Gf951-2

Gf951-2 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

Tractatus De Virtutibus Theologicis, 2 r — : J FE L e-ypmm. L:! g M Y7w"; R d —— : ceBESUE SÓUC NUligap n —— | : N12«5118662530 021 | DEUTUE TEU EL UB Tübingen ï La X L LLÁL L] M 1 € £ c7 — — PT ï'ï u - INSITTUTIONES - THEOLOGICZE IN QUIBUS. PRfETER FIDEI DOGMATA PROPUGNANTUR U/ESTIONES SCHOLASTICZE 'UZE AD NOTITIAM SACRARUM SCRIPTURARUM, "TRADITIONUM, CONCILIORUM, . & H/ERESUM CONFUTATION EM CONDUCUNT. Ap UsuMx THEOLOGI]E CANDIDATORUM ACCOMMODATJE OPERA AC STUDIO P.HENRICIKILBER S.]. Ss. Theol. Do&oris , ejusdémque in Univerfitate Wirceburgenfi Profefloris Publici & Ordinarii. TRACGCTATUS VIRTUTIBUS THEOLOGICIS Cum Permzjþt $ uperzarum Wxxcnsuxci, Impenfi: LOCHNERI & MAYERI, Bibliopol. Norimh "Typis Jo. Jac. Cln iftoph. Kleyer, Univ. T yp. 1751; M — —— um — - zi - [ d —— C « l— — w — — — — —— MÓ É E D 6 H E. d- P2 ) INDEX TRACTATUS VIRTUTIBUS THEOLOGICIS DISPUTATIO 1. De Virttibur "Theologicir in geuere, Pag. 3 CAPUT I De Eute , Actu &* Habitu fupernaturali. — $ Anr. I. Qyzd Jit Ens füpernatuvale ? Quzn.: zuvalis ? An polfitilis - f julg/ïanm fuperza- 1 Axr. IL 725€9 unde aBus falutaves fint entita- 2I zivà fupernatuvales ? UER. : 747 a&dus etiam umiver[aliter €9 nece[- favió defumamt [uam [upernaturalitatem ab oljetfo ? 2 Anr. III. Qyzd &* gotuplex f z babitus [uper- natuvalts ? 40 UJER, $ n facilitas , feu babitus dans facile polfe , velius pof frequentatos a&tus fuper- natuvales virtutum /hþernatumlmm, ff - Juperuaturalis , vel mztumlzf 48 CAPUT II De Virtutibur fupematumlzäm Ibeologi- £icis,. 49 Anr. I. Quid fit Firtus zbeologica ? 59 U.eR.: n de vatione F'irtutis tbeolopice fi f ? Deo adberere fuper omnia ? ARr. II. Quetg quot fint virtutes tl)eologzcæ ? 63 Quan.: Qæ fit fide? proprià buc. pevtinentis notío 2 79 X2 ART. g^ r ^ Anr. IlI. Z äen?ur Dd exijia)zt Firtutes tbeo- Q . logice ? 74 lUJER. F. n I/'z'vtu(z:es theologice infundautur ? fimul in quflificatione ? 87 2. dn €9. pev quid augeautur. Firtutes &beologice ? 92 3. In quibustam [ubje&is nom maneant Firtutes tbeologice * 96 . DISPUTATIO Il. Fidei. IOI De Oäjeä'fa OMGAPUT T li De objetto materiali fidei in. genere. IOI hi Anr. l Quodaam in geueve fit obye&um mate- viale fidei 2 IÓE Q II 727 veritas formaliter implicità veve- II ! Jata fit obje&um materiale fidei ? Ill. 74z veritas virtualitev folinn $7 me- q díatà vevelata [it obje&um matevialefidei ? 139 1 CAPUT IL. De objecto materiali fidei in [pecie. 157 ART. I. 722 objefum materiale fidei convenien- l zev tradatur i5 fymbolis fidei ? 158 Quaz. 1. 727 /Apofloli condideviut Symbolum, quod dicitur /Apoftolicum ? I6X q :a. "n $. ZHtbanafíus "Autov. fit [ymboli « quod incipit:Quicunque vult falvus effe ? 177 Anr. lL 22 ovticuli fider Catbolice fint evi- : denter ciedibiles ? 196 Qun. 71n. avticuli fidei Catbolice fimt. etiam l evidenter veri 2 - 125 Anr. IlI. 22 vtieuli deuter credendi ? fidei Catlyolz'aï fat evi AIK QuzR. Ed (luzs.a. "u avticuli fidei fucceffu temporis cve-- veriut 225 Anr. IV. Qgi/zam articuli fiut. meceffavió Erg'- " V dendi uece[fitate 1nedii ? ; 2 )uzR. 1. 740 etiam avticuli de Chriffo Q9 SS .. 92 TYinitate uece[[avio uec plicità credendi ? eyz'tqte»mea'z'i þ'ïzt ex- 2 96 e |—. 2. Quenam nec offavió credenda fgt. f*äx' ceffitate pvacepti ?. 273 01 CAPUT Ill. De objecto formali fidei. 15 ol An.I/Z7/ides divina babeat objetlum formale? 277 0T Quun. 72n fides pev fe debeat fundari in' Ta?zjo- ne bumana 9 290 Anr. 1L 77 £2 qualis "Zutovitas f& abjethum M fovmale fidei ..299 Quis. 1. Per quenam predicata fovinaliter ? coulituatur autovitas Dei in lequendo? 314 2. n JAutovitas Dei in. Sapientia t Fevacitate confiflens [ufficiat pro quacunque ! Ij locutione divina £9' fide tbeologica ? 326 Aaxr. IL 722 £2 qualis Lecutio pretev 2uto- 1)8 vitatem Dei [it objeum formale fidc-? — 340 ib UXR. 74 revelatio privata pertiueat ad ob- je&um formale fidei ? 360 Anr. IV. 745 &s' quomodo "dutovitas &g Eo- TT cutio attingatur ab attu. fidei ? 37* Quun. 74 , dutovitas €$ locutio divina etiam f credatur in aGlu fidei de myflevio vevelato ? 38X ) Axr. V. Za quid ultimó vefolvatur a&us fidei ? 391 VR. Quidgam Ecclefie autovitati in ve[olu- ..992 j ff'one Jï.afei [it concedeuduim ? f Dlsg- m sE DISPUTATIO III, Dv du Pda; 406 CAPUT L be actibus fidem precedemibus. 400 Anr. L Que £? quales coguitioues pravià ad É , fidei a&lum vequirantur : 401 Quan.: Oualis debeat e[fe cevtitudo 3udiciorum a&wumn fidei antecedeutium 2 409 Anr. IL 742 previ? ad a&um fidei vequiratur affe£tio ? 426 AA pa UJER. "n a&us fidem precedentes fint. enti- 436 zative fupernatuvales CAPUT II 4 De Natura attür fidei. 446 Anr. I. 74n aus fide t verus ? ;'[upem(ztumlis nece[favió 8 lL. 742 a&5 fidei [upevnatuvalis fit cevtus? 480 Quan. 1. p quopam flet exce[fus cevtitudiuis -« fídei quoad infallibilitatem [upra. alias co- : guiti ones naturales certas ? 493 : Iu quonatn [fet exceffas cevtitudinis l fidei quoad indubitabilitatem [upva. alias co- l d« nitiones gatuvales cevtas ? $04 Anr. III. 7427 62 quotodo a&tus fidei fuperna- zuvalis fjt ob[cuvus ? 518 Quun. 1740 ebfcuvitas a &ás fidei compatik- zuy. evidentiam pevfe&am in atteflante? 528 l 2. /dn obícuvitas atlus fidei compatia- i |otuy evideatiam vei atteflata ? $43 CA- n '»CAPUT THI. De quibusdam Affettiouibus actír fidei, $49 — ) Anr. L. Qualis fides neceffavia ff neceffrate . medi ad juflificationem e3 falutem? —— 54 I1. Qyomodo ju 7772 20 þpgonatur fides fn]ïdelfn 6 Quzn.: " Vuln « ?Qyi: Jenfus [it Cenfm-grum tbeologica- 582 3 DISPUTATIO IV. o De .Sþe. 596 )f CAPUT'I; De Naiura cé Objecfo Spei. 586 Anr. L. Qu enam ( n;z;um & notio fpei tbeo- ( ogicce ? $87 IL. Quodzam fit obje&tum materiale [pei nj £heologice ? : 90 m Ill Quodgam fit objeum form al. fpgz's £beologicee ? 94 9 CAPUT II. À De Proprietatibus & Affctionibur Spei. 620 | 9 Anr. L 7u e&us [pei tbeologice [fit. fJummà . certus ? 621 1 Qui. 74 [pes leatitudinis po[fet componi cum 2 certitudine future damnationis ? " Anr. lL. 227 acus fpei tbeologicee fit boneftus €2 licitus? - 647 Quan. 745 ftimor [ervilis fi&. boneffus " li p eir ? 650 DIS- Al 3 Anr. V.. 42 detur in. Dac vita pevfetdionis ( flatus, m quo a&us [pei tbeolopicee non [it 678 siece[Javius ,. auz locum 7207? babeat - DISPUTATIO V. / De Chavitate. 691 DAPIHCGES De Natura e Oljecto Charitatir. - 691 Anr. L Quemam fit motio €9 zatuva cbari- tatis tbeologice : 692 L. Quodgam fit obje&hum materiale 'Cba- v 699 J vitatis tbeologice : IIL. Quodgam fit obye&um formale Coa- j " vitatis thealzogiug. 704 CAPUT IL. De Neceffitate. Charitatis. 716 Anr.l. Z omnis a&hus busnamus , te pecca- um fit , debeat e[fé ex chavitate elicitus * 716 : IL 24n omnis a£tus bumanus , ne fit ma- lus , debeat [altem eff à 1cba,ïz'tate àmpera- j u $us ? 736 lii H .2 a&us bumauus, ut fit merito- vius, debeat. effe vel elicitus vel, imperatus Va à Glaritate?. — 72! Ti fci k : ll TRA- Ti p WE i 21 i j uv X i m j J X,,I ( i E NI z at (d ss ") )j $ z ) r ,,, N S »KX : N | j : :ä." m ) i y L u —2 E x N L A VA » ü M 7) — | ( J NN N 19I // V K CJ .l j 2 NT m 'i 2/ D M t u k*ä J VA AMP QU j ïögz CTRACTATUS » THEOLOGICO-DOGMATICUS .7 9j VIR TUTIBUS THEOLOGICIS 116 ? 1.16 'On pauca de Virtutibus D. "'homas N jam differuerat füb medium 1mz 2dz; ubi cum de AGtibus humanis ac Paffionibus tratá(Tet , do&rinam de ha- ni bitibus virtutibüsque fubjunxit, Quoniam veró veri nominis virtütes & gratiam divi- nam comitantur, & cum ea radicem con- 7 ficiunt, unde merita praftantitfima & fü- pernaturale przmium inferentia propullus aüt; vix Angelicus Do&or 1mam illam 2dz partem poftremà de gratie dono ac À merito pertractatione abfolverat,mox adam A adae 2 4 Dr VinTUTI5US 2dz unicé & ampliffimé in commentatio- Y nem do&rinz de virtutibus intendit , in- t ter quas ''heologicis, üt ez dignitate pre- cellunt , fic primum etiam locum tribuit. Eandem rationem fequimur , & veftigia remimus eadem , dum poít 'T'ra&atum de Gratia & Merito materiam de Virtuti- ää bus 'Theologicis more recepto commenta- riisilluftrandam fufcipimus. In hacautem commentatione ut quzdam inter partes proportio locum habeat , neque diícendi facilitas à diverfitate materiarum nimiüm ditra&a impediatur, confultum exiftima- vimus , ea, quz ad internam quafi Fidei li ceconomiam pertinent , fecernere ab illis; quz exteriüis illam vel diri unt vel firmant, vel quàcunque utilitate afüciunt. Quare Inftitutiones noftrz "heologicz de hocar- | LE gumento "T'ra&tatus duos comple&tentur; l quorum prior de Virtutibus T'heologicis in hr genere ac fpecie Scholafticas cum Dogma- EU ticis quzftiones celebriores proponet: po- ]u fterior autem Regulas Fidei ac "T'heologiz TU Principia tradet firmabítque. Primi porro T'ra&tatüs, quem hic aggre- 1710 dimur, divifio paucis abfolvitur. quidem przmirtentur nonnulla , ex qui- bus Virtutum "T'heologicarum natura uni- VeCT- T usotocicis, 4 i« verfim cognofcatur: 249 de obje&to Fidei E p tum materiali tum formali agetur: 3770 de ib ipfo Fidei a&u & habitu trattabitur: 470 de Spe differetur ita, ut etiam de'T'imore fipi aturm quzdam addere liceat: 510 denique de t ( Charitate magis neceffaria & proficua ex- plicabuntur. o juterm DISPUTATIO -I.' at cendi De Virtutibus Theologicis miuft in genere. t Fide CANPUT L M l De Eute , Actu, e» Habitu fupernaturali. C l Uamvis, que in Tractatu de Gratia hinc Qu Q inde hac de materia fparfimus, fufficere hoct* forían pluribus poterant; tamen &ufur- entlfy pata aliis con'uerudo & neceffitas videntur po- jcs ftulare , ut pauca quzdam de Ente, Actu & Habitu füpernauali per diftin&tas quaeftiones n anté proferamus, quàm de virtutibus 'Theolo- pO Jog? gicis , hoc eft, nobilitfimis habiruum fuüperna- turalium fpeciebus pronuntiemus. g ARTICULUS I m Quid f ens [upermatuvale ? QU O1a I, Supernaturale vi nominis excellen- y Ufli tiam füpra naturam denorat: Natura v I.N W 2 autem 4 Dr VinTUTIBUS autem hic neque rem quamcunque etiam crea- tioi ?h tam , fed fübftantiam omnem limitatam , crea- tam nempe & creabilem fignificat. "Tripliciter d D à nonnullis füpernaturale dividitur ; 17:»0in (ü- pernarurale fimpliciter tale; quod non unam ln ul I aut alteram fed univerfam naturam naruratam; feu fübítantias limitatas omnes excedit: & in D füpernaturale fecundüm quid, quod unam dun- J IK taxat velalteram naturam füpergreditur; &hinc nomen fupernaturalitatis propri& non meretur. WK l Q 2dó fuüpernaturale fimpliciter tale dividitur in abfoluté ac effentialiter fupernaturale ; quod tit hi convenit foli Deo, cujus excellentia & dignitas omnem naturam excedens illi effentialis «f* ac Ddf imparticipató convenit; unde Autor L. de div. füft nom. C. 1. &». alibíque fzepiüs Deum ac Deita- ( tem füperfübftantialem appellat: & in fuperna- e Ti turale participató atque hinc accidentaliter tale; cujus excellentia fupra naturam creaturz con- Vi ruit. 34j0 Poftremum hoc aliud eft füperna- Que turale quoad fübflantiam, cujus enritas feu ef- ü, fentia excedit naruram ; uri funt gratia fanctifi- Qu cans , lumen glorie ; uni 9] poftatica: aliud ftr r&lä] füpernaturale quoad modur » cujus entitas na- Tüm turam non füperat; transgreditur tamen mo- h dus, quo ralis entitas producitur vel acquiri- lie zur; qualia fünt reftitutio visüs aut recuperatio t fanitatis inftanranea &c. Nos tamen hic non- " nifi de fupernaturalitare fimpliciter tali & quoad logl fubftanriam agemus M 2. iNota 1J.. Qui diverfas Autorum de fü- V pernaturalitate Entis opiniones aliquà falrem ra- tione 'Tuzorocicris. d tione conciliare contendunt, eandem dupliciter, ( Philofophicé ícilicet & "Pheologicé, fpectan- It dam proponunt, aliis ad excellentiam , aliis ad If fi naturam attendentibus. — Quatenus enim excel- 10arm lentia comparatur ad naturam ; & ens füpra [affl, naturam excellir , dicirur füpernaturale Philo- &n fophicé; cum hic conceptus fit fecundarius & qdun. Philophis duntaxat cognitus: quatenus veró ex- x celientia illa abfoluté fpe&tatur , & ens in ordi- ( ne quodam füpremo divinzeque naturz propio- üt li ri conftituitur , dicitur '"T'heologicé füpernatu- qui rale; quiahic conceptus primarius eft & à Theo- OILAS n logis obfervatus. Si veró füpernaturalitas ex a« nature tantüm confideratione deducatur , na- W. : df turam oportet diftinguere. Alia enim confi- J deratur , prout pracisó complectitur omnes m cauías creatas, juxta & per generalem ac ordina- G] rium Dei üt autoris nature concuríum operati- TU vas ad felicitatem praecis& naturalem hominis ; n quem ficut Philofophia naturalis tractat in Ethi- xue- ca, fic ens Philofophicé füpernaturale dicitur; ifr- quod naturz fic defcriptee virestranfcendit: ali- jl ter natura concipitur pro aggregato fübftantie- sfit- rum creatarum & creabilium , quarum entitas mo- non eft per fe connexa cum Deo üt autore pra- 4um tie ac glorie ; quidquid ergo per fe & ab in- TatiO. trinfeco ad autorem glorie pertinet , extra ac 10 füpraillam naturam eft, ac füupernaturale Theo- d logicé tale vocatur, eó quód T'heolopi preecipu& fpectent Deum ür pratize glorieque autorem ; fü- & quidquid ad Dei vifionem intuitivam con- o us ÁA3 one 6 Dr VinruTIsUS ducit. Utriusque confiderationis rationem; quantum utile erit; habebimus. fi 3. Dico J. Ens (ü pernaturale Philofophic& CQf Ípectatum eft, quod excedit omnes vires füb- tio antie limiratee cujuscunque , atque hinc fim- Tij pliciter indebitum eft nature, — Explicatur. Vi- I res fubflantiarum vel (unt active vel cognofci- tive vel exigitive ; de receptivis feu paffivis p ehim hic non loquimur , cum ex Philofophia li K füpponamus dari non poffe porentiam obedien- T tialem paflivam. Has omnes excedere debet E ens, quod füpernaturale dicitur; rmó quidem üy &itvd$ , quatenus nulla fübftantia limitata viri- (]Mx us propriis & cum folo concur(íü Dei generali &l poteft producere ens füpernaturale: 2dó Cogno- fhn Jcitivas , quatenus inptelle&tus limitatus viribus pui propriis ens füpernaturale non poteft quiddira- P tivé, certó & infallibiliter cognofcere ; quando- ( quidem cognofcibilitas rei quiddirativa eft pro- portionara illius entitati , atque hinc ficut enti- tit tas fic etiam cognofcibilitas naturam füperar. qi 3tió Exjgitivastum phyficé tum moraliter ; qua- W tenus nulla fübflantia limirara poreft exigere b quid füpernaturale tanquam effentiale vel pro- Tif prium aut perfectivum naturale fibi debirum: hs neque ullum naturale meritum aut difpofitio k proporüonem aut exigentiam habet ad pra- L/ mium fupernaturale. Inde veró conftat, ens, quod eft füpernatura'e, natnre nec deberi üt à eifcctum, nec üt objectum cognofcibile , nec üt parrem Q eflentialem accidentalem , nec üt con- i Ti texum quid aut praemium. i Prok. od 'TuEOoroGicis. P Prob. Quia dari debet conceptus conve- niens omni & foli fupernaturali ad naturam hi [üb. comparato; non autem reperitur convenien- tior, & convenit tamen relata defcriptio inpri- fim. mis omni; üt ex enumerarione entium füper- Vi naturalium colligere datur: demum etiam foli , o[ci- cum animz rationali & Angelo , qui preecipu& I opponipoffent, non congruat. Anima enim hia rationalis productio dependet à corpore orga- d- nizato , tanquam à difpofitione pofitiva & com- det parte per fe naturaliter difpofita & requifita ad idem Operationes animze naturales: Angeli verà pro- vifi du&io quamvis forté nec ab alio ente naturali Yal aut aggregato entium , nec ab ipfà angeli füb- m ftantia exigatur: confervatio tamen ab Angelo 1008 primüm exiftente jure quodam exigitur ; at que (itte adeó intra exigentiam natur& continetur. .Ac- Qi« cedit, quód Ángelus fit fübftantia: feu natura j & hinc partim ex ipfo conceptu füpernaturali- ell- tatis excluditur ab ente fupernaturali: partim erat. uia fübftantia füpernaturalis limitara implicat ; àt inf. dicetur. Cozf. Ex Scriptura, Conciliis & qua- gBFC Patribus; quorum authoritate ficut potiffimàüm niti debemus , ubi fermo eft de fupernaturali- Jro- jm* bus; fic cum illi loquuntur de donis, que fü- firio abfoluté enuntiant, ea pernaturalia effe liquet ; pfæ' viribus naturee effe indebita, V.'Tr. de Gratia. icé fpe- [lfy 4. JDico II. Supernaturale 'Theolo j t &atum eft ens. nature fimpliciter indebitum, t quod ex intrinfeca füa perfectione pertinet ad x. ofl unionem cum Deo quidditativé fümpto. e€us ac- plicatur Deus quidditative fumptus elt D i. 4 ceptus 8 Dzr VJRTUT!BUS ceptus prout in fe eft, adeóque üàt autor natu- 4 & ve & glorie : unio cum illo poffibilis vel eft tl phyfica ac fübftantialis & dicitur unio hypofta- tica; vel inrentionalis & accidentaria & vocatur 1 d beatitudo feu vira eterna per vifionem (cilicet intuitivam , amorem & gaudium beatificum. 0j h Poteft autem aliquid ad hane unionem pertine- ve vel formaliter ac identicé, uti fünt ip(à unio p u hypoftatica & fruitio beatifica: vel tanquam principium immediatum, uti eft lumen plorice: vel tanquam principia mediata, uti fünt Sacra- menta, habitus infufi, gratia, actus falutares: veltanquam effectus, uti (ünt dotes gloriofae &c. [ Cum ergo Deus naturam omnem limitatam ex- D cedat, & üt auror glorize & üt in fe fpectatus ; confequens etiam eít, ut, quod ex perfectione ;, fua intrinfeca ad eum pertinet ac refertur , fü- j peret n^turam, ex ejus ftatu fit-elevatum, at- que divine nature propius fiat ; feu üt Auto- ] res facri loquuntur, communicet. l Prob. "Theologice füpernaturalia fünt, quee ü in facris Litteris per antonomafiam dicuntur i dona Dei ad Rom. . v. 15. aut. PromifJa maxima 1 €9 pretiofa donata , ut per bec. efficiamur divine conjovtes uature 2. Pet. 1. v.4. Item quae in Con- ciliis ftatuunrur talia , /fze guibus Domum aliquid , quod ad falutem pertinet vitee eterue, cogizavi t ex- pedit , aut eligi nequit , àt loquitur Can. 7. Conc. El Arauficanum ; vel fzze.quibus uemo vitam eter- qam proimnereri. potef? ,. nec quis credere , fpera- v£, diligere aut pauiteve potef ,. fcut opovtet , ut & Trid, jzgäzfcazz'ozaix gkfzfz'a cozzfem;ur ; üt definit Setl. 'Turorocicis. 9 Ut Seff. 6. Can. 2. & 3. Atqui hzec omnia conve- ld oft niant tantümillis, quze, preeterquam quod ex- cedant nature vires & nature (int fimpliciter at Ut indebita, ex perfeCtione intrinfeca referuntur l It ad unionem cum Deo quidditarive fümpto. Er- CUT il go. Conf. Damnate fünt à pluribus Pontifici- bus propofitiones Baji, inter quas fuerunt ha 1 Nl 2r. Humane nature [ublimatio $$ exaltatio in confovtium. divine nature , debita fuit dutepvitatà Of prime conditionis , €9 proinde natuvalis dicenda e, «Tt €9 nton fup erpaturalis. Et 23.. 4bfuvda eff corum Is Jententia . qui dieunt bominem ab initio dono quo- ( daimn fupernaturali eg grazuo [upra conditionem p patura fuifjé exaltatum , ut fide , [pe , Chavitate l ; Deum füpermatuvaliter colevet. — Ac 24.. 4 vaniis [" &f otiofis bominibus [ecundüm infipientiam Philofo- fi- phorum excogitata ejt [etentia , bominem ab initio d Ej fic conflitutum ,. ut per doua mature fuperaddita - fuerit. largitate conditovis fablimatus e$ in Dei ft- j adoptatus. Ergo cum ab iisdem Ponrifi- ye cibus contradictoriz propofitiones abfolutee fing j definitze ; unà definitum aut falrem ranquam ve- [ rum füppofitum fuit, fupernaturale fcilicet J "Theologicé acceprum effe ens naturze fimplici- Qn. ter indebitum , & füper ftarum naruree eleva- il tum, quod, quia exaltat in confortium naturae g divinee & in filium Dei adoptat, ex perfectione M fua refertur ad unionem cum Deo quid ! l l. accepto. " di;ativä J $- Objic. cont. vmum. . Si füpernaturale con- u ftituatur in.eo, : quod: eft naturee indebirum, j plura paturalia debenr admitti tanquam füper- [ natu- À5 lo Df VIRTUTIBUS i naturalia; nam r. Odium Dei non eft debitum nature : neque 2. bona indoles, acutum inge- g K nium , divitiee &c. debentur alicui fübftantiee creatz : imó 3. nihil eft inhoc univerfo , quod üt V fit nature debirum ; càm omnia fint dona Dei d &liberaliter acgratioséà Deo produ&a. Cof. 7. d Deus üàt autor nature poteft homini conferre &| auxilia per fe naturalia ; fed pratuitó, & quin b (ünt nature debita. Item auxilia gratiee quoad EU modum füpernaturalia , quae juxta probabilem & dantur ad gravem rentationem füperandam vel Tüf opus heroicum exercendum, fünt entitativé na- turalia & nature tamen indebita ; ergo. Conf. ?Uf T 1. Habitus aut fpecies rememorativee ex acti- bus füpernaturalibus relictee fecundüm commu- i o niorem fünt naturales ; & tamen tum exigunt pradiétos füpernaturales actus ; quia omnissf- t M fectus fuam cauíam exigit: tum non exiguntur ab ulla fübfítantia creata. Ergo nec füpernatu- d li rale eft , quod excedit exigentiam nature : nec naturale ex oppofito eft, quod exigitur à natu- Ü Qu ra. Conf. IlI. Omne accidens dicit ordinem naturalem ad aliquod fubjectum ; ergo fi fuü- ( ernaturale excedit omnes etiam vires exigiti- vas fübftantiee creabilis : non dabitur accidens fimplicirer füpernaturale. p EK. D. feq. Si füpernaturale ftatuatur in eo; k Ye quod eft nature indebitum propter exceffüm füpra vires nature, plura &c. N. Si in inde- & bito alio quocunque ftatuatur C.. unde defcen- i dendo ad finpulas fequelas, 22 1.$. D. Odium bt i C. Dei non eft debitum natura debito moral W - ebi- T usorocicis. IIL N] debito phyfico fu/d. debito neceffarize exigen- a tie C.. pofitivee capacitatis & preecontinentiee N. liita nempe odium Dei non fuperat vires activas na- d turg&. 4d2.59. D Bonaindoles &c. nuili in individuo & determinaté debentur C. nulli in- a ij determinaté ac velut vage N. Quilibet de f& i eft membrum ordinabile ad rempub. humanam, ac proin à Deo naturea autore ejüsque provi- quim EM dentia exigit magiflratus inftructos ejusmodi jlem dotibus ad vitam civilem dirigendam. —Preeter- d ea cuivis determinaté debetur exiftentia caufa- fl rum caleftium & füblunarium cum diverfis ea- nf rum motibus, ex quibus neceffarió emergunt D inzquales corporum difpofitiones in aliis & aliis j individuis , acconfequenter diverfe indoles, ingenia, vires &c.; quare fiea homini obveni- "ii B : ant przeciseé ex fic conflitura à Deo ferie & con- curíu caufarum naturalium, non eft beneficium Qu Iu diftiné&tum à beneficio creationis & conferva- tionis. Jee "d 3. & D. Nihil eft in univerío, iU. quod fit natutze debitum fine facta füppofitione (sl exiftentize hujus univerfi C. datà hác hypothefi |ft- N. Nam que in hoc cafü debentur fübftantiis creatis ; naturalia fünt. Jl« & "4d Conf. . &. D. . Poteft Deus ea conferre gratuitó, & quin fint naturetam exiftenti quàm poflibili debita N. quin fint debitaquidem huic [ fur vel illi exiftenti, debita tamen effe potfint alteri exiftenti aut poffibili C. Nifi enim auxilium fit t od füpernaturale quead fübftantiam , femper ha- betur de facto aut faltem- poffibilis e crea- jrn Cu tura tam imperfecta vel perfecta, cui illud con- natu- li« -U m D VI.RTUTIBUS' naturaliter debeatur. Eadem Refponfio eftde q auxilio quoad modum füpernaturali, quod li. & fi cet fecundüm modum feu gradum intenfiouis nullicreature debeatur, exiftenti tamen alteri ii l aut poflibili deberi poteft quoad perfectionem l eflentialem & entitativam , fecundüm quam p! anénon excedit virescoenofcitivas natura. /247 [o] Corf. 1. W« ad ximum memb. N. prob. D. Om- nis effectus exipit füam caufam exigentià nega- LU tivà feu non repuenantie C. pofitiva feu necef- farie connexionis fujd. fieffe&tus eft in eodem EU ordine cum caufa C. fi eft ordinis inferioris N. Ti Habitus naturales acquifiti per fe folüm exigunt qi actus naturales pro fua caufa, licét peraccidens y poflint etiam produci per actus entitativé füper- l: naturales ; ubi preterea obfervandum eft de- /4'2 l) pendentiam effeétüs à cauía quà talem effe de- pendentiam pure indigentie , adeóque non f& exigere, ut effe&tus cum füa caufà fit ejusdem li ti) ordinis in perfectione, 42d 2dum memb. . IV. Ex füppofito enim , quod homo elicuerit illos l hi actus, debetur ipfi nature humanze jus & facultas reminifcendi eorum; unde fpecies rememorati- Q va , inquibus probabiliter habitus acquifiti con- li * fiftunt, exiguntur à fübftantia actus füpernatura- p les eliciente. — 744 Conf. I47. 9. IN. conf.. Probas enim , quod omne accidens exipat inharere f alicui fübftantiee tranquam fübjecto capaci: non T autem, de quo tamen queritur, quód nullum fit q accidens, quod nonexigatur à fübftantia limitara; u quia fupernaturale eft, quod eft fapra fübftantiae li emnis ; non autem accidentis , exigentiam. - Ita- que 'Tuzorocicis, ,13 d que potiüis adverte, quód quia omne accidens " ex natura fua ordinatur ad perfectionem aliquam fious fübítantize tanquam fübjecto capaci tribuendam, aer illud fit connaturale ;! quod eft natum tribuere onam perfectionem ,. quz debita eft (übítantize & ab qum hac exigitur : füpernaturale autem fit, quatri- ; Ál buit perfectionem , quze fübftantiee non debe- 0 tüur ; nec ab ea exigitur aut exigi poteft. T 6. Objic. cont. 2dum, Poflunt dari entiaquo- ul ad fübftantiam naturalia , quze tamen pertineant adem ad Deum quidditativé acceptum : & à contra- [N. rio dari entia quoad fübflantiam füpernaturalia, iput qua& non pertineant ad Deum quidditativé füm- 008 ptum. Ergo defcriprio entis Theologicé fü- D pernaturalis non eft legitima. Prob. m. pavs |e nt. 1. 5i videns Deum ex parte voluntatis T non haberetcomprincipium füpernaturale , póf- non fet haberi amor Dei quidditarivé accepti, qui yim tamen intrinfecé & quoad fübftantiam foret na- turalis. 7) 2. Habitus exactibus füpernaturalibus l0s reliéti permitcuntur naturales, & tamen active ylti habilitanr. potentiam ad a&tus füperpaturales ; Yi« atque hinc per modum principii mediati perti- qon. nent ad Deum quidditativéacceptum. ProJ. 24. (ilkd pars. 1. Accidentia fine (übje&oexiftentia, frigus 0i à calore produétum , reíufcitatio mortuorum n fünt, aut , fi fierent, forent accidentia füper- nn natulia ; quin tamen pertineant aut pertinere ] ft ex narura fua debeant ad Deum. . 2. Poreft De. us efficere accidentia fupernaturalia quoad füb.- jitl j flantiam, quae effent tantüm deftinata creaturze Jirra- f qe as 14 Dz VigTUTIBUS li irrationali, uti fuit virtus preefervativa àmorte; &« in arbore vite refidens. * !t Y IV.utramque part. /A4nt. ad yrn. prob. 1. . Vel ille amor non eít naturalis; quia in tali cafu vo- p! fi luntas per lumen plorize & vifionem intuitivam efTet indire&té aut identicé elevata, adeó ut cum j —— [ his, defe&um principii proprii (üpplentibus, vo- luntas produceret amorem füpernaturalem quo- ad fubftantiam: vel hoc transmiffo D. poffet haberi amor cum Deo quidditarivé fümpto per accidens & ratione fupernaturalis cognitionis tantüm connexus C. per íe & ratione füze per- fb Ó p gt ES- fectionis aut voluntatis nudé fümptae connexus N. d. 9&. D. Habitus illi naturales abfo- lui& ac per fe habilitant potentiam ad actus fa- FS^pe &e pernaturales N. ex fuppofito elevationis indi- J recte , ab actibus infufis aut gr:tia actuali pro- d venientis , & fic per accidens C. — Habitus au- W tem naturalis pote(t obedientialiter concurrere & cum auxilio fupernaturali ad actus fupernatura- les a&qué ac ipía potentia vitalis : & gratia vel Vi Eu habitus füpernaturalis utrumque complere po- teft ac elevare ; quin unum prze altero dicatur l principium mediatum per fe pertinens ad Deum quidditativé acceptum. [ 4 ade prob. 1. &. D. Hac affignata effent füpernaturalia quoad modum , feu preterna- ; turalia, contranaturalia, aut miraculofa, prout expofitum in l'r. de Grat. num. 1. C. effent f proprié & quoad fübftantiam fupernaturalia , feu quorum entitas excedat omnes vires natu- ü re N. Derefuíciratioue vid. etiam ibid. n. 28. refp. r 'T HEorocicis, mot, r&f'p. ad 5tiam prob. "d ». M. af-. Nam eo ipfo, quód hujusmodi accidentia foli natu- PA r& irrationali forent propria, nullóque modo perrinerent ad unionem cum Deo, amitterent av Utvam fundamentum füpernaturalitatis etiam philofo- JUE CUR phicé acceptee quoad fubftantiam. Ex eo enim, quód ens dicat per fe relationem adDeum quid- )US, VO' nqo- dirativé acceptum , intelligirur habere partici- pationem aliquam nature diving , & efle in or- i dine füperiore , elevato atque tranícendente Ka naturam ; inde veró confequens eft ; ut & na- ntons tura vires excedat, & illi fitindebitum. Sicut u nnexts enim radix metaphyfica & ratio primaria, cur creature rationali non fit debita unio cum Deo, ; if tsf affignatur ifta: quia creatura ab intrinfeco eft ferva Dei ; ita radicalis & primaria ratio ; cur g v. g. dona gratize fint indebita. creaturee intelle- |pro- €üve , bene affignatur hec : quia per fe & ex us - r intrinfeca perfectione funt connexa cum unione ad Deum, (cilicerquidditativé acceptum. Quod Afüra" virtutem prafíervativam à morte in ligno vite ivl * po- attiner, eam füpernaturalem quoad fübftantiam fuiffe negamus ex dictis ; aut referimus ad ra- ( )u tionem fupernaturalitatis eo modo ; quo dona glorioía illuc referenda diximus. 7. Ànf.. Quseiber fübftantia intelle&tualis efett creata connectitur cum graria fanctificante ; quia at eftfübje&tum gratie. Hinc etiam S. Aug. L. rout fent de preedeft. Ss. C. 5. loquens de gratia & actu fideiait: Poffé babere fidem , naturee bomimuan 1j Jatt efl : balere illam , gratia. Dei. eff. Quis veró dicet omnem fubftantiam rationalem effe füper- p natu- rl 16 Dr VinrvTiBUS naturalem ? ffint Couf. Sacramenta quoad entita- tem íünt actiones & verba naturalia : Chara- N €ter autem Sacramenralis nihil pertinet ad unio- od | Tand nem cum Deo : & tamen utrumque habetur füpernaturale. Érgo. W E. IV. /2/]. Ratio adjecta probat quidem gra- Gu tiam habere connexionem cum creatura ratio- -] iM l nali tanquam accidens cum fübjecto, & Ange- fill EO lum vel hominem effe capacem gratice accipien- d& ; non autem probat creaturam effe conne- tür( xam cum gratia, autillam habere exigentiam qui five. phyficam in propria natura fundatam; five moralem ex merito aliquo naturali ortam. ! Jam veró capacitas illa prior dicit folam poten- tiam patlivam, ab extrinfeco receptivam alicujus j ) perfectionis etiam indebitz ; quod omninó con- w cedimus, & S. Aug. etiam primo commate fipni- pac; ficatum voluit : exigentia autem pofterior de- Ü m notat aliquod jus aétivum in exigente talem per- ltem fectionem tanquam fibi debitam ; & hoc nega- fofü mus, negavítque S. Doctor contra Pelapgianos i in commare fequente. 744 Coaf. quoad vm. . D. Sacramentum quoad füum materiale ac phyfi- i cum eft quid füpernaturaleN. quoad füum effe hi us formale morale C. . Si fpecterur materialiter & r phyíice, nihil haber nifiactiones naturales & ver- l borum formulam fecundüm infliturionem hu- dCUl( ianam: fi veró fpecterur moraliter & fecun- V Til düm formam quam baber ex inftirutione Chri- i 04 füi, fignum & cau(à eft pratie , ac proin quid ) ! proprié ac "Theologicé füpernaturale. |Quoad Rüep, 24. Y IV. afj-. Quamvis enim Charaéter Sacra- ln mentae« / . Tuämäcms. 12 enti rnentalis non fit medium ad falutem obrinendam Jit per fe conducens ,. nec conftituat hominem in Uny. m ordine füpernaturali aut ad füpernaturaliter ope- b lUt randum juvet; pertinet tamen ad unionem cum Deo, eóquód fitvelut proprietas & effectus fe- 1 OT0 cundarius proprius trium Sacramentorum, cum Tüto quorum uno connectitur tanquam cum füa cau- Mnye fa illum abfolut& exigente & per fe ad falutem L jsn conducente , fi ex parte füfcipientis non pOtia- onne tur obex: unde eundem effe füpernaturalem li- n quet. ht t Qu enzS: 7p poffihilis fit fubftantia fuperna- t tuvalis ? KC j 8. JVota. Refolutionem negativam hujus ) COf quaílionis, quam füp. quafi (appofuimus, hic hn paucis firmandam füfcipimus; ubi, cum ex di- T &is etiam pateat, philofophicam füpernaturali- W ratem fundari in Theologica, advertendum eft, Dd fenfum hujus queftionis quoque fecundüm Au- ( tores nobis contrarios effe: num pollibilis fit 2 ereatura rationalie, cui gratia fàn&tificans, lumen hyi glorie ;* vifio intuitiva effentise divinee aliáque yei hujusmodi dona , qua gratiam fanctificantem r connaturaliter preefüpponunt & confequuntur, d fint connaturaliter feu ex ipfis naturze principiis ]i debira, ficut igni v.g. debetur calor ; & homi- il ni vifüs, alieque potentie & proprietates; fine l quibus non homo, fed monftrum homiuis, fo» qwd ret? Negativam tenent Antiquiores pariter àc W Recentiores eontra Molinam, Valentian & Ti ia paucos alios, quos refert ac ('cï.quimr Ripalda. 9. B at 18 Dz VigTUTIBUS p ^79. . Repugnat fübftantia intrinfecé füper- naturalis ,. feu creatura rationalis, cui ex intrin- gemi mil fecis naturee principiis connaturaliter debita fit ratia fanctificans, lumen olorig & vifio beatificà. Cv Prob. Ex authoritare PP., qui tanta univería- Wi litate de füperioritate pratie refpectu creaturee [ rationalis loquuntur, ut omnes prorfus creatu- quo ras fationales etiam abfoluté poflibiles complecti uni fün vid&antur; &, cum non adíit ulla ratio efficax aliter eos interpretandi ; €o feníü accipiendi iet . , fünt, quem verba prefeferunt. Juvat aliquo- d rum duntaxat teftimonia' referre , & inde ar- uere. f S. Cyrillus Alex. in C. 13. Joannis fic loqui- o tur : A jcendamus igitur ad fupernatuvalem digni- uj zatem pev Chvifflum: non ut proprió, ficut ille; fed ( ut fimilitudine ipfius per gratuam filu. Dei fmmus. fbl Cenfet itaque , nullam creaturam puram eífe nf poffe Dei filiam, nifi per gratiam. — Sed creatu- div ra, cui gratia fanctificans foret connaturalis; qui non effer filia Dei per gratiam, fed connaturali- bra ter. Addit ibidem : Zerus ezzm ille filius Dei Patvis eff: zos vevó amevicordid ejus adoptati pev quu gratiam audivimus : Ego dixi, Du eftis. . Atqui k l fubftantia, cui connaruraliter debita effet ad- s oprio, non poffet dici miíericordià Dei adopra- i tá per gratiam , fed per naturam. Denique qu concludit: Creatuva ezim eum ferva fit , mutu [o- HGIT; lüm &9 voluntate Patvis ad fuperuaturalia vocatur. UJL Atqui de creatura quacunque pollibili verum n manet , quód fit ferva Dei; ergo nutu folüm atur : ex[t( özxvolxu.ntate Patris ad fupernaturalia voc Min ergo 'Turorocicis. 19 tlptt ergo non ex ipfius naturze conditione atque exi Y It gentia illi debira habet füpernaturalitatem. — Si- lebi t Dearl mile argumentum formatur ex S. Aug. L. 12. de Civ. C. 1. fcribente : Quarmvis zon omris beatá yiveri TOREUEE pofft e[fe creatuvas . . « . ea tamen , que potefl t01 ex fe ipfo porefl , quia ex aübilo ceata eft. Nam WL — quacunque etiam creatura rationalis poffibilis hd ex nihilo creari debet; ergo ex fe, hoc eít, ex o fua natura vel connaturali exigentia nequit effe beata. cipiad t aiqu S. Dionyfius feu Autor L. de ccelefti Hie« Inde t rarch. C. 11. hec enuntiat: $j egim divinus bie flatus divina uativitas. efl . tunquaim ille. aliquid hi operabitur ; qui bunc divinum [latum. con[ecutus n p 502 [i. Ex quo conftat, dona füpernaturalia rl dici oportere ordinis divini. Sed fuppofità pof- l 2 fibilitate creaturee intrinfecé füpernaturalis, do- m & f!fï. na fupernaturalia non recté dici queunt ordinis La divini; quia hujus ordinis participatio illis ne- stitis quit congruere, nifi cofiteptus hujus ordinis , ii fpecificà , individualiter & ultimó conveniens ju D Deo; ipfi foli conveniat connatutaliter. Nam T nequeunt dici ordinis divini ex eo, quód habe« Aiqi re propottionem ad fruendum Deo, effe filiutià TU Dei, videre Deum, fint preedicata foli creatus p* T& convenientid, üt per fe patet: neque eX eoy Jetiqi quód hec conveniant creaturee fimul & Deo? TR nam vivere cognofcere & amare Deum aliáque T hujusmodi etiam conveniunt ütrique , quin ta« yerum inen ea quis inde dixerit ordinis divini: neque foiom ex eo , quód hec foli Deo conveniant ; cutrü r Deus a enim Angeli videant Del;m » fieuti eft; & f)rïliæ 20 Dz VinTUTIRUS hominibus dederit poteftatem , filios Dei fieri; Ti falfum id effe liquet. Supereft ergo , ut ideo fitulo folüm dicantur ordinis divini ; quia fecundüm Tiatur: illos conceptus abftractos foli Deo connaturali- fqp ( ter debentur, non autem creaturee ulli potfibili. dïceml Corf. Ex variis abfürdis , que ex oppofita Wi fententia fequerentur. Sequitur enim r. Poffi- lum bilem etiam fóre creaturam , cui connaturaliter füsen debita fit unio hypoftatica cum divina períona: RUN '2. Poffibilem effe creaturam ex natura füa im- a peccabilem: 3. Poffibilem effe creaturam naturá & feu naturaliter filiam Dei adoptivam &c.; qua- K rum fequelarum abfurditatem ex aliis 'Traétati- C bus interim hic füpponimus, ubi uberiüs pre- j fenti immorari non libet. ro. JVec dicas 1. Standum eft pro divina dipr e la omnipotentia , quamdiu non oftenditur claré & ls pofitivé contradictio; qualis hic oftendi nequit. fifin 2. Complexum ex inrelle&u creato & lumine loriee non eft tantae perfectionis , ut nequeat d dari creatura aqué perfecta vel etiam perfe- t &ior.. 3. Dantur accidentia füpernaturalia; ergo & poffibilis eft fübftantia fupernaturalis. E. ad 1. V. INon intercedere contradictio- II.' nem, que ex ipía effentia fübftantie creatae; t ratione füpernaturalitatis, & abfurdis fatis often- CQ fà fuit. "d 2. W. Si creatura equé perfecta &i aur perfectior eo precisé titulo. inrelligatur, fii quód habeat perfectius lumen gloriz , concedi- ]y tur ejus poffibilitas ; quia certum efít , fecun- fitm düm menfüram luminis glorie bearum unum & perfectiorem effe altero ; & vifionem Dei effe N i. 21 'THEOLOGICIS. Jafrd üt il ineequalem : Si autem intelligatur perfectior eo titulo, quàd illi poteftas videndi Deum fit con- cundin natorj naturalis, negatur à nobis ejus potfibilitas ex fup. dictis. Preeterea , quamvis in genere ju- poffi dicemus aliquid poffibile ex illo generali princi- opydit pio, quód Deus potfit quid facere ultrà , quàm 1,Doff. Yurditer homo cogitando aícendere queat; tamen nul- ! lius entis füpernaturalis poffibiliratem in parti- QU a. culari certó cognofcere aliter poffumus , quàm ex fide aut ejus principiis; que ficut ftant pro mnitr complexo ex intellectu creato & lumine glorize, o que fic pro alio perfectiore fecundüm oppofitum Trada certe fenfüm non habentur. Idem £. a 3. À ls pofteriori enim conftar poffibilitas accidentium divim füpernaturalium , quia eorum exiftentia habe- tur ex revelatione divina. Subítantie poffibi- du à litas fiec à pofteriori poteft oftendi , nec à priori i fuftineri ob rationes datas. lo ARTICULUS IL vgued perfe- falutaves fint. entitativà fuper : Anx €9 unde atfus natuvales 2 : d XI. Ota. Habitus infüfos tum preefentis vice ii tum patrise, actus item vifionis ac frui- eaty tionis beatificae, fupernaturales effe in fübftantia, ofter communis eft fenrentia. Controverfia eft de q&& a&tibus falutaribus , qui habentur in via, fidei ymp fcilicet, fpei, charitatis, poenitentize, & fimili- d bus factis, prout oportet ; ad falutem vel gra- CUl tiam juflificationis confequendam ; Scotiftis mufmt nempe & quibusdam aliis eos tantüm füperna- erentibus, 'Thomiftis i effe t?FaleS quoad modum aff: veró In 3 —— 22 Dr VinTUTIB5US pdi veró & plerisque aliis füpernaturalitatem quo- ed fübítantiam illis vindicantibus. Pars altera f quaftionis graviori adhuc difputationi fubeft, &i e fi queratur: an ab objecto habeatur füpernatu- ralitas? fed hanc pauló póft ingrediemur, nunc n f faus habituri, fi, in quo Authores confpirent, f attulerimus. I2. Dico ]. A&us falutares fuünt entitativé Ti W l & quoad fübftantiam füpernaturales. Prvob, NNon tantüm finis , ad quem hi actus üt media K ( ordinantur , fed etiam principia, quibus ad illos efficiendos potentes reddimur, füntquoad füb- j ftantiam.fuüpernaruralia. Ergo etiam ipfi actus N fj funt rales. — /Znrecedens quoad finem eft certum; ordinantur enim proxime ad gratiam juftifican- hj tem , quà divinz efficimur confortes nature: m remoté ad :ternam beatitudinem vifione fhtui- tivà confequendam; quem utrumque finem en- [ titativé. fupernaturalem effe nec ab Autoribus hic oppofitis negatur, nec dubitari poteft ex E dictis alibi contra Bajum. Quoad principia au- n tem conftat ex eo ; quia ad'actus falutares effi- u eiendos dantur habitus virtutum perfei fi; y effe- t & in eorum defectu aliud auxilium grati &ivum: habitus autem infufos entitativé fuper- ü naturales effe fupponitur , & gratiam fimiliter I füpernaruralem effe, probatum eft in Tr. degr. Ergo. Con[guentialiquet ex eo , quód media [ ervent proportionem cum fine , ad quem üt tnedia ordinantur ; ficut principia cum effecti- f bus; propter quos dantur. Couf. Concilia & 1 1 ontra Eatrcs ; Ut videre eft iq Tr. de.grat , c £ €id« 'ITHroroGicIs. 23 g. Pelagiumr conftanter docent, gratiam divinam ts4fttà requiri, non folüm ut faciliüs, fed ut fimpliciter fibdl, & abfoluté poffimus actus (alutares efficere, Vel CT erpocenfent gratiam neceffariam ad efficiendam ^j RI ipíam actüs fubftantiam , velnon? fi 1imum ; Dire fequitur manifeft? noflra conclufio ; cum ideo requiratur gratie virtus, quia per folas naturae Yiv vires actus fieri nequit: & confequenter non eft hi, naturalis quoad fübítantiam: Si 2dum; eviden- j me ter nimium tribuirur nature contra doctrinam :ad s CC. & PP., que commodam interpretationem d- agre füftiner. Quà enirn fpecie ranra habituum. fi d & donorum neceffitas explicari poterit de mo- certun do duntaxat füpernaturalitatis ? cum nec modi difcit- hujus quidditas, urilitas ac necefliras bene ex- at poni queat. - fnru 19. Do Il A &us falutares füpernaturali- patem füam participant à principio e ffectivo fü- gue yordt pernaturali. Pro/. Quecunque pradicata actus. rl d falutaris habet, participat à fua caufa completé atis V. - pia 4l fümpta; ergo ficut praedicatum viralit ; participat à principio elicitiv o vitali , fic & à : d. vo fortitur pree- principio füpernaturali effeéti ilg' dicatum füpernaturaliraris; Corf. Quia non aliam ob eaufám afferitur füpernaruralitas enti- fipt miilt rativa principii, ejásque abfolura neceffitas; ni- fi ob entiratem effe&tüs eámque fupernaturali- [ d tatem. of it 14. Objic. cont. ym. CC, & PP. aliter lo- vifione fcilicet& frui- f quuntur de actibus patrize, j & rione Dei, quàm de actibus vie, fide nimirum, enim abíoluté cnuntiagr; ontii gþaritateï-&e. ; de 1mis Pc!a« 4 quo ii dl d 24 Dze VinTUTI2Us quód creature rationales non poffint videre &f [teit Deum, aut eo frui fine lumine glorie : de adis eautem id dicunt cum limiratione ; ficenim Arau- $n f il fican. Can, 7. dicir, quàd fine gratia non poffi- 1nus cogitare, Zzexpedit: & Can.6. loquens de Ofü credentibus, volentibus, defiderantibus &c. ad- (A yn jungir hacc à nobis fieri non poffe, /icut oportez, n nifi per infufionem Sp. Sanéti: Tridenr. etiam, Ra ubi Can. 3. negat fine gratia qucmquam crede- bt f Ye, fperare, diligere ac poenitere pofle, addit: /zz- Qu opovtet » ut ei quffificationis gratia coufevatur. W Ergo a& us 1mi fünt füpernaturales quoad füb- u ftantiam , 2di autem rantüm quoad modum. A Conf. 7 Licet entitas actüs falutaris dicatur na- turalis , tamen poreft exigere principium effe- lia €tivum fupernaturale ratione modi producendi, ü fecundüm quem excedit naturze vires ; uti re- Bl j quiritur aliquid füpernarurale in fanatione in- W ftantanea. Conf II. Modus ille poteft expli- i cari vel per hoc , quód actus ille quidem poffit Á f haberi vizibus nature, fed valde difficulter; vel (ful per hoc, quàd a&us ille accipiat rationem difpo- fitionis aut meriti: vel , quód nancifcatur omni- hn modam firmiratem &infallibilitatem: vel deni- - que per hoc, quód a&tus in particulari v. g. fi- NI dei fit obícurus; cum inrellectus creatus natura- Ü lirer non habeat affenfüm firmum & infallibilem, lr nifi motivis evidenter propofitis; unde gratiá ln indiget, ut fimil em affenfum etiam habeat in obícuris. Wt N R. I. [V.24. CC. & PP. etiam loqüuhtur ab- [ yi folute deactibus vie;üt patet ex Conc.k Carthag. 'T'Hurorocicis. 25 vilre |c d & Csdlefüino, qui fine limitatione adjecta enun- uiant, quód ipfüm /cirets diligere fint donum Dei. At Similiter Arauf. Can. 7. relatis moxfübjungit ab- |pof foluté dicens ,. non poffe nos (ine gratia elizere ln d N dd opus bomum, aut. confentire pradicationi Evasgeli- c2 &c. Nec minüs Can. 25. nullà limitationis UPOW!) mentione faétà ait : Prorfus donum Dei efi diligere. & E. 2. [V. Conf. Licet enim hi actus aliis modis ( multum differant, non difcrepanr tamen in ra- " tione füupernaturaliatis. Ratio autem, cur his, fitir, non illis fzepe adjecta fit limitatio, atque hinc a difparitas eft; quia non datur alia beatitudo, odur, nifi fapernaturalis, quam Ífperamus: neque po- Ur D teft efle alia vifio intuitiva. .E contrario preter n d dem divinam & dilectionem falutarem poreft cendiy efle, & defacto cít fides vel credulitas & dilectio j Dei naturalis; undeappofita à Conciliis limitatio x n non indicat modum eliciendi , fed defignat fpe- epl- ciem actüs; quam fatis manifeftat ipía vox vi- ol : fienis & beatitudinis pro prafenti providentia, j d Couf. 1. N. Aff. & fubp. prob. Nam inpri- i[po mis fi ratione modi tantàm exigeretur princi- Jftiti pium füpernaturale , füfficeret otiam illud effe (eni fupernaturale quoad modum ; cum tamen Ad- ;f veríarii id fateantur & requirant eff» quoad en- türe tirarem füpernaturale. Deinde falfüm eft, (à- Jv nationem in(tantaneam effe proprié, autTheo- TAtil logic& füpernaturalem ; unde vel paritas-nihil rit evincit , vel probat actus fülutares nihil etiam pertinere ad unionem cum Deo quidditativ& T accepro. — 74 Corff. H. N. 4/J. Cum nullus ex- plicandi modus fatisfaciat. u iNon 1rmus; utpore B5 qui ss 26 Dz ViRTUTIBUS qui eft Pelagianus, & à Conciliis Patribüsque fze- q pe damnatus.: Non 2du5; quia hic cum Adverfa- q riorum principiis conciliari nequit ; quandoqui- dem proportio ex ratione difpofitionis vel me- riti profecta debeat effe actui intrinfeca, & fic ; Á ad entitatem aétüs pertinere ; cum fola condi- n itas adveniat à dignitate aut ftatu operantis. l N on 3f/iu$; quia iffa firmiras & infallibilitas a&tui eft intrinfeca aut confequens ad intriníe- n cam ejus perfectionem, vel non? Si prius; er- go entitas actüs non poreft poni fine gratia; & : hinc füpernaturale quoad fübftantiam habemus: fi pofterius ; ergo in actu non erit nifi refpe- &tus ad habitum per fe infufüm , five denomi- | natio, quód producatur ab habitu, qui non j poteft producere affenfum falfüm. — Verüm ita habitus infufüs vel gratia erunt fuperflua ; aut b faltem abfoluté non neceffaria; quia & fine illis [j velex motivisevidenter propofitis, vel alio mo- L: do; poteft haberi actus firmus & infallibilis, l iNon 4/u$ ; quia actus intrinfecé attin [9) it moti- Ü e debet. vum, & intrinfecé certus aut firmus e fl J Si ergo intelle&us fine gratia motivum ob(tu- j rum artingere nequit, actus quoad fübftantiam Y debet effe füpernaruralis ; cum ipfa entitas ne- «ueat fine gratia haberi: Si autem certitudo actui non fit intrinfeca ,. neque effe certum fit | quid aliud , quàm actum efle nece(farió verum sb extrinfeco ; nequit inprimis dici , quid ifta ä denominatio conferat ad hoc; ut habeatur pro- deinde portio ad finem füpernaturalem: neque ; ï; cxgl.i-.- 'Turorocicis. 27 ( explicatur adhuc modus fpecialis productionis, dver quem habet actus voluntatis fupernaturalis. (gi- 15. Objic. cont. 2dum. Prius eft a&tum effe fu. i&l . pernaturalem , quàm produci à principio fuper- I naturali; ergo à principio füpernaturali nequit cond. accipere fuam füpernaturalitatem. Confir. 1. ts Ipfüm principium, àquo füpernaturalitas trans- Jbl funditur in actum;, habet füpernaturalitatem: T non poteft autem dici unde ? Cozf. //. Quam- TUS; t vis anima rationalis & Angelus exigant produci j à folo Deo, tamen non dicuntur füpernatura- fenis les; ergo nec actus dici debent füpernaturales s à principio füpernaturali vel Deo, quod vel m quem exigunt ad füi productionem. 1 f0f E. 1. Retorqueo argumentum in paritate m ità vitalitatis ; quia etiam logicé vel ratione prius j &L eíta&tum effe vitalem , quàm exigere immanen- ne ii ter produci, quin tamen ideo negari poffit, j eam actui tribui à principio vitali. 5.2. D. 74. li Prius eftactum effe fupernaturalem formaliter & mot abfoluté fpectando C. refpe&tivé & caufaliter feu dedt paflivé accipiendo IN. Supernaturaliras actüs* jl formaliter & abfoluté fpectati tat in perfectione n intrinfecaordinis füperioris & effentialis ordina- d tionisad unionem eum Deo: refpectivé autem & tinoo caufaliter fpectati ftat in exigentia, quà requirit 7 ad (üi produ&tionem principium füpernaturale ; &tum quamvis veró illa fupernaturalitas formalis prae- ]il cedat figno rationis conceptum caufalem, ficut 10 poflibilitas intrinfeca extrinfecam preecedit jux- gmdc ta probabilem in Philifophia; tamen quoniam. yl. conceptus prior fundat pofteriorem, nihil ob- at 28 Dz VinTUTISUS [ ftat dici, füupernatu raliratem extrinfecé ac caufa- effedtivo. Unde &con- « liter haberi à princip * 801 feq. fimpliciter negari poterat. "Ad Conf. 1. &. qu AN. ^dam part. INam formaliter habet per fe ipfum & propriam perfectionem: effectivà & p It caufaliter habet irerum à füo principio. . Prin- Tmn " cipium autem primum füpernaturalitatis eft om- r nipotentia Dei volentis manifeftare fuam glo- riam & communicare fe ipfüm, ficuti eft at- qu p que hinc ordinatam ad hzec creaturam & vires T pature tranícendentem producentis. d Qu Conf. If. w.. IN. Conf. INon omne id, quod ne- v quit produci nifi à Deo, eft füpernaturale, üt n ex dictis pater; íed ut füpernaturalitas a&uura petatur à Deo tanquam caufa, debet is fumi üt d Tj determinans omhnipotentiam ad füpplendum influxum alicujus habitüs vel qualitatis füperna- T turalis: pro füpernaturalitate habituum autem jtn debet fumi üt determinans omnipotentiam ad vit Y g, producendam perfectionem operativam ordi- nis füperioris ac divini, feu ad producendum qi f "principium intrinfecé ordinatum ad unionem cum Deo quidditativé fümpto. Ti Ti UXRES: g atlus etiam univev[aliter €g. mece[- A fü | Javió defumant fua n Jupernaturalitatem ab ob- —— je&lo ? D Tif 16. JVota. Senfus hujus quaeftionis refolvitur ab aliisetiamin hunc modum: an actus füperna- lx turalis habeat neceffarió objectum aliud & fpecie diftin&tum, quàm habet actus naturalis; adeó- Yi m ex- l que actus füpernaturalis ob illud objectu trin« 'Türorociceis. 