ynd in mente S. Auguflini: ergo etiam licét non- j ! nunquam dicat, preedeftinari gloriam gratis; jl ' non inferendum efít, inrentionea glorie meré hi J gratuitam ab eo afferi. - [f 77. Nec dicas 1. S, Auguftinus L. de pre. j deít. Sanct. C. 18. & 19. impugnat Pelagium ] Kkk 5 dgcgn- R. $90 Dr Drzo UNno. füf docentem, Pomines eligi à Deo, quia prajcieat; qui futuvi effeut fan&li eg immaculati per liberavo- [ ddfin luniatis avbitrium ; unde fic arguitur: De illa electione erat controverfia, quam admittebat m Prof Pelagius, & confequenter impugnabat Augu- ftinus: fed Pelagius admittebat rantüm electio- Àup ante nem ad glóriam; quia gratiam omnem & me- dio tollebat, atque hínc nec electionem agno- C Ícebat: confequenter eandem Auguftinus im- &n pugnabat: .ergo controverfia erat de electione mdo tantüm ad gloriam. — Atqui S. Doctor loco cit. df excludit omne meritum etiam gratiee: dum ait: Ym ( Elegit uos , ut effemus [an&i, non evgo quia futuri DT evamus fan&là, fed ut effemus. . :INempe certum efl k !d uempe manifeftum efl , ideo quippe tales eramus fu- zuri , quia elegit ipfes prad. eftinans ut tales per gra- Aüguf ziam ejus effemus; ergo. — .Nec Conf. I. Idem di- fis fputat contra errores Semipelagianorum à Ss. ln Hilario & Profpero propofitos: fed hi refe- libe runt , illos erráffe, quod dicerent; homines ob firyj merita prati ad ploriam predeftinari , üt patet fitd eX verbis epiftolae Profperi: Zec ipforum defi- LT uitio ac pvofeffio efl , . . . preefcíffà ante mundi con- V g Jüitutionem Deum , &g. eos predefliuá]fe du vegnum DT fuum quos gvatis vocatos ; diguos futuvos. ele&ione LU €7 de bac vita bouo fine excefjuros effe praviderit: ! at ergo. AVec Conf. I]. Semipelagiani quereban- M g tur de doctrina S. Auguftini ex eo, quód fla- hD) tueret efficacem &abfolutam ante omnia meri- Qtat ta pravifa praedeftinationem ad gloriam; & n S. Profper (cifcitatur ex S. Auguftino , quomo- fin quo- Qo diluatur id, quód reli&tà Parrum anti E $ rum t Dzr Dro Uxo. 1 $89r vtl rum do&rinà de praedeflinatione ex prze(cien- fs tià meritorum facta ipfealiam viam inierit, prae- r J deftinationem referendo ad folam Dei volün- Vi tatem ac propofitum; prout conflat ex epift. t A ytdi Profperi ad Auguftinum: ergo utrique cenfent, Auguftinum flatuiffe predeftinationem. etiam mem ante previfionem meritorum ANec gratige. 1 n Conf. II]. S. Aug. L. de dono perfev. C. 9. 11, j I & 12. contra Semipelagianos docet , eodem ii modo predeftinari adultos , quo infantes pra- lod deftinantur: fed infantes praedeftinantur ad glo- lum i riam folam, & quidem antecedenter ad omne ifint meritum five naturz five gratie: ergo. m d R. 1. V. M. Quia potiüs erat controverfia m de ele&tione illa » quam Pelagius negabat, & S. T. Auguftinus propugnabat; càm hic in omnibus r sl fuis fcriptis graviffimis arpumentis pr&deftina- lmaSi» tionem afferuerit. Óx. 2. V. m. Contrarium Ts habetur ex L. c, C. 18. : Ceraitis procul dubio, Jf Ü CeYmittis » quantá manifoflatione /Apofloli eloquiis de- ii M fendatu v bec gratia, coutva quam merita extol- m ï luntuv bumanas tanqu am bomo aliquid prior. der, 7 ut vetvibuatuy ei. E legit evgo 7s Deus in Chriflo iqu aute amundi conflitutionem, pradeflinans uos in ad- lii optionem filiovum , 1207 quia pev nos Jan&i €g üm- jm. maculati futuvi evamus » [ed elegit preedeflinavítque, feQ* ut e[femus ; ex quibus conftat , negatam à Pela- " gio ele&ionem in adoptionem filiorum Dei per TA gratiam füiffe; ab Auguftino veró affertam. ;! Confirmari id poteft ex Tr. de Grat., ubi (y- TU ftema illius Heretici totum exponitur, & ab eodem pratiam illuftrationis tandem adrniffam ; g [l fed ön Drzo Uxo. 892 M fed duplici errore feedatam probatur: ne quid 100 30 dicamus de gratia habituali; ab eo etiam pro- ao babiliter fzepius affertam cum errore de meritis naturae., Ad Conf. £. &. D. m. Docebant illos &t erráffe , quód dicecent homines predeftinari ob (.19 m à merita gratize tam abfoluté quàm conditionaté tantüm previfa, C. ob merita gratiee abfoluté Adl previfa, fuód. quatenus hec merita fubjicie- Quoic banrur initio fideiaut conatui praevio naturali, C. quoid fecus ac fimpliciter N. Vide di&ta de erroribus It Q Semipelagianorum & fcopo Librorum illis op- AR lh] pofitorum. "4d Conf. IT. 3. D. Conf. Utrique id cenfüerunt veré, & affequendo mentem S. EE ttdt Do&oris, IN. non affequendo illam, fed erro- re quodam fa&i errando, T. Probabilius vi- Unique detur querelas Semipelagianorum tantüm fpe- D &áfe predeftinationem ad pratiam fidei & per- At As feverantiee finalis, non autem ad gloriam folam; cüm circa prius erraverint , neque pofterius ab m D illo fejunxerint. S.Profperum decipi poruiffe, mirum effe nequit, cüm S. Auguftinus ipfe fa- m & ina teatur L. de prad. Sanét. C. 3. à fe erratum fuiffe in quzftione dogmatis circa gratiam & ARtit Jllld 1 predeftinationem, |ac L. de Grat. Chr. C. 47. afferat, hanc materiam effe obícuram adeó , ut 'iftg ( qui in ea quidpiam defendit, & contrario aliud negare videatur, fcilicet vel gratiam , vel libe- Xuef rum arbitrium. Atün Et veró, fi revera S. Profper puravit, S. Auguftinum circa przdeftinationem. ? TO, ( pracise ad gloriam receffiffe à placitis antiquo- vum , errore facti reipfa deceptus dici poteft; Aitor cum ex hactenus dictis & mox dicendis pateat, iyi S, Au- Dr Drgo Uuxo. 893 mg S. Auguftinum in hac materia contrarias partes limpe non iniviffe5 . unde factum eft, ut S. Doctor Em propofite a S. Profpero quacftioni nihil refpon- n d derit, & Patrum fententias L. de don. perfev, lr C. 19. duntaxat circa praedeítinationem ad gra- o tiam accipiat & exponat. 744 Cozf. //1. y. D. M. ib Adulti & infantes preedeftinantur eodem modo iljc quoad aliqua, C. quoad omnia, N. Paresilli fant tiijb quoad pradeftinationem ad ploriam , 1mó in QIÍbUS hoc, quód illa nullatenus innitatur in meritis eorum naturalibus , fed radicaliter ac primó in lp ingi fola Dei mifericordia feu pratia omnino gratui.. elf ta; atque hoc eft, quód S. Doctor LL. cit. in- erto» tendit ac perpetuó urget: 2dó in eo, quód 3 utrique predeftinentur ex meritis Chrifti ipfis applicatis: difpares veró fünt in hoc, quód Y M parvulis fine propriis ac perfonalibus operibus n [ bonis conferatur gloria, non autem adultis: i? item illis intendatur gloria üt hereditas, his ve- ][ninïl : róütcorona. Quin nec poftremum hoc affe- f zi neceffe eft, dicíque poteft, nec infantes pree- deflinari ad ploriam , nifi poft abfoluté preevi(a m T merita Chrifti illis per Baptifmum vel olim per A aliud remedium applicata, ficut nec gloriam confequuntur nifi poft applicationem hanc actu ,U A ; fa&tam; unde eorum gloria fàltem corona dici Jl poteft:refpe&u applicatorum Chrifti meri- —— j torum. ofpei — wv - E yud r 378. IVec dicas 1. Peculiare eft S. Augufti- " no, quod pradeftinationem explicet per fepa- o i rationem à mafla corrupta &exirio devota, ge- jred nus humanum poft Adae lapfum repre'(entanre. T h E Q 894 Dr Dro UNO. De hac veró docet, 1. feparationern hanc non 3 fieri folà predeftinatione pratie fanctificantis stl aut efficacis, fed eà quae fit ad gloriam: 2. Ita qu C) htifyi eandem fieri per predeftinationem ad gloriam, ut quatenus hzc ploriam refpicit, veré fit di- änegah t f Ícretio & liberatio à maffa perditionis: 3. ean- dem feparationem fieri nullis omnino meritis, "3alj Aff ( fed gratis&ex fola Dei mifericordia; quacon- ftan: exep.105. & 106., ex Enchir. C. 98. &99. ? Jhy aj maxime veró ex L.de Corr. & Gr. C.7. Ergo. IVec Conf. 1. Principium S. Auguftini eft, quod "t AC preedeflinatio ad gloriam fit cauía, cur gratia fidei, juftitia & perfeverantia conferantur ele- "ti , UT €tis: ergo juxta eundem hac praedeftinatio pre- cedit merita gratie. — Pro£. /4ut. 1mó ex L. de- lim Corr. & Gr. C. 7., ubi ait:: Quicunque ab illa originali damnatione iflá divinegratie lavgitate di- ]!r[:b"f' li, fcverà fuuz j uon efd dubium , quód ?. procuvetur eis audiendum Evangelium; 9 cim audiunt , credunt; Attip: 1Quo €9 in fide, que per dile&ionemoperatur, perfeverant; 7 fiquando : exovbitant. , correpti emendantur. fnteml 2dó ex L. dedon. perf. C. y., ubi proponit rmó; : Gr, quaftionem, cur & duobus parvulis unus affü- lttes matur, alter relinquatur; 2.'cur ex duo- A f bus impiis unus vocetur congrué, alter non; 3. cur ex duobus piis uni detur perfeverantia; It alteri nor & refpondet inprimis univerfim, Olienc effe in his ;z.crutabilia judicia Dei; deinde fin- !t gillatim de po(tremis, quód certiffimum fit ha- "f f bendum , unum eíle ex predeftinatis, alium 4l non: neutra veró refponfio foret apta in fen- uN rita. A tentía noftra, ubi predeftinatio fequitur me 3tió DEVDEO UwNo. 895 WICH z gtió ex Fod. C. 14., ubi fic ait: . Zyrà reli£ti dacat Juut 9 Sy. doni?3 quà etiam credere potuerunt , fiilla m mira- Chrifli vidilfent : fed quoniam , ut cve- devent , u0n er. gphris 'eis datum; etiam uude credevent N r íte eff negatum .. . IVec illis profuit, quod poterantcve- I dere, . quia predeflinati uon evant. ab eo , €Ajuj in- od ferutabilia fant judicia;: uec obfuiffet ; quód gonpo- J terant cvedeve , (£ jta preedeflinati effeut , ut eos ca- g l j o co$ Deus illuminavet , 6j iuduvatis cov- lapideum Bo vellet auferre. Expo; — Vec Conf. H. S. Auguífti- | m nus pratuiram praedeftinationem commendans p . de Corr. & Gr. C. 14. vim maximé facit in Ts ifto principio: o volezti falvum facere zuullum )pre ominum vefiflit avbitrium: ergo à íola volunra- Là te Dei gratuita &ante preevifionem meritornm 'lþ ii etiam gratize habetur predeftinatio ad ploriam. atedi Nec Conf. 111. S. Auguftinus plurima difcrimi- nrd na facit, ex quibus gratuira a ploriam praede- 7 inatio aperté collipitur ab eo afferta. II2 T eft, quod ftatuit inter Angelos primümque Pa- lgt rentem , & inter filios Adami, ex L. de Corr. & r iflmäl | - II. & 12. defümptum; quia apud sl riores perfeverantia a&ive fumpra fuit: aux;- dio- l um [i]e 4u0 non poteft quis perfeverare, & noti quocum poffet non perfeverare; períeverantia AU autem paffive fümpta effet smerces meriti: apud :rümv pofterioresautem perfeverantia in 1mo fen(u fit auxilium » Quo a&tu perfeveratur, in 2do autem i fe j nfu fit domum gratie. adum eít, quod eod. L. qut e 7- flatuitinter electionem Judae ad effunden- du T m Chrifti fanguinem, & electionem prede- actam ynt ?nato,xum adgloriam; imam enim ai; f 3(10 prr ii 896 | Dz Dro Uno. per judicium , h. e. poft preevifam ab eo perver- hi rd veríam voluntatem: 2dam per mifericordiam, gpta h. e. ante previfa merita. 312u ; quód L. gt frui ter morrem de gr. & lib. arb. C. 19. infinuat (uoid eeternam & vitam aeternam ; cüm enim 1maab 3 mel adud Apoftolo dicatur fZipendium peccati, notat 2dam non appellari fipendzum juflitiee, (ed gratiam Dei diden ut binc intelligevemus uon pvo mevitis uoffris Deum T nos ad eteruam vitam , fed pro fua mifevatione per- "ml duceve. :;uämad & ad avg. quoad um D. Separatio tota- Amata lis confümmata & perfecta non fir folà prade- d ftinatione gratiz efficacis aut. fan&tificantis; C. AiC t nequidem partialis, inchoata & imperfecta, N. Cüm homines vocantur ad fidem , regeneran- 4 Q0n xbï[ Eü tur, & üt Aug. ait, beue piéque vivunt ; inchoa- tur difzretio: cüm difcreros ad gloriam omnes lfs GE inde incipere oporteat ; adeóque etiam eft par- tialis fecretio: non tamen eft perfecta, nifi per- ! UI feverantia accedat finalis, ad quam confequitur 11 loria. Quoad 24. D. Separatio fit totalis; pet- IUS( fecta & confümmata per pradeftinationem a "D ( gloriam, C. fit per eandem unic? aut per eam ftlan antecedenter ad predeftinationem gratiarum ac ml perfeverantiee ; N. Permittimus hic S, Augu- TR ftinum loqui etiam de gloria, cüm heec fit im- i mediaté conjuncta cum perfeverantia, de qua Wf l p ex profeffo plurimis in locis laudatis loquitur; RUT uód veró electio ad gloriam fit prior, quàm U.. ad perfeverantiam , adeó non docet ibidem, ut xllprä ] oriüscontrariuminfinuare videatur L. de Corr. "w t po« Tl ä.Gr' C. 6., ubiait: Quis z eerermam vita nii Dz Dgo Uuo. 897 0ptn fuit ordinavi, nifi per[everantiee douo ?. q. d. nifi Vrda, propter perfeverantiam preevifam, cujus fcili- i, cer fructus proximus & immediatus eft gloria. E ROT Quoad 37. D . Separatio non fit ex ullis omni- DI no meritis, fed pratis & ex fola mifericordia, hia excludendo per hoc merita naturalia, C. ex. 77 cludendo merita gratice , fz/7. Separatio inchoa- jj tà & prima vel etiam adaquaté. fümpta, quae complectitur pradeftinationem tam ad gratiam WMI quàm ad gloriar, C. Separatio perfecta & con- i lo[z-; fummata feu praxcise ultimara , & qua unicé di- h p cit predeftinationem ad ploriam, N. T d Conf. 1. &. N. A. d prob. vin. w. 1. In l hoc textu declaratur tantüm; quid electis àDeo nera. ar, non veró cur fiat; adeóque diícretio non ho debet effe caufa horum beneficiorum , fed po- Quj teft efle effe&us illorum, aut faltem concomi- Ínt tanter ad ea f& habere. 24 EK. 2. .Si difcretio fu- lr matur adzquaté ; poreft etiam dici cauía; ità ta- i men , ut finpule partes difcretionis (ingulis par- r | tibus effe&tuum correfpondeant ; nempe quáà- d tenus difcretio inchoariva feu praedeftinatio ad rat graiam fit caufà gratiee conferende, diícretio m j completiva feu preedeftinatio ad gloriam fit cau- i à conferenda plorie: cum quo nihilominus m at; quód pradeftinatio ad gloriam non fiat e ql?i nifi predeftinatione ad pratiatn & meritis ex illa jl fecuturis abfolut& praevifis, "d prob, 2d. Ye. j AN. n. 1ma enim refponfio admifla eft à nobis h j füprà, cüm pertineat ad predeftinationem gra- nf ti vel baptifmatis , vel vocationis, vel períeve- j)/ rantie; in quibus veneranda funt judicia Dei; li ass $98 Ds Dro UVNO. 2da etiam admitti- tv & altitudo fapientisze ejus. tur, fed quarenus ex perfeverantia tanquam ia à priori colligitur praedeftinario ad gloriam; vlent vel quatenus predeítinatio refertur tanquam 10 fe 4l caufa proxima & immediara , ultra quam adhuc derids queri aliam oporteat: cur nempe unus fit pra- deftinatus , alter non? & cui rcfpondendum fit: difücin rita, repro- ao n quód predeftinatus fit proprer me batus propter demerita preevifa.. "d prob. at. äu&p E. 1. fimiliter hunc textum explicandum effe im. de caufà immediata & proxima, fed ulteriusad- Tolenit T.Me, 1 huc ad peccati demeritum referenda, — g. 2. eX hoc loco duntaxat colligi; quàd priüs à Deo BRETTT àum f decernatur interior gratia, à qua pradeftinatio- nis exordium fümit Auguftinus, quàm decer- lm nantur externa figna, feu predicatio & aliaad h, externam vocationem pertinentia: unde & ex »mä, q fcopo totius libri patet, non poffe hinc inferri Afig loriam efficaciter decreram ante preevifà merita. -lm; : "AdConf. LL 1. Non agit hic de praedeftina- m flinatione ad gloriam duntaxat fed ad gratiam, üt C p liquet ex hisimmediare przcedentibus: Cam at !deö I 3 zem bomines pev correptionemin viam [alutis [euve- torq hu miunt » feu vevertuntur , quis opevatur in cordibus eo- Itel vum falutemynift ille,qui quolibet plamtante eg'irrigan- wpï T 2e dat incrementuim Deus: cui volenti [alvum facere At aullumbominis vefiflit nperium. «.2. QuamvisDeo ipend volenti falvare nullum refiftere hic admittatur Yg l il li per modum principii, tamen id poteft intelligi de Deo vel confequenter ad merita; vel ante- i & cedenter volente; fi 11no modo accipiatur, 1en- r 10 þ- Wb Qs eft: poftquam Deus decrevit ob previfa me [2 422 Dr Dzo Uxo. 899 whs ta falvare, nemo eft, qui refiftat gratiee effica- u ci: fi ado feníu fümatur, fenfus eft hic: Deo drs volenti efficaciter vocare refiftit nemo; neuter ff ! x Veró fen(us nobis obe(t, ümid d Cougf. 11, X IN. Aff. ad vinum W. hoc yim. überiis explicandum in Tr. de Gratia: Interim n fufficiar dicere, quód auxilium perfeverantia in r 1 ? fltatu innocenriz datum fuerit fine Ípeciali affe- ; €tu & predefinitione, contrarium fiat nunc; gX donum autem perfeverantiee in priori ftatu de- m penderit ab aliquo opere fine conjunctione cum jj morte, acearenus fuerit merces meriti; in prae- ii feati autem utpote flans in conjunctione mor- (i), tis cum flatu gretiz pendeat à folo Dei arbitrio, d &intantum fingulariter fit gratie donum, 42 du 2dum N. prob. Di(crimen enim ílat in eo pro- && Ximà, quód Deus malitiam Juda non fecerit, j fed (üppofuerit, quà deinceps ufüs eft in bo- &? Büm; merita autem electorum per füam gra- j»| tiam ipfe faciat: - unde ifti per. mifericordiam, jl llle per judicium electus ab Auguftino dicitur. js| Adeó veró hic non docetur electionem per mi- j fericordiam pracedere merita, ut potiüs ex pa- y» titare electionis utriusque facta contrarium jute 4 TU Optimo arguatur, "dd 3tium . D. Notat vi- y( tam eternam non appellari nec appellari poffe j ftipendium jnítirie , N. fimpliciter non appella- gí Ti hle, quamvis alibi in Scripturis appelletur; ilfmä'i ' u/d. & hoc appotité contra hzereticos, atque u ad excludenda merita nature, C. ad excluden- j da gratie merita, N. — Patet refponfio tum ex j Cun I poljee fp O contextu integro i.jlïu; fic orditur : 900 Drz Drso Uwo. .;'.t*an polJét diceve Apoftolus eg ve&à diceve, flipendium uffi- $.Dod tie vita eternaymaluit diceve: gratia Dei vita etevua, . l d ut bincintelligeremus &c.5 um ex praecedentibus, ànt u ubi explicans Pfalmifte verfüm : Qui coronat tein snifevatione 9 mi[ericovdia , oit , gloriam re&e dici . xlij ü r o coronam, quia bonis operibus redditur; hanc ve- rócoronamtribui mifericordie, quiaDei mifera- T 2777 tione bona operamur, quibus corona redditur. 379. Re[pondeo 1J. S. Àug. non obfícuré fa- N du qq vet praedeftinationi ad ploriam ex meritis gratiae. .'ïm'! 4j Prob. 1. ex natura electionis ad ploriam, quam fnmäzïm declarat tumabíoluté & fecundüm fe ; tum com- . um parativé & oppofité ad praedeftinationem ad gra- R ];; tiam. Nam L. r. ad Simplic. q. 2. fic ait in C. 9. dU ad Rom. commentans.: /Vog ergo fecundüm KU * ha [/ onem propofitum Dei manet ,. [ed ex propofito f ele&lio: id efl, uon quia invenit Deus opera bona D 4mb j ER àm bominibus, que eligat, ideo maner propofitum ag india juftificatiouis ipfius ; fed quia illud propofitam ma- set y ut juflificet credentes , ideo imvenit opeva , que u ïime'[rc jam elegit ad vegnum celorum. . INam tmfí effet ele- élio, ton effent eleli ; mec vetlà dicevetuv : quis ac- ADots Wl cu[abit adversüs elelos Dei? — Non tamen eletlio precedit juflificationem , fed ele&tionem uflificatio: :Ii)l Hm zemo enu eligituv - sifi am diftans ab sllo, qui ve- ^g jicitur.. Unde quod di&hum eff : quia elegit nos Deus At m ante anundi conflitutionem ; tion video , quomodo [it riAm f" di&lum , wifi prejcientid. . Hic autem quod ait : non Tif ex operibus [edex vocante ditumefh ei, quia majov Wi feroset aninovi; wom eleffioge mevitorum , que po J E li juflüficaionem gratie provemiunt ,. [ed libevalitate 'Päl IJ: doyerum JDei voluit. ittelligi , me quis de operibus — . extol- — Dzr Dzo UNo 901 - Á M extollatur.. 1] Ex qualitatibus & adjunctis, quae Mdf S. Doctor electioni ad gloriam attribuit.. Nam denrbus L. 2. de pecc. mor. C. 29. ait: Dominus noffer nf banc fuam medelam , xemitfionem peccatorum ; od mulis genevis bumaii temporibus denezavit eis , quos shacte per certiffimam prajfaentiam eg jufffanam beneft- at centiam [ecum vegnaturos. in vitam prede[linavit reddit etevuam. Et ferm. 7. de Verb. Dom. dicit: . ft'üfä fc Quos voluit Deus, bos elegi ?: elegit autem , ficut ,sgrau'æ.r dicit. "d poflolus, &2 fecundm [uam gratiam, e9 ) Qu Jecundim . illovum juflitiam. Poílea Deum de J feptem millibus tempore Elie loquentem fic in- Iu ducit: Ego illot elegi, quia vidi mentes illorum de ib me prafumentes, h. e. in me fperantes, z5 de fe 777 qtec de Daal. EtL. . de Civ.C.8.: Placuit quippe Y divime providentie prapavare impoflerum lona ju« ; al ftis , quibus non frueatur injufi ; €? mala impiis, qui- f us non excruciabuntuv bont. m /II. exmodo pro- ( bandi & confequendi electionem. Namrmó qui- m)mf | demut S. Aug. probet, praedeftinationem ad pra- 'i!» jl tiam effe gratuitam , L. de don. perf. C. 12. docet; li ]H eam pratis dari , inquiens : Dagdoenim quibusdam; | fMi' quod nonmerentur , profe&ógvatuitamtg per bocve- fl ram füam gvatiam e[[£ voluit ; unde fequitur ex S. Jl ] oétoris principiis, quàód, cüm gloria detur pro- j pter merita gratiz , etiam preedeftinatio ad glo- j ul riam fitex meritis, 2dó autem docet , ex meritis w(' 1] Bratiee ponendis dependere , ut quis fit praedefti- li 1,7]6! natus, dum ad illa verba: « Non eítmeum dag'c 7) vobis; aliis paratum eft à Patre meo.,, in lil j Pfàl. 126.fic commentatur: Quidefl ,uonef] meum "ULL " dare volis ? non efl meum dave[upevbis ; boc enimad- - Duc a 3 — 905 Dzrz Dro Uwo. qun bucevant : fd fivultis accipeve , nolite effe quodeffit. "Alüs povatum efl , €9 vos alii eflote, &5 vobis para-- ;ad' At m tunefl. Confirmationisloco affumi poffunt, que num. pr. ad folvendas obje&tiones int m 'pro nobis facienria. per(; fünt D 380. JVec dicas 1. Primarium argumentum fcripto imey ex L. r. ad Simplie. depromprum non multüm robare ; tum quia hicliber fcrpitus eft ab Augu- fhift | f tm, D ino adhucdum juniore: tum quia eft fcriptus an» te herefin Pelagianam , adeóque in eodem que- gutorirat rf ftionesde prede(tinatione accuraté non fuüerunt enodate : tum quiaprincipium illud: Non eftlo- ffq p)'u). : cus ele&ioni unius pra alio in rebus omnino q: JftCen sequalibus; etiam à $. Doctoreu(ürpatum eft in d EM expofitione quarundam propofitionum in ep.ad Rom. C. 6o., exquo Libro multa retractavitin, äl:i dü[aw L. r. Retra&t. C. 25. Nec dicas 2. S. Aug.inLi- LU bris pofterioribus aperte docet dari ele&tionem, t que non füpponat inaquales fed faciat , üt patet Rob m ex L. s. contr. [ulian, C. 3., ubiait: /Vullum Deus timen elegit digman , fed eligendo effecit dignum; Similia habentur L, de praed. Sanct. C. 17.. Unde inpri- 3f mis patet, retractatum effe illud principium : de- Iam,q Atnen inde diftingui poffeinter electionem anteceden- tem, que fit inordineintentionisac ab eeterno; ïüinä )mb & inter confequentem, qua fit in ordine execu- tionis ac in tempore: demum de poftrema feu. "tüen tüm temporali affumptione ad gloriam exponi polie locum ex Auguítino allatum. INec dicas 3. 1n panty VOnt eod.L. S.Aug. tribuit dile&tioni Dei gratuitee prae- deftinationem & ad gratiam & ad gloriam; quia lmp n utaperiat, cur nulla fit apud. Deum iniquitas, quanæ :1 l D,EïDEO UNoO. 995 t quando eujus vult , miferetuv , 69 quem vult , indu- o t *4! , ad communem maflam perditionis recurrit, fl ficut in Libris contra Pelagianos fcriptis. [o] Bead.IN. Aff cont.prob. 1. eft , quódipfeAug. (perfa/äf: L. 2. Retr. C. 1. teftetur, libros ad Simplic. à fe fcriptos, cüm jameffetEpifcopus: conftat au- m p i tem ex Poffidio in ejus vita C. 31., eandem tum fuiffe quadragenario vel proximum vel majo- od us rem. Preterea etíi juvenis fuiffer, non tamen id m autoritati detraheret: cüm aliàs libriomnes, quos Vr junior (cripfit, contemptuiexponerentur. Coz- fraprob. 2d.eft, quód S. Doctor L. 2. Retr. C. r., du jrmnit ubirrecenfet LL. adSimplic. , in L.1. q. 2. plané ni- at 'hil notet emendandum: quin in L. de predeft. epi Sanét.C.4. dicit, folutionem ad illam quzft. 2dam haviti effe datam fecundim veritatem divinarum Scriptu- vavtuim , eámque fibi 2 Deovevelatam ; unde & Se- g.'mk' hr mipelagianos ad illum libram remittit. Quamvis u veró hac di&ta eó maxim? fpe&tent , ut approbet mHW füam do&trinam de Gratiaineolibro datam; non n Jl tamen apparert ratio , cur fenior factus dicatur Y profecifle plus in notitia praedeftinationis ad plo- uH riam, quàmillà praedeftinationisad gratiam; cüm vt tamen in fenio ipfi poriüs de hac quàm illa pree- «t deftinatione cumHFH. certandum fuerit. Contva u prob. 31. eft , quod in L. Retr. &C. cit. non fiat in emendatione mentioillius principii, & quamvis il ij p tum hicrum L.de prad. San&t. C. 4. plura corri- gantur, quz in illa expofitione ad ep. ad Rom. l l 2 continentur; temen Aug, deveniens ad Libros ad J Simplic. hos commendat , üt nuper admodàüm h 171 Aff Docet darielectionem djximus. Ad2d. &.D. Lll 4 ex quäïlv atgrssi 904 Dz Dro Uxo. D) [.UJi ex natura fua gratuitam, feu habentem obje&tum, quod aliter conferri non poreft quàm gratuitó, (lone Xber qualis eft prima gratia actualis, hanc, inquam, ele- Xï étionem docet,non füpponere fed facereinaqua- Áippe Q les; C. daridocet electionem habentem pro obje- &to aliquid; quod ex meritis confertur; uti eft glo- lsp riasterna, que non füpponat , fed faciatinzequa- (taria jusq les, N. Undead fequelas patet refponfio. Nam 1mam N. ; quia hoc principium non fuitaffertum D dfun deelectione ad gratiam f& ad gloriam, adeóque neceft retractatum. Similiter /V. 2dam ; tum quia lr hac divifio electionis non habet füundamentum in lltag doctrina Auguftini in afferto pofita: tum quia liv electio proprié ac vi nominis fumirur pro decre- p to intentionis, non autem pro decreto execurio- ulin | nis; cüàm &hoc decretum füpponat electionem ilta jam factam , hnjüsque exequende modum dun- Qu taxat decernat , & executionis ordo in rebus po- Q f tiüs fit quàm in voluntate & intelle&tu divino. lr Multóautem poriüs JV. 3£ia7:5 quia ficut Aug. hic lpl non loquitur de temporali collatione gratiae, fed Tte de deftinationeillius gratuita abeeterno , vel fola 5 velfalrem conjuncta cum priore; fic necloquitur thri aut faltem non loquitur tantüm deaffumptione - Qu temporali ad gloriam, fed de predeftinatione ad D loriamaterna & fecundüm intentionem. 72437. im| . N. Aff Dile&tionem inter & electionem hicS. l Do&or diftinguit. Dilectionem enimait oriri ex j Qu ; m ex folabeniguirate; poffe eam effe erga unum & nonergaalterum , quamvis illi de fefint eequales; Qs per eandem daridona, ex quibus bona opera& ltiy meritanafcantür: unde patet dile&tionis nomine a Ms Dz Dzo U«xo. 905 Vr &b eo intelligi preedeftinationem ad pgratiam. Ele- gtj &ionemautem negar priorem effe propofito, aut us haberi interzequales ; fed vultante eam jam pree- vintyr füpponiopera: undeejus nomine venire praede- pO ftinationem ad gloriam patet. Argumenta, qui- jdp bus probat non dari in Deoiniquitatem, noncon- t trariari nobis , patettum ex refponfione rmahu- . M jus queftionis, tum ex Art. priore. if 381. Ae/pondco 111. Exfi $. Auguftinus prae- TT deftinationi ex meritis previfis foret reipsà con- n trarius, non tamenideo fententiam pr. Art. fta- bilitam deferereneceffürn forer. . Pro£.7. In quae- tD Im Qu flione, qua utrinque fàlvà ac illesá fide detendi deatt poteít, neceffe noneftample&ti (ententiam S.Au- ecutit guttiniprefertim fi pro oppofitáparte etiam non Xiond. defit autoritasSs. Patrum ; üt patet tum à priori, d quia unius autaliquorum etiam Patrum autoritás du non facit nifi argumentum probabile: tum à po- | diuina. fteriori;quia hocfibi (emper licitum exiftimárunt i fapientiffimi 'Theologi; & quidem in praefenti [iæ) h materia Petavius ac Maldonatus licét faterentur , vili S. Auguflinum ftetifls pro predeftinatione ad gloriam gratuita, eum tamen hac in parte relin- jj ] xtot quendum cenfüerunt. Sed queftio praefens eft ynel mere fcholaftica , defendíque in alterutram par- " Ji j ] [] tem falvà Religione poteft: & pro pradeftinatio- ] hfisl nead gloriam ex preevifis meritis lat praterScri- - yi ^ pruram & Rationem Autoritas Patrum ; üt often- yn* fum nuper: ergo. 7/. S. Auguflinus in fimilibus ;uzlesi qua'ftionibus nec aliis Patribus concedit , nec fibi y!l tribuendam effe cupit autoritatem irrefragabi- yi lem: ergo fine lefione debiree illi reverentize ab i Ls ejus s 906 Dr Däo U—NO. ejuspartibus fecederelicer. 