29 Ctt trïnfäc&, & ob tendentiam in hoc obje&ctum f& u X 001 exigentiam hujus obje&ti intrinfece diftinguatur (']& ab actu naturali? Ad hanc difficultatem, circa quam maximé AA. variant, enodandam füp- er fe vé& ponimus ex Philofophia notionem objecti ma- terialis & formalis'pro aliqua potentia; repe- Prin- Lom- timus tamen objectum formale ftatui duplex: |glo. 1mum eft objectum forimale quod feu. propter ha quod, & eft illa ratio objectivé motiva, pro- : Vires pter quam porentia intentionalis objectivé de- 7 terminatur & moverur, ut rendat in obje- d ne- €tum materiale vel affirmmandum aut negandum; vel profequendum aut averfandum: 2duim eft e, üt 27 Jormale [ub. quo, feu id, quo füppofito feu me- nitt diante potentia determinatur ab objecto for- dum mali quod, ut feratur in materiale. Porro hoc predicatum feu medium eft vel objecto zzzriz- TTd- WW Jécum , uà v. g. eft cogno(cibilitas , &imabilitas,, vifibilitas &c. vel eft obje&o exrrázfecum, uti m ord- v. g. refpectu objecti voluntatis eft coenitio; quà mediante reprefentatur & proponitur ob- dum ncm je&um üt amabile; queque fe inftar applica- tionis habet ; & iterum ex Philofophia füppo- nitur tantüm effe conditio, non autem , nequi- em partialiter; objeétum motivum ratione 7 ]. fui & per fe, ac propter quod potentia ob- . je&tivé determinatur , ut tendar.in objectum materiale. ftt 17. &. Z Objectum mareriale poreft effe f- idem refpectu a&tüs tam füpernaturalis quàm de naturalis; ideóque per illud non diflinguitur (o- illeab hoc, necab objecto materiali actus de- X fumit jf m Dz VinTUTIsUS 59 Affertio eft com- fumit füpernaturalitatem. dün munis omnium; quia certum eft, quód per Ut actum íupernaturalem fidei credamus Deum Ut exiftere efséque fümmé íapientem hujus uni- (*t at f verfi Conditorem; & (imul idem actu naturali n ex creaturis cognofcamus: Item quód eundem [ ü amare poffimus amore tum naturali tüm füper- maturali. ( d Wi 18. & 77. Objectum formale füb quo extrin- fecum, feu cognitio proponens objectum tum e fün materiale tum formale quod, aliud eft refpe- &u actüs fupermaturalis , quàm refpectu natu- tion a ralis. Et hec aflertio communis eft cum iis, qui nobis in fequenti refpoufione adverfantur: Ton Communior quoque eft inter Autores alios: quia ad omnem actum falutarem requiritur gra- k | tia preeveniens füpernaturalis: ac confequenter Xa illuftratio intelletüs, & obje&ti propofitio fu- fügrt pernaturalis ; uti probavimus in 'Tr. de Gr. Qu dl num. 185. & 186.; ex quibus & feqq. etiam folvendafünt ; fi quz thefi preenti opponan- &U tur. Tif il 19. &. 7/7. Idem poteft effe objectum for- Mi male quod actüs füpernaturalis & naturalis; hi N adeóque non diftinguitur actus füpernaturalis W qu à naturali per refpectum ad objectum formale quod: nec actus defümit univerfaliter & ne- [ i ceflarió füam füpernaturalitarem — ab objecto y formali quod. Ita poft Scot. Gabr. ZEgid. Yer h Granadus, Lugo, Ovied. Ripald. Viva & plu- i reg contra alios multos. of Prob. 57 . T usorocicis. 31 L : Prob. quoad actusintelle&tüs. Heretici cre- d t dunt plura objecta fidei proprer idem obje&tum : Dem formale,nempe authoritatem & revelationem di- J u vinam, propter quod credunt Catholici ; üt pa- narurd tet tum ex firmitate judicii & adhafionis ad eas ündem veritates tanta, quanta eft in Catholicis, qua- Vüper- que (icut in his, fic nec in aliis poteft referri ad aliud motivum: tum ex animi comparatio- Jexnte ne in Heereticis; qui ad folum verbum Dei re- ürm tUf currere folent, & motiva Ecclefiee excludere: Hepe tum, quia quamvis ex privagifpiritüs explica- 1 nitüe tione, revelatio poffit apud'illos effe rantàüm üm i5 exiftimata, eamen ad hoc, ut revelatio fe ha- (üntut: beat üt motivum íeu objectum formale quod, - dlios: non requiritur vera & realis ejus exiftentia, fed füfficit illam intentionaliter & repreefentati- Qrorte vé exiftere. lUCH[CI' Sed fides Hareticorum eíft actus meré naturalis; quia judicium credibilitatis, à tio (t« de Gr. quo eorum voluntas movetur & dirigitur, non eít, üt oportet, prudens, ac coníéquenter , &Lf Deus non prebet concurfum ad actum füper- POBän- naturalem: Catholicorum autem eít actus (u- m fot. pernaturalis; üt fupponitur. Erpo. Coujfiv. £. rutils; Rudis inter Catholicos à Parocho inftructuspo- aturts teft prudenter judicare, aliquid effe revelatum, (ormut quod re ipsà revelatum non eft ;.ac proin pru- r denter judicare, idfibi effe credendum ex mo- g tivo Dei revelantis, quo credit alias veritates l vere revelatas. In hoc cafü rudis ille poneret &p actum fidei, fed folüm naturalem; quia füper- naturalis fides exigit veritatem objecti marerialis for- öj( formalis, ür inf. dicetur. Ergo pbjg&um tnale Pro. Dzr VignTUTISUS 32 j inte male fidei poteft attingi actu mer? naturali. &c. vt Cof. [f. Qui poft frequentatos actus füperna- tnon turales fidei v. g. circa myíterium Incarnationis Titif acquifivit habiram naturalem ad (imiles actus taltd eliciendos, poítea veró ob negatum alium fidei articulum ad heerefin deficit amittítque habitum dinis f fidei infufum, à remanente etiamnum habitu [ d w illo acquifito naturali fentiret fe multüm fcilita- ri ad credendum idem myfterium propter au- pirs Conid thoritatem Dei revelantis; nec tamen elicere : f nifi actus naturales: ergo. fy Prob. quoad actus voluntatis. Ex eodem iray motivo bonitatis divinae poteft dilipgi Deus tam lolim amore naturali quàm füpernaturali ; quia fi cog- t a nofcatur üt author five nature five gloriee cog- d nitione naturali, amor , qui hanc naturalem cog- ov nitionem fequitur, erit naturalis: fi veró cog- Tüm nofcatur üt talis per cognitionem füpernatura- It lem, amor exinde coníequens erit fupernatu- ns ralis ; gratià fcilicer voluntatis illuftrationem fàn- Qdo, &am comitante; & Deo auxilium adjuvans Conf. I. &UO offerente , ür alibi dictum. Ergo. lt Nihil impedit;: quominüs actus füpernaturalis W Te potlit verfari circa objectum formale naturale; tum quia porentia füperioris ordinis poteft at- D f tingere objeéta inferioris ordinis: tum quia per actum fcientiee infufze poteft cogno(ci aliqua ve- lsj hol ritas mediata per principia naturalia. Neque etiam repugnat, ut objectum füpernaturale at- T li tingatur ab actu naturali; üt patet rum ex di- ifq AQQt &is deactu intellectüs: rum quialicét objectum fupernaturale excedat vires intentionales natu- IO Ptl rae THEOLOGICIS. 33 tss yee intellectualis, tamen füppofità femel illius re- p velatione , nihil intercedir, quominus illud nar- TDatitns raione expofirum quis poffit naturaliter audire, es adt naturaliter faltem abítractivé cognolcere , natu- raliter amare. m fids Conf. li. Deus zqué amore habitum dignus eft ür autor naturalium , quàm üt autor n hi fuperbaruralium; ergo füb urroque refpe&u debet poffe amari amore füpernaturali. x Jrem plures Sanéti excitabantur ad amorem Dei ex r | od confideratione creaturarum, inde ejus bonira- tem abíolutam inférentes; gratis veró dicitur r enien femper adjunctam fuiffe con(iderationem Dei üt auroris glorie : & incredibile eft; eos tunc Jets tf Deni- TT Íolàm elicuiffe actus amoris naturales. que experimur quidem , quód copitando de f 00f bonirate füpernaturali excitemur ex hoc.ipío map- morivo ad Deum üt bonum füpernaturale fum- ) mum amandum: nec tamen finere: elatione fci- rtdire re poffüumus , quód Deum füpernaturaliter ame- pemaw- mus; cüm Juxta Eccla. 9. nefciat homo, utrürm em a odio, an amore dienus fit: quod ipfum tamen ]vits certó & practicé, quia experimenraliter , fcire . ! aturd poffemus , fi (apernaturalitas actüs defümere- tur ex objecto formali fupernaturali. ruraléj 20. JVec dicas /.. A&tus fpecificantur ab ob- elt t je&o: ergo ubi (ünt diveríi fpecie actus, qua- d les fünt naturalis & füpernaturalis; funt diver- qu ía objecta , nempe formalia. ANec Conf. 1. S. M Th. 1.2. q. 63. à.4. diftinguit virtutes infüfas ab nj acquifitis ex eo , quód ille refpiciant objectum e ( prout conforme regulz fupernaturali ; hz ve- elm ró prout €onforme r egula narurali feu dicta- matt- C m n—iihii E Dr VigTUTIBUS 34 mini re&te rationis. — JVec Corf. 1J. A&us vir- du d Tem n tutis T'heoloicee fünt perfectioresaliis virtutum 1noralium , quia habent perfe&ius obje&tum: d ia ergo quia actus füpernaturales perfectiores fünt Tuatura libus, id habent à perfectiore objecto. (ire f a g&. D. 4. Specificantur ab obje&to tantüm &univerfaliter N. ab objecto vel à principio ex- vai ünq trinfece, & ab intrinfeca perfectione autà mo- do tendendi intrinfecé C.. Axioma tenet, qua- lat Al tenus ex diverfis fpecie obje&tis arguimus di- verías fpecies actuum ;.non veró vicifIim , quafi t | ubi eft idem fpecie objectum , fimiliter forent &to ; J f actus ejusdem fpeciei. Nam fimplex compla- o H centia, defiderium & amor efficax circa ean- detn bonitatem differunt fpecie ex folo modo fdtir] 'tendendi:; Cognitio Angelica & bumana; item fitüre vifio fpiritualis & materialis ejusdem objecti di£- Tudi: ferunt ex parte folius principii. 727 Corf. /. &« 1. [anqw inq "dem 2.2.q.5.a.2. docet deemones credere mytte- 'ria fidei noftrae fecündüm illud Jac. 2. Daernones A'Ff C DT eredunt g contremifcunt ; fides autera eorum certé "non hititur teftimonio humano,fed divino:nec ta- hdj mén, ob defectum pice affectionis liberae & prin- fö,, q cipii gratise, eft füpernaturalis. &.2..D. Diftinguit i (W"u illos actus per illa objecta; tanquam formalia que N.tanquam formalia füb quibus C.Virtutes enim fi, infufze,que refpiciunt obje&tum prout conforme T tegule füpernaturali, non habent illuftrationem dlxen' illam , füb qua innotefcit regula ; táanquam ratio- ï'þres | nem motivam ; fed folüm ut conditionem fe te- m nentem ex parte potentiz, ut poffit objectum L profequi actu füpernarurali. Similiter intelligen- Vi[lone * u "TuHEOLOCICis. 35 n v dus eft; dum 1. 2. q. 109. a. 3. diflinpuit amo- vittum rem naturalem à füpernaturali , quód hic fera- bj tur in Deum üt autorem (füpernaturalium, ille, jores lu ür autorem.naturalium. .. Non enim hie affignat Xjed. diverfa motiva , fed eminentiam & perfectio- Q tantin nem charitatis füpernaturalis, quee; prout con- opiod venit ftatui elevationis , fertur in Deum, fecun- quime dàm quod eft objectum bearitudinis , & homo iIl(i', qua' habet quandam fpiritualem focieratem cum Deo. tiris ( "d Conf. IT.T 4. IN. Conf. Quia ex diétis pa- fim, g tet ; & perfectionem hàáberi poffe à principio ; retforet & objectum formale:non effe univeríim ratio- T nem diftinctionis ac perfectionis. : dra a 21. JVec dicas 14. De:ratione objecti füper- olo nud naturalis eft; quàd excedat vim cognofcitivam nj naturg: er ] 0 non poteft attingi actu. mere na- )b]f&ldï turali; preíertim quia aliàs a&tus.naturalis illud ! 7 ranquam fuum objectum exigeret; & hoc pro- eemy in ex alio etiam capite fupernaturale non foret. 35 ] IVec Couf. . CC. & PP. exigunt gratiam Dei ad noroat l actus fidei, fpei &c. ..Si autem hi.actus .poffent Qonet baberi naturaliter , vel eorum do&trina faifà ef- zi fet ; quà dicebant actuum horum fubftantiam Vi non pofle haberi-naturae viribus : vel foret ri- dicula ; utpote quae fecuridüm. nos niihil defini- Yi ret ; nifi gratiam effe. néceffariam ad fidei vel cont fpei actum cum gratia; — Vec- Conf. If Si.quis r dixerit , intelle&tum:creatum per.folas naruree "À g vires pofle. divinam effentiam intuitivé videre 2 eàdem clarirate tum ex - rum inteüfivà quà eam füb lumine:glorise.nunc vident-beati ; & hanc Uþjg&llm exc lrelligä vifionem nihilominus négaret'effe bcläari»fica-mï 2 «9 p $6 Dz ViRTUTIBUS hm té eo przcise , quàd per folius nature vires ha- beatur; is meritó : videretur ab omnibus, tan- vt o quam vel ignarus terminorum , vel minüs con- hp mexe difcurrens: ergo à pari cum dicamus;, vel ss r ex noftris principiis fentire debeamus , pofle dv hominem naturaliter elicere aéctum fidei, fpeci- xj fic* tam perfectum , quàm eft actus fidei füper- tetnedi naturalis; incoherenter negamus eum effe alu- Q ve tarem, eó quód per folius naturee vires eliciatur. Gre f hs ( R. 1. Árgumentum.nimium probat ; cum fequeretur nec objectum materiale füpernatu- , f toofof rale attingi poffe per actum naturalem, contra dicta num. 17. & 19:. & 2. D. .4. De ratione prindp objecti fupernaturalis.eft ; quód excedat vim Qrumen cognofcitivam naturae quoad cognitionem quid- qaíiy ditativam C. quoad cognitionem abftractivam p fubd. antecedenter ad revelationem ac quafi cef- Onm fs df fionem incognofcibiliratis C. confequenter ad eam N. . Similiter & ad proj. Quia & hac exi- quidem gentia non eít ; nifi ex facta hypothefi revela- fdim üonis : & non eft exigentia objecti ad realiter Yip af fed tantüm intentionaliter exiftendum. "dd ltead Conf. 1. D. Exigunt. gratiam ad actus fidei; Tk fpei &c. falutares, & üt oportet ad falutem C. ad Türiis. eo$ fimpliciter N. CC. & PP., qui nonnunquam RU locuti funt fimpliciter , faepe etiam limirationem 'rlCCept( illam adjecerunt; quod; uti & ejus ratio notata j D eft num. 14. . 24 feg. i. Y«. D. Si hi actus fe- tibm, :cundüm füam perfectionem intrinfecam , quà LE referuntur ad unionem eum Deo quidditativé f pe fumpto, poffent haberi naturaliter, falía effet æmw fK Qo&rina C. cüm: tantüm . haberi poffint quoad à Vr illum — Tutorociers : 37 Aj illum refpe&um vel tendentiam ; quà conno- jbos, un rant obje&tum mareriale & formale quod N. TU Per poftremum :autem: conftitüuritur tantüm camus, v actus in ratione fidei vel fpei , fidei humanee vel t nl divine; per prius in ratione füpernaturalitatis, d lp 2d. feg. W. Sane ridiculum non eft dicere, in- ide p ter media & finem debere effe proportionem: mefe ll quia veró finis fupernaturalis eft, media etiam du debere naturee vires tranfcendere: porro cum obt; du actus falurares dicebant éffe medía ad hunc fi- fa. nem, recté definiebant ad eos requiri gratiam, , cont non füfficere vires nature; fed neceffarium effe ]e niot principium füpernaturale.: 744 Conf. 17 &. 1. Ar- rcedit vt gumentum laborat falfo füppofito duplici; 1mà ynengit quia füpponit rmarium conceptum noftrum fü- flv pernaturalitatis effe philofophicum & non theo- :quice logicum : 2dó quia füpponit actum naruralem gt t fidei effe zequé certum ac füpernaturalem ; cum at quidem in naturali aétu habeatur connexio ob- d jecti materialis cum formali , non autem con- g rl nexio actüs cum objecto; atque hinc poffit exi- m 4 1 flere actus naturalis, quin exiftar ejusobjectum us f formale, quod implicat refpe&tu fidei fuperna- m turalis. — g. a. V: Conf. Difp. In 1mo cafü ha- puxu beretur formaliter unio cum Deo quiddirativé yrato accepto; unde qui impoffibili füppofito admif- tio t fo negaret illam vifionem beatificam fupernatu- ralem , reclé ex utroque capire rideretur: fed j v qu? qui in 2do haberet quidem perfe&tionem actüs, in refpectu ad hoc vel illudobje&tum confiften- jddm fj tem , necdum habet perfectionem intrinfecam ad unionem cum Deo quidditativé fumpto ter- m mina- j 3 d d Dz VigTUvTA$ 0s 58 huc minatam ; cum nulla inter ütramque connexio neceffaria oftendi poffit, àt fatis probatum eft. cier f qrott 22. IVec dicas: 111. Paulus 1. ad T heff. 2. v. 13. Gratias azimus, inquity . quia ; cum accepiffetis à leer vobis verbum auditás. Dei, accepiflis 1llud , non it dfi, verbum bominum ; [ed , ficut efl verà , vevbum Deis tl fad qui opevatur m volis, qui.credidiflis. .Ex quofic arguitur : Accipere verbum Dei; üt eft verbum N f0nomt Dei & non hominum, eft credere revelata à Deo propter ejus dicenris authoritatem ; (ed ita acci- ; ( g Ditüra pere verbumDei juxtà Apoftolum eft opus gra- f tize divine proprium : ergo fic credere foli ara- Q tiz & nonnaturce proprium eft aut convenit, Et Ntünp fané fi daretur naturalis acceptio verbi Dei ; üt D €/! verbum Dei, divifio inter acceptionem verbi Dei üàt verbi Dei, & üit verbi hominum non ef- u fet adaquata , fed ambigua & equivoca. . /Vec Qd Conf. I. Ut actus fit meritorius debet procede- :'gtofm re ex motivo füpernaturali; üt patet in attritio- ; infm ne, quae non efít urilis ad falutem, nii fic pro- cedar. Ergo. JVec Couf.]/. Homo debet effe qi;r lh liber ad eliciendum actum füpernaturalem, & propter:actionem füpernaturalem eft laudabilis: tim Ynny neutrum autem fieri poffet , fi. (üpernaturalitas fümererur à principio , & non à motivo; cum Ttr PA homo nequeat difcernere inter principia füi actüs, neque cligere , ut principium füperna- tim türale influat vel non. ia &. D n Juxta Apoft. accipere verbum Dei, Qd üt eft verbum Dei, óperaüone füpernaturali r Dei eft opus grati& divine proprium C. (ine A&Um tali operatione, — V. sa. £ Cozf.. Diftinctionem d í hanc Tuzoroscicis. 39 COnt) hanc ipfe Apoftolus függerit; cum non fimpli- aum d citer fcribat : eccipere verbum auditüs Dei , ficut PX efl verà verbum Dei , ed addat: quà operatur (fap- ii ple ex Corn. à Lapide fízem) i2 vobis, qui credi- , mii diflis, vel potiüs ex graeco «oic 7rigeusciw ,. qui ereditis.. Unde quamvis permittatur divifio ef- thum D ixquit íe inadeequata , non tamen eft ambigua vel z- (Lveum quivoca propter adjectam füfficientem explica- ts tlonem. "Ad Conf. 1. &. D. .4. Debet proce- ia dere ex motivo fupernaturali, fecundüm fe, ex LopIS natura & intrinfece tali IN. fupernaturali, extrin- fécà & denominativé tali , ab illuftratione fcili- reflige yeni, cet aut actu fidei, cui fübflat, & à quo previé attingi debet C. — 4d Conf. L. & .. Ad hoc i m v ! ut homo fit liber ada&tum fupernaturalem, non mnoné requiritur, ut fciat fe habere principia fuperna- ia d turalia , ficut nec ad libertatem pro actu me- t DO ritorio exigitur confcientia hominis de flatu gra- p n tig; fed faris eft; quód principio fupernarurali inftructus ex propria electione ponat actum , fihc ] ia d qui, non quà, procedit ex illo principio. Simi- xrakm) & liter homo non eft laudabilis ex eo , quód eligat ldl actum füpernaturalem pre naturali ; cum hoc n nonnifi affe&tive tantüm facere. poffit, eó qqöd inter utrumque nori difcernat: fed quód ponat 0 ncpa J actum, qui eft füpernaruralis , cum facit ; quan- tum poteft, & potentiam, quam habert, applicat p ad actum füpernaturalem. Neque huic obeft, quód , qui actum fupernaturalem elicit, fit prae- ol* emäflll'mE mio eeterno dignus, quo non eft dignus eliciens actum naturalem ; unde inferatur laudabiliorem ;C at ione eff« aliquem ex eo , quód eliciat actum füper- 4 natu- hi us 49 Dz VixTUTIsUS qe à kn'am;faïchi.' 'Nam praemium non commenfüra- tur pracise libertati , fed euàm & vel max.mé eerdi defini dignitati ac excellentiae tum operis tum perío- na operantis, quibuscum proportionern di- sobisi iif cere deber: unde tametfi non fit iberum homi- ni gratia fanélificante pollere; nec laudabilius eü,« etiam agat cum, quàm fine g-ratia'iän&ifican(e; Tepe 1ajus tamen praemium meretur operans gratià que (ànctificante inftruétus. E contrario laudabili- vl tas commenf(uratur di [ gnitati operis, in quantum Quii Præcis?c hec eft Iiberg. fnt A'RTIC,ULUSII-I., T pO -Quid & quotuplex. [it babitus fupevnaturalis. tqi Ota. Cum de hábitu fupernaturali fer- fsclt 23f N monem inftituàmüs , manifeftum eft, Tib nos non loqui de vitio: vel habitu indifferente, [ fed virtute. etr Unde prafuppofità ex Philofo- phia habitüs in genere notione ac naturá de vir- Tion rute duntaxat in praefens apimus. ^ Quamvis li veró & hancex confüetis Logicae prolepomenis f noffé quilibet poffit , tàmen quia definitio D. 1 Thomk ex 5. Auguítino defümpra in ordine ad lie virtüte$' füpernarurales & Theologicas magis Y) accomoda videtur, eam pramittimus. 'Sic au- C tem 1.2. Q.55.2.4.. 77vfu5 eff inquit , Joga qua- Jic litas ts , quà v2 tvirur , quád mullus malé MU uiur. — Sic fümpta dividirur in acquifiram & en infüfam. | /dequifíta efl , quae per frequentatos EX qu actus generatur ; ejusmodi fünt omnes habitus hn naturalum fcentiarum & artum : Zpfufa eft, W qua m —— Tiï-äor.öcicis. 41 mentü. quz à Deo infunditür absque praevio actuum [maré exercitio; & de hac loquitur S.'l'homas in dara m pe definitione; dum addit: quam Deus 22 robis fine Qnem d nobis operatur. Dicitur aurem virtus alia per fe im ho infufa, alia infufa per'accidens. ^ Zpfufa per fe atbl j eít , que nullis nature viribus nec ullà actuum &ifcat ) repetitione acquiri poteft : Zfu/a per accideus eft, 1 FIDS A quz quidem aétuum frequenratione acquiri po- ld teft, fine ea tamen Tiic & nunc à Deo infundi- T tur ; cujusmodi eranr artes & fcientiee Adami, quas alii homines per frequentatos actus addi- Ícunt; ipfe veró finehis à Deo obtinuir. Por- [ ro virtutes alize dant facile poffe , alice fimplici- futa ter poffe. — Dare facile poffe eft ita concurrere, ut quidem fine virtute poflitactus elici, fed non p t faciliter; quam facilitatem operandi virtus feu etmt habitus tamen affert : Dare /empliciter po[fe eít ita ( concurrere , ut fine virture ( nifi omnipotentia t Dhiol extrinfec& applicara defectum füppleat ) actus w non poffit elici ; & quanquam ejusmodi virtus habeatur;, no N f n tamen proprerea actus cliciatur O facilé, - : jniro . | 24. Dico 1. Habitus feu Virtus fupernatura- yrnà lis eft virtus per fe infufa dans fimpliciter pof- y u fe, & elevans porentiam ad connaturaliter eli- Sicdl ciendos actus füpernaturales. — Exflic. &? Prob. ]u f Dicitur 1. Z'rtus; per quod tanquam genus jj convenit cum virtutibus acquifitis & per acci- dens infufis. iium à 2. Jnfufa 5 per quod differt ab gendts acquifitis. 5. Per ? izfufa; per quod difcrepat dabitus ab infufis per accidens. 4. Dans fanpliciter poffe; "um ab acquifitis, proüt faþ Cü) per quod difiert iter ant qu C 5 p 42 Dz VinTUTIBUS dant facilitatem. siibut s. Elevans potentiam ad con- nazuvalitev eliciendos &c.5. per quod . fecernitur &T ab omnipotentia extrinfece applicata. 6. Deni- 12 que per và izfufa per fe indicatur ejus perfectio comy) f um intrinfeca abíoluta excedens naturam : per «à d [ j s finipliciter po[fe €g. elevans poteigtz'am ad a£lus Tf fiiin fupernatuvales eliciendos exponitur ratio principii & perfectio ejus refpectiva ad actus, füperans iTl naturam atque ad*unionem cum Deo pertinens; tqu unde . diftinétio ejus à virtute naturali manife- Q» ]: ftatur.. [f 25. Dico /I.. Virtus füpernaturalis commu- h 4^) W niter dividitur in "Theologicam & Moralem; accuratiüs tamen in Theologicam & non Theo- logicam. Zbeologica eft virtus füpernaturalis directé & immediaté refpiciens Deum : — /Voz Rifti J beologica eft virtus füpernaturalis hoc refpectu f Q carens. Subdividitur poftrema in virtutem in- Q telle£tualem & moralem. — Virtus fupernatura- qi lis Jutelle£ualis eft , quee pertinet ad intelle&tum Qu & rerum füpernaturalium cognitionem perti- £ | lii nentium ; uti funt fapientia , fcientia &c. ; qui- bus etiam accenfetur prudentia, que licet mo- cU& rum fit directiva, proprié tamen moralis non dj eft ; cum non refpiciat honeftatem moris quà W bonam , fed quà veram: Aoralis eft, quae per- k tinet ad voluntatem fe laudabiliter exercentem Ljt in fuga mali , & amplexu boni quà talis ; uti li funt juítitia, temperantia &c. An porro dona Tur SpiritüsS., de quibus mentio facta in Tr. de Gr. & num. 7., debeant accenferi virtutibus non T heo- n llectualibus ac mo- logi?is & diftinctam ab inte V rali- as 'THEsoroGIcIs. - - T ralibus fpeciem conftituant , difputant Scotiftae XCetinr & Thomifte , illis negantibus, his.cum S. 'Th. 6 D 1.2. q. 68. à. 1. affirmantibus; nobis hanc litem pefed componere equeé non vacat, ac inquirere :gen utrüm preeterea dentur alii habitus infufi , quo- T rum nomine à Scotiítis intellipuntur octo bea- pl titudines ac fructus Spiritüs Sancti , qui tamen [ipea à S.'Th. ibid. q. 69. diftin guuntur à vixftutibus F tanquam. actus. | mujt )U 5RES: /Zn facilitas , feu babitus daus facil UH folft ; velicu$ po[ft frequentatos actus füpernaturales [ordin virtututm Jupernazuralium , [it fupematuïalis myloa vel naturalis ? Datur 26. Nota. 'Tria hic ex Philofophia füppo- : N nimus. i7um. Facilitatem, que poft frequen- od tatos plures actus fentitur circa fimiles & obje» Rüfemte €&tum idem habentes eliciendos , efle habitum ; ermitttt qui inclinare ad hos aétus dicitur & facilitare ; quatenus füo influxu minuit conatum poten«- | //ec?uq. m tie &füblevat. 2dum. Habitum hunc proba- biliüs ftare infpeciebus rememorativis; per quas ) qul' jcet o auctas fcilicet & intenfiores quia repraefentatur jf n obje&tum vividiüs , ejásque bonitas & dulcedo ris experimentaliter jam percepta proponitur; dif- u p ficultas tum ex parte intellectüs tum ex parte u voluntatis minuitur ; eoquód intelletui minüs ;; u laborandum fit in prafentia vivaciorum fpecie- j d rum, & voluntas noftra dltro propendeat in Ti: Gt. ea , que delectabilia femel iterümque eiperti füumus. - 37ium Variam effe Autorum opinio- Te g nem tum circa naturam tum circa caufam fpe- CtC- ti Dr VinTUTI5US l 44 l cierum rememorativarum. : Alii enim naturam clitat ftatuunt in accidente quodam abfoluto , alii in non) modificatione quadam & affectione vel cerebri p!eri?g vel alrerius partis aut anime: fimiliter caufam [ harum fpecierum alii dicunt animam, qua eas pi ad preíentiam actuum producat; alii ipfos ( äï actus, qui eas imprimunt vel ex ipíà operatio- r:;:aäim nis aeconornia vel ad exigentiam anime ; que ;Dïüf". jus habet reminifcendi fuorum actuum: : Pre- wq terea veró cum poft repetitos. actus füpernatu- mym m rales non minüs in illis rurfus eliciendis facili- tas fentiatur ac poft naturales, ea faciliras meri- p « to etiam refertur ad habitum; prefertim quia Qu fententia, quae illam tribuit fpeciali providen- tie Dei conferentis auxilia ,' quibüs juítus ju- fus ] n vatur ad faciliter & füaviter producendas ope- rationes fupernaturales , communiter rejicitur lie Qu vel.ex eo etiam ; quód, fi hic recurratur ad Deum; facilé pandatur via ad negandos omnes hor habitus. « 27. . 7. Habitus ejusmodi nec eft habitus [ t prior füpernaturalis factus intenfior: nec habi- tus novus fupernaturalis acquifitus & per ac- f cidens infüfüs. Prob. 1m. pavs. Virtus per fe W infufa etiam intenfa non dat facilé, fed tantüm h fimpliciter. poffe: ergo habitus fupernaturalis D prior intenfior fa&tus non eft habitus ille facili- für tans. 74/f.patet tum ex communi omnium fen- rentia num. 23. reíara; tum quia virtus per fe Ti infufa etiam intenfa ex füo conceptu precise L eft potentià füperaddira facultati naturali de fe ïup infüfficienti ad actum producendum ; unde fa- cili- & hlp ag 'TuzoroGicris. 45 Yatüttm cilitatem, quee connaturaliter füpponit poffe, y al non habet aut. praeftat. Cojf. Ex recepta à ceren plerisque omnibus opinione, intensà unà vir- cauim tute. fupernaturali intenduntur & relique: er- Que es go & acquifirà facilirate ad actus unius virtutis, i ipfa daretür etiam facilitas-ad actus aliarum füperna- Eeruio turalium ; quod experientia docet effe falíum. Prob. 2da pars. "Talis habitus eft fupernaturalis t p Dre vel quoad. fübítantiam vel quoad modum? . fi JeTtt 1mum; eft ejusdem fpecieicum habitu per fe s . infufo; ac proinde habitus per fe infufus eft fü- ama- perfluus: non enim ampliüs eft neceffarius ad inqi a&um quoad fübftantiam, neque quoad mo- QUidt dum fcilicet faciliratem. i 2dum; ergo hebi- (s j tus hic eft in fe naturalis: & fic fpeciale nihil affertur; imà nec affignari poteft, ex quo fit s - vjott fupernaturalis quoad modum. — Cozf. Habitus d ejusmodi v. g. charitatis acquifitus vel manet in ; 0no homine poft peccatum, vel ncn? fi rmum; ergo poft peccatum homo squé erit habituali- ab ter difpofitus ad actum füpernaturalem & bea- titudinem , acíi remanerent habitus per íe in- . hd u fufi, üt conflat ex ratione priore. $i 2dum; "12 ergo poít peccatum non fentitur ampliüs ea facilitas, quee antea fuerat; quod cxperientiæ antüm d. rals repugnat. ANec di ta$ 1. A&tus naturales genierare. habi- ficil Mu tum naturdlem: ergo & füpernaturales fuper- naturalem; presfertim .cüm actus füpernatura- x [ 2.. Actus ao les fint pravítantiores naturalibus. f füpernaturales continere in fua virtute fpeciem de riam; f fu?ernatur.alem ; utpote imaginem fui vica ergo d« 46 Dg VinTUTIRUS miff erpo & habitum tanquam à fpeciebus reme. morativis indiftinétum. 3. Nihil habere re- fonte miu. pugnantie, quód idem principium virtutem &ddat potentie in fe infufficienti; & fimui fa- um , MM /m ciliratem ad actum tribuat : ficut non implicat, y Msl ut lumen glorie tribuat potentiz infüfficienti ] virtutem, & fimul neceffitatem imponat. tid hu W. 7dd 1m. Difparitas liquet ex rationibus datis; & preterea in eo verfatur, quód in etam naturalibus potentia fit completé porens, adeó- Vi5; que habitus accedens tantüm adfit, ut facilitet; €on qui fi abeffet, potentia adhuc fimpliciter actum tl Ál producere valeret: econtra vel habitus acqui- fitus adeft.cum habitu per fe infufo vel fine Iu li illo ? fi ymum; ergo cüm non tribuat tantüm facilitatem , fed etiam poffe fimpliciter, habi- fnt cits tus per fe infufus erit fuperfluus: &i 2dum; er- 'go daret facilitatem, üt afferitur , & non daret ; h&uï quia dans facilitatem prefüpponit porentiam f01 completam & fimplicirer poffe, quod hic non 0 [ fieret. ' Z dprob.&. Non femper, quod in en- f *) Q] titate perfectius eft, habere porentiam produ- cendi fibi fimile, liquet ex Angelo, cüm ra- Q men ignis imperfectior ignem producat. 744 2dum '&. "l'ransmiísà hác fpecies rememorati- qu'x; vas caufandi rememorativas explicatione, D. ) lu -continent in füà virtute fpeciem pofitivé füper- -maturalem , & utpote imapinem adaquatam Ttn, r üi N. continent fpeciem connotative füperna- turalem, & imaginem tantüm inadaequatam C. Species relicta vix unquam eft adequara & re- lt prefentans-omnia preedicata: imó fzepe ram re- li tniffa , "TüotiOGtcis. 47 $. Tf miffa, ut nonnifi predicatüm genericum repra- berete fentet. Itaque fpecies, de quibus nos loqui- Airtuta mur , fünt reprefentativee duntaxat preedicato- ümi & rum actui naturali cornmunium, minimé autem mplic, ipfius fupernaturalitatis ; cüm nunquam etiam ufhcien recordando cognofeamus, actus fuiffe füperna- DA turales: ünde has fpecies pofitivé füpernatura- Sionibut les negare oportet; prafertim cüm damnati etiam retineant fpecies ejusmodi rememorati- qii i l d t vas, quibus tamen nihil fupernaturale videtur f Jit j : j concedendum preter Characterem Sacramen- f q 4 KU talem, cujus indelebilitatem SS. PP. afferunt. ] y a Ad atium v« Difp. Similiter patet ex datis hacte- vd lt nus rationibus, Preterea neceffitas in vifione [üntüt beatifica oritur ab evidenti ac immediata repra- fentatione obje&ti in fe veriffimi & optimi: fa- r, hi cilitas veró illa nec ortum habet ab intenfione m d habitüs;füpernaturalis prioris; quia cum inren- y dutt; s Qret ío etiam habitu ejüsmodi ftat fzepe difficultas Áic n operandi: necà füpernaturalitate habitüs acqui- ine? fiti; cüm facilitas maneat etiam in peccatore , prca'u- cui tamen füpernaturalis hab & itus gcgamr ab i omnibus. at 28.59. JL Habitus ejusmodi e(t na turälis ; ) À quin tamen cum quibusdam debeat dici genera- m« tus ab actibus naturalibus; qui femper cum acti- fe ^^ Prob. ! füpef' bus füpernaturalibus fimul. eliciantur. rma pars. "Habitus 'acquifitus ex probabiliori at non diftinguitur à fpeciebus retmerrorativis: pur fed he fpecies etiam ab 'actibus füpernaturali- m v a&fe' bus nat&e funt folüm narurales, tanquam riatu- raliter debitee naturse rationali: ergo. Gonf. am abi- m'dl"ä; aune. 48 Dz VinrUTISUS Habitus naturalis acquifitus poteft inclinare po« iA tentiam ad actus objectivé, licét non entirati- ipny ve, fimiles actibus füpernaturalibus; üt patet ex pemen diétis n. 19.5 poteft etiam facilitare potenriam &t n ita ; ut minore labore & conatu hzc influat in fipra actum: cüm . difficultas tota; quam experirur D?,; ;1 a(v porentia , oriatur ex ejus indifferentia & ca- ao rentia affüetudinis verfandi circa tale objectum. iphant Ergo habitus naturalis füfficit. — Pro£. 24. pars. ts uia actum naturalem unà femper elici, dum àvolr fit actus füpernaturalis , gratis omnino afferitur, tane? fine ulla neceffirate aut utilitate, ac contra om- füper nem experientiam, folümque ad declinandam xun] difficultatem. Conf. lotus potentie conarus elevatur ad actum füpernaruralem: ergo non elicitur a&us naturalis; prafertim cüm nequeat dici, eum elici ex imperio voluntatis: quia dif- ! ferentia actüis füpernaturalis à naturali ante ope- rationem non cognofcitur, quod tamen fieri deberet: neque etiam electio ejus nobis eft libera. Dicere autem, actum naturalem elici fimul cum füpernaturali ex fympathia volunta- r h" tis vel actüs, eft quidlibet pro libitu fingere; & rem obícuram obícuriore nomenclaturà velle C(m j G illuftrare. . [Nec dicas. 1. Species rememorativas effe ab k)u, actibus füpernaturalibus tanquam principio ef- tim fectivo, .& confequenter füpernaturales;. cüm deí fupernaturalitas habeatur ab. effe&ivo princi- m pio. 2. Phantafiam etiam producere .phanra- iq íma fimile cognitioni fpirituali, dum heec ab in- | ï:lbüg telletu producitur. . JNam g. ad j T. Al N. eq. Éi 'Turorocicis. 49 ii | entig- féa. A prob. D. Supernaturalit^s actüs habetur à principio effectivo per fe requifito, & üt fü- t pattt QLenrat pernaturale eft C. per fe non requifito, neque, du d ut füpernarurale eft, agente, quale fuünt actus DI füpernaturales refpeétu habitüs hujus N. 7442. t o Difp.. eft ; qua in flatu. conjunctionis animae j cum corpore intelle&tus in operando dependet à phantafia, aut previ? aut fimul operante phan- .a jci, t taíma: habitus füpernaturalis non ita dependet àvolunrate; quia hac non previé aut fimul- al tane? operatur actum naturalem; fed in actum ntr 0 finandt füpernaturalem , utpore viralem ; füum influ- xum habere debet. o COTdU Qu 1] CAPUT Il i nequeäï' qui ii De Viriutibur fupgrndïuraliäur T beo- nte 0pe logicis, m t " Genere defcendimus ad fpeciem. Quam- m d vis enim ex dictis Virtus Theologica effe A olut poffit, quin fit füpermaturalis; tamem fupernaturalis Theolopica noftre prefertim ngerC; : 'ufä W ] confiderationis eft: càm fola fapernaturalis di- catur à Patribus & Theologis (impliciter 'Theo- a CH*S Eþ logica, utpote ver? divina & nos cum Deo in- timé conjungens: atque eam ob caufam Caput apo? s 0l de füpernaturalitate premifimus. Agetur aü- tem hic de earum narura , numero, exiftentia o p . & quibusdam tum affe&tionibus tum rautatio- nibus. b 4j D AR« l Dzr ViRTUTIBUS 50 Tiente ARTICULUS I. vittut Quid fit. V'irtus. Z beologica? yiliot Ota. Preter dicta num. 16. obfervandum eic d L OUPN eft de objecto formali propzer quod il- [ lud dividi in objectum formale quod & quo. Ut Jf enim obje&tum formale propter quod dicatur " f At ' etiam 4uod, requiritur non tantüm, ut propter bt illud attingatur materiale objectum, fed ipfum etiam proprer fe attingatur ; hoc eft, in virtu- fipe tibus theologicis affirmetur vel ametut: utau- tem fit formale 4u0, füfficit; quód propter il- d& d Tns lud attingatur materiale,. quamvis ipfüm non T attingatur. Sic in actu fidei, quo credo refur- rectionem mortuorum propter divinam reve- d Z n lationem, hac revelatio eft objectum formale quod;.quia propter illam non tantüm affirma- Din| lt tur obje&tum materiale, ícilicet refürrectio; Íed ipíà etiam revelatio divina propter f& hoc Visc aétu creditur. E contrario dum folvo alteri &m pecuniam , quia illi debeo , equidem jus alte- Ti rius & mea obligatio eft objectum formale, W Al &i*'r proprer quod illam folutionemn prscíto ; non eft tamen objectum formale quod , fed duntaxat V quo; quiahoc jus & obligationem non attingo t Íeu amo , cum fzepe quis vellet non dari illud Quà 12 jus aut obligationem. 30. Dico. Virtus Theologica eft habitusvir- Afer tutis per feinfu(us , immediaté attingens Deum; r0p1 tanquam objectum formale quod faltem inada- lm quatum. Explic. &? Prob. Dicitur 1. Zabitus: h()nu viriutis; quia loquimur hic de qualitate perma- Angr Dnen. d 'Turorocicis, $X fiente & recepta in anima ; non autem de actu virtutis, - vel affiftentia Dei extrinfeca, aut auz xilio tranfeunte. 2. Per fe izfu[us; quia fermo "Vatdi eít de virtute "Theologica füpernaturali , quee elevat potentiam ad connaturaliter eliciendos (tul, J qu. Ü actus fupernaturales , nec per actus repetitos ( dicnt acquiri poteft: unde & per modum potentice L proe fe exrendit ad plures actus & objecta marerialia E fuüb uno motivo ; quod habitui acquifiro etiam j vitt fupernaturali , fi daretur , non ita congrueret. J Ud 3. "Hitingens , h. e. juxta füp. dicta per actum fi- n l, dei affirmans , per actum fpei aut charitatis fpe- fum nnt rans aut amans. 4. Ihmnediaié , fcilicet non ]o rel mediaté tantüm vel connotativé aut indire- f] Ieve $* €&?, prour virtus non theolopica facit. formi Deum, íeu preedicatum aliquod Dei, maximé, non tamen unicé, üt autoris füpernaturalium ; affirmi yre o ütíd. 6. Zamquam ole&um formale ;; Quam- vis enim Deus fit objectum materiale primarium "13 xIW ä)[c*lj & nobilitfimum, funt ramen prater Deum alia; p de que actu theologico credere, fperare ac dilipere forrity poffumus. 7. Pormale quod ; cujus exemplum : pont dedimus num. pr. in actu fidei, Idem porro luntaví tenet etiam in fpe & charitate theolopica. Nam ittng in fpe femper fperamus etiam Deum ipfüm tan- quam beatitudinem noflram , üt docer S. 'T'h. yi i In charitate 2. 2. q. I7. &. 5. in Corp. & ad r. autem , quidquid amamus v. g. proximum, josit- pam propter Deum amamus , h. e. quia Deo bo- num eft; amare autem aliquid tanquam alteri | iüüdæ' Jj bonum eft velle bonum alteri , & formaliffimà amare alterum. — g. Saltem ipadequatum ; tum x . ncn. 2 quia Dz VinTUTISUS $2 quía per hoc fufficienter difcrepat à virtute non forad theologica, cajus objectum adeequatum eft ali- gicas | quid creatum : tum quia nil obftat, quominüs quim chifo a&tus theologicus etiam attingat partiale obje- étum formale creatum ; modoó alteri objecto timn du formali divino partiali adheereat fuper omnia. Prob.. Ut virtus dicatur theologica , fàtis dmr trofec non eft , quód habeat Deum pro objecto ma- teriali; hoc enim nec actum fpecificat nec ha- tvf folum bitum: nec etiam füfficit; quód habeat pro ob- je&to formali quo , aut formali quod indirecto qedt p vel mediato ; quia alterutrum etiam competit virtutibus non theologicis. Ergo debet habere hibe vdv Deum pro objecto formali quod immediato; feu Deum tanquam objectum formale quod im- m | buri mediaré attingere. Cozf. Juxta S. T'h. 1. 2. q. 68. a.8. in Corp. Zzrtutes 7 beologicee funt , quibus f meus bumana JDeo cojungitur , virtutes autem it- Nl zelle&uales funt , quibus vatio zp[a pevficitur ,. vir- zutey autem 1norales funt , quibus vires appetitivae &ur; perficiuntur ad obesieudum vationi. — Sed theolo- indi gice non conjungunt mentem cum Deo ;' nifi Ti habeant Deum pro objecto formali quod ; nam &q fides immediaté non conjungit intelleétum Deo; [ J nifi Deus fit objectum , quod ratione füi affir- (j matur ab intellectu : nec fpes & Charitas con- p T0 jungit volunrarem ; nifi Deus fit. objectum; quod ratione füi amatur à voluntate, velquia Tt] amanti vel quia amato bonum. Qn Oljic. . Obje&tum formale quod nihil Wte addit objecto formali quo, quàm objectum ma- LT an- ] t;riale; fed ab objecto materiali non fpecific tur u T urorociers. $3 r tur a&tus nec habitus: ergo ad virtutes theolo- ineid gicas non plus facir objeétum formale quod, quoni quàm formale quo. Cozf. J. Ad aflenfüm con- i o clufioni przeftandum, juxta probabilem fenten- i dj tiam premiffze feu motivum non debet attingi [ OfDfià intrinfecé: ergo nec ad affenfum fidei preeftan- ia li dum motivum feu objectum fozmale debet in- Conf. H. In j m trinfec& attingi , feu affirmari. q ncle actufidei, quo credo refürrectionem, Deuseft ao [ A folum objeétum formalequo ; quia hoc aétu non L d credo Deum, fed tantüm Deo revelanti, feu a propter divinam revelationem. Similiter (e res bethixt habet in actu fpei; quo defidero refürrectionem Yal vel vitam eternam , & in actu charitatis, quo quod;- amo Dei gloriam externam aut alia bona, quae extra Deum fünt; ubi predicata divina tantüm , 200 l; y///frl fünt objectum formale, propter quod aliquid quiam d velà Deo fperatur , vel Deo optatur. ; * x. D. M. Nihil aliud addir, quàm obje- €&um materiale à formali iadiftin&tum &in hoc T us d X ( inclufum C. realiter diftinctum N. Prius autem materiale fpecificare actum nemo nepat; & patet ]o, H ex colore, qui, quia materiale fimul & formale obje&um eft , dicitur fpecificare vifionem. 744 4 Á (j d Conf. 1. Difp. et; Quiain illa fententia motivum ii qu premiffarum fe tantüm habet extrinfece, & ut j motivum actüs imperantis refpectu actüsimpe- « rati, ficut fi quis ex metu poenze imperat fibi contritionem. E contrario fides theologicanon j poteft pro motivo extrinfeco habere predica- T fi ll n tum divinum; quia fübje&um debet conjunge- rze Deo: non autem conjungit; quando poten- cclfiCiU $ tig 54 Dzr VinTUTIBUS fefen tia intentionalis vel negat, vel averfatur, velab [s eic affirmatione pradicati divini & ejus amore teveld preícindir. |.7d Conf. 77. 9. 1. Sicut concedi- flexys mus dari actus credulitatis ; fpei & amoris non pb refpicientes Deum tanquam objectum formale tuna quod, fed negamus effe actus theologieos; fic iaj contendimus ab adveríariis concedi ejusmodi gl acus cum immediato & directo reípe&u ad Deum, .& hos tantüm afferimus effe actus vir- a tàs, tutis theologicee, Ad fuppofitum hoc firman- virm dum E.2. /V. 42f In actu fidei enim , quo dotri credo refürrectionem, quia Deus revelavit, jux- «t ta regulas Dialectice de expofitione propofitio- Dsd nis caufalis affirmo & refurrectionem & revela- Id tionem divinam & refürrectionem propter re- & velationem. Quin non affirmo tantüm revela- )b tionem, fed & eam credo; quia Deus revelans fimul f& dicit revelare , üàt in difput. feq. often- v T detur. Similiter in fpe theologica quecunque bona à Deo diftin&ta defideramus , femper con- diri itcfe cupifcimus cum ordine ad Deum üt nobis bo- num , ita ut eundem tanquam finem principa- [ f liter defideremus, dum media ad eundem fpe- famus. Nec minüs , dum amo Deo bona illi li qua extrinfeca , quia ipfi bona, hoc ipfo amo illa bona propter Deum amatum üt fümmé bonum: It ficut enim alicui vellemalum , quia ipfi malum qui eft , odium ejus dicit; fic velle alteri bonum; tion Tf üt ipfi bonum eft, amorem formalem fignificat. 32.. lufi. Poteft quis revelationem divinam nif lii antecedenter copnoviffe, poftea autem. non ius de illa aut in illam non re- Ti C(.Jgutando« ampl flecten- ii -THEOLOGIGIS;- 55 It; d fle&endo affentiri obje&to revelato. Atqui ta- lis eliceret a&tum fidei, nec tamen attingeret US qmu t conosl revelationem divinam ; ergo. Conf. Actus re- flexus, quo diligitur actus amoris directi pro- mhoris n n forms pter fpecificam boniratem, quam habet, in quan- ) tum eít a&tus amoris divini vel amor preedicati Yi0; | ï- divini propter fe, eft a&tus virtutis theologicee; esmot ET quia ficut fieri non poteft, ut medium quis adisv amet propter fpecificam bonitatem medii quà talis, feu utilitatem ad finem, quin eodem actu jc f virtualiter faltem &implicité amet illud propter im, " i intrinfecam boniratem finis , & haeec etiam ipfa lj j J J j ametur: fic etiam fieri nequit, ut quis amorem )mpom- & Dei dire&um amet propter fpecificam bonita- tem amoris Dei quà talis , quin illum pariter Qpferi »redi eodem actu virtualiter amet propter increatam Dei bonitatem, & hec ipfà fimul ametur. Jam revelii q, oftte veró amor ille reflexus pro objeéto formali im- mediato habet bonitatem ereatam actüs amoris yeco divini, & non ipfum Deum ejüsque bonitatem 7/)61' [ increatam. Ergo. olis o x. AV. vel D. mig. "Talis eliceret actum fidei grïncipä- formalis IN. fidei tantüm objectivee ; aut non- j* j Poftremum. evenit, nunquam virtualis C. o d quando a&tus fidei formalis preeceffit, & virtu- amo il te adhuc in aliquo períeverar; quo cafüu non . Donon quidem adeft fignata & clara cogitatio revela- j miit tionis divina» tanquam obje&i formalis : non Donit tamen abeít omnis cogitatio etiam exercita, re- miffa, & obícura , quemadmodum ab exerci- jvindm tatis fieri folent fyllogifmi aut refolvi proble- m Lo- ? n mata; cum aliquali recordatione regularu n e 4 gice : du 86 Dr VigTUT2sUS icae aüt demonftrationis Marhematicee. d Y Couf. N. M. Cu x objicientium confeffione ütati cerrum fit , ejusmodi actum reflexum non at- veriti tingere immediat& & reflexé bonitatem divi- d fam. at Praterea ad. Prob. Difp. eft ;; quia finis non eft tantüm id , propter quod amatur me- fme ! ; i at dium , fed etiam ipfe amatur; cum , nifi ama« fetur, medium non amaretur ac eligeretur. E «t C diverfo autem, ut reflexé ametur amor Dei di- j ' vectus , füfficit Deum effe amabilem ; quia ex Tont hoc jam habetur bonitas fpecifica amoris directi: proa Teafu! non autem requiritur, ut ipfo actu ametur etiam ab eliciente actum reflexum. VefenI 33. Olji. Il Varii habitus Deum habent qii pro objecto formali, quin tamen fint virtutes hon & theologica ; ergo data definitio & nora diftin- eo, q1 €&iva non eftgermana. — Prob. /4nr. 1. Habirüs &f "TTheologiz objectum eít authoritas Dei revelan-, u tis. &tv 2. Juxta quosdam motivum poenitentize eft deletio peccari ; fed hec eft aliquid divinum, vd f nempe actus ipfe Dei remittentis jus ad odium tf & vindictam peccati: ergo: 3. Qui Deum re- Tver veretur propter infinitam ejus majeftatem, eli- u í cit actum reverentize. Sed reverentia eft vir- llltlï tus moralis , quamvis ejus motivum hic fit ali- xä quod pradicatum divinum ; ergo. Cozf. Re- verentia divina immediaté & proxime ípecifi- di €atur ab excellentia divina , ficut irreverentia l quae ideo dici poteft effe duplex faltem nume- NI ric? contra Patrem & Matrem , quiahorum ex- N cellentia numero dupl t ex eft. Ergo immediaté ctiqm* eam attingit. fii EK. JV. d " GE orLOGICiS. 57 * od Iny ] 9. N. 2. ad prob. 1. IV. aff.. "T heologia eni ff üt alibi d. , eft (cientia de Deo &rebus divinisex Tl Df d« veritatibus à Deo revelatis deducta; unde illius em qdii objectum formale eft obje&ctiva connexio veri- quia f tatis revelatze cum alia veritate , qua per difcur- REU f fuüm ex illa colligitur ; non autem Dei revelan- n am: tis authoritas. d 3. D. M. Eft deletio pec- r ] cati caufaliter fpectata N. formaliter fümpta or Dd fubd. formaliter pafivé feu accepta precisé pro T non effe peccati C. formaliter activé feu accepta ii pro actu divino, per ceffionem fui juris tollente enret reatum culpee & poene N. — 7273. &. D. . Re- verentia eft virtus moralis, fi moveatur ex eo, m hd quia decet & honeftum eft, creaturam Deo - Viftüt non effe nimiüm familiarem C. fi movetur ex i dilt €o;, quód vereamur , ne Deum illo liberiore &cceflu à nobis alienemus, aut ne Deum vindi- Bb od cem offendamus N. In pofteriori enim cafüu cuiett erit vel timor filialis, qui ad charitatem fpectat, dirinu vel fervilis. "Ad Copf. D. A. Specificatur in dodit ratione reverentie praecisé N. in ratione talis reverentia C. Sic veró reverentía non fumi- ymt rett, dl tur fecundüm effentiam . íed fecundüm guali- tatem , non formaliter, fed materialiter. | d TE 34. Jufi. 1. Religio, quee tamen eft virtus mo- jj ralis, non minüs attingit aliquam perfectionem divinam, ac virtutes theologice ; quia circa T arantl Dei cultum propter infinitam ejus excellentiam verfatur. Conf. 1. Licet religio dicatur habere Ti "m* pro obje&to formali honeftatem cultüs divini, medfa!ä attingit tamen pradicatum quoddam divinum ; cum enim cultus divinus proprie fit is, qui eft p )' digni- 58 Drz VIRTUTIBUS. dignitati divinze conformis , honeftas in cultu plen divino relucens involvit dignitatem divinam. peran Corf. L. Non repugnat , ut Deum direde & p immediaté colam proprer ejus dignitatem; er- (rf.. D go religio poteft habere Deum immediaté pro obiecto formali. amjjl ;ultum o« J 9. AN. Aff. ad prob. D. Verfatur circa propter excellentiam tanquam obje&um for- DI W male quo C. tanquam formale quod N. — Reli- u gio amat honeftatem in cultu Dei relucentem; v5l excellentiam autem Dei non amat ; neque etiam x li odit, fed tamen fupponit. Itaque excellentia fe habet in a&u religionis ; ficut jus creditoris & refpectu folutionis preftandee , h. e. ut obje- Nq étum formale quo; honeftas veró üt objectum tümi formale quod. . d. Conf. £. N.aff. prob. D. Ho- aC neftas involvit in recto dignitatem divinam N. d iM in obliquo, indire& & tanquam terminum C. El Jam veró quod in obliquo connotatur & tan- hlm quam terminus , minime aut faltem non fem- Til xM[ per attingitur tanquam motivum formale quod; Ti jj üt pater in poenitentia alíísque ; quae attingunt t eccatum üt terminum , quin illud ametur. ! ! "Ad Conf. LT. N; fupp. Conf.. Ejusmodi enim a&tus ( k non effet religionis, fed chariratis ; quia velle [ Deo cultum immediate ob ejus dignitatem , eft l Deo velle bonum externum, quia Deus bonus d & excellens eft; quod eft amare Deum propter l] fuam perfectionem. UE 35. Jufl. II. Omnis etiam virtus moralis ho- Vg minem conjungit cum Deo ; quia qui honefté Q nere- Operatur, femper attingit Deum füb ratio " u gulee R 'Turorocicis. 59 5 it qi gule morum ac leeislatoris approbantis velim- | dirma. perantis aliquid : ficut qui peccat, eundem atrin- diedà li, d git ür legislatorem prohibentem , ac offendit. Conf. L. Dum Deus etiam indirecte tantrüm & 1edigtä n ür terminus attingitur, femper proponitur üt amabilis virtuti ; ergo etiam amatur , & fic eft reacutut £hn fn. objectum formale quod. — Cozf./7. Non poreft aliquid relativé ad Deum cognofci, quin co- N M gnofcatur fimul Deus ; ergo & nequit aliquid ; Tucenta que d v. g. honeftas , relativé ad Deum amati , quin hoc ipfo ametur Deus. exceliti & D. Omnis virtus conjungit cum Deo, credimgü & Deum attingit peraffirmationem vel amorem 3 N. quomodocunque /7/d. attingit implicité tan- ob tüm & füb pradicato omnibus actibus commu- ) Dd ni C. explicité & füb predicato fpeciali N. Ex vinam dictis intellectus non aliter conjungitur, aut minum attinpgit Deum nifi per affirmationem , nec vo- y a u luntas nifi per amorem ; neutrum autem eve- non f nit refpectu regulee morum. Pretereain mo- aeque tivum fpeciale & diftinctivum virtutum theolo- iungyf gicarum ab aliis inquirimus ; unde attributum gmet Dei fingulare attingi, meritó cum omnibus de- jm d fideramus. ;44 Conf. 7. V. .4. Deus enim dun- J d taxat proponitur ür amabilis fpei & charitati, re- (uP Ü liquisüt colendus, timendus, audiendus &c. pro js Doni diverfitate perfe&tionum & virtutum. 724 Corf. II. Difp. eft ; Quiaintellectus eft potentia neceffa- ria refpectu cujuslibet fufficienter propofiti: )[aJlShO' voluntas eít libera, quae amat unum, quin amet hone connexum cum illo, üt ex allatis per decurfum jonett exemplis pater. — Imó , ficut intelle&tus non gulæ omnia 60 Dr ViRTUTIBUS prafen omnia repreefentata affirmat ; fic nec voluntas non d amat. f qus eni ./' Qunzs: n de vatione virtutis tbeologice fit; Deo adberere fuper omuia ? rl p 36. NNota. Adhafio actüs ad objectum alia eft intenfiva , alia appretiativa. — Zp/erfiva eft; din Rn fi quis vi actüs majore conatu , applicatione & bonit fenfü delectationis adhereat uni pre altero: 7Zp- pretiativa eft , fi a&us fit ralis , ut vi illius quis le&ioq N paratus fit poriüs recedere ab affenfi velamore "T alrerius objecti, quàm hujus, cui adherer. BPer «3 omnie vel intelligi poffünt objecta quae- fion tiVOn. cunque etiam ea, qua impertinenter fe haberit t a refpe&tu objecti , de cujus prafferentia agitur; velea, qua illi congruunt; vel ea; quee illi re- pein lm pugnant. Qusftio autem hic tantüm eft de adhafione appretiativa & fuper omniaea; que G repugnant Deo üt objecto formaliactuum theo- p logicorum. &dho 37. &. Eftde ratione virtutis ''heologicee, ut adhaereat appretiativé Deo füper omnia repug- Ü eïg nantia illi praedicato divino , quod eft objectum g ' formale quod actüs theologici. Pro/. Sicut de Qs W ratione cujusliber virtutis eft adherere füo ob- jecto tanrum, quantum ipfuri meretur ; fic mul- p lx tó magis de ratione virtutis theologicee; utpote per quam homo perfecté unitur Deo, erit ad- Clgm herere Deo; quantum meretur, decet ac opor- T tet. Sed ex terminis videtur notum , quàd Q Deus , qui eft fepiis obje£tum materiale; fen- Q per autem objectum formale quod ; mereatur r pre- 'Turorocicis, 61 € Volut praferri omnibus repugnantibus: vel quód non adhereat Deo, quantum oportet ac decet, fi quis ei non adheereat prae aliis omnibus, nem- nhgit pe in fide authoritati divinae pree omni autho- ritate alia vel naturali ratione repugnante ; in edom à fpe omnipotentie , mifericordiee & fidelitati nfon d divine in promiffis prae quacunque fpecie in ficuined contrarium ; in charitate divinee bonitati pree d. bonitate omni finita incompoffibili curn Dei di- j lls lectione. ) vdm Nec dicas 1. Sepe eliciuntur a&tus theolo- j at gici fine actuali advertentia ad motiva con- j traria; ergo fuper ea non appretiant fuum mo- r felit tivum. 2. Aétus virtutis theologicz ftare po- Vi agüïi teft cum peccato veniali oppofito; ergo non prafert Deum omnibus contrariis. 3. Habens ve n d fidem ac fpem poteft effe peccator habirualis, & etiam in fenfu compofito illarum virtutum at E hm peccare morrtaliter; fed mortaliter peccans non adheret Deo füper omnia; ergo. c. ad 1. D. Couf. Non appretiat formaliter pgicey & explicité C. virtualiter &impliciré N. Nem- j pe appretiatio ítat in. adhaefione ad Deum, vi objcällm cujus quisreddatur promptus ad rejicienda cee- , Satc tera omnia pro retinendo Deo fecundüm illud e fip? [ ücmül' predicatum, quod eft obje&tum formale. Ad hoc veró explicitam fieri comparationem Dei J p cum creaturis non eft neceffe. "d a. D. Conf. j at NNon prafert omnibus praviter & fimpliciter n contrariis IN. leviter & fecundüm quid rantüm i qUO l contraris T. De hoc enim V. Tr. de Peccat. 77 hn yeretti mum. I24. ; ac preterea ex D. 'T'homa notan- um ; pfï' SS 62 Dz ViRTUTIBUS dum, peccatum veniale non effe contra fed Vi p uniti preter finem ultimum. — 742 3. &. D. M. . Ha- bens fidem ac fpem poteft peccare morraliter; etiam in fenfü compofito, peccaro illis virtuti- bus dire&é oppofito, uti funt infidelitas, de- h fperatio ac praefümptio N. non directe illisop- pofito C. Similiter D. . Non adharet Deo ääNo fuper omnia ejus pradicatis, motivum fidei & Ípei conftituentibus, dire&té oppofita N. non ttnbus adharer fuper omnia non oppofita C. Mor- grie. talia alia v. g. homicidium aut adulterium licàt à tDeo credente ac fperante committantur, aut iis antea locics coramiffis quis necdum veniam illius fit con- i, fecutus, ideÓque peccator habitualis maneat; hg iti f poteft tamen nihil tam verum credere, quàm quod Deus revelavit; nihil tam firmiter fpera- de re, quàm quod ille promifit. Soli enimchari- G i tati contrariantur omnia peccata mortalia; un- m d de & hac fimpliciter dicitur ferri in Deum (ü- Tiritr per omnia, quia hec adharet Deo füper om- tt$e nia in fenfu abfoluto; fides & fpes autem tan- iif türà in fenfü accommodo, nempe (üper omnia Ts ( fibi füóque motivo directé & gravirer oppoti- t ta. Neque tamen charitas in fenfü abíoluto, fi- hd des aut fpes in fenfü accommodo impeccabilem EU hominem reddit; càm omnis virtus theologi- in D &rcol ca poífit amitti per peccarum directé oppofi- tum, urpote qua homini libertarem relinquit m ponendi peccatum oppofitum in fenfü divifo , m quem ipfíe homo facere poreft: fides autem & bj Ípes etiam relinquit libertatem peccara alia po- D nendi in fenfü compofito; quia non per quod- t VIS $ "Tuforocicis. 63 COntit i vis peccatum , fed directé rantüm oppofitum ). M.5 amittritur. ü WOl Ils vt ARTICULUS Il dius, à Que €5 quor fint F'irtutes T beologicee ? Q il r D Ota; Queeflio eft de numero Virtutum m fidsi] 39'N 'Theologicarum, que funt propriee via- m N at toribus & communes omnibus. Lumen enim C glorie, quse fuccedit fidei, gaudium ac quies rim i in Deo, que fpei fübftituitur , virtutes effe theo- TEU logicas preter charitatem, quae nunquam ex- us f cidit, Beatis in coelo proprias nemo ambipit. us An etiam viatoribus quibusdam, prafertim ex- N f qu imié fanctis, preter ordinariam hujus provi- ret p dentie legem dentur alique virtutes theologi- ximcar ce à communibus diflincte , incertum eít, O nec difputamus. Univerfalis T T. fententia ter- narium numerum ftatuit. Jané Olim tamen Magi- iper 0f fter Sententiarum, quia charitatern dixerat effe jem t indiftinétam à Spiritu Sancto; nonnifi duas vir- er Oi tutes theologicas agnovit: Alii, cüm unam ropp duntaxat virtutem theologicam füfficere omni- jlüto;* bus aéctibus contenderent, nonnifi unam etiam ceabid afferere videri poterant ; cüm Alii & contrario in numero virtutum theolopicarum augendo hat Contra hos ita cum Ti exce(fiffe reperianttur. vl communi ftaruimus, ut tamen exiftentiam vir- ' T j tutum , articulo fequente probandam , hic in- terim fupponamus. ayrem à 4la p 39. Dico. Fides, Spes, & Charitas funt in- r .l: Virtutes Theologic*æ», inter fe realiter dift v 's.€: »9 64. Dz VinTUTIBUS €&e: nec iis pauciores aur plures dantur. Affer- tinqui Ui tio videtur erui ex 1.ad Cor. 13. v. 13 IVunc tendag autem ananent fides , [bes , cbavitas, tvia bec s anajor ipliní autem. borum e[fl. cbavitas. Nam 1. loquitur Apoítolus de illis üt permanentibus:; ergonon üdem; L 20X TA de actibus fed virtutibus fidei, fpei &c. verf. octavo oftendit charitatis preecellentiam n f ex eo, quód etiam permaneat in ccelo, cüm fi- if des ibi mutanda fit in vifionem ; & fpes in frui- [7] g tionem; ficut ergo charitas in celo, vifio item li. f Cüm ïp! & fruitio fünt virtutes theologicee Beatorum; fic chariras in terra, fides & fpes (unt virtutes ptt d i IT theolopgice viatorum. 3. Voces hz 'T'ria hec, ui & majoritas charitatis fatis innuunr . diftin- 100 étionem virtutum inter fe. 4. Denique cüm fr ii Apoftolus fienaté numerum ternarium enuntiet, j nec plures, niíi tres recenfeat, neque etiam ra- I à l tio adfit dicendi, Apoftolum cum diminutione fuiffe locutum; nec pauciores nec plures virtu- 4 bois tes theologicee , quàm illee tres afferendae viden- tur. Prater effata Pontificum & Conciliqrum Áibis Decreta inf. referenda Prob. m. pars. Fides, fpes, & charitas ha- M?&gï bent omnia pradicata , que ad virtutem theolo- D gicam requiruntur, üt ex notione illorum habi- R ruum & virtutis theologice manifeftum eft; er- filei (0) Prob. 2. pavs.. Charitas Cap. cit. manet in li f Patria fine fide: Fides & Spes 1n peccatoribus tieqi manent fine charitate: fides tanquam fperanda- m vum [übflantia verum eftfundamentum fpei: er- oubique inter has virtutes realis intercedit di- itate in&iq, fundata in feparabilitate ac prior ; ! tan- r TukóoroGicis. 6j ur, Afs tanquam evidentibus fignis, Ptob. 3. payi, VB ]i t in Deum tanquam finem füpernaturaleiri ilerimi tendarnus; tria requiruntur: rmüm eft; ut quis 1. lii ipfüm fuüpernaturaliter co gnofcat; quod.fit pef $: Gl'gOH[-' fidem; unde & ad Heb r. C. 1i. V. 6. Oportéi TO üccedentéin ad Deum credeve, adum eft, uteuns adlena dem finem efficaciter intendat; quod fit per xlo, dní Ípem; juxta illud ad Rom. &. v. 3. /p/7 izrrá [psif $05 geinimus , ddoptionem fültorum. Dei ex[pettagi- N fes .. [pe enim [alvi fatli fumus. — atium eft; üt - Destort cum ipfo per affectum con * jungatur ; quod fit ünt Vi per charitatem ; tefle i. Joa D. 4 Vi f65 le"lü— - Tra t pet in chavitate, im Deo wmanet, &$ Deus in eó. ütnt diiþb Ergo pauciores non fünt; quàm tres;. Sed neé nique & funt plüres; riam non poteft üllà a&io theolo- menunt gica afferri, quee àd unam e& tribus affipnatis j etiamt nequeat referri; actus fiquideim intellectüs cir- imintit ca Deum füb ratione veri; refertüt ad fidem: D actus volüntatis circa Deum füb ratione nobis piore exdit oni reducitur ád fpem: idem actüscirca Deum Coroni füb ratione in fe boni ad chariratein pertinet; - 40. Oljic. cotit. i. part. . Fides, quà credis chariàl tut bomini, & fpes; quà prornifTa lhiumana ex- fetr L Ipe&tantur; non refeturitur inter virtutes tà- orurm fales; licét re&tee rationi conforme fit; & viris od fide dighis credere; & à fidelibus ac potenti- bus prormiffa fpetare: ergo nec fides quà Deó j " crediturj nec fpes; quà Dei proimiffa exfpe« 2 Dfïdi &antuür; dicenda funt virtutes theologicse. . : 5 mj " [Pa Ex i. Joàü, 4; Charitas Deus eft; & ex Deoi : ergo charitas nor eft virtus fed Spiritus San« &us; qui & Deus &ex Deo eft, Conf.. juxtà Pnor 8. Al:ïgä "s 66 Dr ViRTUTIRUS S. Aug. pluribus in ] ocis charitas dicitur Deus; iij mur diligere Deum charitate; qu& eme nósque dici Deus eft. Item L. 15. de Trin. C. 17. Deus hp dicitur charitas , non eo fenfü , quo dicitur fpes fimilis gut pati entia noftra, fed quo fenfü aut ficut di- giirs citur Spiritus. Sed Deus identicé eft Spiritus: r Ef ergo fümili modo eít charitas: confequenter hac non eft virtus. Qunverf lonitae g.ad 1m. Difp. ef. Fides & fpes humana ob imperfectionem (üi motivi communiüs ron fünt duntax: du virtutes; authoritas enim humana , quà fides illa unicé nititur, multüm fallibilis eft & obno- tes ( t&ts d xia errori, qui malum eft intellectüs : actus veró fpei humanz preeterea indifferens eft ad paam, bonitatem vel malitiam moralem, cüm promif- qi J) fa ab homine bona, in quantum ab eo prove- Origina Des ( niunt, plerumque rectiüs fpernantur, quam de- fiderentur; unde honeftas , quz fidei ac fpei hu- m h manz interdum ine(fe poteft, non adeft illis mod) & fom ex Ííe, fed folüm ex ordinatione extrinfeca ad finem alterius honeftatis. Aliter res ha- tl bet in fide & fpe theologica, quarum illa in- Ti finitze Dei fapientie ac veracitati; hec bonita- t ti ejus ac beneficentiee innititur; unde pericu- nj lum abeft, ne intelle&tüs affenuones non fint k in ]s certiffimae, aut voluntatis defideria non opti- ma ac honeftiffima. d 2. Y«. D. Couf. Exgo duj Pirifu charitas , quà Deus diligit, effentialiter eft Deus & notionaliter Spiritus S. , non autem virtus C. du if Charitas, quà nos Deum diligimus , fumpta pro habitu noneft virtus N. De hac inrelligitur juxtà RUR Charitas Dei , "Trid. fefT. 6. C. 7. illud ad I?om. $.V.5. diffuja « Turótocters 67 qturDa diffufa efl in covdibus veftris pey Spivitum SanBum, Ti nempe diffufa à Spiritu S. , ficur lux diffufa à , 1. D lampade lucem diffundente. ,22 Corf. y. Has & df fimiles locutiones occafionem dediffe errori Ma- u f giftri Sententiarum , qui hanc phrafin merony- ( Spiri miücam pro fenfu proprio accepit. Auguftinus nui en m more Platonicorum, quorum fectam ante converfionem fufceperat, dicebat nos effe bonos hod bonitate Dei; amare amore Dei &c. , intelligendo jüsnmnlt duntaxat, bonitatem, amorem, & ejusmodi pree- ,qui dicara, quibus fümus formaliter boni, aman- (t&on tes &c. , effe participationem quandam boni- : d tatis & amoris divini, ieu rem ab illis partici- us di patam. Hinc ad vim. D. Charitas noftra, & quà Deum amamus, eft formalirer Deus N. m prot e) prow Originaliter, caufaliter & participativé eft ipfe r,quäm i Deus C. 74d d. Difp. Inter fpem & patien- ;1 acfpemz D tiam ex una, & charitatem ex altera parte ex modó diétis elucer. . Quia enim Deus propri& LL atl & formaliter non eft fpes vel patientia per iden- r tiratem, cum nec fperare poífit nec pati; hine ii l nequit in fenfü Auguflini vocari fpes noftra 1 b[)ülïï'r aut patientia noftra : neque etiam fpes aut pa- e pefi[ï tientia, quz eft in nobis, poteft dici Deus cilicet g per participationem fpei aut patientie, quse in Deo & Deus fit. on ( Econtra Deus dici poteft 7b charitas noftrra; quia ficut Deus effentialiter eft , d* Spiritus, fic effentialiter etiam ac notionaliter Vi eft charitas. Unde D. M. àt fup. Cererüm gup charitatis divinge tam actum quàm habitum effe rj diflin&tnm à Deo, docet S. Àug. pluribus aliis ! ' locis, quorum duo hic interim fufficiant Sic il j j R2 enità s 68 Dg ViRTUTIBUS Virtus, enim L. 3. de do&. Chrift, C. 10.. Charitatent, quià ! inquit, voco amimi motum ad fruendum Deo pro- TRoLi atque proxümo propter. Deum. prer ipfum ; & fe boni Et L.de mor. Ecc lef. Zrtus illa ( charitas) que o dl fi in alio pl ápfius amimi. zoffrà. ve&tiffma affetli etim j efl, facit , ut comjungamur Deo; /Z' in nOþiS efi ? piti ipsa coujungit. . eifir - 41. Oljic. cont.2d.pavt. Fides; fpes, & clia- f t ritas habent unum, fimplex & indivifibile ob- 1 Connat jectum , nempe Deum ; ergo & una virtus füunt. Copf. L. Omnes perfectiones divinee con- Qp dipig veniunt füb una ratione Divinitatis; ergo vir- picte tutes theologicas habent unicam tantüm ratio- 0mni) nem formalem , ac confequenrer indiftin&tee «t fünt. — Conf. IILSufficit unica virtus theologica; oj qua perficiat intelle&tum; ergo & unica; que &pr voluntatem: przfertim cüm & unica potentis nempe voluntas poffit &ttingere Deum ; & üt f in fe & üàt nobis bonum. for bent &. D. 4 Habent objectum rea liter unum', TWen t fimplex & indivifibile C. realiter & virtualiter fl etiam ac formaliter unum &fimplex N. For- Tüti malirer autem diveríà eft ratio; quam attingit fides, ab ea, quam attírgir fpes a ut charitas: (nf. Ad Corff. 1. p idem eft dicendum de poftremis. D. Con[. Ergo habentunicam tantüm ratiornem busi I6 y formalem genericam C. fpecificam N. — Ratio quidem motivi divini facir comimune omnibus u- lpl nomen & effe theologici, non autem effe hujus a&tüs vel habitüs; unde cüm aliud motivum fit p W. authoritas , aliud bonitas vel abfoluta vel relati- va; etiam alius confequitur aétus & habirus feu ii virtus 'Tuzorocticis. 69 Chariti virtus. d Conf. II. IN Conf. ex modó dictis; n a quia motivum affentiendi habetur unicum; motivum autem appetendi vel amandi duplex, yue D narits) bonitas nempe Dei refpe&tiva& abfoluta. — 42 prob. Difp. eít ; quia potentia, utpote;ad bona bf j ii etiam [naturalia fe porrigens, latiüs omnino patet, quàm habitus: ac propterea feparari à (s d H fe ipfa nequit, üt tamen de habitu charitatis ac dvb fpei certum eft, Ceterüm de modo agendi - n n connaturali atque ex Scripturis & Traditione diyiet cognito hic loquimur; unde noílrum non eft ; m difpicere, num unus habitus abíoluté & fim- nrüm r pliciter füfficere poffit pro actibus theologicis omnibus eliciendis. inüET.l&f 42. Objic. cout. 31. part. Perfectiones divinee tieolot formaliter diflinctee plures fünt, quàm tres: ergo inic; Q & plures,imó toterunt virtutes theolopicae, quot 3 pott fünt perfectiones diving. . Conf. [. Virtutes m | morales, licét pro objecto formali rantüm ha- beant perfectionem creatam morslem, fünr ta- jtet n men tribus plures; ergo, cüm major fit per- m fe&dionum divinarum formaliter diftinctarum (V II numerus, plures quoque íünt theologice. m at Couf. 1. Ad a&tum fidei requifita pia affectio r hat 7 & judicium credibilitàtis procedunt ab habiti- bus theologicis: ergo hoc ipfo emergunt plu- titis res virtutes theologicee ; preefertim càm duplex X fit videatur ftatuenda virtus pro intelle&tu, ficut e omnibUi duplex adeft voluntati. Jf x. D. .4. Plures funt perfe&tiones divinze , gt ; Vci I^ il quae etiam totidem fpeciales rationes movendi intelle&um & voluntatem habeant N. que non i^ 3 habeant qit 76 Dz VinrurTI5vUsS türpat habeant nifi tres jam fzepiüs affignatas C.— 44 Corf. [ Eadem difpariras eft; quia virtutum Sctipto cunqie snoralium mortiva non conveniunt in eadem fpe- ciali ratione movendi; cüm alia fpecialis hone- argumej fuia ftas reluceat v. g. in conformatione voluntatis fübdiri cum voluntate füperioris ; quàm in con- tiplcit TOi o fervatione v.g. vel reparatione juris alieni, ex lv I quibus obedientiam à juftitia diftinguimus. Ac- j j ühom. cedit, quód virtutes per (e infufie, quales fuünt theologice , habeant fe per modum potentie; 1. Pro| getine unde & ad hujus exemplum majorem latitudi- nem capere poffunt ; cüm acquifitee aut per ac- d p leytt. cidens infufie, quales fünt morales, id mune- ris non obtineant. Ad Couf. LE w. N. .4.. Pia i, ( enim affe&tio immediaté & direcle non refpi- AA cit Deum, fed honeftatem credendi Deo reve- o hia lanti: judicium autem credibilitatis naturale effe oteft, nec perfe&ionem increatam attingit. fl dotr "d Prob. Difp. eít; / quód circa verum intelle- Ptffinx &us non poflit per virtutem verfari ni(i affen- tiendo; affeníüs autem circa füpernaturalia ne- QUE ve queat haberi nifi per fidem vel formalem vel fig, f objectivam, quarum poftrema ex d. theologica non eft. Voluntas veró circa bonum duplici ra- jua tione , bonitati fcilicet abfolutae & refpectivae pudi Proy congruente occupatur, ad quarum unam reli- qua actiones quecunque tanquam partes füb- Volun Ium [ jective referri poffünt. Quanzs: Que i fidei T 7200 : paropriä buc pertineutis Vaj 43. iVota. Minüs varia, minüsque difputatio- Qity tii fübjecta eft fpei ac charitatis acceptio; quàm li Uiure THEOLOGICIS.' 7I AUE nfürpatio fidei. Praterquam enim, quód apud à virti Scriptores profanos fides latiüs fümatur pro qua- extmf cunque opinione aut perfüafione, & hinc etiam cjalis ho argumentum à Philofophisdicatur orario 2pa ad volinti faciendamfidem ; à Scriptoribus etiam facri$ mul- aming: tiplicirer ufürpatur. Nam r. fümitur pro dicta- ; dien t mine conícientiee feu practico derebus agendis um À judicio, uti ex T'r. de A&t. hum. patet accipi illud quis (xm ad Rom.14. v. 23. Quod goneft ex fide, peccatum e[f. 2. Pro fidelitate, quse eft virtus ad voluntatem l POECUE'Z* em r pertinens, cui preber conftantiam in fervan- dis promiífis & implendis pa&tis, juxta illud TE TL Y l : ] Levit. 6. v. 2. Qui megavevit proximo [ito depofi- zum , qued fidei ejus eft creditum &c. Et Eccl.27. "PT n0n f& v. 17. Qui denudat avcana amici fui , fidem perdit. Do r? 3. Pro fiducia; uti accipitur in Jac r. v.6. Po- wturdidt Jüulet autem in fide, nibil befiaus. . Hec porro fides ex ipfà Calvini aliorámque adverfariorum m a;ti n J do&trina non ad intelle&um fed ad voluntatem "um ia Hl [idle pertinet, ac fides promiffionum appellatur; éít- que vel confidentia firma de promiffis jam ob- g n yem & tentis, vel firma fpes de eis obtinendis: unde fiducia füpra erroneam credulitatem nixa con- dieolgt jungitur cum fpe Job.8. v. 14. Spes bypocritee * lpl PETZ it , 9 ficut zela avanearum fiducia ejus. — 4- dpd P ro veracitate, qua etiam eft virtus moralis yam r voluntatem inclinans , ut , quando aliis loquen- at dum eít, verba vel figna externa conformet interno judicio. Hoc fenfu de Judeis Jerem. 7- ymz'wmï t v. 28. Periüt;inquit,/fides de ore eoram. contrario Chriftus Apoc. 19. v. 11. J'ocaatur jpur? d [7 Á lis 69 verax. .$. Pro obje&to credendo; t 0 qülm 4 POCQ d Dr VinrUTISUS Apoc. 2. v. 13.. /Von nepáfli fidem mear., Et in fcit f Symbolo Athanafii dicitur : . eff fides Catbo- qcoiden lica &c. 6. Denique pro affeníu intellectuali po fü propter authoritatem aut veracitatem loquen- facer, tis five arteftantis, uti. fümitur ad Hebr. ir. TU Tim a V. 3. Fide intelligimus aptata effe [ecula verbo Dei. Atque hoc fíenfu profanis Scriptoribus etiam quax maxime ufitatum eft vocabulum , dum dicunt lii f altevi velaltevius di£lis fidem baberi. . Non equi- fii. ftstio dem difputamus , quaenam ex his ufürpatio ma- gis propria & primaria fit; fed queenam con- füone Veniat illi quee ad juftificationem & fàlutem in l: Scripturis afferitur neceffaria, & dequa fola hoc dicit dim "Tractatu agitur. Héeterodoxi per fidem hanc intelligendam-putant fiduciam ; Catholici econ- fl tra affenfum intelle&ualem , & ab illa volunta- tioe tem perficiente virtute diftinctum. Nos hic Tünls previé ftatuemus veritatem Catholicam, fequen- tum, ti difputatione eandem uberiüs propugnaturi. flin 44. & Fides ad juítificationem & (alutem fitm requifita debet effe a(Tenfüs intellectualis, libe- en ré elicitus, & veritati revelatze praítitus pro- Bu pter authoritatem Dei revelantis. Prob. Poft- n quam Apoftolus in fine C. 1o. ad Hebr. dixif- PT fet, juftum ex fide vivere: & pro eadem He- Xin breos multa pertuliffe , fic fidem definit aut tel!z'g defcribit C. 11. v. 1. Eff Qutem . fides Jperanda- qun fubflantia. verum , avgumentum non apparen- Whon dium. QGreceéi dgi d' 7rigic iC outrov U7rá- &i «aciC 7rgayudircov eAeyYoc & [BAerousyoy, — Ubi €pu verócacic- fi fumatur pro fubftantia, fignificat Qu fundamentum & bafin rerum fperandarum ; « ficut a 'Turorocicers, 73 m h ficut fübftantia idem dicitur, ae quod fübftat f Q accidentibus, eaque füflentat: fi veró fümatur Intellechi pro fübfiflentia & exiftlentia, denotat fidem m loqie facere, ut illa;, quze' nondum exi(tunt & fpe- Hebr. i o rantur , ob certirudinem fidei quafi fübfiften- tiam accipiant in intelle&tu & menre fidelium ; rins quemadmodum infinuat Apoftolus ibid. v. 27. lum d JHác fide Moyfes. imvifibilem tanquam videns [u- Nosg nuit. "EAeyyoc autem idem eft ac demon- jpiot firatio & convictio, üt ex Ariítorelis infcri- ernam de ptione de fophifticis Elenchis, & S. Aug. C (tent L. 13. de Trin. C. 1. aliísque patet; quod ideo yu f dicitur de fide divina, quia quz fide divinà cre- fiem ht dimus, multó magis certiüsque nobis funt per- Volic eot fuafà, quàm qu: fenfü, ratione ac demonítra- 1 volure tione nobis perfuadentur. Jam veró ex ter- No minis liquet ,. fundamentum fíperandarum re- Aucu- n rum, veletiam fperantium , üt legit S. N pugnaüm ftinus, effe diftinétam à fpe & fiducia; fü : bfiflen- tiam rerum in intelle£tu , demonítrationem , & r convictionem & perfüafionem ad potentiam i ] cognofcitivam ejüsque affenfum fpectare. Er- j D £0 fides, de qua hic eft fermo, quaque ad d di falutem conducit, ad intelle&tum pertinet ; ma- du ximé cüm Apoft. mox v. 3. fubjiciat: Zideim- zelligimus aptata effe feecula verbo Dei. lt d tj Conf. L Plures fünt textus fidei falutaris mentionem facientes , qui adeó manifeflé eam T T ff ad intellectüs actum referunt, ut nonnifi in- l eptiffim? de fiducia intelligantur. Sufficiant ali- ) U fgoht quot ex epift. ad Rom. , ubi C. 4. v. 20. &2r. JDeo , oarm f d "dbrabam. confortatus-eft ]ïf:le Sdam gloriam [ plenæ 74 Dzr VinTuUTI5US pleniffime fciens , quia qu ecunque promifit , potens piet, e[t facere. Item C. 10 v. 1o. Covde creditur ad (tüm : Et tum d juflitiam ; ore autem confeffro fit ad [alutem. infrà: Ergo fides ex auditu, auditus autem per tur, o Corf 1[. Fides manifefté Per( verbum Chrifi &c. in Scriprura fiepius diftinguitur à fiducia feu bltez Sic enim, üt f. d., diftinctio Mandi fpe roborata. fidem inter & fpem colligitur ex 1. ad Cor. 13. fY INunc autem snanet fides , [pes , chavitas , ?via bac. &yem] lilor Sic dum ad Eph. 3. v. 12. dicitur: /z quo babemus fiduciam , &$ acce[fum in confidentia per fidem &c., Torum r fpes aut fiducia afferitur fundari in fide , non autem effe ipfa fides. Reliqua praedicata defcri- $ T " ptioni adjecta alibi vindicabuntur. Ex his & nuper dictis colligitur , fidem iti habitualem effe virtutem theologicam , quee ele- n vat & difponit intelle&tum ad firmiffimum, Tenf licét non evidentem , affenfüm veritatibus à d Íeren Deo revelaüs prebendum propter authorita- tem Dei loquentis; cujus definitionis aut de- porur fcriptionis termini finguli partim jam explica- V ti fünt, partim in difputationibus fcquentibus p ' uberrimé exponentur. hll; 1 T ARTICULUS III. hr i n dentur t9 exiflant. Firtutes Tbeologice? fiy Ota. Alia e(t queeftio: an dentur Virtu- t&m, 45- N tes Theologice ? alia hec: an virtutes Sed theolopice parvulis infundantur in Baptifmo ? UR Poítrema hec quaftio varias epochas habuit; Wf pam 1:0, üt ex Cap. Majores de Baptifimo l q p "i Turorocieis. 75 lts pit patet, inter Theologos Saculi decimi tertii edird (tam enim Innocentius III. quàm IV., quo- la. 1 rum alterutri à diverlis illud Capitulum tribui- Af jt tur, hocSeculo, ille füb initium, hic (üb medium moiít Petri Cathedram obtinebant) utrinque proba- fixca ( bile erat, virtutes in Baptifmo infundi aut non , ülindi infundi. 2dó. In. Concil. Viennenfi füb Cle- d n 1j mente V. an. 1311. celebrato acceptara fuit ab N eodem Pontifice fententia affirmans zazquam pro« o lt balilior €9 di&lis San&lovum ac Dotorum Moder- fim, sovum . Zbeologie mags conoua €9 concors ; Ut fidc, t refertur in Clem. un. de füm. Trin. & fide Cath. al ii $. 3. 3/j0 demum eadem affirmativa in Conc. Tridentino an 1563. finitoabfoluté afferta fuit , r, fit ! üt in probatione thefeos oftendetur. E con- ,que trario Theologorum unanimis fuit femper fen- [(üïïlmumi tentia dari virtutes theologicas ; nam quamvis dimi d de infufione virtutum in Baptifmo parvulisaf- gt Íerenda olim dubitatum fuerit, tamen Theolo- j arà gorum invenitur nemo, qui eas adultis nega- verpite verit; imó cüm contrà fentienrium rariones ad 1uemibus parvulos dunraxat fpe&taverint, & Innocen- tius ac Clemens quaftionem ad eos folos re- flrinxerint, hoc ipfo colligpere datur, nullam inter 'Theologos di(crepantiam fuiffe de extan- tia virtutum in adultis.. Nec refert, Magi- jj firum fententiarum fuiffe ópinatum, charita- y Vi tem non fuiffe virtutem infufam fed Spiritum | Vif[U[Cs Sancum. Inprimis enim is fidei ac fpei habi- ptiro: tus concefífit effe infufos, ideóque minüs co- m herenter de charitate eft locutus: deinde ve- 10 conílat hanc fuifíe folius Magiftri opinio- apliülï? nem n — 76 Dz ViRTUTIBUS nem, quam reliqui omnes minimüm üt impro- flebqu gd n babilem & abfürdam impugnabant; preter- quam quód , üt ex adagio hirundo una ver non vittüte facit, fic unius Do&toris authoritas contra alio- queai ne f rum torrentem non reddat opinionem proba- dntri bilem. dj nfe M It 46. Dico, Dari Virtutes 'T'heologicas cer- tius eít, quàm ut fine remeritate nepari poflit. teTril (nite Prob. L. ex Striptura, quee univertim de virtu- i tibus infufis fic loquitur 2. Pet. r. v. 3. & 4. fetoris Dorüm Quomodo omnia tobis divine virtutis [ue , que ad vitam $ pietatem. donata funt , . . . . per Quid quem naxima e9 pvetio[a mobis prornifJa donavit, puiic Mi ut per becefficiamini divine coufortes nature; fpe- ciatim veró de theologicis r. ad Cor. 13. v. 13. iotelc I Nunc autem imanent fides, [pes, Cbavitas, tvia bac. Et fingulariter de Charitate ad Rom. 5. v. $. Cha- f d vitas Dei diffufa eft n covdibus moffris per Spiritum Sen&um. Haec enim licét non incongrue expli- &dix cari poffint de actibus, negari ramen nequit; ton] ea :que, imó principaliüs effe intelligenda de (s virtutibus. Nam r. propriiffimeé ilis conve- ha nit, quàd fint participatio divine virtutis ad iü vitam & pietatem donata; cüm fint principia üm, intrinfeca & permanentia eorum actuum , qui- li bus chriftiané vivitur & pietas maximé exer- Tnor cetur. 2. Convenit , quód fint promiffa feu ] dona maxima & pretiofa, per quze divinee ef- Dofi ficimur coníortes naturz. Licét enim gratia üiäcaæ fanctificans, quam T'ridentinum unicam noftrae fedlf[ juftificationis caufam formalem appellat, fit l, hujus divini confortii forma quafi effenrialis; difpo( ideo« NG 'Tuxorocicis. 77 vüt i ideóque velut natura in ordine füpernaturali; I prat ad idem ramen confortium pertinent quoque 1ng WE Jf virtutes, tanquam partes illam inteprantes , at- cont d que ad hoc ordinate, ut qui per gratiam divi- m p na factüs eft confors nature;, fiat per virtutes intrinfecà potens ad operationes divinas con- os a ftanter eliciendas; quod ipfumn videtur indica- re Trid. inf. recitandum,, dum juflificationem m vl m devi definit effe fanctificationem & renovationem in- l [ LE tetioris hominis per füfceptionem gratiae & do- f £ l norum, hoc efl, virtutum; ütinfra oftendetur. 3. 6T Quód fint dona ftabilia & permanentia , qualia fi- ift d gnificare videtur Apoftolus, dumait: zuzc autem TE (p manent. Quidenimobftat, quominus «ó manere intelligatur proprié de manfione phyfica, quà res '. 13! "v"i; m femel exiftens fecundüm füuam entitatem per- J f Ül Ífeverat longo tempore, aut petit, quantum " Spmi' eft de (e, perfeverare; id quod habitibus, non actibus convenit. 4. Cüm he virtutes caufam ;gnfe CXP-' n 6U non habeant, nifi folum Deum ; üt ex hactenus dictis colligitrur & fupponitur: magis virtuti- eliigenda i j u* bus convenit illud de charitate pronuntiatum: diffufa eft im covdibus mofiris per Spiritum . San- virtits princi ^ &um , quàm actibus; hi enim non fiunt in no- um & bis à folo Deo , fed fimulà nobis phyficé & m d inoraliter efficiuntur.. Prob. Il.. Ex . Concilio Jrideutizo , quod; li d poftquam feff. 6. C. 6. dixiffer, adultos ad ju- ftificationis gratiam in Baptifmo recipiendam ]]m g[a[l& gl fc difponere per actus fidei , fpei , dilectionis & gir;! alios, mox in Capitis 2. initio declarat; hanc difpofitionem confequi jaffificationem; quee ff nor n " 78 Dg ViRTUTIBUS non fit fola peccatorum remiffio , fed & fan- nn fi effentt &ficatio & renovatio interioris hominis per ad d voluntariam füfceptionem gratiee & donorum. dimus Hujus porro caufas finalem, efficientem, me- ritoriam &inftrumentalem ubi explicáffet, pro feqütz wndd formali ftatuit donum creatum, quo per Spi- df ritumSanéctum in cordibus diffufo, in nobis re- g,l cepto, & nobis inharente jufti fiamus , renó- vemur Ípiritu mentis noftre, & non modó O du repuremur ; fed vere jufti nominemur & fimus; fecundüm menfüram, quam Spiritus S. parti- Qr d) tur fingulis; prout vult, & (ecundàüm propriam , pron cujuscunque difpofitionem & cooperationem. bate( Tum ita fübjungit: Umde im ipfa jufitficatione Qj cum vemiffione peccatorum bec omnpia. fnmul infufa qui d accijit bomo per 9 Efum Chrifflum, cui inferitur; tl fidemn , [pem , €9 cbavitatemn.. Ex his patet 1 fi- dem,Íípem, & Charitatem, quas afferit Con- Mxx W tütbu cilium in juftificatione infundi, non effe actus; fed dona ab actibus diftin&ta; quia de actibus quay tionem dixerat eos effe difpofitionem ad juftificationem & donorum füfceptionem; actus autem nec Wt no iT fuünr difpofitio ad fe ipfos, uti per fe claret; nec ad alios fimiles aétus ab adultis inipfa jufti- lUngo Kb ficatione elieiendos; quia nullos a&tus interve- nire neceffarió Concilium exigit prater eos; Rn RU qui juftificationem pracceduntüt difpofitio. Pa« tet 2dó, eosdem non effe dona tranfeuntia fed ]u q Tj iXe ermanentia aut permanenter inharentia ; tum quia Can. 28. dicitur: $2 quis dixevit , amifiá Wl Ts per peccatum. gatiá, fimul eg. fidem amitti . aut mh ii fidem; que vemanet , uow. e[fé veram fidem; licit 100 'Turorocicis. 79 3 gon fit viva 5 . . . anatbema fit:- tüm quia, fi effent tranfeuntia, forent vel actus, velauxilià Oi x donori ad actus: rmum dici non poffe , modó often- dimus: nec 2dum locum habere ex hoc ipfo cifetum fequitur; cüm auxilia tranfeuntia requirantur o $ unicé ad actus, &quidem tunc duntaxat, quan- in nj do illi funt exercendi, foleant infundi. Partet Ti r 3tió , illas proinde effe virtutes feu habitus ope- non mi rativos actuum füpernaturalium fidei, fpei, & ar m charitatis; fiquidem aliàs dari ratio non poffer, s $.E cur dona vel permanentia vel neceffaria fint. nprpz Conf. ]. Ex autbovitate Patrum , ad quam eratut provocavit Clemens V. f. c., dum fàcro appro- us bante Concilio duxit fententiam, tanquam di- &is Sauorum magis confonzm, effe eligendam, fimi i gt qua& dicit tam parvulis, quàm adultis conferri in baptifmo informantem gratiam & virtutes. et m (iri u Alii porro eornm, quamvis generaliter de vir- tutibus infufis aur fpecialiter de moralibus lo- efesd d i quantur, quin difertam Theologicarum men- tionem faciant ; cenfendi fané non fünt, has ut- Rcatio moterm d pote nobiliffimas vel ignoráffe vel nepáffe 7 alii apertäTheologicarum meminerunt; é quorum f dit nurhero unus hic füfficiat S. Gree. hom. $. fü- per Ezech. cujus verba C. 11. Dift. 2. de Poenit, g f gu d recitantur: «In fanétorum cordibus juxta quas- DHUQ- Pg' dam virtutes Spiritus San&lus femper permanet : juxta quasdam veró receffürus venit, & ventu- GUf yi rusrecedit, In fide enim, fpe atque charitate; & in bonis aliis , fine quibus ad celeftem pa- j, I jii; ! triam non poteít veniri .. . perfectorum corda non deferit. In prophetie veró virtute, do- jm, V Curinse [7] as Dz VinruTI2US $o &rine facubidia, miraculorum exhibitione , ele« debert &is fuis aliquando adeft ; aliquando fe fübtrahit,; quis Conf. 1J.. Ex autbovitate Theologorum , quorum tia d unanimis in materia dogmatica confenfus; qua- chantg lem adeffe proximé notavimus, vim habet ar- fpecut pumenti moraliter certi; üt hic ex Tr. de actib. demm. hum. & de Principiis Theolopie fupponitur. gn'sm d Couf. HIf. Ex vatione , que licet variis mediis üna proponi foleat, ejus tamen vis hue redit, pare J tim quàd homo gratia fan&tificante inftructus ftiope fit, in ordine gratiae & ad Deumtanquam finem inteüig füum ultimum füpernaturalem fecundüm natü- teurf ram perfectus & difpofitus ; quia per eandem ff prátiam factus eft natura divinae confors, filiu$ diff Dei adoptivus & zternee glorie hares : partirm fem quód, donec adhuc eft in ftatu viaee; per actus u fidei, fpei & charitatis fupernaturales ad eune ls tnt dem finem tendere debeat: hinc veró maximé fv g credibile fit , homini ejusmodi dari principi t jn horum actuum non extrinfeca duntaxat & rmeré fumm, transeuntia, fed etiam intrinfeca & permanerie tikan tià. Sicut enim homini corinaturaliter debetie Qu f tur talia principia füuarum operationum , quibus dï(þnüt tendit in finem fuum naturalem; fic etiam , cum ] lQ oratia fanctificans in ordine fupernatürali hae piliy beat íe per modum narure ; ratione illius ho« tim, mini connaturaliter debentur eadem : principiá p operationum , queis ad finem fuum fuüpernatue E ralem feratur. His veró conceífis , patet r. eX C&US i füprà dictis, quód ejusmodi priricipia neque irt- übiüm fint homini à natura, neque ab eo naturalitet &cquiri poffint ; unde confequirur, ea infundi E : debes Av Turorocicis. 8t bittone debere 3 Deo: pater 2. fimiliter ex alibi di&tis; - (obrra quód ea faltem omnia non fint realiter cum gra- 11; Qu tia fanctificante identificata. Licet enim hoc de fenfis q charitate probabiliter dicatur; de fide tamen & m hd Tr.de d fpe contrarium ex füperioribus conftar.. Unde demum fequitur virtutes 'T'heologicas tres, etíi [ippo etiam charitas eadem diceretur effe cum graria; Varis ( dari ac exiftere, C edis 47. Oljic. Virtus definiri confüevit. difpo- te ii A.' ff VA fitio perfecti ad optimum; ia ut per «ó opzimum quam intellieatur finis virtutis: per «o perfe&z deno- ndum ii terur fübje&tum, quod fecundüm naturam di- er eui fpotitum eft ad virturis finem. — Sed non datur xifors i difpofitio perfe&ti fic expofiti ad oprtimum feu Te5: P finem virtutis "Theolopice & füpernaturalis; h pel' u ergo. Conf /. Virtutes Theolopice in parvu- dedd lis funt otiofae ; in adultis veró nec neceffariae vt fünt ad actus Theologicos; cüm Deus naturali- ter innotefcat hominibus üt finis ultimus- ac j r yadt fuüummum bonum , adeóque affirmari, de(iderae X pe(mW. ri & amari poflit: nec ad actus fupernaturales ; quia hi à peccatore habiribus carente tanquam g num;qw difpofitiones ad juflificationem connaturaliter eliciuntur. Conf. II. .Ad hoc, ut aqua in ba- eim yirotd d ptifmo etiam phyficeé, juxta probabilern fenten- jé 1"!115 V tiam, producat gratiam , non indiget princi- m Yi j pio permanente intrinfeco ; fed füfficit eam per j (upe[näü auxilium extrinfecum elevari: ergo nec intel- g le&us nec voluntas indigebunt etiam principio ld Ueque , habituali ad actus füpernaturales eliciendos.: &. D. M. lta ut per «à perfe£/i intelligatar gt m iubje&tum, quod fecundüm naturam vel effen- du tiali- Dzr ViRnTUTIEUS $82 ardiae f tialiter vel-mer& participative acceptam eft dif- ofitum ad finem virtutis C. ut intelligatur füb- petnaïurz Connatur J e&um , quod fecundüm naturam effenrialiter fumptam eft difpo fitum N. S. Th. 1.2. q. 62. t petz a. 1. ad 1. fic ait : Dicendum quód aliqua natura eft t fun ss poreft attvibui. alicui vei dupliciter. Uizo 1nodo e[- homo ex fuis intrinfecis eft M entialiter, u v. g. Ts lu animal rationale ; e9 fic bujusimodi vàtutes tbeo- inature logice excedunt uaturam, — 4lio modo participati- lieucpt và: [icut ligmum ignitum pavticipat naturam igtiif, TU €7 fic quadammodo fit homo pavticeps nature divi- quem f se: 9 fieifke virtutes comveniunt bomini fecutt- diun uaturam . participatam. Itaque homo e l, r y. N ad finem virtutum th eologicarum difpofitus fee cundàm naturam participatam; quia fupponi- M ts L.I tur habere gratiam fanctificantem ; cui tanquam naturz in fuo ordine tum finis füpernaturalis; qui C. N Bu tum media ad eundem finem connaturaliter de- Go bentur: non autem fecundum naturam effen- difpofitio fipe tialem pracis, quia in hac nonnifi mere nepativa , íeu capacitas quaedam patfiva Cit po ut illi gratia &ib & pura non repugnanria habetur ; conferatur, & hàc mediante infundantur vir- W w Mi tutes ; per quod differt homo à creaturis non rationalibus. 44 Cogf. L &. quoad 1m. D. In T ofe per fe & ex natura virtu- QUi d parvulis fünt oti * tum N. per acci dens & ex defe&tu conditionis & | Sicut plures alie facultates TT parvulorum, C. At etiam à natura parvulis infünt , quamvis illis per accidens in ea atate uti nequeant: fic etiam EOE ubi parvulis gratia fanctificans neceffaria ad fa- g am ip n lutem jnfun iturj; tunc tanquam natur Ordi- — 'T itorocicis, 85 ptem d ordine füpernaturali confequuntur virtutes fü- Alignrü pernaturales ür proprietates aut. perfectiones v effenniz connaturales ; quód veró his habitibus parvuli "X uti per etatem nequeant, per accidens fimiliter ii i eít fpectatà naturà virtutum. 27 od. D. Non Uto m funt neceffarie ad actus theologicos naturales ntrinfei C. füpernaturales & antonomaílicé tales N. vintutuià Deus lutnine narure nobis duntaxat innotefcit j þ[ff!i[i?ä üt naturze autor ; per fidem autem üt autor gra- TT v? tie acgloriz, fimiliter homo ex natura füa prae- p cisé ordinatur ad Deum üt finem naturalem ; ut ln autem feratur in Deum üt finem füpernatura- lem, requiruntur virtutes füpernaturales. 742 n hii dj[pgümsf: 3. Non funt neceffarize fimpliciter & abfolutà j Áippt ad actus füpernaturales C. connaturaliter N. gj tX vel /ubd. connaturaliter imperfecté & fecundüm yermatid quid C. perfecté & omnpimodé connaturaliter psitet IN. Poteft quidem peccator habitibus carens di- ci connaturaliter operari pracisé fpe&ctando actus m & jj füpernaturales, quarenus ad illos habendos fuf- ficir porentiam . effe elevatam per principium du u actibus proportionatum : omnimodé tamen aut perfecté connaturaliter non agit fpe- dantut' anis €tando fimul ipfum fübje&tum. — Ad hoc enim requiritur inprimis, ut fübjeéto infit forma, qnol cui velut nature in füo ordine debeantur tam m i actus ipfi quàm proxima horum principia: dein- qiii de ut ea principia fint talia, qualia connaturalis , ia formae hujus exigentia poftulat. Cum ergo pec- m , cator ante juftificationem hàc formà , nempe I gratia fan&tificante careat;: eadem veró in juíto j i exiftens connaturaliter perat principia intrinfeca 2 Jaülïaïg 84 Ds ViRTUTIPUS fentat & permanentia füpernaruralium a&uum , üt andem num. pr. in confirmatione ex ratione dictum eft; fequitur à peccatore non poffe connatu- wfürpa bebar raliter proprie elici actum füpernaturalem ; imó ftentz ne à jufto quidem connaturaliter elici, nifi in vt quantum operatur dependenter ab habitu infu- Ío. .44d Conf. II. &. Difp. Nihil habet aqua in ttprta m i fe aut effentialis aur participati , vi cujus exigat connaturaliter producere gratiam baptifmalem: hi Biio homo veró juftus & vità vivens füpernaturali habet in f& gratiam fanctificantem, ratione cu- dren ff v jus exigit connaruraliter producere actus fü- ernaturales ; quee productio connaturalis fine ante ( virti principiis intrinfecis & permanentibus fieri ne- uit. fürdi Ed 48. Ijft, Pelagiani gratice habitualis & fuper- naturalium habituum neceffitatem negárunt, üt Quedi tetmn probabiliter affertum eft in Tr. de Gr. num. 56., & videtur maximé coherere cum eorum prin- tinm vuls. cipiis erroneis de viribus liberi arbitrii; nec un- quam tamen eam ob rem leguntur reprehenfi à Tdm Concilis vel Patribus: ergo fignum eft, ne- ftt ( que agnitam ab his fuiffe eorum exiftentiam. n gl Conf. 1. 'Trid. abftinuit in doctrina füa num.46. Ten recitata à vocibus virtutum , habituum aut per- m manentie: ergo nec ex eo certi aliquid erui- füni tur. Couf. 14 Si valerent argumenta à nobis Vgl allata ,. probarent fententiam noftram de vir- um tutum infufione in juílificatione effe de fide: '«ïüuer; confequens videtur à nobis non admitti ; ergo. TW &. JV. Conf. Pelapiani , üt num. cit. often- tui fum eft, adeó gratice habitualis & virtutum exi- Dj en- 'T uzorocicis. o£$ dmm, i flentiam aperté non impugnárunt , ut tnaximé ne ditm eandem cum Catholicis loquendi formulam hic o ufürpaverint: Patres veró & Concilia non ha- riem t bebant, cur ad illam virtutum exiftentiam pro- ic al fitendam illos urgerent. Cum enim contro- bitin verfia inter ipfos verfàretur folüm de neceffita- be qui te gratize ad opera falutisin communi tum ante Vjgsengt tum poft juftificationem ; atque hinc etiam ad aptiïmaiem: initium fidei primámque ad fidem converfionem; Jpemamrä Patribus necoccafio nec neceffitas fuit expreffiüs ratone d afferendiaut urgendi gratice fanctificantis cum in- 0 I fufis virtutibus extantiam: fiquidem hzc pratia aturdds ante converfionem ad fidem non datur, neque us fant virtutes etiam fine illa & ante juftificationem in- funduntur, üt proximé dicetur. 7d Conf. .* s (Uy» Ex dictis eod. num. claré patet rem & íenfüm quaítionis noftre fatis fuiffe à Tridentino de- erintil u) terminatum; cuiaccedit, quód, cüm Triden- tinum indefinité ac fine diftin&ione inter par- eomm pïh rj vulos & adultos declarat , unicam caufam for- malem noftre juflificationis , quam anteceden- eprehmä»' l; ! ter dixerat effe fanctificationem per füfceptio- nem gratie & donorum , effe juftitiam inhee- dftenti ; num rentem & in hofnine receptam , indéque infert n af fidem, fpem & charitatem in juftificatione in- quid fundi, quód, inquam, idem argumentum tra- &averit ; quod Conc. Vienneníe , fa&tà etiam g i 09 1 de t virtutum mentione propofüerat. Cur veró ab- ftinuerit ab his vocibus , rationem forfan dare 11 poterat verbale potiüs quàm reale iffidium ii a "I'Torum circa nonnullas habituum & virtutum r proprie talium conditiones, quibus aflertis vel n &* nega- U à — $5 Drs ViRTUTIBUS ER negatis cónfequenter afferendum vel negandum erat fidem, fpem &c. eíle virtures aut. habitus roprié diétos ; tametfi certum foret , eas effe D parvuhs dona infufa ab actibus diftinéta & permanenter tuts; jnbeerentia. ]taque cum prior illa quaftio r omnino metaphyfica fit & ad Philofophos fpe- DT €&let ; non erat, cur Concil.um eam determi- pnandam fümeret. fientin "d Couf. IT. &. '"Transmifsa fs u AMajore à nobis diffimulari migorem. Com- fcntg munior inter 'Theolopgos fententia eft; ante Tri- dnr, dentinum non fuiff? communiter receptum in hibin Ecclefia üt certum fidei dogma , quód tres ille Ste virtures in juílificatione infundantur ; eó quóàd Qrit necScriprure nec Patrum authoritas adeó clara li fit, ut fine alia Ecclefia declaratione vel defini- &t T tione ad certam fidem faciendam per fe (üfficiat: G poít Tridentinum veró neque inter T'heologos T convenit, effe dogma à Concilio hoc definitum, i negantibus id fcilicet Soto; Cano; Medina, Ba- obice mez, Vaíquez &c., affirmantibus veró Suarez, Valentia , Ripalda & Recenrioribus communi- Qd ( ter. Hanc litem üt minüs neceffariam aliis ' litty dirimendam relinquere, & certitudinis gradui à Jj nobis afferto acquiefcere poffümus : preefertim pud lt cum ea ad praxin parum referat; fiquidem Q utrinque oriatur fer? moraliter eadem obligatio Tnfüy non contradicendi , adeó , ut qui rem ipfam fOrur pertinaciter negaret, vel notam vel füfpicionem La faltem non effuügere cenferetur erroris. dlfpo[i EU Quz- W ( 'T nEorocicis. 87 fepttig QuznEsL,Zz Firtutes Tbeologice iufuudantur " T z 1 fimul ia juflificatione * aüt hà) t d 49. NNora. Ex Articulo proximo certum eft, parvulis infundi in juítificatione omnes tres vir- IN li qui tutes; quod idem etiam conceditur ab omnibus refpectu juftificationis adultorum, fi quamcun- fs f fi m Oert que ob caufam habitus fidei vel fpei antea non fuerit infufus. Quseritur autem, an ficut cha- Trasi n ritas nunquam infunditur nifi in juítificatione , fic neque fideiaut fpei habitus extra illaminfun- tepidi recout datur, licet quis per a&us fidei & fpei ad illos habitus f& di(pofuerit. In hac quaítione 172 d tl n dg Sententia flatuit habitus illos fzepe infundi fine gratia fanctificante & charitate, nempe ante ju- $ adeöcïïz' vel dé Ítificationem & ftatim poft elicitos actus: ita Suar. Vaíq. Valent. & alii. 2da 'Tenet eos, li- (e af cét non infundantur fine charitate extra facra- Their mentum , infundi tamen in baptifmo füfcepto k (f cum fide quidem & ípe actuali , fed fimul cum Uïdim ! 4 j obice ad gratiam; ita Sotus , Arrapgon. & pau- x Sut cialii. 324 Negat, unquam infundi habitus fi- um dei & fpei, fine pratia fanctificante & charitate: [iin d ita communiüs AA., cum quibus ls gfleï 5o. R. Fides ac fpes nunquam infunduntur r öfï extra juftificationem & feorfim à gratia fanctifi- fiqi cante & charitate: adeóque virtutes theologicae n o infunduntur fimul in. prima juftificatione adul- m torum zequéacparvulorum. —Prob. . ex autbo- vitate. 'Tridentinum, üt f. d. , poft enumeratas " ïglfffüneï difpofitiones, quze ad juftificationem preeparant, atque inter illas etiam actus fidei & fpei recita- l tos, Cap.z7. fübdit: * Hanc Hdifpofnion em feu (V 4 præ—. —— EE Dz VignTUTIBUS 88 preparationem juftificatio ipfa confequitur; ptiwis que non eft fola peccatorum remiílio , fed & T adi ct; fanctificatio & renovatio interioris hominis per voluntariam fufceptionem gvatie eg domorum: y, ftenó per hac autem dona ibidem intelligi habitum DI l fidei, fpe1 & charitatis , oftenfüfh.eft. Ergo dini ( infu(io habirüs fidei v. . non fit ex fola di(pofi- st tione fidei actualis; (ex ex eadem difpofitione ; fs« D t quà fir juítificatio. /demibid. fübjungit: * Hanc fidem ante baptifmi Sacramentum ex Apoftolo- fetye rum traditione Catrechumeni ab Ecclefia petunt, fntn. dum petunt fidem, vitam eternam praeftantem:; temi Sed Carechumeni non petunt ab Ecclefia fidem Qià actualem , quam jam habent: ergo dum petunt füid baprifinum perunt fidem habitualem: erpo hec Wi noninfunditur, priusquam juftificentur. Conf. I. j Ex Conc. Viennenfi, quod füpponens infündi f adultis in baprifno gratiam & virtutes, idem oj etiam probabiliüs dicit evenire in parvulis. Il. (j [p Ex D.'Thoma, qui t. 2.q. 62. a. 4. docet , quód; ! ha licet inter actus fidei, fpei & charitatis detur or- Imí do prioris & pofterioris ; id tamen non fit in- iqus ter habitus ; zam balbitus , inquit ,. zil infun- , duatur. Prob, If. ex vatioue. Bapti(mus habet uj per fe virtutem & efficaciam infundendi adultis n habitum fidei: fed hanc virtutem non haberet [ j per fe , fi fides actualis effet fufficiens difpofi- tj Nj tio ad infufionem habitüs fidei: ergo. 4 e certaex di&i;, prefertim cum Viennenfe lauda- i tum hanc rationem praemirtat: « INos attenden- W tes ceneralem efficaciam mortis Chrifti, quie 6t per baptifinum applicatur pariter omnibus ba- uj pti- 'Turorocicis. 89 Yeqiiz ptizatis,, &c. i. prob.Baptifinus per fe exigit fo, il in adulto , ut priüs credat , quàm ad illum ac- n cedat; ideóque baptizandus jubetur priüs pro- d fiteri fidem juxta preceptum Domini : Docete ti hd omnes gentes, baptizantes eos &c..— Item Qui cre- d. Dy diderit . baptizatus fuerit ; ubi priüs actualis fi- (oh p des exigitur , quàm homo baptizetur : ergo fi ifpnitos, fides actualis fufficeret tanquam difpofitio or- pi; fs dinaria ad infufionem habitüs; per feloquendo xAplti femper infundererur habitus aduitis ante bapti- lefa t fmum, & baptifmus per fe non haberet virtu- veltntt, tem infundendi adultis habitum fidei. Conf. clea z Quia pro contrario afferendo nullum habetur folidum fundamentum , quod tamen exigere n t : ergohæ: videtur quaftio quafi a& decidenda. 1. Aec dicas 1. Poftquam Trid. l. c. dixit- yr. O nj if fet, virtutes theologicas homini in juftificatione s U infundi, haec fubjicit: /Vam fídes , mifi ad eam ac- gis ] cedat [pes eg cbavitas , neque uit pevfeclà cum Chri- ts Qu 05 Teque corporis ejus vivum membrum efficit. detur o Ergo füpponit poffe priüseam haberi , quàm re- 10 f liquas virtntes. /Vec 2. S. Aug. L. 1. ad Simplic. mil if Q.2. poft initium: /z quibusdam, inquit , zan- yus Di* 1a eff gratia fidei , quanta mon fujficit ad obtinen- d dl dum vegnum celorum ficut im catechbumenis , [icut n hi 1n ipfo Cornelio , autequam Sacramentovum parti- cipatione incorporavetur. Ecclefie : im quibusdam ; dj n veró tanta efh , ut jam Corpori Chrifli e Sanclo ye hu Dei templo deputentur. .. D.'Thomas autem 2. 