77r. liquetexepift. Mi 1 1 1. ad Fortunatian. , ubi ita fcribit: /Veque euim LUE quorumlibet difputationes , quamtumvis catbolicorum tppot €2 loudatorum bominum , velut [cripturas canonicas l d babere debemus , ut zobis uon liceat , falvd bonorifi- effo idit centió , que illis debetur , aliquid ineorum [cviptisim- probave atque ve[pueve , (i. fortó invenevimus, quó opri alitev [en[evint , quàm veritas babet, divino adjutovio fit velabalüs intellelavelà nobis. . Talis ego fumin feri- J fri f5 d ptis aliorum , tales voloimtelle&ores meorum. Yrem inL.de preed. San&t. C. 21.ait : Neminemvelim fic 1j f comple&£hi ommia mea , ut me fequatur , nifiineis, in Yaf quibus me non ervaye per[pexevit. . IVam proptevea . s. ao facio libros ; in quibusopufcula mea vetra&tanda K f fulcepi , ut zec 1me ipfum: i ommibus fecutum fuiff II]. Càm. Academia Lovanienfis- gþatiæ demon[hrem. I q die 7. Maji 1693. datis Literis ab Innoc. XH. hec Won i duo poftulàffet, rmum ut cenfüras Lavanienfern AX & Duacenam cum earum juftificatione tueri, & t, in iisdem traditam de gratia & pradeftinatione wf doctrinam Majorum füorum continuare S. Sedis T autoritate liceret: 2dum, ut ab eadem S. Sede [ino declaretur ; do&trinam de gratia per fe efficaci & (ion predeftinatione ante praevifa merita; nullis ha- Tttr &tenus emanatis A poftolicis Decretis damnatam lm &enervaram effe ; Pontifex hisin Drevian.1694. íte dato recitatis refponfionem hanc fübjungit : « Quainre veftram erpaS. Petri Cathedram ob- t fervantiam fümmoper? laudamus. Verüm quia; Ti üt S. Ceeleftinus ad Epifcopos Gallize refcripfit; Qi profundiores | difficiliorésque pavtes. incuvventium j queflionum, quas latius pevtva&runt, quibereticis / T£- li Dzr Dro Uuo. 907 lr veflitevunt , [icut 10m audemus conteimnere , ita 10n M von nuece[fe babemus adfirueve; . nec. arbitramur hr opportunum , ut in praefens habeatur exactior Lithtl illa de divinis auxiliis tractatio, qua' à Prade- 17 cefloribus Noftris Clemente VIII. & Paulo V. ] yii inflituta: quia ad confitendam gratiam Dei , cujus J operi e9" dignationi ttibil penitus [ubtvabeudum eft , d Jatis fufficere cvedimus , quidquid 4pofloliee Sedis yilr fevipta docuevunt. , Juxta hoc effatum opinio- , T nes de efficacia gratie & modo pradeftinatio- yinr nis relinquntur amice Catholicorum contro- jl verfize , nec eas, quodcunque fenferit S. Augu- m/]f(l'ü | ftinus, contemnere vulr Ecclefia, nec ad(ítrue- *(hqlllwl Nam 1. nulla in materia re neceffe habet. iil gratie quaeítio his duabus profundior diffici- yenli liórque occurrit: 2. dum dicitur, opportunum ( non eífe, ut habeatur exactior illa de divinis gott. auxiliis tractatio, fipnificatur duas has quaftio- Il nes, tam exacte olim diícuffas, declarari non TT poffe fine nova exactioréque multorum anno- n " rum tractatione: 3. poftremis rurfus à Cele- u ftino mutuatis verbis declaratur, easdem quse- sl ftiones, cüm ad fidem catholicam non perti- 2 neant, modeíbe relipiofzeque controverfiz, m demptis injuriisac cenfuris, Ecclefià permitten- te effe relictas. ii nf - 382. INec dicas 1. S. Auguítinus à Ss. Pa« noh tribus Hieronymo; Profpero & Fulgentionon q / Jl minüs; quàm à Summis Pontificibus tum anti- jl Jl quis tum recentioribus maximopere laucatur: ! ] Ejus doétrina ab Innocentio zzzegrá razione com- j jl fifiere , à Cacleftino gunquam [imtre [u[] icionis r) Tuthos M 908 Dzs Dgo üNO. vumore con[pev[a effe, à Joanne XXII. veriatem L in lucem publicam protvaxiffe dicirur: Ejusdem tünt, opu[cula cuflodienda 9 vecipieuda. decermuntur à inpof Concilio Romano fuüb Gelafio , |ommuiique, qua lii S, Doctor de ve&la fide $? condemnatione l &Yetico- fitem : Ttenn vum expofuit , fa(cipiuntur à Conc. Generali V. Collat. 3. Ergo. INec dicas 2. Fulgent. L. 1. At v esdr ad Mon. C. 30. fcribit ex Libris Aucultini , cun- é&tos poffe intelligere, quid debeant de pradeftina- Thayim xb n tione Santlorum impiovumque [eutire. Hormiídas PP. in ep. ad Poffeflorem fimiliter dicit co- irin "du 45 mj nofci poffe ex varüs Libris B. uffini maxi- uà ad Profpevum &9 Hilavium, qui /. de libevo av- RUT mni bitvio &g' gratia. Dei Romana [equatur £ affeve- vet. Ecclefta. Demum que Innocentius ac Zo- nf IN fimus contra Pelagianos, Celeftinus in ep. ad Gal. Epifcopos, & Conc. Araufican. II. contra tlie o a Semipelagianos definierunt , ex fcriptis ac libris Auguflini excerpta fünt. Ergo. ANec dicas 3. ; qui Benedictus XIII. in Brevi Demiffas preces anno ^nef 1725. dato declarat catholicam doctrinam Tho- m DAT miílicam , maximeé de predeftinatione graruita & pratia intrinfecé efficaci, in condemnatione h Baji, Janfenii & Quefnelli nec indirecté effe at- Iibl!ul taffam; pronuntiat eandem effe fanam ; imó fa- D niorem & incorrupram; contradicentes defícri- km | bit ranquam calumniatores ; denique easdem Uj fententias dicit ex Ss. Auguftino ac T homa efle lat hauftas, verbo Dei , Pontificum & CCorum De- itim cretis ac Patrum di&tis effe confonas , & hacte- Q nus landabiliter à 'homiftis effe doctas. Ergo. iti llüter R« ad v Dz on Uno. 909 T E. ad 1mum. Nihil nobis haec omnia offi- Dd ciunt, qui tantüm negamus neceffitatem nobis n impofitam, quacunque à S. Auguftino extra i fidei quaftionem fcripta fünt, ob ejus autori- IT tatem amplectendi. Non enim rmó laudibus nail ',l in eum à Ss. Patram & Pontificum corona col- 2 latis vel minimum volumus detraétum, quin & j t easdem , quantum in nobis eft , cupimus accipi tf maxima cum emphafi &exaggeratione: neque ymds |. 2dó finiftram illi füfpicionem aliquam aut ejus TU do&trinz afpergimus: neque 3tió opufcula il- tino lius minüs cuítodienda, aut fcripta ejus nepli- n genda vel dicimus vel cogitamus. Obfervan- j dum nihilominus ; approbationem Ecclefiae per achh fe conferre hec quatuor duntaxar libris à f& hác ep. D) norà cohoneftatis; 1. quód exprefté conceda- «t tur licentia legendi hos libros: . 2. quód eos ju- d dicet ad fidei morümque doctrinam;effe utiles: uj 3. quód ab iisomnem voluntarize herefis fufpi- l. TE cionem abtlergat: 4. quód defümptum ex eo j teftimonium. faciat probabile quoddam argu- :raluin menrum. Pr:eterea veró notandum, nonunum jtio effe S. Auguftinum, cui laudes ille ac encomia [f t tribuuntur, fed & alios Patres plures; quod nbl maximée conftat ex Conciliis laudatis , ubi in ea- Mi dem periodo ac fimili orationis conftructione, i nominantur Patres plerique tüm Graci tum ud Latini. d odum W. fimiliter. Ex allatis ij J enim id duntaxat fequitur, quod fidei capita j h circa prdeftinationem , gratiam ac liberum ar- u) bitrium, quzque Pelagianos ac Semipelagianos inter ac Catholicos ex fide difceprabantur; àS. Au- T Dz Drzo Uco. 916 Auguftino rité ac catholicé fuerint afferta; imó aol quód is facem fanze doctrinee tum Pontificibus g que « tum Conciliis in hac materia pratulerit: mini- mé autem colligitur , quod in affertis etiam aliis Tlom lonti & ad fidem non pertinentibus quaftionibus ha- beat autoritatem falli nefciam ac irrefragabilem; idis Tietur prafertim cüm Pontifices iidem ac Patres five folitarii five congregati in Concilio defigoàrint 1l eti Wena propofitiones accapitula , in quibus cumS. Aue Am v guítino coníentiunt, & directé quaftiones alias d exceperint,. üt ex num. pr. de Celeftino con- fiat, & loc. cit. de Hormi(ída. 244 3fium Y ii Hác objectione non tangi eam, quam hic ver- íamus quafílionem ; praterea veró pleraque etiam funtalia , acargumentum enuntiat. Nam 1. Pontifex univerfim tantüm & abíoluté de- clarat : « Ss. Auguftini & Thome inconcuf(fa tutiffimáque dogmara nullis prorfüs Conftitu- tionis ( Urigentus ) cenfuris effe perftricta. ; ttütc 2. Huic Conftirutidni refractarios, Janfeniítas o nempe & Quefnelliftas, vocat calumniatores ; At qui dicant Ss. Auguftinum & Thomam, nec TES; j non preefatas T homiftarum fententias per eam 360 a D Bullam Zire&f? condemnatas ; ad alios enim Tho- miftarum adverfarios Catholicos , ficut nec illuc rgf?thcs dicterium quafi ab illis profe&tum pertinet, fic j negc impa&a calumnie nota fpeétare poreft. ',Iib [ 3. Diftri&té quidem fub canonicis poenis inhi- Atf ber, « ne quis impofterum eo nonfíne calum- ul nias flruere, ac diffenfiones ferere audeat:; l) Va 'Thomifticam tamen de pradeftinatione ac gra- tia doctrinam tantiscommendationis titulis non V exe Dz Dso Uwo. 91t 'rin extollit. 4. 'Thomiftice fcholee id folüm tribuit, T quód eas fentenrias laudabiliter docuerit, eás- : n que * ab ipfis Ss. Doctoribus, Auguftino & 4 "TThoma fe haufiffe, & verbo Dei, Summorum ul Pontificum ac Conciliorum Decretis & Patrum dictis confonas effe, commendabili ftudio olo- :abäicm; relt rietur.5 Quibus verbis feholafticae difputatio- gnär]*z.' | ni etiamnum permittit, an ejusmodi fententiae $À revera haufte fint ex Ss. Do&toribus illis, aut ssl num verbo Dei, Summorum Pontificum Con- T ciliorámpue Decretis, & Patrum diétis reipsà 7781 confonent. (2 SARPIGULUS..V, 'aque Nul Quinam fint Effe&lus predeflinationis 2 p nali 383. NTO:«. Effe&us predeftinationis uni- il verfim dicitur omne id, quod ex i virtute pradeftinationis ab eeterno factz fit in vb tempore cum ordine ad gloriam. Ad ejus pro- t0re | prietarem communiüs requiruntur condiriones l tres; rmó fcilicet ut effe&tus hujusmodi fit à * eif eo autore, juxta illud ad Ephef. 1. v. 3.: Qui Tlo Venedixit nos in cmmi leneditlione [pivituali in ce- iif lflibus: 2dó ut detur ex meritis Chrifti, ibid. l V. 5.: Qui predeflinavit vos per J Efum Chriflum: tl 3tió ut actu ad gloriam perducat five formali- j ter five difpofitivé, juxta definirionem S. Au- T guftini: Predeflinatio efl preJcientia eg prapara- 2 vatio Dei, quibus certiffnnà libevantuv , quicuuque libevautur. — Porro ad 3. claffes reducuntur, de j ; quibus propofita quaftio agitari folet. Imaà €otni- Ü — Sec 912. " Dg Dszo Uwvo. continet bona füpernaturalia, quee omnia ve- ililià niunt füb nomine vocationis, juí(tificationis & jftific lorificationis: 2da comple&itur bona entitari- Ti a vé naturalia, qualia fünt nativitas ex bonis pa- mitig rentibus , bona indoles & educatio, occafionum torif peccandi remotio , fraternacorrectio , bona ex- tlent empla eliorum , predicatio Evangelii , vira lon- torpt ior vel mors preematura, ubi eft falutis occafio: D 3tia continet mala tum phyfica, tu m moralia, df culpz ; quó etiam fpedat eáque five poeneefive nns d ermiffio peccati. De omnibus his claffibus vf queítionem refolvemus, fed breviter, pro- d terea quod ex füperioribus jam pateat; qi i ad preecipuam difficultatem refpondendum fit. 3nf -.384- Dico 1. Efficax vocatio & juftificatio Ya ) Electorum, eorümque plorificatio fünr effectus i pracdeftinationis adaquaté fümprze. Prob. Ad Av Rom. $. v. 30. Apoftolus ait: Quos predeflina- hr vit ) bos €9 vocavit; eg quos vocavit , bos €7 ju* ATR fhfcavit; quos av em juflificavit , illos €9' glorifica- ügl vi. Er Fulgent. L. 1. ad Mon. C. 3o.:: Omnia Md €9 verationis mo[ire initia , €9 juflificationis aug - Mim premia in pradeffinatione qnenta, e9 glow']ïcatz'oni: itri feimper babuit Deus &c. Conf. 'Tum quia his tri- bus conveniunt omnes conditiones effectüs pra- tlg Bd deftinationis: tum quia hec tria conftiruunt lm perfectam & integram liberationem in fenfu S. m Auguflini: càm per pratiam actualem & habi- libs tualem homo libererur à fervitute peccati; per Wt gloriam autem ab omni miferia & corporis n animae: tum quia ad heec tria revocantur om- n l nia dona füpernaturalia; ad vocationem nempe gauxies d - "ps Dso Üwa. 914 Ya V aüxilia pratia tam externa quàm interna : - ad 10 entti juftiicationem habitus Virtutum "Theologica- rum ac füpernaturalium , dona Spiritus Sanéti; p i[ont pratia facramentales & perfeverantia finalis; ad Blorificationem principia ac dona plorie tum nl efTentialis tum accidentali jtule / 8, five animamþ five [ | Corpus refpicientia, occaffp: il ]i Dixi t.: Efficay. vocatio ? juffificatio ; quia il effe&tus pradefítinationis non eft ex 3tise condi- p tionis defe&tu gratia illa, quae effectu caret om: T D ni: fi tamen aliquem (altem effectum habet, n V: g. difpofitionis ad converfionem; vel fi ha- p m buit quidem effe&tum, íed qui' poítea per pec- catum fuerit deletus, fimpliciter adhuc effectus fcat fecdu predeftinationis appellatur; quia in primo cae Íu ver? ac per fe, in fecundo autem quatenus$ j. li revivifcens per füb(equentem paenitentiam , ad Bloriam conducit. 2. P'ocatio €7 Juflificatio ele- Gorum; quía reprobos , quibus ee dantur ; actu ad gloriam non perducunt. 3. Sugt effettus Om';; predeflinationis adequaré [umpte; fi enim prees "La deftinatio fümatur inadequaté ac pracise ad p gloriam , fola ploria eft ejus effectus; üt ex Ar. j U r.liquet: fi fümatur precise ad pratiam; hu- y(re jus effe&tus tantim eft vocatio & juftificatio; d cüm decretum danda pratie vel predefinitio TR formaliter efficacem plorie intentionem * nec 4 habeat nec prafüpponat, & gloria modó de- l Pf( cernatur abfoluté poft pravifa merita, uti fü« yir periüs eriam eft dictum. H« tamen ftnini« j o mé impediunt, quominüs finguli fiat effectug u pradeftinationis fibi fingillatim correfpondentis, Q N . Mmm 1 9 ss kDE Dro I:Iixxo. 914 "n & fic etiam omnes predeftinationis adeequatee; quia ad poftremam effectüs praedeftinationis rà- Ml tionem falvandam, füfficit certó gloriam fecu- Tij turam, quod etiam ex fcientia conditionata & rongï decreto dandi gratiam absque efficaci glorie Q intentione cognofci haberíque porett. j : 385. Dico /1. Simili modo pleraque bona tl naturalia numerari poffunt inter effectus pre- fun; deftinationis. Pro/.'l'um quia plerisque n. 383: pff lii enumeratis conveniunt tres ibidem affignatee t | conditiones, ür fingulas percurrenti conítabit: In] tum quia eadem commodeé reduci poffunt ad ths( dona gratie externa vel ad occafiones , quas frci Deus affümit ad providentie fuz finem fua- 148 vius obtinendum. Dixi: pleraque; quia aliqui Vr excipiunt nativitatem , & bonam indolem. Et m"; ( uidem fi nativitas fümatur velut pro ipfa rei LUR fubftantia & hominis creatione, recté negatur Jixta effe preedeftinationis effe£tus; cüm ad eam pr&- litj 0] fupponatur, unde & S. Aug. ep. 105. ait: VY Chriflus pro u Jlis , uz bomines condereutur , fed pro ; Si tamen ampiis smortuus efl , ut. juflificarentur. I'OP nativitas fumatur comparaté ad accidenti a feu Qp circumftantias, v. g ad tales parentes; rale tem- b N pus ac locum, talem indolem; neque hac de- W ber prefüpponi ad pradeftinationem , neque 4 à Dei fingulari dono ac meritis Chrifti excipi- pon tur, neque fu pernaturalitatem quoad finem ac TItig Dei ordinationem faltem excludit; íed potiüs Ten confert áliquid ad gloriam confequendam, qua- r tenus vel faciliüs vel connaturaliüs gratia eiie- Rn étum faum obtinet: quare & S. Auguftin . de e th » DE DEöälUNO EUS Qu L. de don. perfev. C. r4.ait: Ex quo appaver, tlont m balere quosdam in ipfo dngenio divinum zatuvalitev imnumis intelhgeutie , quo moveamtur ad fidem , ff ia conpvaua [uis thentibus vel audiaut 'i g!oriz verba , vel figna con[piciant &c. je i 385. Dico I/I. Mala quidem phyfica &mo- ralia poenze effectus preedeftinationis dici-pof- j unt, peccatum veró non item, 1 nec peccati permiffio. Prob. 1: $9 2da p. Hsec enim ügnatæ T mala inprimis funr à Deo, juxta Ià. 45. v. 7.: Fgo Dominus creans inalum: deinde (ünt ex me- n i ritis Chrifti;; quia funt Dei: donum & fignum qua& ii fpecialis amoris divini, juxta illud ad Philip. z. V. 29.: Fobis donatum «j pro. Chvifio z2 [olim liqu B utin eum credatis, fed ut etiam pro illo patiami- UH & Prov.3. v. 12.: ?h ïei Quem enim diligit Do- minns, corribit: demum conferunt ad eloriam, ,egafllf juxtaillud A&. 14. v. 21.: Pev multas zvibulatio- n [» Wes oportet 1105 zutvave in vegnum Dei; & ad Rom. * 8. V. 28.: Scimus, quomam diligentibus Deurts n tiri 0mmia. coopevautuv àm bonum, i, qui kcmza'üm propofitum . vocati funt Jan£i; hic veró de affli- í £f ionibus api certum eft. . 47j2 pars patet ; quia peccatum nec eft à Deo, nec per Chrifti merita, ( lk- 'nec confert ad gloriam confequendam. : Prof. d 472 pavs. Permijífio peccati non eft gratia, fed 71 pouüs gratie negatio , adeóque nec eft ex me« 2 ritis Chrifti, neque confert ad falutem obti., j nendam , fed ab ea removet: non proficifcitur rd €x antecedenti intentione Dei perducendi ho- ) Cf'rf' minem ad gloriam. Caterüm quod S. Aug. yniüui iv. C. 13. dicat , Superbis effe utile cade- Li L.!314.» deC ve þme E € h 916 , VDFL Dro Uxo., furat Yé in apevtum aliquodeg manifcftum peccatum , i tinti de [ili d. ifpliceant , item quod dixerit nonnemo: tia t Perieram, nifi perüffen ; vade quidem colligi po- teft, peccatum ejüsque permiffionem prebere t üqa occafionem, quà Deus uratur ad bonum inde eliciendum : minime veró , illa tanquam Dei p tia à dona dari ex meritis Chrifti , aut conferrequid- ter [ piam ad falutem. Iu Wi CAPUT IV. m . De Providenia Dei circa. Reprobos, D - fj Rovidentia Dei circa eos, qui in ftatu pec- lo cati mortalis five ante five poft adultam P UTO etatem mortui damnantur, vel in bonum j2 eorum effe poteft, vel in malum. Quantum lf luntate anteceden- Texc enim eis falutem &ternam vo a te cupit, indéque gratias füfficientes decernit ; ET quin & a &us bonos non raró preedefinit; eate- QO nus in reproborum bonum cedit ; ve nírque füb rnatura lis nomine, de qua in J5 r providenriee fupe tültg dente pluribus differuimus: Cap. 2do praxe t quantum veró eos dem rejicit aut excludir àdo- lm nis fupernaturalibus ; & deputat five ad culpam d illorum incommo- "p five ad peenam; eatenus à dum ac malum fpe&tat , vocatürqu e reþrobaEiAO, eXlgu um Iqui de qua nobis in prarfens fermo oritur. t or ver ea non minüs, ac faprà de predeftinatione I relatum eft, vari& ab Antiquis definiatur, à Atlg illius quoquee xemplumdiverfimodé accipi come füevit: adeó; ut rejectio à donis gratiee & glo* lul n t& fumpta; xig dicatur eíle reproþat,io gdægua fuinas . Dzr Dzro UNO.k € 517 , 11 d fümatur veró inadequat? ; fi reje&tionem ab uno YIe0: tantüm ejusmodi dono fpeCtaveris. Magis ufi- f tata tamen & flricta ufürpatio eft, fireprobatio ydat accipiatur üt oppofita foli electioni ad gloriam; m in qua acceptione communiüàe jam dividitur in ml pofitivam & negativam. . Pofitiva eft preefcien- tia & decretum, quo Deus ab seterno efficaci- rter ílatuit aliquem damnare, feu excludere à regno celorum, & inferno addicere : negati- va à variis varié explicatur. . Alii enim eam fü- munt pro nuda preeritione in gratuira electio- n ne ad gloriam, vel pro rnera omiffione inten- tionis olorie : alii pro pura nepatione gloriz, pEC üt hec eft beneficium indebitum: alii eam five lram ml per actum pofitivum, five per negationem aut Wil fufpenfionem actüs explicant, cujus objectum d ( fit exclufio glorie mera (ine aliquo pofitivo aut sf poena. Plura addere de reprobationis natura &.affe&tionibus opus haud videtur; partim du jb quód de his non moveatur controverfia alicu- jus momenti: partim quód, fiqua etiam diffi- lua ! : m | cultas videri poffit, facils folvatur ex iis, quae circa has quefliones de preedeftinatione difpu- d tavimus. Fidei tamen dogma contra Calvini pl blafphemiam aliorámque errores ftabiliendum yto TU exigit; ut, quomodo reprobatio pofitiva fiat , inquiramus. Nec minüs afferta in priore Capi- (f te predeftinationis ratio poftulare videtur, ut i quafi complementi in morem aliquid de repro- Qu batione negativadicamus: quibus demum non- oe nulla addere de rejectione à gratia & reproba- bit, ut praefens Caput cum " tipnis effe&tibus juva fi Mmm $3 pra- Naisassf - | 918 DE Dso Uxo. precedente, finon tractandi ordine, faltem pa- pred 9 ni ritate argumenti correfpondeat. : His omnibus velut appendicem fuübjungimus, qua de hare- tG jrimi fi lpræde&imatliana ïgitatur , -con;rqver(ïanj. ]tob; - r à . ARTICULUS I. u n & poff quod peccatum previfum fíat vep voþafz'q foiff. . pofitiva à glovia ? fer f 387. NTOt«. Oppofitarum Veritati CatH'ol»icæ A fententiarum triplex circa hanc qua- m Afoner ftionem clatfis affignari poteft. 15 preter Predeflinatianos antiquos. complectirur ma- m [ fl ximé Calvinum, ejásque fectatores Antela- pfarios, maximé 'Theodor.; Bezam & Joannem m ln Pifcatorem. | Docuit is L. 3. Inttit. C. 22. $. 3- & 11. Item C. 25. $. 2.; Deum ex mero fuo 9rybax ilotm arbitrio, absque ulla ex parre hominis culpa; atque hinc ante previfüm quodcunque pecca- Àts tum, aliquos exclufiffe à pgloria, & inferno lïïgil deftináffe ; cui doctrinze tam |horrende ADr non mitiora coníectaria tum ibid C. 24. tum ilün L. 1. Inft. C. 18. adjunxit, nempe Deum his dum; reprobis negare fidem & omnem gratiam , eos- ia q dem impellere ac necef(fitare ad peccandum , mi- VOnty feréque decipere acilludere, 242 continet Poft- ho lapfarios, qui prius dogma emollierunt, quód i reprobationem illam cum fuis corollariis paulà 1 hi alirer explicatis affererent non fieri nifi confe- QU quenter ad pravifionem peccati originalis. T Eandem rationem indicaverat Calvinus in An- - t 5.de T tidoto Concilii Trid. /paliïm , iteme. 3 & pr&- i DE Dgo UNo: 919 mp predeftin., ac L. 2. Inftir. C. .5 Janfenius Ve- Yb Nam L. 1o. ro nihil immutatum adopravit. ts de Gr. Salv. per quinque priora Capita, ubi T primüm expofüerat, pradeftinationem ac re- probationem angelorum factam effe dependen- ter à previfione meritorum ac demeritorum ii actualium ex eorum parte, idémque futurum fuiffe, fi ftatus innocentie in Adz pofteris per-. feveráffet ; aliter rem habere poft primi Pa- xälicæ rentis lapfum ftatuir. Hic enim r. docet, Deum ïquæ' 15 V pro mero füo beneplacito & antecedenter ad , - p omnem tum operis tum voluntatis previfio- [ nem felegiffe alios ex maffa perditionis & libe- i randos decreviffe, alios veró reliquiffe in ea- nem dem maffa, & exinde liberare pofitivé noluiffe: » 2. hanc reli£tionem admittit effe pofitivam re- ol j probaiionem, quantumvis Deus proprié non i ettormet novum decretum antecedens , reliétos « illos damnandi; propterea quód ifti propter fut ij originale peccatum jam obnoxii fint fententiee. ii damnationis: 3. negat quidem Deum per fe tU ipfüm homines neceífarió adigere ad peccan- J düm ; vult ramen non electos neceffarió pecca- &0y re, quatenus relicti fant in neceffitate peccandi T contracta per originale peccatum, & auxilio Yi ver& füfficienti feu pratià medicinali deftituti: quai unde 4. pro caufa reprobationis pofitivae abío- paü]ü lut& coníiderate a(fienat. peccatum originale; gnf& quia quamvis adulti; qui contraétis peccatis j actualibus moriuntur, etiam propter hec dam-- b nantur:.tota tamen concatrenatio peccatorum & fuppliciorum radicaliter' & mediaté in peccari Orl.. d Mmm 4 j i Á 929 Dz Dzo Ur»;,o. originalis meritum referenda videtur. /312:'0 Deus conftituitur. ex anriquatis Catholicorum quo- & ii rundam fententiis, qui quidem ftatuunt à Deo ii neminem addiei peeniszeternis, nifi vel propter diten peccatum oricinale non dimiffum, vel propter * UR Deccata aCtualia; volunt tamen Deum vel ante m prévifüm quodcunque peccatum ex fola (üa ttpo , voluntate aliquos pofitivé excludere à gloria; exdl tanquam à beneficio indébito , vel propter pec- ^if p catum originale velle nornullos exclufos à [2 xj;num. j ria, & hinc etiam iis vel remedium contra hoc * Dus, peccatum , vel eo dato gratias efficaces negálfe: - m utrique ramen negabant blafphemias, & erro» m xcs à Calvino & [Janfenio annexos. OT .388. Dico . Deus ante previfum quod« — m cunque peccatum neminem pofitivé reproba- m ! T vit nec etiam pofitivé exclufir à gloria; velut MU À beneficio indebito. Mf Prob. yma p.. L. ex Scriptura, 1mà quidem. clüm) Sap. r1. v. 25. dicitur de Deo: 2Diligis omnia;, * Md que Junt y €g uibil odifli eorum , que fecifli.. Vbid, dl C. 1. V. 13.: Deus iorzem non fecit , aec Letatut [ n pevditioge vivorum. Et Tobie G. 3. v..30:2 (n : Non. enim deleclavis 1n perditionibus uoflvis : evgo. * LY a creaturis de- Deus ex f& & non provocatus lllü)'tg;, cretum reprobationis non fecir.. 2dó Sap. 12. ltm, v. 15. ita Sapiens Deum alloquitur: Qu f5 jt- La ffus , 3uff? omiia, difponis: ipfum quoque, qui nom [ ; j debet puuiri, condemnare extevum exiflimas à.tua -/ SZI]IM virtutez virius enim tua juflitie initium efi : ergo. ;j X ante pravifam ullam culpam repugnar juíte fl ht Dci provideniie, quempiam reprobari ?tig p n EO d z f 2 D& Dro Uxo. $21 3 Deus in tem pore neminem excludit à gloria; n nl & damnat ad infernum ni(i propter peccata üt liquet ex (ententia Chrifti Matth. 25. v. 4I. : Y hi dicentis : Difcedite d sne maleditli ia iuem eter- !f M "um , qui pavatus.efW diabolo cg augelis ejus : d d N efi- vivi emun; $9 mom dediflis mibi umunducare &c.: ( dU ergo & neminem ab eterno decrevit à gloria excludendum, ac füppliciis eternispuniendum, r Y al nifi propter previía ejus peccata; quia, üt ] gxo' num. 365. in prob. ex Ratione oftenfüm eft, 1 ho Deus, quo modo rem confert in tempore, ea olli modo prede(tinar ab eererno. — /7. ex 7Yadizio- erto 7e. 1mó quidem ex Conciliis, inrer qua Arau- ficanumlII. Càn.25. fic ait: Zoc eziam ficundüm T Fidem Cetbolicam cvedimus , quód acceptá pev a. o prifinumgvatiá , oumues bap Fa5 Chriffo auxiliau- w fe & coopevante , que ad falute "m aniuue pertinent,, polfrut & debeaut , Jf fideliter. labovave. voluerint i adimpleve: , aliquos verà ad malum divind poteflate n pradeftinatos e|Jé non folum nou credimus , fed etiam, D f fuat , qui tantum malum cvedere velint , eum om- nf n ] a deteflatioue illis anatbema dicimus.: V alentin. lT. u) li Can. 3.: Fidentev fatemur pradeflinationem: eletlo- ü vum ad vitamy g pradeflinationem impiorum ad T suortem : 3n ele&ioue tamen [alvaudovum inifevicor- p^. z diam Dei pracedere tmeritum bonums án damnatio- | jl We autem peviturorum nevitum. malum prece- dere yuftum Dei judicium. Tv id.Self. 6. Can. 17.3 H j Ü Siquis uflificationis gratiam uouufi pradeftinatis . & il a6-vitam coutiugere dixerit, veliquos verà omues, ii qui vocautur , vocari quidem , féd gvatiam zen acci- F. pere , utpote diviná poteflate predeflinatos ad malut; pu mrm 5 400« aE X 922 Dzs Dro Uwo M anatbeima fit... dó ex Patribus , de quibus pra- fertim evo Apoftolico proximis Centuriatores ilena fution Magdeburgenfes ipfi Cent.2. C. 4. fic (cribunt: tj « e praedeftinatione ia docuerunt, ut quan- 1inis rum ad utriusque hominis fcilicer & diaboli la- píüm aertiner, negárint cum farali neceffitate ijlldi( contigiffe; nec predeftinationem in eo Dei; (it; Ariam (ed preefcientiam folam admiferunt,, Hinc pr&- termiffis S. Juftino tum in Apolog. ad Antonin. ia " fiiem tum in dial. cum Tryph., Cypriano ep. 52. à Antonianum , & aliis alibi referendis fufficiat üra liref laudáffe S. Auguftinum, qui dogma fidei pro- - bat inprimis ex Dei providentia, dum L. r9. n Ted de Civ. C. 13.: Deum [apientiffonum couditarem I & juftiffmum ordinatorem dedi|[e bominibus qua- dam lona buic vite congrua , €o pa&o. eequiffao, P ;rima ut quicunque talibus bouis ve&te ufus fuerit , accipiat ampliora atque ineliova , ipfaim [cilicet immortalita- '30) d quà autein perpevam fiéc i la 1 Du ,tis pacem €g gloviam ; accipiat , j biec omittat : deinde ex Dei juftiria; jtul Beonus eft Deus, (l dum L. 5. conr, Jul. C. 18. ait : juftus eft Deus;. poteft aliquos fine snevitis liberave, & m quia bous eff : uom pot efl quemquam fiue malis ne- vitis damnare , quia juftus f]5 quod p füm L. 4. mj li- DAR C. 8., ferm. 14. de verb. Apolt.; ep. 106. a bique cont. Pelapianos urget ex damnatione in- AL fanrium non baptizatorunr exiftentiam peccati Npt originalis demonftrans: irem ex duplici princi- lnum cipio generali, quorum alterum L. 13. deCiv. li, ftatuit his verbis: //d malum creaturae prior eff vo- z luntas creaturee ; ad bonumveró ejus prior eff volun- Iepu tas Creatoris ejus : alterum verà L, 3. de lib. arb. ] . 