2. yrendt. q.6. a. 2. ad 3. ait: Dicezdum , quód ille, qui ac- cipit fidem à Deo absque chavitate , uon mpliciter f qUJ"; jbis * Janatur ab infidelitate &c. Ergo uterqu e füp- 5 ponit pll' Dzr VinTUTIBUS 90 ponit fidem accipi poffe fine gratia fanctificante t & charitate. ÀVec 3. Habitus fidei confervatur gim fine charitate: ergo etiam fic poteft infundi; ho m prefertim cum hereticus converfus ad fidem, hm licét necdum juftificatus, jam dicatur & fit fim- [ pliciter fidelis. n E. àd 1. [V. Conf. Concilium agit hác fententià JM [ duntaxat contra Hareticos, qui volebant folam 5 fidem fufficere ad juflificationem ; cüm tamen,; ts üt ibidem fübjungitur , /7des /rge operibus mortua ami €9 ohijofa fit. Ad hec per 0 accedit non figni- n ficari fücceffionem temporis, patet ex pr&ce- Qu dentibus, ubi dicitur,. ZAec ommia fimul iufuja qui accipit bomo; fidem, [pem &9. chavitatem. . Si quis hyi tamen ordo aflerendus ex hoc loco fit , eft fo- lus ordo nature: ficut enim intellectus prima p li Qu potentia eft, cui accedit voluntas ; aut doctri- al na magiflri prima eft, cui adjungitur difcipuli fid, attentio, & non econtra: fic fides in ordine fu- pernaturali eft primum, cui fpes & charitas ac- Go hdj cedunt. |72d 2. D. Corf.. Uterque füpponit fi- nf dem actualem accipi poffe fine charitate C. fi- fril dem habitualem IN. S. Aug. per graziam fidei non intellipit fidem ipfám , multó minüs fidem ity T habitualem, feéd auxilium gratize, quod per fi- T. dem eámque actualem datur, àt ex praceden- I tibus patet : Zzcipit auzem bomo perciperegvatiam, ex quo iucipit Deo cvedere , vel intevuád vel extevná Quà fis] admoritioue smotus ad fidem. — Sed imterefd , quibus avticulis temporum vel celebratione Sacramentorum t gvatia pleuior €9. evidertior infundatur.. INou enim Ting u$ 1012 Y Catecbumeni uou creduut , aur verà Corzeli: crede- E THEOLocxcrs. 91 nf credebat Deo , ciin. eleemosynis 9 ovationibus di- Onfenim [ infüni gnum [e prebevet , cui "Augelus smttevetur : fed uul- Ío iodo ifla operavetur , nmifi antà credidiffets uul- «f réftin lo modo autem credidiffet , vifi vel fecvetis per vifa mentis aut [pivitüs , vel manifefliovibus pev. feufus acfenten: corporis adinonitiomibus vocaretur. — Sed 12 quibus- dam tanta eft gratia fidei €gc. — Similiter D. Tho- ebunt l m t mas , üt num. pr. oftenfum eít, aperté ftat pro nobis: nequein obje&to loco contrarium docet; j r cüm ibi folàm de fide actuali loquatur, ür ma- ! o nifeftant hec,verba: Per bunpc moduim datur ali- ex pree quando bomimi à Deo, quàd credat; credere fi- f quidem actum, non habitum fonat: preterea n 38 loquitur de fide, per quam homo ceflat à cul- lit; di pa actuali infidelitatis, non habituali; nam ver- dus p* bis oppofitis hec fubdit: 4qwza noz vemovetur aut dO&'f culpa precedentis infidelitatis , fed fanatur [ecundium y üfr quidj ut fcilicer cefet à tali peccato. — 4d 3. 3«. IN. s o Coz[. Minus enim requiritur ad confervationem durt habitüs, quàm ad ejus introductionem. Sic ad g confervationem habirüs fidei füfficit carentiain- ( a l fidelitatis culpabilis, quae non faus eft ad illius at introductionem: fimiliterintenfio habitüs fidei, jnis meritorié per charitatis habitualis aétus compa- 20d] rata, perfeverat etiam retraétatà per peccatum d lethale charitate. Ratio horum à priori eft; quód habitus fidei refpectu gratiz fanctifican- gt tis habear fe adinftar proprietatis refpectu na- j, m ture: accidit autem frequenter, ut proprietas d nunquam primó exiflat fine natura, cujus e J ul 'proprietas; confervetur tamen etiam abeunte yuiin naturd. 424 prol. . Denominationem fidelis g prove- [ — 92 Dzs VinTUTIBUS eutitt provenire poffe tum ab a&u tum ab habitu fi- dei; atque hinc ille diceretur actualiter ; non frlu( habitualiter fidelis. Caterüm ab hujusmodi hd denominationibus non poffe defumi efficax ar- R. gumentum, fed loquendum efle ex communi modo rem accipiendi fecundüm materiam füb- Jig. flratam, patetinpeccatore, qui per peccatum atf injuftitize amittens habitus infuíos temperantiee t & caflitatis , nihilominus manens adhuc bene 2.N. fienm affectus erga temperantiam & caftitatem, fim- pliciter etiamnum dicitur caftus & temperans. TWiorjt dij: Quznzs Il. 75 €9 per quid a ugeantur Firtutes LUE T beologice ? [7] j $2. ANota, Augmentum virtutum theolo- mijí li ( gicarum, prafertim fidei, poteft confiderari tripliciter: r. circa objectum materiale; & fic 7) appellari poteft exzezfivum: 2. penes majorem gna perfectionem v. g. firmitatem ; & fic poteft di- &i j 1 d ci perfeclivum: 3. in ordine ad intenfionem ; qua juxta communem fententiam fit per addi- L tionem gradüs ad gradum; & dicicur zuzezfi- ( vum. De poftremo precipué queftio eft apud Vty Md Ti "Theologos: & quidem quoad rmam partem NUl conveniunt facilb omnes; non idem quoad L 2dam , ubi inquiritur: quomodo aut per quos &t &&tus intendantur virtutes infuüfe prefertim de theologicee ? Ápm $3. R. /. Virtutes theolopicas augeri &in- üef tendi ; certum eft ex fide. Probatiout$ locó au- D diatur Tridentinum Seff. 6. C. 1o. ita differens : Sic ergo jufiificarà & amici Dei ac domeflici fa&i , g [4 4 Em Tutrorocicis. 93 ab euttes de virtute ip virtutemn venovantur , ? Alpo- litet, t flolus ( 2. ad Cor. 4. v. 16. ) izquit , de die in diem ; hujtayt boc efh , mortificando smembra cartis fue, &g. (ad T Rom. 6. v. 19.) exbibendo ea arma juflitie in : COT Jau&ificationem , per. ob[ervationem mandatorum enam (à Deit? Ecclefue, n ipfa qu[litia pev Chrifligratiam t at accepta, coopevamte fide bomis opevibus cvefcumt , :mpmm atque magis juflificantur , ficut feviptum eff ( Apoc. d h 22. V. 11.) Qui juflus efh, quflificetur adbuc. . Et atem 4f iterum (Kccli 18. v. 22.) JVe verearis usque ad [empem mortem jufbficari. Ez vur[us ( Jac. 2. v. 24.) Fi- eH: quomiam ex operibus juflficatur. bomo , €9 r n non ex fide tantüm. — Hoc veró juffitie incramen- zum petit San&la Ecclefia , cum orat : Da nobis Do- Im rhecïq mine fidei, [pei, €g cbaritatis augmentum. . ]Ytem onfidert ibid. Can. 24. ita definiens: Sz quis dixerit , ju- a]e; &IL Jüitiam acceptam mon con[ervavi , neque etiam au- j magüï Er geri coram Deo per. bona opera; [ed opeva ipfafvu- &us. folummodo & figna. e[fe Suflificationis adeptee ; C potel Ü giont zon autem ipfüs augendee cau[ams anatbema frt. T0 $4- INecdicas 1. Virtutes per fe infufze fünt g t potentie; potentie veró non videntur pofíe intendi: ergo. Vec 2. Virtutes ille. non re- mittuntur: ergo nec intenduntur. Nam & ad ] Pämq n qu 1. AÁxioma muroris valere de potentiis phyficis ac naturalibus, que eommuniüs fünt indiftin- er u €te à fübftantiis; non veró obtinere locum in Pfærä[(im füpernaturalibus , que ficur &ipfà natura in or- er Ut dine füpernarurali , nempe gratia fan&tificans, ad genus accidentispertinent. Jam veró fi fanctitas Joco 4 Wens ufcipiat incrementum, & dari etiam poffit ma- jor naturee divinz participatio; confequens eft, iif [ l 94 Dzr VinTUTIBUS & gratiam fan&tificantem & virtutes infufas, morom. divine participatio vd rem quibus fanctiras & naturce continetur, intendi poffe. "d 2. À. Quam- j mix vütiod vis remiffio virtutum per fe infufarum abfolu- t5 loquendo non repugnet; in hac tamen pro- 55, | videntia ejusdem cauía affignari nequir: per augemrl Cians peccarum mortale enim virtutes illee non remit- tuntur fed amittuntur; per veniale autem , ficut o non remittitur gratia fanétificans, utpote cui non Téponi eft oppofitum; fic neque virtutes. . E contrario j n fitem ! caufa non quidem phyfica fed moraliter meri- toria ram infufionis quàm intenfionis & gratiee r on & virtutum haberur ex Tridenuno in actibus tendir Íalutaribus; üt mox dicetur. V :55. & II. Virtutes theologicee augentur illis at virts actibus, quibus augetur gratía (anétificans. ProP. Ex Tridenr. C. 1o. num. pr. recitato patet; r idem effe incrementum virtutum theologica- ts h rum, quod eft incrementum juftitie: ergo & hibit utrumque per eosdem actus fieri fequitur. rtyr Corf. 4. Quando infunditur gratia fanctificans; 4 etiam infunduntur virtutes; üt conftat ex arti- hlits (ltä, fe culo pracedente: ergo pariter quando illa au- getur, hz etiam intenduntur; quia ficut gratia tinl v. g. intenfà üt 2. exigit virtutes üt 2. Sic & &l gratia üt 4. exigit virtutes üt 4. ; quibus inte- Vity gretur; quandoquidem quó perfectior eft na- ln turà, eó perfectiores etiam fint proprietates; V, d quz illam confequuntur. Conf. I7. ExS. 'Tho- TA ma, qui eandem rationem infinuat p. 3. q. 89. d a. 2. in Corp. ; ubi cüm preemififfer, pratiam r lethali peccato amiffam interdum fecundüm Q 1no- 2 Turorocicis. 95 ts if motutn liberiarbitrii in peenitentia intenfiorem partipa vel remiffiorem recuperari in magna , interdum & Qu in minore intenfione ; fübjungit : E* eadem i um d vatio de virtutibus, que ex gvatia confequuntuv. tinen p 56. INec dicas 1. Per actus fidei in peccatore tegit: p P ROTt augetur habitus fidei; quin augeatur gratia fàn- &ificans. ANec 2. Per actum meritorium at v. g. religionis majus augmentum fit virtutis 'potecuim religionis, quàm aliarum. ANec 3ti0. Homo Eu juítus non redditur per quemlibet actum falu- nliez t tarem mapts fidelis. Erpo nec per folos nec js d per omnes actus, quibus pratia augetur, in- ) jn i tenduntur virtutes per fe infufae. Nam x a r. AN. 4fJ. A&tus enim fupernaturales:etiam fidei pentri ficut in peccatore non praftant, ut infundatur at P virtus fupernaturalis fidei, fic neque ejusdem quro pf prebent incrementum: facilitas ex frequenta- dl tis hujusmodi actibus in peccatore nata nec ab p habitu füpernaturali intenío, nec à recénsinfufo "d », N. T oritur, ütr num. 27. dictum eft. jl 74 Quia virtutum actus non augent proprios furer t habitus caufàlitate efficienti aut difpofitione phy- T jhd ficà, fed morali ac meritorià, quà augent gra- fci f tiam fanclificantem: poftrema autem caufalitas DEU equalem habet proportionem cum omnibus jbus if* virtutibus; quia hanc habent cum virtutibus me- jord diante gratià fan&tificante, quam a&tus mere- 0 j yretit tur ; & illeneceffitate eequalifequuntur. — 243. E. AN. vel D. , Nonredditur magis fidelis ha- 3 T ,* ' fj bitualiter IN. actualiter C. . Sicut homo per ba- al püfmum poteft conflitui fimpliciter fidelis, ,Df n quamvis fidei actus non precefferit: fic & po- n te 96 Dr ViRTUTIBUS Ts am teft fieri magis fidelis, quin actualem -fidem eli- rteil clat. dum ]j Quanzs IIl z. quibuspam.|fubje£is son. ma- ii ueant Furtutes. Theologicee $ prm (1UAL t s7. Note. Virtutes theologicae dupliciter t I poffunt definere etiam in fübjeétis, quibus an- tea inerant: 17mà ex oppofitione peccati, deftru- im V &ionem virtutis vel expulfionem exigentis: 240 quix &f ex ceffatione objecti materialis aut' forrnalis; vel alterius cujuscunque conditionis requifitee dig Cinm defectu. Ratione rmi modi queri ulteriüsfo- let: quomodo virtures theolegice fint oppofi- $u ftifin ta vitio vel actui peccaminofo; fed quia deop- pofitione vitii cum virtute fuüpernarurali dictum [77] / baber, [ jam eft in Tr. de Peccatis n. 31. , & omnes ex dicendis fateri debeant faltem moraliter deme- jmn u ritoriam oppofitionem dari inrer virtütes & actus malos, facilé permittere aliis, quibus va- I k W Q cat, poflümus, ut etiam oppofitionem phyfi- cam evincant. DUENIT Q x 5$8. &. Z. Charitas amittitur per quodvis peccatum mortale: fides veró & fpes non per Qu mqu defm quodcunque, fed per mortale directé contra- rium. Prob. m. pars. 'Tridentinum Seff. 6. ürro: C. 15. 7Affevendum , inquit , eff , 202 mod? imfide- a litate, per quam 9 ipfa fides amittituv; fed etiam [tu quocumnque alio snortal peccatoy quamuis tion amit- Katiof zatur fides, acceptam ju[lificatients grutiam. amitti. [p; Sed five charitras cum multis dicatur effe eadem mmäd« cum pratia fanctificante, five dicatur juxta plu- | ïpm, &es ab ea effe diftincta, juxta omnes tamen cha- ij : ritas 'Turorociceis, 9? mfden: ritas amifSà grarià dmitritur; ficut heec finpula. riter à Tridentino dicitur infundi cum gratia dum ibid. Cap. 7. ait: 74 taren in bac i ! d t fHificatione fit, dum . San&liffime . Paffonis merito T per Spiritum. Sau&um charitas Dei aiffunditur in z d cordibus eorum , qui juftficantur , atque ipfis inbe- , qibst vé. Ergo. Prob.od.t9 3tia pavs de Pide ex eo- cer d dem Cap. 15. recitato ; ex quo.clarum eft ali- quod peccatum dari ,. quo non amittatur fides; ïigean's: : j fort & fidem infidelitate amitti. .. Accedit pro parte 2da ejusdem. Concilii eàdem feffione fancitus is r i ulterit Canon 28. hujus tenoris: $; quis dixerit, amifid pev peccatum . gratid fimul eg. fidem [émpev amitti , fint of qui $t aut fidem , que vemanet-uon e[f£ veram fidem , li- càt mon [it vivas aut eum, qui fidem fiue charitate ol d x omre babet , uon effe Chriflianums anatbema /fit. Quod Spem attinet, idem ftatuunt communiter Aüto- r - vt res ex paritate rationis; qui confenfüs hic, ubi res potiffimüm decidenda eft ex autoritate, | qulbüyï 1em pi per quam nobis innotefcir voluntas Dei , opti- mi argumenti [ocó füfficere poteft, quód ípes etiam non deftruatur, nifi vel deftructà fide, i qUUhv' 2j []OHF cui tanquam fundamento innititur , vel admifsà t o "n defperatione, quz fpei immediaté eft contraria, " m SC Porro ratio congruentie pro 2da parte eft;. quia If fides ac fpes fünt initium & radix converfionis, 7 y?/ ) per quas nempe fit motus preparationis ad jufti- ficationem, de qua preeparatione Trid. ibid. C. 6. d j n agit: pro 3tia autem parte eft fpecialis oppofi- tio infidelitatis & defperationis contra fidem ac fe al pem, qua proinde etiam hominem reddit illis jv habitibus füpernaturalibus fpecialiter indignum. m ï: n * $9.« d 98 Dz VigTUTIPUS $9. Re. Z7. In beatis remanet eharitas ; ceffat au- if ec temfides,ac fpes. Prvob. rm. pars. Quia in codlo &5 QO sequé ac multó magis charitas poteft elicere fuos Crii aétus, & r.ad Cor. r3. v. 8. dicitur : Charitas (iti f | gunguam excidit ; in quem locum S. Hier. ait: qu * ád ejt , ipfa [ola perinanet in futuro; . S. Chryfoft. r autem hom. 34.in C.cit. docet, Apoftolum ex- Tij tollere chariratem fupra fidem ,. eó quód ipfa d dhi femper duret ; imó poft mortem in füturo cre- hii fcat: in quo confonantes habet S. Aug. Anfel. & Vr -alios; quamvis fint AA. , qui volunt charitatem b in callo.effe habirum fpecie diftin&tum à chari- b tate in via: de qua tamen opinione hic certé non f vj vacat difputare. Prob. 24d.pars. Quia ibid. v.$. at dicitur : Ex parze egim cognuo[cimus & ex parte li propbetamus : cum autem venerit , quod perfectum Thrad efl ; evacualitur j quod ex parté ef? , h. e. cum ve- ( nerit vifio intuitiva diving effentiee in patria; 'quoqm ceflabit cognitio imperfe&ta fidei ; üt explicant tetrin PP. & Inrerpretes. Cui accedit v. 12., ubi di- citur: JVunc coguofco ex pavté , tunc autem cogno- [/] p»; lr | fcom ficut 89 cognitus f ; ubi claram cognitio- um nem obícure, & fic lumen 2 olorice habitui fidei ts fucceffüram effe , indieatur. Ratio ulterior eft; fusu 3 quia obfcuritas fidei non ftat eura intuitiva evi- If dentia tumm objecti marerialis tum formalis; un- Vi X de & 3. Pet. 1. v. 19: dictum eft de fide: ZLucerna &mm Tucens i cáligimo[o loco; doriéc dies eluce[cat,cs Luci- faj j fe oriatuv. Prob. 3t/pars. Quia dum S. Pau- lusl c. v. 12. addit : JVuge aufem mangent. fides b C T — pes €9' charvitas , per particulàm auzem videtur i nent jnnuere diverfitatein ftatüs viee, in qua ma trià Es 99 vedite tria hæc, :ä';&a*tu; patriae; in ua manet fola cliari- Oi tas juxta preecedentem ver elcereli . octavum. UndeS. « Qni Chryf. füp. laudatus:: Zides B &? [per, inquit, vve- ditis [peratíque vebus adveri entibus ceffant. — At- s Hier.d que hoc quidem communiüs quoad' a&tüm fpei rj primarium conceditür à plerisque juxia illud ad yfiome R Rom. g. V. 24. Quod vider guis , quid [perat ? Quo- ) qiii ad a&tus V veró fecundarios ac ipfüm preecipu& füyod habitum fpci difcrepaüt interfe "'heolopi, adeà ] p A ut affertio d : chant Jeat. lus nontifi t probibts iéigi d- um à Ü .. 60. &. III In animabus- pnrgantlbusma- jc crt nent virtutes' theolopicie omries : in darinatie ja i autem nulla. ,Una pars Quoad cbavitatem non fuj habet adver i : arium : .quo0d fidem habet unum ! þüf?ä Hurtadum dubirantem ; fed quià anime r ür- g um gantes riecdum plené fünt in termino, ad cas 4 m quoque pettinet illud 2. ad Rom. 5. v;7. de p [3 ;O j eïpïlC; regrinantibus dictum: Per fidem ambulamus , 2 .2', ü l('. 2107 per JDeciemn : ac preeterea cüm nondum ha- pum at beant vifionem beatificam, heque eriám de l cogmüü omnibus objectis , nequidem evidentiam in.at- dimidt J teftante , neque eorum ftatüs , utpote ;peeno- Jteriors fus, excludar obfcuritatem ; nihil prorfus ööüap? g d ne retineant fidei habirum füpernaturalem , in uoad myls; via acceptum. Jpeni fimiliter Confentit « [f 1 & er- «ommunis cum S. Thoma ; & ipía fatio p j fuadet; cüm poffinrt Deum, quem , necc üni j5 poflident; fperare poffidendum. — In eo autem n f a&u, quamvis adjurigatur certitudo , niliil de- jj Vi d am; cuir arduitas fpei fi eygt?r ad fpem perfect 2 non T pi - w $60 Dz VinrurIBUS Turorocieis. non ftet in incertitudine, fed in eo, quód res vi- zibus noftris folis obtineri nequeat, u alibi dice- ra quzítionem, tur. oda pars de cbaritate eft ext & fequitur exnum, 58. — De fide prob.. Quia da- donum hoc fü- mrati inprimis indigni funt, ut is im ernaturale retineant: deinde quia in € : pof- 1 h bilis eft actus fidei fupernaturalis; tum quia perpetuó priva ntur auxilio fupematumli ex ( , quo ad fidem excitentur: 8 parte intellectüs ] tum quia carent pià affectione ex parte volun- ( tatis ad actum fidei requifità. Unde Aur. L.de für divin. nomin. C. 4. /7 quo , inquit , onalos fiei hUI demones dicimus , "üifi in vacatione , h. e. evacua- quea tione feu priv atione , divinorum bouorutm, babitás tii EtS. Aug. L. 9. de Civ. C. 2 1. fcri- * fionem £7 operationis. bit, deemones non cognoviffe Deum per lumen, W ] quod ill uminat fideles , fed per alia divinee vir- g tutis effe &a & figna &c. . Idem conftat de Jpe tefon quià damnari nec fidem nec ullam illuftratio- fenf nem füperpaturalem ex dictis obtinent, ac pre- tereà certi funt , fe in erernum nihil operatu- ros boni, nec Deo fruituros: unde ficut deípe- . P x atio fequitur fic certó atnittitur habitus fpei. ^ 'Solét hic à multis fubnecti tractatio de vir- 61.*N tutibus moralibus; fed cum de earum füperna- ruralium exiflentia, augmento aut jactura con- eim ; veniens,pracedentibus noftris refponfionibus fuum aífertio ex iisdem fündamentis etiam dari con- Quida &f füeverit; praeterea veró nec locus nec neceffi- tas uberiorem explicationem patiatur vel ex o A igag : [l D quic;at hic jeciffe fundamenta. l Qs DI$- es Dr Fibr. 103 yd s DISPUTATIO Il x db s yualiona De Obje&o Fidei. J. Quad nm hocQ CAPUT I inesim. ; umng De Objetto Maieriali Fidei im genere. nitu d Idei naturam declaraturi ordimur ab obje- exttlt &o , quod duplex eft, aliud mareriale , feu urte circa quod verfatur fides ; aliud formale ; e Au feu propter quod illud attingit, Quamvis ve- , li ró poftremum fidem fpecificet , tamen quia; E quz communiora fünt , ordine doctrine fpe- yu d at cialia preecedunt , e aliorum quoque uíu cogni- tionem objecti materialis praemittimus ; atque t lu ut faciliori etiam methodo omnia percipiantur; T generatiin duntaxat in preefenti capite hanc mae a n teriam perfequemur , ad fingularia deinde de- » il Ícenfüri, ) kj jl op ARTICULUS I. ficate Quodiam in genere. fit objetlum materiale fidei ? )imsfpel.u 61.NTO:a. Qui in obje&um fidei principale 310 atque attributionis etiam hic pro more n olim recepto indagant , inter fübjectum diftin- u d guunt & objectum materiale; ac fübje&um ,onüonibw quidem vocant rem quamlibet five in fe fimpli- ia gt cem five complexam, de quatanquam fubjecto « propofitionis aliquid creditur : objectum au- fam five tem materiale dicunt propo fitionem ip objectivam five formalem , cui a fTenfus aut fi- esS 3 pi tos Dg FipE: des proebetur. Nobis , cüm non vacet difpu- $ * bis, d tare, an G füb q ua rati one Deus fit principale m fübje&tum fidei ,. hec.faltem advertifle füfficiat. ormoca Similiter nec placet tricari , an queecunque ve- toritde ritas necdum revelata, íed revelabilis tamen,; m debear dici obje&tum ad habitum fidei jam per- D« vertte tinens & proximum; cum ea lis, qu& videtur de nomine, forfan terminari queat, dicendo il- lorsa lud effe quidem obje&um proximum conditio- m ] naté, fi nempe actu reveletur, necdum autem ]sf abfoluté. Queflio itaque principalis hic agita- Tequit tur cum HH., qui triplicem fidem diftinguunt, fde d [d: hiftoricam nempe , miraculorum , & promif- fionum, & poftremam fübdividunt in genera- e u lem & fpecialem; quarum priores duas nec uti- f les nec ad falutem & juftificationem neceffarias jius :(3 afferunt. Porro //dei biflorice pro objecto tri- Qu buunt tum res omnes olim geftas ; tum com- f minationes divinas, tum peenas peccantibus in- m flictas , qua in Scriptura perhibentur: //dei tmi- T vaculorum omnipotentiam Divinam , quee omnia ilo poffit etiam naturam omnem creatam exceden- t ( tia: Jide pvomiffoumum — geueralis promiffam p omnibus in Chriítum credentibus falutem: /je- Áyi cialis mifericordiam Dei, feu remiffionem pecca- &l torum & juftificationem, quam quilibet in indi- d viduo fibi per juftitiam Chrifti imputatam con- n fidat, fóque juftum &.pradeftinatum pro cer- rj tiflimo. habeat. Ita Calv. L. 3. Inft. C.2. A. 62.. Dico J. Obje&tum materiale fidei theo- fs logicee eft omnis ac fola veritas à Deo revelata; J ioni- five ea fit divina feu de Deo , ejus perfect On; bus; Dz Finn. 105 het d bus , aut decretis liberis , five creata. Prob. L pri ille r 1m. p. Objectum materiale fidei theologicee eft omne ac folüm id, quod propter folius Dei au- X toritatem creditur ; cüm hanc folam ex diétis bili t num..44. fidem theologicam vocemus ; qua d gmy Deo dicenti exhibetur; fed omnem & folam qeriit veritatem à Deo revelatam propter ipfius reve- [ lantisautoritatem credimus;üt ex terminisliquetz m od erpo. Dixi: veriza$ ; tum quia, üt infrà dicetur xdum s Deus falíüm aut mendacium dicere ac revelare s D nequit: tum quia mendacium quidem fubjectum difingt fidei effe poreft, minimé vero propofitio falía &prow aut mendax ür ralis credi fide divinà, Pavs 2da d p ex jam dicendis clariüs patebir, p5 nct 63, Dico 1J. Objectum materiale fidei ad od juftificationem & fàlutem requifite eft quod- cunque à Deo revelatum etiam ad fidem hifto- [ ,nm d ricam & miraculorum pertinens, —Prob. 1m. p. n Omne id eft objectum fidei requifitee , quod r fit nepari falvà fide non poteft ; fed quodcunque J orti à Deo revelatum eft falvà fide negari non po- T teft: ergo. Conf. Marc. 16. v. 16. fine exce- romii prione dicitur: Qui cvediderit, falvus evit; & Juen: j Apoftolus nihil inter fidemac fidem diftinguens p ad Hebr. C. 11.v. 6. Sie fide, inquit, 2mpoffiile xtinit eft placeve Deos ac ad Ephef. 4. v. s. Uzus Deus, una fides , umun baptifma ; quam unam fidem um d Cyrill. Catech. 5. & 9. Chryf. hom. 29. in z. ad 4 Cor. 12. ob univerfalitatem ad omnia revelata fe porrigentem vocant Cazbolicam. . Ergo ob- 1 i' te g je&tum materiale fidei ad falutem requifitae fünt omnia à Deo revelata. Prob. 2d.p. Ad fidem od lit9e Jj G 4 $64 Dr Fipr. ] hiftoricam pertinent tum myfteria quafi fpecu- i r eot t uben lativa, quale eft de Deo exiftente & remunera- tore, tum practica feu actu implera , uti Incar- Tr. &t natio , paflio Chrifti & fimilia; fed horum fi- IT m o des etiam neceffaria eft ad falutem , üàt patebit lao ex dicendis feq. Cap. Ergo Prob. 37. p. llla fides eít utilis ad falutem ab Adulto obtinen- W i dam , de qua Marc. l.c. dicitur : Qti credide- ib db vit falous evit: qui wom credidevit: condemna- s. bitur : fed hec ipfa eft ea fides, de qua Domi- e & d nus continuó fübdit: /igga eutem eos, qui cve- limfid didevint bec fequentur &c., & quam HH. vo- furt Q ibu: cant fidem miraculorum : ergo. Couf. Fides theologica & ad falutem requifita ex ep.ad Hebr. «00 n C. 11. v. 1. eft fperandavum [ubflantia verum : er- Tk f £0 eadem fides, quee debet omnibus effe com- n q Das: munis, etiam fe extendit ad omnipotentiam Di- vinam mirabilia operaturam, fi expedit; unde hd ibidem fübjungit Apoftolus: San& per fidem vi- veh L2 71772 na, extinxerumt impetum ignis €9c. Tà q 64 b ico /1J. Objectum materiale fidei theo- hii logicee, ad falutem requifitae, non eft fpecialis g t erga particularem hominem mifericordia divi- N na, condomnans illi peccata. Prob. Nemo in r ii individuo poteft certitudine fidei theolopicce credere fe effe juftum & falvandum, nifi in in- Veli dividuo habcat revelationem divinam, fibi in Íqu individuo & abfolut? applicari & convenirere- qii. ditionatis factam. velationem de promiffionibus generalibus con- tf Sed fidelium etiam nemo t habet ejusmodi. revelationem abfolutam ac in din ile- * individuo, fgltem ordiyxal'i& & fingulari priv gia E Dz Fipr. 10$ qui f pio excepto; quod HH. probare non poffunt ; x femna ür uberiüs oftenditur tum de juftificatione, iu Bll Tr. de Gr. tum de fpiritu privato hic: ergofi- q horuni des illa fpecialis nequidem eft theologica: ergo j i p nec objectum materiale fidei theologicee ad fa- dl lutem neceffariz poteft effe illa mifericordia di- ]to obine vina. Sed de hoc objectionibüsque contra idem uberiüs v. l. c. ( : m 65. Oljic. contra 1m. 1. Poteft Deus habe- re & alicui revelare hoc deeretum : nolo ad ul- us &j f05 lum fidei aétum cum quacunque rationali crea- tura concurrere. Sed hoc caíü daretur aliquid m Ht (gi f à Deo revelatum, & ramen non effet credibile: p i ergo non omne revelatum eft objectum mate- p mmt riale fidei: 2. Solus Deus eft fübjectum fidei, y efeat tum quia in omni a&u fidei divine creditur reniam ] Deus: tum quia non poteít aliquid credi, nifi habeat ordinem ad Deum. 3. Non omniare- yiit, U ipri velata fünt eequé vera; quia divina fünt verio- rà creatis: ergo mec omnia fünt eequé credi- T 8)[, jf bilia; ac proinde faltem non omnia fpectant ad objectum directum fidei, nec fünt imme- digsi corda d diaté credenda, ld ym. 9. 1. Datá poffibilitate hujus decreti, . Nenti odl illud vel abfoluté revelari non poreft, vel, fi re- velari poterit ; non poteft ab aliquo credi con- ) nf If lii fequenter, & hác factà hypothefi: Aario eft; quia Deus fic decernens vel negat füum . con- r dibos curfümad quafcunque veritates revelatas ab illo decreto diflinétas, vel rantàm negat ad creden- j 0 u £? dam hujus decreti exiftentiam ? fi rmum; & Deus illud xevelare & homo credere poterit; f PFIVLIS P quia ) 106 Dzr FipE quia cum tali decreto poteft ftare voluntas Dei fint at concurrendi ad actum fidei de illo, licét ex ad- credibi verfo capite alia credi nequeant : fi 2dum ; idem moniy m Í quidem decretum credi non poteft ex negato concuríü ad. ejusdem fidem; fed nec Deus id ennm nond revelare. poteft in ordine ad affenfum fidei, Titi o quamvis poflit revelare in ordine ad fimplicem apprehentionem vel aliam notitjam; qua reve- Q] t latio an fit propri$ vel improprié tantürm talis dine: dicenda, quaftio videtur de nomine. E. 2 Tetm Gone Avanfm. cafu ?. [ubf. D. Conf. Ergo fa&tà fup- pofitione ejusmodi aut alià exoticà non omne 10 Ui o revelatum eft obje&tum C. eà omifsà & fecun- düm ordinariam prafentémque providentiam Bs i N. d 2d. N. Aff. ,Ad prob. 1. D. In. omni actu creditur Deus üt objectum formale C. üt f h objectum materiale diftin&dtum à formali N. "Ad Prob. d. D. Nifi habeat ordinem intrinfe- Qs cum & antecedenter actualem ad Deum N. ex- füm trinfecum & aptitudinalem T. De facto qui- Tij frii l dem plurima revelata per fe ordinantur ad fi- nem füpernaturalem; aut illis proximé fübor- Tater ii dinantur ad finem füpernaturalem, vel faltem à Deo ordinari poffunt ad faciliorem Dei cog- Ti nitionem : nihil tamen impedit ex parte actüs Q fidei, cur etiam non ordinabile, fi à Deo reve- di latum (it, actu theolo ico credatur. Praterea u in his Deus tantàüm e i objectum mareriale in- Que dire&tum, remetum, & refpeclivé ad fidei : actum fe impertinenter habens. 44 3. D. A. h Non funt aqué vera in fe feu neceffaria in ef- T endo, aur prout per principia intrinfeca pof- f K unt Dz Fipz. 107 olunts] fünt attingi C. non fünt &qué vera in ratio ne licteri credibiliratis, & prout cognofcuntur per tefti- dum; i monium divinum N. . Ad hec objectum dire- Lernr €&tum fidei dicitur,. quód à revelante directé yec Dasi enuntiatur, & à credente per f& creditur: cui nfüm f non obftat, quod à loquente vel credente cog- ] m nitio objecti ad aliud ordinetur. |Porro ficut ; qu W omne revelatum immediaté fübílat autorirati tantim divine; ita & immediaré creditur: ordo enim uns. d rerum inter fe non variatordinem feu conjun- o f &ionem immediatam revelationis cum revela- | non to: unde & revelatum creditur prafícindendo i & ab ordine rerum, & ab ignorante hunc ordi- 'ovidat nem. ) hu 66. Objic.'comt. 2d. Virma fiducia aliquid mie G. füpra vires obtinendi eft fides miraculorum: od fed hec fiducia non oritur ab eo habitu, à quo ym nrtü procedit fides dogmatica, feu fides theologica m tum myfteriorum, tum. promiffionum, tum minarum, tum geftorum: ergo nec fides mi- fb d mrür &i raculorum eft idem aut haber idem objectum materiale... Cozf. . Fides theologica eft com- i d ii munis & requiritur in omnibus: fed fides mi- raculorum nec eft. communis nec requititur in ; i xre Oomnibus : ergo. Conf. IJ. Fides theologica debet effe in no(tra poteftate, & incredulitas ei Dort pretos oppofira facit hominem infidelem , habitüm- que fidei expellit: neutrum autem convenit fi- g ä ad Hdel dei miraculorum; tum quia patrare miracula non eft in cujuslibet poteftate: tum quia fiquis ISL D,/i' non crederet in his velillis cireumftantiis non fäm ifl Ckr' fore patrandum miraculum, non peccaret con- f p tra f Dr Fiptr. 108 tra fidem; cüm nemo dixerit, Petrum: ubi f &Í fidei ) füper aquas ambulans timuit mergi ; commif- fifle infidelitatem: ergo. n d id obtinendi n a &. D. M. Firma fiducia aliqu naturze vires eít fides miraculorum in fen- Al Pr füpra myrst fu trop ico, fumendo effe&um pro cauífa C. in fenfu proprio & formali N. Fides quatenus eft nx d dnil affenfüs intelle&ualis ob autoritatem Dei pro- miffa fua revelantis, dicitur fides miraculorum; t m quiu quia prerequiritur ad perendum cum fiducia miraculum , habérque pro objecto materiali D) ilis à omnipotentiam & fidelitatem Dei in promiffis, um ro formali revelationem divinam, quà Deus iered dixit fe fa&urum, quidquid in Chriíli nomi- ne petierimus, ficut petere oportet. — Ad hunc füiats ipis fidei a&tum fequitur fiducia obtinendi miracu- D lum, que in homine jufto immediaté oritur ex j lns, habitu fpei theologice, pro obje&to materiali lo d habens miraculum impetrandum, pro formali fidelitatem Dei in explendis fuis illis promiffis, hnj ( fi hic & nunc ita fit conveniens, & alie etiam conditiones ex parte noftra fuerint impleta dini d Corf. 1. D. m.. Fides miraculorum quoad COFQP fubftantiam & füum effe&tum primarium non f eft-communis, nec requiritur in omnibus N. p quoad accidentalia & effe&tum fecundarium C. Ài Fiducia in praefentibus circumftantiis ad peten- aj dum & impetrandum miraculum applicata; tt- L dem generalem accidentaliter ratione firmitatis f fpx majorem ac intenfam confequitur, ex fpeciali EXfpe( inftin&u Dei vel' circumftantiarum prudenti hl eonfideratione concitatur ; quae cüm abelfe pol- ln s n Dz Fipr. 109 etrutr: t fint & fiepe foleant , patet nec fiduciam illam N fidei fübftantie effe debitam , nec ejusdem effe- &um effe primarium, nec omnibus neceífa- d obti rium aut convenientem. | 7Zd Cozf. HJ. IN. min. yum in "d Prob, 1m. .. Aliud eft fides, aliud donum u C miraeulorum. 1ma eft in noflra poteflate ex quieas nuper dictis. 2dum eft fingularis gratia gratis dara à Deo uni vel alteri; cum potentia proxi- m D g Ya ia impetrandi ipfüm effectum miraculofum; cun t quod utique in noftra poteftate non eft. "d lo ntt Prob. 2d. . D. Siquis non crederet, in his vel n prom: ilis circumftantiis patrandum non fore mira- y ii €ulum, ille non peccaret contra fidem, fi illa rl 6 incredulitas preecisé fit defectus fiducice, aut fir- mitatis accidenraliter intenfze C, fi fit defectus ', Adhb yli miri ipfius fidei quoad fübftantiam vel proprium ob- i t jectum N. Tum Petrus füper aquam ambu- o miti lans, tum Apoftoli in navicula jactati, & à Chri- qo At fto ob modicam fidem reprehenfi retinuerant ipfàm fidei fübftantiam de potentia ac fidelitate jg p Chrifti, ob levem folüm firmitatis ac fiducice yie d j m diminutionem, tefte S. Hier in C. 17. Matth. & n correpti funt. ,r;ïrillmv"*1 67. Objic. cont. 51. Fides ex Apoftolo n. 44. mnibi: produ&o eft hypoftafis fperantium , üt legit S. ydar Auguftinus ; fed & hypoftafis per fe fignificat exípectationem , quemadmodum ex Pf. 38. v. 'ls ad pe!&ü» / faty 8. & ex ep. ad Hebr. 3. v. 14. apparet: & per ) j J (i. qà Íperantium dererminatur ad fignificationem «t ale exfpectationis ; erpo fides eft exípectatio ac d proin fiducia: ergo & ejus objectum materiale Üngularis illa Dei mifericordia. Corf. 1. Ad fi- lbcfïeläï dem lIO D Fipr. | dem fpectat credere Deo, credere Deuin, cte- | cïtur: f dere in Deum: fed credere in Deum dicit actum t f fiit b voluntatis; neque aliüm quàm fiduciam: ergo. Corf. II. : Juftificatio in adultis non poreft obti- fccad 145j neri fine actu voluntatis ; ergo fides juftificans preter affenfüm revelatis datumi conflituitur temfr per actus voluntatis, quales à Calvini fectatori- hyoff Girxos bus enumerantur 1. affenfus fiducialis & practi- cus, quo homo Evangelium non tantüm ju- ETE dicat verum , fed & bonum amore dignum: 2. fte i lntim actus refupii in voluntate ad propofitam per Evangelium precipué hominis miferiam Deí- ivl que pratiam ortus, quo homo miíeram füam conditionem agnofcens refugit ad Chriftum: 3. rzoþr:ïr, actus receptionis , quo homo gratiám Chrifti vetos tf apprehendir , Chrifto adharer, eíque fe unit. vis x Super hos demum actus ubi homo fe refledit; agnofcit fe babere fidem juftificantem efféque lh : - 5.. i juftificatum ; unde randem confolatio & confi * dentia, tanquam effectus fidei profluit. RY 3 cüpz f R. 1. [V. m. NI am cu m inprimis ibi del um Qiel N datur: ergumeéntum uom appavenium, ex hujus n ificatione etiam hypoftafis ad fignificandam R fb ftantiam determinatur, ütliquet ex n. cit, De- h NT inde P£.58. v.8. fic habet: Ez fubflantía ( hypofta- fis)mea apud te efl ; ubilicét vox hebreea dicatur fi- fitfa nificare exfpectationem velfpem, 7o.Interp. re- tf a t & reddiderunt fenfümn ; cum ibidem noni figrii- lr D ficetur actus fpei, fed res fperata , nempe Deus; /Z . quíque hoc fenfü potuit appellari fübítantia no- b ftra; quam ufürpationem & rationem nemo fi- g dei ribuerit. Porro dum ad Hebr. 3. v. 14. di- k ; j citur: & Dz Fipk. TII Deum,e cirur: Si zamen. igitiumn fulflantie (hypoftafis ) dict t ejus usque ad finem teueamus; inde tamen hypo- d d Ü i ftafin hic pro fpe ufürpatam non evincent HH., poret d licét addant in eod. Cap. preemiffa fuiffe heec in s uf V. 3. Si fiduciam &5 gloriam [pei ejus usque ad fí- confütit 7"em firmam vetineamus. uz enim fienificatio ini t hypoftafis fit fidei applicara, docuit nos inter Greecos eloquentiffimus S. Chryf. qui hom. r2. d 0j in ep. ad Hebr. Quia ea, inquit; qua/fuzz in 977 $ve [ubflantia effe putautur , fides eis tribuis fub- dipun. "u flantiam , aut pottüs ipfa eft effontiaeorum , u£ pu- ferami Ta, ve[urreclio tiecdum fatla efl, €g mecdum efl in f 'v, b Jf feram ia Pamtia , [ed fides facit eam fübfjflere i2 anima noftra , id eft , quad. dicit-fübflantia. — Unde etiam drito: verfu 4. potuit fionaté poni fpes, verf. r4. au- m r v u tem fides àt fundameritum fpei, aut aliud quod- (l vis fpe&tans ad eundem finem. Poftremó nec em o illud adjunctum /peragtium determinat vocem jo d hypoftafis ad fipnificationem exfpeéctationis ; 7 cüm fenfüs diverfüs hàc le&tione non evadat, l i [ quia fübfiftentia rerum , que fperantur , prae- m fupponitur, ut homo fperet: praeterquam quód ,& ly nf Novatores communiter fermé nobiscum legant; hypoftafis rerum fperatarum. B. 2. JYansm. ! n.Cïf, ] ( Syllogismo N. ulr. illatio. Nam cum exfpeétatio fit futurorüm , fiducia autem , quam Novato- ia ? " res fin&ünt, fit de re p reefenti , qihil concludi- ttir pro eorüm erróré. 00 f iU Conp- T. 3. IN. 1m. p .min. Non ;:nini 1 tU n figmficanrur diverfi a&us , fed ejusdem a&tüs funti fidei diverfze hàbitudines connotationes aut re- 1 nem05 j f ar;?nes. : ""Et quidem üt S. Th.2,. 2. q. 2. aà. 2 qu creé e-f 112 ! Dr Fip*. ;! fifcns, credere Deo, dicitur actus fidei , prout tendit in Deum üt objectum formale: credere Deum, | pf prout affirmat Deum üt obje&um materiale ex- Tepanis reffüm: credere in Deum videtur connotare as f h abitudinem ad Deum tanquam ad finem ulti- $] mum, ad quem voluntas tendens movet ad p actum fidei; quin tamen requiratur actualis mo- at tio voluntatis , cum fatis effe poffit habitualis. hodre| g Cum veró S. Epiphan. & Cyrill. Hierof. etiam As in Symbolo dicant : Credo z S. Ecclefiam 5 lii cum Suarez putant afferi poffe , quod credere Chrihy in Deum, folàm connotet relationem ad Deum lic a timors ranquam objectum formale. g. 2. ZYagsm. vur. tt &i . IN. adam. 'Tum quia ex madó dictis fufficit actus tendens in Deum üt finem ultimum, quam l1 expofitionem etiam S. Aug. Tr. 29. in Joan. per- rf AE inittit, ut peccator dicatur credere in Deum U vel Chriftum: tum quia actus fiducie non füf- ficit, fi adoptetur alia-explanatio S. Auguftini trahet l. cit. & ferm. 144., juxtaquam credere in Deum Ti vel Chriftum eft credendo amare, credendo Wg. diligsre, credendo in eum ire; & ejus mem- Wntur bris incorporari; quam fententiam dum D. Th. a U 2. 2. q. 1. & 9. ad 3. f2ctatur, fimul dicit, pec- (i p R catores fymboli initium duntaxat in períoma Iyj Ecclefi;ee proferre. Ad Conf. II 9. IN. Conf. l Quia potiüs inferendum erat fimpliciter: ergo fer j reter fidem requiruntur.ad juítificationem u f actus voluntatis, quod eft veriflimum; Nega- ]i pg tur etiam Supp. Cozf.; quia dum dicitur à INo- üing vatoribus fides juftificans, intelligitur, fidem per W fc folam juftüifare, cüm tamen non dicatur ju- - Dz P'Frgäö 113 prou dere Des ftificans, nifi quatenus eft prima difpofiti o ad juftificationem. Quod actus recenfitos artiner ? Taferit negamus poftremos haberi poffe aut. voca ri I! CODINE d nemz actus fidei, fed de ultimo ftatim plura. 68. Izfi.. Ut homo juftificerur , debet ap- I$ mowti prehendere juftitiam Chrifti : (ed hanc debet addsr apprehendere per fidem : non autem appres [ hb hendere poteft per folam fi dem hiftoricam: er- Ti e go per fidem fpecialem ífeu fidueiam. — Cozf. dl Actus receptionis eft , quo homo amplectitur od t Chriftum & in ejus reritis unicé confidit : fed m aL hic actus non eft fpes ; quia heec non excludit Trama timorem: ergo debet effe fiducia , utpote cer- dl ta & infallibilis, mum; qw R. 1. JJ. M. Debet apprehendere juftitiam njung h. e. debet f& diíporiere ad juítitiam à emnbc Deo accipiendam , eámque imperrare aut mere- jenni ri de congruo C. h. e. deber fua actione quafi , u trahere ad (e atque fibi unire juftitiam Chri(ti rein bt N. 1mus feníüs e(t Catholicus, in quo actiones , i nofire bonz juflificationem pracedenres fla- a tuuntur tanquam preeparationes & difpofitiones m ad gratiee & fanctificationis donum ab ipfa Chri- df IcIly fti juftitia diflin&tum , quod Deus nobis& qui« [ pcmu em.per :facramenta ; tanquam tnanum fuam invifibiliter extentam dat , eóque nos formali- r d ter juítos conflituit, adus eft erroneus tum od [[cà quia füpponit, quàd homo juftificetur forma- ; Mi litér per juftitiam Chrifti homini impuütatam j iM rum quia actio hominis proprié non juftificat ; fi m cum neque fit cau(a efficiens neqne forinalis-ju- j "fiaationis-. J2. V.. min;. Non enim fo'a fi^ eá Dz FipE 114 des eft, que difp ofitio aut apprehenfio activs qoii) fu dici queat ; fed requirun- Qorüm , in quocunque fen intenrio tur etiam alii a&tus ,. fpei * nempe , charitatis * " am parum veró inde quis joms, poenitentiee &c. . Qu faphurs illos actus cum fide confundere poterit; tam arum id licet refpectu fiducice fpecialis;. quam qtendx du q ine parti culari revelatione nequidem prudenter &ülst € eíTe potfibilem ; certum eft.. 44 Corf. Omiffo t a interim falío M ajoris fuppofito & V. mm. & formdli rob. N. [upp. quód fpes ac fidu cia noftra debeat fnorem , C um apertum fit folüm | excludere omnem ti Titioci Apoftoli monitum a d Ephef. 6. v. s. Cum fimo- evamini falutem veftram. N. etiam. defnij ve €9 ivemore 0, ucia de fe nec certa eft nec infal- it tüo fupp. Conf. Fi ibilis, fed fir ma duntaxat, & certa folüm dici- UT fundatur in actu intellectüs certo inpic tur, quatenus N ac infallibilii : undenam autem heec fides fpe- lis fiduciae habetur, qua- f cialisac fündamentum tà lem Novatores afferunt ? Quamvis enim Deus p peccatorum remi íflionem vi- 1i, à nobis promiferit ac id revelaverit; non reve- SiCdum támque aeternam ; lavit tamen, quód. ego fim veniam & vitam con- Qnite DT fecuturus abfoluté ; neque abfoluté promifit; fed fi credidero & fecero , quee Deus ad ea con- ol W fequenda e xigit; quorum ramen neutrum Deus eh D zevelavit. Sed de hoc alibi. E ARTICULUS II. die P( dAnvveritas formaliter implicità veve lata fit olzje&unf Qro mateviale fidei ? r ul Qta 1. lllud dicitur formalizer vevelatum, W. il Sä.N quod ipsà locutione fignificatur ) íeu quo Dz Fipxz. 115 wo4 quodàlo quente dicitur vi fignificationis termi- Lrequ norum , juxta fenfum à loquente intentum & hais intenrionem manifeftatam ; que poftrema ad- onkg Jicimus , quia etiam Deus loquens adhibet me- oterit, taphoras ufitatas ; in quibus proinde fen(üs eft ii ettendendus. Formalizer explicit? revelatum dis p citur, quod ipfi locutionis termini clar? & fig- i rj fanter exprimunt : formaliter implicité revela- A tum audit, quod formaliter continetur , feu pfnn t formaliter idem eft eum explicit? revelato , & folàm diftinguitur ab illo diftin&tione rationis apemlmä . mf ratiocinantis; aut inadaquatà ; fic continetur definitio in definito n d in toto, ; partés phyficé effentiales propofitio particularis in univer(ali , (olin$ conclufio in praemiffis. Dicuntur àutetn. haec s t impliciré revelata; quia licer formaliret conti- fsf neantur in.explicité revelat 0;, tamen propofità payn, t revelatione non ftatim app arent s fed per aliam ;enim *" propofitionem debet explicari fen fus revelatio- nis, & revelatio ad illis affen [[ontn" tiendum applicari; non r Sic dum explicité revelatum eft, Chriftum effe virima hominem , omnibus hominibus ftatutum effe : rom]n mori, omnem Apoftolum die. Pentecoftes ac« cepifle Spiritum :anétum, * Matthzeümque effe m Apoftolum ) implicité revelatum eft Chriftum efle animal rati onale & compofitum ex corpore & anima, Petro flatutum efle mori , Mattheum die Por Pentecofles accepiffe Spiritum. Sanctum; WW ro propofitio exponens & trevelationem explicitam applicans,, ipfa etiam poteft effe re- f MWM velata, üt patet in exernplo de receptione Spi- K ritüs San£tj ab Apoftolis: vel effe metaphyfice nl aut j H 3 — 116 Dz ka. aut phyfic? certa, üt liquet in exemplo de fta- qud t dationef tuto moriendi ad omnes homines pertinente: n i vel folüm moraliter certa, ürin hoc fyllogifmo cAti0 tf exhibetur : Omne legitimum Concilium habet quítt : affiftentiam Spiritüs Sancti : Tridentinum fuit tioni d Concilium legitimum : ergo habuit Spiritüs S. affiftentiam : vel denique tantüm probabiliter quia t Qe nota, cujus exemplum extat in fequenti difcur- qPreye fü: Omnis contritus, legitimé confeffus & ab- folutus eft in flatu gratize : fed Petrus eft con- aliqä p tritus , legitimé confeffus & abfolutus: ergo eft in ftatu gratic. fb Aiqui 7o. INota 1I, Obje&um fidei materiale etiam Trtond proximum aliud eft tale quoad fe feu proximi- Yetitte tate objectivà: Aliud quoad nos feu proximi- imum eft, quod eft revera f tate fubjectivà. revelatum , quamvis notitia de tali revelatione üq non fit füfficiens ad illius obje&tum fide creden- & a Qui ] dum: edum eft, de cujus revelatione fufficien- Hinc tem noritiam nos habemus ad fidem. pjicit&: patet, cur revelatà columbá licet etiam quo Kitgr i Ut fe fit revelata ejus definitio feu effentia meta- phyfica & partes phyfica effenriales, tamen ea Qw non fint revelata quoad nos: ltem cur plures n Qu propofitiones obfcura ante definitionem Eccle- fie fuerint duntaxat obje£tum materiale fidei OCgft . quoad fe; poftmodurn accedente decifione Pon- Jüxt QUen tificum vel Conciliorum evaferint etiam fidei obje&tum quoad nos. - Similiter aliud eft effe mü[er credibile ;; feu quod póteft. fide divinà credi , tido "n aliud effe credendum , fou quod debet fide di- d al'i- k dcü vinà credi. Ad imum enim fyfficit quo qui APE - Dz Fiprr. I17 quid fit revelatum, habeatürque de ejus reve- nb d perint latione füfficiens notitia; cum hoc cafü adfit ob- jectum materiale.& formale & fufficiens appli- df dliüm catio utriusque, atque hinc omnia ad fidem re- etnum d quifita: ad 2dum requiritur etiam notitia inten- topirti tionis divine nos obligantis ad objectum ali- quod credendum. — Queef(lio hic agitatur dun- probabil,ïsa g d taxat de credibilirate objecti formaliter impli- fefis i cité revelati tum quoad fe tum quoad nos. msdia 71. Dico [. Veritas formaliter contenra in lutis: 8 aliqua propofitione explicité revelata eft quoad Prob. ' fe obje&tum materiale fidei & credibile. tT Aliquid efle credibile quoad fe ac effe objectum p j n materiale fidei nihil aliud eft, quàm effe talem veritatem , que à Deo (impliciter & abfoluté "od revelatur aut dicitur ; üt patet ex tendentia fi- rereiit dei, que non attingit modum dictionis clarum & explicitum, fed fimpliciter fic fertur: Credo; gec quia Deus dixit. .. Sed dum aliquid à Deo ex- yellc j plicité revelatur , etiam fimpliciter & abfoluté s dicitur ac revelatür id , quod in illo formaliter m continetur; quia aliàs , cüm quod formaliter fenp * continetur in alio fit formaliter idem cum alio; ; n formaliter idem. diceretur & non diceretur, aj ml quod implicat. Ergo. Conf. 1. Revelatio feu locutio accipienda eft in fen(u obvio , morali; f j & juxta intentionem tum ufitatam tum debiram i loquentis: fed revelatio in tali (enfu fümpra for- ent j maliter fignificat , quidquid formaliter in tali Objecto continetur ; üt patet tum ex communi j d [ Edem loquendi modo, quo fignificamus definitionem per definitum, partes per totum, particulares quod 3 per qü 118 Dz Fi»r. denter. er propofitionem univerfalem: tum quia for- malis continentia talis eft. ut vi termini con- picien tinentis intelle£tus terminorum peritus flatim tiner i revelt hec ec fine aliquo intercedente motivo objedli- $3 vo alio percipiat: ergo. Conf. II S. Greg. T qn Naz. Or. 37; deSp. S. Q. 5. de T heol. feun.66. f a fic (cribit: 52 ze Dzs quinque aut. lis feptem dicente, peiie decem aut quatuovdecum colligevem , aut. ex €os quà quique auimal vattone preditum Q9 imovtale diceves , bo- TRNS n ( aninem effe coucluderem ,. m tibi mugari viderer $ nequaquam profe&ló ; cum tua. dicerem. | Ex qui- cdt: tf bus conítat, veré & propri dici objectum ali- quod in alio formaliter contentum , fi dicatur E Vr illud , quod quid formaliter continet. Ergo ve- ritas illa ver& & proprié à Deo dicitur ac reve- dicori Wiri latur à Deo, fi propofitio ; in qua illa fortndli- ter continetur , revelatur explicité: Ergo cum pridi qij obje&tum fide materiale quoad fe illud fit, quod revera revelatur à Deo, v &i 40 tale objectum. f:x'itas ejusmodi erit Jm, | 72. Dico 1. Ut ejusmodi veritas fit obje- m €&um materiale fidei & credibile quead uos, re- ts quiritur , ut certitudine excludente pruden- U. tem formidinem certum fit , eam veritatem in [ explicité revelato formaliter contineri; nec füf- d. ficit; hoc rantüm effe probabile. Prob. xm. p. Gd Ut aliquid quoad nos fir fide theologicá credi- t bile, fufficir ; quód fit revera revelatum ; 1 exiftentia revelationis fit nobis ejusmodi certi- Ttütio tudine certa; üt interim fupponimus ex inf. di- Wt cendis : fed utrumque habetur , fi certum fit p eertitudine excludente etiam. formidinem pru- p en.« Dz Fip&. 119 mqui dentem , veritatem formaliter contineri in ex« Srmmni d plicité revelato; quia veritatem formaliter con- dtus (b tineri in revelato eft veritatem formaliter effe ivo dj revelatam ac confequenter revelationem exifte- L5 re: ergo. Conf. Qui certus eft duo & tria ef- d d fe quinque , poteft vi illius revelationis, quee perhibet Chriftum quinque panibus faturáffe m d "Dd quinque hominum millia, credere, Chriftum duobus & tribus panibus totidem millia homi- dimn ! num faruráffe; àt Arriaga licét adverfarius, con- t Vi n B cedit: ergo' idem dicendum eft de omni veri- tate formaliter contenta in revelato. Proj.24.p. ietunt , ii Ex damnmatione propofitionum ab Innoc. XI. inter quas ordine 21. noftree affertioni contra- t, Bo jr ac di&orie oppofita hec eft: JZffenfus fidei fuper- naturalis 99 utilis ad [alutem flat cum uotitia ol jl f Em probabili vevelationis , imb cum fovmidine ,. quá quis formidat , "e non. fit locutus Deus. — Altera w ( udiave a[fen- eft 2oma : Poref? quis prudenter vep jumodt fum; quem babebat fupernatuvalem. Ex hac (üc as i arpuitur : Per affenfüm fidei füpernaturalis in- telle&tus objecto. credito ita firmiter adheerere d 00 j pro debet, ut fidelis non poffit illum affenfum pru- denter repudiare , imó potiüs vitam quàm fi- eritati dem velit deferere. Sed fi offet fide divinà qi m credi veritas probabiliter tantüm in alio conten- P;()l) n ta, 1mum facile fieret, fi nempe probabiliores g in oppofitum occurrent rationes: 2dum autem iif fi pro incerto bo- irrationabiliter preeftaretur ; no certum relinqueretur:. ergo. Corf. Ex op- xmfL pofita fententia fequeretur , po ffe illum ; qui certil Í probabiliffime elicuit amorem Dei fuper omnia nep pIU 4 Qu Dz Fipr. 150 eut rité fit confeffus & abfolutus, eredere fide - dierelt divinà , fe effe in gratia; quia univerfalis pro- Don Tev tit; QU pofitio eít revelata , quód amans Deum fuper reveldt "omnia aut rité confeffus & abfolutus gratice fta- tum obtineat. Sed hec fequela nequit admitti, implii contrarium ftatuente Conc. Tridentino feff. 6. Qp C. 9. his verbis : JVullus fcire valet cevtitudite fi- teond eenrir dei, cui won potefe [ubeffe falfum y fe gratiam Dei e[fe confecutum. . Ergo. molo 73. Oljic. F. cont. ym. Chriftum effe homie niends malite nem eít una veritas revelabilis; & Chriftum ef- fe animal rationale eft alia veritas feorfim reve- fislibn Vehvit labilis: ergo prior verites revelari poteft, quin alia reveletur: ergo uno revelato non revelatur M aliud in eo formaliter contentum. Coif. J. Si pf revelato de Chrifto effe hominem revelaretur Bu eífe animal rationale , etiam revelaretur effen- Qs & tiam hominis effe animal rationale ; hoc eft fal. lioe, fum: ergo. Conf. 11. Deus revelans INoé di- nl mnififfe columbam ex arca , non revelavit effen- etiam tiam columba ; & fimiliter loqui licet de unio- p Ergo. ne hypoftatica, aliísque. W g R. D. 2d. p. 4nt. Ex füppofito , quod ani- T. 1al rationale fit definitio hominis , eft alia ex- o plicit& veritas C. alia formaliter implicit& fu/d. qu feorfim explicit& revelabilis C. illà explicité re- p velatà , hec eft feorfim implieit& non revelata Qu aut revelabilis IN. .. d Cozf. J. s V. M. Ratio - efl; quia ut reveletur animal rationale effe e(- Vi fentiam hominis, opus eft, ur id de pradicato l hujus propofitionis: Chriftus eft homo; etiam tj explicité reveletur, fic nempe : homo effentia- y litet Dr Fipz. T21 eteden l liter eft animal rationale. Quia veró de Chrifto non revelatur nudum hominis nomen fed effen- retisy Deu f tia; quz füpponitur effe animal rationale, per ii revelationem , quà Chriftus dicitur efle homo, Qu n implicité revelatur effe animal rationale , eo xtio (f nempe modo , quo homo implicité eft animal d ratonale. 74d Cosf. 44 D. ,4.. Non revelavit m l effentiam columbz , h. e. non revelavit, quo- modo & per quc preedicata columba fit defi- n lr nienda vel conítituatur C. h.e. ne quidem for- hii maliter implicité revelavit de przedicatis effen- orfimud tialibus & conftitutivis columbae, quidquid re- xddd velavit de columba N. pn d 74- Jufl. Deum aliquid revelare eft Deum ( proferre verba feu aliquod fignum manifeftati- vt vum objecti cum intentione, ur audiens intelli- It dio gat: fed dum Deus profert verba cum inten- d tione ; ut audiens intelligat obje&tum formaliter n N explicité manifeftatum ,. non hoc ipfo habet lt etiam intentionem , ut intellipat id, quod in ob- T jecto manifeflato formaliter implicit& contine- tur; imó. poteft habere intentionem contra- u 6 riam: ergo. Couf. ]. Poteft definitura. effe proximeé credibile quoad nos; quin definitio fit jcité W» quoad nos proximécredibilis : ergo rmurm etiam plio poteft quoad fe effe credibile, quin 2dum etiam Á quoad fe fit credibile. p n Corff. 11. Solüm proba- MU bile eft , formaliter implicité contentum in ex* plicit? revelato effe revelatum: fed dequo pro- l d grldläm babile duntaxat eft effe revelatum, id nequit Dj etit eredi fide divinà , üt clarer ex prop. a1. damna- d ta num, 72. recitata: ergo. J $ E D. Dz Fipbr. 122 eredib E. D. ym p.:in. Non hoc ipfo habet in- tenrionem , ur audiens intelligat implicité id; fimpli quod in objcéto manifeftato formaliter implici- fed & té concinetur IN. non habet hoc ipfo intentio- tümr nem, ut audiens id intelligat explicite; fald. 4iisd non habet intentionem abíclutam C. conditio- tiná natam N. Cüm cognitio explicita definiti fit Rn implicita cognitio definitionis aut formaliter teveht contenti; Deus non poteft velle, ut audiens bible primum intelligat explicité; & non intelligat quox implicité fecundum ; quia alioquin cognitionem c hi aut fidem vellet ac non vellet: unde 24. p. min.fic folu füpponens fimpliciter negatur. . Poteft quidem cunti loquens non habere intentionem abfolutam ; ut Y5 d audiens explicit&intelligat; quod loquens non- p niíi impl:cité manifeftat,. & implicité tantümin tumqr manifeítato continetur ; imó poteft hoc loquens Q e abífoiut& nolle; & fic 2d. pars min. intellecta I admittitur; Idem tamen nequit habere inten- turd tionem conditionatam, quà velit , ut fi audienti put. attulgeat cognitio explicita fensüs impliciti reve- n lationis, audiens non intellipat id; quod forma- BN liter implicit& revelavit , revera effe formaliter ük Y implicité revelatum. Quo fenfu non poteft ha- Tinfy bere intentionem oppofitam conditionatam. NT v4d Conf. 1. Ye. IN. Conf. Difp. Ut quid fit credibile lte quoad nos, requiritur, ut id per cognitionem (etg eertam nobis proponatur revelatum; poreft au- Ug tem bec cognitio certa haberi de definito, & um de definitione non haberi, eóquód nequidem hd cognitionem pradicatorum effentialium veram fettn & propriam teneamus: econtra ut quid fit ET. credi- um Drz an:; 123 (o hvt eredibile quoad fe, füfficit, quàd fit abfolut* & mplidi fimpliciter obje£tum immediatum revelationis ; iterinpi fed definitum nequit effe objectum immedia- ploino tum revelatieuis , quin etiam fit definitio; quia ii l aliàs de re formaliter eadem, qualis eft detini- (; cundi tum & definitio, verificarentur hec contradi- ta df €toria: effe & non efle objectum immediatum y fomi " revelationis. 244 Conf. Ij. w. D. M. Eft pro- Tl babile quoad Autores fententie contrariee T. Q ii quoad nos, qui fümus in hac fententia N.. Li- cogniliqw cet hic nobis prefcindere ab improbabilitate ab- j "| foluta contrarie fententize ; tum quia illa Inno- yei g b centii damnatio non agit de quseftionibus refle- Áolarim xis circa certitudinis qualitatem inter 'Theolo- »quenswï gos controverfis, uti in aliis pluribus patet: b um tum quia, fi re ipsà falleremur in eo , quod cer- lg tum exiftimamus , & actu fidei credere cona- N mur; non habere nos affenfüm fidei fuperna- b Ht turalem ac verum, fed náturalem duntaxat & puré exiftimatum, ultró damus. yiap pl r 75. Objic. II Propofitio univerfalis eequ& luod r noncontinet formaliter particulares, ac univer- fb fale non centiner individua; vel fi contineat; orc tantüm confusé fignificat propofitiones parti- inonuf culares: ergo vi propofitionis univerfàlis reve- i at latee vel plané non, vel confusé duntaxat & in- paiitd determinate credibiles fünt particulares. Corf. . od Ut quis affentiatur propofitioni particulari fub 4jtl wuniverfali contentee, indiget difcurfü: fed in hoc difcurfü minor, expenens particularem con- mvl tentam effe in univerfàli, non femper eft revela- 0 tà; confequenter nec illa nee conclufio illi inni- LU Xa qu s N Dz Fipr. 124 xa eft credibilis: aut fi etiam eft revelata, ud urümty in his praemiffis: Omnis Apoftolus accepit Spi- [ Tuni ritum Sanctum, Mattheus eft Apoftolus; ta- de omn men huic conclufioni: Ergo Mattheeus accepit fmi Sp. S.; nen affentior, niíi ob identitatem ex- difcurf tremorum cum termino medio. Érgo. Corf. /T. tti pf Si veritas certó formaliter contenta in univerfàli uion, propotitione revelata effet credibilis; queecun- b que veritas naturaliter certa: v.g. nos nunc exi- , qu fteze, eílet fide divinà credibilis. Confequens 160; 0 eít abíurdum. Ergo. Maj. prob. Heec univer- tX falis eft revelata; Quidquid Deus- cognofcit ita diis, effe, id ita eft. Certum autem eft, Deum cog- inqu. nofícere, nos nunc exiflere: erpo. , Tanen B. IV. 1. p. z dnt. Difp. et; quia univerfa- piir m le utpote à fingularitatibus abftractum non po- teít continere fingularia: propofitio autem ut- preos o pote pro fingularibus füpponens debet eascon- tinere; quo d patet etiam à pofteriori, cüm de Tempe univerfali afirmatum preedicatum v. g. genus preai vel fpecies nequeat per defcenfüm affirmari de Tevels fingularibus, quamvis quecunque preedicata i, affirmata de fübje&to univer(alirer (ümpto pof- Q fint & debeant predicari de fingularibus. 24 Vétit . D. Propofitio univerfalis quoad (e & ex in- Ndiin fütutione vocis fipnificat confus? particula- Qnte res IN. quoad nos & ex defectu cognitionis de M omnibus individuis C. Unde & 24. p. Conf. D. Waf Ergo confusé tantüm & indeterminaté credibi- Titi f les fünt quoad (e, aut fi nobisconftent N. quo- r j ad nos, quamdiu nempe nobis certó & diftin- Ám fitiones de dg ae non innotefcunt particulares propo earüm- m Dzs Fips. 14j vt earümque in univerfàli continentia C. 24 Corf. dul J. Transm. Maj. uia fi Deus revelaret aliquid xllois;s de omnibus in fchola mihi prafentibus, pof- ITR fem id de Petro mihi prafente affirmare fine OHtafem difcurfu, fed praevià duntaxat cognitione de Pe- tri prefentia. 244 1m. p. min. N. feq. de con- $ r n us clufione. Quia hec minor exponens non ha- [is, u bet fe üt tnotivum fidei, fed tantüm üt condi- 08 Qu & tio, qua explicat & applicat nobis revelatio- nem; unde etiam ad credibile quoad nos dun- Codgi Hecus taxatpertinet; quoad fe autem conclufio eft cre- cognofdr.: dibilis per hoc, quod fit revelata in univerfáli, Dang in qua formaliter continetur. 74d 24. p. miz. D. "Tamen huic conclufioni: Ergo Matthzus acce- 'ia unié pitSpiritumS. , non affentior nifi propteridenti- tatem extremorum cum medio, fi illi affentiar m norj 9 quat precisé ex morione premiffarum C. fi affen- st tior ex morione revelationis divinze N. poffum g, O0* nempe duplicirer affentiri eriam conclufioni ex ypg preemiffis revelatis; 15ó proprer praemiflas, quae fürman revelate fünt , continéntque formaliter conclu- vedit fionem, & hie. affenfüs eft theologicus: 2dà non propter preemiffas fed tantüm propter re- m p jbus. ? velationem preemiffarum , que implicita eft re- &t velatio conclufiopis, utpote in illis formaliter e " contentz ; & hic eft affenfus fidei. | 222 Conf 11. $ . r. Juxta aliquos quia ejusmodi veritates jam Titiot ( ^ prefüpponuntur antecedenter notze, quàm di- vina fcientia de illis proponatur, Deus non vi- id cred!bl N quo detur illas revelare per propofitionem univer- falem de füa omnifcientia & ex ea orta certitu- j ditt p dine de rerum exiftentia; quamvis enim Deus uaua anit 126 | DE, FIDE. fuam exiftentiam , autoritatem etiam præfup-/ qedi qi velto £ pofirivé jam notam revelavit ; tamen id difcri- minis adhuc intercedit, quód poftrema revelà- Ó nma. rit non ex uno fine manifeftandee hujus verita- tis, fed fidei & ad fidem neceffarie certitudinis temef delen ratià; cüm econtra pro revelandis in illa uni- veríali omnibus veritatibus naturalibus non ha- ttorpin vetire beri videatur alius finis, quàm manifeftatio ; qui ramen fuperfluus eft nec neceffarius, praefüppo- j S fità jam earum veriratum certà noritià. Unde Ciaro AN. M. & ad prob. N. [upp. Quód Deus revelan- x do illam univerfalem intenderit etiam revelare pus d particulares propofitiones feu veritates füb ea t formaliter contentas. Ev 2. D. Scg. M. Omnes Qdl veritates naturales fümptee independenter aut tà pro| feorfim ab univerfali propofitione tevelate eí- qediy mf fent credibiles fide divinà N. fümptee ab illa dependenter & per affenfum illi revelationi in- Qp nixum effent credibiles /ujd. faltem quoad fe p j effent credibiles C. femper etiam quoad nosN. &def Ad hoc enim per modum previee difpofitionis Wi requiritur, ut nobis etiam veritas certó propo- ünn natur üt revelata. Abfürdi autem nihil in hac Q refponfione occurrere, patet ex eo; quód Adver- tenin i farii debeant concedere omnem veritatem naru- talem pofle inferri falrem per conclu(ionem de f theologicam in illo fyllogifmo füprà pofito: fi aurem non fit abfürdum , formari de qualibet j fi m veritate pofTe conclufionem theologicam, quam negare foret erroneum ; neque abfürdum eft, &m. quod quelibet veritas poflit fide privatà etiam Cree Xæsfii Dr Fing. 127 àm prel credi quoad nos, fi nobis íufficienter heec re- n d dic velatio proponatur. tem red 75. If Licht de fide fit, ! omnem homi. YUj vet nem ab Adamo generatione naturalidefcenden- eetttui tem effe conceprum in peccato originali; ramen s milhg de fide non eft v. g. Ciceronem effe in pecca- b n to originali conceptum: ergo propofitione uni- fchiost verí(àli revelatà particularis non eft de fide, 477. ;prer prob. Si hoc effet de fide, foret etiam de fide, ii U Ciceronem extitifle: hoc non admittitur: ergo :us d Maj. prob. Revelato toto, revelatur etíam illius m m pars effentialis: fed pars effentialis hujus pro- pares t pofitionis: Cicero eft conceptus in peccato ori- Áf Ons ginali, eft illius exiflentia: ergo. Corf. /. Jux- Venter d ta probabilem per omnem actum fidei etiam creditur ipíà revelationis exiftentia & non tan- du pe i tüm füpponi previé poteft, illam exiftere: er- go etiam in hoc actu fidei: Cicero fuir conce- diioti: ngei tus in peccato originali; Ciceronis exiftentia & defcenfüsex Adamo non tantüm preevi? fup- pad poni, fed de fide credi debet; quod tamen; [poftió cüm non fit revelata ejus exiflentia, fieri ne- tb proy iilin quit. Corf. I]. In propofitione particulari de tertio adjacenre in mareria contingente & prae- xAdié em nf dicatione actualis denominationis, qualis eft illa de Cicerone, affirmatur fubjecti exiftentia: er- duf j olit: i o fi credirur ejusmodi propofitio, deber cre- i fubje&ti exiflentia ; ficut dum de fide eft, " canem. T'obize preecucurriffe, de fide etiam eft [quuam eum . extitiffe. ; jom "Ante wefionem fuppono, revelationes univera j [ les de fübjecto complexo: h. e.; üt affecto ali- kqui - Dzr Fiptr. I28 duntat quà circumftantià, maximé quee ád preedicatum conducit, effe conditionatas, quales funt: ho- E &i omn ditione mo vereé contritus juílificatur; omnis h confecrata continet Corpus Chrifti; omnis ho- pradi vis lt mo ex Adamo defcendens &c.: has veró pro- pofitiones tantüm formaliter conditionaté con- Tntert vditüng tinere fingularia, v.p. fi hic homo eft verécons trirus, juítificatur; fi haec hoftia eft veré con- Tiictio íecrata &c. — Aatio eít; quia locutio conditio« qui q nata eft, qua aliquid enuntiat dependenter à lm circumfítantia, quam non enuntiat: fic autem . | k habere illas revelationes univerfàles, liquet 1505 - t quia hz propofitiones etiam extendunturadin- - tione, dividua, qua abíoluté & re ipsà non afficitine Jtio n tur tali circumftanrià; cüàm vi primae revelatios Quia nis vera fithec conditionalis: 11 Judas veré fuif- ii fet contritus , fuiflet juftificatus: 2705 quia Deus Veito non habet intentionem manifeítandi, talem cir- t N cumftantiam abfoluté convenire huic & illi in« pas e denom dividuo; cüm frequenter fit impertinens ad fi- dem Catholicam aut. neceffariam. vel utilemt. tm (j M $/i; quia aliàs negans illam circumftantiam de particulari individuo fàtis notam ; peccaret con- R t tra fidem. Quamvis veró purificatà conditio« ne propofitio conditionata foleat fieri abfoluta ; d & hincetiam particularis , quaf purificatam con- - pau ditionem involvit, contineatur füb univerfàli - Yerío] conditionata, atque fic ob hanc! revelatam illa pten etiam fide credibilis fiat: tamen id inprimis fal- tvela tem quoad nos non fit, niíi poft certam cog- Q f nitionem depurificatione conditionis. Deinde B V particularis non eít de fide abfolutiflime; fed n Uns Dz Fips. 129 predis duntaxat ex füppofitione : denique illa quo- esfinr'à ad omnes füas partes fcilicet fübje&tum feu con- omuis ld ditionem non eít de fide, fed tantüm quoad l; Omsl predicatum feu conditionatum ; eoquod quam- i ln vis locutio & revelatio ejusmodi compleatur ac Ia d integretur, ficut vorumaut promiffio, per con- evea . ditionemn pofiram; tamen hec pofitio feu pu- dhuebe rificatio condirionis dicta & revelata non fuit: tio « quod autem revelatum non eft, credi nequit. pendti ]àm : ficat R. V. 4. Quia fappofità Ciceronis exiften- ; liquii tià & defcenfü ex Adamo ejüisque certà cogni- du tione, nobis abfolute credibilis eft ejus conce- n &t ptio in peccato oripinali. d Prob. N.. M. z r Quia hec exiftentia non eft revelata, fed folüm hgves f l naturaliter cognita. 44 ejus Prob. D. M. Re- ; qu ] velato fine ulla conditione toto, eóque quiddita- ; ul tivé & quoad omnes partes, etiam revelatur ejus jc i pars eflentialis C. revelato füb conditione toto j tinenst , denominativé rantüm & quoad aliquam ejus par- v ] uti s tem /472. Revelatur etiam pars effentialis, quee ] ii f& haber per modum condirionati C. quee fe ha- cc 0b bet per modum conditionis N. Propofitio par- ticularis in has duas refolvitur: Cicero extitit ? conto j abf defcendítque ex Adamo; & fuit conceptus in catumit peccato orieinali, — Cüm igitur propofitio uni- o 1 veríalis, quód omnes ex Adamo defcendentes li 'eutil j peccaverint, fir conditionara, vi illius non fuit revelata prima propofitio exponens, fed tan- rlmlsfa1 "um (f tüm fecunda ex fappofito exiftentiz & defcen- I^ süs. .4d Conf. L €. N. Conf. Difp. Quia ex l) Ifffo " fententie illius principiis revelatio fe ipfam ex- du ercite 130 Dz Fipr. ercité revelat, & hinc non eft rantüm conditio, logicg i fed objectum formale quod actüs fidei, unde eu d per eum & affirmatur & creditur: econtra ext- t ld flentia Ciceronis per revelationem propofitio- excemay nis non revelatur nec dicitur, fed folüm attin- um gitur per modum conditionis; uride fide divi- igi; nà credens, Ciceronem conceptum fuiffe in mm/ i eceato originali, non credit, fed quantum ftirididn attinet ad obje£tum materiale hujus fidei, füp- dmusd ponir ex parte fübjecti Ciceronem extiriffe & folüm « fuifle conceptum: acfi dicerer: Cicero, conce- (] ex Ada- prus & defcendens naturali generatione fiperq mo, contraxit peccatum originale. 44 Conf. lgbl Il. 9. D. Conf. Ergo i creditur abfoluté & fi- QUm p« ne fa&tà füppofitione , feu excludendo etiam berele eonditionem illam impliciram univerísli pro- Ymf pofitioni intrinfecam ; debet etiam &c. C. fi- Itl a quidem abíoluté creditur, non tamen cum fler Q illa exclufione aut fine fuppofitione declarata tànrüm N. 4d Prob. Difp. eft; quiailla de cane To- flfi: biz eft revelata immediaré in fe ipfa & in par- Ti ero, ticulari, abfolutiffimé etiam & ex integro tam M quoad fübje&tum quàm preedicatum: alia deCi- fi sl cerone eft revelata mediaté ac in alia quoad mo- mfirm dum fignificandi , eáque univerfali ac conditio- llS &T natà, adeóque non abfolutiffimeé, ex integro & etiam quoad fübjectum; unde patet illam re- Ql velatam effe ram quoad 2dum quàm quoa Ó 4tium adjacens: heec veró duntaxat eft revela- düt ïq» jj ta quoad 5tium adjacens & quidem ex füppofi- to 2di adjJacentis. n Pe[ heo- 77.4 Objic. coutra. 24. VPote& dari fidest logi- b ) Dz FIDE.» 131 üm conds yfidei, u logica infirma ac imperfecta , üt patet in Petro, econti a cui dixit Chriftus Marth. 14. Modice fidel , qua- | prod ve dubitáffi? in Patre Energu meni, qui Marc. 9. exclamavit: Credo Domige / a. folim djuva incredulitatem d BG meam ! In quem locum S, Chryfoft. 5 credit, inquit; 4uomodo dicit: adjuva incredibilitatem um Al fd qui meam 2 dicamus agiturv quód multiplex efl fides , introdu&lovia Jeilicet , g perfetta. Sed talis di- T m extl ci poteft fides, quie conjungitur cum probabili folüm cognitione revelationis divine: eroo. ;r0, ( ione aL Couf. I Exli amor Dei füpernaturalis debear effe füper omia, ramen non excludit amorem de- « A bfoltt lectabilis Deo leviter oppofiti, & ftare poteft cum peccato veniali: ergo etfi etiam fides de- endo & veritl beat effe füper omnia, tamen non excludit om- nem formidinem de o ppofito, & fic flare po- ; &l teft cum noritid robabili de revelationis exi- unid flentia. — Cogf. 77. Affenfas fidei cum probabili J iif d at ranrüm notiria non foret (üpernaturalis; quia effet falfus: fed ralis aflenfüs quandoque poffer effe ve- T3. rus: ergo tum faltem poffer efle füpernaturalis. nregno [ &. D. /7. Poteft dari in firma & imperfeécta ;alia v fides theolo goxd n infirma & gica naturalis C. (üpernaturalisfu/d. imperfecta ex defectu mortivi forma- " COHdim lis & modi rendendi in. illud proprer formidi- d nem prudentem N, ex defectu füfficientis affe- t anm ij &ionis volunratis aut fiducie fidem fübfequen- jn 01 J tis, aut propter formidinem indeliberaram C. d Atque hoc ipfüm conflat ex teftimoniis allatis; d nam Petri fides primüm füpernaturalis erat fed infirma ob deficientem poftea fiduciam; dein il verà folüm naturalis erat, quando dubirabat; W l12 $ Dz Fipr. 132 quem h de quo audiendus eft S. Auguftinus hot. r4. de V. D. Ziubatie Petvi quafi mors fidei fuit; quanyis fed. ubi exclamavit, fides vefurvexit, non ambularet, 100 p ris; zifi cvedevet , ed nec mergevetur , tifi dubitavet. V. d. n.66. In quonam zzcredulitas alterius fuerit; fit: Df [ oftendunt verba ipfius priora, dum ait: Dixi n lr Difcipulis tuis , ut. ejicerent. [piritum mutum; 9 won po zuevumt . . .. fed fiquid potes , adjuva pedr 720$. PAU Itaque fides ejus perfecta & bona fuit in eo, quód Deo & in eum credenti omnia poffi- m bilia fint; quam Chriftus antecedenter ab illo mioe f hibetr poftulabat: incredulitas autem adjuvanda ver- fabatur in eo, quod cüm Apoftolos invocato penz dum nomine JEíü nihil profecifle advertiffer, de ipfius etiam poteftate ac divinirate dubitaret; tumfo atque hinc ejus fides non quoad objectum for- atl male & firmitudinem, fed quoad obje&tum ma- teriale deficeret, atque hinc etiam requifità a ent tniraculum confidentià careret. In hunc fen- MT fum exponenda eft fides, quee à S. Chryf. vo- puur catur iztrodutcloria, cui fcilicet opponitur fer- f J5 Q feBla tam fecundàm obje&tum formale ac ma- k teriale, quàm feeundürm effectum fiduciee & vo- t N lüntatis affectionem efficacem. 24 Cozf. 7. & ol D..4. Amor füpernaturalis Dei füper omnia eid non excludit à füo actu amorem delectabilis I Deo leviter oppofiti, & in eodem a&tu poteft l q are peccatum veniale N. non excludit à fub- T. 100 jecto amorem delectabilis, & fic peccatum ve- niale fimul in eodem fübjecto ftare poteít C. D Si actus amoris effet fimul actus leviter pecca- lg minofus non poffet effe fupernaturalis, utpote f quem Dz Fipr. 133 us Fori quem honeftum ex omni parte oportet effa: 1 f j quamvis veró ex dict. n. 37. peccatum veniale n av dul non impediat, ne poffit elici amor Dei füper omnia; tamen id de fide füpernaturali non te- feris f net: utpore qua habet modum tendendi in m at: À utrumque füum objectum firmiffimum , quita- UM lis effe nequiret, ftante de revelationis exiftentià T per alium etiam actum formidine. 744 Conf. II x boul E. IN. Cauf. Maj. Ideo enimà priori non eft füper- omniu p naturalis, quia non provenit ab habitu vel lu- entr d) mine fidei füpernaturali, & confequenter non juvanda?i habet modum tendendi proprium actui fidei fu- los n pernaturalis.' Hoc veró non tantüm contingit vertift dum actus re ipsá eft falfüs , fed & etiam dum « dübit cum formidine elicitur , aut in certitudine de re- velationis exiftentia non fündatur. yerhumi hs 78. Jufl. .. Ad hoc ut voluntas poffit. pru- y gl dentér imperare a&tus aliarum virtutum , füffi- Idne cit, quód' probabiliter detur earum objectum: hnj 0 etiam ad hoc, ut prudenter eliciatur actus ynítut f fid € i füpernaturalis, fufficit probabiliter dari ejus objectüm. nieict Conf. ]. Quamvis habeatur hi 01 tantàm probabilitas de exiftentia revelationis, voluntas tamen przeftare poteft, ut intellectus [/72] ? et on eliciat actum firmiifimum; 'nam damunata eft ab Innoc. XI. prop. 19. Joluntas non potef?. efficeve, ( m aäu POW ut afenfus fidei im fe ipfo fit magis firmus, quàm meveatur pondus vationum ad affen[umimpellentium. yiiP « y Ergo. Corf. II. Si credi nequit, de quo rantüm : pote probabiliter conftat effe revelatum ; ergo infide- j p* lis cui myfteria fidei noftree pree füis erroribus tantüm probabiliüs videntur revelata, non tene- j U tur queü E 134. Dz Fi»pr. ,tuif credere: Sed ab eodem Pontifice damnata propofm'« eft hec prop. 4. 745 ifidelitate excu[abitur iufi- ti$ 000 | delis uom. cvedeng, du&us opinione minüs probabili. füsfide Ergo. fde h. B. IV. Couf. Difp. A&tus aliarum virtutum majra fünt pis affeétiones voluntatis, ad quas quam- fis, lr vis requiratur, ut judicium proximum, quo tür f judicamus aliquid in his, vel illis circumftantiis & Ed f dnet efíe honeftumaut licirum, (emper debear effe cer- tum ,. tamen judicium fpeculativum , quo res hm r aliqua judicatur in fe honefta aut ita.effe , quó- non df que remoré dirigitur voluntas & operatio, po- Tid.: teft effe probabile tantüm; tum quia fzepius a um certitudinem fpeculativam pertingere non pot- perün fuümus , & fi ad operationem virturis neceffa- türdi riaíemper foret, multi actus virtutum debe-- m renr omitti v, g. eleemofyna pauperibus prz- &N benda; honor Parentibus pendendus; adora- tevdo tio hoftiae praeftanda &c.: tumn. quia voluntatis CT operatio recta, bona, &honeíta eft, quatenus Cenas eft conformis dictamini recte rationis, quod i in judicio practico & proximo certo refidet; hl quódque hàc ratione poteft facere; ut fit hone- i ftum & licitum, quod re ipsà non eít... Econ- "diïigr] tra actus fidei eít actus intelle&tüs,. cujus obje- &i &tum eft verum, & firmiffimus: jam veró ju- ped dicium probabile de. revelationis exiftentia ne- teyc quit facere, ut aliquid non revelatum re ipsà fit ftrinj revelatum , ac confequenter credibile; neque m etiam prudenter imperare intelle&tui, ut firmif- l i fimé affentiatur dari objectum fidei ac revelatio- nem. "dd Conf. 1. N. 44, ad Prob. .. Senfüm füy, t propo- DE' FripF. 135 tice d propofitionis damnatee effe hunc;. quód volun- tafatiri tas non poflit efficere vi füi imperii, ut affen- hn d fus fidei füpernaturalis nixus motivo intrinfeco fidei, h. e. divinà authoritate revelante, habeat um vt majorem firmitatem intellectualem & adheefio- dquii nis ; feu majorem certitüdinem , quam merean- ximm, j tur rationes extrinfecae, feu figna credibilitatis cirault & Ecclefize authoritas , quze tantüm pariunt cer- lebezlet titudinem cum falfitate abfoluté adhuc poffibi- um, qit lem: unde fieret ; affenfüm fidei fapernaturalem ia dl non effe infallibiliter verum; contrà ae Conc. pera ! "Frid. Seff. 6. C. 9. enuntiat. Ex quo liquet; yia s damnationem minimé ad noftram queftionem perent pertinere. — 744 Conf. H.9. D. .. Non excufa- TUIS (55 tur ab infidelitate per hoc, quód non ftatim & um d cum probabili tantüm 'notitia revelationis cre- XribU j dat N. quód alia non faciat; ad: quee ex notitia (is; d revelationis accepta tenetur C. Infidelis in thoc n vl eafü nec tenetur ; nec poteft credere, üt ex ha- [ quii étenus di&tis & prop. alia. ejusdem Innocentii jon; ( n.72.producta claret; quia tamen homini ejus- rto Tl modilux aliqua affulget de verafide, quee eft me- at dium omnino neceffarium ad falutem , tenetur d. 1 diligenter inquirere & media adeam obtinendam ajsdl adhibere, quibus adhibitis Deus illi non deerit; p vj perducétque ad notitiam fufficienter certam de jlleni? revelatione. Quare hec omittens peccat in ma- ytiil teria fidei, non quia non credit, fed quia veri- 214 tatem non inquirit, üt deberet; cüm in mate- gl ria virtutis non:folüm committatur peccatum r tunc, quando quis füufficiente habità proecepti , u notitià illud violat: fed & dum vincibiliter feu 4 culpa« p $s 156 Dz Fipr. culpabiliter id ignorat: & econtra qui hanc di- 1i, debe yduma ligentiam preeftat , excufatur ab infidelitate , eo- quod. impleat preeceptum fidei jubentis, eo in 3 p o cafu meliüs inquiri veritatem; non autem quia fequirur opinionem minüs probabilem, quam confeat hoftani habet de fua fe&ta, quod unum in hac propo- fiione damnatum füit: eoquod nunquam li- Tüme ) ilcom ceat fequi opinionem minüs probabilem, ubi daturlex , confüetudo , vel conventio de fequen- &i, tin da probabiliori, aut ubi periculum gravis dam- hm ni imminet , quod evitare non pendet ab opi- fnet nicnis probabilitate; de quibus vide Ir. de m e AG. hum. : ebfolr 79. lufl. 1. Poteft credi Chrifti praefentia Vettd in hac numero hoítia; tum quia fcandalofum Qtptum effet dicere, non effe de fide in hac numero lial hoftia populi adorationi expofita non effe Chri- RC ftum : tum quia ex Cerimoniali Romano aliís- a hg Ái ( que Dicecefànis Sacerdos viaticum adminiftrans dicere jubetur : Credis frater hoc effe Corpus iqui Domini N. J. C., & infirmus refpondere: Cre- LOT do. Ergo, cüm probabiliter tantüm conftet; It ( rl hanc hoftiam rité confecratam effe , füfficit pro- babilis notitia de formali continentia particularis fom] m in univerfali revelata, Corf. Hoftia; quee ita pro- babiliter eft confecrata, ut non detur motivum Dd el «t pofitivum prudens de oppofito, eft abíoluté adoranda: ergo etiam abfoluté credi poteft t li Chrifti ibidem prefentia; tum quia adoratio zeque exhibeturin obfequium divinum , ac actus nl dei: tum quia ut hoftia poffit abfoluté adora- cio.hl Il5 Bv 7 h Dz Fipgz. 137 qui hixt ri; debet priüs abfoluté credi, füb illa dari ob- Ql jectum adoratione dignum. Xentiy d &. NV. d. vel D. Poteft cre di.adurdas im- 1 t plicité conditionato , fi nempe hoftia ver? fit bilm, g confecrata C. actu fidei abfoluto /u/4. relaté ad n hican hoftiam üt fic veré confecratam C. relaté ad hane unqu numero hofítiam N. 44 prob. 1. wv. Quamvis abl t id coram imperito vulgo occafio poffet effe fcan- iodelte dali, tamen reipfa & coram Theologis fcando- fU ü lofüm non eft ; cüm hec propofitio nihil aliud b Íonet , ac non effe revelatum à Deo, hanc ho- :qdet ftiam effe veré confecratam. Unde nec effet vide T abfoluté martyr, qui pro hujus propofitionis veritate moreretur. [i prei "d prob. 2.X. Et pre- od ceptum illud & actum fidei effe abfolutum re- laté ad exiftentiam Chrifti füb hoftia veré con- u nur fecrata ; implicit& conditionatum autem relaté ndi Cfah pmud ad hanc nurhero hoftiam , üt nuper diximus. admiflifï!ï "dd Conf.w. C. .4. Quamvis enim adoratio heec à quibusdam dicatur prefüppofitivé conditio- ee Qr vere; U nata, quatenus nempe preefüpponit cognitio- nem, quà prudenter judicat effe hoftiam veré m conii fícti confecratam & adeffe Chriftum; non eft tamen formaliter aut terminativé conditionata , quafi yric ueiti PW diceret : adoro te Chrifte , fi forté es füb his Ípeciebus. AN. Conf. Di[p. eft; Quia adoratio : moi T elt actüs virtutis moralis atque ad voluntatem pertinens, ac confequenter remoté fundari po- i p Y teft in judicio folüm probabili , üt proximé di- &um fuit; de quo tamen ulterius adverte, judi- j u cio huic in prafenti cafü nec pofitivum nec ne- j] quia nec rationes in gativum dubium adjungils con- j I38 D Fipr. contrarium zequales illis , quee adfünt pro verá confecratione , nec etiam nullas rationes pro A o utraque parte habemus; poteft nihilominuslevis quaedam formido ex'eo oriri , quód poflibile | fir, hoftiam non effe ver& confecratam vel ex defectu legitime ordinationis vel inrentionis in $. ]x 1 | Sacerdote ; qu& tamen fi prudenter itmpedire t d offent-adorationem , omnes hoftize eà cárerent. tim: (ia W0 teyc His adde , quód füppofito etiam defectu con- fs Y fecrationis reipfa faétae non committatur idolo- latria faltem formalis ; quia non adoramus hic ts teto i objectum , quodcunque ibi fuerit , fed ea re- fündt fertur in Chriftum: undelicet intellectus invin- j cibiliter errer judicando ibidem exiftentiam Chrifli, non errat tamen voluntas , quz in fo- Itf ti (j ] lum Chriftüm tendit, quem, quia jüdicatur ibi contineri, honeftum decernit adorari. Ad Aürq Ve m prob. 1. &. D. /Eque , h. e. uterque actus exhi- betur in obfequium diviriüm C. h.e. eodem mo- meda do N. Diverfiffimum autem modum tendendi Áilog. in a&tu: fidei: füpernaturalis hactenus fàtis indi- Vg E cavimus, eumdem uberiüs inf. declaraturi. 442 vob. 2. IN. af* Nequidem enim certum judi- Ycly Y cium fpeculativum in hoc & aliis virrutum mo- ralium actibus r tl t " equiri , fimiliter di&tum eft €0nn füprà. Que contra aliam partem de füfficientia cer- u hoj titudinis: prudentem formidinem - excludentis opponi poffünt ; commodiüs infra de judicio nge credibilitatis ad actum fidei tientur. prærequiüto difcu- efïeä; t ARTI. Drs Fipr. "35 ünt p SBOTICULUS n fütonsz lominiss "n veritas virtualiter. folüm ac mediatà. vevelat " fit objeffuim mateviale fidei, - i w Tatam Vi $0. O:a [. Pro ratione continentice uniüs ntenti preedieati vel propofitionis in alio di- citur aliquid formaliter vel virrualiter revela- ter i ; eontt tum:- fi aliquid fit formaliter idem cum altero, deh a uno revelato etiam aliud formaliter revelari, ia i f. d. e. Virtualiter veró dicitur revelari aliquid idorimyi in alio . fiquid tantüm realiter idem eft cum al- tero formaliter revelato , formaliter autem di- j fed[*& ü ]lecusi ftinctione rationis ratiocinatee eft diftin&tum, cu- exiltt jusmodi funr proprietates etiam rnetaphyficee reífpe&u effentize. Sicut veró formalis revela- T j tio folet dici immediata ; fic etiam virtualis di- Vi citur mediata; qua quidem duplex eft, fcilicet p as vel mediata ex parte fubje&ti , ubi Deus non im- mediaté per feipfum fed per Prophetas & Apo- - ennt m d ftolos aliquid revelavit; quam ramen hie non y lii ufürpamus : vel mediata ex parte objecti , ubi aliquid nec in f& ipfo formaliter eft revelatum , lgt gtim f nec formaliter etiam contingtur in alio explicité revelato; fed tantüm cont inetur virtualiter in ; 1007 qidun alio tanquam in caufà & radice, aut cum eo fic connectitur ; ut per legitimam confequentiam ex eo neceffarió deducatur. Atque de hujus- "d modi revelato excjudenm 7 j qua'ftio eft; pro quà pleniüs in- j telligenda &j fio d 81. JVota 1. Licet cognitio divina non poffit effe preecifiva, adeóque Deus cognofcendo alicu- illius jus rgi effentiam etiam debeat cognofcere pro- u * nE Dz Fipb£. 140 Chfire proprietates; revelatio tamen divina faltem ex- terna poteft efíe precifiva , adeóque Deus ad re hat bilem, q extra poteft revelare effentiam, quin revelet ejus proprietatem metaphyficam aut phyficam. Ra- pas a tio utriusque eft; quia Deus in cognofcendo r eít neceffarius; unde quidquid eft cognofcibile terie f C C xatione fuze omniícientize cognoü:ere deber: in revelando autem eft liber., atque ad revelatio- xelehr fan tals nem utitur fignis creatis aut vocibus fecundüm liberam inítitutionem manifeftativis ; qua cüm Tophic exprimant unam formalitatem, quin aliam etiam ff w realiter identificatam manifeftent , etiam Deus imq Praterea Dun: poteft unam fine altera revelare. etiam, cüm revelatio non fit manifeftatio que- diorea eunque , fed talis, quae interpofitá loquentis nf autoritate tendir ad notitiam alicujus rei dandam qumí audienti; fequitur voces & figna ex fe poffeau- Tent f dientem deducere in cognitionem cujusdam ob- je&i, quin tamen illud proprié ac teftando à temin , ] loquente revelatum fit, ac confequenter credi- bile. His preefüppofitis yudte 82. Dico. Veritas virtualiter duntaxat & me- pot a diaté in altero explicité revelato contenta non Quef STUnL eft objectum matetiale fidei. Prof. Quod non creditur aut credi poteft trantüm vi loquentis fite Thii Dei ac revelationis non eft objectum materiale fidei; quia formalis tendentia actüs fidei eft heec: at I credo hoc , quia Deus dixit feu revelavit : fe iur veritas virtualiter duntaxat & mediaté in altero Q explicité revelato contenta fic non creditur nec Ti credi poteft ; nam actus fidei, quo crederem QUttin v. g. rifibilitatem Chriíti, eoquod humanitas dükhag Chri- Dz Fipr. B na fitnt Chrifti revelata fuit , zzprimis non poteft habe- que D re hanc tendentiam: Ctedo Chriftum effe rifi- nredts bilem, quia Deus dixit eum effe hominem ; üt hylan ] patet ex ipfis terminis , eó quód fic non im- o portetur motivum fidei afficiens objectum ma- m teriale feu rifibiliatem : Deizde neque iftam: eredat Credo Chriftum effe rifibilem , quia Deus di- al xit effe hominem , & omnis homo eft rifibilis; us r nam talis actus parrialiter nititur illi rationi phi- lofophice, quód omnis homo fit rifibilis: De- s; qui indmt "ique nec hanc : Credo Chriftum effe rifibi- etim ) lem; quia Deus hoc dixir; nam füpponitur Dut Deum tantüm dixiffe, Chriftum effe hominem: lod dicere autem, Chriftum effe hominem , fecun- tà lo düm fe non importar intentionem ingerendi ali- t dat quem formalem concepturn de riübili, neque 13^ J hr intentionem manifeftandi formalem conceprum j feu mentem de rifibili, quae tamen intentio fàl- g tem implicita requiritur ad propriam locutio- a d nem. Ergo. Corf. L. Revelatio Dei ad extrá poteft efle praecifiva, & etiam defa&to eft ; quia n prout ad nos pertingit , eít fignum vel vox; ntenta 7 quz formaliter & immediaté tantüm nobis in- uod [] ferunt conceptum effentialem rei per ea figni- ficate : ergo ex hoc , quód Deus revelet for- i g y m maliter eflentiam , revelationi divinse non füb- flant proprietates & alia preedicata , formaliter st dl & ratione ratiocinatà diftincta. Conf. [I. Ydeo formaliter revelatà praecisé effentià , etiam pro- : f du vt prietates effent de fide, quee in illa virtualiter continentur; quia Deus illam explicité revelan- at humüüï do has etiam implicité revelare intenderet: fe ! f oc Ü 142 Dg Fipt. produ&ä hoc nec conflat ex fe & vi ipfius revelationis necteve probatur , üt ha&tenus eft dictum : nec ex fa- vundoop €to ;. cum potiüs inde fciamus; Deum proprie- fiveitpd tetes etiam explicité revelàffe, quales fünt paf* rv fibilitas & mortalitas refpectu Chrifti, dum eas J credi voluit: nec ex fine; cüm Deus fpecialem deufor habere poffit & habeat fzep& finem ad revelan- dis redit dam eflentiam , v. g. humaniratem Chrifti, quàm Venicatu ad revelandam proprietatem , v. g. paffibilita- Gft eta rtem vel rifibilitatem ejusdem. — Ergo. fürgls o 83. Obji. L. Revelato aliquo predicato; Tediter | revelantur omnia cum ipfo realiter identificata; Teyelno quia quidquid verificatur de uno , verificatur pl . etiam de aliis realiter cum illo identificatis: ergo. bur, d Conf. I. Deusrevelando aliquam rem, eam reve- &t iimt lat juxta fuam naturam, quam reipsà habet ; tum K dma quiarevelatio Dei eft manifeftatio fcientize; quam Tlsry habet Deusde illa re: tum quia Deus revelando v.g. Chriftum effe hominem, non voluit dicere; effentiä, Upcrio eum effe hominem metaphyficum feu meta- vt phyficé fine proprietatibus fümprum: tum quia S& revelat juxta communem & humanum modum hu loquendi, fecundim quem quando dicitur v. g. relpm! homo, non folüm dicitur ejus effentia, fed quoq etiam ipfius connaturalis ftatus , üt moles cor- poris cum füa extenfione , quantitate & orga- Que h Velro nizationibus: tum quia revelato de Chrifto effe hominem, eít de fide, Chriftum habuiffe omnia utt; f C ad ftatum connaturalem pertinentia, nifi fpe- Wl Q cialis ratio vel fides ipíà nos cogat aliquid exci- pere. Ergo. Conf. 11. Deus agendo ad extra Picy gequit produsere effentiam metaphyficam ; non pro- Vg t Dz Fipz. 143 tevehnr produ&à ejus proprietate metaph yficà: ergo B nec revelare; prefertim quia ficut ad extra ope- m prox rando operatur fecundüm rerum exigentiam, ni- fi velir patrare miraculum , fic etiam debear di- les ln g (li, dune ci revelare, s s R. IV. . ad prob. D. Quidquid verificatur Ts u ! de uno formaliter accepto, verificatur etiam de chriti alis realirer cum illo identificatis N. quidquid verificatur de uno realiter accepto fu/4. verifi- 70, catur etiam quomodocunque, nempe vel vi na- turalis connexionis vel vi revelationis , de aliis : þrædi:z: jdentii realiter identificatis C. verificatur precisé vi revelationis N. — Minim? autem ex his inferri veriit pofíe contradictionem ; Vel ipfi adverfarii pro- jcatis: bant) eitmrf dum fatentur effentiam revelari formali- ter & immediate , proprietates autem virtuali- Kent .haþeï:f ter duntaxat & mediat. — Quod porro nec for- maliter reveletur proprie um tas revelatà formaliter effentià, & revelatio effe ntiz fit precifiva, ex olurdet fuperioribus fatis liquer. y fen m d Coif. L w. D. A. Revelat fecundüm naturam ; quam reipsà ha- Bu bet , m mOdll' & in quantum eam revelatio externa ex- primit C. fimpliciter fecundüm naturam , quam 1iciu3r W reipsà haber N, Equidem nihil revelar de ali- fenti quo, quod reipsà non habeat ; non tamen omnia, od quz habet, revelat. 444 prvob. 1m. &. D. Re- u nhrr (2 j velatio eft manifeffatio vel adzequara vel inadae- u quata ícientiz , quam Deus de aliqua re habet jf C. femper adequata N. 44 24. &. D. Non n voluit dicere Chriftum effe hominem meta- vqül hyficum &c. h. e. noluit dicere Chriftum ha- d df à ere tantüm eflentiam meraphbyficam hominis;. m non PW 144 Drz FiptE. atl ve non autem proprietates C. h. e. nolait vi hujus revelationis folüm manifeftare ac credendam creamit hebüife roponere effentiam;hominis metaphyficam de omnibus Chrifto N. 742 3:. D. Secundüm communem loquendi modum , dum dicirur homo ; pef fe tüm pgg Go m loquendo dicitur etiam ejus ftatus connatura- lis &c. IN. per accidens & fi ex circumftantiis ter&i füinitora loquentis intentio colligitur ; dicitur etiam fta- tus connaturalis &c. C. Hoc poftremo modo ld oy ii v.g. fi interroganti , an Sacrificium miffze fit cultus Deo gratus , quis refponderet ; ipfe Chri- dui r qua i ftus id inftituit; per hoc implicité omnino dice- ret, id Deo placere, quamvis haec complacen- 10n ver m ) tia folüm fit terminus, quocum conne&itur Chrifti inftitutio: hinc Paulus 1.ad Cor. C. t5. V. Qu d ex refürrectione Chrifti àz caufee exemplaris & meritorie probat effe de fide noftram omnium Qd Ü refürrectionem ; üt ibid. explicat le&t. 2.S. Tho- inas. ZAd qr. D . Ex vi illius revelationis fe- Ó hOlI]Oe cundüm fe fpe&taree de fide eft C hriftum habuiffe omnia &c. N. fimul cum aliis circumftantiis 18: f fümpe , aut vi aliarum revelationum , ubi Chri- üyí ftus ad Hebr. 4. dicirur homo robis per omriia fi- milis absque peccato C. Nempe quamvis ad pro- qui Gj | priam locutionem de aliqua veritate requiratur, 1mó fignum externum aptum ad illam forma- rpu Trd liter manifeftandam feu ingenerandam forma- lem ejus notitiam faltem impliciram, & 2dó lo- lelmp h C quentis inrentio hoc faciendi ; tamen cüm utrum- que locutioni poffit convenire non tantüm per Cehü elt i íe loquendo , íed etiam per accidens ratione circumftantiarum extrinfecüs occurrentium, tb Cj ut *s Dzs Pips. 14$ Jaitviln üt illa verba: Chriftus eft homo ; üt affecta à liis : Qd cireumftantiis ac contextu, fignificenr Chriftum sphyli ] COR habüiffe corpus organicum perfe&tum cum omnibus , qu& ad connaturalem hominis fta- omo, p tum pertinent. "d Co "f. 1. 3« Difp. Produ- )s o étio rerminatur ad. rem ; prout hec eft à par- circumur te rei & in effe phyfico : revelatio autem ter- i eim: minatur ad rem prout fübftar intentioni loquen- firemo t tis ad cognitionem audientis directze atque hinc m i in effe intentionali ; duei rem fine al unde quidem implicat pro- et pb rera fibi realiter. identificata, omnim: quia idem aliis effer & non effet produ&tum: c comp? non veró repugnat unam formalitarem diítin- connet &tam ab altera fine hac revelari. "d Rationem jCor. N. fupp. Conf. Quia nec revelatio , Utpote quae emp potett efTe preciíiva, necproprietas, tanquam formaliter diftincta, n (* exigunte ut revelatà effen- k tià reveletur proprie tas. lp AA Ra ativerhli ie: somnis eyehtts fhumib homo eft mortalis , credi poteft hec particula-- uml ris: hic ftudiofus eft mortalis , licer non inclu- , lU ,f datur formaliter in illa; cum hujus fübjectum non includatur foraliter in f P TL ubjecto illius, eó- quó homo formaliter non fit ftudiofus. misdf Cosf. I. Ex eo : reqüifäü ; quód revelatum fit ;; Chrifti C orpus effe in Euchariflia , iif "Trid. de fide eft juxta du hn ; etiam ibi adeffe fanpuinem , animam & j 1 divinitatem vi naturalis connexionis & conco- j &Zd mitantig : erpo etiam ex eo, quod Chriítum d a g effe hominem fit revelatum, de fide erit. eum efle rifibilem, Conf. l. In hac propofitione: gps I Ghri- f-u*iþ(ïusv eft homo , neceffarió revelatur; ':ntium)i ftum | 146 Dz FipE j ftum effe rifibilem, üt patet in hoc fy llogifmo: ! vetborum &um revelatum ; hoc rifibile Hichomo eft obje jv Tr eft hic homo; ergo hoc rifibile eft objectum re- puis & t l& X. velatum. rgo. x. D. Particularis credi poteft quoad pr&- poltiox: Teitim dicatum C. credi pote ft quoad fübje&tum N. Similiter illud additum D. particularis non in- T uf cluditur formaliter quoa d predicatum N. quo- jloing ad fübjectum C. Patetex di&tis pr. ar. fübje- hi d €&tum propo fitionis particularis in univerfali contentae non cre di fed füpp oni, quia in uni- conceptl bfoluté & fubje&tum fed i veríàli non revelatur a duntaxat praedica tum; cum veró hoc, nempe Ti qu snortalitas formal iter fit idem in propofitione Ti particulari & univerfali, füppofito üt certo; Tnom ndiofus fit homo , poffum fide cre- ii quód hic ft dere, quód fit mortal is. "4d Conf. I. D. 4. De f fide etiam eft adefle fà nguinem, animam& i- Vr vinitatem preecise ac vi fo litaride connexionis & Ctegod concomitantiee natura lis N. vi connexionis ac Veltio. concomitantice üt fübftantis alteri revelationi C ftla Chrifti Corpus in Euchari flia habere fangui- Yonin nem & animam faltem formaliter implicité re- [/] )d n velatum eft in illo ad Rom. 6. v. 9. Sceues , 4t MU 77012 THOV EUY 3 Tehin Chriflus vefuvgens ex mortuis jam gnovs illi ultrà s0n dominabitur. Quod habeat Vafün divinitatem fimiliter revelatum eft in eo Joan. vehri 1. v. 14. P'érbum cavo fa&lum eft.. Quee bina cum firi illo Matth. 26. v. 26. Hoc eff corpus eneum ; cone Ql Ítituunt quafi preemiffas revelatas ; in quibus U0 t illa conclufio de preefentia fànpuinis animee a€ T divinitatis foxmaliter continetur. Vi autem "m vete Dz Fipg.. 142 c filtot verborum illorum ,. /oc eff corpus sneum , ficue 1; Qd Lab juxta Trid. nequidem formaliter ponitur ían- guis & anima, fic etiam non creditur. d Conf. 41. &. V. 4,. Ad Syllogifmum JV. A. In pro- ( qndr pofitione enim : Chriftus eft homo, o bjectum fibgdn fn autem O revelatum eft preedicatum ; predicatu manet univerfale, dum enuntiatur etiam de füb- uN je&to fingulari: ergo objectum revelatum non pat f , eft hic homo, fed homo fecundüm fe; feu prin- In Vi cipium fentiendi & ratiocinandi , quo d in füo , quiii conceptu proprietates formaliter non includit. ubjedur 95. /ufl. []. Revelatà re metaphyficà con- u EF nexà cum termino aliquo, revelatur etiam ter: | [OPO j minus; rum quia füundamentum manifeflat ter- p i & minum feu in ejüs cognitionem audientem de- lum ftdïx ucit: tum quia ex hoc Genefis r. dito: . 7 124 priucipio creavit. Deus celum $9. terram , uübi re- apimti velatur actio, poteft credi exiftentia cceli & terrae a creataà Deo,tanquam effectus: tum quia, fi re- velatio diceret: exiftit A connexu d m cum B, pof- g fet B. credi. Sed terminus meraphyficee conne- l lU «f xionis non;continetur formaliter in re connexaz erpo credi poteft aliquid etiam formaliter non ijW j d contentum in revelato. Corf. /. Revelato uno cor- 7 momf relativo etiam revelatur alterum ; quia correlati- lod vafuntfimul naturà & co gnitione: ergo etiam re- velatà effentià, m revelantur proprietates: quia ef- t od fentia radicans & proprietares radicata fünt duo ( correlativa. Corf. /7: Licét identitas duorumcum g jü jj uno tertio formaliter diftinpuatur ab identitate illorum inter fe ; tamen illà revelará revelatur yin! L u etiam he&c ; üt patetin conclufione dedu&ta ex y 3 » dua- 148 Ds FipE. creumi duabus présemiffis revelatis: ergo &r evelatà ef- ca, licét em i fentià revelatur proprietas metaphyfi hac ab illa formaliter diftinguatur. Conf. II d tür ení Licét unum membrum contradictionis realiter diftinguatur ab altero, revelatà tamen propofi- p p tione affirmativà üt verà , contradictoria nega- al tiva revelatur üt falfa: ergo multó mágis reve- diqu latà effentia, revelatur proprietas metaphyfica. g. IN. M. Si enim non revelantur realiter bhg. qení identificata, multó minüs termini metaphyfice connexionis revelantur; quia hoc efficacius per- PT Tv fuadent noftre rationes , quee facilé huc revo-. do : Revelatà re non ideo lrl cari poflunt hoc mo prets revelatur ejus metaph yfica connexio cum alio, ibus thefeos: ergo multó B üàt liquet ex probation | l] minus revelatur terminu s connexionis feu illud | nnectitur. d Bocor eliud, cum quo res revelata co i ob., xm. T. Aff N. Conf. Quee i nde inferri pof- eft proprié ta- .| prion fet; quia heec manifeftatio non lis, requifita ad fidem; fcilicet q uze fiat teftando quia fed tantüm Thm ac autoritate loquentis interpofità fu - late talis & ex quocunque alio , que non E Syin cit ad fidem, utpote per fe unice tendentem in Jocutionem & autoritatem loquentis tanquam Qui Ti motivum. |,4d2d. N. iterum Corf. NNam dice- re, Deus creavit ceelum & terram, eft forma- li d Deus dederit effe & exiftere Yl liter dicere; quó coclo & rerree , cum propofitio activa & p affi- ftria Revelationes A d va formaliter idem enuntient. eutem non fünt accipiendee in fenfü gramma- Ri fed morali & humano fecundüm inten- Vil ticali , & aläis ll tionem loquentis ; prog: x contextu CII« « Dz Fipr. 145 veltid circumftantiis colligi poteft; àt d.n.83. Si au« fs i tem ita attendatur illud teftimonium fcriprure, Cj absque dubio formaliter hic revelata fignifica- Yns fedit tur exiftentia coeli & terre à Deo creara. Ea- pl dem &i efl ad 37.5 Nam illa propofitio ex fup- dyr n pofito fic exponitur: exiflit A. , exiftit B. , & A. Ygns r ac B. funt connexa, Unde aliter diícurrendum hia eft, quando formaliter dicitur res üt connexa j rl fub his terminis, ac quando dicitur tantüm, yeipyra qua in fe & realiter eft connexa. ^ 24d. Conf. 7. df R. ex modoó dictis D. /4. «g Corf. Revelato cor- hicite relativo quà tali & effentià quà radicante reve- renmnia latur faltem implicité aliud correlativum & pro- T. prietas radicata C. revelato illo , quod eft cor- relativum aut eflentia radicans IN. — 44 Cosf. m m if 4.