1g. p n VDE DEO Uno. 923 ]u C. 18. ita profert: Onis pena fi jufla eft , pecca, Id s 11 ex &i pena eft, €9 [upplicium uominatur &c lt Katione. 'Tum quia reprobado vel formaliter u eft judiciurn, üt plurimi ex pracipua hujus no- lol minis fignificatione docent: vel faltem incipit i à judicio, quo quis judicarur indignus eternae o ] vite, & dignus füpplicii &terni, adeóque no- u titiam deliéti füpponit : tum quia reprobatio yoni eft actus ju(litiee vindicativee, qua nequit ho- f minem priüs deputare ad poenam, quàm pre- jf fciat culpam: tum quia, fi illa etiam permirta- J | n ; " tur effeactus merz poreftatis & dominii in Deo, 7 Ig*.ï tamen ab ejus bonitate plurimüm recedir, & (j confectaria illa horrenda alibi fari ks refutgra ne- qitæ- ceffarió inferr.. JH Prob. 2d. p. iisdem. argumentis; tüm .qruia jj / prima & precipua pena, in qua ftat damna- ii j tio, eft peena damni feu, exclu(io à gloria; unde "1] & parvuli fine remedio contra peccatum ori- lfm ginale decedentes veré damnati dicuntur: tum DZL'E) quia nullum defa&o eft medium inter exclufio- iil nem à gloria & inter deftinationem ad peenam: j j n tum quia illa exclufio à gloria non habet pro " termino carentiam beneficii indebiti, fed priva- T rtionem & peenam ; cüm licét beatitudo non de- Y m beátur natura vel fecundüm fe fpectateze vel cor- d rTupt , deberur tamen naturee üt elevate a [i[lEI' ilum finem, vel ut reparatze per mortem Chri- 3CiV. fti; fi peccatum non obítet, & Chrifto com- 7[2 u paffi fuerimus. | Couf. . Quia hac reprobatio i repugnat regulis illis peneralibus ex Scriptura Du 1e5 ac Tridentino defümpris: Pejdifio tua x ,Jl ïüg- z $ Dz Dzo Urriro. 924 tantummodo in me auxilium:. & Deus Heninem o« deferit , mifi ab eo defevatur.. Ttety illi Fulpentii lim C nu &d Mon. L. 1. C. 26.:: Quefo, Monime , ut bunc. locum Pauli attendas . notum námque eft , ivam — tden Dei won po[fe dici , uifi cveditur imiquitas praceffi]es E lo Ícilicet ex illo ad Rom. 2. v. 9. 47l uia hec .v voluntas pofitiva excludendi reprobos à gloria 11915 non ftat cum fincero affectu omnes homines Vrj falvandi; cüm illa, tefte Alvrez Difp. 54. con- 7 cluf. 5., importet folum actum conditionatum Mdam in Deo, quo veller falutem omnium; nifi ex tilbi hoc impediretur pulchritudo univerfi, & uni- li ver(ale bonum divinge juftitiee ac mifericordia: & in x quz eft velleitas , non volunras & fincerus affe- DI &us. — /]I. Quia hec fententia; licét non dicat lj W àDeo reprobis injici neceffiraem infallibilem E incurrendae damnationis, & confequenter ma« ]à agendi ac carendi mediis neceffariis, üt pro- , fiterur Calvinus; tamen reipía admittit, quod ts verbis negat. Nam cüm reprobatio illa fit actus m divinz voluntatis , non conditionate , fed abío- 1 eo lutz , quee antecedenter f& habeat ad preevifum lmd omnem confenfum , & non poffit non impleri; giam ! non poteft relinqui voluntati humanse poteftas. Mppg fe vindicandi ab illa exclufione à gloria; nec da- lm e ri auxilium, quo poffit bene agere; ac obtinere A ( xoriam, fed feligi auxilia non tantüm ineffica- fitiot cia fed etiam iníufficientia: quod ipfüm eft D unicum caput & ori r Ímatum. g;o. Cglvmianorum potie lu) tlf 385- LT D'E Dro UNDA.-; gir f : . 889. Dico II. Deus poít pravifüm pecca- Fng;mi tum originale, üt ab hominibus. precisà con- gt tra&tum, non ftatim propter illud folum & in ij eodemrationis figao pofitivé reprobavit aut ab- . " foluté exclufit ullum à oloria. Prob. I. Ezech. i 18. V. .23. dicitur!: /Vunquid volumtatis mee efl j glore mors impii , dicit. Dominus Deus,. €9 uon ut con- yomii wevtatur à viis fuis ? vivat; & 2. Petri 3. v. 9.: j (00 Patienter, agit propter vos ; noleny aliquos perive, J fed omues ad penitentiam comcerti. In his ac fi- jlid milibus locis Scriptura loquitur de homine con- du fiderato coníequenter ad peccatum oripinale: d fed in iisdem clar& excluditur omnis voluntas dffe antecedens perditionis hominum ac damnatio- dii] nis: ergo., j Corf. Deus poft previtum Ade peccatum & originale omribus proprium ha- a buit voluntatem falvandi omnes, üt ex dictis j num, 316.conítat; & Chriftus mori pro om- qu nibus decrevir; üt ex Tract. de Incarn. füppo- ?mh' nimus: ergo non flatim poft previfüm illud ac h in eodem rationis figno potuit habere abfolu- SIU tum decretum damnandi vel excludendi quem- M l d »piam à gloria: quia manifeft? repugnat, Deum ii fuppofito peccato originali finceré, & quan- C dl tum eft ex fe, efficaciter voluiffe omnium falu- ii tem ac remedium fíàlutis, & tamen in eodem i t rationis fipno absque alia conditione vel caufa u previfa fimul efficaciter & abfolutà voluiffe mul- p torum interitüm vel exclufionem à fàlute. Prob. 11. Peccatum originale per gratiam ba- .'ptifmalem dimiffüm non eft caufà reprobatio- poft H l,lxisv aut exclufionis pofitivae à glcïria: ergo prae ss ] 1 926 DE Dro Uwo. previfum peccatum originale ür preecis? con. prim fitota traétum & propter illud folum Deus neminem Tant pofitivé reprobat vdl'excludir. ZAnt. TOb. i. j ll dänlf &terR juxta Apoftolum ad Rom. 8. v. r.: JVi (ida auationis eft ia d5, qui funt in Chrsflo SEfu; & ilom juxta Trid. Seff. 5. in decr. de pec. orig. num: 5.: Jn venatis mibil odit. Deus, quia nibil eff dumnatios Cf &tam vis düs , qui veré con[cbulti funt cum Chriflo per Ba- prifina im iorterm : íed multum damnationis in 0n € dl 1000l iis effer,. fi originale peccatum licér dimiffurn foret caufa reprobaiionis: ergo. 2. Florentin, T q tipin in decreto Eugenii docet, effectum Baptifmi effe remiffionem omnis culpa originalis &actua- Nl ] Tittu - . lis,.omnis quoque peena pro ipfà culpa debitae Wi adeó ut fi baprizati moriantur, antequam ali- ]: j fin quam culpam committant , ftatim ad regnum r ceelorum & Dei vifionem perveniant: "Triden- tinum autern SefI. 6. C. 14. declarat, per Ba- LY Qu ptifmum tolli non tantüm paenam eeternam fe ' & temporalem: fed hoc foret falfüm, fi origi- Atv AC nale peccatum foret caufa reprobationis; tum ! quia dimiffo quantumvis hoc peccato ob illu d Smc reprobationis antecedentis decretum non dare- tur facultas perveniendi ad Dei vifionem: tum tj d quia pcena peccati originalis graviffima remane- -ret in illa reprobatione: ergo. ' 3. Trid. Seff. 6. m üüm l - C. t. affirmat, caufam finalem juftificationis effe ! vitam &ternam; eos, qui jüftificantur, ado- le]hüe Yi piari in filios Dei, ac heredes fieri vitae ater- A PQ ng , ungíque & fignari Spiritu promiflionisfan- &o, qui eft pignus hareditatis noftrae; acci- Chri Vr pientes chri&ianam juftitiam , jubgri eam , ce.u pri- [ 1 Va Dr Drzo Uxo. Á p d. primam ftolam alteri ab Adamo acceptee füb- d ftirutam, confervare immaculatam ; ut eam per- ] , J erant ad tribunal Domini, & habeaut vitam i j jj stermam: fed falfa haec omnia & fruftra forent o icta, fi in juftificatis origihale peccatum ni- Qoj. hilominus canfa reprobationis foret: ergo. hm Conf. Sicut quod eft caufà reprobationis, eft j etiam cauía poenee seternee; fic é contrario quod jonist non eft cauíà poeng eternze, non eft caufà re- af probationis; cüm eadem fit ratio reprobatio- j BI$) quae eft condemnationis: íed peccatum jl originale, quod in hac vita remittitur, non eft cauia peenee etrernae ; quia remiffo peccato, re- ebit mittitur eterna peena ei debita: femel autem re- ( miffà culpa nunquam amplius redit; cüm dona Tj Dei fint fine peenitentia: ergo. — Probatio ulte- Tior tum ex erroneis Janfenii corollariis, tum ex r xd lis quee Art. feq. dicentur, haberi poteft. 390. Dico Ill. Deus pofitivé reprobat, u jo parvulos quidem non baptizatos propter pecca- D l j tum originale , adultos autem propter peccatum ï))ill jl vel originale vel actuale, vel utrumque uíque ii ad mortem durans & períeverans, & füb hac .U conditione à Deo pravifüm. — Proj. 1ma part. r Quia quidquid Deus in tempore exequitür , i ab eterno decernit; & in mente Dei datur; » j / | .cüm Deus nequeat vellealiquid de novo aut in- teligere: fed Deus exequitur reprobationem [ pofitivam in tempore; ütde angelis reprobis ex 2. Pet. 2., de hominibus autem ex fententia P j Chrifti Matth. 25. conftat: ergo datur jam ab &terno reprobatio pofitiya, (eu Deus pofitivà I;du re- pfl' "a —— 928 . Deg 1526 UNö. 2 reprobat. Unde &Conc.Valentin . üfh. äsä.cit*, 5 fü (il d ait: Fidenter fatemur. predeflinatiouem electorum W:'æ , ad vitam , ? pyeede[linatiouem. impiorum ad or» DT ton &c. — Prob. 2d. p. Eadem ex parte hominis reprobi eft cauía füz reprobationis, qua eft TET jtei condemnationis: fed in his parvulis tota cau- Q d fa damnationis eorum eít originale peccatum ad mortem ufque perfeverans: juxta illad Chriftl Coyf (tire oan. 3.:- /Vifi quis venatus fuerit ex aqua &g. Spi* qitu $., mon potef intvoive in veguum Dei: evgo ïlïï p Wi & illud folum, àt previfum ad mortem perfe- veraturum , eft caufà reprobationis. Idem at« j PET[CV« Y gumentum tenet de adultis cum folo peccatao origina!i non remiffo decedentibus : facilé eriam Iu Md applicari poteft ad declarandum illud tanquam caufam partialem reprobationis in adultis, qui b/ixoj 0s originali non dimiffo addiderunt peccata actua- T li. Reftat iraque dicendum de reprobis, qui» bus dimiffo ori inali infunt a&tuale unum vel D ; dv plura mortalia ulque ad mortem perfeverantia: de quibus Proj. 37. p. Scriptura & Pat res do- Rono mnarls & | cent propter peccara actualia homines da & propter eadem previfa reprobari. Nam ^(it üum, Matth. 25. v. 41; dicit Chriftus: Difcedite àimt mmaledi&li in igtem eeternum, efuvivi enim , 9 non UOp dediflis mibi manducare &e. — 1. ad Cor. 6. v. 9. ;JBI k inet Paulus ait:. Zz nefcitis , quia iniqui vegnum Dei Eüp sion po[frdeburt. — Valentin.-f. c. definit, i7 dam« Ci]l!m natione pe viturorum mevitum malum pracedere jue flum Dei judicium. Tertull. L: de prafcript. "n 1 fity C.3.: dei vetrà penes Deum fuevant ; debine e-runt. ET reje?i ob delida extra Deum /4]& cep QFQ* Dz Dto Uxo. 929 u S. Fulgent. L. 1. ad Mon. C. 24.: Predeffrgavit k dllos ad. fupplicium, quos à fe prafcivit volus:atis du male vitio difceffeos. Beda L. QQ. q. 13*: Non Dunii ef in Dei dzfpofitioue , quomodo peccatov. peccet : g fed tamen cim [ciat eum peccaturum., mortem ei j Qvedeffinavitüt vevus judex. "Teflimonia A ugufti- ii ni dedimus füprà, aliorum addituri inferiüs. ( Corjf. Ex dictis eadem eft caufa reprobationis po- 2 fitivze, quee eft damnationis ; fed adültidamnan- ; crgü tur proprer actualia peccara,. eáque nonnifiex- pletà hàc conditione, fiin illisufque ad mortem ! p&ïlii end períeveraverint, . quz fundatur ia illa Luc. 15: CUU tiift penitentiam egevitis, famlommues pevibitis: ergo. eriani 391. Objic, cont. 15. S. Petrus ep.q; Go V. 8. de Chri(to ait: £ ,quatq us eff in caput anguli eg $0 lapis offenfionis €7' petva [candali bis , quà offezdunt u ver/o , nec credunt , n quod €s pofiti [unt : íed po- J "u firemis verbiso(tenditur, illos ad incred ulitatem "L l à Deo effe predeflinatos, & con(equenter ante ii previfionem peccati omnis ad exclufionem à ts Ó regno gratice & oloriee per Chriftum conferen- gmoi &; tum quia nec deber legi juxta Vulgatam ,. M 1n quo pofiti [unt , nec relativum pertinet ad ver- T um ita ut fenfus fir: offendunt in verbo; in quo pofiti íant; íed juxta textum gracum de- T li et legi: in quod pofiti fünt, & relativum per- tinet ad totum .precedens complexum, quia T. eft pronomen neutrum eic ó, quod cum maf- culino Aóyoc non confentit: tum quia verbum p d ( aí9uui pono , frequentiffim& in Scripturis ufür- " patur proordizare ac deflimare: ergo. Conf.I. Deus j reprobathomines vel ad oftendendam porentiam P Nnn fuam. j f m 3 950 Ds Drzo UNo. Ex fuam , vel ad oftendendam gratiam ergaelectos, LE 1mum quidem dl o -t patet ex epift. ad Rom 9. finpillatim circa Pharaonem: Z /oc í pfuum exci- p o Irop) zavi te, ut. oflendam n 1e virtutem 1neam ; uni- verfim circa reprobos: .$/ P Deus volens offendere & r otentiam [uam: 2dum (tedu jvam, Q9 motam facere . autem, dum ibidem li f erum dicit Deo, ficut D.M figulo , facere vas in honorem vel in contume- dim liam ex eadem mafla, &,poftremum fieri, uf n offendevet divitias gratie [ue 12 v afa mifericordiae. tin, | Sed uterque hic finis intendi pote(t ante pr&- d vifionem omnis pe ccari: ergo. Cozf. /]. Deus um nis peccati; & in eo fig- ante preevifionem om AU [ no rationis, quo ele&tis vult gratias congruas o etiam vult damnatis gratiam t antüm fufficien- Df tem & permiffionem peccati: fed hoc ipfo vel ffpunün & reprobat, |quia ';u'l[ d' formaliter vult eos damnare; .oc debet velle propter a liquem finem, qui D ne vel virrualiter ha non eft alius quàm damnatio: vult eos damnare ; quia permitfio peccati & gra- N f biliter connexa eft cum l] tia meré füfficiens infalli damnatione: er go. Tpro 2 Vulgatee Jectio- R. AN. 1nin. Quamvis enim LU nem omitramus, cui preter non nullos gracos NI er fio confentit , Codices Arabica & Syriaca V T. nde non fequi- tT tamen fenfüs Bezee blafphemus i ffunr. dici à fe tur; tum quia infid eles non po ] j ( litia, non áutem à Deo, pofiti effe in füuáque ma hU ordine non credentiu m & reproborum: tum l!le dg d vel ad quod. ecandüm "Quia verba eic ó 27 quo if Bedae aliorümque exp ofitionem indicant ad 1 UZ qu Chrifto & Evange- dümn i0; credendum ; feu: uF credant DEV Dro Uxo. 931 m 1;0; adeó , ut fenfas fit : Chriftus eft petra fcan- nqui dali omnibus hominibus, maximé ] udais, qui j pofiti, id eft, creardi & ordinati per legem & m j Prophetas fünt ad hoc, ut in Chriftum à lege 7 & Propheris prefienatum credanr, nec tamen : d credunt, quia credere nolunt. ^ /47 Corf. 7. &, 8 K D. M. Deus bomines reprobat ad oftenden- n dam porentiam vel gratiam erga electos ex fe fit i & ranquam ob finem primó & abfoluré inten- T tum, N. ex confequenti & tanquam ob finem u fecundó ac ex faéta peccati füppo(itione inten- j hi tum, C. . /2d Conf. H. s. IN. m. Habet quidem r TU Deus gratie meré fufficientis & permiffionis peccati fines optimos nobis incopnitos, non ta- [icie? men damnationis, utpote cum Dei voluntate Yo i repugnantis ;; adeóque in ilis formaliter non nj vult damnare aut reprobare: praterea damna- i ql]l tio nec per fe nec ex intentione Dei eft conjun. Tm iW It &a cum gratia (ufficiente ac peccati permiffio- &Bïn ne; fed per accidens folüm & contra intentio- jf nem Dei; adeóque nec virtualiter vult Deus reprobare. Argumenta reliqua, que vel de- d fümuntur ex C. 9. ad Rom ) Vel ex eo, quód faoi Deus dicatur autor peccati, folvi poffunt tum enlll ex di&tis in hoc Tra&: num. 317. & 368., tüm f« M ex Traét, de Peccatis num. 76. & feuq. | i 392. Objic. cogt. 2d. S. Aug. ep.105. ait: $i d va[a funt ire , que pevfe&ta [unt ad pevditiouem , quee j ilis debita vedditur , Jibi boc imputent, quia ex ea jl maffa fa&a fumt, quam proptev uuius peccatum , " 4 quo omHes peccaverunt , qnevitó Deus jufféque iif damuavit. Ergo propter originale & ant li ?P I'æ;i- .Nnna Vl» ass 932 : Dg DEO- UN.o. vifa peccata alia multi reprobantur. — Conf. f origina Peccatum originale quantumvis remiffum eriam (j ] quoad peenam, tamen habetur caufa concupi- Vncug Ícentie in bomine : ergo & derelictionis in idme maífa damnata & reprobationis. Corf. 1J. Idem 3 pui lo peccatum eft fons &radix omnium peccatorum, h & pote(t dici caufà motiva, ob quam Deus ju- imq 1Ad f& vult non dare hominibus auxilia congrua ad non commitrenda peccata actualia, nec perfe- Amnai itafa verandum in iis u(que ad mortem: ergo ori- ginale peccatum rect? dici poteft propria caufa, Alhm licér remota, reprobationis. PUR &. IN. Conf., & quód propter fohim pec-ca; 4 tum originale üt preecis? contraétum reprobatio Rn pofitiva eveniat, — Loquitur S. Doctor. hic de Wt DT adultis vel peccata actualia contrahentibus, vel Iüminig in originali permanentibus, üt ex verbis imme- Atart diaré praecedentibus liquet: $ed excu[abumt /fe J Q Bbominues , qui nolunt veteg fideliter viveve , dicen- ag 265 quid qos fecimus , qui malà vivimus , quando- At quidem gratiam ; utide beu? viveremus , ttom accepi- tiln amus? Mon Wpo[fumt. vevaciter dicere , mbil mal fe Rritt facere , quia ialà vivunt : [ieuim nilil mali faciut, )j x benà vivunt: fi autem malà vivuut , de [uo, mal? à Tün vivunt, vel quod originale traxerunt , oel quàd in- lpl fuper. addiderumt. Praterea in verbis objectis AUS. Y dicitur duntaxat damnatio ac perditio peccato .fhnf, i oripinali tanquam peena deberi , ac hominibus Enli]m reddi, fifint vafairae, quz perfecta funr ad per- lg | ditionem; an aurem perficiantur ad perditio- Q ïDe nem ex íolo Dei beneplacito, an ex propria atün znalitia vel aliena culpa emundationem peccati Atb Ofl- 4 Y Dzg Dn;'oï UNo.v $33 Qj originalis impediente? non decernitur. P ht Conf. J. $.. IN. Conf. Difp. eft; quia quamvis O. concupifcentía in homine renato pcena non fit, d fed mera poenalitas, & quze etiam in (latu natu- ij r pure& haberetlocum; tamen admitti poteft, IC&EGIUM aliquo fenfü effe e ff ectusoripinalis peccari; par- bf tim quia non füiffet furura in ftaru integritaris ngmaä ad Ade pofteros transmif£e: partim quia nibil ( pflff- 1 damnationis in fe haber, & relinquitur dunra- n Xat ad'agonem: reprobatione autem admifsá, jl multum damnationis adhuc reliquum effer in re- natis , & relictio effet ad interirum. 44 Conf. H. peca jbit - 1. /4. N. Conf. Sequitur enim ad fümmum, peccatum originale effe occafionem remotam i d aut conditionem, fine qua. Deus non neparet J'S) V'fj iomini gratiam congruam, nec homo a&tualiter Bs Jmts Peccar'et.' Praterea cüm negatio auxilii con- n /þ ( rui non fit caufa. peccari, confequenter nec eft caufa reprobatio nis, cujus propria cauía eft ruaf»t"ä- peccatum ; adeóque nee peccatum oripinale re- ii miflum dici poreft caufà reprobationis, etiam vll fi fuerit caufa negationis hujus auxilii. 77 - 393. Obsir. cont. 31. Reprobi ex frequenti ,ni Patrum & Do&torum ufi ü vocantur rantüm vel T fimpliciter przfcitis ergo circa hos non datur j a&us. voluntaris div ing & reprobatio pofitiva. AU Corf. L. Conc. Carifiacum C. 1. definit unam j tantüm effe predeftinationem ; Hincmarus Ar- " chi-Ep. Remenf. praterea etiam negavitimpios j à Deo pradeftinatos poenis: ergo utrique ne- ygpriï Bárunt reprobationem dari. Couf. 1. Ex te- ccca,[l' probatione pofitiva fequitur, tum reprobos non u Nnn 3 poffe N x 934 Dr Dso UwNo ] m poffe falvari, tum Deum effe (cau(ämv'peräi-ti.ow-. nis eorundem : fed utrumque eft erroneum: 1 aisl ergo. 4 P ^ ipllüs: i. D. 74. Vocantur tantüm vel fimplicitet |omp ! lilom precfciri , excludendo hác reftrictione decretum. juítitiee vindicativee, & reprobationem pofiti- ferit dicel vam poft przvifam in peccato finalem perfe- verantlam, N. excludendo ranrüm prædef*tinae- n tionem fümpram in fenfü communiori ac prin- Q per cipzli, nempe in partem bonam & pro electio- qda nead gloriam, C. Ufüs loquendi acceptus eft d à S. Augultino, qui L. de przd. Ss. C. 10. ait: fice Pradeflinatio eft , que fine prefcientia uom potef v ] qini effe: poteft autem effe fiue predeflinatione pve[cieu. 71a. d Conf. L. Y. D. Conf.. Negárunt dari tj i fl reprobationem iu fenfo prde(tinatiano & Got- tefchalci, C. in fenfü no(tro, IN.. Capituli ver- fs ba heec funt : Deus bonufts juflus elegit ex eadem bnf. maffa pevditionis [ecundüm pre[cientiam [uam, quos qe per gratiam preedeflinavit ad vitam , &9' vitam illis ve predeflinavit eternam:. ceteros autem, quos juft- Qu fie judicio im maffa perditious veliquit, perituvos ia prelcivit, féd uon ut perirent , pradeflimavit ; pe- N aam autem ilis , quia juftus eft , predeflinavit ettr- Atfet zam. 4c pev boc unum Dei predeflinationem tat- tonfe zuimnmodo dicimus , que aut ad donum pertiuet gra- DI zig aut ad vetvibutiouem juflitig. Ex quibus pa- M0 tet, à Patribus admiffam in Deo effe reproba- tionem pofitivam poft pravifiouem peccato- 4i rum & oppofitam fuiffe unam praedeftinatio- nem duabus Gottefchalcianis, quarum unà ho- 19 gines ad vitam , alterà ad mortem utrinque necelia- 24 Dr: Dzo UIN'Q. 935 * ped 4eeceffarió. incurrendam predeftinatos. heereti- ATORRUT cus ille docebat; qui quamvis poftea non am- pliüs duas (ed unam, quam tamen geminam ex Ünpi comparatione charitatis vocabat , ftatueret, ni- ( hilominus ab errore füo de reprobatione & de- m merita pracedente & neceífitatem inferentenon n difcetfit. Licét veró Hincmarus pradeftinatio- v nem geminam, fed in (enfu Concilii pofito , di- T4cpf €i permitteret, & poenas etiam impiis à Deo yded pradeftinari doceret; nunquam tamen paffus qu eft dici, impios peenis à Deo predeftinari, ne 104 fcilicet videretur cum Gottefchalco. admittere; 77 quód Deus. non alio: confilio impios creàrit ; (tji quàm ut neceffarió impii fierent , & ex illapec- m Ü candi neceffitate damnarentur, qui hereticus ] &Gb'( fenfus.erat illorum. verborum ; queis Deus im- iil pios pradeftinare ad' peenarn: dicebatur. 4 ii (lïd'gz Conf. IT. Ws D. ,4.. Ex. reprobatione pofitiva, !di)bf':'ld, qua nonnifi poft previfum. peccatum origina- le vel actuale cum morte conjun&tum ftatuitur, U fequitur reprobos. non: poffe falvari &c. ; IN. ] j M ex ea, quae ante illam praevifionem ponitur, C. | INon intervenire hic neceífitatem abfolutam & j d antecedentem ,. fed: hypotheticam tantüm ac jl i confequentem, liquer ex.alibi] dictis. Patet item in noítro f j ! 2 'Ítemate caufam perditionis refugdi n non pofle in Dex*fm;. ePTC)l yat ARTICULUS II n admittenda fit negativa veprobatio à glovia ? j ^ -394- NTO?a. Ex diverfis reprobationis nepati- iif v&a acceprionibus, in hujus Capitis ]ecinl' proc- Nnn.4 $36 Dz Dszo Uxo. 23 fitate| procemio indicatis, binas pofteriores in præc.eþ-l denre arüiculo jam rejecirnus; quid de ea fen- — NH tiendum fit, qua pro nudà prateritione aut - ipar mera omiílione in ele&tione ad gloriam fümi- -exclof tur, nunc brevirer examinarur. — Quamvis ve- -qsí j ró reprobatio, quee fit poft finalem in peccato qum perfeverantiam, poffit etiam negativé accipi & - x btio per modum prateritionis ac omiffionis explt- sdmi cari aut confiderari; tamen quia reprobatio illa potef con(equens entitative eft, vel neceffarióconjun- t e gitur cum a&u pofitivo, ac refpicit etiam p- Wi IU Quat nam fültem damni, nequit mera prateritio aut omiffio dici; nec proinde in quzftionem prz- Ü Adv m fentem admitri folet.. Porro cüm fü periüs often- fum fit, non dari preedeftinationem gratuitam lr rel hts : merita pravifa preecedentem; neque locus fupereffe videtur quzrendi , an fuerit fa&ta prae- ltan teritio aut omi(fio aliquorum, ubi aliqui electi (Và fünt ad gloriam? Nihilominus ut controver- ümn fiam illam eriam . ex hac parte perfequamur , ju- Witati vat de hac negativa reprobatione aliquid hic fitn adjicere. TWent 395. Dico. Non eft admittenda ; reprobatio W | negativa à gloria, five ca ftatuatur ante pecca- fuppl tum quodcunque, five flatim poft or fitio igiqale peccatum previfüm. Qu flln[ Prob. 1. p. Z. Reprobatio negativa quoad rem &efiectum nihil differt à pofitiva; ficüt enim BN apud Romanos qui frereriti vocabantur ex eo; | Wt quód, cümlegerentur Senatores , à Cenforibus V eorum nomina non recitabantur, eandem for- Qu tem habebant cum rejeZiriis feu repulfis à dig- loq pita- À Drz Däo Uno. - 99 m nitate fenatoria; & ficut qui in teftamento non T vocantur haredes aut lepatarii ; eeque nihil par- w ^ ticipant ex defuncti bonis, acqui funt fpeciatim nl j l - exclufi: fic qui reprobatus eít negativé ; non NI plus fpei adeundi regni coelorum habere poreft, ( . quàm pofitivé reprobatus. Sed pofitiva repro- WP)L)( . batio ante peccatum finale previfum non eft J2 . admittenda ex diétis: ergo necnegativa. 7/. Ubi 7 poteít effe reprobatio nepativa ;! ibi etiam pofi- W tiva effe poteft; tum quia ex negativa fequitur L pofitiva: tum quia ratio non eft, cur Deus ne- j queat pofitivé velle;.quod vult negativà: fed vpfæ ab Adverfariorum plurimis ante previfionem [[eh. demeritorum abfolutam non admittenda ftatui- iaf tur reprobatio pofitiva: ergo nec admitti de- odl et negativa. /II. Negativa reprobatio; cüm r fit antecedens ac infallibilis, eequé parüm ac po- Ál fitiva confonat cum fincera voluntate falvandi Jit omnes; nec minüs repugnat mifericordie ; bo- u nitati, gratuitae ordinationi diving ac redem- li lr , ptioni Chrifti; ergo. 777 Nullum eft funda- mentum ponendi reprobationem negativam, il nifi fimul ponatur condemnatio ad e&ternum ( fuüpplicium; tum quia ex di&tis ficut praedefti- T natio fit tantüm poft pravifa merita, fic & re- probatio in eo tantüm figno fit, ubi pravifa IO&d fünt omnia demerita: tum quia poena fensüs nl nunquam faàltern in adultis feparatur à poena d) damni feu exclufione à gloria: tum quia Patres J vel utramque reprobationem explicité conjunz i gunt, vel fi de reprobatione negativa folitarie p loquuntur, eandem pravifioni peccatorüm acQfua- ii iNnn $ 938 , Dre Dzo Uno. a&tualium fübjungunt. 1mum patet ex Ful. ] gentio; qui L. r. ad. Mon. C. 24. ait: Deus zon deme pvedeffinavit ad vegnum fed ad interitum &g [upph- fsp ciumy quos à [e pra[civit voluntatis inale vttio di- wri, fceffavos. 2dum liquet ex Profpero , qui refp. 3. T0 ad Cap. Gal. inquit: Quod Pujusmodi ia bac pro- C lapfi 2nala, fige. corre&ione panitentie. defecevunt , WY 502 ex €o ueceffitatem babuerunt , quia pvedefünati quia zon [unt ,. féd 1deo preedeffinati uon fuut , quia tales de[l il Jururi ex. voluntaria prevaricatione pvefciti [unt. Similia habet refp: 7. & 12ma. Iyo Prob. 3da p. [.. Apud patronos hujus fen- BU ] tentig tria tanquam. certa fupponere licet; at Ti 1. Predeftinationem. & non pradeftinationem fcu negativam reprobationem fieri pro fola Dei p voluntate & libero arbitrio , fine. ullo refpectu Qul ad merita veldemerita creaturze abfoluté futuraz lx n 2. la eo rationis figno ac inítanti , quo Deus aliquos predeftinat, & reliquos non pradefti- tion nat; penitus abfolvi torum. predeftinationisne- QUj gotium , adeó; ut poft illud inftans nulla am- " E plius ullius praedeftinatio fiat: . 