&. Difp. Quamvis inter identitatem extre- morum «um uno tertio & identitatem eorum i. 4 p p inter íe fit aliqua . formalis diftinctio, tamen priore revelata revelatur implicité pofterior; po priälä at (uni quia conclufionis hujus, Mattheeus accepit Spi- ritum Sanctum, pradicatum revelatur in hac ád qn (* majore: omnis, qui ef& Apoftolus, accepit denrem! Spiritum Sanéctum ; fübje&um veró ; nempe : tanqió quod Mattheeus fit Apoftolus, revelatum eft in n ? minore: Mattheus eft Apoftolus. Simile non du babetur de revelatione proprietatis ex & in re- Á eyi u velatione effentig, üt ex Syllopgifino in hac ma- teria formato patet. . /4d Conf. 1/1I. D. 4. Con- , Apr vel tradictoria nepativa per fe revelatur üt falfa N. r per accidens /a/. revelatur füb terminis eequi- valentibus C. virtualiter rantüm ac mediaté N. m j5 Quia aliud eft objectum propofitionis affirma- tiva l] $ 156 - Dz Fipr. n D tivee quàm negativee, hinc nequidem intelle&us 1mam affirmans 2dam etiam negat, cum aliàs um ril fündme femper deberet habere duplicem actum ; imó deberet etiam negare qüodcunque metaphyfi- bt lus c&e connexionis erpó oppofitum cum veritate propofitionis affirmata, — Inferri tamen negati- Qu hypsre va falfitas poteft , & fi finis etiam loquentis ac circumfítantie fpectentur , deprelendi , quód f& intentionem habeat affertà affirmatione fimul | df etiam nepantem inficiari , illádque audientibus fieni lm d manifeftare; à quibus hoc facilé percipi poteft propterea, quód duplex negatio zequipolleat hto:e affirmationi & viciffim. Ceterüm de aliis op- Conna pofitis regula generalis communiter ftatuitur ) hzc: Revelatio füb terminis eequivalentibus di- p cit effe falfüm id, quo precis? pofito , cateris Qs per poffibile aut impoffibile prz - vel abfenti- RU bus, aliàs foret falíà. Cujus ratio eft; quia re- tem velatio eatenus oppofitum dicit effe falfum, tiücan quatenus aliquid dicit effe verum : fed preecisé fgienri &liquid dicere effe verum , zequivalenter folüm fe D eft dicere, falfum effe id, quo precisé pofito E TU lN aliàs illud verum foret falífum: ergo. Exhoc f ipfo autem oftenditur revelatà effentià non re- turp' velari proprietatem ; nam fi perimpoffibile v. g. TW rifibilitas in homine deficeret , maneret autem quí animal rationale; ficut tunc perfeveraret homo, fom fic etiam perftaret eadem intentio & mens prz- üp cise manifeftandi hominem arque eadem infal- p libilis revelatio. m 86. Objc. I7. Ad hoc ut aliquid fit de fide, [ ftimo- fufficit; ut illi poffim affentiri propter te u nium D'E FipE Yi Inteled nium Dei : fed fi conftet de identitate hotninis cum d cum rifibili; aut de metaphyfica connexione um; ij fundamenti cum termino , poffum affentiri rifi- netply bili & termino propter teftimonium Dei reve- n vert lantis hominem & fundamentum: ergo. Corf. £. n t Quando revelatur proprietas autactio unius , vi Ypentst hujus revelationis poteft etiam credi illius effen- n d qi l 1 tia & exiftentia: ergo à contrario dum revelatur ne üng] effentia, credi poteft proprietas. Cozf. /7. Ad mdentbg fidem fufficit revelatio mediata ex parte fübjecti 1 Item connexio revelationis cum objecto reve- dpigid quipi lato: ergo etiam mediata ex parte objecti; item edlist connexio proprietatis cum effentia üt revelata, hi X. D. M. Sufficit, ut illi poffim affentiri propter teftimonium Dei üt illud dicentis C. üt vibus? , cua dicentis aliud , cui illud eft identificatum aut Jf connexum NN. Sicenim non creditur propter j qur p teftimonium, fed affentimur illi propter iden- u tificationem vel connexionem ; unde quidem d p Ícientia theologica; feu a&tus ad habitum Theolo- er It gicee pertinens, non autem actus fidei theologicee g pilt fequitur. 724 Cozf. I. IN. Conf. Di]p. et; Quia ve- F gulariter loquendo fi ex parte preedicati revela- J re tur proprietas vel actio, fimul ex parte fübjecti ylevd revelatur ejus effentía & exiftentia; cüm hee fint t at quafi predicata fuperiora, quee in inferioribus tht formaliter continentur: econtra revelatà effen- 15 pfæ- tià proprietas nec ex parte preedicati nec füb- n je&ti revelatur ; quia heec in effentia zequ& pa- rum, ac inferiora in füperiori ; formaliter con- l fih tinerur. 44 Conf. II p. xm. Difp.eft; quia re- fe ra- f " velatio ex parte fübje&ti mediata extendit tione D) Dz Fipr. 152 i (s tione fui & fortmaliter ad objectum : quese au- tem fe tenet ex parte objecti, non ratione fui tificoam objectum mediatum afficir, íed folüm ratione | t identitatis realis aut naturalis connexionis con- & D0n — notat. 274d 24. Difp. eft; Quia prior connexio D ö&vþ eft ipía revelatio divina infallibilis adeóque fidei & TUrid objectum formale: pofterior eít vel identitas vel neceffaria connexio ; quae. obje&tum for- ff ii male fcientiae, non item fidei efTe poffunt. 87. Jufl. L. Ad habitum charitatis non fo- Cuntat lüm pertinet , amare Deum propter fe ipfüm, hr Íed etiam proximum propter Deum: ergo & Tànon ad habitum fidei, non folàm credere eflentiam Nl propter revelationem divinam, fed proprieta- TO. tem quoque propter effentiam revelatam. Corf. Z. 14 €X)uamvis creature contineantur in Deo folüm hr virtualiter, tamen earum cognitio in beatis perti- N.or bers netad lumen gloriee: ergo & quamvis proprietas virtualiter dunraxat in effentia contineatur,tamen f Teqi affen(us de proprietate poteft factà effentiz re- Vi velatione fpectare ad habirum fidei. |Cozf. II. prare Extfi actus reflexus non attingat immediaté mo- Yyq tivum actüs directi, ramen pertinet ad eandem Ti virtutem; fic actus quo quis quafi reflexé timet DOP( amitfionem beatirudinis priüs fperatae;: pertinet t ad virtutem fpei: ergo & actus, quo quis quafi d reflexé crederet proprietatem , pertineret ad fi- & dem. Corf. //J. A&us , quo deteftor pecca- I tum propter malitiam ejus àt offenfze Dei , eít Q actus theologieus pertinens ad charitatis habi- [cïï[[ tum ,. licét eo immediaté non attingam Dei bo- Í M UR gitatemeanquam objectum formale quod: ergo: Á € Dz Fipr. 153 quu. &a&us, quo credo rifibilitatem üt realiter iden- t l tificatam effentiw revelates eft actus propri&' m t theologicus & pertinens ad habitum fidei, licet 1onis Q eam non credam immediaté propter revelatio- Vn] nem divinam. t f R. JV. Conf. Difp.eft; Quia ficut proximusà d identt bonitate divina effenrialiter pendet & ad eum re- m f fertur, fic etiam füpponitur amari propter illam ; fin, unde in amore proximi eft motivum formale k mb charitatis, ob quod amor ille meritó refertur ad fepin charitatis habitum : à contrario revelario divi- : i na non connectitur cum proprietate, à qua di- eflenta cens effentiam prafcindit; adeóque nequit effe motivum ad eam credendam. Xropri "A Conf. 1.3. ml D. /4. Cognitio creaturarum in quocunque o fnit inedio à beatis habita pertinet ad lumen glorie at NN. formaliter in verbo feu in divina effentia à proytiew beatishabita C. — Quia veró ad hanc habendam aj requiritur, ut a&us, quo cognofcitur effentia di- feng t vina, idem fit, quo cognofcuntur creature , & preeterea Dei effentia fit ratio formalis ac mori- ( J m V, cur creatura cogno'cantur; patet hanc for- |eaid malem in verbo cognitionem creaturarum omni- exouiti no pertinere ad lumen glorize : cüm ex oppo- | perrineg fita ratione affenfüs proprietati praftitus ad fi- dem pertinere nequeat. — 24 Corf. //. &. IN..4. st orer d ex d. num. 32. /4d prob. C. .4. Nam talis timor " j p immediat? attingit motivum fpei, licet alio mo- )ei , Eü do, quàm aéctus fpei; quia timor refpicit bohi;- jg hi tatem Dei üt amiffibilem , fpes veró üt acqui- i fibilem : unde non habent diverfum object j.ep formale ür quod ; fed folüm diverfam rationem 5 Qr- 154 Dr Fripr. formalem füb qua. Ex hoc autem Difparitas m i jam fiepius data hic rurfüs locum habet. 22 b h Conf. II &. Seeundüm data ha&tenus princi- lincte pia ejusmodi a&tum deteftationis (fi fuppona- veitit tur tam obje&tum materiale fcilicet peccatum; p quàm forrnale fcilicet malitiam averfari, neque tinenty 1 habere pro objecto formali üt quod faltem par- dali bonitatem divinam, quam profequatur) (déit | tunrm non effe theologicum neque pertinere ad habi- um charitatis, utpote cujus objectum formale, | Bd fint à quo tamen tam actus averfativus quàm profe- cutivus virtutis fpecificari debet, üt quod non |u C attingit. Siveróejusmodi deteflatio fit quidem pon averfativus objecti materialis, fed tamen vel par- 10 v tialiter vel totaliter profecutivus ratione objecti ilqu formalis, (quod fieri poffe hic füppono vel ex o Wt ipfis queeítionibus alibi agitari folitis : an nempe detur actus aut virtus puree fugee, ac talis virtus am, tür,. fit peenitentia: aut an contritio perfecta firt amor Dei formalis vel tantüm virtualis ?) erit quidem inQ du theologicus & fpectans ad charitatem; fed quia hinc etiam proprium motivum charitatis habet, h?b&ï« aperté difcrimen inter Ant. & Conf. elucefcit. j 8$8. Zufi. IJ. Multa fünt de fide qua virtua- Vïngl liter tantàm fünt revelata; üt proj. Quse Eccle- & fia definit, funtde fide: fed Ecclefia multa de- fin finivit, qua tantüm fünt virtualiter revelata : Iu v. g. Chriftum habere duas voluntates , quod Cæn tantüm virtualiter revelatum erat in revelatione t d licis in Chrifto nature: Ergo. Cozf. Ne- guïar gans Chriftum effe rifibilem cenferetur hareti- , €us;, quia revelatum eft Chriftum effe homi- b nem; ]i Dr Fipr. 155 Difyra nem; imó effet formaliter hzereticus , quia qui du J negat proprietatem, negat eriam effentiam, & Vs p hinc negatà rifibilirate neparet humanitatern re- ! füppu velatam : ergo aliquz veritates fünt de fide ex JeCCaRUn vi revelationis, in qua virtualiter 'tantüm con- ri, n tinentur. m pe R. N. AT. 4d Prob..D. M. Que Ecclefia fequit) definit üt credenda, fünt de fide C. que definit e xb tantüm üt theologice certa N. Similiter D. . m Ecclefia multa definit àt credenda, quae tantüm n p funt virtualiter revelata N. üt theologicé cer- qudt ta C. De fide credendum nihil Eeclefia pro- frqis ponit, nifi quod implicité faltem eft revelatum 2 in verbo Dei fcripto vel tradito: poteft tamen us id quod virtualiter in revelato continetur, pro- od ponere tanquam theologicé certum , ita ut op- n netr pofitum illi fentire fit temerarium & fchifimati- vlv cum, non veró hereticum; de quo alibi dice- Viframt tur. d Exemplum allatum V. /Z/; Duas enim in Chrifto effe voluntates revelatum eft imme- j f diaté in Scriptura. Ex hac enim conftat Deum ts ha habere propriam voluntatem, & Chriftum effe hf Deum, ac confequenter habere voluntatem di- vinam: preter hanc autem alteram adhuc fuif- "r VW' g fe in Chrifto voluntatem nempe humanam, fimiliter habetur in Sacris Litteris, ubi Chriftus yiude qrelti: Luc. 22. dixit: /Von mea volumtas, fed tua fiat. ; ( Caterüm hic non fufcepimus definire in par- vt ticulari, sítne de fide hzec vel illa veriras fin- ) N gularis; ficut. ampliffima & difficiis provin- | / hæreria cia, in qua prime notee Doctores defüdant , .Jon* nobis imponenda non eft... Quare fi ad cafüm n par- E 156 Dz Fip£. parücularem deveniatur dicendo contra.no- mptel j priette itram conclufionem v. g. B.eftde fide ex vi reve- cudm lationis A. ; fed non continetur forrnaliter in hoc: «mq ergo; fic D. M. Si contineatur formaliter in hoc vel tecundüm fe vel fimul cum circumftan- dem po tiis confideratum C. aliter IN. & D. s. Si non eft d p de fide ex vi illius revelationis C. fi eft N. 744 delare $s. Couf. 3e. D. vm. p. /4ut.. Cenferetur heereticus; quia prefümeretur negare bumanitatem expli- ho fide d cité revelatam C. quia & fi precisà negaret aut connexionem inter humanitatem & rifibilitatem clium a aut revelationem rifibilitatis N. Circa huncfyl- logifmum: Omnis homo eft rifibilis, Chriftus G tsf eft homo, ereo Chriftuseft rifibilis; triplex ca- fus eft poflibiliss rmó ut quis non penetret g U connexionem effentiee ac proprietatis: quo ca- fu ille negaret majorem, nec dici poffet here- fütit ticus, ür per feliquet: 2dó ut quis penetratà try connexione illà & premiffis conceffis neget con- dis; ] fequentiam; quo cafu quia praefümitur negae Prel re conclufionem non ex eo, quód neget evi- Ts T dentem illationem , neque etiam praemiffam na- m Qon ruraliter evidentem; fed quód neget premiíTam revelatam, qua efít obícura, etiam preefümitur Ts & arguitur effe haereticus; quamvis fi re ipsà n non negaretrevelatam praemiffam , revera non foret hareticus: 3tió ut quis penetrer illam connexionem & concedat etiam totum, fedne- get confequens efle de fide; & fic non foret nec praefumi poflet hereticus, fed refponderet N« fecundüm noftre fententige principia. 744 2d. p V. A f-ad Prob. D. Qui negat proprieratem, IN negat Dz Fipr. 15? negat etiam effentiam üt emanantem talem pro- SOHUB'HE* UO prietatem C. nepat eam abíoluté fümptam, fe- Jterinhe cundüm í&, & prout eít revelata N. Poteft roxlier t enim quis ex proxime dictis negare connexio- r nem proprietatis cum effentia, adeóque negan- Sed . Siné do proprietatem non negare eífentiam. dN 4 de harefi ac errore theologico alibi plura. laretaa 89. Ob[erva. Ex priore prefentíque articu- TR lo coroilarii more inferri decidíque folet; num u fide divinà credi poffit, quód hoc numero Con- ilibliu cilium reprafentet Chrifti Ecclefiam: praefens alux Romanus Pontifex fit verus Papa & Chrifti Vi- $, Chrit carius: hic San&tus folenniter à Papa canoni- zatus fruatur eeternà beatitudine. rta Sed quia fin- gulares fünt cum Hereticis eequ& ac Catholicis ] pCI]QTiS : que controverfie de Majore revelata & qminore na- turaliter certa , que ranquam preemiffee afferun- fex hat que tur pro illis veritatibus in conclufione affirman- dis; hinc ubi illas controverfias in altera parte d Praleciomum noftrarum difcufferimus, ple- jtu g niüs refpondere licebit. Nunc veró ficut fuü- wgc[ q prà monuimus ad hos etiam particulares cafus ilfam t* [æmimfi deícendere, extra locum ac ordinem exiftima- 1us; ac proinde re alinit fpondendum erit modo ibi- if dem indicato. ye i OAPT IL " De Objetto materiali Fidei in fpecie. f n fot Omine obje&i materialis fidei in fpecie defignamus hic articulos fidei Catholieze; df N ; Al qui id ultra obje&um fidei materiale ad- e ejus- gt dun; » quàd fint fidei propofitiones de r modi ncgäï m 158 Dz FIDE., ichogt modi, quz per fe ad fidem fpectet, & fpecia- lem credendi difficultatem contineat. In hujus füt; ii d Árh autem aroumenti pertractatione primó quidem ia f de Symbolis; utpote articulos fidei noftre con- tinentibus, tum de articulis ipfis , demum de ( '.fiiï | yl quibusdam eorum affectionibus differerur. tuzs t n m ARTICULUS I. Mi [fstl fmido "n Obje&um materiale fidei comvenienter tradatur 1 i2 Symbolis fidei ? qien Ota. Symbolum vi nominis collationem ts 9o. N fignificat, ex ufü fümitur pro indicio fs C qiorur ac teffera; prout fidei applicatum ex ferm. 115. de tempore S. Auguítini vel alterius Autoris od Ctndà perantiqui dicitur fümma vel comprehen- ífio fidei feu credendorum fimplex ,' brevis s. (s Con & plena; ut nempe fimplicitas ruditati, brevi- tas memoriz, plenitudo confülat doctrinz. Fi- b fidein nis fymboli bujuscemodi conficiendi generatim fuit triplex: 1. ut docentes haberent unamean- Tum; al démque fidei regulam, quam omnibus propo- nerent; 2. ut difcenres tenerent fidei formu- m r ho lam, quam memorie facilé mandarent & fre- quenter profiterentur; 3. ut fideles fecum invi- hü ! js cem confentirent, ab infidelibus fe difcernerent, N l à falfis Do&oribus tuerentur. Symbolorum m communiüs referuntur. O precipuorum tria 1"um dicitur Apoftolicum, habétque pro au- fa. toribus Apoftolos, ac incipit: Credo z Deum p Patrem omnipotentem. 2dum dicitur à S. Tho- b ma Patrum , ab aliis Niceeno- Conflantinopoli- W tanum, quia à Patribus in Concilio INiceno L. | J in» A: Dz F;DE: 159 & inchoatum, in Conftantinopolitano I. auctum lii fuit; incipit: Credo iz uzum Deum. 3zium di- ) quie citur Athanafianum, atque tribuitur S, Athana- pfreor fio Epifcopo Alexandrino, & inci pit: Qyz'qm. m o que vult [alvus effe. TeCUE 91. Dico. Objectum tnaterizle fidei in me- moratis tribus fymbolis convenienter traditur. Convenienria hec patet 150 ex argumento mivdi fymbolorum; tum quia in iis continetur, quid- quid explicité credi debet: tumn quia in iis poni- at tur, quod per fe pertinet ad Dei beatitudinis no- to ii ftrze, Chrifti vize falutis noftree; aliorümque me- diorum cognitionem, propter perfectionem & ferm y Autoi obedientiam intellectüs , fpem firmandam & ex- citandam charitatem: tum quia alii magis parti- ymprehen- , r culares fidei articuli in his generalibus virtuali- ter continentur. 2dó ex particularibus Sym- j, r a, p bolorum finibus, qui in 1mo erat inftructio fidelium, in 2do refutatio herefum tunc nata- generzäia ]namt rum: in 3tio major declaratio & myfteriorum ] prap»" explicatio. 3470 ex autoritate fymbolorum, fotmi quam non Autores eorum duntaxat; de quibus TU mox dicetur, fed & Eeclefize propofitio conci- liavit; cüm illa fecerit hec fymbola fua; & Apo- üm Yl ftolicum omnibus fecerit commune , illud Pa- trum fingulis dominicis & feftis folennioribus bolnya erUnu Sacerdotibus in Miffze Sacrificio, miniftris au- tem Athanafianum in officio divino recitandum j t j Dun preeceperit. 92. Olfzrvz. Equidem fidei articuli omnes Ti non in his fymbolis, fed in Profeffione Fidei nopoh juxta preceptum Conciliü Tridentini aperté i con- fU 160 . Dzs Firxz. continentur; verüm nec illud fymboli ratio per- Esl mittebat aut exigebar, nec neceffitas errorum op- i, ol pofitorum urgebat, nec ratio difciplinae patieba- Qnqua tur. Hinc quamvis articulus de Euchariftia anto- fionem J nomafticé vocetur myfterium fideijtamen in nul- fünim: d lo fymbolorum vel deillo vel dealio Sacramen- QH 1 to preter Baptifmum fit mentio; quia Apofto- . D li & Patres voluerunt duntaxat tradere compen- V ULL yrnnr T. [ 1 dium doctrinz fidei de iis, quae fpectant ad fi- t lat dem ípeculativam, & qua indifcriminatim ab qiaviü omnibus adultis credi debent ante baptifinum; cQent reliqua enim explicabantur tunc, quando per n Baprifmum erant facti aliorum Sacramentorum i Parricipes ; &eorumurgebat praeceprum; quod ipfüm de Euchariftia teftatur S. Aug. Tr. r1. in (:UA Josnnem. Quod diffonantiam lectionum pre- N [v fertim circa $ymbolum Apoftolicum attinet; At aut ad particulas quasdam & verba ab hoc fym- fübfay bolo omiffa ,' ab alio afferta fpe&ctat; negandum non eft, occafione pofteriorum hare(uüm non- lx iW QTem nulla doé&trine fuübítantiam nihil immutantía - fuifle adje&ta, vel, quia rudibus jam abunde no- ta neque tum controverfà , fübinde effe omiffa. De quibus vide vel qui de fymbolis agunt; vel ^ ubi fingularia myfteria difcutiuntur. þmfä | De Chriíti veró ad inferos defcenfu, quem N David Pfalm. 15. v. 10. Petrus A. rr1. v. 22. Qten predicavit, norandum venit, ipfüm dogmaab ('.ïïum [ antiquiffima Patrum traditione confirmari , cüàm E de eo teftentur Iren. L. 5. adv. Har. C. 26. üty "'Tertull. de Anima,C. 32. Athan. deSal. advent. | Dii Chritti , Hilar. Pictav. in Pf 53. & 134.. Aug.in a .3' - Dz Fipx. 161 ff Pf S'g.&L. 20. orumop- de Civ. C. 15.. Hier. in C, 2.]o- n& , S.Leo M. in ferm. g. de Paf£. Dom. &c. t at itant Quanquam veró Symbola Patrum de eo men- tionem non, faciant, id tamen articuli veritati neninoj. SCLD minim? officit ; rum quia extat in (ymboloapud iA Cyrill. Hier. Catech. 4. & apud Epiphan.L. 2. adv. heeref. in compendio fidei, qui ambo flo- TO at d ruerunt fzeculo quarto: tumquiafi omiffum eft, teftante Rufino in expofit. Symbol., id evenit, Ym j quia videtur hic articulus intellioi in verbis prae- prinur cedentibus: mortuus & fepultus cfít: tum fi re- lao t D'enoris cens adjectum fuit, id fa&tum eft ob majorem Apolliniffarum & Lucianiftarum Arianorum, Imm; Qd animam Chrifli negantium , confutationem; Tr.id quin tamen hunc articulum referre deberent um pre Patres Niceni , qui dum adverfus univerfam | attini Arianorum féC&tam & cum Patre Chrifti con. hoche Tubftantialitatem & paffionem profiterentur, w hoc ipfo & Apolliniftarum & Acacianorum er- um x rorem confodiebant. frutini d m Quanzs L n poffoli condidevint fymbolumy ol quod dicitur "A4poffolicum ? ;'UHI; n 93. JVota I. "Triplici modo fymbolum dici CQ poteít Apoftolicum : 1mó , quatenu 3a2 riptu- , qd ris & Apoftolice do&rine non re pugnat ; 2dà 152 quatenus ab Apoftolorum temporibus jarm tra- igni ditumn ac pervuleatum fuit: 2rió quatenus ira !l'ia an eftab Apoftolis traditum, ur abiis quoque con- P5 Ó ditum fit atque digeflum. Quoad duplicem qduet. priorem ufurpationem confentiunt plerique hyg! omnes , fymbolüm re&e dici— A poftoli cum; pn unde 162 Dz Fipx. unde & Calv. L.2. Inft. C. 16. JVeque enim du- putat n bium eff , inquit ; quig à prima [flatim Ecclefie ovi- 1. mant abira gime, adeóque ab ipfo Jpoflolovum [ceculo inflav fhortem publice €g. ommium calculis vecepte confeffionis ob- frmb. & zinuerit. Veritas autem ipfà patet ex teftimoniis Antiquiffimorum Patrum , que recitat Nat. níedu Alexander Differt. 12. Seec. L. ex qua füfficiat t pa laudáffe Ireneum, Tertullianum & Hierony- ARA mum , quorum primus L. 1. adv. heref. C. 2. de fymbolo, cujus partem repetierat, ait, Ec- T [ ' . clefiam per omnem zerrarum ovbem. difpevjam ab "Apoftolis eor&mque difcipulis illud accepi . alter ep « fin rï : (S adv. Praxeam de eodem fcribit, Zagc vegulam ab initio Evangelii decurviffé 5 poftremus ep. 38. df [ Tnn ad Pammach. afferit , Symbolum fidei €$ [pei uo- fire ab ;Apoflolis zraditum. Quoad poftremam ar 10 veró acceptionem Apoftolicum neganr contra unanimem feré Catholicorum fententiam alii EBM $j non pauci , inter quos poft Calvinum & Eraf- Q mum pracipui funt Gerard. Voffius diff. 1. de n 1j S. Symbolis, Dupin in Nov. Biblioth. T'om. r. li Autor Anglus in Hift. fymb. Apoft. n 94. ANota II. A quaftione hac controverfa Ti i dy diftinguende íünt alie due , quee verfantur circa tempus & modum , quo fymbolum ab Csl ts( Apoftolis conditum fuit ; quamvis enim tem- poris, finis ac modi cognitio admodum explo- Of Yocan rata non habeatur, id tamen ipfam rerum nar- ratarum fubftantiam minimé elevar; fi quidem f nf heec non repugnat & validis teftimoniis firma- Al M tur. Detempore quidem fententize preecipue Qu fünt, i. quorundam, qui editum fymbolum fcd N putant uD ! Dz Fipz 165 t d. putant in eo cotu 120. virorum ,.de.quo Act, hfa. 1. mentio habetur. 2. Baronii ad an, 44. , qui tl ij arbitratur conditum anno 2do Claudii pauló poft if mortem Jacobi Majoris. 3. Rufini in expofit. ellimy ] fymb. & Ifidori Hifpal., qui ftaruunr illud effe dut M : confectum flatim poft adventum Spiritüs S., a füffit ubi Apoftoli ab invicem difceffüri nor inam pree- Hierony dicationis , baprizandorum Carechefin, & Ec- clefiarum inftirutionem in unam formulam con- ætef: Wi ; l ferendam exiftimárunt. . De modo autem rma fenteatia eft autoris ferm. 115. f:c. Leon. M. in W l (f ; ep. 13. ad Pulcheriam , aliorámque, qui volunt n gl fingulos articulos fymboli à fingulis Apoftolis 59j efIe ftatutos: 2da eft Rarberti Paíchafii & com- "d h ,1 [ Ü 4 [ T munior Recentiorum, qui putant Apoftoloscon- ofirat didiffs hoc fymbolum in commune confülentes nt Con: €à ratione ; quà eduntur Canones in Synodis noam d Epifcoporum. ;s 95. & Ipfi Apoftoli (ymbolum. Apoftoli- 28l df 14 cum condiderunt. Prob. Ex PPum teftimoniis . Toml num. 93. laudatis, quibus accedunt S. Ambrof, L. 1. ep. 7. ad Siric. & fermone ultimo de jeju- ymié nio Eltee, . Celeftinus L. in ep. ad Neftorium. Rufinus & Leo M. 1.c. Caffian, L. 6. de Incatn. vt yhon ? C. 3. & 4. S. Maxim. hom. de tradir. fymb. Pa- tres Conc. Ephefini in Relatione ad Imp. de Ne- par ftorii depofitione alique , qui illud fymbolum Tü Til vocant zZpo[lolorum, vel dicunt 4 poftolovum figna- j u pumn. fenteutis, vel per Apoflolos traditum aut ab j "dpojtolis traditum acceptámve pronuntiant ; at- g que hac quidem non ex proprio quafi invento fed ex traditione predecefforum proferunt. mbO]Um Unde Pu[iüi .L 2 164 Dz Fipx. Unde Rufinus de fymbolo pra-fationem his ver- w bis orditur: Zradunst Majoves nofiri ; Hierony- qunm 1 mus veró, Auguftinus aliique fymboli inter- m p pretes illud tanquam vetuftiffimum & à primis phredn Chriítianis acceptum laudant. Couf. juxta S. bus E nl Aug. regulam L. 4. de Baptifmo cont. Donati- Ore lw !A!ag ftas C. 24. datam, Quod univer[a teuet Ecclefia nec 0i lontil Mdl y Concilüs iuflitutum , [ed [emper vetentum efl , moa- U nifi autoritate ,Apoflolicá , h. e. ab ipfis Apoftolis &X Sed Ec- autoribus, zradzum ve&iffanà creditur. TO clefia univerfa inprimis tenet hoc fymbolum,; fil, t ipfis adverfariis fatentibus: idem dein femper Ti feu à primis jam fzculis retentum fuit , cum Pa- lt n trum productorum quidam fzculo 2do & 3tio Til floruerint, & alii teftentur de antiquitate fym- [ AU ' boli: ex quo denique liquet ; idem non fuiffe It tj editum in Concilio Oecumenico , quorurn pri- [ mum fzeculo 4to habitum fuit. Praterea au- titerg tem , cum particulare Concilium nullum affig- Auguf nari poífir, cui fymbolum fuam nativitatem Qusd debeat; neque etiam ofteridi;, quomodo à par- übis ticulari editum fluxerit ad Univeríam Eccle- DX fiam; neque fingularis aliquis autor unquam & fuerit proditus aut cum fundarnento atque au- Quom toritate ad univerfalem adeó receptienem ne- pun ceffaria proferri queat; fequitur , fymboli ori- C ginem nonnifi ab Apoftolis repeti poffe. Á 96. IVec dicas 1. Si fymbolum effet ab Apo- pre ftolis compofitum; Lucas hoc retuliffet in ACtis Df Apoftolorum, vel Apoftolus alius fuis inferuif- | tigs l fet epiftolis: 2. Deberet efle pars Scripturz ac | &Y Canonicum ; curm licet ab aliis fcriptum fuerit; At tamen Dz Fipr. '16g ts tamen id effe poffer , uti fünt Epiftolee Pauli, Hiero. quarum illa ad Ephefios per Tychicum, ad Ro- ho i manos per Phoben , ad Philippenfes per Epa- J i r phroditum fcriptaeft. 5. Idem fuiffer in omni- ; us Y Dong bus Ecclefiis; cum tamen diveríà int , quae Orientales habent, ab ufürpatis in Ecclefia Oc- m cidentali , & in hac etiam Romanum ab Aqui- nj t leeníi & Ravennatenfi, st . Wib W. AV. feq. "4 ym. s. S. Lucas , üt notat Hie. ronymus , ulta pretzermifit. bifforiogvapbi licen- 'ymbo'um» 7id, nec omnia ab Apoftolis dicta aut facta per- in f Ícripfir. Ratio veró, cur ipfe & alii in epifto- t anà lis Canonicis pretermittere fymbolum pote- d& d rant, erat tum ejusdem divulpatio jam facta & [cue ht non fi ad omnes fideles perlata notitia, tum quód.eo fine editum fuit, «wz zoz atramento aut chavtá omm p Jeriberetur ,. fed in tabulis cordis, ac memorià re- g d tineretur, uüt affirmant Hier. ad Pammach. & ]lm d vtytaet Auguft. ferm. 75. de diverfis, Ad 24. JV. faq. quoad partem fcripture ex modo dictis; ex xoipé quibus uti & ex Rufino l. c. & Chryfologo ferm. 4m E»de 62. conftat, fymbolum vivà folüm voce, non r at autem fcripto , fuiffe ab Apoftolis conditum ; ]ub g quomodo autem quod traditum eft.& non fcri- g ptum, Scripturz pars dici poteft? Ad vocem Canonicutm D. deberet effe Canonicum hoc fen- ydio f fu, quo aliquid tale dicitur , quod eít in fcri- j* pture canone N. quo dicitur tale, quod eft ca- [m AHS nonfive regula fidei, quà ratione etiam Tradi- [ i tiones non fcriptee canonicee dicuntur C.. Quae n de Scriptoribus Paulianarum epiftolarum ad- ! fue[llv duntur, lapfus fünt Basnagii & divinationes ; t 3 «um 166 Dg Fipbr. in f cum memorati tranftuliffe quidem illas epifto- | las, non autem fcripfiffe legantur. | 274 37. JV. n Eegeï 1l "" hunc f&4. Diverfitas autem fymbolorum, quie ad vo- ces duntaxat aut quzedam addiramenta ex dictis duraun g. pertinet, mira videri non debet, cum fymbo- lum unà duntaxat linpuà , Hebraicá fcilicet aut V G Syriacà, compofitum & folà traditione erat b diu fervatum , in diverfarum linguarum trans- Cahgl d latione facilé aliquam mutationem tulerit. Ce- terüm in Romana Ecclefia eàdem formà ordine dum d ac fententià Apoftolicum fymbolum fuiffe reci- iu;ü tatum, quibus fuit conditum , teftantur Rufi- nienum; nus, & Ambrof. ad Siric. Recole dicta n. 92 i 97. INec dicas IJ. Symboli nec erat neceffi- pun: tas; quia hzc oritur ab harefibus, quarum ta- Qm p men nullae Apoftolorum tempore natejfuerant : Ts nec ufüs; quia Patres primorum fa&culorum p epil Autoritate hujus fymboli nunquam conati funt doctrinam Catholicam contra hareticos ftabili- ff a re; unde videtur illis aut ignoratum ; aut per- fuafüm fuiffe,, illud non fuiffe editum ab Apo- h & ftolis: neque eeftimatio; cum in Miffa non ca- natur Symbolum Apoftolicum fed Conftanti- T ler nopolitanum, 2. T'rtullianus in relatione fym- boli non refert articulos de Chrifti de(cenfü ad p inferos , de Spiritu San&to , de Ecclefia & fe- fim quentibus : Hieronymus veró & Rufinus no- & rant Symbolum Apoftolicum concludi articulo tio Refürrectionis, & fic poftremum de vira eter- hi 2 na abefle: unde nec Romanum dici poteft Apo- Yà ftolicum, nec illi poffunt intelligi de Apoftoli- Ti co jam vuloato. 3. Vox Catholica Écclefiee i in — - Dz Fipr. 167 "n in fymbolo addita neque in Aquileenfi habetur, i j l nec legebatur à Rufino & S. Auguftino; cum j " al ille hanc vocem non expofuerit, ifte autem de- ul clarationis tantüm causà in L. de f(ymb. ad Ca- 1f techum. addiderit : quin nec verofimile eft hanc t at vocem ab Apoftolis effe appofitam ; tum quia Ore & modó poft tempora Apoftolorum Ecclefia fuit YO (f Catholica, h. e. univerfalis & per totüum orbem j diffufa: tum quia eo tempore Chriftiani nec- Y o dum dicebantur Catholici, nec Ecclefia Catho- mfïe Lid- lica ; üt fcribit S. Pacian. epiít. 1. ad Sympro- u N nianum. n R. [V. 3pl. partem. d ym. Y Falfüm eft in- Q primis tum temporis non fuiffe natas herefes, n cum graffarentur Simoniani, Cerinthiani & Ebionite , & fidelibus obreperent píeudopro- At um phetee ac falfi fratres ; üt notat S. Paulus in fuis epiftolis: Deinde poterant & volebant Apo- i qui ftoli fidei & Ecclefice confülere in futurum. "d 2. & Similiter falfum effe , quod Patres Sym- 4 h Ape bolo non fuerint ufi ad refellendos hzreticos, mne cum contrarium manifeftum fit ex S. Irenzeo & onüaüï- Tertulliano. Praterea cum Patres impugnarent yeli* hereticos ex fcriptura, quam feré unam ifíti ad ial probationem admittebant , queque articulos T fymboli claré continet, opus non erat confutare j * herefes ex fymbolo. 2443.&. Cum Conftan- ,a tinopolitanum non fit diverfum ab Apoftolico, fed hujus tantüm major explicatio contra no- j a T vas herefes, recitatione illius in Miffa & hoc fatis commendatur; quanquam Romana Eccle- )0&035' a fia etiam Apvoftolicum te r faltem quotidie inDi- j/ 4 vinis H 168 Dz Fiprz. vinis officiis, & in privatis precibus frequentif- la on fimé recitet. "d 2dum 9. INon 'Tertullianus pOruerän Yolàm, fed & lIreneus aliique ; totum fymbo- um f [ lum, üt ab Apoftolis traditum , non exfcri- ?,lüïfï bunt, íed pracipua aut plurima tantüm capita; Chrif Al ]^ 1 prout videbantur contra hereticos neceffaria , 9 reddunt; atque hinc etiam iidem variis in locis T0 J verba varia ufürpant. Caterum Tertullianum ex induflria etiam omiffiffe memorata, proba- ( nl i bile fit ex ejus cum Montaniftis commercio ; D qui peccata graviora irremiffibilia contende- bant, & Ecclefiam Catholicam , quam velin nüisd Catho ) tribus laicis confervari poffe dicebant, injurio- fo Pfychiorum nomine infamabant. Vitam g- T terpam , quam non addunt Hier. & Rufinus; a lecerunt Ambrof. vel quicunque alius Autor m "T ractatüs de fymb. & Chryfol. cum aliis. Pre- Ti Qtte terea, üt notat S.'Th. 2. 2. q. 1. a. 8., vita scter- na pars eft glorie fpectans ad animam, quam od profitemur per carnis refürrectionem de cor- iW pore; quin & ipfe Rufinus fic priorem de re- Qun 1 furrectione articulum expofüit, ut in eo illum Center de vita &eterna intelligi doceret. 24 3zium . &n. Concedunt aliqui «6 Catholicam non fuiffe ad- ünd Ti ditam Symbolo Apoftolico , cum hec non fit nota naícentis & quafi infantis Ecclefie. — Alii fyal communiüs id negant , cum & Cyr. Hier. in Tunt Catech. 18g. & Chryf. & Autor Tr. de Symb. Wi hanc vocem legerint. Poterant veró . eam ij ufürpare Apoftoli; tum quod Catholicum non ls reítringatur ad unam locorum univerfálitatem: piu tun quod Apoftoli praícii futurae dilatationis Afr : Per É Ds Fipr. 169 ! per orbem univerfüm hanc notatn fine falfitate dTj poruerint Ecclefie tribuere. Quanrumvis au- |frmis rem fàlva maneat S. Paciani autoritas, liquet Ti tamen ex Eufebio L. $. Hift, Eccl. C 1$. & 16. r Chriftianorum Ecclefiam & à Smyrnenfibus in li epiítola encyclica & ab Apollinari Hieropolita- n no jam anté nominatam fuiffe Catholicam. llinm Quzanzs Il. 722 $. ZHthanafius autor fit fymboli, p nme:cïp, quod iucipit: Quicunque vultfalvus effe &c. ? ORE 98. Nora 1. Queftio hsec meri facti perfo- m v nalis eft ac nullatenus, prout inter Criticos etiam , Injr Catholicos agitatur , cum fidei dopmate con- Vitini nexa. Quienim ex illis negant fymboli hujus Rufns autoretm efle S. Athanafium, contendunt nihil- ominus id effe certiffimam fidei reculam , ab s Antt ; Dui Eccefia & approbatam & fidelibus "'emnibus qa at credendam propofitam ; ac preterea fymboli ejus do&trinam omnem quoad fenfüm contineri N Ts in S. Athanafii operibus: quà ratione fe diftin- n de Id guunt à Grecis fchifmaticis, qui olim impu- coillt denter dixerant ; fymbolum hoc ab Athanafio ebrio atque aliorum Patrum ormnium fentens- yium üfei tiam deferente fuiffe confcriprum; item à Soci- um nianis alitsque Romanae Ecclefiee hoftibus, qui id æ AH fymbolum Saranafii facrileoà ignominià dixe- at h runt. Porro Critici negantes de alio autore nec ipfi inter fe conveniunt ; aliis nempe Anaftafium m U a Sinaitam ex vocabulorum vicinitate divinanti- bus, aliisEufebiumVercellenfem fupponentibus, m n li gt pluribus laudantibus Vigilium Tapfenfem in nti (j 4riotb Africa Epifcopum; qui circa finem fieculi qui J » O- Päx P 170 Dzr Fipr florens cum fateatur in preefatione cujusdam dia- vondir logi (e Dialogum adversüs Arianos aliósque he- "m Id reticos füb nomine Athana(ii fcripfiffe ; occa- fionem füfpicandi dedit, fymbolum à fe con- iM fe&tum nomine etiam Athanafii infigniviffe; (b quamvis de hoc nihil firaile profeffus fuerit. f (CROM ? n 99. JVota IJ. Nec hic difceptatür , aut ar- hli füDum gumentum quoddam deduci poreft ex tempore & modo feu fine , quo editum fuit hoc fymbo- CO lum. Sicut enim ifta controverfia nihil obeft m veritati de fymbolo ab Apoftolis condito ; ne- contoi Athay que etiam antiquirati fymboli Quicuzgue Vigilio aut alteri cuidam afferti ; fic nec obftare debet & fententie , qua fymbolum poítremum S. Atha- lr ] nafio vendicat. B Porro quidam volunt S. hunc Dewdi prafu id confcripfiffe in puteo Trevirenfi, Ti 1 ubi di f ruerit ad Arianorum infidias declinan- presr das: fed conveniunt plerique falfum hoe effe; fis n & natum ex hiftoria Rufini, qui L. 1. C. r8. (cri- bit bit Athanafium per fexennium in cifterna ficca; hir, in E ypto tamen non veró Treviris , latuiffe. UI Vero j imilius alii dicunt , Arhanafium id fcrip- UA fifle, quando Rome apud Julium Papam an. 339. [ ab Eufebiana factione petebatur calumniis , ac Q Rtan ih; preter fas damnatus fuerat in Synodo Tyria; finem autem habuiffe hunc , utexpofità uberiüs hp fuà profeffione & declararet fidem, & calumnias AhX | retunderet , & injuftitiam Conciliabuli oftende- d ret; üt innuunt Manuel Calecas L. 2. cont. Gra- Ta cos & Baron. ad an.340. h& 100. &. Omnino probabiliter teneri poteft, IUN fymbolum memoratum à S. Athanafio fuiffe pl COIl« Dz Fipr. 17I sdmü conditum. Ratio eft; quia preter autorita- Osquel tem Ecclefie Romang, uce illud fymbolum (f oti in officiis divinis recitandum proponens adhuc ifo in(cribit S. Athanafio, preter confenfuüm Ecclefie Yiv Conflantinopolitanze, Servianze, Bulgaricee, Ruf- füent ficee ac Mofcoviticee , que tefte Joanne Sarma- r dtd ta in ep. 1. ad Calvin. idem tenent tanquam ge- Á x fal p nuinum & Anaftefianum; prater fenfum etiam gv communem Autorum poít fzeculum duodeci- nihi dd mum feré innumerorum cum S.'T'homa in hoc Viin; t confpirantium, ftant pro Authore fymboli S. Athanafio teftes licét non antiquiffimi, tamen n Vi n & ab antiquitate & ab authoritate venerandi. $. Inter hos , quos plures recenfent Monachi S. x $u Benedicti $ Cong. S. Mauri in Diatribe ad hoc Troia Íymbolum Tom. II. oper. S. Athan. inferta, ] ) w dxi li preecipui funt 1720 Patres Conc. Auguftodunen- fis anno 663. vcl 670. (üb S. Leodepario Ep. ha- d C biti; qui hunc Canonem ediderunt: Szquis Pres- m byter , Diacouus , Sabdiaconus vel. Clericus [ymbo- , lrb lum , quod infpivante . Spiritu. "d pofloli tradide- ito Tunt, €g Fidem S. Atbanafíüi Prefuls irrepreben- 314j Jebiliter uon vecenfuevit, ab Epifcopo coudemnetur. qyis, Quibus eatenus jam preeluxerunt PP. Conc. T'o- letani IV.; quód C. 1. queedam ex hoc fymbo- pI j lo protulerint. 2d) Idem preceptum dedére um Ahytho Bafileenfis Epifcopus fieculi noni initio, li & füb ejus finem Hinemarus Archiep. Rhe- menf. ; "T'heodulphus veró Aurelian. Ep. fiecu- y. G li vo, & Ratramnus Corbejenf. Monachus & hocfymbolum Athanafio tribuunt , & ex eodem ipt Athanafii p fb plura defümunt. 3:i0. Eodem füb a nomiune Dz Fipzr. 172 futerion nomine ufi fünt Apocrifiarii, quos Greg. IX. d&et Conftantinopolim an. 1233. ad Greecos Latinis conciliandos miferat. u Denique Eugen. IV. in Currant decreto de unione Armenorum an. 1439. com- ldut,. memorat compendio[am illam fidei vegulam per Beatiffimum | Atbanafium . editam. Corf. Quia u preterquam quód argumenta oppofita plera- dm fimix que fint negativa, ac fimili fer? modo contra Íymbolum Apoftolorum intorqueri poffint, r patiantürque inftantiam in aliis fententiis Auto- p rum, (uti Clar. Sandini contra Nar. Alexan- p drum in edita de fymbolo hoc differtatione Dis g oftendit) ea non fünt ejusmodi, qua proba- Fal Preay bili refponfione nequeant diffolvi ; quemadmo- dum ex dicendis liquebir. f Q 1 1o1. JVec dicas J.. Stylus fermonísque con- textus oftendit fymbolum effe hominis Latini; p non aurem Greci, qualis fuit S. Athanafius. | us 2. Deeft in hoc fymbolo vox coz[ubflantialis ; | QWl qua ramen teflera erat Catholice fidei, cujüs- | Qu que profeffio urgebatur conftanter à Catholi- | etnr fs cis. 3. Ipfe Atbanafius in ep. ad Antiochenf. teftatur, procul fe abeffe à nova fidei formula ts condenda, & laudat Sardicenfes Patres, quód t fanciverint , nullam fidei profeffionem novam M 1 &n edendam; eoquód Symbolum Nicenum fuffi- ceret, hoftésque fidei inde occafionem ;capta- fial [ rent criminandi, quafi Niceena fides foret im- n perfe&a. 4. Harefes poft Athanafium ortee, n Nleftoriana ícilicet & Eutychiana difert& adeó teN & exprefsé refutantur in hoc fymbolo , utejus fis, &utor non potuerit non intendere illarum re- lj futa- Dr Fips. 173 ag L futationem, atque hinc seate poflerior eífe s Laj debeat. «l B. ad 151 Preeterquam quód in-fymbolo OC- j currant idiotifmi greci, quales fünt refürpere m babeut, pro debent; per omnia eft veneranda, ". ( pro omnino; confiteamur, 4uia Deus £ homo p ; pro Deum & hominem effe; certé fi etiam p com Ífymbolum dicatur latin? fcriptum, eóquód ex- | pf emplaria latina concordent, cüm ex adverío ts Aut greca varient; nihilominus ab Athanafio condi . Al potuit, urpote qui latini aequé ac graci fermo- [erui nis peritus fuit, üt conflat ex Marcellino & Fauftino fzeculi 4ti Scriptoribus, qui in Libello g p madn Precum affirmant , ab Athanafio Libros Luci- feri Calaritani in oreecum translatos fuiffe. ,4d sqeo 2d. &. D. Vox illa deeft quoad fonum & ex- s prefsé C. quoad fenfüm & zquivalenter N. qundo Profe&ó pluribus fententiis dogma illud expli- cavit, dum dixit trium Perfonarum Divinarum J m equalitarem , & unam ac eandem Deitatem, eflentiam , poteflatem &c. Cüm autem hoc (athi joden Íymbolum reliquos omnes articulos copiofiüs declaratos dederit, idem etiam de confubítan- fl 50 tialitate obíervatum : fuit.. Id 3t. i. D. Ab- i ju fuit à condenda, & laudat preceptum de non al fi edenda fidei formula nova aut Nicene contra- 1 rp[au ria, aut ob illius imperfe&tionem adjicienda C. ( lu à formula nova Nicenz omnino confona, ac y orti eam duntaxat explicante ac apertiüis proponen- ( li du te N, Priori fenfü lonoiifimó aberat Athana- a fius , & prohibuerant Sardicenfes fscere aut fie- yi aliam fidei formulam preeter INiceenam : fic- TUft r ut fit: 174 Dz Fipr ut autem Athanafius etiam Criticorum hic ad- d55 verfantium calculo fcripfir opufculum, quoex- i$Cy pofuit fidem Catholicam, quod incipit: Credi- d mus ia unum JDeum; fic fcribere quoque potuit iab expofitionem fymboli , feu fymbolum cum maj- [ am; ore credendorum explicatione. ZAd 4t. w. D. innis p PU Ejus Autor non potuit non intendere refuratio- nem ilarum herefüm quoad, perfonas N. fiemm uoad errores T. Inprimis fatentur Adverfa- lm« rii fymboli dioctrinam in Operibus Athanafii re- pun; periri ; quin tameninde fimilis objectio contra profer ea opera formari queat: deinde Neftoriani ac opií Eutychiani erroris femina olim jam; tefte Eu- lii thym. parte 2. Panoplie, à quibusdam jacta lic w fuerant; unde eadem jam proflipari poterant: Tüm gt DeniqueSpiritui San&to ufitatum eft; Ecclefiam n füam imunire adversüs futuras herefes, atque ( has etiam hodie natas Ecclefia defümptis ab an- | cuon tiquitate ac traditione armis confodere folet; | Qu nemo tamen audebir hinc Patribus füa negare | tüm, opera, ex quibus illa tela capiuntur. dinna 102. J/Vec dica$ 1. Hoc fymbolum defide- umj ratur inter opera Athanafii in Antiquiflimis & i probatiffimis Codicibus manufcriptis. 2, Ne- dim que Athanafius neque ulli Autores cocvi aut Ti qui ante fzeculum fepr. fcripsére; hujus fymbo- D li meminerunt: nec Patres Grxeci ufi fuerunt titj hoc fymbolo in CC. Ephefino ac Chalcedo- f,ffmt nenfi contra Neftorium & Eutychetem, quam- L vis Athanafii autoritas tum maximeé valuiffet: fifty] nec Latini hoc telo pugnàárunt contra Gracos (f j orto fchifiate Photiano de proceffione Spiri- tu Ielligi | Dz Fipnr. 175 m hical ; Qu tüs S. : quod tamen certó faciendum praefertim S. Cyrillo Alexandrino videtur. i Q B. ad i:. Nec affertum verum eít; cüm Jie p in cit. Diatribe PP. Benedictinornm numeren- Cummm; tur amplius duodecim Athanafii nomen jam ab Fa annis plus mille infcriptum ferentes, & alios refut addiderit Michael Lequienin diff. Damafc.; nec (onas ) Ms fi verum foret, quid evincerer, cüm fymbo- lum à eogvis vel füpparibus fcriprum, üt alia ndi 10 COR plura, poffit effe deperditum , vel adhucdum | proferri in lucem, ür plura alia S. Atbanafii lorit opufcula anecdota à P. Bern. Montfaucon pu- tle D blici jurisfacta fünt. 22 2d. &. Argumenrum hm j hoc utpote meré nepativum, ex Adverfario- pO[C*I"ïST rum etiam receptà alibi opinione, probare pa- iccleid rüm. Adde, quód nec Scriptores Ecclefiafti- $ 8f ci meminerint femper editorum omnium opuf- (s abïz:v culorum, nec fícripta etiam omnia füperfint, er f Preeterea funt que opuícula hec recenfent. n g etiam , qui probabiliter defendant , S. Greg. INa- zianzenum hujus fvmboli jam meminifle. Is d enim in Or. de laudibus S. Arhanafii hec habet: '.4( ili imid Primus ille ( Athanafius) cg folus , aut cum admo- ^ VN dum paucis , veritatem palàm apertísque vevbispvo- ye ! mulgare non dubitavit , unam trium pev[onarum di- i* ! vinitatem g. effentimn [cvipto eenfelfus: &9 quod g multis ilis Patvibus circa. Filium pris. conccfJum hadeU' Juevat, idem ipfe poffea im affevenda Spiritüs S.. divinitate fuperno afflatu coufecutus: atque. Fmpe- ) V A vatori ( Joviano) dogum ver? vegium £9 magmft- Hsc . veró verba contendunt in- n cum offert. hje e SPäf ao telligi non pofle de fiymbOlO Niceno, f&« 476 Dz Fipt. fom f alio expreffiüs damnante heerefim, poftea Ma- donztun cedonianam dictam, & apertiüs conteftanre Spi- ritüs S. divinitatem : neque etiam intellipi pof- fe de epiftola, cui fides INicaena fuerir inferta; tum quia Nazianzenus non loquirur de epifto- Ài la fed Confeffione: tum quia epiftola illa brevis & inclufi fymboli Niceni bajula fortà. dicenda non videtur dozum veré Vegiutm €g. imagnificum. j N( Quanquam veró "T'heodoretus & Nicephorus teftentur Joviano transmiffam fuiffe ab Athana- i g TU v fio Fidem Nicenam, ejus tamen nomine veni- re poteft Athanafianum Symbolum , utpoté quæ li dendm Fides Nicená duntaxat ampliüs declarata, & ] quidem id exigente Imperaroris voluntare ob QQ, F( n M exorientem tum Macedonii harefim. 43 U Ad 3.* yi ltsid &. Nec hoc argumentum ex filentio defum- ptum validé quidpiam probare; quia aliàs nec DN vel qu epiftola ad Epichtetum Corinth. Ep., ad Jovia- num ab Athanafio fcripta, nec alia ejus opera - - ltraqu effent genuina, ex quibus, licét ille herefes im- Quegm i isll V pugnari poterant, tamen à Patribus illis non fue- runtimpugnata. Ratio itaque filentii apud Grz- cos effe poterat, quód fymbolum hoc illis adhuc E incognitum vel faltem füb Athanafii nomine nec- Qu dum cognitum effet; id quod de fcripto privato mirum videri non debet, cüm $, Auop. ep. 110. qll ar ipfe de f& fateatur, Canonem, quo PP. Niceni mp[( prohibuerant , ne Predeceffore vivenre alius j jam Epifcopus Succeffor initiaretur, palàm & CU &i in Oecumenico Concilio latum ignoráffe. Li- cét veró id ferfan tempore Phoriani fchifinatis j mïütuf non ampliüs tenuerit; Athanafii tamen fymbo- ]ïlheï.( lum kDE Fipr. 177 | ggüea lüm necdum uüniveríali autoritate ab Ecclefia VU äï'ä donatum fuerat , cujus facti epocha , ütüt in- lpu certa, rardior tamen ftatuenda videtur. ARTICULUS. II j , bl M du Articuli fidei Catbolice fint. evideuter. cve- dcef dililes ? 13 T j Ora 1. Credibilitas eft dignitas aut me- 103.1 ho ritum extrinfecum, ut aliquid firmis- b at fimé eredatur tanquam à Deo revelatum: con- L d Tine t fiftit vel fundatur in argumentis feu motivis, - qua& imarió & immediaté tendant ad períua- , ipi - liritii dendam exiftentiam revelationis divinz de ali- üntarei quo, edarió autem & mediaté ad perfuaden- Ali durm , illud effe verum : fpe&tari autem credibi- ( 9 litas ifta poreft vel abfoluté ac fine comparatio- ne, an fir major vel minor refpectu oppofiti; vel comparativé ac refpeétiv? ad aliud ; quee utraque confideratio hie à nobis adhibetur. Quamvis enim necdum conftitutum habeamus o —— A — — — » )l plené difputare pro illa verirate, quod una Ca- h * tholica fides ac religio & vera fit & falvifica prae j^ lil aliis fe&tis omnibus, tamen cum credibilitas Ar- ticulorum fidei , quam hlc methodus inftituta IIl p I']) exponi requirit , fine ea commod? traétari ne- queat; tangenda faltem queedam illi argumen- " N N to propria funt, uberiüs in Parte 2da declaran- da. Porro fecte Religioni Catholicee oppofitee nte avll'üï j o reducuntur ad tres claffes : 1. Eft Paganifinus; Fä & eft illorum qui nec Vetus nec Novum T'efta- f ; r menturm admittunt ; cujusmodi funt Athei,Po- hilra fjm ythei; Mahometani : 2. Judai(inus , & eft eo- ll M rum J Dz Fripr. 178 rum,qui V.Lege admifsà refpuunt novam, auf fatent Meffiam adhuc exfpectant: 3. Harefis, & eft yli ilorum, qui utrumque Teítamentum quidem , credunt, fed non eo modo, quo Ecclefia vera; — f vii qua eít executrix Teftamenti ac fidei regula. af 104. JVota /J. Motiva credibilitatis pro Ec- R clefia & fide Catholica ad tria capita referri pof- j funt. um eít triplex do&rine , quam Eccle- TR n fia profitetur conditio, veritas nempe , fanétitas hu &efficacia. Veritas quidem in plurimis rationi ( 1naxime confentaneis elucet per fefe ; in füper- tele naturalibus autem tum ex convenientia ad Deum Tranter & ejus excellentiam ; tum ex teftibus aliisque dos modis probantibus affenfüm etiam praeftandum m iis, qua captum excedunt : Sanétitas perfpici- d tur tum ex ipfis legibus & praeceptis religionis, tii Q tum ex hominibus ejusdem cultoribus accuratis: Titin Efficacia denique intelligitur ex admirando mo- d do, quo primüm introducta , dein per totum Tom; mundum propagata ; ac tandem inter tot diffi- Qu : cultates femper fervata fuit. 24um eft teftium diidi autoritas, confenfüs ac multitudo ; preeter Chri- m ftum enim fidei Autorem teftimonium ferunt àni Patriarchee & Prophete ; quorum fipure ac nf prediétiones in Chrifto atque ejus Ecclefia ex- Yil plete funt , Apoftoli; Doctores, Martyres ac fenti Confeffores omnes ; qui tum pradicarione & TK fcriptis tum opere ac perpeflionibus veritatem W 01 fidei confirmàrunt. 3tium fünt miracula fere W. innumera , que in fidei confirmationem fzeculis Ó omnibus patrata funt: quó etiam pertinet po- düdï teflas à Chrifto Ecclefioe tradita in daemones; faten- , — Dz Fipk. 179 Ovam, ? fatentibus ipfis fe vel invitos à corporibus ex- $; Q m qii j pelli. rog. JVota I]J. Evidentia eft quafi videntia V 11 Wt ; j feu vifio objecti, quod intelle&tui proponitur, gU ac fi illud pre oculis haberet : unde ultra certi- ts pf tudinem importat fpecialem claritatem , ex cu- r jus defe&tu actus fidei licét. meraphyficé certus un E tamen non eft evidens. Communiter dividitur y ts in objectivam feu fundamenralem & formalem. Is t Objeciva eft apparentia objecti ram clara, ut in- : indpt telle&um attendentem -& 'propofita fibi pene- adm trantem convineat feu neceflitet ad affenfüm in« ys diit dependenter ab imperio voluntatis ; eaque vel ræüani«;.; eft immediata , quando clara apparentia ipfius j peti objecti in fe habetur, vel mediata, quando cít relinios talis apparentia in alio; quo fenfü argumenta & CL rationes, ex quibus aliqua res clar& deducitur , ando ? dicuntur evidenria fundamenralis & objectiva. K ta(mj? Formalis e(t ipí& a&tus intelle&üs , quo iíte ita tb claré apparens obje&tum percipit. Utraqne füb- JHl dividitur in metaphyficam, phyficam & mora- g lem. 1n harum explicatione variant Autores; m dum alii communiüs illas explicant per impo- fipo ^ tentiam metaphyficam , phyficam & moralem, xdfit ne illi apparentia fübüir falíam ; ali per impo- s* rentiam diffentiendi meraphyficam , phyficam a & moralem; alii tandem eas diftinguunt ex mo- yetd tivo metraphyficé, phy(icé vel moraliter con- nexo cum veritate. gui jl Porro de evidentia morali majus etíam eft i p diffidium. — Aliqui enim illam adhuc fimplicirer & proprié talem confundunt cum morali certi- M 2 tudine; f 180 Drz Fipg. n5 tudine, eámque precisé conftituunt per exclu- fionem prudentis formidinis, quamvis ad evi- eyidenr iler dentiam moralem fummam poftulent etiam ex- clufionem formidinis indeliberatee & impruden- i, tis: alii tantüm addunt illi rales vires, qu ita Ti rapiant intelle&tum , ut faciant diffenfüm faltem t moraliter impoffibilem, h.e. valde difficilem: fä.;l'.'rl'.ï €ó quód in Logica controvertitur, utrüm evi- ff dentia neceffiret quoad exercitium , an folüm foiem quoad fpeciem ad affenfüm rei evidentis. Com- uf inunior tamen fÍententia videtur füpponere, (il V. ] quod de ratione evidentiee propriee generatim fit, intelle&um ita convincere, ut ratione cla- fl ritatis excludat omnem formidinem etiam im- (ti] D prudentem de oppofito , dummodo expendan- füer Q tur & penetrentur termini vel motiva. Atque Des, hoc videtur defiderare ipfius vocis etymon ; fütita unde ficut pofità applicatione oculi non poffum r Í fufpendere vifionem obje&ti vifibilis, fic pofità 4 applicarione intelle&tüs ad objectum evidenter t apparens; non poffum füfpendere affenfüm, & lm f confequenter nec formidare. Accedit preter alias rationes etiam differentia, qua eft inter ts probabilitarem ; certitudinem & evidentiam; tam j cüm enim folà probabilitate pofità poffim pru- ( denter formidare de oppofito, & hinc requi- Iny ratur imperium voluntatis, ut inclinetur intel- dj lectus potiüs ad hoc, quàm illud: pofità autem nïflg:a folà certitudine, intelle&us adhuc poflit formi- 3yl.a D dare imprudenter : fequitur & hanc formidi- u dinem excludi debere ab evidentia, utpete cui t j aliquid ultra certitudigem tribuendum eft. 106. Dz Fipr. 1 81* perends ro6. Dico J Articuli fidei Catholice fünt ( dj evidenter credibiles affenfu firmitfimo tanquam o à Deo revelati, evidentià proprià & fimpliciter ml tali; feu excludente omnem formidinem etiam quei imprudenrem. Prob. £. ex auctoritàate, Nam m fia 1. Ícriptura 'Pf. 92. v. 5. dicit : Toflimonia tua (iftclen credibilia fa&a funt mimis, PC 97. v.2. & 3. INo- ynim ej zum fecit Dominus [alutave fuum. .. Fiderunt om- u fin nes tevmimi tevre [alutave Dei. Sap.6.v.17. Cla- r Q va e[) [apieutia, €g que muniquam marcejcit , ac fa- hppom» cilà videtur ab bis, qui quevunt eam.. 1. Joan. 1. generm v.2. Fita manifeflata efl , €9. vidimus , &5 1efla- itionet uv , e9 ammntiamus volis vitam eterman, que tiam f erat apud Patrem $9. appavuit zobis. . 2. Patres, :xpenc'zc: inter quos S. Chryfoft. orat. Quod Chriftus fit N Deus, de fienis credibilitatis inquit : /VuZlus bis ; (f contradixerit , nifi qui valde infauus €9. totus flupi- agl dus fit. S. Aug. de iisdem L. 12. cont. Fauft. ! k poh*;i C.43. Quid ad bec , ait , ve[ponderis in[aui ? nem- eiiiat pe ifla mamifefla funt : mempe omnes , non dico ca- nfum;i dumnias contradiclionis , fed etiam uebulas dubita- j t tionis expellunt. Idem veró ceteríque feré om- eli i nes dicunt Ecclefiam Martth. 5. fuiffe fipnifica- dentiüt tam per czozatem fupra montem pofitam, que ne- quit ab[cendi. 3. D. 'Thomas hic q. 1. a. 4.ad 2. fmpr j quUl' inquit: /Vog emim credevet , mifi videvet ea effe cve- denda vel propter evidentiam. figovum , vel propter 1 fH[f.' u aliquid bujusmodi, — Et q. $. a. 2. dicit, quàd in- zellelus. comvincatur , ut judicet e[fé credendum,, j m us quamuis 107 convincatur per evidentiam vei ,id eff veritatis credende. — Jam veró hec ipfa vel ex- poreall " m proprie talem; v;l Í prefsä: enuntiant evidentia 3 atis Dz Fipr. 182 fine t fatis indicant claritatem talem , que excludat omnem formidinem etiam imprudentem ; eo. formi Carhol quód zimia credibilitas dicat aliquid plus, quàm certitudinem moralem requifitam ad actum fi- feipo, dei, & verba videri , sniotum aut manifeflum effe , epilo]] appavere , liüt ea ipfà , quibus fcriptura exprirmit I/* evidentiam exiftentiee Dei, que fané eít pro- GOrnpat pria ac fimpliciter talis. — His pofitis fic argui- N EC tur : vel illa evidens credibilitas à Scriptura & Patribus afferta pertinet ad omnes & fingulos gl fidei Catholicee articulos , vel immediaté tan- dbl tüm afficir do&trinam , quam Ecclefia Catho- eviden lica proponir credendam : fi 1mum ; explicité lr dicuntur & fünt articuli fidei Catholicee eviden- finte ter credibiles : fi 2dum; implicité faltem dicun- en'dev tur & funt tales; quia doctrina Ecclefiee Catho- i licze formaliter includit illos articulos. ProZ. 77. D Prudens credibilitas articulorum fidei affenfu Nïþ*t firmiffimo propter divinam revelationem dedu- feth mj citur ex praemiffis evidentibus proprià eviden- tià talibus: ergo eádem evidentià eft credibilis.. ff fs . "dnt. prob. in hoc fyllogifmo : Quoties eft mo- raliter' certum , Deum aliquid revelàáffe, pru- v denter id credibile eft affenfü firmiffimo tan- fs quam à Deo revelatum : fed ex fignis credibili- fe N tatis eft moraliter certum, Deum revelàáffe arti- culos fidei Catholicae: ergo hi fünt prudenter fcn"; credibiles affenfü firmi(fimo , tanquam à Deo ln revelati. Maj. elt evidens ex terminis : A. ln etiam eft evidens ; quia evidens eft, praedicta lhl)c figna habere fínmmam vim ad movendum N quemlibet cordatum ac fapientem ; adeó ; ut Jts ine j Dz Fipr. X'I83 ! exdiir fine nota levitatis & imprudentie non pollit Im;d formidare de veritate Religionis & dogmatis i5; qia Catholici , quam virh quiliber poteft experiri in adum i fe ipfo, & fe expertum fatetur S. Au g. contra ifunij epiftol. Fundamenti C. 4. eXprim IO7. Dicoll Articuli fidei Catholice etiam eip comparativé ad alias fectas confiderati fünt fi- mili ratione evidenter credibiles. Pvob. Nulla f a riptrnd Íe&ta Catholicee Religioni comparata remanet Ra cre- ii prudenter credibilis, nec tanta habet fi edure a dibilitatis, quanta habet Religio Catholica ; üt j [a t " evidenter conftat: ergo Articuli Catholicae Re- ; epr» j ligionis non tantüm abfoluté fed comparativé z li funt evidenter credibiles. — Pars'17. prob. Quia m dit evidens eft , nullam fe&am effe, quae non neget e Citt aliquid Deo debitum , aut. non affirmet quid Dl Deo indignum, aut non admittat quidpiam vel T turpe vel rationi fansee repugnans ; üt fingulas enáté fectas percurrenti conítat : contrarium autem j i omnino in fide Catholica effe, non minüs mani- vediis feftum eft. Erpgo. — Pars 24. prob. Evidens eft, feCtas alias vel nulla habere credibilitatis figna; m mu vel fi que afferantur effe pauciffima, dubia ac fu- fpecta; cüm econtra pro Catholica Religione fint jmo t credfql , feré innumera & ita certa ac conteftata, ut hinc Richard. Victorinus L. r. de Trin. C. 2. recté if rudemiï fcripferit: Domine , ff errov eft ,à te decepti fumus. JVaim ifla (fidei nempe noftre dogmata) z zo- , 2 bis tantis fignis 69 prodigiis confirmata fuut 9. 1a- fædith libus, que ton sift per. te fievi poruerunt.... Unde andun . Àug. L. cont. ep. fund. 1.c. inquit : AMulta fuzt , que. i ejus (Ecelefiae Catholicae) gremio me $; 4 jguflis- lr K DE FEipE, 184 densatt juffiffime tenent : tenet con[eufio populorum t2 gen- dium , teuet autoritas smiraculis incboata ; [be au&la, f um fie d cbavitate firmata , €$ vetuflate mutvita ; tenet ab nj ipfa [ede Petri "Apoftoli , cut pa[cendas oves fis Do- Q ij A qminus smandavit , usque ad prefeutem Epi[copatum fucceffto facevdotumg tenet demique ipfum Catbolice Aa[ & & zt0:men , quàd mon . fine cau[a. inter tam. multas ba- " vefes fic ifla Ecclefta obtinuit fola &c. — Conf. Mo- l MQ jl tiva credibilitatis pro fide Catholica ex dictis fuünt fimpliciter evidentia: ergo evidenter re- Y ITf pugn iquamcunque religionem aliam contra- xiame fle zequ& vel magis credibilem ; quia aliàs dj nüe J vel utrique fimul affentiri poffemus, quod im- plicat, cüm-éibi contradicant ; vel contrariam 0n t i pra noftra amplécti, quod veritati Anteceden- Gd tis priàs demonílrate non minüs aperté re- m tj pugnat. hi pr' 108. Objic. cort. vm. Si articuli fidei effent tiüent evidenter credibiles , etiam forent evidenter (untu poffibiles; ficut fi effent evidenter impoflibiles, t forerit evidenter incredibiles: unde prior pro- l w f pofitio concedi debet , cüm ex dialectica bona Qd M bl fit illatio à contradictorio confequentis ad con- I tradictorium antecedentis. Sed primarii faltem þw articuli non fünt evidenter poflibiles, àt liquet tm qe in myfteriis "Trinitatis , Incarnationis: crgo. Corf. ]. Objefctum denominatur credibile ab tl actu fidei, ficut intellipibile ab intelle&tione: fed M objeétum ab a&tu fidei, utpore obfcuro, nequit j MI denominari evidenter credibile:ergo. Cozf. Z7. N iNihil eft evidenter credibile, nifi evidens fit; d'x evi- ipfum prudenter e?edi poffe ; fed non eft " dens 'Dz Fipr. 185 1 " [/! UM dens articulos fidei noftre prudenter credi pof- V)/ J I»H;:In íe ; tum quia non eft evidens eos credi poffe d d fide divina infallibili & infufa; cüm aliàs evi- t ji] dens effet poflibiliras fidei füpernaturalis : tum jifaqus quia non eft evidens credi poffe fide fallibili & hC naturali; cüm in terminis implicer fide fallibili muju & naturali aliquid credi, quod eft credibile af- nf fenfü infallibili & firmiffimo , qualis debet effe e d fides divina. Erpo. d far fa. M W R. 1. IN. fej. M. Quia poffibilitas haberurab IT CO intrinfeca non repugnantia pradicatoruin , cre- quadi dibiliras veró à fignis credibiliratis extrinfecis: quit unde licet credibilitas füpponat potlibilitatem ; Onttit Atl "W non tamen debet füpponere evidentiam ejus, nrecsd cüm diver(a moriva fint pro hac & illa. 2. AV. parit, Cum impoflibilitas proveniat ab intrin- patté t feca repugnantia predicatorum; hoc ipío, fi ea da d n evidenter innotefcat, non poteft fieri credibilis; ei p quantumcunque multi teftes contrarii accedant; ] (ijis atque hinc impoffibilitas evidens excludit pofi- yiür p tive fui credibilitatem : econtra cum evidens credibilitas adveniat tantüm ab extrinfeco , etiam w but Ti res de fe. impoffibilis füb motivis extrinfecis riiit proponi poteft àt credibilis ; atque hinc licet üt gt aliquid non fit evidenter poffibile, non excludit gt credibilitatem, praefertim cum ipía poflibilitas dii 1 ä | rci fiepe ex motivis extrinfecis collipatur. 3.JV. [ fipp. Quód axioma diale&ticum hic locum ha- [ beat; nam allatee propofitiones utpote modales j " [0// ] ] non fünt contradictorige , cum non negetur mo- dus; fed fünt contrariee duntaxat ; quee licet non ICHD 1[7 Cü a potlint effe fimul verze , falfae tamen effe queunt. [ M 5 Porro 186 Dz Fipr. yrio pro Porro ut legitim? concluderent fic erant po- nendae: fi articuli fidei effent evidenter impof-- dtinad fibiles, non forent evidenter credibiles : ergo fim dir fi evidenter credibiles, non forent evidenter & par | (ranstmit impoflibiles ; qua tamen argumenratio nihil no- ftre fententie officit, cum articulos fidei nec Qm;q at d dicamus evidenter poffibiles ,nec evidenter im- poflibiles permittamus. "d Couf. I. D. M.De- lum ao ithecf nominatur credibile ab actu fidei tantüm NN. à motivis etiam praviis ad actum fidei; & poten- NT mordi tiam prudenter credendi conflituentibus C. 4.: £2 m.ac D. Corf. Non eftevidenter credibile vi ft f actüás fidei C. vi motivorumcredibilitatis & actüs Wnom prudentiz ad fidem preambuli N. Evidentia Que d credibilitatis poteft afficere ipfum actum fidei; F quod aliqui dicunt credibile evidenter; fed hec l à nobis non ftatuitur , cum actus fidei debeat Qu d effe obícurus: poteft autem etiam appellare ticdls [ potentiam credendi, feu quod evidens fit , obje- V H étum prudenter credi poffe actu fidei obícuro; fnot & hoc communiter dicirur evidenter credibile; lm in atque à nobis tantüm afferitur. 744 Cozf. 1L. u IN. min. Ad prob. Con. p. ym. D. 2d. p.. Implicat p credi fide fallibili, quod eft credibile aíTenfu in- requ fallibili & firmiffimo ,tam ex parte potentice ad- diein herentis veritati , quàm ex parte ipfius inde- Q fectibilitatis veritatis C. affenfü tantüm firmif- f fimo & infallibili ex parte potentiee firmiffimé Co:gf Ícilicet adhaerentis veritati IN. Fides tum obje- ïll'æg &ivé féu motivé, quàm principiativé divina & Ày fic füpernaturalis requirit utramque firmitatem d adhecfionis fcilicet ex conatu & voluntatis im- perio J Dz Fipr. I87 r perio profectee , & indefetibilitatis à väro,quæ tr i eft in actu füpernaturali ; objectivé autem tan- l: ex tüm divina poftremà infallibilitate carere poteft evide & priorem habere. Unde utraque pars etiam 9 nibi transmitti poteft , quin tamen probetur inten- fideior tum ; quia datur adhuc medium, nempe quód Jenterit articuli fint evidenrer credibiles eà fide , quam D. homo conari & adhibere poteft. Qualis autem ym Yi fit hec fides, an infufa & füpernaturalis, an ac- j & u quifira & naturalis, non eft evidens, fed folüm dU (l moraliter certum & evidenter credibile, quód vedi fit füpernaturalis ; quatenus -nempe hoc eft iil unum ex articulis feu myfteriis fidei noftra, Bl " " qua dicimus moraliter eife certa ac evidenter lum i credibilia. iiedibile ; r fediz 109. Jpfi. J. Non eft evidenter li deit cui obítant argumenta magni ponderis, fed ar- p ticulis fidei noítre obftant talia ; quia myfterio lia v. g. "Trinitatis repugnat illud principium per i 0 fe notum: que fünt eadem uni tertio, fünt ea- credià dem inter fe; & Euchariftie illud principium vcwz/f lh phyficum: fübftantia panis eft , ubicunque fünt Inpli panis accidentia: ergo. Conf. J. Argumenta l(ïenfu IU repugnantia evidenter debent folvi , ut articuli dicantur evidenter credibiles: fed haec ab indoz ettitf fusite étis nequidem probabiliter , à viris doctis au- tem fíàltem evidenter non folvuntur: ergo. i anil Conf. 1. Ubi oceurrunt due evidentiee oppo- fita& alera phyfica, altera moralis, evidentia m divimd Phyfgca, utpote major elidit moralem: fed evi- anititd dentiam phyficam habent principia illa articu- 1$ n Perm Dzr FiprE 188 loter f lis memoratis oppofira : ergo elidunt eviden- tiam credibilitatis duntaxat moralem. fà rede &. D. M. Non eft evidenter credibile, cui evidente veré ac reipsà obílant argumenta magni pon- evident tll n deris C. cui obftant tantüm apparenter /u/d. fi tam abfoluté ac fecundüm fe , quàm comparati- fünt ej Tynrd d vé ad intelle&tum penetrantem figna credibilita- tis appareant obítare C. fi tantüm fecundüm fe Imnàp TE & abíoluté confiderata obftent, aut comparati- vé ad intelle&tum non penetrantem appareant Cbl N. am veró principia illa allata & alia fimilia peny fecundüm fe & abfoluté confiderata apud intel- lpitio r f lectum figna credibilitatis non attendentem;aut affequentem multum apparentie habent contra eyidnt illos articulos : fi veró cum fignis credibiliratis Dni conferantur, ac etiam perpendatur Deum effe Qqud, infinitum ac incomprehenfibilem , argumenta Oppol Quam hec exigui fünt ponderis nec movere poffunt &d formidinem vel imprudentem de prudenti füq Cient credibilitate. . Caeterüm quód rei veritatem at- tinet, primum principium ex d. in Tr. de Deo Mlm Wün intelligendum eít, de identificatis cum tertio fine diftin&tione virtuali vel alia eequivalente; ö"löer; eori & hoc modo explicatum eft quidem per fe no- tum, fed non repugnat Trinirati : alterum non E fei eft evidens, quando adíünt fundamenta, qu& probant effe per miraculum victam connexio- | f Q nem phyficam fübftantie cum accidentibus, üt oftendunt de Euchariftia fipna credibilitatis. Q "d Conf. L. & D. M. Argumenta debent folvi Qüig evidenter evidentià directà , feu quee faciat my- & lls fteria ipíà evidenter effe vera & oppofita evi- M en- « Dz Fipbr . 189 1t v denter falfa IN. debent folvi evidenter eviden- tià reflexà , feu quae faciat credibiliratem effe dbl a evidentem , & folutionem oppofitorum effe evidenter credibilem C. ii imum fieri nec po- vet il teft nec debet; quia ficut myfteria fidei non COU funt evidenter vera ex dicendis , fic nec argu- rb menta contraria fünt evidenter falía: 2dum au- cindim: tem & poteít & debet fieri ob evidentiam cre- dibilitatis ; fic etiam in alia mareria evidenter CO'.UP'HFEG pycid credibile eft, v. g. hunc effe legitimum princi- h tïmä: [ pem vel fuperiorem, fimülque evidens eft ob- apudm.c ligatio illi obediendi; argumenta tamen con- lm traria forfan ne quidem à viris doctis folvuntur efit OO evidenter evidentià directà rei. Proeterea ta- ediblt men à doctis folvuntur directé folutione certà Jeumd quoad az ef], nempe certà qyoad hoc , quód um oppofita nihil evincant cóntra myfterium; d pOfFï' quamvis non femper certà quoad quomodo ef? , feu quoad modum , quo nempe oppofita con- enit n cilientur cum myfterio: Indocti autem licét nullam folutionem directam preftare poffint, L deUifl' um ii poffunt tamen adhibere reflexam evidentem Id evidentjià credibilitatis & quoad «5 e/] ; quia fi yrht confiderent figna credibiliratis , conremnent illa m argumenta üt fophifüca , praíertim cüm per- fecté etiam non capiant eorum vim contra my- i o fterium; quamvis non intelligant, in quo falla- cia confiftat. Exemplum habes in ruftico, qui 11005 Ü Jbite propofitas fibi difficultates de motu locali non quidem íolvet , fed tamen conremner , quia at u clat f J evidenter fcit motum localem effe. /d Cozf. /7. f W X« 1. M. Phyfica evidentia ebdet moralem, cr nifi m 190 Dr Fipr. nompon nifi moralis perfuadeat , phyficam connexio- qm eyi nem per miraculum efle victam C. (i hoc per- x.À fuadeat N. Equidem fi v.g. mihi teftimonio | a fünt fide dignitfimorum moraliter evidens fit, Pe- | l, qu trum effe autorem homicidii, quod ramen ego ? | (icimb, ipfe à Paulo factum vidi , hec phyfica evidentia t elidit illam moralem. — At fi plures fide dignit- fimi tefrentur occifum fuiffe revocatum ad vi- formden mm)-, f tam, vel fanatum ex lethali vulnere, licét mihi Ü Tpi hyficé evidens fit eum ex vulnere deceffiffeaut ufüm decedere debuifle, haec phyfica evidentia elidi- Vieat Q tur ab illa morali, quia evidentia moralis eft de Ti ( eo , quód per miraculum victa fit evidentia phy- fica. Genre Idem accidit in ca(u objectionis ; quia figna credibilitatis perfuadent victam per mira- ml culum effe connestionem phyficam accidentium Uempe ( cum fübftantia panis. Utriusque ratio eft ; quia W | Qidem in fimilibus cafibus illee evidentiee non fünt op- pofitee: nam moralis affirmat miraculum , quod porda lerei neque afhirmat neque negat phyfica evidentia; eóquód hoc fit extra ejus fpharam. iüty ütdeí 1IO. Z5f. Ij Infideles & haeretici non fo- làm myfteria fidei, fed & prudentem ipforum t s credibilitatem imprudenter negant: ergo non fünt evidenter credibilia evidentià morali pro- tio dj qui prié tali. Conf. J. In tantum aliquis. articulus eft evidenter credibilis, in quantum evidens eft Ea eum efle revelarum à Deo: íed hoc modo arti- t p culus nequit dici evidens; quia aliàs intellectus U neceffitaretur ad affenfüm articulo prebendum: fün ticu]m ergo. Conf. /J. Evidentia moralis propria fa- cit neceffitatem fimplicem: fed cum hàc nequit fltan come. DE Fipr. 19I | conter componi libertas & obfcuritas fidei : ergo nec cum evidentia morali. ho " ] i ij Ia E. JV. Corf. Quia queftio & conclufio no- s i, ftra funt de evidentia objectiva & fundamen- junng tali, quz confiftir in fignis credibilitatis: de his iv dicimus, quód, fi attenté perpendantur ab in- fit dign; telle&u capaci , generent evidentiam propriam um t t formalem; quae cum non fit immediata ex ter- , ltnt minis, fed mediata ex motivis & arpumentis ; eó magis confiderationem requirit, imó & dif- dl dentit curfüm , cüm ne immediata quidem evidentia ! valeat quidpiam in eo , qui eft diftra&tusaur ani- ordisdt dentàpr mum confiderationi applicare non vult, Porro Gentiles & Heeretici do&£ti voluntarié avertunt onis; E intelldtum à confideratione fignorum, victi i per m ecidrit nempe difficulrate fingula firmiffim& credendi od & vivendi ad regulam fidei; alii etiam interiüs quidem vident credibilitatem , fed ob finestem- o t porales exteriüs nepant : pueri autem ac rudes j Q eyidet heretici fzepe invincibiliter illam evidentiam ignorant ; eóquód de illis fignis nihil audiant, aut de füa fecta nullam rationem dubitandi ad- im! JJ vertant. ,2 Conf. J. . IN. M. INon enim evi- ; ipln n denter verus eft ipfe articulus, nec ipía revela- tio divina in fe, nec hoc judicium evidens eft, yniff ; quo quód Deus de facto tale myfterium revelaverit; fed evidens duntaxat eft, quód prudenter judi- as modo Pl cari poffit; Deum hoc dixife ac revelàffe,üt in Q. feq. pluribus dicetur. . 4d Corf. 17. . D.m. u cum evidentia morali propria, quód aliquis ar- d ticulus fit credibilis, feu prudenter judicari pof- oprü* fit articulum effe revelatum , nequit componi d iber- qn "o Dz Fipt. 192 fibh ( libertas & obícuritas fideiN. Cum &videntia, quód articulus fit verus & à Deo revelatus C. meritun & Primum neceffitat tantüm ad judicium, quo fla- tuam evidens effe , me prudenter agere in af- ts u fenfü myfteriis dando : eo autem judicio non Wt prü obíftante poteft voluntas non imperare intelle- ter fl &ui affenfüm , imó quandoque imperare diffen- til,qi füm, quamvis imprudenter ; unde liquet vo- Yif e luntati libertatem non adimi , fed locum relin- ertï.reg i g qui pie affectioni, Sed de his inf. fim f 111. Objic.cont. 2d. Duee propofitiones con- Würe tradictoriee poffünt fimul efle zeque evidenter probabiles: ergo etiam eequé evidenter credi- 0q b QUem biles tanquam dictz à Deo. . Cozf.7. Saltem metaphylicé non eft impoffibile ; quód *Deus ;riam p It tantam apparentiam credibiliratis permittat pro religione falfà, quantam dat pro vera: ergo ex MR eeq hac apparentia religio noftra non eft evidenter credibilis. — Corf. //. Signa credibilitatis non fa- elide ciunt evidenter incredibiles omnes alias fectas; Tet [f tum quiavix aliquis etiam litteratus novit ; quot esimh fint fe&se , & quz earum notee credibilitatis: Ts W tum quia aliqua fecta forfan à fide noftra folüm þïfiu ij difcedit in pun&to fpeculativo , & prudenter credi poteft füfficere ad falutem , ut in praecipuis tüm, articulis conveniamus. Ergo nec faciunt evi- Id Ie denter credibilem religionem noftram. Corf. Z/. Terje Si articuli fidei noftrae pree aliis fectarum eflent m evidenter credibiliores, minor effet in illis pra Qu his credendis difficultas; quia actus facilior eft ln cenfendus, ubi fünt motiva validiora ad illum i RY impellentia: fed confequens eft falfum; quia hi uD- | DE Fipk. 193 evide füblatà difficultate credendi tollitur erelmil meritum: ergo. gtiam fidei nqui &. D. Conf. Poreruht fimul effe equé evi- pere t denter credibile S, evidentià un àm proponente udico bt prudenter prze alia credibile m, & impruden- ate n ter folüm pree alia repudiabil em N,. evidentiá are di tali, quze ad hoc folüm valeat , ut intellectus lgt neutri earum pra altera prudenter aff- vel dif- cum d fentire poí ltl Efto enim , hoc poftremum fieri queat , ; certum tamen eft , quód ad affen- onete füm fidei theo! ogicassprudenter imperandum eyidi prior evidentia onitiino neceffaria fit, & de fa- lllv &t éto circa articulos noftrze fidei ha beatur, cüm ! quee motiva eos faciunt evidenter credibiles, fic Qd etiam perfuadeant effe credendos, adeóque ob- ii [f !] ligationern credendi pariant: jam veró fi doctri- «t 90 na contraria foret zque credibilis ; nulla poffet [ effe credendi oblieatio ; cüm motiva fe mutuó ts eliderent, ideóque intelle&us neceffarió hzre- d jus f Jf o ret fufpenfus. — 224 Cozf. L. g. IN. A. uamvis ot; g enim-hoc permittatur refpectu cujusdam homi- Jbl nis particularis fieri poffe ; negatur tamen re- r U pectu appareatiz ab/ol n ut& ac univerfalis, juxta n ,'1[*1* illad Richardi à S. Vi en ore num. I07. enuntia- tum. . 7d Copf. I]. N. pet d. "d prol. 1m. Nego, u & Id requiri, fed fatis eft illas confi derare füb ge- nerica ratione Gentilifmi, Mah [ ometifmi ,. Ju- il CH Rif aifmi, quav mediocriter do&tis fatis notze fünt: quod Hareticorum íe&tas diveríàs attinet, & j 7 ailore horum celcbriores adhuc vigentes noffe (üfficit, Hd ihum alie veró vel non notz vel jam extin&tze hoc quim 1j ä ipfo indignae fufnr aliquà ?onüderatiopc; neq Dz Fipr. 194 nec celebriorum fe&tarum errores quis per- Q pQ Ípe&tos habere deber, fed fatis eft, noffe mortiva credibilitatis fidei Catholice , fimülque fcire, fetüs et eequalia non adeffe fe&tce oppofitae; id quod vel poftn, ex eo conítar , quia fe&taril talia non afferunt; didl allaturi certó , fi poffent. Sed de pra&tica fin- eflaria evidentia dicendum adhuc Qua gulísque nec erit infrà. d prob. ad. N. xm. memb. In qdo- cunque puncto fit difcrepantia , habetur err Or n Qü,äü raéticus; tum quia eft diffenfus ab Ecclefia, & Ecclefiafticae Divinaeque autoritatis contemptus: eviden tidí ium quia & fpeculativum' dogma aliquando credendum eft ; cui obligationi dum non fit fa- dblem Vl tis, peccatum maícitur ; quod eft error pradli- cus circa illud dogma. — Mermb. 2duin. falíum ef- tuce tä; i fe proximé oftendetur, ubi de diftin&tione HH, in articulos fundamenrales & non fundamenta- ln Q Qu".a l les agemus. Ad Conf. LE w. N.m. ejisqueprob. Inprimis enim ad meritum non requiri abfo- Vetus. Qenn lut$ difficultatem feu operis arduitatem , fili- bertas & ceetera requifita adíint, patet in Chri- od R fto , qui Deum fine difficultate amabat & hoc amore perfeétiffime merebatur: deinde nec ipfa T credibilitatis evidentia omnem credendi difficul- It tatem remover ; eoquód per illam non impe- telh d pl diatur, quo minus ratio naturalis plura argu- menta opponat , ac praterea fatis arduum fit, IH&( folam credibiliratis evidentiam praeferre natura- Ral DN libus ejusmodi rationibus circa ipíam articuli t veriratem , qua& evidenter falfe non demon- ! Ti ftrantur. M W Qu&e . Dzs Fipz. 195 Qus | Quee contra miraculorum teftimonia aliá que fle m urnenta ; quibus Ecclefia Ca m taolica prz aliis u ( is evidenter credibilior reddatur , opponi 1 qund:a poffunt; ? af convenientiüs afferentur & folventur, ubi de Ecclefia ejósque notis tractabitur. ial um « Q van2s: 7p rticulifidei Catbolice. fint etiam M evidenter veri ? Xetur ( 112. JVota 7. Sicürrem effe credibilem aliizd Ecdd! eft, ac rem effe veram; fic & aliud eft, rem effe Jntemo evidenter credibilem ac effe evidenter veram. Quid fit effe rem credibiler aut evidenter cre- ii non? dibilem, d. e. £. Res autem vera eft » quando orp ita fe haber , àt actus enunríat ; evidenter vera fl [ur tunc eft , quando res vel in fe ipía ac immedia- Xio [111' t&, velin motivo infallibili ae mediaté ita f& ha- af bere claré coenofcitur, ficut actus enuntiar. Quia verà illud motivum, quo articulus fidei verus effe coenofcitur, eft reftimonium Dei lo qun d rem quentis, evidentia prioz dicitur rei atteftatze vel rin Ü revelatione divinà dictee ac confirmate; pofte- t« j rior autem vocaiur evidentia in atteflante (eude enci revelatione. Sed haec irerum poteft effe vel im- düdfic mediata vel mediata; quia ipfa revelatio in fe po- teft effe evidens, qualem fübinde habuife Pro- yn i g phetas concedunt plures: vel poteft effe evidens d in & ex fignis credibiiitatis, qualem non negant en daemonibus figna hec profundius penetrantibus, ; i? &forfan non negandam effe viris quibusdam fa- pienüioribus purat Suarez hic difp. 3. fe&. g. | du n.5. Porro articuli fidei Catholice alii verfn- tur circa doctrinam juris natura circa ïis , alii o Qgi s d àa96 Dzr Fipk. evident do&rinam jurisfüpernaturalis. Ad rmam per- gni a« tinent tum principia generaliffima per lumen futis i rationis nobis indita, v. g. honeftum effe fa- antionlo ciendum ; quod ribi non vis fieri , alteri non feceris: rum conclufiones ex ejusmodi princi- qusde Volun jis evidenter dedu&te , v.g. vitandum effe Ad zdam fpectant TUrm Qot perjurium ; furtum &c. &m a tum myfteria, que communiter dicuntur , non (dere. quidem juxta nec contra, fed. füpra rationem; dmt v. g. Ss. Trinitas, Incarnatio : tum omnia qua t funt gratia füpra donum creationis & nature Dum indebita, nempe elevatio naturee rationalis ad fi- fer ey nem füpernaturalem & quacunque media , pra- atoil «epta , aut facta, ad hunc finem conducenria. mä CXPi 113. JVota 1. Supponi hic poteft 117 at- ticulos plures circa doctrinam juris naturalis M fxg[ ts er f& ipfos & evidentià immediatà effe eviden- ter veros; alios etiam naturali ratione poffe de- deng ll monítrari pofitivé tanquam veros. 240 E con- tra articulos circa doctrinam juris füpernatura- li Dane lis nec immediaté ac ex terminis evidenter ellé veros , nec ratione pofitivà demonftrari poffe; fimid Tj àt oftenditur in Tr. de Trinit. contra Raymun- dum Lullum , & docet S. T'homas p. 1. q. 22. m ( tümn a. t. in Corp. ubi frivolos quorundam in de- monftranda Trinitate conatus retundit, eóÓs- A|fe que duplicit er fidei derogare probat. 3710 Ar- & ticulos fidei circa utrumque jus per figna credi- fiim bilitatis id faltem confequi, quód fint moraliter lii certi, atque hinc omnem circa eos prudentem mmhw formidinem excludi, in quo moralis certitudo Priam IiClllo] confifti. . Quaftio itaque duntaxat verfatur de evl- Dr Fipz. 197 m evidentia veritatis articulorum mediatà per fi- pet lu gna credibilitatis, an fcilicet ex fignis credibili- m d tatis ita evidens fiat religio Catholica & veritas al articulorum fidei, ut nequidem imprudenter ii pb quis de ea veritate formidare poffit , fed absque xdun voluntatis imperio intellectus evidentià fipno- n p rum conviétus rapiatur ad affenfüm ? in hoc T enim evidentiam propriam ftatuimus & flatui r debere num. 105. diximus. Preterea cüm me- m " dium unicum ad affenfüm fidei praebendum ar- I l j ticulis fit revelatio divina, & evidens-etiam fit, vl Deum non poffe revelare falfüm, ac confequen- ediy p ter evidentia revelationis fit evidentia veritatis Icenti articulorum in ipfa revelatione; queeftio proxi- t um mé expofita etiam proponitur fic: An evidens g um per figna credibilitatis fit , Deum reveláffe ar- ticulos fidei noftre , atque hinc hos effe evi- f« E POH? [] denter veros evidentià in atteftante ? II4. R. Articuli fidei noftrae communiter yibot | emamfl loquendo non fünt evidenter veri feu evidentes in atteflante ; evidentià proprie tali excludente entet f ii p formidinem etiam imprudentem. Dixi : com- emutiter loquendo ; quia hic tum non tam loqui- Nj ; » q, ) mur de evidentia objectiva, quàm formali, "T tum non abíoluté negamus evidentiam in atte- ldih Ü ftante omnibus, etiam prophetis, daemonibus, aut hominibus quibusdam fapientiffimis ; fed j TA j d Ü folüm afferimus , quód figna credibilitatis ; ad- huc in communi confideratione etiam doéctio- n rum hominum, non generent evidentiam pro- g certi priam & fimpliciter talem veritatis ipforum ar- ticulorum , aut revelationis divinae reipsà exi- Cs ;rfalu::; N 3 198 Drz FIDE.V flentis. — Atquie fic pofira thefis forían non ha- eu f at* bereit b DL adverfarios ; Licer enim Elizalde , Thyrf. Gonzalez , Granadus , Ulloa alííque nonnulli paets aiafen contrarium docere videantur; eorum tamen mum v diffidium poriüs videtur verfari circa vocem dendn quàm rem ; cüm vel evidentiee naturam aliter u fumant, vel de obje&tiva evidentia principali- TOE ter loquantur, vel evidentiam formalem faltem i abíoluré apud nonnullos generari poffe conten- immd dant. Prob. Articuli fidei noftrz nec fünt eviden- (enrà ter veri rudibus & indoctis , nec communiter d.v Quet loquendo cultioribus & do&tis. Ergo. . Prol. 1c.p. /45t. Rudes & indocti nec penetrant alcon nec confiderant fipna credibilitatis.: quam- Qià p vis veró autoritas arochi & Inftructorum tsf lum valeat plurimüm apud illos, & forían plüs; fdi quàm figna credibilitatis apud doctos; hs ta- Chri inen apparentia quantaeunque non eft ítricta dim evidentia; tum quia non rapit intelle&ctum ad affenfum, excludítque formidinem impruden- dbii Twt tem: tum quia hàc exclufione etíam gratis da- ta , id non facit claritas fignorum credibilita- ts D ) N V l tis, fed inadvertentia rudium, & quód non oc- currant motiva contraria: unde fit, ut, fi alius h fim zequalis autoritatis proponat oppofitum, rudis ftatim hoc credat , vel formidet de veritate ipfi t QUr antea propofita. Prob. 2d. p. Si articuli fidei effent evidenter veri & revelati evidentià ftrictà rj t & proprià viris etiam cultioribus & doctis, com- muniter loquendo, 1. non foreti pfis arduum credere; 2. nullam experirentur tentationem qu con- p s Dzr Fipr. 199 m contra fidem; 3. difficilius illis accideret cohi- 5 Ty bere inrelle&tum ab affenfü, quàm ad hunc im- n ellere; 4. irnó ex natura evidentiz:e raperentur Uf t ad affenfum fidei, & non requireretur impe- ( W rium volunratis ad'firmiter & immobiliter cre- Sed hec Qu d dendum , nec effet libertas credendi. omnia abíürda fünt ; & repugnant tum expe- yraspl TOO. jem t rientiee tum aliis principiis fidei. E d Edent L Afílenfum fidei non e n e quidem immediat& liberum, quatenus füppofita evi- n enie dentià fionorum & veritatis articulorum poffit ynmut afT- vel diffentire, effe tamen mediat? liberum, quatenus voluntas liber& applicat intelle£tum n h endti ad confideranda hzec figna. Sed contra eft 120; quia pari ratione libera poffet dici fcientia feu :g rudurt actus fcientificus & evidentia)quee ex vifione ocu- lorum habetur. 24o , quia ipfe fidei affenfus in f i fe debet effe liber, üt liquet 1. ex Marc. 16. ubi s It a Chriftus exprobrat incredulitatem eorum , qui ; dum viderant Chriftum & audierant fipna cre- [ ni i ( dibilitatis de ejus refürrectione, non credide- runt. 2. Ex Conc. Arauf. IL. Can. $. ubi creduli- mis o rl tatis affe&us , quo credimus , dicitur donum Dei & gratia: quz neceffitatem non infert. 5. od Ex Trid., quod liberam dicit fidem poft audi- [ ,Gahm tam przdicationem & coníequenter penetrata n rioc credibilitaris figna; cum feff. 6. Cap. 6.fic loqua- tur: Pidem ex auditu concipientes , liberà moven- g i zur in Deum credentes vera e[fé , que divinitus ve- jl velataeg. pvomifJa funt. 100* Edeut 10, Fidem manere eatenus liberam; g quateaus voluntas per piam affectionem vel im- J qu 4 perat z m 200 Dz Fipr. perat affenfüm non propter evidentiam figno- foremt am, rum fed propter folum teftimonium Dei, ita ut voluntas parata fir credere, etfi non haberet Qus ilam evidentiam; vel quatenus in reverentiam flmä (ïi autoritatis divinz imperat affenfum firmiorem; quda quàm mereantur figna credibilitatis ; cüm fir- ( Qentum 1nitas indefeclibilirats in actu fidei füpernatu- xalis major fit illa firmitate, quse provenit à na- feiüvty ' turali tantüm evidentià objecti five per fe five jren. per credibilitatis fiena. Sed contra aframmque ia partem eft ; quód in. evidentia, utpote necefli- einm| tante, rapiatur intelle£tus, quin imperium vo- liats ) luntatis in hoc negotio affensüs partem ullam ia habere poffit: & fi haberet locüm , deberet bt femper elici actus duplex fidei, alter nempene- aui ceflarius prout evidentie correfpondet , alter lt liber quoad affenfüm vel precis? teftimonio &i praftitum , vel cum majore firmitate indefedli- b I bilitatis elicirum ; quod quia non experimur, gra- tis omnino finpgi convincitur. Singulariter veró [te: contra part. 171. éfty tum quiaejusmodi volun- fit aj tatis imperium vix ullus nifi doctus, ac nonnifi ts ia articulis ad doctrinam juris naturalis pertinen- t tibus experiri folet : tum quia intellectus etiam DL liber non eft ad teftimonium Dei repudiandum Q Vetc vel amplectendum , cüm füpponatur effe evi- dens; adeóque etiam voluntas non poffit eligere & affenfüm propter hoc potiiis, fc. teftimonium;, ft n quàm propter aliud: tum denique quia affenfüs d D fidei communiter loquendo eft abfolutus & di- tüm rectus, neque eam conditionem aut actum re- D flexum connorat , quà dicat voluntas: parara j foreia Dz Fipr. 20I m p foretn affentiri, etfi non haberem Xillam eviden- nDas tiam. Contra 2d. pavz. eft; tum quia intelle- or ht &us per fidem non folüm captivatur ad firmif- A MUNQU a fimé fed etiam ad fimpliciter affentiendum ; Qrmotn quod tamen hic non fieret per fidem liberam à ; dink CC. & PPbus abfoluté aflertam , fed per evi- fa. dentiam neceffitantem : tum quia firmitas in- Venitàn tenfiva, feu que fe tenet ex parte volunratis ma- prii jorem conatum in fe firmanda adhibentis, non du Ípe&tat ad fübftantiam & effentiam atus fidei yxe n etiam fupernaturalis; firmitas veró indefectibi- :erium)'v litatis, qua eft in actu füpernaturali , cui im- tem i plicat fübeffe falfum , habetur unice ab infalli- , dàr bilitate obje&ti maxima atque connexione actüs pl cum illa, non autem à voluntatis imperio & li- ht bertate; utpote cui non datur difcretio ac ele- tl €&tio inter aéctum fupernaturalem, qui talem fir- J mitatem infert, & naturalem ex dictis num.22. dmngt 115. JVec dicas [. Evidens credibilitas no- riter fire relipionis eft evidens credibilitas füpraom- m d volu; nes alias feCtas, imó illas evidenter facit pru- nont denter incredibiles: fed hoc ipío infert evi- ettt dentiam veritatis noftra religionis: ergo. Mi« du d zv conítat; quia hec fünt duo principia evi- ylinit dentia: Relioio in imundo ceeteris credibilior eft h :di w q vera; &illa, relipio eft vera, quee fola eft pru- denter credibilis: erpo fi fola noftra evidenter [ j fit prudenter credibilis, ac credibilior pree a!iis, eít evidenter vera. . 7457. tanquam fundamen- T jat tum adverfariorum pro?. 1. Evidens eft; Deum non poffe permittere fal(ze religioni tantam ap- dun t : y parentiam veritatis , aut majorem credibilitàtern, ac f P EE 202 Dr Fi»x. ac permifit noftre, qua vera eft: erpo. 2. fippd Evidens eft, quód non conqueramur de Deo rülter d tanquam de íeductore in materia rclipionis: ticulis n fed evidens eft nos poffe conqueri de Deo tan- Denmi quam feductore, fi religio ceteris credibilior mediu & fola prudenter credibilis effetfalfa: ergo. 3. efiDer Evidens eft aliquam religionem in mundo eíle n n veram: fed evidens eft.alias fectas efle falías; fte a urpote prudenrer incredibiles: ergo. — 4. Evi- &ent dens eft, Deum effe colendum, etiam fpecia- lors; li illo mmodo , quo ipíe vulr: fed evidens eíft, mo- evider dum, quo ipíe vult coii, effe illum, qui nobis Ton € evidenter proponitur üt credibilior, & qui fo- titemm lus proponitur üt prudenter credibilis : ergo. findi Xe. [N. - in. ad ejus /4[f. D. ,4. Hieec prineipia fints funt evidentia abfoluté & (ine facta fuppolitio- t ne previa IN. ex füppofitione quadam previé l Yetin admiffa C. Duo fünt , qua fupponere opor- i tet, r. quód Deus inftituerir aliquam religio- i, nem füpernaturalem, quae multa doceat pra&- M, ter ilia, quz fünt juris naturalis, quódque illam | Wl voluerit effe neceffariam ad fàlutem : 2. quód &Tl nullum detur peccatum inficiens humanum ge- |qu ftius, in cujus poenam permittat , ut omnesetiam COl prudenter operando decipiantur. Geminà hàc jlldil fuppofitione factà evidens quidem eft utrum- | Tior que principium; quia fi his fuppofitis fai(à effet religio prudenter credibilior aliis; Deus fine | Cll]f[ EPS | ulla nofira. culpa redderet generi humano in- dl evitabiliter impoffibilem confecutionem ultimi r finis , quod evidens abfürdum eft: Neutrum t tamen abíoluté eft evidens ; quia utraque illa fuppo- - « Dz Fipr. 203 : ergo. j fuppofitio antecedenter ad fidem folüm eft mo. r deD raliter certa, tanquam geminus articulus ex ar- Teitt ticulis noftre relipionis: non enim evidenseft, le D Deum inftituiffe religionem füpernaturalem üt credi medium neceffarium ad falutem ; neque evidens T. eft Deum, non permittere communem deceptio- nund) d nem in penam alicujus peccati communis : ell Faifa»j- ftante autem hàc inevidentià nequit effe abfolu- , Ul t$ evidens veritas religionis prudenter credibi- um f lioris; quia ex hujus falfitate nullum apparet evidens abfürdum , eoquod in hoc cafü Deus Qu non absque culpa ac merito injiceret nece(li- &qui tatem amittendi finem ultimum. Sub fimili di- $: i ftin&tione xdeo ad probationes omnes , quae non p funt nifi phrafes diverfe de eadem re. De 3772 [uppouap tamen praterea notandum , illius majorem effe am rv veram , fi fümatur indeterminaté ; non tamen x o evidens eft, determinaté hanc vel aliam effe ve- n d ram, tultó minus autem hanc füpernaturalem. xedt p Ad 4tam etiam D. m. Evidens eft, m odum, fqueiüac quo Deus reflexé vult coli, effe illum, qui nobis 1 qüöü evidenter proponitur üt credibilior C. modum, um y quo dire& vulr coli N. Deus etiam reflex? vult coli per mendacium ab illo , qui invincibiliter neui »,minä J judicat hic & nunc effe mentiendum ad Dei ho- ] urtt norem: directé tamen & per fe non vult talem fiidi cultum. Quia nempe evidens eft, Deum velle; "1. nos operari juxta dictamen confcientice invin- 1070 ! cibiliter proponentis aliquem Dei cultum üt de- bitum, Deus reflexé vult coli cultu prudenter Vl ytmt credibilori; unde tamen non fequitur, evidens i [S ] aque hh i —— Dz Fipr. 204 effe, quód Deus directé velit talem cultum, h: gf neque quód ifte directé fit verus Dei cultus. iplum d 116. JVec diras [J.. Ex fcriptura & PP. ar. | Ad Curj r. allatis Ecclefia & vera religio eft vitibilis , reigion poteft difcerni & inveniri. Sed talis effe nequit, credeni feg end niíi fit evidenter vera: ergo. INec Conf. 1. PP. in libris, quos pro noftra religione fcripferunt, Bdim. texile: contenderunt demonftrare iptfius veritatem & evidenter convincere adveríarios , üt patet ex EU | Dlienim S. Aug. L. de vera relio, C. 2. S. Chry(. Or.; quód Chriftus fit Deus. Arnob. L. 2. cent. | deduce | Heret Gent. Origen. hom. 5o. in Matth. aliísque, quos recitat Elizalde : ergo. JVec Cozf. //. Miracula Qs ofend & prophetie evidenter oftendunt veritatem Catholicz religionis ; nam preterquam, quód S. Vs f uv "Eh. hic q. 5.a. 2. & p. 3. q. 47.a. . hanc virtu- tem miraculis tribuat ; oftenditur hoc 1. quia lia æ evidens eft veram effe religionem, in cujus con- qui firmationem facta fünt vera miracula &impletze & It prophetie: fed evidens eft, hac coniigifle in tin;| confirmationem fidei noftra': ergo. 2 uia N - Judai videntes figna & miracula facta à Moyfe; Im q evidenter cognoverunt veritatem füz religio- tll hN nis: ergo idem diceadum eftde religione noftra. g. D. M. Ecclefiaeftvi(ibilis, poteftdifcer- quem ni &c. credibiliter feu per evidentiara credibili- deu tatis C. fcientificé & per evidentiam veriratis N. lii Idem fen(üs eft S. Thome, dum q. r.a. 4.ad 2. V Cr JDicendum , ait, quàd ea, quee fubfunt. fidei , dupli- í Wi citer coufideravi poffunt.. Uno modo in [pecialis &2 l4 Jfic uon po[fut effe fimul otfa $ cvedita : alio modo [ b W. 4 geuevali , feilicet fub. commumi vatione credibi- lis: Dz Fip&. 20$ m eil M Mi lis: e9 fic furt vifa ab eo, qui credit.. Atque hoc l auts ipíum dunraxat pr. art. probandum füfcepimus. TU "dd Conf. L. D. A. Contenderunt demonftrare 1 v religionis veritatem üt evidenter credibilem & ecmg credendam C. veritatem ipíam üt evidentem " Íeu evidentiam veritatis IN. Idem eft, &i cum pf Bellarm. L. 4. de Notis Eccl. C. 3. dicatur , con- n tendiffe quidem demonítrare veritatem eviden- i paitt tià confequenti& , non autem conf(equentis. rj Tlli enim pofitis & admiflis Scripturis evidenter Lit deducebant veritatem relipionis noftre contra squ t Hereticos & Judeos Scripturarum receptores, F Mi cujus credibiliatem duntaxat ex fignis aliis oftendebant. ventit Quod veró fingularia quaedam mqii verba $s. Patrum attinet;, quantumvis ea indi- anc vt care videantur veritatis evidentiam, non intel- AT ligebant certé talem, de qua nos loquimur, qip ( qu:e formidinem etiam imprudentem excludat & rapiat ad affenfum , (ed minüs propriam tan- &um )g[j(]lfk [ tüm, & que cum formidine morali congruat removeárque duntaxat formidinem prudentem; , QUu i QXO&.» tum quia ipfife diftinguebanr à Manicheis, qui nihil credendum contendebant, nifi prius ra- ; r ]t noTZ?' tione demonítraretur ranquam verum, contra quem errorem aliquando fuum S. Aug. agit L. de utilit. credendi: tum quia ipfx commendabant creäib«*ïf- Jaudabilem liberamque fidem, ad quam eviden- ii tíà credibiliratis & obligationis credendi propo- T j, M fità alios perducere (atagebant. 744 Conf. /7. . D. A[J. Miracula & prophetice evidenter cognita 74 OÍtendunt evidenter veriratem C. non eviden- 71 rm'u? / ter cognita, íeu Dt communirer cognofcun- qi j tur l m - 5 o6 Dz Fipr. tur N, Autoritatem S. Thome ad exïriden- eidens, iiam credibilitatis tantüm pertinere, liquet ex quia o Abi .P'VOþ- I, dens elt xtibus hic & art. pr. recitatis. ^ /1nin. Ad evidentiam miracu lorum ac pro- Hinc a traními pheriarum requiritur evidens cognitio, quód fit veré miraculum aut veré pradictum fpiritu rep prophetico ac Deo infpiránte, & quód fimul fa- fürq étum fuerit aut infpiratum à Deoc in confirma- & nont tionem alicujus doctrine. . Hec autem eviden- . tia comrnuniter loquendo non habetur: càm prorim miracula nobis folüm proponantur à Scriptori- etim ] ergov bus fapientiffimis quidem & fanctitlimis ac Ec- clefiafticis Hiftoriis, fed quee folüm faciant evi- d'ä- l Tordit dentiam credibilitatis & moralem certitudinem de veritate miraculorum ac prophetie, accon- qtit or dl fequenter etíam de veritate relipionis. Quin Cardinalis de Lugo non diffenuente Suarefio Dunit g Credii judicat miracula etiam viíà ab Apoftolis & Ju- deeis, v.g. refürre&ionem Lazari , non attuliffe titüdo illi ftri&tam evidentiam de veritate, per illacon- (v firmatà ; tum quia videntes hec imprudenter tonige faltem formidare poterant, an effent vera mi- E racula, an demonum preftigiee à Deo in po-- &l nam alicujus peccati permiff ; tum quia eeque Bu D imprudenter formidare poterant de intentione Dei in patrando miraculo; eoquod evidensnon evide liv fir; quód Deus nequeat concurrere ad verum à miraculum, quo minifter infenfibiliter abutatur ül pr IN in confirmationem falfze doctrinee; unde Judai, quamvis imprudentiffimé, dicebant Chrifto: Vm Tu demonium balbes, $9 in priucipe demoniorum !I ejicis demomia. Similiter de prophetiis non eft li ïy evi- Dz Fipz. 207 « ens evidens, vaticinia V. 'T. effe veras prophetias; ; Qu quia non eft evidens illorum feníüs, neque evi- 4i j dens eft, ea non fuiffe mere cafüaliter impleta. um Hinc ad 24. proj. poteít IV. /4gt. Sed eo etiam itio, i tranfiniffo, nihil contra nos inferrur ; tumquia dun [ refpeétu noftri habetur apertum difcrimen: dmuls tum quia folümafferimus, communiter loquen- n nim do non dari evidentiam. penoro 117. JVec dicas 47. Quecunque argamenta yetr: d proximé allata fünt contra evidentiam veritatis j SCFip.u: etiam pugnant contra evidentiam credibilitatis: imi ii ergo vel neutra, vel utraque evidentia eft atferen- facutté da. JVec Corf. J. In mareria religionis, quod eft t moraliter certum, eft moraliter evidens; tum jg, r quia omnis certitudo comparara per rationes i ( eft evidentia: tum quia certirado moralis pro- « Suit ponit objeétum üt indubitabile. Sed ex fienis ydisi credibilitatis etiam juxta nos orirur moralis cer- titudo de veritate myfteriorum : ergo. — JVec Q d wr lx Corf. 1]. Multó praviora fünt motiva prorevela- ydent tionis exiftentia quàm pro exiftentia Ciceronis: rv m ergo fi ex levioribus motivis poteft effe evidens ii exiftentia Ciceronis, & pravioribus multó ma- gis poteft fieri evidens veriras revelationis. Tud i R. N. 74. Difp. cít; 'Ad hoc ut aliquid fit evidenter credibile , fefücit adeffe ram clara mo- d gd « tiva; quibus copvincarur intelle&us, quód pof- i fit prudenter adhiberi fides. [am veró licet mi- Ó racula v. g. abíolut? loquendo poflint effz falfa ij " E (in j vel imprudenter exiftimari effe permiffa in con- firmationem falfi; tamen extorquere pofiunt vmw!l'üf'*i.l illud judicium prudens de fide habenda; quía u à non V —— Dz FipE. 208 tentur & non illad. tantüm fide prudenti dignum eft; quód abfoiuté aliter effe nequit; fed etiam illud, füedent, VoCamus quod certó apparet ita effe, quamvis abfoiuté aliter effe queat. ^ Econtra ficut ad veritatem fe difd fimie n rei requiritur , ut abfoluté aliter non fit, aut de facto. effe non poffit, ac actus enuntiat; ita venizsd ad evidentiam veritatis requiritur, ut motiva Iij. . convincant intelle&um , quód res aliter non fit; nnate aut de facto effe non poffit, ac motiva oftendunt: fcut ama id veró prafítare nequeunt. motiva ejusmodi, boni: « qua ipfa forté falfa funt, aut abfolutà falfá effe dentem. fett oj poffunt, aut falrem imprudenter fic exiftimari queunt. "d Conf. J. Y« IN. M. üàt patet ex qui m (l num. IO$., & ex cujus füppofiro hic tantüm loquimur. "d Prob. x. D. Certitudo compa- frmilim rata per rationes evidentes eft evidentia C. per qui er rationes inevidentes N. 4 24. D. Certitudo Yiti, rj Nideng moralisin materia religionis proponit objectum üt indubitabile quoad credibilitatem C. quoa dens j II ey veritarem fu/d. indubitabilitate prudentiee, h. e. üt prudenrer indubitabile C. indubirabilitate Tcept fcientiee ac evidentie IN. — 74 Corf. II. Tvanfm. ib v plv fupp. Cou[. De quo aliqui meritó dubitant, vo- lántque certam duntaxat effe Ciceronis exiften- RUR tiam. B. D. /7. Sunt multó graviora propoz- tione arithmeticà feu rei ad rem C. geometricä, DI(D e feu exceffu proportionis ad proportionem N. lil af Si preecisé comparentur motiva cum motivis; BPT non habità ratione ad diverfitatem veritatum ; RUT quas perfüadent, majora fünt motiva fuadentia I$ l ft Ttg revelationem ; & heec proportio arithimetica à nobis inielligitur : fecus autem eft ; fi compa- qui N rentur a E Ds Fip& 209 m d rentur ctiam inter fe veritates, quas illa motiva etiumili vis aüt füadent, & quam proportionem geometricam vocamnus ; etenim Deum reveláffe eft veritas per ] vents fe difficilis , obfcura , füpernaturalis, cui nihil t t fimile intelle£tus cognofcit: ralis non eft alia iuntat; veritas de Ciceronis exiftentia. Wt m 118. JVec dicas J7^. Credibiliras myfterio- iter t rum eft credibilitas cujuslibet myfterii üt veri, aof ficut amabilitas objecti eft amabilitas objecti üt boni : ergo ficut evidens amabilitas infert evi- 1 ejusmsä'j u d denrem bonitatem , ira evidens credibilitas in- (c ii fert evidentem veritatem. 7 AVec Conf. [. Ex eo, üt pit: ! quód myfíteria fidei noftre fint evidenter cre- hic t dibilia, evidens eft; quód poffint credi affenfü qdo cott firmiflimo, & fide divinà: fed nihil evidens eft, v Cf quod eredi poreft affenfü firmiffimo & fide di- . C vinà, nifi fit evidenter verum: ergo. Conf. Z/. dj Evidens credibilitas myfteriorum fidei eft evi- dens locutio ; quà Deus nobis illa revelavit: nC g Item evidens credenditas eft evidentia de Dei jenti gtb precepto ; ut credamus: ergo eft etiam evi- I fur dentia veritatis; quia evidens eft Deum , non bitant, pofle revelare falfüm credatur falfüm. ; nec precipere p.ofie " u:.' yise X danfin. fupp. Comf. N. Confequeutiam, n u Difp. eft ; quia credibiliras myfterii üt veri ni- hil aliud eft nifi apparentia veritatis extrinfeca yro^ n gt feu proveniens ab argumentis rei extrinfecis; cum autem veritas habeatur tantüm ex eo, quód ! veïita[uü* rcs ita fe habeat in fe ipía, eriam evidens appa- i [Uäd?f'»ïï rentia veritatis non infert veritatis evidentiam , ,i[hmenüï um ( af fi guidcm reg in fs falfa aliquando haber mag im j r - 2IO Dz Fipr. imó evidentem apparentiam veritatis. Econ- i tifi tra amabilitas objecti eft ipfa bonitas intrinfeca i. fi obje&ti, aut faltem in argumento hoc fic debet Af [2 i fupponi; fi enim non hzc; fed extrinfeca dun- fia de | taxat & in motivis bonitatem obje&ti extrinfecé d piz fuadentibus pofita intelligatur ; nepatur fup- *d d pofitum, quod irterim tranfmifimus; eóquod d -.I,i n 2 aliquid evidenter poffit etiam apparere amabi- hprec le , quin tamen in f& fit bonum , atque hinc findi evidentia amabilitatis non inferat evidentiam bo- tiüs u niratis. . 72d Corf. 1. 9. 1..D. M. Eo modo, quo n 2 refponfüm eft ad conf. 2dam num. 108. & AN. 1. Quia ad hoc fufficit certitado veritatis; jmó evidentia veritatis tum in fe tum in atte- /jl( ftante impediret actum fidei, qui & liber & obícurus effe debet. Caterüm meritum feu dignitas ad firmitatem in actu fidei ; fuppofitis ïlg.