3. Illos tantüm confequi falutem , qui preedeftinantur; omnes n veró illos damnari, qui non preedeftinantur. Tin: Corollaria, qua ex hypothefibus iftis dedu- f cuntür; oppidó falfa fant & abfurda. Eorum D rmum eít: non effe in libertate hominis conle- . qui falutem. Nemo enim falutem confequitur, Tib nifi preedeftinatus, ex 34tia hypothefi:: fedieffe df radeftinatum'vel non effe, non eft in liberta- hs te hominis, càüm juxta 2dam hypothefin pr&» 1 deflinatio vel non prade(tinatio pendeat à fola € li D& Dro U&o. 959 a Dei voluntate, nullatenus autem à meritis vel Durit demeritis creature: ergo. 2dum: Negativà 2 reprobatos non poffe falvari. Qui poffant (al- at vari , debent poffe praedeftinari ; ficut enim ne- [:n mo a&u falvatur, nifi actu predeftinatus, fic " nec poteft falvari nifi potens predeftinari: fed j 7 negativé. reprobati non poflunt predeftinari; j H l " quia juxta hypothefin 2dam poft gratuitee pra:- jb deftinationis aut negativae reprobationis inftans ft nulla amplius praedeftinatio fit: ergo negative j reprobati, hoc ipfo tantüm quód fint tales; 3 non poffunt falvari. 37/u: Deum effe primam [cen) caufam noftre perditionis, 'Qui non pradefti- !HCH? nantur ; infallibiliter damnantur fecundüm hy- 3 poth.3tiam : (ed Deus eft prima;imo unica cauía, xil d uód homines aon predeftinentur fecundüm j [d ] iypoth. 1mam: ergo & prima eftcaufa, quód J27] homines damnentur, /I. Suppofità reproba- Ó i tione negativà abfolura & antecedente peccati gffe cujuscunque previfionem neceffe videtur, ut n Deus in executione hujus reprobationis.neget. Yi auxilia efficacia, &.der inefficacia eo confilio, Yi ut reprobi non falventur; quia ficut ex praede- (I. flinatione abíoluta & antecedente fequuntur in dl tempore auxilia efficacia ranquam effectus & 1l media, quibus predeflinatus certiffimé falve- j tur, fic ex reprobatione negativa fequi debet 1j fubtractio auxiliorum efficacium & largitio in- u ! ; efficacium tanquam effectus, utpote fine qui- [ bus reprobi non perirent, qui tamen certiffime [ pereunt. Sed hoc foret infidiari hominum fàlu. j ti; nec componi poreft cum feria voluntate fal- j Van- 940 Dr Dro Uuno. nonm vandi omnes, & repugnat attributis Dei pluri- bus: ergo. 777 JuxtaS. Auguftinum ff maffa — | n ila, exqua Deus facit aliud vas in honorem; | bat, - gariv aliud in contumeliam , zoz effet ex 4dam dam- nata [ed ita sedia , ut quemadmodum mibil. boni t di punak 324 rec imali aliquid mereretuv ; tunc , üt ait ep. 106. non frufira, h. e. non fine fundamento, vide- tionis Tà Cdl vetuv ipiguitas, w* ex ea fievent vafa. im contume- lian: aut üt ep. 157. inquit: Zerizó videvetur dlfo znjuflum , quàd fiunt va[a irao ia perditionem: fed: y juxta eos$, quos hic oppugnamus, fententia i Ditop S. Auguftini non, minüs ac C. 9. ad Rom. agit DT de reprobatione- nepativa à gloria; & vafa in contumeliam non fiunt ex maffa damnata fed: L M lm media, cüm reprobato negativa admitratur etiam praevifionem peccati originalis antecede- 1 üt Topt re: ergo reprobatio hec meritó nec fruftra vi- detur injufta & iniquitas. d lr flatuitur: mj . P*ob. 3tía p. Reprobatio negativa poft previfionem peccati originzlis, ut pecca- fid ] Cattif tum originale poffit dari pro caufa ejus motiva: fed peccatum originale nequit dici cauífà mora- tdh lm lis & motiva reprobationis negativze , ergo.. AMin. prob. 1. Jaxta patronos. hujus fententiee [* nullum peceatum pracedens fuit cauía repro- & bationis negativze in angelis: ergo nec origina- Qüe. i le erit motivum reprobationis hujus; fi datur; in hominibus. 2. Peccatum originale praecisé por üt contractum eft commynetam iís . qui dicun- Tgnu QU rur gratuitó predeflinati , quàm iis, qui au- diunr negativé reprobati: ergo non porteft dici Tion quia QR verum motivum gegativæ reprobationis; non 941 DESDEO UNO il non movet Deum, ut omnes non predefti net, [nf cüm tamen verum rifotivum determinare de- um beat, ubicunque invenitur. 3.In pluribus ne- ni. garivé' reprobatis peccatum originale przevifum M hn eft dimittendum acdimiffum: fed peccatum ori- ginale dimiffüm nequit effe motivum reproba- : j tionis nepativae, cüm nequidem radix &remo- fa. J ra cauía effe poffit reprobationis pofitive & ex- clufionis, üt num. 389. often(um eft: ergo. Ti 395. Olferva.A dintelligendam fententiamS. Iu Aug.de reprobatione , quamiAutores pradefti- Eu ] nationem gratuitam aflerentes negativam vo- ] n lunt; ex ejus fcripris nonnulla annorare juvat. h l. Maffa perditionis eft aniverfitas hominum jfut damnationem eternam meritorum, five dein , de- qui reipía damnantur , propter [oripinale five iW propter a&tuale five. propter utrumque uüfque ad mortem perfeverans damnentur. II. Hec ] maffa non eft eadem cum peccato originali; Yi fed hoc dicirur illius caufa, quia propter pec- ]i catum originale in Adamo commiffum & con- I tradtum ejus pofteri tum omnes tum primó 00' damnationem íünt meriti. III. Ab hac maffa liberantur, fed remporaliter tantàm &imperfe- 71 &, qui juftificantur quidem, fed in juftitia uf il que ad mortem non perfeverant. Quamvis l enim illi non mereantur ampliiis damríationem j propter oripinale utpote jam dimiffum, me- tg rentur temen proprer acluale peccatum; & ïï hinc in maífam perditionis relabi dicuntur; d non quód in originale peccatum aut in illius l peccati peenam numero eandem recidant: fed quod Á 942 Dr Dzo Uwo. loc quód propter actuale peccatam mereantur da- TUm mnationem, qus illis aliàs propter originale, Dor fed jam dimiffüm debebatur. Finaliter veró & (ILQ. perfe&é liberantur, qui in juftitia perfeverant 9nt uíque ad mortem, & glorificantur. IV. Ne- ! pres quidem temporaliter liberantur à maffa perdi- tionis, qui relinquuntur feu permanent in pec« Y ]uj Doi cato originali: finaliter falrem non liberantur; qui in füfcepta juftitia non perfeverant, & in. du IU actuali poíflea commiffo relinquuntur fen per- manent; utrinque autem eeternà damnatione N ") ] ob peccatum refpectivé perfeverans ad mortem üfque afficiuntur. V. Cauía immediata & pro- L E a xima tam liberationis quàm non liberationis feu MY defertionis ac relictionis eft tam preedeftinatio li quàm non predeftinatio; quia liberatio & re- l, p li&io funtactio vel non a&tio Dei extra fe in tem- H - pore operantis, quz pro fua caufa habent jam ab eterno &in mente Deidecretum feu volunta- ln /tis exercitium: fmediata & remora utriusque N f cauíà eft eadem, qua eft cauíà prædeüinarionis vel non predeflinationis. VI. Cauía pradefti- àD ls flinationis & non predeftinationis comparaté fümptarum eft mera Dei voluntas; quia fic vel r d fumiturpro eadiving Providentiee oeconomis; quà Deus elipit vel non eligit eam auxiliorum & Bu ac rerum feriem, quam praícit profuturam; hoc veró fátis conftat pertinere ad altitudinem us fapientie Dei & infcrutabilia ejus judicia viás- que inveftigabiles: vel fümitür pro ea, quà al- i Q teri decernit vocationem congruam aut perie- lion yerantiam, alteri autem eam non decernit; X oc - Dr Drzo UNo: 943 tiri hoc conftat pertinere ad diftributionem pratia- rum, quam Deus tanquam donorum fuorum o vtl Dominus ac nullius debitor pro füo benepla- bt cito facit. VII, Peccatum originale praccisà üt jM contractum dici pote(t cauía per felfufficiens non pradeftinationis abfo!uté fümptae, Caufa enim w n illa intelligitur effe talis, quee fola fufficit, ut, i intl Deus negaret homini omne auxilium ad delen- & dum peccatum falutémque confequendam ,. ac p fineret eum in ftatu originalis peccati labe in- WOH fe&to mori, indeque afficeret aeternáà damnatio- 0rtst ne; id juíté ipfe facere, nullus autem juíté de 'pfü' ilo conqueri poffet: fed peccatum originale ol eft caufa ejusmodi; quia per illud eriam przci- nati S& üt contractum homo conflituitur | odibilis d Deo , inimicus & filius irae ;- atque binc dignus, d üt privetur divino auxilio, deferatur & damne- VIII. Peccatum illud non eft cauía [ jïl" | tur : €rgo. li non preedeftinationis defacto movens & efficiens. Dd Nam poft peccatum illud previfüm üt contra- TU étum Chri(tus decretus eft ütSalvator omnium, Ü & Deus etiam habet voluntatem finceram om- f nes falvandi: ergo iftud demeritfüm peccati ob v | Chriíti mortem efficaciter movere non poteft, & ob voluntatem falvandi omnes nequeunt ne- Q] d gari auxilia füfficientia, vel dari ut inefficacia; multóque minüs ex peccato originali üt pra- ytuii j cisé contracto damnatione homo affici poteft, IX. Peccatum oripinale previfüm üt jperfeve- | Wäf' | u rans & cum morte conjungendum elt fepius caufa per fe & defacto movens non predeftina- " s. dam- p tionis ad gloriam ; qujg defaéto plure nantur l m [ Diz Dro Uxo. 944 nantur propter originale peccatum cum morte &for conjunétum vel folum , vel propter illud uf & a&uale peccatum. fimul uíque ad mortem ORE perfeverans: ergo & propter illud previfum igràl non predeftinantur fed reprobantur à gloria. yolun Porro ex his principiis facil& folvere licebit, uberi fimp qua pro afferenda reprobatione negativa poft originale peccatum praecisé üt contractum fa&ta objici folent, quaequenos plurimampartem rum it f ! filvam num. 328. & feqq., tum nu tulimus. m 378. alibíque at- ff hæ» [ ARTICULTUS III. &i Lbatio d gvatia, 9 que ejug E de(uï vepro ^ cauja « AL j Win Ota. Reprobatio à gratía eft fübtra- 9! N &io vel negatio grátie & permiífio u peccati ftans in aliquo actu Dei pofitivo'; quia Ql comparatione eorum , que defa&to eveniunt i W, N Deus ab eterno non habet fe meré qii tempore; negativé, nec volunras divina manfit füfpenfa. &i h:bv d Prout hic accipitur in ordine ad gratiam tan- tiim , non folüm prefcindit à damnatione ve l D L Ny reprobatione ad gloriam; quemadmodum id ho fieri in acceptione praedeftinationis ad gratiam er Ws re(pe&u glorie num. 384. diximus; fed refpe- &um etiam ad damnationem quafi excludit, a cit predeftinatio ad gratiam ratio- Qu quod non f neglorie. Quamvis enim hac, fi.(umatur ut U 1 predefinitio; jjuxta num. 331. abítrahat, an loria abfoluté fequatur nec ne; tamen pr&- t t (üpponit in Deo voluntatem falyandi omnes, d Dzs DE'O UNóÓ. 94$ Qf f0 & formaliter intendit a&tum bonum , qui perfe per d j eft meritum plorie, adeóque non poteft glo- riam non refpicere: econtra reprobationem p à gratia ex dictis non poreft in Deo antecedere r voluntas damnandi, nec Deus reprobans ab re d n uberiore gratia peccatum vulr & intendit, fed tv t fimpliciter permittit. uni 398. Dico I. Deus neminem reprobat àpra- Va tia fufficiente. ! £atio habetur ex voluntate Dei ) J [ falvandi omnes; quam füprà non tantüm re- fpectu adultorum fed & infantium flabilivimuss hec enim voluntas cüm fterilis non fit & otio- fa, (üfficientíam ad falurem praparare acofferre u debet, üt ibidem eft oftenfüm. Plura de hoc vid. in Tr. de Gr. (outt 399. Dico IT. Deus multos reprobat à gra« ;tmïmo tía efücaci, íeu fübtrabit & necar auxilium, d; qlli' quod previdet habiturum effectum, fi dare; i tur; & permittit peccatum. Jatio eft; tum m quia plures pratie à Deo homini date carent ufpflï!& enectu, cüm tamen Deo non defint alize pratiae an abiuiree effectum ; ergo Deus in diftributione Onc N Bratiarum multis fübtrahiraut nepat auxilium e£- lu cax: tum quia multi peccant, qui nequidem rl TOU peccare poffent, fi Deus efficaciter jf C(D, D vellet impee dire; adeóque permittit peccatum ( ( 400. JDico /11. Ex parte hominis nondatür nru caufa praecedens fübtrationis grariee prime cf- PUL cacis àut. permiffionis peccati priimi. P ïobo u[ ) 0" Hujusmodi caufà z. non eft voluntatis humance ] Pfæ refiftentia füb conditione previfa; quia pro- f prer merita vel demerita conditionata nihil OQoo0 à Deo Em — 946 Dr Dgo UxNo. i E à Deo fieri, certum eft contra Semipelagianos, Olten Nec 2. eft abuíüs aur non ufusgratie fufficien- dribu tis precedentis; quia deftinatio hujus gratia D fufficientis, quà abufurus vel non ufurus homo fa ]" previderur, jam formaliter aut aquivalenter eft (übtra&tio gratiee efficacis feu talis, quà bené poteí ufürus homo pravidetur, fi daretur: ergopro o forti cau(à fübtractionis gratiz efficacis primae non lig v poteft a(lignari abufüs vel non ufus gratice fuffi- la. cientis precedentis; cüm hujusmodi fübtractio non effet gratie primee fed fecundee efficacis. D ii D Nec 3. eft peccatum a&tuale praecedens; quiá ante fübrractionem gratie efficacis prime & Dint [ " ") permiffionem primi peccati nequit prefüppos ni peccatum actuale aliud , quod ipíum fine per- Mf lt fj miílione peccati & fübtractione pratie efficacis non eft fa&tum. . Nec 4. eft peccarum origina- & ij le; tum quia in angelis & protoparentibus pec- Ien catum lioc non pracefferat, & tamen fuit füb- i tractio pratize efficacis ac permiffio peccati: li tum quia hoc peccatum commune eft omnibus Pitt hominibus; sdeóque non potefteífe caufa mo- ine. vens, ut Deus fübtrahat quibusdam tantüm dtd füfficientiam congruam ad Baptifmum accipien- ü dum , aut gratiam efficacem ad abítinendum à peccato; cüm aliàs debuiffer Deum movere du tütn ad fübtrahendam omnibus illam fufficientiam & gratiam. Hinc ubi S. Auguftinus fübtra- bof Yell &tionem gratie efficacis aliquando rejicit in pec- catum originale , non affignat caufam moven- tln IU tem, fed duntaxat füfficientem, num, 394. eX« pofitam; quod vel ex eo paret , quia S. Doétor af per um Dzr Dro UNB. 947 per id contra Pelagianos contendit dunraxat eipit fufici ] oftendere, Deum iniquitatis ac inju(litiee in di- flributione gratiarum accu(àri non poffe, cüm U gnna us ho omnes pratià indipni (int. Dixi: /Voz datur cau- Ya fa pracedens ; eavenus enim concouitans admitti quä&r.ä poteft, quatenus homo per non ufüm aut ab- ufum gratig facir, ne illa fit efficax & effectum & meti fortiatur , quem potuiffer habere, fi homo gra- tie il tie voluiffet cooperari. Hoc enim fen(ü Aug. Dd L. 2. de Pecc. rem. C. 12. inquit:. Quàd Pomznes df tton adjuventur à Deo , itidem caufa efd n ipfís , non h qUF ij Deo. EtL. :. ad Simpl. q. 2.: JVoluit. evgo ne l Efou 9 10 cucuvvit : [ed & fa voluiffét $9 cucur- p viffet, Dei adjutorio perveniffet, qui éi etiam velle i tj currére vocando prajflavet , mifi vocatione conie zemptá veprobus fievet. i j 401. Dico 1. Ex parte Dei datar. quidem hujus fübtra&tionis & permiffionis caufa, ea ta- 14 T ien non eft oftenfio juftitize divinz. Aafio tuz eft ; quia hec ceconomia eft effe&us providen- « m tig diving &abaltiffimis fapientize confiliis diri- pitur: neutrum autem ftare poteft fine caufa & ím yntt fine actionis. Z2a//o 2di eft; quia voluntasoften- jnie dendi divinam juftitiam vindicativam vel (üp- du poneret culpam tanquam paenee caufam ; quod ovelt nurm. pf. fieri non poffe diximus; prefertim qti cürn fubtractio pratiee primse etiam contingat j poft peccatum oripinale dimiffum: vel virtute j vellet poni culpamn, in quam poftea vindictam o ftringeret; quod Deo tribui non poteft. Por- ro quamvis nonnulli nec fine fundamento pro m ]0&0[ cauía ex parte Dei foleant affipnare voluntatem oo 2 inant.« Dr Dro UNO. 948 manifeftandze. mifericordiee ac liberalitatis fuce T sl erga electos; vel oftendenda libertatis in homi- nibus aut fragilitatis náturze humang; nos tamen A f m juxtaApoftoli &Auguftini monitum judicare no- lumus, neque in judiciorum Dei vias inveftigabi- Tat; les ingredi audemus, quas non tantüm agnofci- paff mus in diftributione gratiarum c omparare ad di- Qu Yl verfa fübje&ta, fed & in deftinatione aut fubtra- U &ione gratie refpe&tu ejusdem fübje&i; üt num. 396. infinuavimus. l44 ico ,. Datur caufa fübtractionis fub- int 402. fequentium gratiarum & permiffionls peccato- m ue ex parte hominis e ln rum pofteriorum; eág peccarum pr gecedens; ex parte Dei manifefta- p tiae. Ratio vmi eft; quia juxta princi- Ü h tio jufti pium à $. Auguftin o L. de Nar. & Gr. C. 26 dfdaü 'Tridentino Seff. 6. C. 11. itdin datum, & à Conc. confirmatum: eus [emel 3ufHific atoj , vifi ab eis Àtq uf pie [an- Quih prius defevatur , 2 gratid [ud non deferit , vivatuv : ergo fi deferit, prius a &ont érque ju[?8 hn j* ominibus defertus fuit: ergo daturaliqua cau- fa (ubtra&tionis. Huc refertur à pluribus locus fier dSixtum hujus teno- fübr S. Auguí(tini ex ep. 105. a ris: ** Querimus caufam prad eftinationis, & hïga fam dereli&io- Qüm non invenimus: quarimus cau nis, & invenimus;;,, fed genuina verb a hec Wt -UClli- funt: Querimus meritum obduvationis , 9 1 dam- Xit gnus; mevitó mamque peccati univer[a maffa D nata efl , uec obduvat Deus impertieudo malitiam , d Gd non impertiendo mifericordiam: quibus enim st pen ámpertitur , nec digni fuut , uec meventur; at porüis uz uon impertiatur , boc digni [uat , boc merentuv. ficaä Qua- uppe Dr Dzo UNo. 949 IMfs Fug Quuevimus autem meritum mifevicordia tec inve- sInon gnus&c. Ratio 2di eft; quia non ufüi , abufui 10 t0hd aur reíiftentiae gratize & aliis peccatis in Scriptu- dicie ra tribuirur, cur Deus nepet gratiam vel aufe- idp rat, dimittar hominem defideriis (üis, tradat in gt paífiones ac fenfüm reprobum , exceecet ac in- at durer; ür patet Ifà, j. v. s.,Prov.r.v.2 j. , Matrh.g. y f V. 1 r.Luc. 13.v.34.ad Rom. r. v. 21. &alibi (zepi- i d us. Aatio 315 eft; quia juxtaregulam à S. Aug. L.3. de lib.arb. C. ;. traditam, Quidquid verá va- yisl l) l M Tione tibi melius occurrevit, boc [cias Deumeffeciffe « yocca melius autem eft, Deum in fübtractione gratiae jnis d & permiffione peccati facere ultorem pro cul- liff:fh; pis noftris, quàm pro folo beneplacito agentems u ubi hoc fieri poteft; cüm hàc rarione faciliüs Cnl declaretur divina pieras , &quantum in Deo eft, C inclinata ad omnes falvandos voluntas: ergo. 7 Atque huc maximé pertinent ille fentenriae; u quibus pleni funt omnes Libri S. Auguftini ) jj contra Pelagianos & eorum Reliquias, quód p nempe gratia Dei quibus darur, quod non i merenrtur, datur , & quibus fubtrahitur ; merità ; [0 fubtrahitur, & quibus negatur, juílo judicio T negatur, & qui deferuntur, jufté deferuntur : m cüm enim caufa hujus fubtractionis, que fe te- i h f net ex parte hominis, non fit füfficiens dunta- j xat,fed & per fe movens& efficiens,üt ex ratione j J"f 2de partis liquet ; fequitur fübtractionem ipfam j effe poenam pracedentis demeriti: paena autem LA n pertinet ad effe&tus juftitize vindicativae: ergo. ) 403- Ol/ferva. Voluntas negandi gratiam ef- [ j ficacem tria dicere poteft: 1mum,quód Deus 1- [ Ooo 53 b 970 Dzr Dgzo Uxo. dire&t? velit, ut illa gratia, quam dat, non fit Q efficax: 2dum, quód licét Deus previdear alias ä 4 gratias habiruras effe&um, fi darentur, non ta- C men velit eas dare; tum quia eas non debet: prob tum quia fecundüm providentie ordinem com- (lion munem, quem immutare non vult, non fe of- W 1U$ fert occafio illas tribuendi: 3tium, quàd Deus tenti previdens gratiam. ordinario curíü conferen- dam, ex propria voluntate & maliria hominis Qu fhür 1 non fortituram effectum, hanc rantüm dare lionis velit; & reliquum defectum permittere.. Ex at his voluntati divinz gratiam neganti nonnifi du- iüny plicem feníum poftremum tribuimus, primum Qul autem ab earemovemus, Üt ex dictisnum. 272. aliísque de divina voluntate falvandi omnes af- Q fs d ferris conftat. Porro eadem dicere etiam po- teít permiífio peccati, utpote in qua duo in- ttgtu 11 n cluduntur: 1mum eft aliquid pofitivam , nem- Iner pe concurífüs, quem Deus vulr dare homini ad [j efficiendum a£tum peccati , fiquidem is peccare Tf velit: 2dum eft negatio auxilii, quod Deus pr- videt fore efficax ad impediendum peccatum; 4 feu ad tenendum hominem ne peccet, — Unde f quoad poflerius idem dicendurn eft, quod de Tpro ratie negatione proximé diximus: quoad prius preey autem nihil attinet hic dicere; cüm hic fit effe- E &tus communis providentize , quam Deus &t prt- $. ma cauía & univerfális gabernator quodam mo- dep do debet caufis fecundis, tem This priof Qg,æ; Tif Dzr Dzo Uxo. 9j1 n Quanrs: Quinam fint effe&us reþrobntiokis.? E Qonte 404. Nota. Cüm ex dictis in procemio hu« jus Capitis magis ufirata & propria ufurpatio re- d T0 probationis fit , fi accipiatur üt oppofita foli ele- f &tioni ad ploriam, communiüs inter effectus (s illius numerantur tantüm ea; qua Deus hàc in« f tentione facit, ut hominem aeternüm perdat. Quamvis autem in hac defcriptione plus videa- Vi Ts mur requirere ratione intentionis ad reproba- tionis cffectum , quàm in füp. Cap. ad effectum 2 li predeftinationis, ejus tamen ratio num. 395. mit infinuara fuit; unde etiam conftar, cur prafens quafílio ad reprobationem à pratia referri ne- T. T! queat, Praterea veró cüm & fuprà negaveri- mus dari reprobaionem pofitivam, ad unam ïpü pj reprobationem àgloria eámque pofitivam quze- Ítio reftringitur; in quà licét facilé conveniat Jb inter Catholicos, breviter tamen contra HH. Qu errores ; & adverfàs etiam aliorum opiniones refpondendum refítat. FIZ 405. Aefpondeo J.. Peccatum nullum eft ef- !Süüïx fectus reprobationis. ario eft; quia effectus J ,dc reprobationis debet effe à Deo intendente ac j preparante: peccatum autem fic à Deo non eít, üt latiüs exponitur in Tr. de Peccatis: er- pïf go. Neque dici poteft id intelligendum effe de peccato, quod tantüm eft culpa, non au- ( tem de eo, quod eft prioris peena: nam inpri- mis fal(um eft, peccatum fequens effe poenam J prioris; cüm fübtractio auxilii efficacis & per- miffio peccati hanc pone rationem . habeat, Oco 4 non n* 952 Dz Dzo Uno. non, ipfum peccatum: deinde veró fi admitte- vatior retur etiam in peccato aliquo relatio hec feu p denominatio poenc ; tamen poena ejusmodi rea- que à liter aut in particulari fümpta includeret ratio- | lario nem culpe, quam Deus nec velle nec ordina- Nq re poteít. ur fir: adeóque nec Deus caufà illius, b pec illa effe&tus reprobationis effe poteft. iie 406. Mtefpondeo [ ]. Nulla fübtractio gratie hi aut permitTio peccati eft reprobationis effectus. p Katio eft; quia reprobatio. proprié talis incipit :: Ti à prafcienria peccati finalis; üt liquet ex fupe- £om xioribus: ergo quidquid ex parre Dei anrece- | &i dit hanc prefcientiam, non poteft effe effeétus ordi yeprobationis ; cüm aliàs effectus füam cau(ara 1 precederet: fed gratim efficacis fübtra&tio l [lgw permiffio peccati ür praeecognite. antecedunt as hanc preícientiam ; cüm peccatum. effe ne- I) queat, nifi gratia efficax abeífer & permitte- Va0 retur- peccatum : ergo. Preterea ex didlis. tent reprobationis effe&tus aon eft, nifi qui à Dee pii fir ex intentione jam deliberata hominem da- D mnandi propter peccata : fed; nec gratiee fübtra- Y &lio. nec peccati permiffio. ulla ex hac intenrio- hs ne. procedit; quia hec fundari debet in culpa Tor hominis non utcunque fpeclata, fed àt jam hrj defperaia & finali: ergo. p 407. Refpondeo. 2I1. . INec pexkv&r»antia m tüt peccato nec obduratio effectus funt reprobatio-. ab nis. Jaiocít; quia (i fümuntur üt mala cul- VC pe. dicüntque pervicaciam volunratis. malae t adhaerentis; continentur füb afferto 1mo.: Á veró. fümantur üt mala peenae, dicüntque pri- f vatio« Dg Dgzo Uuo. 933 Ladnite vationem pratie uberioris, & permiíTlionem deci peccati, ad affertum 2dum pertinent: utrobi- modit que autem à ratione proprii effcétus ex repro- fet m barione ftriclé rali provenientis. excluduntur. COl INeque huic obeft , quód Aug. L. de dono perf. uf C. 14. dicat: Sicut pradeflinationis effe&lus eff gra« [l tie appofitio, ia veprobatzouis cerevue quodammo- j gram do effe videzur obduratio ; nam preeterquam quód af particuiaqzmdammadaimminuazhgnificaudi ratio- siipl nem &dicli proprietatem alienet,vel ex iplaetiam u comparatiorge conílar non agi dé reprobatione at à gloria, cüm nequidem predeflinatio hic in d ordine ad gloriam accipiatur. TT 408. Ae[»ondeo 177 Pcena tum damni tum o fensüs fola alterius vitee eft reprobationis effe- « Q ï &us. — Aario dicti eft; quia utraque poena eft à n Deo jufto Vindice, eàque intentione, ut pec- If jl cator erternüm luat, quemadmodum ex íen- L rentia Chrifti Matth, 55. patet. Aatio exce« ) iU ptionis conítat tumex premiffis, tum quia pce- & Id nsa hujus vite nunquam funt pure vindicati- f v&; fed quantum eft ex parte Dei, medicina- retl les effe poffunt, fi homo velit converti. Quod . mortem in ftatu peccati attinet, fi ea, àt regue r lai lariter fit , accidat ex generalibus cau(is DJeo permittente, effectus reprobationis non dici- Yi tur, cüm ante illam mortem permiffam & üt y j abfolut& füturam pravi(am non abfoluté pree- lu videtur peccatum finale futurum, quod ícili- qu cet per ipfara mortem, fit peccarum finale; con- ; fequenter nec anté intellipitur reprobatio feu fententia talem hominem damnandi. Si veró 2 VAI(O- Qoo. $ tDoOrs Nénasaps 954 Dzr Drzo Uuo mors eveniat ex fpeciali ordinatione & caufáli- D tate Dei, qualis v. g. fuit in Dathan & Abiron din à terra per miraculum hiante confectis, poteft quos effectus reprobationis dici; quia hec mors eft finte. velut traditio hominis adhuc vivenris in manus f fà tortoris atque &terne damnationis inirium ; cujus ante cujus previfionem Deus jam decrevit appit hunc hominem propter füa peccata damnare; Qmar atque ad hoc illam mortem ordinavit. 1. hn N dtnon ARTICULUS IV. W u Predeflinatiana Harefis. fila fit €?. commea- E tia, am autem vera €g vealis , fuyr t Ota I. Ne herefis aliqua rejiciatur in- ho 409. N ter fabulas, fed ut reipía extitifle di- UET catur, duo requiruntur & füfficiunt ; 1mum tden ut dogma fit perverfüm & contra fidem: 2dum lm ut extiterint aliqui dogmartis illius affertores; mal five demum in factionem coaluerint , five non; !anqq item five numero aut celebritate conípicui, five qu pauci & ob£uri fuerint, In praíenti contro- 1mer veríia quod ad dogma fpectat, illius varia jam litnen olim capita retulerunt Gennadius in appendice (tye ad $. Auguftini librum de harefibus, Fauftus ff Epiíc. Rejenfis in epiftola Conc. Arelatenfis; W ) Lucidus Presbyrer in libello ad Conc. Lugdu- V05 0i nenfe delato, Autor libri; quem Sirmondus ts füb nomine Predeftinatiedidit, & Hincmarus n ( in ep. ad Nicolaum I. Pontificem. ET Prima Yi lt »p Dr Dzo Uxo. 9f5 CaUi Primarium ex his, unde & affertores Pra- Abri deftinatiani aut Praedeflinati vocantur ; eft, fin- p1 Jl gulos homines antecedenti abfoluto ac neceffi- yors d tante decreto à Deo predeftinari alios ad vitam a feu falutem, alios ad mortem feu damnationem; J Jf cujus perverfitas ex rriplici praedicato decreti ( l apparet, & ex data ab antiquis explicatione do- J matis aliàs ambigui colligitur. | Sratuitur enim 1. hanc preedeflinationem tam malorum quàm bonorum poefitivam definiri Deo decernente , non bomine ftudente aut negligente, hoc eft, !t i ex mera Dei voluntate absque ulla meritorum füuturorum confideratione- aut hypothefi: j 2. eandem firmilirer afficere actus bonos & pec- cata hominum tanquam media, quibus ad vi- ( tam vel mortem tanquam finem pervenitur; !l f . demum vi ejusdem Deum compellere eriam : omines invitos ad bonum & (alutem eut ad [ malum & damnationem. Reliqua capita fic Jf tanquam corollaria ex hoc principali- dogmate f fequuntur; quorum jam.pauciora jam plura (( à memoratis Scriptoribus notantur. Quatuor tamen omnino funr; in quibus eorum plerigue ( conveniunt. 1z249H, Deo non ineffe volunra- i tem falvandi omnes, fed eos rantim, qui reipfa i ex predeftinatione illa falvantur; hinc nec crea- j to$ omnes, ut falventur, nec eá voluntate vo- | Catos, ut vocantem fequantur: 27um, Cbriftum non fuiffe mortuum pro omnibus, cüm multi damnentur, fed duntaxat pro predeftinatis ad vitam : 37/um, nullum effein homine liberum ar- bitrium; cümnihil fit; nifi quod voluerit Deus;& tatm 956 Dzr Dgso Uuo. tam gratia quàm deftinario Dei ad malum invi- Àl tos etiam trahat & compellat: 474 Sacramenta nisa fs in praedeftinatis ad mortem otiofa effe & fterilia; nec iisconferre gratiamac peccatorum remiffio- d nem; adeóque illos etiam poft Baptifmum legi inell ilfpr timé füfceptum perire in Adam (eu ob peccca- tum originale: quin &ipfos ad vitam przdetti- afcen natos non accipere fruétum ipfüm, fed rantüm tari fpem fructüs facramenralis in ccelo poflidendi. OT0 Wnt 6 Hec porro dogmeta omnia pervería effe ac contra fidem, tum ex hoc tum ex aliis T'racta- prat Phil tibus patet. Horum dogmatum affertores fecundüm di- Ts iml verfa tempora , quibus extitiffe à Patribus; Hi- ftoricis aut Theologis dicuntur ; in quatuor claf- J fes dividi poffunt. 1maclaffis continet eos; qui ha primis quatuor feculis & ante pagnam Augu- ttduy iil 4 ftini cum Pelagianis eorümque reliquiis fufce- ptam vixiffe perhibentur: 24 eos, qui fzeculo. fit, lii quinto fe prodiderunt, five Auguftino adhuc vivente, five eo jam mortuo & Profperi ac Hi- D larii eetate; five Arelatentis & Lugdunentis Con- li cilii tempore & eo fzculo jam inclinante: 37/2 g illos, qui füb noni fzeculi medium commemo- Q rantur, inter quos maxime Gorttefchalcus me- ml moratur: 4/2 denique eos; qui poíterioribus A feculis fuerunt praformatores Lutherane & ver Calviniang herefis etiam quoad errores Pr&- D deftinatianos, Wicleffusnempe & Joannes Hufí. LU uid de his claffibus univerlim dicendum fit, jn brevirer hié exponemus, quz magis contro- fit ver(à funt ; diftinCtis $$is examinaturi. W 410. Dzr Dso UNo 957 f A10. Dito I. Predeftinatianam heerefin pri- um mis jam fzeculis enatam effe,. non fatis oftendi- tur. ftri Proh, 'Tum quia Scriptores plerique om- emil nes herefin hanc ex libris S. Auguftini malé ini intelle&tis natam afferunt, & nemo eorum in Kai affignando illius ortu ultra feculum quintum a afcendit: tum quia Patres quidam , qui vel pri- tünit marii dogmatis meminerunt, vel errores cum Jknd corollariis communes impugnant, non füffici- [« unt ad afferendam illis temporibus exiftentiam d predeftinatianz hzerefis. Horum enim prior Philaftrius Brixienfis Epifcopus An. 387. mor- m Ü tuus in L. de Heref. quidem fcribit: Sunr qui- H dam beretici, qui de Phavaone ita avbitrantur di- du xilfe Dominum od Moyfea ,. quód ad boc excitavi j ] qW 10, ut oflendam àn te vivtutem meam , 69 induvans T induvabo cor. Phavaonis, ut non dimittat vos. .E£ fl ( ait "dpoflolus : Evgo tieque voleutis , neque cuvven- u 15 fed mifeventis of Dei. — Sed bec non deffmiens adnm dicit JApoflolus ; fed difputans atque edocens , quod 7) verum e[ff , ue ita Deum dixiffe quis eflimer. . Sed gCouv illi ipfi, qui pro harefi praedeftinatiana utuntur L hac autoritate recté fufpicantur mutilum effe lo- jef cum, & precipuam herefis expofitionem effe 51l omiffam. Quód aurem hac Pelagiana potiüs Yi jj fuerit quàm Pradeftinatiana , videntur indicare [ifv verba fübíequentia: /Voz dicit , ut ton cuvramus , n mec, fop velumus fevoire Deo, fed primüm debe- li emus uofivá curveve voluntate: deinde noncum pra- ( [l[x Jumprioue € jaGantia , quafi noflvá virtute 7 ju- J Jfitid condignd, non Chriflt meveamur [aloari cle- "uentid, Alter, nempe Origenes; veró dum 3. 4[0. m 9 & Dz Drzo Uuo. ) 8 d ffitt L. 3. Periarch. eàádem occafione diceret: A enim praciput- nitumtuv. beretici , dicentes tion effé ! hrma án voflra poteflate ut falvemuy , fed naturas e[fé ami- anavuim tales, que in ommui geueve vel pereant va Cäïi fianan Glventur , téc ullo modo pofft awima , que imala, fa&la efl , bona fieri , aut que bona fuerit , mala qfr- queS ci; oftendit Manicheorum quidem, non autem Hs Pradeftinatorum harefin extitiffe. Ubi autem bono L. 7. in ep. ad Rom. C. 9. fic ait: |S? ad coumtt- Deceí nem vefevatur intelligentiam , quód dicit , quia quos firi prafcivit, bos e$ quflificavit, ingemtem fenefiram tbne de[l patefaciemus eis , qui uegaut e[fe in bominis potefiate ut falvus fiat.. A uuz emim: fi Deus quos prajcivit, Wice illos €g predefinavit ; €g. quos preedeflinavit , dllos lfs t2 vocavit; €9$ quos vocavit, ilos t9' auflificavit; hit oj gibil culpe babent i, qui mon juflificautur ; quia Eb aec vocati funt , uec praddeflinati, mec precoguiti s l ATa ET j hic, inquam, non afferit negari libertatem ob predeflinationem admiffam ; fed hareticos id ltat ex alio capite negantes abuti ad erroris fui con- m firmationem hoc textu poffe. Demum quó D gnofcant aliqui jam pradeftinatianum extitiffe a lat in eo, quem S. Paulus in ep. ad Rom. C. 9.fic N H loquentem inducit: Dicis ztaque mibi: quid ad- lr buc quevitur ? fine fundamento fit; tum quid Tutgy Rhetorum tore videtur proponi objectio, a ipta quam figuram faciendam non requiritur necet- li, farió aliquis, reipía fic fentiens aut loquens: Mi tum quia inrerrogator ifte five verus five fictus A. proponit duntaxat difficultatem, qua ex ad- A) [í miffa Dei pradeftinatione fequi videtur ; non isi autem & predeftinationem & corollarium illu i a- Dg Dego Uuo. 9539 t F! admittit ; quod tamen ad predeftinatianum 11j formandum neceffíe eft. T 411. Dico I7. Proximis ante Lutherum & RUR Calvinum feculis extitiffe here(in preedeftina- TT tianam, indubitatum eft.. Proz. Wicleffüs ejus- ij que Sectarores, inter quos precipuus Joannes j HufS, afferuerunt predeftinatos neceffarió in j t bono períeverare & falvari; prefcitos autem Qu neceffarió peccare & damnari: hoc autem ideo "m fieri, quia omnia neceffarió eveniunt: hanc por- ;;;g;'h*dlli ró neceflitatem oriri à praícientia Dei & pre- deflinatione. Mfämi imum patet ex propofitionibus 1 Wicleffi apud Waldenf. L. 2. de Sacr. C. 160. T & 162., quarum una fic habet: Sicut pradeflina- T ?u$ z0n potef]. à cavitate vel gratia tali excideve: i qml' fic pracitus non potefl in illa cavitate. vel gratia :ogwï'/i perpetuó duvave: — altera autem : Scuz olewn vavó ( vel nullo tempove congelatuv; [ic cavitas , que ven- jui dicat. [upvemumn locum anima , efl virtus , que uon j potef? vefvipefceve . cm cavitas preedeflinationis fit u alterius vationis , quàm cavitas nud? fecundum pree- J fl Jemtem juflitiam. . ]tem ex propofitionibus Joan- . p^ nis Hu($: quarum hec in Art. 6. à Conc. Con- " ftantien. SefT, 15. refertur:. Predeffinatus feiper | ql]u tmanet. membrum Ecclefie , licét: aliquando excidat UL à gratia adventitia, fed non d gvatia predeflinatio- n $. a veró alibi: /wfans prejcitus e9 bapri- queri zatus nece]Javió vivet diutius , 69 peccalit ia Spiri- x[i.h) tum Sanflum, vatioue cujus mevelitur , ut perpe- ? ?uó condemnuetur. 2dum pater ex propofitioni- i ncl bus utriusque rum inter articulos damnatos re- jl lj g aut . ———( X Dr Drzo UnoO. $60 aut ab Henr. de Piro ex illorum libris excet: j lus | ptis. Wicleffas'enim ait: Recolo me dixiffe in libo tid »vimo , quód omtnia , que everient , abfoluté nece[fa- um i vió evenient. Ivem:. F'idetur mibi. pyobabile quó totr necefhitat creaturas fingulas a&ivas Deus ad queml- E let a&um füum. Hufs veró poft slteram propof. Hun füprà cit. inquit: U fídem effevo, omnia queevt- prior 3tium denique wient , de necefhtate evenient. ei. lere liquet ex Waldenfi L. d. fid. C. 22., qui poft- A fatalem neceífitatem Mani- quarm oftendiffet , t chieis , Jovinianiftis , Predeftinatianis , Wicleffi- $f flis & Papanis effe communem, quantumvis ]i Ti uoad quadam diverfam ; tandem radicem ejus ii affignando fic de Wicleffo ait: Poff bec omnia veceffavià. ab[olut? dicit bominem elegiffe fic faceve , 14 Tn €2 nece[favió Deum cuim eo in illa determinata par» NY te concurveve , quia fie previdit. Deus. €9' pravo- idy luit, 9 aliter, quám fecit vel fa&huvus of nec 'lmfö JDeus. mec bomo potevit facere , uec poraiz unquam Hllar ante illud. Ubi exceffüs hzrefis Wicleffi eft, * Dur quód etiam Deo neceffitatem anrecedentem im« ponat. Cbrf. ex communi Do&torum confen- Iop al íu dicentium, Wicleffuml& Huffum etiam in bla(phemo de reprobatione dogmate INovato- i LUCld( ribus Duces & Antefignanos fuifle. 412. Dico IIJ. An harefis preedeftinatiana h N &Ll]w extiterit fculo quinto aut nono, inter Auro- demf res adhüc controvertitur, — Exponitur. Extitif- fe his ieculis hcrefin illam, afferuerunt Recen- s tiores (eculi rgti & r6ti Scriptores Alphonfus de Caflro , Didacus Alvarez, Baronius, Bellar- Rübal J :ninus ; Binius, Spondanus, alitque omnes; qu n ij jus p —— Dz Dro Üwo. $6p $i 1] l ilius heerefis meminerunt. Primtis, qui eà &td-. te id nepavit , fuit Jacobus Ufferius Calvi nj niftas li i tam in hiftoria Gottefchalci ac praedeftina tiange contro veríie an. 1631., tum in Brittanicarum Ecclefi TEU arum antiquitatibus anno 1639. editis. Hunc fecutus eft & Catholicis Janfenius , qui g ) priore Ufferii opere expil ato L. 8. de Pelag. heref, pro fabula declaray / it herefin predefti- I natianam. Duumviris his o J 14 l ppofuit fe Jac. Sir- HM imondus S. J. ; qui poft alia premiffa demum t an. 1647. in lucem dedit Hiftoriam Predefti- natianam: ubi tres hujus herefis epochas di- wde)? füinguit. onnitü In 1ma earüm ftatuit ; Sectam illam TT 30- 424. exordium fümpfiffe apud Monacho& 4drumeti , mpnr. que eft Byzacene Provincie in Africa Metr opolis; fed ab Aupuftino mox ex- Wl*) tinétam : emerf(i M lienfes. in Gallia fle ramen poftea apud Maffi- j ; ad cujus excifienem cüm S& Hilarius & Pro ij d fper per literas primüm Augus g ini opem imp loráffent, hoc autem non mul« tó póft mortuo, Romam profeéti foliciràffent : 7) Celeftinum L , ab eo Pontifice an. 4 .o; effe da fnnatam: In 2da exponit, eandem harefin i m Lucido Pr esbytero renatam * ; fed curante Fau« o Rejenfi e el rca án, 475.in Conc. Arelatenfá i & Lupdu £e nfi hi rürfus condemnatam; quz cons demnario etia m in Conc. ArauficanoTl. án. $29: " eft renovata, " In 3tia fiatuir; errorem à Gots ,hüügld tefchalco effe refuícitatum; ífed & eundem à abano Archi BCHE-'.' - Epifcopo Moguntino in Synos &t :€o aun. 848. habita, tum ab Hincmaro Rhes jl menfi Archi- Ep. in Synodo Carifiaca an. 849 pP dàmnas Vi 962 Dz Dro Uxó. PO damnatum. Sirmondi refutandi & Jan(enii de- dünt. fendendi partes füfcepit Gilbertus. Mauguiro M Curiz monerarie in Galliis Preefes ; emiffo fu Chrif an.1$50. in lücem libro duos in romos diftin- Tituar €to , quo prater opera & fragmenta Autorum, trad qui fzc. IX. fcri pferunt; Gorte(chalciang cei- 0000 icam & chronicam Differtatio- iroverfie hiftor füiy pnem non minüs quàm fabule predeftinatiang i ilh confutationem exhibet. Contra. hunc vin- dedir Ludov. ditq dicias pro Sirmondo jam mortuo qia dità 1655. hiftorià Gotte- Cellotius S. J., qui € t fchalci Praedeftinatiani , adjunctáque appendice It mifcellaneà operum nondum edito rum, omnermi m É $ & confuta- M auguini differtati onem pracipu ' lg tionem excuffit. Ab hoc tempore in plures Il artes difceffüm eft. INam inter eos, qui ve tin j omnes hujus herefis e pochas à Sirmon- do pofitas tenebant , . ve | omnes nepabant; &i » alii mediam ingreffi (unt vi am, néque omnes$ nquarn veras a dmittendo, ne- illas epochas ta ué omnes tam en velut falfas abjiciendo; qua- les fuerunt Card. Norifius, Natalis Al exander; Honoratus 'Tournely, aliíique plures: quorum du veítigiis & nos infi ftemus. 413. Ob[eroa. Quóod Janfeniftee plerigue fen omnes (quorum contrib ulem Mauguinum elié s non folüm Cellotius pluri bus in locis oftendit; fatione declá- tem, fed & ipfe f& fatis vel in una pte Ch ftinatianam herefin pro fabu la ven« rat) Preede non tam id veritatis ftu io; ïlüg dere contendant, 5?01 quàm erroris füi ab invidia liberandi causà fa- ii ciunt non minüS', ac dum Bajanifmum & Janle- fil« ^ l Dr Dzo Uk'ö. 963 ; fentd bifinum ipfum inter mera phantafmatà refe. runt. Cüm enim Fauftus in Conc. Arelatenfi Mu talia de prédeítinatione ; voluntate fàlvandi; nifrli s dii Chrifti morte ac libertate hominis dogmara da- mnanda proponar, Lucidus in Lugdunenfi re- LIOIOÉ ng iracter; Rabanus & Hincmarus in Gortefchal- co condemnent, que fimilia & eadem fünt cuni [oni t fuis erroribus; mulrum fàné eorüm inrereft; ut illa omnia tanquam commientitià rejiciant; jc i [l aliiggüe perfuadere conentur. Quamvis verà qui & Catholicis eadem in hae controverfia fen- Go end riunt , faciliratis quidpiam pro fyftemate praedé- ftinátionis gratuitz füo capere fortaffe queant j Tnet MU nolim tamen nec aufim illos malignà hujustmo- di causà inductos dicere: práfertim cüm ex pï u | ipfis hujus fyftematis patronis nüper laudave- qi | rim aliquos; qui noftre o j piqiöfxis duces & af« lit tefipnani füuerunt. )omütS $&i "m U z alaté $. Auguflimi emerfevit Eievifis Predoflinatiana ? (äü&ä prí 44 WTÓrm. 1n ahio tateli Hoerelis Pradellie natiang ítatuendo erráffe rürn. Pro- lnqul j Íperum "T'ironem f&culi V. Scriptorem ; turi Sigebertum Gemblacenfem fzecülo XIl. Boreri- Wi tem, conveniunt facilé ornres. Hic enim idà M 12 Chronico fuo annuti 415., ille in fuo an. 417; aflignat; quo tamen tempore S. Aupuftinus li- u bros inecdum & epiftolas conícripferat; ex "h quorum fuiítra interpretatione heerefis illà ex- " ordium Jl Ppp 2 ao 964 Dr Dro IUl;Tö. | ordium duxit. Qui primam Sirmondi epó: | p cham admittunt, natam eam volunt an. 424.5 Bff, q cüm occafione fcriptorum S. Augufítini contra 1bus Pelapgianos , maximé autem epiítole 105. a ted Sixtüm À drumeti in Africa in monaf(lerio ; cui fibu: Valentinus praerat, oriretur controverfias - VC 7 Monachis aliis cum Floro doctring Augufti«- m nianee adheerentibus ; aliis ex gratiae five neceffi- ue. tate five efficacia everfionem liberi arbitrit ti- ue mentibus, atque hinc doctrinam S. Do&oris; n prout à Floro defendebatur, averfantibus. Ex tüm oftremis Felix & Crefconius Abbate non con- &oru fulto ad Auguítinum profecti apud eundem ex« Wtop pofità, quam non fàtis perfpexerant, conten« Vetan tione Florum accufarunt. Ad eam litem come Ti ponendam fcripfit S. Do&or Librum de gratia. DN & libero arbitrio; quà fcriptione càm nondum E füblata audirer omnia dubia, addidit alium de * lts correptione & gratia, quem tandem pax & deff quies in monafterio excepit, Compofitis re- Titür bus in Africa, volunt iidem Autores conteri fit tionem eandem furrexiffe Maffilie in Gallia; gu ad quam profligandam Hilarius & Profper Au- p guftinum implorarint; qui cüm fcriptis Libris. N de Ss. przdeflinatione ac dono perfeverantiae. T nihil proficerer, tandémque vivis etiperetur; IN demum Celeftinus I. Rom. Pont. interpellatus ln controverfiam diremerit, errore preedeftinatia- no in füis ad Epifcopos Cial Præzl innato. liæ( literis conde« Porro' Ij Q D Dz Dgzo Um; 965 hii gi Porro triplex hominum claffis obíervanda IT elt, quos S. Auguftini doctrina de profundio- ini t ribus ac difficilioribus, àt Ceeleftinus ait, circa o preedeftinationem & gratiee efficaciam quaeftio- , t povtt nibus five ante five poft ejus obitum conturba- vit. 174 e(t eorum, qui dogmata n. 409. relata Augulïi enat. criminabantur effe à S. Doctore afferta; indé- que illius nomini ac doctrinae detrahebant: at- mhirit Jodrg que hi erant Semipelagiani, quos S. Profper in Refponfionibus tum ad Capitula Gallorum j D oncot. ; tum ad objectiones Vincentianas refellit. ^ 22 eorum , qui vel Semipelapianorum argutiis vel m o proprià fimplicitate inducti, in ii$ dopmatibus Yntene veram Auguftini fententiam judicabant conti- €orm neri; ideóque & ipfi; quantumvis paradoxa & priti abfürda videri poterant, ea credebant & tue- p bantur, Auguflini autoritatem ubique creparne i? tes; &hi, üt diximus, Pradeflinatiani (eu Prze- [ D T deftinati vocantur, füntque ii; de quibus quae- l jnt u ritur. 37j2 eorum, qui ubi ob quadam vel in- folira vel minüs clarà praefertim in poftremis GZ!II*] Auguftini libris inventa commoverentur, nihil " ex proprio feníü ftatuere aufi,. petierunt de S. Tib Doétoris fententia edoceri: & hi erant T heo- dorus ac Camillus Presb yteri Genuenfes, qui- atf bus $. Profper in Re fponfione ad ExcerpraGe- pe]lälü nuenfium fatisfecit. ii 415. Dico Z, Non videtur nàáta effe herefis ( E L | qu Predeílinariana in monaíterio Adrumetino. Prob. Ut dicatur in monafterio Adrumetino jl hzec heerefis nata, oportet vel hujus monafterii , vel Felicem & Crefco- Abbgtem Valentinpum qiqm Ppp 3 -N E b 966 Dr Dro Uxo. | "m conium cum fuis, vel Florum cum reliquis Mo | | [?I .z'; nachis fuiffe preedeftinatianos: fed nulli eorum .. erant preedeflinatiani. Non enim 1770 Valenti- ]&G nus; 'utpore cujus fides nec ab accufatoribus n Hipponem profe&tis erat in dubium vocata [ nec aliunde fü(pecta, fed potiüs maximé pro- (; bata; üt patet tum ex ejus literis ad S. Augufti- n num ac EFvodium , tum ex eorum ad illum re« 107 fponíoriis, Nec 240 Felix & Crefconius cum Adr fuis; tum quia ifti ex ep. ad Sixtum , qua negat f gratiam fecundüm merita noftra dari, adeó fit ] funr commori, ut ab Auguftini doctrina abhor- pian rerent; tum quiá hi Florum accufabant; quafi lti liberum is negaret arbitrium : tum quia iidem ï.eljl | à S. Auguftino docendi & premonendi erant ln contra Pelagii errores; üt ipfe in ep. 47. ad Va- m lentinum teftatur. — Nec 3420 Florus cum partre Mu Monachorum ejus expofitionem, fectante erat df pradeftnatianus; quia quamvis erat accufatus,, E acíi omnia fic tribueret gratiee, ut eriam liberum, iaidi pol negaret arbitrium, falsó tamen& ex imperit fl in eum conjiciebatur. Nam Valentinus po ftea, I i in ep. ad Aug., quz eft 256ta i nter Augufti« jia nianas, de fuis univerfir afferit : Lilerum avbi- q grium, Dei gratid uen gegamus 5 de Floro autetm ül fingillatim ait: Seroi tuz Flovi bec fides eff , on, D ficut featves illà funt locuti : in prefentiaxum audie- lu vunt ab co dium, non j uxtá. snerita. noftra. daràü fi donmum, pietatis, [ed) per' gmtz'am, Redemptoti.k, * fi $. Auguftinus autem id iplum primó füfpicatus. j intellipitur ex illis in ep. 46. verbis: 4u enitn, di xj aon attelligit. librum, meum; aut. forté ipfe no h. & »: f Dr Dro UwNo. 967 elligitur , quaindo difficillimam queflionem t pku— s ]| 0 eis antelligibilem olvere atque emodare comatur: deinde veró aperré declarat, dum L. de Corr, Vi f & Gr. C. r. ait: Hanc fidem, que [ine dubio ve- Ya C? propbetica, &g "Apoflolica e$' Catholica fides d eft, etiam in fratre noffro Flovo inveniffe me gau- ne p deo: unde bi potihs covvigendi funt, quos quidem AutJi propitio Deo corvetfos e[JE. jam exiflimo, qui eum ]uf gon intelligebant. Ergo harefis in monaflerio. I CU Adrumetino nara dici nequit. Cozf. 1. S. Au- AU guítinus utrumque, quem ad Adrumetinos ni- j W fit librum, ex eo potiüs fine fcripfit, ut Pela- abhm ianam herefin profliparer ; ac femina Semipe- qui h 2 agianz ibi fübnafcentis elideret, quàm ut hee- idem reli preedeftinatiange exorte. refifteret. Nam etat 1. in ep. 46. ad Valent. ait ; epiftolam füam ad d ] Sixtum fcriptam ita effe intelligendam , uf geque DFJIH vegetis Dei: gratiam , meque liberum avlitrium fie cdi a defendatis, uz à gratia Dei fpavetis; non autem Mä o w] addidir: geque ut nagetis libevum avlitrium; fed n poft alia fübinngit : Propter quod ego in bac epi- fllola, qua ad vos pevvenit , probavi per te[limomia. j " fan&larum Scripturavum , &g bona opera noffra €g p Jl pias oratioues €?. ve&am fidem nullo. modo . in nobis H eft potui[fe mifi beec accepevimus ab ille, de quo di- Ti cit Slacobus : Qmue datum . optimum 9. omne do- "d um pevfetum de fuvfum eft, defcendeus. à. Patve [ luminum. INec quisquam dicat meritis opevum [uo-- ul vum vel mevitis orationum [uavüm vel mevitis fidei j fue. fibi traditam Dei guatiam , &g puteruv. vevum j 1b effe, quod illi bar etici dicuut , gatiam, Dei [ecun- [ du merita uoffra dari , quod ommiuo fal ff 1 eft. i 2. In lj Ppp 4 J N 968 Dr D«E-O ÜNo. 2.Ín e-p.x4.7. ad Eundem, ubi expofuerat graás tiam non tantüm ad opera bona, fed. & ad vo» tnt G li Juntarem bonam effe neceffariam, ait: De qua difficillima quaflione, boc eft , de voluntate &j gra« h« hn dia, mom opus babui etiam im bac epiflola. diutiüs difputare, quouiam g aliam jam eis. dedevam tan« pitu quam, citibg vedituris: €9 fcvipfi ad. vos. libvum. h (nempe de gr. & lib. azb.) quez fi adjuvaute Dos Gi anino diligentev legevitis, $9 vivacitev intellexeritis,, 00n qullas. exi[Timo. imtey. vos de bac we diffenfioues ulte- : lul 0l yius jam.futuras. 3. Scopus utriusque libri id dm declarat. Prioris quidem hic alignatur à S. Au- T m uftino L. 2. Retr. C: 66.: Proptey.eos , qui cüm. &f defenditur Dei gvatia, putantes negavi libeyvumav- Scmh bitrium , fic ipfi defendunt. hbevum. avbitvium , ut 8b qgegent. Dei gratiam , affeventes eam [écundium. me- Qp vita noffra.dari ; fevipfi Librum , cujus titulus of d Ioh vatia $g libevo.avbitvio. Pofterioris autem per: li illationem. exponitur L. de corr. & gr. C. 14* li l Patiantur evgo bouines fe coripi, quando.peccatuis; r wec de ipfa. correptiane. contza. pratiam. avgumet- li dentur, nec de gratia. contra. corveptiongm: : quia, J €9 percatis jufla. peua. debetur , €9' ad ipfam perti- erg 3et. jufla. correptio ,. que medicinalitev. adlibetur s, i enamfi [alus. eavotantis incerta efl..—. 4. S. Augu- W ftinus in libro de Fleerefibus, quem an. 428. ad 1 puï Quodvultdeum fcripfit, quamvis obfcuriores. li etiam.hzrefes commemoret, nec minimam ta- K xnen.Pradeflinatiange mentionem. facit; quim, k prope libri finem. Pelagianam. omnium recene K üiffinam compellat: ergo.. h 415. . Ds Dzo UNo. 96*5 Kttt u 416. Dico 11 Nec videtur eadem proxime W 'ante aut poft mortem S. Auguftini erupiffe in iDw ^ Gallia. — Prob. Quos S. Profper five in epifto- d la ad Augufílinum accufar, five in epiftola ad n , Ruffinum defcribit, five in füis Opuículis ad Ca- ATT pitula Gallorum & Vincentianas objectiones re- r li futat, & quos demum S. Cleftinus in füo ad a Gallie Epifcopos Reícripto: condemnat; hi Dmfbtï omnes ab utroque nbique exbibentur tanquam hoítes S. Augüflino infenfiffimi, perpetuo ei- li i dem obloquentes, ac immania errorum por. N tenta illi afingentes : fed hic characler nequit iil congruere Predeflinatianis ;; omnino tamen - Semipelagianis eft proprins, ür num. 414. di- EM cebamus: erpo. Copf. J Profper & Hilarius 1. opem Augu(tini implorantes in fiia ad eumepi- T 1 "1 ftola fic ajunt: Evenit ex di[pofitione sufevicordue r Dei, ut cum quidam. án Africa [imilia movifeuts li librum de corveptione $g gratia , plenum divine au- j [ dovitatis euitteves z erpgo idem error erat Matfi- u | lienfium, qui Adrumetinorum. Sed hic non T. erat praedeftinarianus, üt ex num. pr. liquet: At ergo nec ille. Z S. Auguftinus Maffilienfes Z à Profpero & Hilario accufàtos refurans fcri- u pus de Praedeftinatione Sanctorum & Dono ! "m perfeverantie libris , non affümpfit dogmata i harefi Preedeftinatianz , (ed Semipelagiana? op- n pofita probare; üt patet ex utriusqne libri fco- ql!! po; quem num; 273. & 376. expofuimus: er« at p go nec illa in Galliis exorta fuerant, aut à Pro- Ípero & Hilarioad Auguftinum delata.. 772 Cae- k?üinus in precfatione ad Capitula; quz epifto- 415» PP.3 lae. DE VD-Eo üm) 570 fobjungi folent , decla- le ad Galliz Epifcopos , Ista rat à íe proferri decrera feu Se dis Apoftolicee mit, Autoritares contra eos; qui Ma- Epifcoporum hoj giftris uoft vis, n ter quos $. Auguftinam haberi f0i afferit, oh loquumtim ; de ea heerefi, quae zuinicos qui vatie ey mocentiffunos libevi avbitvii dofenfores compl ectitur; ex iis fententüs, quas Afriean D Concilia [auxerunt eg fuas fecerunt "Apoftolici 4n- - Tur ziflites: fed hac omni a adjuncta ruríus perti- tIor bent ad defignandam Pelagii h &refin, non au- & IF. S. Profper tem Pradeflinatianam: ergo. i L. cont. Collat. de Caleftino ita fcribit: Pet néle. bunc Firum intra. Gallias , iffis ipfis, qui a d " bun anemorie Auguflini [cvipta vepveber 4 dunt, "a lelo-.-. q«0 uentie eft adempta libertas , quamudo co [ultantium. n hs a&ione fu[ceptá, & libvorum, quài exvantibus di- fplicebant , pietate laudatá , quid opovtevet de eorum p fan&o mauifeflavit eloguio; evi- autovitate [entii , 46 dentey pronuntiaus quantum . fihi pre[umptioris íin ent quidam ad- iflius uovitas di[plicevet , quá auder. It verjs antiquos imagiftros infofenter 1 n[avgeve, €g it- zatis ob[ivepe- fp difciplinat d calumniá pradicatori vevi tüt $6; Qquo f d ad unos Semipelagianos per,tinerer manifeítum elt. -417. Oljic. cont. vm. S. Aug.in ep. 4 H ad V& Wi lent. fcribit: Aezulerung? monafferium vefirummon- N sullá diffznfione turbatuim eoquàd quidam i n volis; l libe- fic gva ?iam. pyedicent , ut uegenr. bominis elfe l quin avbitviumn 5 fimile étiam quid noratin ep. 47« . J ad eundem: ergo Adrumeti ni negabant liberum. « arbitrium fub morione grarize, quod eft preedefti- npatianum. Corf.. Idem tum in memoratis epifto- 18 : j ba Dro 'U'Nï-o;z 97* i h ; d lis tum in L. degr. & lib. arb. probandum affü- xok tj " mit liberum arbitrium effe in homine, nec de- (u M i E l ftrui gratià, ideóque plura in hanc rem tefti- - mmonia profert: ergo Adrümeti debuerant effe; fiimi " qui negarent liberum arbitrium ; & confequen- tf ter aderant Pradeflinariani. Conf. L. Hinc- » iarus in ep. ad Nicol., & L. de pradeflin. or- lii tum harefis predeftinatianz refert ad conten. $ ;JCHI' tiones Adrumetinorum; Evodius etiam in ep. n9n d!« ad eosdem Monachos, ira eos reprehendit, ut n haberi potliat pro preedeftinatianis. : h &. D. Conf. Exgo Adrumetini reipsà nega- fat bant liberam arbitrium füb motione gratize;iN, jl- ex opinione falfa Creíconii ac Felicis eorümque. n fimili relaione, C. — Facilé quidem damus, S. y d Augutlino ex falíà narrarione inditam quoque ! ZOIW rimó fu:ffe opinionem falfam, quia is; üt ep. j 46. ad Valent. mewinit, ex illorum narrantium | 'm!s [ fimplicirate credebar, nihil eos pofTe confinge- " re: mox tamen eX eorum imperitia aliquid fü- )gis- Ípicatus, ac tandem plenà tum per Valentinum d tum per ipfüm Florum de contrario edoctus ff fuir; üc num. 41j. diximus. Ad Conf. I 9. T- A. IN. Con[ ; tum quia etfi etiam animo expng- AL gaudi Pracdeftinatiani erroris haec fcripfiffet Au- n/ guftinns , tamen non fequitur reipfà ortum fuif- ? íe illum errorem; cüm ex proxime dictis po« | , tiüs conftet falsà narrarione deceprum fuiffe S. j ? Do&orem: tum quia pro libero. arbitrio tam j : f contra Semipelagianos , quàm contra Pradefti- il natianos pugnare neceffe fuit ; cüm priores ne-. j , j garent poffe manere liberum arbitrium, fi g r a—- ti& b 972 Dr Dzo U&o. &A tia neceffaria foret : pofteriores autem nepa- [u) rent abfolut& liberratem, quia gratia neceffi- tans juxta eos dabatur. Ex modo autem pro- ovf hj bandi à S. Doctore ufürpato facile colligitur, eum contra Semipelagianos potiffimüm certáf 0 1 " fe; eoquód Liber de pr. & lib. arb. totus in eo. inhe verfatur, ut oftendat gratiam non dari fecun- düm merita noftra , nec tamen inde perimi li- Üj berum arbitrium.. fini -d Couf. Hf. quoad ym. &. Hincmarum quidem hoc fenfiffe, fed fuiffe ftilj Pd deceptum,vel quód non adverteret S.Auguftino Don fulsà expofitione primüm effe impofitam, vel Tüm quod nimiüm crederet autori Preedeftiriati, qui Tf fubinde Semipelapianos cum Predeftinatianis confudit. Quoad 2d. w. Evodium potiüs offen- R hs dere, quàd aliquos Monachorum habuerit pra Semipelagianis , cüm illam epiftolam fic conclu- tlo dat: Legaut evgo Santli Dei Majorum ditla, ficuz It g qi m dixi , qui babent divini muneris pium affz- Tür um : 69 quando non intelligumt , uon ciro veprebene fen dant , fed ovent , t inteliganz. 418. Objic. tont. 2d. Ss. Pro fper, Hilan in lm z W fuis ad Aug. epiítolis referunt. Maffilien(es. di- cere , diviná conflitutione vivtutes vemvevi, tollé Wi libertatem ; 2 fub uomine predeflinationss inducá Y Dr fatalem necofferatem ; ergo dogmata Praedeftina- tiana apud eos viguifferradunt. Couf. £. Autor lm di Predeftinati de.libro, quem pradeftinatiani S. Auguflino füppofuerunt, fic ait: Zagdem ali- NU lh quaudo ad manus noffras. pevvenit liber, qui d- gultivum maentitur titulo, . cim fe beveticum often- Q ] diz us textu. — Hune librum aliquando fili oblatun S-o P 074- * Dzr Drzo Uxó. 973 1 S. Pontifex Celeflinmus . ita execvatioti lahuit, ut p eun . perpetuó. dammavi julevet fülentio.. Ergo, 1000« Cosf. 1. Photius in Biblioth. Cod. 54. fcribit? li PPofl S. "Auguflini mortem ceper. unt quidam in Gle- n vo impiuim ilud dogma affcveve, male etiam logui jini de /Auguflino e&mque infBlari, quaft liberi avlitrii f antevitum-induxilfet 5 verim. Gelcflini Pontifex tini CF pro fantlo Po, e9 contva bevefis incentores l I Jeribens ad Epifcopos ejus vegtonis , na[centem evvo« if vem compefct. Sed bec intelligi nequeunt de Pelagianis, quorum novus hoc tetppore error U , W non erat: erat autem propria Preedeftinatianio- rum calumnia, libero ia homine azbitrio inte- j r ianig ritum ab Auguftino indu&tum: erco. R. D. /4. Referunt, Maffilientes hac dice- d- u re hypothetice ac illative , nempe , fi neceffaria ad omne opus bonum & initium etiam fidei fo- Q (f ii /] [ ret gratia nullis naturalibus meritis debita, fz. i / qui; quód tollatur libertas, virtutes removean- h " 11] tur &c.; C. referunt, hiecdicere abfolutà &afz ertivé , nempe admittere gratie tmotionem n fimülque liberrarís interitum, N, — Prius Semie rdl pelagianum effe , poflerius Preedeftinatianum , 7 patet ex fepe jam dictis. 44 Conf. 7. s. Quam-« li vis, quod alii bic plerumque facinnt, Aurori redeftinati preter nonnullos alios errores no« Af J lim objicere Semipelepianifinum , nec illud frau« l n disgenus, quo librum illum p(eudonymum ipfe ] conünxiffe dicitur, ut fi&& illum impugnando li liberiàs in Catholicorum dogmara prafiareturg [) non tamen verofimilis eft ejus narratio, quà li^ 7 docet, illiuslibri Celeftino oblati errores totam ]M' inun- : À 974 bz Dzo Uxo. mundum vulneràffe; neque congfüit cüri i&« let liquis hiftorie monumentis, quà vult eüm à ficu Caleftino reje£tum: cüm Celeftinurn, Pro- ficu fperum & alios Auguftini Di(cipulos ac Fidel tio; Vindices fola tum temporis Semipelagiana h- Teti refis occupatos tenuerit, üt ex dictis num 416; yet liquet, Quare Scriprori illi hac in parre nega- 1njo imus autoritatem & confequentiam. . 44d. Conf. du 1. . iV. :2.. Patet enim , Photium toto. hoé . capite agere duntaxat de Pelagianorum & Ne- lm ftorianorüm harefi, cujus ortum & condetmn- EBJ' pationem vivente Auguítlino ; eo autem mor- äü/'/ï tuo herefis inftautationem & per Celeftiaum II profligationem recenfet, aliáque randem à füc- t cedenribus contra hos hereticos fcripra factáque E fübjungit. Quód autem novum adhuc voca- [ir verit hanc haerefin errorem ; ideo accidit , quía Ke licét Semipelagiani erant reliquie Pelagii; no- db va tamen harefis Pelagiange lenimenra ; late- fis bras, infidias & explicandi modos cum novis ge.r in S. Auguflinum querelis proferebant ;'/ üt [f aliande'conftat. b Quéd Adrumeti in. Africa; 419. Olferva. & Maffiliee in Gallia nullus eorum preedeftina- tianus fuerir, quos five Auguflinus & Profper oppupnárunt, fivé Cecleftinus condemnavit, i affertionibus noftris affirmavimus; atque ho€ ÀN ad refellendam Sirmondi fententiam fufficit: EU quód veró alins nemio etete Auguflini eo Cit errore infe&us fuerit; hec afferuimus, nee P afferere audemus; tum quia S. Aug. L. de n .de; | | don. perfev. C. 15., poüqugfn dixiflet non tef- f 4 Dz Dszo Uvo. N 975 Af terrendos nos effe' ^ d &A confitenda Dei oratia & fecundüm eam pradeftinatione ' Sanctorum ; ; D ficur non deterremur àconfitenda Dei prefcien- o tia, licét quis exinde male illatà fequelà verte- iU ii yetur in torporem, & ad malas concupifcentias m [/ f0 iret; demum fübjungit: r quidam i noffro monafferio , qui corvipientibus Pratvibus, cuv quee- M')'l .0 dam uon facienda faceret , g facieuda non facevet, ve[pondebat : qualiseunque vune fin , £a lis evo s qua- M lem me Deus futurum effe prafcicit. — Qui profecto j tv verum dicebat , €$ boc oevo mon pvoficiebat in fti bonum ; fed ufque adeà profecit i malum ut defev- (f fic- z monaftevii folitudime frevet camis vevevfus ad fuurn vomiun: rum quia ad negandum, ullum eà Qu [U:g eetate extitiffe Praedeftinatianum , neceffe foret fcire omnia &opiniones omnium, qui eo tempo- j " Praterea veró non adeó incre« reé extiterünt. n dibile eft, qnód, cüm extiterit rma & 3tiaclafz n fis hominum, quos num 414. ex mala intelli- TU i gentia fcriprorum Auguf(lini turbatos ciximus; etiam 2da, que Preedeftinatianorum eft; licet obícura nec admodqm frequens extiterit. ii N r ij n ; än- pofieriove Sacul F. pavte extitevit beiefis [X Pradeflinatiana ? n Otà. Cüm adverfa pars univerfim ne« W 429. N ( pet fzeculo V. emerfiffe illam harefin, ad hanc autem nepationem evertendam íufii- L ciat producere vel unum Affertorem erroris Predeftinatiani; quaftionem propofitam ad [ unum Lucidum Presbyterum reducimus inve- l flipantes; an ille erroribus Predeftinatianis ad- i Ài l "6 jf heferit ? In hujus cau(à duas celebratas effe 1 Synodos, corftat ex Actis Conciliorum; prís jiti mam quidem Arelate, in qua preferipta füit j formula damnandorum errorum , alteram Lu- f gduni, ad quam datünatio errorum delara fuit. pro Utramque circa annumi 47 . habiram fuiffe, ex in * co plerisque probatur, quód runc plures Epi- Tf fcopos, quotum nomina tam in fübícriptione qtt formule, quàm in epigraphe libelli oblatilegun« D/1 Vi 1 tur; florui(Te eft exploratum. U 421. Dico. Lucidus Presbyter adhefit et« In, toribus Predeftinatianis: adeóque harefis pree- ? deftinatiana non eít omnino conficta ac come NU inentitia. Prob. Errores predeftinatiani (unt il aflerere 1. laborem hutnane obedientie nori Ín effe jungendum divine gratie; 2.pofít primi fru hominis lapfuüm ex toto.extiné&tum voluntatis BU arbitrium; 3. Chriftum mortrem non fufcepif um felproomnium falute; .4. prafcientiam Dei ho- Em ininem violenter compellere ad mortem, ve Üy Dei voluntate perire; qui pereunt; $. baptiza- Jj tum, qui delinquit, perire in Adam; 6. alios l deputatos ad mortem , alios ad vitam preedefti- " Ti natos & wes üt patet ex collatione harum propo« Qu fitionum cum dogmatibus num. 409. recitatis? mde fed his erroribus adhafit Lucidus; tum quia fl Fauflus Rejenfis in epiftola, quà Lucidi erro- ii res Epifcopis in Synodo Arelatenfi congrégae b tis innottiiffe , & cenfuras Ecclefiafticas in eos tiüm; &b his jam paratas fignificat;, 1mum, 4tüm & $tum proponit damnandum , eíqueé Q Q minatur: Quodfi eam ful[criptan tyansmitere no» - Juerif, m Z Dz Drzo Uxo 977 | d Juevis , apertà adbuc te in errove perfiftereipfo filez- hp tio comprobabis , ac proinde 4am geceffrtatci mibd facies , ad perfonam tuam publicis comentibus ex- Qu i nli poneudam: um quia Lucidus in libello füo Epi- fcopis Luedunenfis Concilii oblato , omnes illas t l l | propofitiones cum aliisetiam adjanétis nontan- e,e; 1àm quefi impias & (acrilegiis repletas conde- jl 3 | mnat; fed & fic ínum fÍcriptum emendationis orditur: Correptioveffva [zlus pullica , g Jeuteutia 2 vefra medicina eff. Uude $g ego fuinmum veme- diun ducos ut pretevitos evroves accu[audo excu- || d fern, eg faluzifevd confeffone se diluam: ergo. Dre Conf.. In Conc. Arelaten(i fuerunt damnati er- Orrié foni rores predefüinatiani, ür conftat ex preefatio- ne librorum Faufti ad Leontium Arelaten- f0f fem Epi(copum, ubi fic dicitur: : Quid pro foli- prmu ll [j eitudine paflorali, Beate. Papa. Leomti, in conde- amnaudo pvedeflinationis errove Concilium fummo- epr vum dutilium cos 7 ] ho. evegáfhis , univevfis Galliarum W Ecclefüs prafüitiflis. Er infrà: Z9 quo quidem 1 J Opufculo poff. "Jrelatenfis. Concilii fub[cviptionemn, movis. erroribus deprebeufis , adjici aliqua. $ynodus i Ml Lugdunenfis. exepit : fed Lucidus adhzeferat er- roribus ab Arelatenfi damnatis , üt liquet exiis, IPO J qua& poft exordium his verbis fabjungit: Pro, inde guxta pradicandi vecentia flatuta, Coucilii da- qW ij enuo voliscum fenfum illum , qui dicit bumaue obe- dientie lalovem divine gvatie won e[fe jungeudum if ergo. q 422. Objc. Concilia illa Arelarenfe ac Lu- I gdunenfe vel ficta (ünt, vel Semipelagiana: er» j h go niþil profünt ad he refin precdeftinatianams A li Qqqg Ds D,EO Uno. $78 in Lucido afferendam. — Pro/. 1m. p. d. 1. Quia Tl quà eorum folgs Fauftus meminit, Semipelagiano- rum princeps & profundee vir ealliditatis; prae- p YO le ter hunc veró. nec hoc fzeculo nec íequentibus J ufq ue ad Hincmarum ullus. 2. Quia epiftola jl FPau fti ad Lucidum laudatur tánquam fubfcri- gt fiiti ta ab undecim Epi fcopis; & tamen Hen. Ca- nifiuseeque ac Sirmon dusteftantur in manufcri- lia feri ptis füis Codi cibus defiderari fübfcriptiones. tamen horum Concilio- Ie 3. Quia Leontius qui rum Prafes dicitur ; non legitur füb(cripfiffe ; Lucidi veró nomen in plurimis exemplaribus fide fübnotatum reperi- Quj epiftoloe Fauftiad fe miffze tür: quod utrumque füp pofitionem indicat. BI fitiones, quas Lu- (j Prob. 2da p. 1. Quia propo cidus retractat ex Faufti praefcripto ; erant ar- n umenta; que Semi pelagiani objiciebant Au- lr illg uflinianzge doctring ; Profper veró & Fulgen- tius refutürunt. 2. Quia hec Concilia appro- lgt Tem bárunt Libros Faufti Semipelagianis erroribus fcatentes; cüm Fauftus in pr cef. fuprà cit. di- DN lium Lugdunenfi tire cat eos poft Arelatenfe Conci jubente effe fcriptos. 3 uia tum epiftola ln Faufti ad Lucidum tum libellus Lucidiad Con- - Ü cilium , que.certó à Concili is probata conftat; W continet errores Semipelagianos ; cüm enim at 4 i bominem cuim fideli ' W. dlle dicit:: ZZzatbema illi, qu confeffione oleuniter baptizatum 9. a[ferentem Ga- pg diverfa bujus i "zbolicam fidem ; 9 po yJimodurn per enundi oble£tamenta pro lapfian , in Adam & ovigr- *ld() T wule peccatuim pevüfe a[feruerit; non hoc unum frio re- vult; quód peccamm originlale« in Baptift mitta. DE DEO Uxco. 979 .Qi mittàtur, cürm id L ucidus non nepàrit; fed A quód non detur gra tuita praedeftinatio & ob n ) peccatum oripinale reprobatio , üt Pelapiani &nt volebant: Hi veró, ubiait: Dzugo feufum iuttis j ?II(C' qui dicit, ab Adam ufgue ad Chrifi um ls ex j gentibus per primam Dei gvatiam a » id efl , per legeu gature in adventum Chvifli fuiffe Jalotos ,. eoguàd Qu liberum avlitriumin prüno bomin e perdidevint ; afz l ( ratiam fuiffe erit; primam Dei e legem natu. J It r&; quod ruríüs Pelaeianum eft. j . B. V. 745 cu jus pars prior figmentum eít L ]i D fide omnino indi. gnum, poflerior autem im- p pudens calumnia in Epifcopos fanctitate & do- jcut &rina celeberrimos, qua m nequidem Ufferius i Calvinifta proferre auíüs eft, & di&tu indecen- X [ tem judicavit. 722172, D. prob.1. . Inprimisnon ) unum Fauftum fed & Lucidum meminiffe Con- Jrt ciliorum , liquet ex p riori : bus: deinde quamvis DPW illo & fequentibus fzeculis ad Hincmarum uf queé 1l nemo unus eorum mentioner fecerit, non in- de conficitur S& eàdem atate ; €a nunquam fuiffe; quandoque j: quotannis ex Hilari Rom. Pont, j d ecrero íüb prafidio Leontii celebrata fuiffe /, Concilia in Galliis certum fit, licét nulla eorum lt memoria apud alios extet ; nec decretorurm co- xmm pia habeatur. Preterea nec error Se mipelapía- jj g nus nec profunda calliditas,, quam Faufli fcri- pris duntaxat erroneis tribui t Ifidorus, facere. jí poffunt, üt is nequiverit alium errorem in Lu-. ll cido im probare, eümque fideliter revocare, ac j| de Con ciliis Arelatenti & Lnpgdunenfi veraciter " oqui; tum quia nec Eufebio Ariano nec So- I' gg 3 crati- $80 Dzr Dzo Uxo. Y | ff crati Novatiano fidem in hiftoricis factis 66ga- &mel mus: tum 'quia mores Faufti adeó intemerati W in erant, ut inter San&tos etiam à plur ibus fit re- torg letus, qnamvis ejus doctrina; jque ab Ecclefia yel: necdum clar& profcripta erat, fana non fuerit. du e » Po (tremoó incredibile eft, Fauftum voluiffe com Wt t minifci Synodos duas in nobiliffim is Urbibus, lx in tanta Épif(coporum frequentia, & in recen- tiffima omnium memoria habitas, atque hoc fiim fiementumin prefatione fuaad Leongum ipfüra s aperté pro ponere: id enim fi eveniffet, certà Qu in eum confeftim infürre&uri erant, non ho- & fles tantüm & semuli ejus, inter quos Joannes iif Maxentius nihil aliàs ei indulfit ; fed & univer-: (tarum reítis & d fa Gallia rerum tum tempore ge " hts conícia. 2d. &. Fatentur equ! dem "d prob. & Cani(ius in Codice Monafterii S. Galli, & Sir- Wib tnondus in Codice H incmari fubfcriptiones illas Àtd defiderari; fed ne c illi foli Codices habent eam fu epiftolam, & Autores i lli etiam afferunt fub- Düt: fcripti onem inaliis Codicibus reperiri , quorum ftm laria tam in Bibliorheca Patrum, quàm exemp "d prob. fllbje in Concilioru m colle&tionibus extant. NW oc partim defectu partim ad itaf gt. &. Ex h n pofíe AAf inento mer&: accidenrali impugnari no D] authentiam epiftole Fauftin & facil & dabit nifi fimilem ob cau fam rejicere fü- fl quilibet, $] ftineat in finitam Codicum preeftanuffimorum lm multitudinem. — Ceeterüm probabilis eft conje- ii &ura Norifii, qui L. 2. Haref. Pelag. putat; [N à fe tantüm initio quidem Fauftum epiftolam cidns LU fübícripram adLucidum mififfe; cümqueLu eam DE Dzo UNo. 98r t eatm epiftolam à fe probari refcripfiffet, quà emendatio ejusdem evaderet celebrior , curáffe, Jlsri jj Mi2 utin alio Epifcoporum Arelate nuper congrega- 1 torum conventu, vel ad dedicationem Balilicge, i iil vel ad aliud negotium collecto, cum illis Luci- TOUl dusfimulepiftolz füb(criberet; híncque factum, ut in quibusdam exemplaribus poft Epifcopos j ( Lucidi nomen fübfcriptum lepatur. d ada. p. prob. ym. .. Ex claffe triplici ho- : j minum , qui ex libris S. Aupguftini malé intelle- &tis turbati erant , füperiüs ítatuta liquere, quód a. qui. fueranr obtrectationes contra doctrinam 1 Dnna 5. Doctoris, potuerint effe errores in malo fen- fu aílertae, 9 "d prob. 2d. &. IN. -4, Epiftolam tsj duntaxat Faufti ad Lucidum , non veró ejus li- bros de gr. & lib. arb, à Conciliis probatos effe uH jM certum eft; tum quia epiftolee tantàm fübferi- pti Patres Arelatenfes leountur, tum quia poft | li [ Arelatenfe Concilium à Lugdunenfi commiffüm Faufto effe negotium fcribendi contra Preedefti- [) j natianos , patet ex textu Ejusdem ultimo in conf, pum. pr.allato, & ex verbis priori textui his [uam fubje&tis: Quàd verà ad ordinanda ea , qua colla- j n tione publica do&hiffimà protuliflis , opevam infivmis buneris curdmque mandáflis , parum , àt veor , tau» Y J 10 tegotio , pavum [antke exiflimationi ve[ire con- fuluiffis. Caeterüm mandati à Leontio & Syno- j do Lugdunenfi dati limites : exceffit Fauítus; jl dumin uislibris non tantàmLucidi errores pre- l deítinatianos confuravit , fed etiam dictà occafío- i i ne S. Auguftimum impugnavit, & Semipelagia- nos errores operi fuo infperfir. «4d grob. at. j k. V. 7l 13 982 Dz Drzo Uno. x. N.Aff. Senfus anathematis à Faufto pro- al $m pofiti eft , damnandos eos, qui dicunt Bapti- Ímum fruftratori? ac. fine effectu feu remiffio- (ite ne peccati (üfcipi ab eo,. qui non eft pradefti- ?lUn natu$, adeóque dum perit, perire ob oripina- [ DI le etiam peccatum, utpote nondum remiffum ; quod ipfum Trid. Seff. 6. Can. 17. in Calvini- [ D Ítis damnavit. In Lucidi autem anathemate lex nature folitarié fumpta non dicitur gratia pri- [ ma , fed /ex gature in adventum Chrifli , (eu tpe- &tata cum gratia, que ex futuro Chrifti adven- lii lib tu in illam legem ac ftatum legis redundabat ; hunc enim feníum effe demonftrat fententia illa fincjz uf Lucidi paulà póft ita loquentis: J4ffero etiam , per vationem &9 ovdinem [ceculorum alios lege gra- j die, alios lege Moyfis, alios lege naturee, quam (,»ïz'rm Deus in ormium cordibus. fcvipfit , n [pe adventás aC tf Cbrifli fuiffe falvatoss tamen ex initio 1muudi ab eriginali zexu, mift intevceffome Jaeri. Sanguimis W £a ( «on alolutos. - 423. Olferva.. Quamvis nonlegamus, Lu- 4j ld cido fuiffe errorum focios, comperrum tamen habemus, nonnullos tum in Africa rum in Gal- M - M liis feeculo VI. extitiffe , qui principale dogma Certé hare(is pradeftinatiang admitterent. m Monimi hominis Afri fententiam, quocum $. lla Fulgentius Carthagine f& familiariter verfarum J memorat , idem S. Do&or hanc fuiffe L. r. ad. lci eund. Monim. C. 3. exponit : 7/ic dí&la $. u- [in d guftiai detevininaus €9 ad me intentioncim tuavum dirigens litevavum dicis , [entire me jam , cuv itevum t bac inculces, [cilicet quód fepius velu&anti te hz t pie- s Dz Dro UNo. 983 p predeffinaticuem non tagtim im bono dici fed eriam Ti a inaloy dum in malo-Xpræde/linatz'onem ze velegi(je mll diceves. — Ip[e doceus ayebam , ad peuam delitam , a. 2on ad malum faciendum , po[fé dici. aliam prede- Ip füinationem , quod etiam 1u , ficut. [cvipfifli , coufir- iln, mas z [civetamen 1e affavis , quid eg bic ve[pondeam, Jj ur fueav [enteutiam qneam , boc efl , dmtevitum non i dici izi/i»-mortem: & adjungis ántevim legiffe 1e boc, Tn e9 ad/evevdlje etiam. populum. predeflinatum . ad. autevituim, f Deinde admones , ut coufidevem apfius lr loci fevmonem. Eandem poftea cüm toto illo lii libro oppugnáffer, quid in. eo precfliterit , fub jclli finem ita colligit: Proizde, quia fufficientev , t (l arbitrov , iniquos tton ad peccatum [ed ad fupplicium 1 pf predeflinatos. offendimus , buic. volumini 3am tev- mimumn demus. Concilium veró Arauficanum II. qIMM vtl in Galliis celebratum Can. 25. fic ftatuit: ZJoc d,' [ etiam [ecundum fidem Catbolicam cvedimus , quàód ;m';:ät acceptá per Baptifinum gratid. omnues: baptizati , Chrifto auxiliante £? covperante, que ad [alutem li anime pevtinent, poffiut eg debeaut , fi. fidelitev Jis] laborave voluevirft , adimpleve. "Aliquos verà ad ( malum diviná poteflate predeflinatos. e[fé , non [o- p ï limuon credimus , fedetiam fi funt , qui tantàm ma- at lum credere velint, cutm ommi deteflatione illis ana- n thema dicimus. Ubi hec formula loquendi, ! fl fuut , qui tantum malum credeve velint , fatis in- L dicat, abfoluté quosdam reperiri, qui praede- h ftinationem hanc eredere velint; fed paucos; ! fed obfcuros aur tales, quorum pudori parcen- p dum,; aut ftupiditati ignofcendum Patres exifti- j l / deftinatianorum tum pau- ff m?Fi-nt; atque haecpre citas Qq3q 4 984 Dz Dro Uxo. citas tum obícuritas feciffe videtur, cur Pru- q$ If dentius &alius Scripror füb nomine Ecclefie Lugdunenfis contra Erigenam fzculo IX. vel NI Tot ignoram fibi effe fcripferit. vel nepaverit exti- tfíe hareíin pradeftinatianam ; quibus cate- pr pr züm non tanta fides debetur circa res fa&ti prior- rum fzeculorum , quanra S. Auguftino n. 419. 0 ; dl ludato, & reliquis ia hoc articulo. produ&tis x Scriptoribus coavis. | d Tie N . fculo 2X. Gortefebaleus beevefin. Pradeftina- p D tianam ve[ufcitévit 2 : n Ota-;l. Cüm pro adoprando Homero (p 424. N urbes Grecie litipárint ; videntur li & contrario repiones plures pugnáfle, ut Got- j tefchalcum abdicarent : unde etiamnum eft in- N certum, anin Germania, an in Gallia oriun- t Yus dusfit; quarum tamen alterutra à pluribus prae Scotia aut DBelgio probabiliüs. afferitur narale Tia folum. De vite inftituto, moribus, ftudio & fef ceteris ejus factis certiora extant. À parenti- NT bus enim pro temporum more S. Benedicto fcrll oblatus vitam monafticam profeffus eft in cee- vid nobio Orbacenfi, Dicecefis Sueffionenfis, In- CR genium ad ftudia literarum attulit neque hebes li 4( neque acutüm , memoriam feliciffimam fed fine judicio, vane ottentationis ardorem & no- liT T vitatis ftudium: 'Theologià anno vix uno pr&- libará, Ss. Patrum, preeertim S. Auguftini. le- V &ioni fe dedit, ad quaeftiones varias, qu& no- e vitatum feraces &admirationis excitandae capa- Id eca Dzr Dro UNo. 985 r ces videbantur, inclinatus, A Rigboldo Re- dl menfis Ecclefie Chor- Epifcopo contra Cano- . nes ordinatus presbyter , à monaflerio, ubi er- Laf roris fui femina jam fparferat, in Italiam mi- Id pravit: hlc diu multümque divagatus fpecie J predicandi Evangelii, apertiüs Praedeftinatia- D nos errores diffundere coepit. Commoratus u aliquamdiu apud Eberhardum Comitem in Gal- lia Cisalpina, à Nottingo Epifcopo five Vero- nenfi five Brixienfi detegitur, ejüsque dogma 1* pradeftinatianum ad Rabanum Archi. Epiíco- | pum Moguntinum defertur. Hoc cüm Archi- Praful edito ad Nottinpgum de predeftinatione en Opufculo confutáffet, ac Eberhardus hofpitem Y füfpectum fuis cum mercibus domo excedere jüberet , Gottefchalcus Dalmatiam , Pannoniam 3* Wa Noricümque (ine miffione pervagatus, Mogun- jl« tiam taridem pervenit, fuam caufam defenfu- n rus; ubi cüm an.848. Synodus trium Germa- j d nie Provinciarum ageretur , obtulit fidei pro- feffionem cum libello , in quo Rabanum velut jl Semipelagianum traducebat. Sed examinatis his fj fcriptis, auditísque coràm refponfionibus, con- ( viétus & herefeos damnatus ac carceri adjudi- [ catus cum Synodali epiftola ad (aum Metropo- M litanum , nempe Remenfem , remittitur, dato i facramento, nunquam ur im Germaniam pe- dem referre. Anno mox fequente ab Hinc- ! maro Remenfi Archiepifcopo deductusad Conc. l Carifiacum ruríus Epifcoporum & Abbarum QU examini fübjicitur; ubi dum pertinacie in hee- pB Hr;eü adjicit contumelias in Rabanum & reliquos A 4 Epit Ds Dro UNo; 986 Af l li Epifcopos, virgis ceefus, & libellum fuum apo- logeticum igni tradere compüulfus ergaftulo Qu C0l roonafterii Altivillarienfis includitur; ibidem [ 19. annis poft fuo errori immortuus. d 425. Nota 1. Ha&tenus miferabi lis Moha— di qde nachi patrocinium nemo füíceperat, ne quidem t Malcaudus , Jonas & Lupus Servatus , quosante & examen fuum duplex Conciliare de queftioni- bus à fe motis con(uluerat. Dum veró contra d [ leges filentii fibi imperari Giotrefchalcus & car- cere fuo tum duplicem confeffionem, alteram W T breviorem alteram prolixiorem, tum varias lit- teras ad varios mifit, fciffa eft in partes Ecclefia ( Gallicana , aliis Gotrefchalcum impugnantibus , aliis eum tuentibus , quód errore facti putave- W ij rint Gottefchalcum ob alia, quàm qua Praede- flinatianis propria funt; dogrmata effe damna- liv t tum, Hincmarus quidem ut huic malo occur- reret, an. 849. Libellum edidit ad Reclufos& Eul f fimplices füz.Dicecefis, quem mox.Ratramnus Corbejen(is Monachus in epiftola ad amicum V gl liberiori cenfurà perftrinxit; fübin Remenfis idem fcripfit epiftolam d Prudentium Ep. Tri- bl Q caffinum de erroribus&poena Gottefchalci, ad quam hic de pena mitipanda Hi ncmaro pri-. T Wl müm'refjondit , tum etiam libellum de gemina pradeftinatione concinnavir , eidem pi prafika ad Hincmarum & Pardulum Laudu- e)[ neofem epiftolà. An. 8yo. Hincmarus A&ta ! b prioris anni & fcripta memorata omnia mifit ad W Rabanum, quó judicium de libro füoederet; & fu reliqua refelleret. Refcripfit Rábanus librum LU illum E Nï DE;(D'EO«UNO. 587 pl illum fibi placere , reliqua veró improbare; d quominus autem ea refelleret ,. ex infirmitate (Jl] corporis & fene&tutis egrirudine impediri, In- terim Lupus Abbas Ferrarienfis, etiam Servatug fione di&tus, volente Carolo Calvo, edidit. libellum j de tribus Qwueflionibus, nempe de libero erbi- sU trio, prideftinatione bonorum & malorum , ac f Sanguinis Domini taxatione, cui poftimodum " addidit Colle&taneum, quo Patrum teftimonia - de tribus his capitibus complexus'eft. Eodem 'C[äm pen? rempore Ratramnus duos de pradeftina- slb tione libros compo(nir, quos cum fcriptis Lu- delt pi Carolus Calvus Hinecmaro expendendos tra- JH didit. Is veró cüm aliis negotiis detineretur, VC | id officium dedit A malarioMetenfi velTreviren- ( fi Diacono, & Joanni Scoto Erigenz: , Viro Au- jf lico Philofophiee quidem & linguce Greecee pe- x rito, fed Ss. Scripturarum jignaro. Uterque "M an. 85 1. contra Gottefchalcum fcripfit, fed in- J fclici fücceffu, adeó, utex pofterioris libro no- 0i vendecim capita habente, qui urius füpereft, J centum circiter propofitiones, magna e& parte [5 erroneg à Wenilone Archi - Ep. Senonenfi ex- Y cerperentur. Contra hunc an. 852. Prudentius i Tricaffinus ftilum acuit, ejüsque propofitiones da ad Ecclefiam Lugdunenfem miffas Florus Ma- r gilter do&tiffimus Diaconus , vel alius quidam; ( ejusdem Ecclefie nomine, confutavit edito li- j bro. Ex alia veró parte an. eod.Amolo Lugdu- nenfis Archi- Epifcopus, Vir fanétus & erudi- ! tus, acceptis Gottefchalci (criptis tum ab eodem. t tum ab aliis ad fe miflis edidit ad eum epifto- Ia.ma ml ET Dz bzo UNO. 988 | lo lam, quà ejus errores execratus fingulos ftri- &im confutavit. Captatà inde occafione Hinc- pa 3n. marusian. 853. fcripfit ad Amolonem epifto- lm , quà doctrinam Gottefchalci & condemna- N tionem expofüit: de eodem fcopo fimiliterfcri- fir Pardulus Laudunenfis , & adjunxit Rabani Á epiftolam ad Nottingum. | Epiftolis his in con- Qu ventu Ecclefize Lugduncnüs* examinatis , üt ali- TU Tf quorum eft opinio, Remigius Amolonis demor- tui Sncceffor Ecclefia: nomine refpondit libello UI de tribus epiftolis, quem pauló póft fecutus Q eít alter , cui titulus: Abfolutio quaftionum de i ali per Adam damaatione &c. Cüm in- Tf gener terim edita fuiffent quatuor Capitula Concilii d Carifiaci , rurfus ftilum affümfit Prudentius, p iísque Tra&oriam fuarn ad Senonenfem Archi- j| Epifcopum miffam oppofüit. FHiunc an. 854. pn imirarus eft Autor incertus libello| de tenenda tl veritate Scripturarum edito füb nomine Lu- 10 gidunen(is Ecclefie , quibus dum Conc. Valen- m tinum fimilis fententize füuccederet ; Hincmarus lls an. 957. & 858. ingens volumen plures conti- 2f tinens libros de pradeftinatione Dei & libero lite arbitrio compofuit , cujus contra qusodam re- Ion rehenfores füos Epifcopos, maximéque con- ) tra Gottefchaleum & Ratramnum fcripti fole DN nunc prafatio fupereft. Addidit an. 860. al- Vl terum de predeftinatione Opus pro defenfio- ne Carifiacorum Capitulorum editum, etiam- f num füperítes. andem cüm Nicolaum Rom. 2 Pont. intellexiffet de origine ac ferie Gotte- fchalciang controverfie difcenda efle foliciruum, u hoc i p m Dzr Dzo /üNö. 989 y fr- hoc anno per Odonem Epifcopum , an. 864. H per Luidonem Archi.Diac. Laudunenfem, & i an. 866. per Egilonem Archi. Ep. Senoneníem Rn epiítoks ac relarionem Romam transcripfit. erfi 426. JVota 114. In eadem Gottefchalci cau- Mi fapreter Synodum Moguntinam & Carifiacam, iT quibus hereticus ille damnatus fuir, habite fue- i runt alie quinque ad doctrinam fpectantes. Ea- Wf* ld rum 1772 eít Carifiaca II. an. 853. ab Hincma- ro & aliis Epifcopis, quorum nomina &.fre- UL quentia incerra, celebrata, Capitulorum qua- [j [ iuor ibidem flaturorum fümma eft, 1. A Deo p i xili neminem preedeftinatum admortem , unámque efle Dei predeftinationem , que aut ad donum ]US, dhi- pertinet gratiee , aut ad retributionem juftitiae. 2. Liberum arbitrium perditum ad bonum, W ;ends gratià Dei adjuvante & cooperente indigere & reddi: 3. Velle Deum omnes fálvos fieri ; licét ]i t * non omnesfalventur: 4. ChriftiSanguinem pro j omnibus fufum, licét non omnces paffionis my- Ti fterio redimantur. 2da eít Valentina an. 85 $. 9t ex tribus Provinciis Lugdunenfi, Viennenfi & j Arelatenfi congrepata. Inter viginti tres Ca- J nones ibidem editos fex priores attingunt quee- ftiones, quas Gottefchalcus & Erigena Ecclefize [oi intulerant. Eorum fümma eft, 1. Quód no- )4) vitates vocum omni ftudio fint vitande: 2. quód Y Deus ab eeterno tam mala quàm bona preciat, i nec íuà precientia imponat nmeceffiatem: jj 3. quód fit praedeftinatio ele&torum ad vitam, ld & preedeftinatio impiorum ad mortem jin prio- y re tamen fnifericordiam Dei precedere meri- r "um N Dr Drzo Uxo 995 [-8 tumbonum, in pofteriore meritum malum pra- ire juftum Dei judicium: 4. quód Chriftus non Syr effüderit Sanpuinem fuum. pro jam damnatis, t fed pro falvandis:. 5. quód omnes regenerati bt Qu fint à peccatis abluti; non tamen omnes falvi fiant: 6. quód de gratia ad falutem neceffaría qux &libero arbitrio per peccatum infirmarto , fed hi er Chrifti pratiam redintegrato fentiendum do h t juxta Africang & Arauficang Synodi ac Se- d dis Apoftolice fidem.. Porro(in Canone 4to no- [ ( tanda eft claufüla his verbisadjecta: * PorroCa- p pitula quatuor, qua à Concilio Fratrum no- Ti ftrorum minüs perfpecté füfcepta fünt, pro- G pter-inutilitatem vel etiam noxieratem & erro- tf "ryem fidei contrarium: íed & alia novendecim Lj fyllogi(mis ineptiffimé conclufa, in quibus com- if mentum diaboli potiüs quàm argumentum ali- ü quod fidei deprehenditur, à pio auditu fide- Qlio lium periirus explodimus, & ut ralia- & fimilia wf caveantur pef omnia, autoritate Spiritus San- Hbfb éti interdicimus.;, 3772 eít Lingonenfis an.859. Y hi circa Kalendas Junias à plerisque Valentinee nu- per preentibus Patribus celebrata; in qua pree- Quo ter alios Canones, fex illi in Valentina Synodo N editi repetuntur, fed priore parte claufule pe- D nitus füppreí3à : alterà tamen in hunc mo- Vi dum repetità: * Porro Capitula numero no- dlmz vendecim Íyllogifmis ineptiffim& ac mendacif- &te ífimà à quodam Scoto conclufa &c.,, 4fa eft J "h "Tullenfis. , apud Saponarias, eodem anno PU nonrnifi quindecim diebus poft Lingonenfemab n TR Epifcopis duodecim provinciarum habita, . In ea — Dz Dro Uso. 991 p *ea oblati quidem füerunt Canones Valen tinge 15 t Synodi expunéctione claufulee itt Concilio Lin. J gonenfi emendati , ut ab univería Synodo pro- t barentur; fed petentibus non effe delatum, li- s quet ex Capitulo decimo praentis Synodi, lii quod unum ad controveríiam pertinet; & ita ,R habet: *Relecta funt denique in eadem Syno- * niit do quadam Capitula, füper quibus quorun- i dam Pratrum fenfüs diffentire probantur. Un- m de convenit inter Epifcopos, ut Deo favente (( pace ac tranquilitate recuperatà fimül conve- ) H?- niant; & prolatis fan&tarum Scripturarumatque /0) catholicorum Do&torum fententiis, quie fanio- 10 ra fünt concordi unanimiate fequántur.;, 5f2 m eft Tullenfis II. apud Tufiacum an. : 860. ab m *pifcopis quatuordecim provinciarum celebra- j tà. Exfpectabatur hic declaratio à priori Con- j cilio promiffa ; fed purárunt Patres confültius j effe, ut à Capitulistum Carifiacistum Valentinis abfüinerent ; & differendo potiüs quam de- ?anx » finiendo füuum fenfüm de quatuor Capitibus ! hactenus coftrover(is pacifich expromerent, [ quod & in Synodali epiftola . praftiterunr. o am cüm in ed contra rerum Ecclefiafticarum [)C pervafores & depredatores pauperum acturi, il velutab ovo ordirentur, & àDeo hominumCon- ) ditore ad Chriftum Autorem Ecclefia: defcen- erent,; 1mó quidem luculenter afferuerunt i liberum bominis avbitrium , fed pofl A4de vuimam gratiá diviná fanandum: deinde fatis habuerunt; J omifsà duplicis aut geminae preedef*'nationis j controverfià, ele&orum predeflinatiouem ftabili- res Cl* s $352 [ Dr Dzo Uxo. t xe: poftea in omnipotentice divinee expofitione 110 breviter indicarunt ve/le Dewm omnes bomines , falvos fieri , ac ueminem perire : tandem Chriftum * 1i0 «(.'OTPOWS 910Y. *e im cruce pro omuibus wortis debito- lis vilus dormiviffé, €? Écclefiem fuam ex i, qui i five ante [ive poft ejus adventuim. credere voluerint ; i «dificáffe ftatueruht. 427. Dico. Gottefchalcus herefin Preede- y deftinatianam viderur fzculo IX. refüíciráffe. [ Prob. ex judiciali fententia in eum à Conciliis fi i,h Moguntino &Carifiaco L lata. — 1:am exponit Ü Rabanus in epiftola Synodica ad Hincmarum D/ miffa, qua fic habet : /Vorum fit Dilethioni ve[ire, uod idam - YOUAQu$ ' Monachus momine Gotte- j F ? 1) fchalc qui [e afferit [acerdotem in vefra pavocbia ordinatum , de [talia veuit ad nos Moguntiam ; i fi sovas fupevflitiones 69 noxiam doctrinam . de prae hi deflinatione Dei iutvoducens , &9 populos in erro- vem mittens , diceus, quàd prede[linatio Dei. ficut Q f in bouo fit ita g in imalo , &9 tales fint in Doc 1un- deflinationem Dei , que tür do quidam', qui propter pree . * eos cogat in moriem ive, non poffint. ab evvove ]; ( uafi Deus eos fecilfet ab initie peccato fe covvigeve , q i0$ 27 iutevitum jta incorrigibiles effé , €$' pene obuox. ire. Lanc evgo opinionem muper in Synodo apud d &j incorvigili- 4 Moguntiam babita ab eo audintes lem veperientes , decrevimus eum cum pernicioja d9« [l ! &vina [ua damnatum mittere ad vos, quatenus eum vecludatis n pavochbia. veflra, €y uon. finatis eum Qs li amplius. evrovem doceve. €9 féducere populum , quia U jam smultos fédu&los babet eg' mnimüs devotos enge ]abo- nöl fuaim falutem ; qqz' dicunt : quid mibi proderit. vave m » N "s bicBiso Usd: finine vare 12 fervitio Dei^. quia fi pradeflinatus fum 4 jonit mortem , nunquamillam evadam : fi autemtnalé ege- vl vo, €? predeflinarusfum ad vitam ; (ime ulla dulita- zione ad eeteviam vequiem vado &c.. 2da veróta- :deb::: : m lis erat: Frater Gottefebale / facrofan&ium facerdo- ln - dalis nninifferi officium, quod irvegulaviter ufavpa- JfH , 69 in cuntlis moribus. ac pravis avtibus , atque h perverfis doBvinis eo baGems abutà mon pertimuifli, u gudicio $pivitás $. uoveris tibi effe , i quo modo füjce- viit dl s fublatum, €9 ge ulteviis eo fungi prefumas, yri geuitus interdi&um. Jofuper quia Ecclefiaflica eg gt - Civilia tiegotia coutra propofitum eg sotmen Mona- J:/]M i chi couturbave contemneug , jura Ecclefiaffica bver- Jlft» Jimpfifri, duviffimis verbevibus te caftigavi , €9 [ecuz- d dim Ecclefioflicas vegulasevgaftulo vecludi autovitate TT Epifcopali decermimus: 65 ut. de cetero. doGvigale i) ] tibi officium ufurpare nonprefunas , perpetinn fee j lentjum ovi fuo virtute etevui. Fevbi imponimus. )j j uücenam verà fuerint perverfe doGhvime Gotte- 1 J Íchalci, exponit Hincmarus illius judex in fui$ h [ tum ad Amolonem tum ad Nicolaum epiftolis, TUf & C.2. ac 3. Libri de Predeftinatione. Nempé ! i quód anteomnia faecula Deus, quos voluit J jn preedeflinayit ad regnum, &quos voluit, pre- deftinavit ad inreritum: o. &qui praedeftinati funt i [ !þl ad interitum , falvarinon poffunt ; & qui preede- j^ ftinati funt ad regnum, perire non poflünt: 3.&& " i Deus non vult omnes homines falvos fieri; fed eostantüm;, qui falvantür ; & quod dicit A pofto- ^ ! i lus: Qui oult omnes bomines [alvos fievi , illos dici brniies, qui tantummodoó falvantur: 4. & Chriftus i P non venit, ut omnes falvarer, nec paífus eft pro j Rrr oinnle - Dr Dro UNsO. [ $94 omnibus , nifi folummodó pro his,/qui Paffionis - f ejusfalvantur myfterio: 5. & poftquam primus lts "homo libero arbitrio cecidit, nemo noftrüm a « beneagendum, fed ranrammodoó ad mal? agen- a dum libefo poteft uri arbitrio. ;; à Carifiaci If Cosf. 1. Capitula quatuor Conc. D U - fünt edita contra do&tri jam Gottefchalci , üt ex lt L. de predeft. C. 16. Hincmari patet ; qui primo I ex illisrecitato ait: Eece Capinulum , quod contra für - Gottefchbaleum ee erroneam ejus fcholam uece[fate lüt eg ántervogarione pv incip alis devotioms ex« compul/i, a&i, fecundüm fa n&arum Scvipturaram tramitem ex Ü verbis D. Auguflim eg Pro[peri ceetevoríunque Catboe m Aicorum Doéctovum Jeufibus excevpere procuravimus, hr Sed hec Capitula directéopp ofita fünt dogmati« d is: erpo. J4I. Amolo Archi- bus preedeftinatian faaad Gottefchalcum epifto- D Ep.L ugdunenfis in T la, poítqua m fpeciatim fingula fcripta recen füit- lh fim autem fic conclufiffet : Zta fa&uim fet, univer lQ eft , u ex utraque [cripturazua s fivequam pev alios y fs inu pleniffané uobis co- qve quam temittente accep Sic no[ceve videam u y àn qui bus quaflionum peviculis fun( fhu&uet , vel quo d uimis dolenduin efl , naufvageruY Cep[ enfus £uus : poft hec, inquam, exponit; quain &l ejus doctrina fibi valde difpliceant, quee dete- m ftetur & abhorreat. Ínrer heecautem furt plera« mpe üt ld ue harefis predeftinatiange capita ; ne 0 fcribit: 1.* quódtamduré & indifciplinaté &ime- Vet maniter de divina preedeftinatione fentis & lo- neqw queris in damnatione reproborum, ut omnes Q illos , quiad finiftram ponendi funt ; & pro meri- Ssa m ntés upþ, tis malis fui; igne damnagdi ; ita finr divinitu: j OR Ds Dro UNO. $9j Qu äüïafïtüm pre deflinati; üt eorum proríus nulz Wf lus aliquando potuerit ; nullus poffit falvus elie, . . quod dixeris ea N S tam irrevocá- cabiliter &incomrmutabiliter petrditioni effe pras- i j ill deftinatos, ficut Deus ipíe in commuütabilis & in« Ij convertibilise(t: & Epifcopos quafi mifericordi- i ter adhorteris, ut hoc przedicent populis; ut quiá iil jam prefinitam damnationem evadere non pofz TH funt, faltemn aliquantulum Deo füpplicent ; ut ftà« AU tutas eis vel modicüm miti get &laviget poenas, 1 j 2. Quód dicis & afferis ; eminem perire poffe 77 Chrifti Singtiine redemptu m Hoc enim di&turi ltlb Gupliciter fidei Catholicze adver(atür: fi aut nemis hem ex numero Chriftian mt'!: inel inChirifto ba orum ; poflquaimn fe. dbl ptizatus Giparticeps redemptio- nis effe&tus eft » perite poffe confirmás .. aut f NU IW non credis ómnes, qui verà fide & devotio ünepeg ( j Baptifmigratiam regenerantur ; Chri(ti fanguine lt li redemptos, licét poftea plurirni ex eis per haera- j fes vel peraliadivería c rimina pereabt. 4. Quia Sacrame ll nta Baptifmi ; Confirtriationis &c. perz jl functorié & fruftratori & omnnibus, qui poft pei ceptionem eorum gelt peccant ; dari confirmas , dutf t eosfanpuine Chri fti,fi nequo ipfa myfleria , noti jam myfleria, fed qu edam velut vacua &inanià ( ludibria fünt habend E J ; redemptosriepas. ;; 77f Gottefchalcus propo i üonibus in hac tatería tlm veré catholicis & in fen " fu Ss. Pattutn accipiendis f hequidem iü articulo tnottis fübícribere voluit; em narrat Hincmár J ils verbis: C sübi us L. de noü trina Deitáte Y tifitdatuii fuit , quia mor?i aüppropingquabar, li^ "if éiper Pratves bané , qua. ;fegiiis V d ss iur N sss Dr Dzo Uxo. 96 f'- titr fcbedulam : Sic cvede de predeflinatione à Deoeles lts ^ mor &ovumt$ veli&tione veproborum : Et quia Deus om- ses bomines vult [alvos fevi, licét m omnes [alventur d fed €9 qui [alvantur , [alvantis fit donums;&g quà peveutts per euntium [it meritum : Et quia Deus ac Dominus pu [or 20f er 9 EJus Criflus pro omnibus pajfus fit . cujus de Sanguis torius mundi at pretium; à quo extvamnei [unt, tate vedimi soluevunt,aut poft aj quiaut dele&ati captvvi vedemptionem peccando e7 in peccatis corde umpami- )j gente p erfeveraudoad eandem fevvitutem [unt veverfi. 2( fe Et de vatia£s libero avlitrio, ficut $. uguffinus do- cet inbis libvis [uis , d efl , de covv.&g gr. , de pradei. u eg ficut . Profperexlie þ/m Sané., de don. per[ev. &c.; bvis B. Auguflimiad objetliones Gallor.£? Ficent. h cetericatbolici Do&loves di- fus[ €e Genuenf. ve[cvipfit ,& didevis in covde tuo , cunt.... Et fiita cve eg 1ta pro- fs eg ira fab[cvipfevis coramteftte qui fülfus fuevis inove uo; n busmauu tuá te credeve&g profitevi , €g in bac eredu- litate 6j profe[frone permanere ; udicio S. 5p ivitíts pev D bfolvi po- D Epifcopalemitiflerium , quo dammatus e$ , a gevis, eg participationi Co vporise? Sanguinis D. 1V. dle olice Ecclefiee veflitueris. h . C. e? commumioni Cath dnle verü bec audiensinfurovem ver[us , ea que m fif emandata [unt , deteflavi £ amp liiis cepit plasphemare mü [ Y wavet , fratvibus, h .. Etcumjanfiis ejus app ui adevant , ut à pravo [uo [E 4 Ziiz pervevfa feutentia dex Commun iouein [acvam: pevciperet s li ? vevocavet , €7 fuadentibus ve[poudit : à [uo fe fenfu &g [emtentiave- ( unione m pev autovitateim ton poje fil vocave , 9. comtm accipere , icque àn dignam vitam digná morte tiivify Ái €2 abiit qnlocum [uum. & 429. Objic. Monumenta &Autores; equä- ( * * Dz DEO UNO 997 hi -bus G ottefchalcum probamus hereticum , rem Jf (f nonevincunt. Prob.deRabano, Nam 1. Rabanus U de Gotte(chalci dogmate doctus fuir à Nottingos df fed hic Norifio judice parüm exercitatus inAu- T guftiniana paleftra non erat is, qui Rabanum in- L formare poffet circaaltiffimam quaeftionem ; un- ii de hie in fiio de praedeftinationeOpufculo zoz ste- 1/ !] ee[fariam e9' ad vem mon pevtineatem difputatiouem W/ ajfumpfit , àt AutorLibri de tribus epift. affirmat. qu h j 2. Cür RabanusGottefchalcum libró impugnáf- j W fet, & bic'eum Semipelagianifmi arguiffet; ille judex effe non potuit, ür ex E. un. C. JVe quis ia fita cauja judicet. , & C. 23. Q.4. patet. 3. Gotte- / Afl fchalcus à Rabano &Synodo Moguntina repul- uj füs potilis füit, quàm damnatus ; tum quia id af- O afferunt Flodeardus & Annales Fuldenfés: tum j quia alias Gotte(chalcus contra jus omne duplici rj fententià & poená damnatus effet..— Prob. de Hinc- il n qmaro. 1. quidemSirmondusipfeDiffert.de duob. l I,l/ Dionyfiis fatetur, Zincmarum falli eg fallerepro- n clivefuiffe. 2. Nicolaus T. notavit Hincmarum fal- "Il fitatis , feaudulentie , [Juperbie , crudelitatisey pba- vi[aice induvatiouis ; Wiüsque Concilia appellavit j eomventicula de [anguinibus. 3. Hincmarus inalte- ij | racaufa circa T'rinam Deitatem Gottefchalcum ul declaravit fimiliter blafphemum & hareticum; jf licér nemo negare polfit veram traditionem à Ti Gottefchaico füiffe propugnatam , cüm univer- l j / [ r falis Ecclefia F'rinam Deitatem affirmet.. ProJ.de j 4dinolouc. Hic enimdeceptus eft abHincmaro per fe velalium literas tanquam manu ac ftilo Gotte- - i£chalci confingente , & füppofititia nefcio quee 9s Íeri- IIj d 5 998 Dr Dso Uxo. ïdfipta mittente. Certélibellos, ex quibus Amga [ NT lo colle&tos errores refutavit , non fuiffe fcriptos ( acmiflos à Gotte(Chalco , oftenditur; quia 1. is 00 carceri inclufüs, à communione omnium pre- t cifus , (ub poteftate Hincmari conftitutus , nemi- Xd nicolloqui nihílque (cribere potuit, nifi quatenus li illi expedire videbatur: 2. Quia Amolo reftatur N fcripraad fe miffa , quaeGotteíchalcus ad vel con« la tra Epifcopos damnationi fue pree(entes protu- Cl lerat; fed haec patereffe exufta in Concilio: ergo D hec mitterenon potuit. 3. Quia fcripta transmif- W faerant plenaconvitiisin Epi(copos. Sednon vi- di derur eà temeritate aut potiüs in(anià fuiffe Got- " N teíchalcus;ur ralia fcripta mittererA rchiepifcopo. b 9. [N. AT. A prob. de Ratano quoad vrmumn we. lo Inprimis Transmiffo, quód Nottingus non ha- AK buerittantam eruditionem, ut ipfe decernere po- din tuerit in quaftione altiffima; nullo ramen docu- M mento oftendi poteft , eum tanteefuifTe ftupidira- fch tis, utque dicererGottefchalcus , memoriá fufci- Vit pere; & Rabano judicanda enarrare nequiverit : To Deinde finceram & accuratam Nottingi relatio- Vel nem fuiffe, conftat tum exSynodali epiftolaRaba- M. ni, in qua is eosdem in Gottefchalco prafente. I notavirerrores, quos de abfente audierat; tum ex us eo,quód Rabanus etiam poft exortas in Gaallia de Tet veraGotte(chalci mente controverfías illuc mife- [/) rit füuum ad Noitingum libellum olim exaratum z. demum ex eoipío conftat,errore facti deceptum d fuifieautorem libri de trib. ep. ,ubi (cripfit difpu- L tationem;quam contra errorem praedeftinationis. W celiae fuj ad peccatum R;abanus inftituit ; non effe ne fiam ljz Dzrzo UNo. $99 It giam nec pertinentem ad rem , cüm in f&ntenti'g ipws damnarionis hunc ipfüm errorem in Gottefchal- m co perftrinxerit. Quoad 2d. &. IV. 74/]. Quia Raba- [rt nus equé potuit effe judex Gottefchalci ; ac Ale- B. xander Arii, Cyrillus Neftorii, Auguftinus Pe- 21 lagii ; cüm veritatis Fideiac Ecclefize caufam age- UM ret; nonáutem propriam , privatamac períona- ( lem, de qua Jura laudata loquuntur. . Preeterea Qu cüm Rabanusnonunus, fed trium Provinciarum ïrgQ ' EpifcopiMoguntig judicaverint ; Gottefchalcus mlf! ' veró contraillum non exceperit; judicium Syno- WR dale nullo laborare vitio, fatis manifeftum eft. j0t« uoad 31. .. Qui Gottefchalcum repulfüm fcri- E p(). unt;partim non negant damnatum;quod ex epi- T ftola 5ynodali apertum eft : partim exponunt; " quid poft damnationem factum fit, nempe à re- PO ditu in Germaniam prohibitum , & ad proprium u Metropolitam effe rejectum. Ideo tamen Gotte- jt fchalcus duplicem fententiam proprié non fubi- f ( vit ;quia Moguntini Patres generatim tantüm er- It rores ejus damnárunt, nec poenam in eum decre- ld verunt, judicium plenius & poeene inflictionem t Metropolitano relinquentes : quanquam nihil fit )l in hiftoria Ecclefiaftica frequentius, quàm pluri- r " busin Conciliisdamnarieandem herefin, & hae- adc reticos inerrore obftinatos diverfis peenis à judi- j | cibus aliisaffici. Jf "d prob, de Hincmaro quoad vm. s. D. Sirmon- dus fatetur proclive fuiffe,Hincmarum falli &fal- lere in veteribus hiftoriis &alienis relationibusC. in negotiis qua geffit, in Conciliis quibus inter» :ä;ï ntra Gottefchalcum iniitN, fuit, in pugnis quas co Prius m Rrr 4 Mi €000. Dr Dro Uxuo. ] Prius defe&us eft naturee & error innocens, u&k fi quis ; quzx apud antiquos aliàs probatoslegit vel n &b aliisfide dienis accepit pro veris habeat, ufür- pet, &aliisficcredira narret; quod accidiffeHinc- s1naro Sirm. l. c. teftatur: pofteriuseft defe&tus fi- [ dei & fraudulentia, quamin prafenti controver- [ fiaille Hincmaro non tribuit, in cujus documen- tis maximam partem hiftoriee foee praedeftinatia- ä ne fündabat. Quoad2d: s. D. Nicolaus notavit Hincmaram , horum fcelerum in. caufà Gotte- li li fchalciana, N. in caufisdiu poftfecutis cum Ro-. thado Ep. Sueffionenfi, aut etiam Juniore Hinc- [ maro Ep. Laudunenfi, fubd: &ab iisetiam fceleri- ii bus Hincmarus (e Ponrifici purgavit , C. de iis,üt 1 li 3accufátus, etiam conviétus fuit, IN: Quicunque: nevus ex utraque illacaufa Hincmaroobjici for- D li fanpoteft, deguo hicagere non vacat;Nicolao certé quoad rmam fütisfaCtum eft; üt Hincmarus. [ teflatur T.. £5. C: s. fcribens: Bome memorie INi- colailitevee , poflquam. inde vevitatem.ve[oivit , per- sneum miffum divetle mibi abundamtiffriné fatiseces. vYurt ; & Flodoard: L. 3. C. 17.: GYarulanterfufci-. I*g gieuss que Hincmarus ei fcripfevat , de omuibus [ibi f [etisfa&um.effé vefcvipfft; quoad' 2dam etiam Ro- f mana fedes acquievit, quin & Joan. VHT. Acta Concilii Duziaceníis & condemnationem Junio- xis Hincmariconfirmavit. Quoad 3. w. D; Hinc- marus declaravit Gottefclialcam blafphemum & hareticumob TrinamDeitatem infenfüerroneo. sffertam ,.C. ob affertam in fenfü Catholico, N.. €üm: Gottefchalciaog Controverfize tempori- bus hymnns illeEcclefiafticus : San&lorummeritis ;ä p ) - m Val ng Dzo Uxo. s 1001 ) u : 5nälym gaudia.in folemnitate p lurimorumMarty- - 1] 'fum cantari folitus, varietatem in poftrema ftro-- fi pha fübiifler, aliis canentibus: 7e Zviza Deitas i Uuaque po[rimus, aliis veró : T'e fumma Deitas &c.s i. atque pro diverfa parte editisetiam fcriptiscone j tenderetur, inter que jam tum fcriprum pro Id priori formaVolumen Ratramni ad Hildegarium rl Ep. Meldeníem à Gellotio refertur: Hincrnazus ( diffenfionum fontem praccludendum ratus, ex- J tremam illam ftropham amputari, &impofterum h id Eccléfiataceri juffit.Exciratus hoc filentioGot- hm tefchalcus é carcere fchedulam difperfit, cujus hr epigraphe erat: Quàd Tvima Deitas dici poffrt. $u Quoniam veréin eadem Hincmarus Sabelliani. Ímiaccufabatur, & non ram in fübftantia unitasac ]u Ju in perfonis triniras defendebatur, quàm affereba- p tur trifitas naturarum realis & unitas dunraxat j j univerfalis & per mentem abítracta, üt ex ejus l philofophica expofitione, adducto de trinaba- prilmatis meríione exemploatque concinnatisad 1'/? t^ divinas perfonas pzecibus oftenditur : tandem ji Hincmarus füorum etiamn poftulatione incitatus l fcripfit librum de gon?rina Deitate diceuda , quo u fenfüm fchedulee Gotre(chalci perverfüm confu- di tavit , eundem A rianiftmi damnavir , & hinc illam lu loquendi formulsm omittendam contendit. Vi- v ciffe ramen hic Ratramnum & Gottefchalcum l quidam volnt; eoquód Ecclefia in hymao: Sa- €ris [olemmiis. à$"Vhoma editoubiquecanat: 7e rffï N VTrina Deitas &c. Sed potiüs viciffe Hincmarum lj ex eorumargumento oftendi poreft ; tam quiaab ) Hincmari tempore in hymno controverfo. San- &orurma lk i - Nuniodh 1092 Dzr Dso Uuso. m Eorum meritis , non jam ampliüs ?riga fed fumma Deitas per omnes orbis Latini partes canitur:tum m W quia fenfü dunraxat catholico , quem Hincmarusg perpetuó tuetur ; non autemGottefchalciano tri- (ic 0 na Deitas hymno novoinferra fuit , ütipfe S. Th, p.1: 9.31.2. . ad 4. ait: « Cürn dicimus trinitatem & W inunitate, non ponimus numerum inunitate ef- fentise , quafifit ter una; fed perfonas numeratas [:! f ponimus in unitate naturae,,, Preterea conftat plurimis exemplis , Ecclefiam , quee in pericula u « pravi alicujus fensüs accipiendi vocem aliquam ufürpare prohibuit ; illo ceffante rurfus ufürpa. PE tionem vocis permittere poffe & confueviffe.- "Ad pvob. de /4Amnlone we. IN. 4 [[. Quia ejusmodi t ) fraustum ad perdendum hareticum tum ad l& [ defendendum Hincmaro plané inutilis & maxi- d mé periculofa fuiffer, càm facilo five à Gotte- £0 Íchalco , five à Lugdunenfibus, five ab aliis det [s £0 potuiffent; quorum nemo quia con- que i' sfuit, aut poftea quidpiam fimile objiciet ; p nihil criptorum fup- h &pofteriorefatis probatur, L pofititium Amoloni fuiffe redditum. Quoad 1m. B x. Gottefchalco opportunitatem fcribendi &ri- hi mam nonunam fcripta emittendi fuiffe, fatis con- I ftat ex duplici ejus confetfione , literis pluribus K & libellisad alios miffis, & per Guntbertum Mo- nachumetiam ad Pontificem deftinatis; quare ex te f objeclis illis circumftantiis nulla impoffibilitas fcriptorum Gottefchalcianorum ad Amolonem l W translatorum probatur, ut inde neceffe fuerit fupp ofitionis fraudem in Hincmarum conjicere. Quoad ad. . D. M 'Teftatur Amolo ícripta ade miiia Em d Dr Dzo Uwb. 1003 Qd . sniffa fuifTe eadem numero & autographa, que IU . protuleratin Concilio; N. eadem fpecie & argu- TU mento, five apographa apud fuos difcipulos reli- OUf €ta, five recéns in eundem fenfüm exarata, C. !l z2 ] Quoad 31.9:. [N.ti. INon enimadeó verecundum: Is & reverentem habereGortefchalcum neceffe eft, T ut dicamus eum non aufum fuiffe charte , quee rj erubefcere nefcit, commirtere convitia, que& reus li mox damnandus palàm in os Tudicibus fuis id i | -Concilio fedentibus ingeffit: prafertim cüm in m confeffione füa prolixiore adverfarios fuos ap- ? 3 Pel!grhæreticps, deteftetur & anathematizer. " 429. /sfi. l, Neque Concilia: contra Got- Yi tefchalcum habita probant, eum fuiffe haereti- fe cum. Prob. de Conc.Moguntino. Nam 1. Conven- y tus hic Placitum potibs regium fuit ; quàm Syno- t dus Ecclefiaflica. 2. PluresScriprores antiqui in jl .eo conventu Gottefchalcum duntaxat. dicunt Qf .. convictum, nonautem damnetum , & qnidem üt je!, pluribus vifum ; non veró üt omnibus. 3. Epifto- la fuperiüslaudata non videturSynodalis;fed pri- ) Illl!v vara Rabani; tumquia nomen füum folum preefi- i git intitulo:tum quiaindecur(ü fingulariter fcri- Jl bit, àt audivi, ProP. de Carifiaco vtmo, In hoc enim u 1. doctrina Giottefchalci de praedeftinatione & [ reliquis capitibus vel non fuit examinata , vel fal- d tem non norata aut aliter reprobata : nec ejus per- [ fons poena herefeos, nempe excommunicario ; f impofita, üt extenore fententize liquet...2. Nec inindictione necin executione poena fuit jus aut modus obfervatus; cüm füpplicium virgarum giofi- hæäfäü nonfit flatutum , &inauditum irreli ä . tatis N 1004 Dz Drzo UxNo. ! tatis ac crudelitatis exemplum fuerit, flapris ac cedibus tamdiu effe crüciatum, dum libellum. apologeticumin ipnem projiceret, Prob, deCari- ä fíac. 2do. x. Videtur eff2 píeudo Synodus; tum. uia nec ipfeHincmarusillum conventum Syno- : hi dinomineaufüseítcompellare: tum quiaià Ca- pitulariCaroli Cali nulla hujus Synodi fit men- 1 tio. 2. E(t conventicuium furtivum ; clandefli- num, precipiratum, libertate deftituzur; & pau- : corum Epiícoporum. eorümque factioforum. 3. Ejus Capitula füeruat explofa à Conc. Valen- tino; quàd una cum Lingonenfi fuit approba- tumà Nicolao Pontifice ; àt Prudendus Lricath- I]g t nus in Annalibus füis memorat, & Hincmarus ) infe faceczur. Be IN. AT. "]A prob. deMangl:izzoquoad; LHLBes j Utrumque dici potett conventus Moguntig pro: ) more illorum temporum & etiam praecedentium: celebratus, fecundüm quem inComitiis apüdR&-« gem coa£tis & de Reipublice negotiis à Proceri- lefiaíticis: bus laicis; & derebus Religiónis ab.Ecc decernebatür euthoritate utrinque proprià, & ä proconventüum varietate nomine vel Placiti vel. Synodi impofito. Quoad 2d. i. Dum quidam. Gottefchalcum dicant convictum inSynodo; hoc ipfo. damnatum enuntiant; cüm Synodalis: convictionis effe&tus & &inis non fit, nifi herefcos: vel haretici condemnatio. Porro.quód plurimis;. nontamen omaibus, hzc condemnatio probata. fuerit; oftendit difficultatem & fübtilitatem qua- flionis agitarz, judicii ramien virg non tollit; üt li.qubt-, ïä exxaliarüm confqlzation-um cfmfuetud'me Quoad p m Dr Dso 'UNö. 1005 8K Quoad st. . N..A4ff. Concilii preefidem velalium n iUf Patrum nomine edere Synodalem ep:ftolam, ufü Gm frequenti receptum fuic, ut hoc etiam faeculo ob- i vium eftexemplumin T'ullentiIl. Conc.. Auto- jn. rem epiílole bujusmodi jam plurali;jam fingula- ( ri nümero verba facere , documentum liabetur Yl in hujus fzculi Synodo apud Murittum: utram- ii que formuülam ufürpatam àRabano ex objectione l 4 & fragmentoipfiusepifLolee füprà recit. apparet. il "Adprob.de Cavifiaco ymo quoad 112 $.. Inpri- l- mis doctrinam Gotteíchalci de predeftinatione d & reliquis capitulis examinatam, docer (tepius li Hincmarus, & Scriptor de trib. epift. non diffite- u$ tur: Eandem dein perver(iratis damnatam.de- monftrat ipfa fententia judicialis, heerefeos etiam li. & fidei adulteratae notà affectam Hincm. L. de non trin. Deit. C.ulc afferit: Demum Gortefchal- pïD* J cum fuiffe excommunicatum,;docet tum queeftio N ;Hincmari Prudentio & Rabano propofita, num d Gottefchalcus in pafchate adCeenamDom:. fit ad- [ mittendus; tum iterata ab eodem ad Pontificem j & alios prote(tatio, recipiendiad communionem id heereticnm peenitentem ; tum exprobratio Amo- " lonis hac de re Gottefchalco faéta, Quoad 2d. W. 0 Multiplex poena multiplici deli&to refpondir: de- l I! pofitio irregulari füfceptioni & ufürpationi fa- i cerdotii ; improbitati morum , contumacise ac l ) maledicentize flagra & verbera; vapae extramo- )u nafterium fine licentia oberrationi , u(urpato ac finemitfione predicandi & docendi officio; fpar- y fze ac pertinaciter propugnatee heerefi carcer; fi- " H lentium & excommunicatio. Virgarum füpplie s::iu.m, ! " Ninss 1606 Dzr Dro Uxzo. l cium, quod maximé quidam rraduxeruüt ; türü D ab Epifcopis tum ab Abbatibus Gottefchalco jü- ftiffimà decretum eft; cüm memoratis deli&is haec poenain Clericos quidem à Conc. Agatrhenfi Can. 38., in Monachosaütern à S. Benediéto in Reg. C. 28. fueritítatura. / Severitas executionie vel ultrà verum exaogerata fuit àScriptore Lu- gdunenfi; vel erat commenfüratà contumaciz ; & proprià culpà à Gotrefchalco acceríita; qui cüm acceleratà retra&tatione pratiamDatrum pa« ratam confequi pofler , nonnifi fübattà verberi- Ge—— geXp m a F. F o.fcy ev$ fs — bus patientià &vincente obftinationem dolote li« bellum füum manibus excuti permifir. "dAdprob. de Carifiaco 2do quoad vm.t. IN. A ff. Ratio prior allata falfi revincitur ex L. de preedeft, €7 £ £5 t C.21, & 37., ubiHincmarusSynodi nornen ex- pritnit, quin &ValentinaSynodusCap.4. &Scri- pror detenend. verit, C. 2. Capitula Carifiaca ià [c fi Synodo editadeclarat; Pofterior veró riihiloffi- cit; cürn in capitulatia referri non folebanr arti- culifidei , quales erant Canonees Carifiaci ; fed de- ä creta & placità vel ad tnores formandos; vel a externum populórum repimen fpectantia ; üt f q tnaximé ex capitularibus Caroli CalviàSirmon- D do collectis patet ; in quibus plures Canones Sy- h nodorum certiffimarum non extant ; nullus et- iam infertus legitur, qui quidquam in fidei dog- ináre decernat. Quoad 3d. g. Concilium lioc ma- | l& dici fartivam & clandeftinum quod Carolus 1 Calvus haberi juffi; & in conventu publico Epi- f fcopicam Abbatibus celebrarunt : preecipitaturri l eatenus dici poteft ; quatenus fubitó indictum & re- p m Dz Drzo Uno. 1007 brevi temporis fpatio , urgente remedium prin- fii jji cipe,confectum eft: nonaurem quafiab impara- ]u tis & fine caufe cognitione fit peractum ; cüm itil duo jam Concilia precefferint, & per hac rem- )ii pora tum fcriptistum vocibus ultro citróque fre- quenter fuerir difputatum. Libertate deftiturum 0j li negatur; cüàm Hiftoricorum nullus meminetit in fidei rebusà Carolo Calvo virn ulli fatam; neque (j Prudentius, Lugdunenfes , aut Valentini , quan- qi tumlibet Capitulis Carifiacis infefti, fimile quid r huic Concilio objecerinr. Quot, & qui Epifcopi v interfüerint; filentibus autoribus & cogevis ome eli nibus afferi certó non poteft: adfuiffe ramenac J | fübfcripfiffe Prudentium Tricalfinum L. de pree- l deft. Hincmaruüsnon femel teftatur.. Quoad 3£. g, Cüm objectio preefens defumatur ex claufüla Ca- X il noni 3tio Valentino fübjuncta, diciinprimis po- j teft cum nonnullis, earnin(ciis Patribus Valenti- ! nis adjectam ab Ebbone Ep. Gratianopolitano; li quem Concilii hujus precipnurn A&torem & Ca- nonum Conditorem tum ex fingulari ejus füb- l i fcriptione, tum exHincemari L.de preedeít.C.36. W fatisapertà defipnatione novimus, quémque oc- cultas cum eodem Hincmaro fimulrates geffiffe ob Avunculi füi Ebbonis à Remenfi Sede ante i Hincmarum expulfi exau£torationem res geftae ] plurime demonftrant. Fundamentum hujusre- j fponfionis habetur partim ex perperuia Hincmari dubitatione in difcurfüutriusque epiftolae ad Ca- )j ! rolum utrique füo de pradeft. Operi preemiffze fexies & amplius expreffa; an nempeCapitulaVa- i entina u: àPatribus decreta Ebbo áttulerit per« ínandá YO6o8 Dr Dso Uxoó I ORE mana & fincera, an corrupta & interpolatà: pat« f tim ex claufüle illius füppreflione in Conc. Lin» ij onenfi facta. Deinde permifsà etiam clavfule autoritate, eam obeffe Carifiacis Capitulis nepa» f 9 mus, Claufulaenim ; que à fuis/Autoribus abo- letur & expungitur , nullius e(t momenti ac irrie Lj ta: fed Valentini Patres fuos Canones relegentes inSynodoLingonenf. expunxerunt &omiferunt, l &in Conc. Tullenfil, dum offerebant hos Cano» nes, deea claufula penitusfiluerunt: ergo. Ne« V que id pacis duntaxat causá factum fuiffe dici po- f teít ; cüm enim in hacappendiceantea Parres di- ! xerint, Capitula Carifiaca effe inutilia ; noxia ; er- fü ronea, & veritati contraria; nifi hàc omi(Tione W judicii fui fal(itatem edito interim Hincmari Vo- Il lumine majore confutatam tacit? faterentur, cau- (am Fideiac Religionis prodidiffent , nec pro fuo d munere erroribus paffim invalefcentibus obfti- [ tiffent. Quod approbationem Concilii à Nico- lao fa£tam attiner, deea nihil habemus, nifi quàc nobis Hincmarus ex Prudentio; & Annalifta Der- — a « D tinianusex alterutro reliquit. Sicautem Hincmae rusin füaad Egilonem epiítolaait : Quietiam , vi- exz$o Ó$5 elicet Domnus Prudentius,in anmali geflorum uoftvros — vum Reguimn, que compo[uit ad confirmandam [enten- — — giam [uaun , geflis anmi Domimice [ncavgationis 859. indidit , diceus : INicolaus Papa Pontifex Romanus de ovatia Dei 69 libero avbitrio , de veritategemind t PAOR 7^ eflinatiouis e7 fauguine Chrifli , ut pro credett- pvïec dibus ommbus fufus fat ; fideliter coufirmat $9 catloli- c? decermit...lis Prudentii verbis, quae una Bet tinianus Annalifta duntaxar recitat, Hinemarts .u'i- DEDEO UNO. 1069 p fübjungit füum judicium: Quod per aliumnonau- ' Y divimus nec alibi legims; unde quoniam ipfa gefia quibus bec confcvipta [unt , jam in plurimorumia- Yi Ti wus devegerunt , nece[fe eft , uttalitev de boc Doumo "Apoflolico [ugaevatis , ne fcandalum inde i. Ecclefia II tj veniar, quafi ipfe, quod abfit, talia ficuz Gotte- febatcus [entiat. — Sed. ex his 1. erui non poteft, iil f Hincmarum fateri capitula à Nicolao appro- bata: 2. nec mentio quidem hic fit Concilii fi- a ve Valentini five Linpgonenfis; unde fabulam fiogunt ; qui Canones Linpgonenfes an. 859. ) '; Romam MitlIos & approbatos ex hoc textu ex- ) Ículpere contendunt: 3. Cüm Hincmarusaffir- wnar Q^ met, narrationem illam à folo Prudentio affer- ri; & quidem . in confirmationem füe contra Ü MHinemarum fententie , probabile eft, nequi- W ) j | dem ftriptum aliquod à Nicolao circá prafen- " tem controverfiam emanáffe; preertim quia ex Nicolai autoritate nec in rmo nec in 2do l h 'Tullenfi Concilio ullum arpgumentum à Va- l lentinis allatum reperitur: 4. Etfi etiam aliquid à Nicolao circa nominata capita editum fuiffe J K permittatur, ipnotum tamen maner, an Pru- dentio illud an Hincmaro faverit: cüm tituli J illorum capitum inutriusque do£trina admittan- tur; pofterioris autem infcriptio de fanguine j pro omnibus credentibus effüfo potiüs Hinc- maro parrocinetur, quàm Prudentio. | 430. /nf?. 1]. Qusenam fueritGottefchalci fen- tentianon poteft tutiüs ac meliüs cognofci, quàm ex fidei confeffionibus ac eo editis: fed in his nul- . $ss lum IOIO Ds Dgo Uxo. fiel lum eft dogma; quod non habeat fenfün ca- tholicum, nec à Gotte(chalco in fenfü catholico de G fit propugnatum: ergo.. 4z. prob. INam 1mum de preedeftinatione reproborum ad mortem, i Íu ds malo pene accipiatur , efít catholicum; fic « autem à Gottefchalco acceptum eífe reflatur d Hincmarus L. de pred. C. 15. referens eum [! aflerere , predeflümari veprobos ad intevitum, H 3ot ad peccata; & C. 21. Deum prafcire eos pef- d famum babituvos ovtum , pejorem obitums prade[tt- wave aufem . eos ad. luendum pevenne zormentum. N P 2dum, negansin Deo effe voluntatem falvandi omnes, intelle&tum de voluntate efficaci &ab- li foluta eft catholicum:. de hac autem voluntate f W loqui Gottefchaleum patet rurfüs ex Hincrma- [ ro L. cit. C. 24. & ep. ad Nicol. ; ubi notatur ) hareticum niti in eo, 2u0d Dominus noflev omnia E quecunque voluit , fecit. 3tum ; volens Chriftum d non eííe mortuum pro mundi redemptione eft quidem hareticum; fed Gottefchalcus tan- f rüm negat Chriftum pro reprobis effe mor- tuum perpetualiter ; hoc eft, cüm voluntate ab- l t foluta donandi illis perfeverantiam & coronam, J cüm Hincmarus l. c. C. 35. fic eum referat lo- [ quentem: 74L/i procul à me , ut vel illud [olum- modo velim fommiave , uedum [emel fufurvare, ut ullum eorum perperualitev. fecum periturum anti- quus vapere valeat anguis , pvo quibus vedimeudis tam pretiofus Dei nofiri fu[us efl Sanguis. Alia ve- ró , qua Gottefchalco imputantur , dogmata. in Confeffione ejus non extanr. Corf. J. Remi- ä gius , Prudentius; Lupus Ferrarienfis;- Lugdu- nenis * [ L Dg Dzo UNo lo1rEI nenfis Ecclefia, & Valentini Patres videntur fi- 1 d« QO de digniores, quàm Hincmarus: erpo cüm hi Gottefchalci ejüsque dogmatum defenfionem TU n fu(Ceperint, equum erit benigniüs fenrire de Gotteíchalco , dicendo nempe, verum quidem J iif dogma ab eo affertum, fed vel ab illo impru- denter neque ex chari(mate defen(um, vel ab & ln aliis malé intelle&um fuiffe. Cozf. 44. Hincma- rus Gottefchalcum ubique accu(at, quód ean- dem proríus teneat pravitarem doéctrine cum JE ] 1 Monachis Adrumetinis , alíisque veteribus Predeftinatianis: fed herefin predeftinatianam rt | l. nec Adrumeti nec alibi circa etatem S. Augu- (2 ftini enatam cffe, faprà affertumn eft: ergo ejus do&trina malé intelle&ta fuit; prafertim càm W Gotrte(chalcus fiepius profeffus fuerit nihil aliud 7 fe velle admiitere, quàm Auguftini doCtrinam, adeó. ut tefle Hinemaro L. de non trin. Deit. j dicere foleret: /4uguflinus moffer. . 1. ad arg. N. M. 'Tum quia ante Con- feffiones editas illius fententia in duplici Conci- lio per interrogationes jadiciales expreffa erat: tum quia eadem ex aliis ejus fcriptis ab Amo- lone & Hincmaro intellecta. fuit: tum quia confeffiones illee poft damnationem (criptie vel carceris taedio, vel fü$ defendendi ftudio, vel aliorum hareticorum- fuos errores diffimulare confuetorum exemplo captiofe & ambipue funt. B. 2. V. . Quantumvis enim fenfum Catholicum patiantur. ejus propolitiones ali- — qu2 , tamen collate cum aliis, quas num. 427. retulimus, habere illum nequeunt. Preterea $ss 2 veró ". 1012 Dr Dro Uxo. veró fenfu catholico non fuiffe ab eo acceptas, h vel ex eo fatis manifeftum eít, quód nunquam [ apertis. & minime ambiguis verbis. declarárit 1I0 admittere fe preedeftinarionem. ad panas tan- À tüm, loqui unicé de voluntare efficaci falvandi, ac de effectu & fructu Patfionis dominice, & [ preter hunc íeníum particularem probare etiam 1 fenfüm communem alium ;; quod tamen facere oportebat, ficatholice cum füis judicibus ac uni- veríali Ecclefia. fentire ftaduiffet. "d pxob. N.. [ ubique fecundam partem ; quia; àr Hincmarus L.deprad. C. 15. ait heec ad fücum facienduns addita fuerunt , Gumutabazt quidem erroris colo- vem , fed odovis atque [apovis antelligentid idem. ve- dolebant. : Quoad xmum enim error cubabat ia €o , quód ad mortem afferat reprobos effe pra- deítinatos propter peccara //militer omnino , h. e, antecedenter , abíolut& &incommutabiliter ; ac :ïg ele&i per gratuitam gratiam fünt. praedeftinati ad vitam: cim enim , üt objicie l. c, Hincmarus,, sonnifi per peccatum pevvenmi po[fit ad. intzritums, fequebatur. Deutn pradeítinato abíoluté &an- tecedenter fine, predeftinare etiam ad medium unicé neceffarium, Atque hinc L, cir. C. 1o. Iï fic Gottefchalcum confutat , quafi dixerit , ideo. hominem impium fieri &ad peccatum trans- gredi: quoniam impius eg9 tvansgve[ov efd à. Deo prefitus: hinc Raban. in ep. ad Notting. de Gottefchalcianis ita refert: Pewditionis u con- ditovem afferumt. au&ovem , dicentes , quód. ficuti, qui pev pve[cieutiam Dei ac pradeflinationem vo- cati funt, ad percipiendam gloviam vita eteruanon .?0 - Es Dzr Dxo UNqo." Io013 15 polfutt tton. alvavis ita €9 il qui ad etermum in- jam zevitum vadum , pradeflinatione Dei coguutuv , €9* T zon po[Jumt evadere imevitum : bhinc denique MF:- | Amolo in ep. ad Gottefchal. dogma hoc vocat TU ! ervorem vel potiis immauiffimam impietatem , quee '? & suevitum: damnationis illorum Dei. culpam facit , il qui illos 1ales effe couflituiz. uoad adum error m erat in eo, quód unam duntaxat in Deo volun- jj tarem efficacem & abíolutam ílatueret, & tex- l tum Apoftoli de voluntate divina falvandi om- n5 nes non pareretur ad reprobos extendi, üt J Hincmarus L. de prad. C. 24. demonftrat. j Quoad 3/zum error fuit, Chriftum non effe f(« mortuum pro reprobis , qui fequebatur ex eo; W quód nullus perpetualiter pereat; pro quo Chri- Ítus fuerit morruus ; üt ex ipfo textu allato W conftat, cujus fparticulam perpetualiter edvería- A rii malà ad Chrifti redempuonem transferunt. j d Couf. L. &. 1. Non finceré admodüm N agi ab Adverfariis, qui unum Hincmarum ex lj una, plures autem nominatos ex altera parte conftituunt ;; càm ab Hincmari partibus pre- n ter Joannem Scotum & Amalarium, quos faci- " l& omiffos toleramus , fteterint Rabanus , Amo- lo, Pardulus; Patres item Moguntini, & Ca- J rifiaci in conventu duplici; quin & Synodus H 'Tuilenis II. quatuordecim provinciarum, üt ex hujus propofitionibus num. 426. notatis li- quet. . R. 2. N. 4. Quia major fides debetur Rabano, Hincmaro & Amoloni, non tantüm ob do&trinam eorum apud omnes pervulga- tam , & prioris ac pofterioris fan&titatem pro- Ss$53. batam, 1014 Dzr Dzo Uxe. batam; fed & quód illi àt judices legitimi vel du arbitri rogaàti Gortrefchalcum difputantem au« dierant, & varia ejus fcripta accuraté perlege- fant: cüm alii fcriptionem nec adjuti iisdem preidiis nec eàdem autoritare muaiti aggre- derentür. R. 3. JV. fupp. Conf. Scilicet; quód laudati reipfà defenfionem Gottefchalci ac ejus dogmátum füfceperint, Quod enim Aemigium Lugdunenfem Archi- Epifcopum attinet, nec ob fcripta nec ob a&ionem aliquam faviffe Got- tefchalco doceri poteft: rum quia falsó illi at- süec. d. E o . d andip . quium, MES O. tribuirur anonymum quodcunque, aut füb Ec- r- cletie Lugdunenfis nomine in hac controver- -- fia emiffum fcriptum , àt Cellorius accuraté do« r —3 cet: tüm quia favor Gootte(chalco pratitus di- €i nequit; quód Remigius Capitula Lingonens fia in Synodo Tullenfi 1. obrulétit; cüm tefte- tur Hincmarus non ultró. & volentem Remi- *gi.um.l hoc munus obiiffe : Pevcepimus , quia nom ex ipfis , ut won dicamus pev ipfos , Symodo Capitula ip[a fuére prolata: exitus autem oftenderit , ad- miffam ab eo hanc provinciam , ut molles adi- — ia " at m — RR o D — o tus inveniret, ad di(cordias componendas , quze 1 ab Oratore feditiofo exafperari potuiffent. Pvu- l dentium quidem damus Gotre(chalco faviffe ; fed errore facti; probáffe ejus dogmata; fed mu- tato quizflionis ftatu, ubi nempe non de do- gmate praedeftinationis ad mortem & quidem Ad peccata agebatur, fed de nomine tantüm; an unam vel duplicem aut geminam pre&- deftinationem dicere liceat & oporteat: demum ï zepuguáffe capitulis Carifiacis; fed inprimis in alie- 'Dr Dzo Uxwo. Xo1$ w slieno. fenfü &cceptis, ac preeterea etiam ante- d cedenter à fe in Concilio fübícriptis : unde o P. De Champs de haeref. Janfen. L. 2. Difp. 7. j C. 3. recté notavit: « INNemo eft, qui Pruden- tium Carifiacenfibus Capirulis in Conventu Epifcoporum fubfcribentem, Prudentio priva- hy tà autoritate epiftolam fcribenti jure ac meritó ) praferendum effe, non judicet. ;; — Lupus Fer- jl varinfó quamvis quoad loquendi modum in l fuis de tribus quaftionibus Libris cum Gotte- l fchalco conveniat, ejus tamen dogmatibus er- Á roneis nunquam con(entit: : unde Gotrefchalci i de eo in epiftola ad Rarramnum metrica hoceft judicium : Qui cim fit cautus fanul g. catus ; 'ef j modevatus , fic jam tevna fuà librans ve[pon[a libelliy ut dempto neutvi pleuo. difcrimine pavti cengruat. [ Qui Ecclefie Lugdunenfit nomine fcripta edide- runt, vel Autores fünr ignoti vel parüm eefti- J mandi. De Scriptore contra Joannem Scorum l Qubitari jam füprà eft notatum, fuerítne is Flo- rüs Magiíter, gn alius quiscunque ? quio & j funt, qui tirulum Ecclefiz Lupdunenfis falsó Ü adícriptum velint; cüm diverfitas characterum l apparens in fenfa decretorio: Zezerunt ad nos, 7 id el, Ecclefiam Lugdunen[em , additamentum & alienam interjectionem non obíeuré prodat. 'Autorem libelli de tribus epiftolis non effe Lu- gdunen(em aliquem (ed Ebbonem Gratianopo- l lianum, Hincmarus docet; dum L. de pred. C. 31. ícribit, traditas ab eo feptem regulas in hoc libello. propofitas, qui Capitula Valentina Reliquorum libellorum, anonyrnus coqdidit. eít :; $ss 4 1016 Dr Dgzo Uxo. eft Autor ; atque is quidem , qui Abfolutionem queftionum edidit, ita ipnotus, ut etiam in- certum fit, quibus in caftris militet: alter veró de tenenda veritate Scripturarum peffimé no- ]ï tatus ab Hincmaro, qui L. de predeft. illum lmguá vufficum , [eufi injulfum $5 inteligentid par- vum non íine fundamento dicit, Denique 7- lentinovum. Patrum , eti nec ad Hincmari que- relas utráque ad Carolum epiftolà & L. de pre- deft. allatas,. nec ad alias circumftantias parüm honorificas attendamus, autoritas non admo- düm magna eft, five numerum Epifcoporum fpectemus, qui quartum decimum non excet- fit, five do&trinam & (an£titatem , de qua nihil j conftat: — Lingoneunfium autem eriam eft infe- rior; utpote à quibus viatoria quaíi Synodus prepropere ac fine neceffitate celebrata, & mu- tatio decrerorum Valentinorum quamvis jufta, ;g tamen mal? & cum levitatis vitio facta fuit. Ad Couf. H. Y«.x. D. fubfumpt. Affectum ett füprà, herefin pradeftinarianam non effe na- tam Adrumeri aut alibi circa Auguftini zetatem, 16. precisé in iis, de quibus num. 415. & 4 enuntiavimus, C. univeríim & ia nullis, N. Obf(ervavimus enim num. 419., in ipfo S. Au- ftini monafterio femina hujus here(cos fuiffe etecta, nec. effe-incredibile , quód. & apud alios aliquid (imile emerferit; prefertim cüm circa Auguftini dogmata inter predeftinatianos. & Semipelagianos ipfi Adver(arii ftatuant di- dge 11m- fcrimen in fola animni comparaFio-ne , qu cplex / "um ^ Dz Drzo ÜUxo- IO17 u plex & incauta in prioribus, in pofterioribus It autem maligna & fraudulenta fuerit. E. 2. 7. jl Ju&f: IN. Conf-. Quamvis Hincmarus errárit in ) defignando loco & fübje&to herefis praedefti- ] natiane antiquiffime, non tamen in ipfis do- gmatibus Gotrefchalco obje&tisieft hallucinatus, üt ex dictis num. 421 & feqq. patet; adeóque 1 nec do&rinam Gottefíchalci . malé intelle&tam ^ | afferi poteft. — Quod additum fuit de conten- j | rentione vindicandae fibi autoritatis. Augufti- "I nianee, his certé temporibus noftris parümevin- cit; ubi przter Wicleffam , Lutherum & Cal- | 3 vinum eadem olim jactantes , Baji , Janfenii l| ac Quefnelli Difcipuli manifefta exempla pre- uerunt, hareticos abuti autoritate $. Augu- ftini ad errores fnos tum proferendos tum de- fendendos. Preterea veró num. 414. jam notatum fuit , proprium fuiffe preedeftinatia- »; nis, ut dogmaribus fuis Auguftini nomen prae- ferrent , atque füb eodem tutos f& te&tósque arbitrarentur : quare affectara illa Auguflini oftentatio adeà Gottefchalcum non juvat, ut eum potiüs ex affe preede(tinatianum probet ; prefertim cüm Expugnatores ejus ac Judices luculenter oftenderint , erroribus plane blaf- phemis fàcrile p* pretenfam fuiffe $. Doctoris L* autoritarzm. 431. Olfevva. Quodïnum. 318. notavimüs, nempe difputationem inter Catholicos occafio- ne Gortefchalci de voluntete Dei falvandi om- nes$ exorram non perünuiffe ad.fidei dogma , - fed a 1518 Dr Dso Uxo. N fed ad loquendi modum; idem hlc de praede- / ftinatione dicendum eft,^ Quamvis enim qui 1 Hincmaro adver(abantur ; " errore facti nega- [ bant affertam. à Gottefchalco preedeftinatio- mem, qu& peccandi & pereundi imponat ne- ceffitatem; hoc ipfum tamen dogma velut er- roneum aperté rejiciebant. Lupus quidem Ferrarienfis L. de trib. QQ. q. z. ita loquitur: ANemo [obvià [apientium evit uefcuss , won effe Deum autorem caufiinque perditiomis bomini; &in ep. e?oPF9e o — 7 4$€-. 7 x 43 ad Hincm.: JVemo opiuetur , auz juflis aut. vepro- lis preedeflinationis vevitate fatalem uece[ftatem in- duci.. Prudentius L. 1. adv. Joan. Scotum C. 10 ait:: Aec minüs detoflamur eos, qui prede- ffinationibus neceffitates & vim infert creatuvis fomniant ; & in epiftola ad Hincmarum & Par- dulum; -Praedeflinavit , id efl. ordinavit, non ut pOT — R EE — E w pes — peccavent , fed ut propter peccatum pevis pevpetuis sutevivent ; non ad culpam , [zd ad penam ; non ut malum quoddam vellet foe admittevet ,^ fid t po- — ——f ptev malum , quod voleus facevet, juffó damnaret. Autor Lugdunenf(is L. adv. Joan. Scotum C. a. inquit: Quod autem . dicit, Gottefchalcum prade- flinatiomibus meceffitates 2 vim iuferentem , ; ita boc dicit, quafi illa preedeflinatio veproborum a antevitum alicui eorum vim 9 neceffitatem impouat ad malum, id ef , ut inevitaliliter snali [int , 69 orminino aliud effé on. poffitt ; boe omnino alienum Demum Aurtor L. detrib. eft à Fide Catbolica. BU Buev 49* — £99 £L —— 42 Lfv — e epift. C. 3. dicit: Zza eff prafcius bonovum e9 ma- 2 - ^ lo'rufn,, ur munquam po[fit effe predeflinatov; þ;uï .Dsg Dso Uwo. 1019 9iee auctov malorum; & C. 4.: Ex . certa prefcien- j ia 7 jufla preedeflinatioue [ua. aulli. meceffhitatern J impojuit , uf inalus effet, &g aliud eff som po[fet; I^ i cujus rationem càm dediffet ex eo , quód Deus N h aliàs malos cogeret, fübdit: Quod quéim borren- de fit blafpbemiee dicere wel cogitare , omuis pius ] Jidelis iutelligit, His addi poteft Conc. Valen- tin. Can. 5. num, 588. recitatus. Porro do- J gmate hoc principali omiffo detortarn alió con- troveríiam plurima ex parte ad loquendi mo- dum fpe&táffe, 1i uet ex quaftionibus circa prafens Caput po 1 Gotrefchalci damnationem ;' inter Scriptores difceptatis., Quaerebatur enim 170: Num reprobi proprié dicantur prade- ! ftinari 'ad peenam culpà fuà incurrendam, íá l abíolui? loquendo illam vitare liceat? 2dós j | Sintne mali' poenis pradeítinati; an'poenze ma- is? 27/0: an afferenda fit przedeftinatio du« plex, altera quidem malorum, bonorum al- tera; an veró una tantüm , eáque vel fimplici- ter una, nempe folorum bonorum, vel una ] quidem re, officio tamen duplex, utpotead malos equé ac bonos pertinens; ideóque gemina vo- ; canda? 470: uinam circa bzc loquendi mno- dus apud Patres; maxitn? Aupuftinum, fit re- ceptus & ufürpatus ? Unde demum ad criti- cas difceptariones delapfi, non minore ftudio ? pro áccefforiis contendebant , quàm oporte- ret de principali caufà decertare, uii ex hac pofitione liquet, quam Autor L. de trib. y 50 epift. C/./ E protulit : Que autem inie féros TO20 . Dz Dzo UN6 ftros. inde fit snaxima. contentio, vobis fianifico: Quidam dicumt Auguflinum — edidiff | ibellum, quem . Fypoonofficon. tititulavit. &c. us qui- dem omnia qui recté expenderit, facilé illud, quod maximé fpectabamus, velut corollarium ex hactenus difputatis deducet: nempe non effe, quód Novatores. controverfiam (zculi JX. tantopere jactent, indéque fuis erroribus tutele quidpiam polliceantur: quandoquidem id, in quod pars utraque confpiravit ; no- ceat ilis plurimüm; ea veró, in quibus pars altera ab altera diffidebat, favoris prorfus nihil prebere queant. 0. A. M- D- G- BQXT. M-H, i NESDU OSARNUCUOONE C GR DEU ORE OM — M L o — ERE RL I T TEESIUNIE T T UAEU MTRU r o ERRA-; j V: | ERRATA . NOTABILIORA. i, P« 13 Qu 1 Pap. 12 lin. 23 quodam - quadam ihi ]. 18 profe&é- perfecté. p. 17 1. 20 v. 5.- V.7. rm P. 421.7 non fünt- non tor (ünt. p. 64 l. 2$ fcilili- nn cer-fcilicet. p.711. 201Ibid.23.- Ibid. 32. p.72. 2l 1.50 v.15.- V.34. & feq. p. 83 1. 16 idolatrie - idololatrie p.961. 14 liberatis- libertatis p. 107 YU l. 10 carmi - cargéi p. 156 l. 26 immediatum- i iediatum — p 141 l. 23 radidicem - radicem m p. 144 l. 2attribubutum - attributum.| p. 200 1.3 S pars Malach. 9. - Malach. 3. p. 2131. 20 nam- fed p. 231. l. 18 Genef. 6.- Genef. 4, p. 246l.21 V. 12. - V. 9. p. 248 l. 16 v. 16.- v. 26 p.250 l. 27 Reg. 11.- Reg. 2. . 260 l. 29 [oan. 6.- joan. ; Ibid. 1. 31. Matth. 13 fu/ffitue Marc.6. v.5. p. 2901.6 z. Cor.- 1. Cor.13.. p.29r | ]irv.im .v P. 3161. 30 v. 21. - V. 27. p3171.6v.16.-V. 12. p. 333 . 14 conde- Ícendum - condefcenfüm — p. 534 1. 19 Baruch NV. I. 5. V. 37 - Baruch 3. v. 38. p. 373 l. 13 v. 12- p.:390 l. 21. Theodofii- - Valentiniani P. 424- l. 19 oculis - oculu$ — p. 430 l. 14 imper- perfectiones - imperfectiones | p. 433 l. 12 re- vocandi - revocande P.4981 2$ ex- & p. 60; l 9 unumquoque - unumquodque p.5081.2. V. 15.-v. 1. p. f49 l. 28 ncofen- fus - confenfus P. 568 l. 3 verfabimur - ver- fabimus P. 570 l. 18 fi rmum - fi rmum; p.602.16 quado-quando p. 6061. 18 ejíü- ejus p. 6261. 13 Adrumstimus - Adrumetinus , p. 630 ». 630 l. 24 fententiat : .f"enre'.rfxriä. p. 645 Á l 24 r& ; & pretium - & pretium — p. 65i l 25 pluritas- pluralitas p. 662 l r3 üt exi- flentes - creaturas ür exiftentes p. 670 hat differentia- indifferentia | p. 7o1 l.9 fit - non fit p. 740 l 28 malitie . malitià p.7s; L 51 complacentita? - complacentise p. 784 l. 22 in differente - indifferente — p. 794 l. 1. proxi- ininis- proximis | p. 8111.52 Matth. 26 - Mauth 20. p. 8161 $ 9. 23. - V. 27. . 918. l. 28 w.-33.- V.29. p.8241 6 v. 18. - v. 38. Ibid. 1.8 ad Tim.. r.ad Tim, Ibid.l.22 v.28.- v.24. p. 833 l. 17 juftum & grarum - juftam & gra- tan p.8441.8 ef-eféz p. 8$5 l. 29 & - ad p.857 l16 Joan.6.- Joan. 15. p.858. 18 v.22.-V.20. l]bidli16v.7.-V.8. - P- 953 1. 19 Ma[th- 3)'. - Nïatth-. à5,- p- 988 ]. 24 qusodam-quosdam p. roorl 14 vere- vera p. 1002 l. 20 objiciet - ob-jeci: N ä&y P JHl QUE J5 Z T p m 9 E n Ó fsl i li 774 j "n tf | il l 4 hi 4 [j a | Y 4 | a i (j * 5;? — - TA "m mj p £ x z EE w ^6 i »* W »e- -.Af, o QUSEBMSRE. - us aibent, dl PEt ruiag PO SRDANHESEU aisb — 2sd MU od r lt i s zaPiocuHts GU acua E ii i m i5 ao atf ii a nE ii i, i hlssls aiisu. p » Pav ETRTE z i at R ET [ l T "— —— —— —— N rA M 5 X W 19 - 18 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset INSTITUTIONES ER dU E HEOLOGICAE . O Baancee Q IN QUIBUS W - PRJETER FIDEI DOGMATA [ PROPUGNANTUR : PU QUARSTIO NES o E SCHOLASTIC £, N QU/E AD NOTITIAM SACRARUM SCRIPTURARUM, z .TRADITIONUM, CONCILIORUM, "us & H/ERESUM CONFUTATION : 2 EM iE B) - o r NDUCUNT. / '/?Z 1 Àp UsuM Á / 'ä. " -! '.— 'THgorooi& CANDIDAT ORUM ÁcCOMMODATJE 8 OPERA AC STUDIO 7 PHENRICI KILBE RSJ. 6 Ss. Theol. Do&oris , ejus démque ET. in Univerüitate Wirceburgenfi Profefforis 5 Publici & Ordinarii, TRACTATUS ps DEO UNO, 4 N RMUNE du Peï n 3 WiRCEB URGI, 2 Typis Jo Chri ftoph. Kleyer , Univ. Typ. 15752, 1 *(l* Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com