ï motivis credibilitatis fumitur à dignitate Divine leheh autoritatis, eo feré modo, quo propofitis ver- füi bis S. Auguftini & verbis privati cujusdam Do- s €toris, illa pree his funt digna firmiore affenfu. D "d Couf. Il 3« 1. IN. ym. p. 74ut. ; 'Tum quia Qw etiam vera miracula aliáque fipna credibilitatis; üt prout veré phyficé fünr, non fünt in feipfis lo- üt cutio divina fecundüm comrnurem Theologo- rum opinionern : tum quia evidens etiam cre- impl Cili dibilitas noftra non fundatur in illis fignis; pro- hrií ut phyficé vera funt in fe ipfis , eóquód ex di- Ti €&tis nuper non fit evidens , illa effe vera mira- cula aut veré ad locutionem Dei firmandam fa- m'þjl( €ta; fed fundatur in illis inevidenter quoad hanc foï?lm Qd veritatem cognitis; ac plerumque üt traduntur 1ü &i . Dz Fipx. Em 21f Yf in hiftoriis ac monumentis fide digais, que ta- (c dét *uen non faciunt evidentiam de illorumi verita« o dun te. 2d. p..D. Evidens credenditas eft evideri- tia de Dei pr&cepto directo , ut credamus N. qrinfed de precepto reflexo C. . Similiter etiam prof. ür f 2d. Coif. D. Evidens eft Deum non poffe dire- egn ama- &eprecipere, ut falfüm credamus C, non pof- iv precipere reflexé N. — Explicatio hujus dis pe lic nambt- ftinctionis leviter infinuara fuit num. 1 1 5. , übe. riüs 'autemx tradita habetur in Tr. de A&ib. hum o qu w' rï* 21 ARTICULU S Ill. etitiiy jn at h Jriculi fidei Catholicee füzt evidentev cve- liber dendi « um f 119.'XTO:z. Credendum illud eft, quod qüiä QQOBIS e iv nontanrüm prudenter poteft fed etiam. tenetur credere, Stumitur vel nepativé vel po- fit Ff' n fitive; segatiuó cvedendum eft, quod quis nepare Á nor poteft; vel quod cuiquam non permitritur al iberum ; ut credat vel non credat, affentia- ] qii Yltzts tur vel diffentiatut: pofüivé credesdum eft, circà quod quis tenetur elicere affenfum fidei. pls f j Porro fdes clicienda poteft effe vel explicita vel implicta; Explicizs eft, quà quis aliquem arti« anae culum credit in particulari, eóquód in particus spn exqe lari fciat effe articulum revelatum; & fic credis fnus myfterium T'rinitatis , Incarnationis &oc.: f n ipliita diditue , quà quis aliquem articulum folüm credit in communi , credendo fcilicet, hY quidquid Deus revelavit & Ecclefia credit, li». m r cét in particulgri non fciat aliquod myfterium . 3 €iie 212 Dz Fipz. r l docent: effe à Deo revelatum; & fic etiam fimplex ru- Dema fticus credit fingula myfteria, licét aliqua in par- Fides explicita fubdivitur in frugro ticulari ignoret. neceffariam neceffitate medii vel precepti : ze- yorta f( ce[favia uece[frtate medi cft, quae ex natura ipfius nom o xei neceffaria eft ad juftificationem & falutem, | Cf feu quz de aliquo explicité credendo ita requi- ritur, ut qui illud etiam invincibiliter ignorat; | i ) faCt falurem non coníequatur: zece[favia necefrtate | Áprlio cu & grecepti eft , quae folàm ex praccepto Dei pofi- &ad| tivo requiritur ad fálurem , feu quae de aliquo Qu Y explicité credendo pofitivé quidem preecepra eft, ira tamen, ut qui illud invincibiliter igno- Q5 . ts rat, non hoc ipío impediatur à confequenda falute. — Jam veró convenir quidem inter Ca- prolb EU tholicos, paucos articulos neceflarió effe expli- cité credendos neceffitate medii, imó nequi- Tl dl dem omnes credendos explicité neceffirate prae- htyr: cepri, fed fufficere fidem implicitam circa plu- xes veritates à Deo revelatas ; atque hoc fenfü tümi ( tü concedunr alios arciculos dici pofle fundamen- ] Ü tales, nempe illos, qui fünt neceffarió creden- fs l r di neceílitare medii ; alios autem dici non fun- | Duy damentales , qui nempe non fünt hàc ratione B TYor neceffarió credendi : verüm & unanimiter ne- ant ullamn veritatem à Deo revelatam dari, qua non fit credenda negativé, h.e., quam quis ne- Cted Wf are liberé poflit, aur affirmiare vel inficiari cuiquam liberum fit. l '120. JVota 44. Diverfüs ab hac fententia er- d roreft non tanrüm 'Liberrinorum feu Indiffe- D emlibet Q rentiftarum quafi pagagorum , qui qu docent t Dz Fipx. 413 plrm. docent in füa fecta falvari poffe , modó unum n pt- Deum agnofcar eümque juxra fectz füee leges Witür d. Íeu propriam rarionem colat ; fed etiam Adia- JU: M phoriftarum , Syncretiftarum aut Indifferenti- pl itarum Chriftianorum, qui pro diverfirate fua- àlutem, rum claffium vel articulos de Deo rantüm & : Q Chrifto confusé cognito ; vel myfteria etiam" - precipua Chrifti & Ss. Triniratis, vel Symboli gOt e::fg"znz!a Apoftolici aur. etiam Athanafiani articulos vo- cant funtlamentales , fübítantiales , effentiales, k: l edq & ad falutem coníequendam neceffarios ; reli- quos veró omnes vocant accidentales, arbitra- racy us rios, adiaphoros & non fundamentales , feu tales, quos credere vel non credere quis poffit quai e pro libitu & citra periculum fàlutis. Primum errorem üt nimis exorbitantem fic etiam ràrio- ejpe " ntq rem hic interim preterire licebit, cüm ex flatuen- jero da alibi unica relipione neceffaria abundé revel- ( p)u latur : alterum veró utpote jam olim pervulga- ( fenfu tum & poftremis noftris fzeculis tum ab heereti- umete cis tum à Schifimaticis tum à pfeudopoliticis re- Yl füfcitatum relinquere intactum hic loci quaftio n ft'ü- propofita non permittit ; unde breviter affertá Z inter Catholicos communi veritate; horum er- erme rores refutandi funt. 121. Dico 4. Articuli noftre fidei evidenter r credendi funt affenfu firmiffimo, feu explicito Kf fott Íeu implicito. Pro/. Quoties eft moraliter cer- tum, Deum aliquid reveláffe , hoc credendum 1 eít afTenfu firmiífimo : fed ex fignis credibilira- tis moraliter certum eft, Deum reveláffe arti- jf . affenfu lib culos fidei noftrze: ergo credendi funt 3 rmif- eni Dr Fi»r. 2 firmiffimo &c. J4aj, e(t evidens ex terminis, fione, . ficut evidens eft , obediendum effe fuperiori, Qampnta quando moraliter certum eft, illum aliquid pre- datmit cipere; Deus enim dum aliquid revelat, ficut u etiam homo dum loquitur , exercité exigit no- RX ftram fidem: certum item eft ex rerminis irro- du f gari injuriam illi , cui non creditur, fi morali- quínx ter cerrum fit ; eum fuiffelocutum. 4iz. Eft ls evidens ex diclis art. priore. Qu 122. Dico Il Diftin&tio articulorum fidei licih in fundamenrales & non fundamentales ex fen- fu Indifferentiftarum facta nullatenus eft ad- tor di fur d) mitrenda. Prob. J. Omnes articuli à Deo re- fing velati funt &equaliter veri ac certi ; quia nituntur ais & eàdem autorirate divinà infallibili; ergo vel gt omnes vel iiullum negare poffumus, aut nega- trdian tvé credere tenemur; quia qui negat articulum E a dtmy non fündamenralem, eque fpernit Dei autorita- N tem ac neceans fundamentalem. — Co; ;f. Quivis vere Chri ft ianus debet habere hunc actuim: Cre- a L do omnia, qua Deus revelavit; quia dum cre- Qisq dit unum articulum fundamentalem , quia eft um revelatus, fi revelatio divina vera fit caufa, cur Qs hunc credat , hoc ipfo implicit& credere debet Ti & alia revelata ; aliàs locum haber illud S. Au- Uny guftini L. 13. cont. Fauft, C. 3. Qui i2 Evatige- il lto, quod vultis cveditis, quod non vultis, non cre- ff ditis , volis potiis quàm Evangelio cveditis, . Ex- lr go nullum articulum , à Deo in fcriptura vel alibi revelatum excludere poteft à füa fide aut f ts negare; quia aliàs fibi contradiceret, affirmatà Qd qii- f fcilicet univcïrfali & negatà pgrticulari prop tio- Dz Fipr. al5 t tione. Prob. 1. Diftinctio articulorum in fün- Derir damentales & non fundamentales eorümque üd pre determinatio nec poteft oftendi ex fcriptura; it, int utpote quz nullam hujus rei mentionem facit: üpit t nec accepta eft ab Ecclefia ; quia fi hec ortho- nis jf motd. doxa fuümatur, contradicit aperté: fi autem confingatur ex omnibus fectis, jam hos jam il- f Bl los & quidem contradictori& oppofitos defi- gnat: neque repeti deber à fpiritu privato, quia hic infanus eft omnium errorum magiíler & au- E [:( Hïi tor diffenfionum. Corf. Quicunque ftatuun- r tur ab Indifferentiílis articuli fundamenrales; ]s ij funt ejusmodi, preter quos Ecclefia Catholica alios adhuc credendos proponit; ficut in prio- '00 ] ribus fzeculis contra Arianos, Neftorianos , Eu- |t Dd rychianos &c. propofüit. Ergo & alii non fun- ticolün damentales habiti credendi funt juxta illud Matth. ortt 18. Si Ecclefiam mon audiverit, fit tibà ficut Ezbui- Y . Quii cus g Publicanus. m 123. Dico /IJ. Ad falutem non fufficit ,' ut m ce quis credat articulos fundamentales , fi interim j d aliorum fatispropofitorum unum non credar;fed Ufäi i neget vel difcredat. .Pro/. Z. Ad falutem non T p füfficit, ut quis fervet plura preecepta, fi vel t unut violer, juxta illud Jac.2. v. 10. Quicunque ii ,/W zoram legem fervaverit ,— cffendat autem . in uno, f " fattus eff ommnium veus ; quà enim dixit : noum macha- 2 leris, dixit &6 non occides.. Ergo nec ad falutem J [ füfficit, hos velillos articulos credere ; fi quis d alios à Dco revelatos & fàtis propofitos non jf credat; quia üicut ibi conremnitur Legislator, Ql fic hic eiiam preter conremprum Ecclefiee illa- Y - tum p 4 ! ^16 Dr Fipbxr. li (qife Mlv tum fpernitur fidei Autor ; neque fides in hoc cafü perfecta eft ac integra ficut nec in illo ju- qreden flitia feu obedientia; unde Aug. de Donatiítis «00 in Pf $4. fic inquit : Zz mulris funt mecum , in & oug Em paucis non mecuinz féd in bis paucis, in quibus non Wt Junt mecum , uom profumt ilis multa. Conf. /. fs Nullus haereticus poteft fàlvari in fua herefi jux- tie( ta illud ad T'it. C. 3. v. 10. Zereticum bominem... dctor devita , [ciens , quia fibverfus efl , e9 delinquit. n Et S. Aug. L. conr. Petil. C. 6., ubi, JVibil pro- f defl, ait, Lbeveticis ad [alutem, quàd extra Ecche- (tq dt de fíam verum baptifma per ignovantiam g. tradunt t9 zezezt. Sed qui diffentit cuicunque veritati d* r à Deo revelatze, eft hereticus: erpo. Conf. 1. quii Si füfficeretad fidemac falutem eredere articulos, m quos vocant fundamentales ; ergo Apofítolus * Ticdt: Tale fcripfiffet ad Galat. C. 5. v. 2. $z circum- It cidamin , Chriflus volis nibil proderit:. Ex Conci- C lia Patrésque à primordiis Ecclefie usque ad m hac tempora malé dixiffent anathema hereticis, u , quorum plurimi articulos fundamentales, h. e. ( f Symboli Apoftolici credebant ; cum etiam ex frifa S. Hilar. L. 2. ad Conftantin. liqueat , NVeminem &t beveticorum effe , qui [e mou fecundum Scvipturam i , predicare ca , quibus blasphemat , mentiatur. Neu- $l trum videtur prudenter admittendum :. ergo. lat Prob. 4/. Fides ad falutem fufficiens & neceífa- n ria debet effe una, üàt patet ex Apoft. ad Ephef iïï Pxi 4- V. $. Unus Dominus , una fides , umm baprifinag A unde vera & fàlvifica fides etiam Dan. 2. v. 44. t [ vocatur Uzum vegnum, Matth. 24.v.45. una do- M— Sed apud ü ] 98245; Joan. IQ V. 16. qunui ovile &c. ]adi£ Dzr Firr. 217 d Indifferentiftas , etiamSymbolum Apoftolicum iloy. credentes, non eft una fides feu unitas in fide: Ri ] ergo non poreft effe fides ad falutem (ufficiens i, d & neceflaria. Min prob. ymó ; Quia horüm, ii utpote variis fectis addictorum vel ab omnibus s fectis & Ecclefia Catholica fe diflinguentium va- «t rie funt in aliis articulis difcrepantiee ac contra- jett.. diciones: 24; quia nec in ipfà (ymboli expli- At catione ac inrellipentia eft unitas, atque hinc nec lll una fides articulorum fundamentalium; üt pa- 373 tet ex articulis de Chrifti pro omnibus morte, at de defcenfu ejusdem ad inferos, de Ecclefia, verit de remiílione peccatorum &c. 31/0; quia li apud hosnegari poffet ac & medio tolli tota ícri- jculos ptura, fupremum Ecclefice caput, aliáéque admi- oftols nicula ad fidei unitatem facientia. (iti I24. Objic. Sacra Scriptura tribuit falutem Cond- credentibus articulos fundamentales , &t patet g a 1. ex Joan. 17. ZIec eff vita eterna, ut soguofcant e. Tefic te folun Deum verum ) & quem mf Z n j ho Chriftum. 2. ex Joan. 3. U? omnis , qui cvedit m e in ipfum ( Chriftum) zoz pereat, fed babeat vitam Til eternam. . ]tem : Quicredit im Filium , baber vi- yurim lum crevüam. 3. ex Marc. ult.. Quz credidevit M &5 Laprizatus fuerit , falous evit.. Ergo. — Conf. . a. Latro in cruce (olum Chriftum credidit,. & ta- j EC i men Luc. 23. audire meruit : Podie mecum eris r j pl o in Pavadjo. ltem Philippus A&t. g. Eunuchum j Candacis baptizavit, quin verofimile fit; illum Ed tarn iriodico tem pore aliquid preter Chriitum fuiffe doctum. Eroo. J Z/IO" Cozf. 1. Nec in Judai- i ca nec in Chriftiana Ecclefia impediebant quee- am - xl — a18 - .Ds Fi»r. ! fimere dam diffenfiones fidei unitatem & Ecclefig funri- damenral (v ( V ii m ; üt patet de Judaica , quz con- crdd flata . fuit prefertim fub finem ex Phariízis, f Sadducsis & Effenis , quibus unum erat tem- ! r jplum & unus exfpe&abatur Mcífias : de Chri- fept fliana veró vel füb ipfà primordia patet 1mó ex ^f i [5 dillenfione Act. 15. inter Apoftolos de obfer- | Hnre vatione circumcifionis & legalium ; Item inter | pret ] Paulum & Barnabam de Marco recipiendo ; ac H(.D.z randem inrer Petrum & Paulum ; quorum hic n reftirifie illi in faciem ad Galar. 2. fcripfit: 2dó ex diffenfione inter fideles , qui A&or. 11. dif- ti n ceprárunt cóntra Petrum , quód cum non cir- C &10 [j cumciíis converfaretur & manduearer: Item ex * ü (( ( | diffenfione Corinthiorum, quorum fchiímare- AU cenfetur 1. ad Cor. C. 1. & 3. l A Y« D. /4.-Scriptura tribuit negativé falutem credentibus articulos fundamentales, feu hoc & Ms feníu ; quód fine hac fide feu in- feu explicita Áim: lme non obtineatur falus C. pofitivé feu hoc feníu, quód obtineatur falus cum hac fide fi/d, Sup- T pofitis & adjunétis etiam ceeteris, quae aut cre- denda aur facienda fünt C. fine illis IN.— Sicut | t per alia fcripture teftimonia, ubi virtuti cuidam A | dj aut operi promirtitur vira eeterna ; non exclu- ftn ditur neceíliras etiam aliorum ad beatitudinem |B coníequemdam requifirorum: fic idem eft te- &t nendum de teítimoniis fidei beatitudinem pro- mittenribus; maxime cüun aliàs contra commu- T niorum indifferentiftarura . opinionem articuli NT fundamentales ad duos rantüm reftringerentur. «dd Couf. L. Y« D. 74. Latro & Eunuchus fo- ly lüm DE Fipz, 219 üe r Iüin crediderunt explicité in Chriftum, & quo- ) ad animi praparationem fàltem implicit? etiam t COFI & ij credebant aut jam propofira aur proponenda fuf- t Em ï ficienter ad credendum C. . Solüm crediderunt k r in Chriftum ita, ut alia füfficienter propofita m negarenr, üt faciunt fe&arii, ant non haberent : Ob per animi praparationem fidem impliciram N., m if Hinc etiam fimpliciter /V. Cozf. ob manifeftum TOE inter illos & fectarios difcrimen. ^,44 Cof. 1. &. D. 4f[f.. Diffenfionesin quibusdam ta&tis mo- nni ralibus vel etiam in rebus fidei nondum defini- : X IU j tis non impediebant unitatem fidei & Ecclefize C. in rebus fidei jam definitis IN. — Patet diítin- 10f ( [rem d étio ex ipfis exemplis allatis. — Nam r. Diffenfio (mar circa legalium obíezvationem res erat necdum definita, neque lex ütür mortua flatim ab initio Ecclefiee Chriftianee erat mortifera. 2. «Pauli m fo & Barnabe ad diverfa difceffus aeebatur de eïplf(ftä Marco in focium Evangelicee preedicationis at* fumendo, & hinc penitus fidem non tanpebat, C föüfur i SUP 3. Nec Paulus improbabat fidem íed factum morale Petri Judaifmum fimulantis , nec con- J d Si troverfia adhuc decià fuerat, fed modó in Concilio Hierofolimitano eft terminata. 4. Fi- Ui ] chU' delium diffenfio à Petro fcandalum erat ex in- firmitate eorum ortum nefcientium adhuc, per i g / h Evangelium füblatas fuiffe leges judaicas de communione cum gentilibus vitanda. $. Schif- i pl'U- ma Corinthiorum de preftantia dunraxat. eo- ynmi gt rum fuit; qui ipfis Evangelium annuntiaverant dum alii dicerent, Ego füm Pauli, alii Ego 'entut "m Apollo, alii Ego Cephee ; aut fi fuerat eriam fit circa — 220 Dz Fipe. J circa res fidei, Corinthii tamen non erant per- | qnà s ef tinaces al morem Sectariorum , fed docibiles & veriratis intellipende cupidi , nunquámque boo Seari ad feparationem profilierant. — Porró quidquid fit de Judceorum diverfis fe&tis, fueríntne Pha- CECCIQU rifei, Sadducai, & Elfeni, omues hereti- fqm ü ci, de quo eruditorum diverfa eft fententia; d e id certum eft à Judaica Ecclefia ad Chriftianam | quit | n arpumentum & comparationem inftitui nec poffe nec debere. Quamvis enira Sadduc&i , VOV ( [ fpiriruum ac refürrectionis negatores , in Ju- ! guux dacorum communione tolerabantur, Paulus ta- Íoü men & ab Ecclefize communione rejecit & fidem | d | 160j perdidiffe declaravitillos, qui aliquid diverfüm ab Ecclefia de refürre&tione fenferant; fic enim fa. fcribit 1. ad T'imoth. z. v. 19. & 20. Zalezs fi- ET dem $9 bogam . con[cientiam , quam quidam vepel- | tl lentes circa. fidem naufragaverumt : ex quibus ff tantin LHymeneus 6g Alexander, quos tvadidi [atane. Et h 2. ad Tim. 2. v. 17. Ex quibus eft Hymeneus 9 N Quicte Philetus , quà à veritate exciderunt , dicentes ve- Juvretlionem effe jam faclam , eg /it!zverteïum? quo- f « vuudam fidem. | Ri 125. Jnfi. .. Qui credit ea, qui fünt ne- | iue ceffaria neceffirate medii & precepti, poteft | tni falvari: fed qui creditSymbolum Apoftolorum; pter heec omnia credit; quia üt dictum füprà eft ex | Deren S. Aug. alióve Autore fermonis 115. de temp. X Symbolum hoc eft reeula fidei brevis & gran- lt qu dis: ergo. 'Atqui non Catholici duntaxat fed ; danrm & Se&tarii plerique credunt Symbolum: ergo. 1qu Cozf. [, Qui Chriftus rcliquit creditu libera, lngi non Dz Fipr. 221 n non debent obtrudi ranquam dogrmara fidei ne- OCl ceffaria: fed pleraque dogmara, que in Sym- d bolo non continentur, & inter Carholicos ac uidqil SeCtarios controvería fünt, Chriftus reliquit ne]h. creditu libera; utpote quaà nec in Scriptura lat funt claré exprefía, necin primis fieculis cre- Yefi dita: ergo. Conf.. I1. Plura füunt dogmata, de (líanam quibus antea dubitare licuit, & de facto que- RU dam fünr, de quibus in Scholis Catholicis con- 2 trovertitur: quin ipfi Catholici paffim diftin- ddpc l , 1j guuntarticulos in neceffarios & non neceflarios, at feu üt S. Bonav. L. 3. fent. dift. 25.' z antece- &fien dentes, uti Scripturam & Dei quedam arttribu- veríüm ta, conflitueutes, empe articulos fymboli, & coz- (cenim fequentes, hoc eft ex illis prioribus deductos: asj neque tamen determinare poffunt, quinam ar- n ticuli Yint neceffarii neceffirate medii, & quinam u l j tantüm neceflarii neceffitate precepti: ergo. füïl«fr E[ R. D. M. Qui, que credenda fünt neceffa- nat rió, credit quomodocunque, poteft fàlvari IN; 1jo f* qui credit eo modo, quocredi oportet C. Ne- j jl* gatur autem Sectarios etiam articulos Symboli modo, quo oportet, credere; tum quia eos u noncreduntingenuino fenfü ac vero, üt f.e.d. o tum quia potiüs ex motivo humano, quàm pro- prer Dei autoriratem credunt, cüm aliàs de- Jorif jdiet berent omnia à Deo revelata etiam credere; ex quo fimiliter conftatad veram fidem requiri, i []« ne aliqua revelata exprefsé negentur aut difcre- [ gra dantur, aut ne teneantur articuli alii erronei , a in quo utroque tamen fides Sectariorum de- eng. Quód hat linquit. edd Coþf. A o 1. [N. $up. M. Chri- n m« 222 'DE FiprE | imà Chriftus modo à Sectariis intento poffit aliquid tntec revelatum relinquere nobis creditu liberum; qim n nam Deus, qus revelat , ad ea nos oblipat vel " 2 yi; ex-vel implicité credenda; üt prob. n. 121. . Q. : T. M. IN. m. Quia que controvería fünt inter at Nos & Seétarios fidei dogmata, & ex Scriptu- nad ra, &ex 'Traditione, primorümque feculorum fide oftenduntur pro noflra parte, üt per de- | &« | | ao curfum "Theologie probatur, & fpeciatim de- tonftratur à Poiemicis, maximé P. Jac. Gual- | p« terio in T'ab. Chronolog. Coccio; Forero &c. | ( "d Couf. If. &. quoad . $9 2d. D. Licuit & Tum u licet defaéto dubitare de quibusdam, aütequam & dum necdum definita erant aut fünt, atque r t hinc necdutn quoadnos credenda C. poftquam fuerunt definita, & fi etiam quoad nos fint cre- | lüm| ' Hoc lue denda poft declarationem Ecclefiee N. ipfüm admittendum eft ab Adver(àriis commue Qs K Sea niter Autoritatem quatuor primorum Concilio rum Oecumenicorum venerantibus: ante que tiler tiüm licebat fine fidei detrimento de quibusdam non- dum explicité declaratis dubitare, non quafi re (f ipsà credenda non fuerint, aut implicité non wxi) ie crederentur, fed quia aperté nondum omnibus b] R fs tanquam explicité credenda innotuerant, Quo- lo ad 3t, Conílat inprimis ex num. 119, non hoc tq fenfu negari à Catholiciserticulos quosdam ne- ceffarios, acfi liberum foret eos negare aut Atr difcredere; fed quatenus eorum explicita con- feffio ac notitia non fit preecepra aut ad faluten Wt V obrinendam requiratur, Porro eandetmn men- lt N tem fuiffe S. Bonaventüree liquet ex ipfius ibi- em - —— Dz Fipxr 223 ! iA l It ii dem doctrina, quà declarat illa dogmata , quae lbeny antecedentia & confequentia vocat, eífe credi- Xv ditu neceffaria non quidem üt articulos princi- M pales ; fed ut radicatos in Symbolo Apoftoli- CO. funt t Demum quamvis nec inter Catholicos hu o determinatum fit, quenam fit neceffitate medii tzli.' TU neceffaria fides explicira, certum tamen inter eos ac determinatum eft, tura. quód aliorum t jim d articulorum fides explicita fit neceffaria ex íe J Gu ipfa ad falutem, aliorum autem pofitivé prae- r d cepta, tum quód fides implicita requiratür eo- Lind rum, qus à Deo revelata fünt. 126. /jfl. I]. Ynter res revelatas multa fünt, titeqit t t quse parvi aut nihili referunt, an credantur: yllqui ergo in his licebit cuilibet falvà fide & falure pro fint lubitu fentire...Cozf. 7: Catholici non obftante ignorantià vel errore circa multos fidei articu- - los poffunt falvari: ergo idem contingere poteft s eonm C Secariis. | Cozf. /J. Sunt admodurm pauci , qui adherent Ecclefie Romanz; quia fi totus ter- atiequ duptnt tarüm orbis dividatur in 24. partes: vix $. fünt Chri(tiane , ex quibus fi demanter hetero- | quaürä doxi, pauci reftabunt Catholici. Sed incredi- (cte Of bile eft; quód tam pauci, attendendo precis* fidem, falventur; cüm Deus ferió velit, omnes fl Qf(g' , notit homines falvos fieri: erpo praxer Catholicos & cum fola fàltem fide fundamentalium articu- du lorum etiam aliis falus concedi deber. r d E. /V. vel.D. .4. Multee fünt veritates , quae j * parvi referunt, an credantur fpe£tando pracise Vgl mm notitiam earum . fpectando obediehtiam,quam Deo loquendi Xdebemus, & auioritatem Dei, )üus jbl' - , quam 224 Dz FipE. quam difcredendo fpernimus N. Certé non (v arvi aut nihili refert, quód Deus verum aut fal(um fit locutus, aut ejus autoritati injuria& contra obligationem inobedientia exhibeatur; u rie f qua. tamen ev enirent, fi nobis fümeremus af- fentire vel diffentire revelatis. Ad Conf. 1. & | sl t5, N. Conf. Difp. eft; quia Catholici in hoc cafü credunt fülrem generatim , quidquid Eccleíia d s dbum credir & credendum proponir, & ex füppofito f vg femper parati fünt errores deponcrere, ubi eis TE Ecclefie do&rina proponetur; unde vi hujus Vena difpofitionis animi habent fidem quandam impli- Divit ciram corum dogmarum, qua ignorant. Nihil praag ejusmodi füffrapatur Sectariis, í1 fua principia Q n fequantur, nec flatuantur duntaxat heretici fiet r mareriales, & errare ex ignorantia invincibili. f "Ad Couf. H. 1 M. Quia calculationem illam non | à, admodum exactam oftendunt plures, qui Ca- tholicos non in Europa duntaxat degere nórunt; my ; lüm fed eorum peralias orbis partes maximas Eccle- fias ex ordine recenfent. — V. sip. Cüm pauci- | üpon B tas falvandorum potiüis Scripturee plurimüm fit conformis, quàm ut imprudenter credibilisaf- | qei lb feratur. /2d Prob. . Dei quidem fàlvandi om- nes voluntarem efTe fexiam, non tamen abíolu- g fiyj tam, fed conditionatam, nempe fi & ipfi ho- mines íalvari velint, eáque praeftent, quae re- ; n ïei'e]a quiruntur. Sed de his aliísque objici folitis ; i hmm cum infrà tum alibi videndum. ET ; ülm; QU A w'eïg Dz Fips. 225 At n "drticuli Fidei fucceffu temporis TUm d Qgænns: n T442071 177 E 4 iyrai Dbet 127. IVote. Materiam feu objectum mate- m 1 riale fidei quoad veritates quascunque, & ad cor- h n 4 j li us ac fübítantiam 6idei noflra non pertinen- hoc d tes , feu non neceffarias ac praceptas, ut expli- |Excla cité credantur, fümpfiffe incrementum, extra fuppoüxo dubium eft ; queritur duntaxat de aiticulis fidei e, ii feu veritatibus illis, que per fe & ex intentio- V hujuv ne Dei primaria fpectant ad fidem noftram ; ac vel neceífitate medii vel preecepti credendee fünt, jm im»'( - Dividuntur fidei articuli in principales & minüs principales. Prizcipales five ob dignitatem five yriücy herez ob neceffitatem primó credendi, duo commu- niter referunt geerales, nempe de Dei exiften- vindi ao tia ac de ejus circa falutem hominum providen- tia, & duo particulaves , fcilicet de Dei in per- L p 24 fonis Trinitate & de ejus circa falutem homi- num per Chriftum procurandam providenti " m aug- difpenfatione: Amir principale$ circa varia Dei pracepta pofitiva , Sacrificia & Sacramenta aliá- müm J ibl que falutis media ac circumftantias Redempto- ris noftri & Ecclefiz ver(antur. Dicuntur au- ngdi o T tem articuli, (eu eorum numerus, creícere vel jl fimpliciter vel fecundüm quid : fzmplicier cre- u m fcunt, fi aliquid de novo revelatur antea necdum ii revelarum: fecuudium quid , fi aliquid ante reve- latum incipit quoad nos effe credibile. : Hoc autem fieri poteft tripliciter, 1. dum revelatio olim jam faéta, fed obícura, perinfallibile m in- s fed QU terpretem magis expïäcgrurf 2. dum fimili 5 L. Ccone WA 226 Dz Fipr. controverfa, per infallibllem controverfiarum !mm À udicem certificatur: 3. dum revelatio univer- Í 4 falis per legitimam: autoriratem applicatur ad n 7J, : m t fingularia. Porro ficut triplicem hanc potefta- tem Ecclefize convenire, tanquam certum inre- wj " ? rim füpponimus; fic fimiliter advertimus , Ec- elefiam nihil unquam definiviffe fide diviná cre- l JDW dendum, nifi quod aut explicité aut formaliter j implicité fuerit revelatum. i0ox, 1298. A. . Articuli principales fidei nun- Ti quam creverunt. Prob. Quia inprimis articu- Chifi li duo generales' jam ab ortu mundi conftabant N omnibus fidelibus , eóquód tefte Apoftolo, Si- Y5 ve fide impoffibile fit placere Deo:: "Accedentem ve- niid vó ad Deum oporteat credeve , quia eff , &g inqui- ventibus vemunevator fit. Duo autem articuli qudnj fécong partieulares obfcuriüs (àltem jam in lege natu- r&eac Moyfis revelati fuerant; & credebantur; u a popti prefertim de Chrifto, explicité à Patriarchis; Magiftris & Principibus populi Hebreorum; Ms | f&fon: à vulgo autem profitente fidem verae Ecclefice credebantur implicité, quamvis diftinctlé non k | e r i cognofcerentur. Cof. ex Ss. PP. , inter quos ! S. Íreneus, cui confentit Nazianz. in Or. de n h t Macch. Fratribus, fideles omnesante Chriftum natum dicit fuiffe veré Chriffianos, S. Aug. au- | Doo fl | tem ep. 157. ad Optar. fic fcribit: Eadem eff ji- des woffva &9 illorum , quomiam boc illi cvedidevumt Qs sto futuvum, quod nos fa&um. — Ec 'Tr. 45. in Joan. Tempora , inquit, variata funt , non fides ; quia e9 tj C ipfa verba pro tempore vaviantur , cim varie decli- 3 alium T nqntur: aljum fonum, babet : veutuvus. eff; Ofpttà li t l pee, Dz Fipr. etfunm 227 ! Unis Jomun. balet: vemir. — Mutandus of tomus , ventu- r d vu$ ef), 69 venit: eadem tamen fides utvosque con- pl jusgit, 69 eos, qui venturum effé, ey cos qui eum m n veniffe credideruut. mus, D 129. Nec dicas 1. Deus Exod. 6. ait Moyfi: mj Ego Dominus, qui apparui 44br, Jfaac , eg. :'f) m S'acob in Deo Ommipotente , e9. o eum ddo- tiai uoti indicavi ei$ David Pf.1 1 . dici uper fenes ( n intelexi. 9.S.Paulus ad Eph.3. v. uod alüs, ]stf inquit, gezerationibus uon efl agnitum (Myfterium of Chrifti) f/üs bomimn, ficut puuc. vevelatum. efd Sanctis /dpoffolis eyus $. Propbetis in [pivitu. — Et tolo, fj v. 9. JMluminave omnes ; que [it difpen[atio Sacva- menti al[conditi d feecuiis in Deo. 3. Preterquam ( n Y u quód nihil de Trinitatis Myfterio in V. T. aper- té contineatur, Greg. M. hom. r. in Ezech. no- ;ge f n tat per Teítamentum novum in corde fidelis Turds populi fidem Trinitatis creviffe. Ergo fimpli- citer crevifle dicenda eft fides in Deum , Incar- tporu nationem & Trinitatem. Vi d n & Univevfin IN. Corf. Ex his enim dunta- xat probatur, minüs claram horum articulo- ag 0ré rum olim notitiam fuiffe; quàm poft exortam fritr Evengelii lucem, neque ita ad omnem etiam L populum & quoscunque pervulgatam , üt po- il ! / Ítea factum eft, dum Apoftoli mittebantur ad docendas omnes gentes & prædica'ncfum omni ii ] JOEH. creature. Speciazim ad vm. . Seníum textüs Imieíle: Epo Deus Patribus cognitus fui & vo- " catus, ;Zdonai , Elobim, El, Saddai, quee no- Ti mina certam aliquam pgrfectionem inftar quali- d tatis in Deo,fignificant, nempe Dorini guber- P nató- g l 228 Dz FipkE. natoris ; fortis,vliberalis, omnipotentis: tibi verà ! fis, üt & pol nomen meum effentiale (ponitur enim, non Ado- nai, fed tetraprammaton) revelo,quod ipfam fub- viod ftantiam meam in fe & effentiae meez fignificat; duj t iir; Qd unde liquet; clariorem dunraxat Divinitatis co- nnd gnitionem Moyfi pre Abrahamo ; Ifaaco & Ja- cobo data uemadmodum cum Gre- ]M. e€5 gor. M. . 16. in Ezech. aliísque PPus In- Mi onunt. lia terpretes Seníus 24j litteralis eft, Davidem adhuc juvenem fapientiorem fuiffe $h Vi fe multis fenibus ob ftudium íuum affiduum in diq meditanda lege Domini. . Quodfi veró pracel- lentiorem Deicognitionem fibi ante Patriarchas fm: la: antiquos his verbis tribueret David , nihil dice- ret nobis contrarium. "d ad. &. Contextum dtti oftendere , quód Paulus non tam de myfterio ! Chrifti; fed de myfterio vocationis Gentium 1 COft0] ad fidem & gratiam Chriftiloquatur. Utrum- Ti que veró non aliter dicitur incognitum à fiecu- lis, quàm quód tanrá claritare itáque expreffum [j & circumflantiis veftirum non innotuerit Patri- TW archis & Prophetis antiquis, atque experimen- a t to cognirum fuir ab Apoftolis novíque Tefta- menti Prophetis; eóquód.lfaias aliíque jam an- Wt Tür té propheraverint de vocatione gentium ad Chri- fti idem, & Patriarche olim ac Prophete no- Tits tiiam de Ghrifti incarnatione habuerint, üt qui den Chriftus teftatus eftde Abrahamo Joan. 8. v. 56. "Abrabam Pater veflev exultavit , ut videret diem Ws QU i n meum: vidit &g gavifus efl. — 4d 3. Y. "Tam in libris Moyfis, quàm in. Pfalmis & Propheris, i non obfcuré revelatum füit Myfterium SS. Tri- li nita- IDE Fipr. 229 fbv tis, üt videre eft in Sacra Scriptura dogmatice n AO. & polemicé explicata; apertiüs tamen in Evan- &m(i gelio eftannuntiatum, ut adeó meritó & ratione la hujus tempus N. L. potuerit ab Apoftolo dici f05 0* Íux , que noctem V. L. fubíecuta fir: atque hoc, 0 non alio fenfü inrelligendus eft S. Gregorius. n G. 130. R. /. Articuli minüs principales ab Dis [ Adamo usque ad Chriftum & Apoftolos inclu- qis di fivé creverunt fimpliciter. vob. Quia, üt ex n fl Ss.Literis manifeítum eft, Deus multa füucceffi- um i v& revelavit Adamo, Abraha , Moyfi ; David , [40v n ! aliisque Prophetis; & vel maximé in novo Te- pr TOR ftamento per Chriftam & Apoftolos: fed inter jl dic hec non pauce fünt veritates, quas füprà fidei QU articulos minüs principales diximus : ergo. yleo 131. /Vec dicas. Conclufio S. Thome 2. 2. Jenm q. 1.a. 7. heceft: 7rticuli fidei temporum fuc- Uttur ce[fioue creverunt , non quidem quantum ad fabftan- zam , [ed quantum ad. explicationem &9 expre[Jam i ydiin profeffionem: nam quee explicité €g fub majori uu- ]u mero à po[fleris credita. [unt, eadem ommia à füpe- ind vioribus Patribus implicità e9 [ub minori mumevo Tdl eredita fuerunt , nempe in binis illis zrticulis ge- m 4 neralibus. g. S. Thomam fübftantiam articulo- |Onr rum fümere valde generatim & confus? , quate- nus nempe omnes articuli reduci poffunt ali- ]1 h ]i quà ratione vel ad Deum , vel ad Dei provi- v 56, dentiam ; non veró proprie & fpeciatim, quate- nus omnes articuli fecundüm fe veritatem füam | /z'elm m fingularem & fpecificam formaliter etiam tan- tüm implicité continerentur in illis binis articu- yelb Tt lisrevelatis.. Neque is etiam loquitur de mera * P 3 1i L] —— 230 Dr Fipr. & fimplici explicatione , quce fit declaratio ; cer- sidiqi tificatio aur applicatio veritatis cujusdam jam i lr antea revelatae ; fed de explicatione; que fit no- if C va propofitio & revelatio diftin&ta ab omni alia Afl priore reveiatione; üt patet in articulis praefer- tradie tim objecta contingentia habentibus , eóquód, Fs cüm v. haec vel illa, feprem vel tria Sacra- | Al Tnenta X ri non mapis pertineat ad veritatem mila: 1 revelate propofitionis de divina providentia, GN feptem pracisé & heec dari Sacramenta nec üt E de&nitio in definito nec üt pars in toto, nec üt | d CH particularis veritas in univerfàli fuerit contenta ayi f & confequenter implicité revelata. Quare nec 17 implicité credi poterant, nifi valde improprio lhl & hoc duntaxat fenfü, quód fideles antiqui pa- Áitta rati effent credere omnia objecta, qua fübftare EU poflent divinze autoritati revelanti. Von t 132. R. /]]. Articuli fidei à tempore Chri- Xlg fti & Apoftolorum non creverunt fimpliciter, prai fed tantüm fecundüm quid. Pueb. xm. pars. fj Quia Apoftolis communicata fuit omnium ve- t ritatum fidei perfe&ta notitia; üt pater r. ex NUA Scriptura, ubi Chriftus Joan. 15.v. 15.. Qmzia, quacunque. audivi à Patre meo , nota feci, volis. maq'v Py Et Joan. 16. v. 13. Clim venevit. Spititus verita- W H$, docebit vos omnem vevitatem. 2. Ex PP.& [ CC. Ex quibus füfficiat Epiph. haer. 66. ícri- [ [ji] bens, Apoftolos accepiffe donum, quo Spiri- ) l tus Sanctus omnia ipfis clar& expofüerit: & | ür Trid. Seff. 4. in decreto de Canonicis Scriptu- V ris Evangelium Chrifti proponit tanquam foz- ld geu ouis [alutavis veritatis Ef morum difc z'.plz'nzg..; ï W t a It- , —— Drz F.IDE.. 2531 4 . ;dditque bauc ve vitatem €$. difciplinam. continert m a in lbvis fcviptis. &g fine [cvipto traditionibus, que lt ipfius Cbrifla ove ab "poftolis acceptee, aut ab ipfis Omn d ^ "Apoftolis Spiritu Santlo diclante , quafi per mtzus j praie zraditee ad nos usque perveuerunt. 5. Ex eo , quód eiqui Fides Catholica fit fimul Apoftolica, atqu : "N tl Apoftolis hereditarià fücceffione ad nos tranf- miífa: item quàd fit fuperedificata , üt ad Ephef. (idnt t neci C.2. v. 20. dicitur, "Super fundamentum Zpoflo- lorum g. Propbetatum , ipfo [ummo angulavi. lapi- i arti--- COQIa de CHrifl 7 Efu: quse non haberentur, fi Conf. culi fidei quidam fuiffenr illis incogniti. 'yare jj uia, fi creviffent poft Apoftolos articuli, per - prapi Ecclefize definitiones creviffent: Atqui he non iij funt novae revelationes ,. fed. duntaxat explica- fablu tiones fecundüm unum ex tribus f. c. modis; - üt interim füpponimus , & ex ipía Ecclefize pra- i r xi liquet in definitionibus faciendis juxta S. Cy- qplid!er, priani datum ep. 74. monitum: $7 in aliquo nu- [ zaverit veritas , ad oviginem Evangelii eg TYaditio- Ym v nem Apoflolorumvevertitur. Quodipfüm ex Adtis [1,d Conciliorum omnium cognofci poteft, ac de fe ( manifefté declaravit Trid., cüm Seff. 6. in fine T Proemii aggrediens definire controverfias circa u juftificationem exortas, affirmat fe non aliud 7- u zendere , quàm exponere omnibus. Chrifli fidelibus f r veram [andmque do&rimam ipfius quflificationis | Splf i' quam Sol Suflitie CHriftlus HE[us fide noftvas "4u- j:6 &or && Confumatov. docuit, J4poftoli tvadiderunt , " $? Ecclfia Catbolica, Spiritu Saucto faggevente ; njt pevpetuo vetimuit : In quem fenfüm etiam loqui- tur Seff. 15. in initio decreti de Sanctiffimo Eu- jin €na- jl 232 Dr FIDE. chariftige Sacramento. — Pars 22. prob. Quia ex- C«non creden perientià & repetito fepiüs ufü conítat, quàd ex tempore Apoftolorum, occafione haerefüm tiavelt vel'alterius neceffitatis, Ecclefia per varias defini- Ecde.fi ti nes multos fidei articulos & traditiones cla- I ri e explicavit, aut quaedam certó revelara effe " mort pronuntiavit;. aut revelationes ad objecta par- ticularia tanquam implicité revelata extendit, verddi fotta affiftente femper Spiritu Sancto; üt alibi often- detur, ne in ejusmodi decifionibus erraret. p Ergo. DO 133. IVec dicks contra Ym. pavt. I..APORO- jmi li non habuerunt perfectam & plenam articulo- Qrant & [fà rum fidei potitiam; tum quia hac illis neceffa- ria non füerat: tum quia multa credere non d here potuerant, utpote quorum obje&ta tempore eorum necdum extiterant; qualia fünt Conci- ft, d lium Tridentinum effe legitimum ; hunc nume- ro homidüem effe Chrifti Vicarium, aut veré fün&um: tum quia dici nequit, an Apoftoli Prop m eam notitiam acceperint ftatim in die Penteco- ftes, an fucceffu temporis. IVec. 2. Poft Apo- BN [ ftolorum tempora inprimis multa fünt priva- tim revelata; deinde etiam public& vel miracu- IT f lis vel vocibus de coelo lapfis prodita & confir- tj mata; denique qua antea impuné negari pote- rant, à Conciliis & Pontificibus definita; quod | ( h fieri non potuiffet ,. nifi novee eorum revelatio- ] nes accetfiffent. Nec 3. Debent de facto fieri n iV novae revelationes; tum quia Spiritus Sanctus seque nunc affiftir Ecclelia loquenti ac definien. eïa; ti; ac olim afliftebat Propheris & Scriptoribus fi] Cano- . Dr Fipr. 233 Quia. anonicis: tum quia quze Ecclefía definit , eequ& b qi credenda fünt, ac illa, quse illi olim pronun- N nereltn tiaverant; adeó, ur qui negaret veritatem ab as d Ecclefia definitam , foret haereticus. Ergo. , J d s. ad vm. D. Af Non habebant perfectam ehtidi & plenam fidei articulorum per fe fingularium d pe noritiam IN. articulorum particularium in uni- xtend verf(àli revelata contentarum /u/4. non habebant bfer notitiam generalem & ex parte conditionati IN. &t particularem & ex parte conditionis C. Pro- pofitiones fingulares de myfteriis fidei noftrze Mp jam à temporibus Apoftolorum notee & crediree t erant fidelibus, üt patet tum ex fcriptura tum necale ex traditione, qua fontes funt, ex quibus Ec- fe f0 clefia füas definitiones haber; poftea veró vel :mpore heereticorum improbitas vel fidelium ofcitantia fecit , ut per Concilia & Pontifices rurfus de- Co : DT ; claranda & explicatiüs etiam proponenda fo- rent, qua à majoribus fimpliciter credebantur. "Ed äpoüü'i | Propofitiones autem particulares deiis, quo- rum obje&tum tempore Apoftolorum necdum if LApe extiterat, non poterant credi diftinété &in par- ticulari ;; eóquód nulle fpecies individuce de il- priva- | j lis aderant, neque conftabar , an purificata ef- fet in fübjecto particulari conditio , füb qua ; univerfalis propofitio praedicatum enuntiabat. p Credebantur tamen ab Apoftolis propofitiones quüd dit- univerfiles , particularibus etiam fübjectis ap- ) Hïä plicandz , fi conditio pürificaretur ; quod a )u fidem Apoftolicam & iis fuperedificatam fatis ex data modóà Qiot erat. Unde ad prob. 1. N. Af. ) ratione de fide Apoftolica. Ad þïob. 2.. D. 5 . Mul- Aff 234 Ds Fipr. | Multa credi non poterant. explicité & in parti- L TU eiri queda culari C. implicité & in univerfali N. . 74d prob. 3. &. Probabilius videri , quód Apoftoli die g p revelt Pentecoftes fuerint quidem inftru&ti fidei my- fteriis , quae tunc nóffe oportebat ad docendos fedu | quiei judaos; quibus primó predicandum erat Evan- gelicum: fücceffu veró temporis pleniüs edo- de u l u étos effe alias veritates, prout neceífitas poftu- labat. Hujus ratio eft; tum quia Joannes in | ff B Apocalypfi multa myfteria de novo revelata ac- cepit: tum quia Petrus Act. 10. per vifionem | Condi j er Q didicit; gentiles eequé ac Judecos pertinere jam ad fidem Chrifti: tum quia A&. rg. Apoítoli | ]va dubitabant de obíervanda à Gentilibus conver- (üng fis circumcifione & legalibus in Concilio Hie- Atf rofolimitano , in quo Spiritus Sanctus non tan- ! of tüm eo modo , üt poftea in aliis Ecclefie Con- | Qj ciliis, fed per novam revelationem videtur afti- , QUi tiffe; eóquód pro nova Ecclefia nova etiam dere revelationes defiderari videantur , quae Eccle- E fie? aliquando plené conftitute neceffariee non Spii fünt, cum facte Apoftolis ac fidei Patriarchis l ïidem E füfficere queant; & ob unitatem debeant. 74 2d. i. INos non loqui de revelatione privata; | t M neque etiam de publica qualicunque; fed de ea; qua pertinet ad fidem Catholicam , feu totam tl Dari enim Tn Ecclefiam ad credendum obligat. revelationes ad peculiarem quorundam dire- (dH E €&tionem pertinentes, facilé concedimus cum S. Hier. füper illud Matth. 11. Omnzes Propbe- &tim T 109 Lex usq. ue ad Sfoanmem , &S. Augq&. L.5. de Civ. C. 26. &c. Denique exiftentia novee r reve- . Dz Fipr. 255 du r revelationis probari nequit ex eo ; quód nunc Ail quaedam credenda fint ; qua antea impuné ne- lol & gari poterant; hoc enim licebat non ex defectu f revelationis de iis reipía exiftentis , fed ex de- loconds fectu fufficientis applicationis ; atque hinc illa al quidem etiam olim reipíà ac materialiter de fi- 1iüs e de erant, non autem de fide obligante. 44 37. Ye. 1. A. d prob. 1. N. parit. vel D. /Equé af- i ol n fiftir, ut novas & olim necdum revelatas veri- t tates definiat, & fic fimpliciter novos articulos Vif condat NN. ut revelatas olim veritates infallibili- ter cognoícat ; explicet & ad particularia in il- n t Apoüuä lis veré contenta applicet , atque fic articulos coni duntaxat fecundüm quid novos proponat C. lio H Aíliftentia Spiritüs S. refpe&tu Prophetarum coníiftebat in revelatione feu locutione Deigsyi non t i v cujus illi agebantur potiüs quàm agebant; eó- "T quód cognitio prophetica, licét vitaliter proce- n i deret ab intellectu, tamen indeliberaté fiebat , & gt ad loquendum impellebat: Affiftentia autem rig n Spiritüs S. Ecclefiee conceffa ftat in fpeciali pro- Türdi videntia Dei , quáà dirigatur mens Proelatorum y, J Ecclefiae ad inquirendam per apta media veri- prirti tatem, removeantur impedimenta aífecutionem T veritatis impedire potentia, & illuminetur in- o telleus.ad verum à falfo infallibiliter difcer- nendum. "d prob. 2. D. /Eque& fünt creden- j ; dit da formaliter & dire&& N. indirectà & per quandam quafi confequentiam C. ^ Autoritas j a h enim Ecclefi& aut ejus definitio non eft ratio feu objectum formale fidei, fed motivum dun- LL den- taxat & fundamengum obligationis ad cre um g 256 Drz Fipr. dum : unde etiam qui negat veritatem ab Ec- |ilen ne clefia definitam , eft heereticus ; non quia. ne- explio fez gat Ecclefiee fa&tas revelationes aut poreftatem condendi articulos; íed quia negat Ecclefiam finet, ( effe infallibilem in pro qei cir divinis revelationibus. ponendi? aut explicandis | um v) 134. JVec. dicas comt. 2d. p. 1. Probationes fcrip:g : pro rma parte allatee evincunt nihil latuiffe Apo- Eu ítolos; ergo nequidem fecundüm quid creve- | tsdfo) runt articuli. 2. S.'Th. 2. 2. q. 1.a. 10. ad 1. ait, fi p uod in dottrina Cbrifli $ "Apoflolorum veritas fi- leror dei eft fufficientev explicata. — Et a. 7. ad. 1. docet, ; &pro eos perfectiüs cognoviffe, qui fuerunt vicinio- res adventui Chriíti, ficut magis illuminantur, qui fünt propinquiores foli. (xitm 4g E. N. .4. Cum enim Apoftolis füfficerent veritates , pro flatu rerum fui temporis necef- fariee , & generales pro futuris temporibus, ad Ecclefiam conftituendam & in futurum etiam ISS-] Apoftolicam dicendam ; fruftra quis & pratis Isdi probationes allatas extenderet ad cognitionem Cä[i(u[ veritatum particularium, & non neceffariam, & pitti propheticam. |/4d 2. &. S. Thomam per 1m. | r nihil velle, nifi veritatem fidei fuiffe olim fuffi- | 11.Y, cienter explicatam pro tempore Chrifti & Apo- ( ftolorum ; minimé veró , quód fuccefTu tempo- | fübr risnon fuerit necefle, queedam magis explicare, Wt F€1 ad fidei controverfias decidendas ac vitandos er- ) It rores: continuó fiquidem ita pergit: «íed quia iTA perverfi homines Apoftolicam doctrinam & ce- ür teras doctrinas & feripturas pervertunt ad fui Y ipforum perditionem, ficut dicitur 2. Pet. ulr.; Iie ideo Dz Fipt. 237 ml ideo neceffaria fuit temporibus procedentibus quii. explicatio fidei contrainfurpentes errores.;, Al- oreltta ter textus ad preefentem quaftionem non per- iccla tiner, cum loquatur de notitia articulorum fi- pl dei clariore apud eos; qui circa Chrifti adven- tum vixerant pre illis, qui in Lege nature & Ybatios Ícripra antea pofiti minüs claré myfterium In- ifcdp carnationis nofcere poterant. Caterüm pari- d aevt tas à fole defümpta adaequata minimé eft, cüm d Íol agens fit neceffarium ; Chriftus veró agens T liberum , illuminétque homines & prout vult; . d & prout temporum ratio defiderar. * t i üanti ARTICULU S. IV. Quinam Articuli fint mece[Jario credendi neceffitate f nedii « od ribo TOm. Quaeítio hec non alios articulos ym etit 135. attingit, quàm quos füprà principa- $um les diximus. Ex iis, qui generales ibidem vo- cati fünt ; controverfize minus patiuntur quàm ïifioncg". Um& particulares , unde & de illis hic duntaxat age- WHM tur. Proponuntur autem ab Apoftolo ad Hebr. nl II. V. 6. Credeve oportet accedentem ad. Deumn , d quia eff , &$ inquiveutibus [e vemunevazor fit; ubi fub ratione Dei exiftentis intelligitur faltem ens qeme pam perfectiffimum & principium rerum omnium; füb ratione remuneratoris autem Dei providen- us de " tia & jufliria , qui cuique progmeriro füo re e dat mercedem, bonis nempe pramia , malis MW panas. Cüm veró providentie media alia pof- 'et,l u lint effe naturalia alia fapernaturalia, poenee etiam ac f | 258 Dr Fipr. engnitu ac premia & hujus & alterius vitee ; nonnulla " ; funica inter Autores difcrepantia eft , quibusdam ne- t0risdn gantibus articulum de remuneratore füperna- pb turali effe per modum medii neceffarium, aliis E tamen communiter id.affirmantibus. | d d 136. Dico L. Articulos de Deo üt exiftente Termu & üt remuneratore explicité credere, neceífa- | | ledx rium eít necetffitate medii. Prob. Ex fententia Pauli proximé cit., qua fic in&ipit : Sige fide | hibns Eu impo[fibile eft placere Deo. Credeve. enim oportet Tam accedentem &c. Sermonem hic autem effe de 7777 fide explicita , inde patet , quia fides implicita füllr Dei exiftentis dari nequit, cüm primum omnium &tàg fit credere Deum ; f autem fides explicita re- Qü; e quirirur Dei exiftentis , eadem quoque de Deo b remuneratore ex copulatione afferi debet : se- lm ceffitatemm medii fatis declarat membrum pri- fattü ii mum de impotfibilirate, cui alterum per parti- fdre culam ez;m adjunctum explicat duplex necet- Xime. farize fidei obje&um. — Hinc damnata eft ab In- ipro noc, XI. heec numero 22. popofitio: /Vorgi/ f?- Q des unius Dei ueceffaria videtur zeceffttate medii , Ms zon autem explicita vemunevatoris. Couf. Quia d füblatà fide remuneratoris tollirur omnis fpes T 47 premiorum & timor poenarum , üt S. 'Thom. þzzfz, Le&t. 2. ad text. Pauli inquit : /Voz folim eff ue- lore cefJarium credere , quód Deus fit , fed quod|babeat Vg providentiam de vebus ;. aliter uullus ivet ad ipfum , ) Qp fí. mon. [peravet alquam vemunuerationem ab ipfo: Y item tolleretur amor amicitig perfecte erga DT Deum; hic enim tefte Philofopho L. 8. Eth. eít d amor mutuus & amicis patens, feu illis non in- cogni- TA Dr Fimx—:. 239 ol cognitus ; infértque mutuam bonorum com- municationem : unde fine fide Dei remunera- sdm toris amor quidem benevolentiz fimplicis , non Áiperi 1m, di autem aror amicitize perfectus haberi poffer. :137. Dico II Articulus neceffarió creden- exiles dus de Deo üt remuneratore , intelligitur de neod remuneratore füpernaturali. Pro/. Apoftolus fenten l. c. docens fidem Dei remuneratoris effe abío- Ó f lut& neceffariam, exprefs? agit de remunerato- re per bona füpernaturalia & vitam &ternam ;! m ndet nam tf. vox greca, ,us3a"odórwe fignificat vedditorem mercedis : fed jufti in hac vita faepe imi ortit nullam füz pietatis ac virtutis mercedem ferunt, & ? contrario perpetuis afflictionibus exercitan- J tur: ergo Apoftolus vult credi retributorem delt bonorum füpernaturalium ac vitze zeterna. — a. j Ibdem v. 1. vocaverat fidem fperandarum fub- w f flantiam verum & avgumentum non appaventium : u fed res fperandee inprimis procul dubio vel ma- eY f ximé fünt bona fupernaruralia nobis propofita eH 2HF & promiffa : unde & ibid. de Patribus V. T., tj li quorum fidem magnificé laudaverat , addit: T V.35- Hi autem diffenti funt , mon fufCipientes ve- 4 demptionem , u meliorem. imvenivent. vefuvretlio- ys l nen. Etv. 39. Et bi omnes teffimomio fidei pvo- T ba fl 100 accepevunt repromifLonem. Deinde ve- "T ró res non apparentes dicuntur non folüm illze ; "d qua oculis non ufürpantur, fed & quae naturali J ii i ratione inveftigari nequeunt , juxta 1. ad Cor. "D V. 9. Quod oculus non vidit , uec auvis audivit , nec T 25 cor bominmis a[cendit , que prepavavit Deus bis, 4 qui diliguut illum : uolis auteæ vevelavit D. eus per n : Jpiri- cogüi' r ss Nüscs Drz Fipr. 240 fpivitum fuum. — Ergo Apoftolus requirit fidem , pihoct | quam r rerum fupernaturalium ac vite eeternae , atque remuneratoris füpernaturalis. Conf. la fides *j piedoo Remuneratoris eft neceffaria neceflitate medii , edftten of quae ex nàtura rei requiritur ad amorem amici- » ) fie tevelts tie perfeéctum , confequendam juítitiam & fa- lutem: fed ad hac requiritur fides remunerato- olterdt ris fupernaturalis ; quia amor amicitize perfe- n Mtüret &us cum Deo fuüpponit cognitionem mercedis aut donorum à Deo promiílorum , & fides ad t idea juftitiam ac falutem, tanquam fupernaturalia de h, qi facto nobis propofita, perducens includit cogni- ftinguaï tionem ipfius juftitiae & falutis: ergo. | quadu t 138. Oljic. J. S. Paulus l.c. intendit dunta- l; mx xat fidem eífe neceffariamad juftificationem per | tnt, vl | firintde bona opera; non veró fidem de omnibus iis rebus, quz ibidem referuntur; cum certum dbis d fir Saram poruiffe falvari, etfi nihil audiviffet de Rtt diq pr omiflione filii ; fimiliter Noe & alios fine alio- ; Düün, rum ibi relatorum cognitione. - Corf, 1. Rudes "0. d interdum errant circa aliquod attributum divi- Amtri num: ergo non habent conceptum veri Dei : ïït, g ergo vel non habent fidem/neceffariam , vel fi- | D] des Dei non eft neceffaria. . Copf. /7. Juxra D. tdni 'Th. q. 14. de ver. Dicendum eft; quàd de Deo tütdite non eft fides, quantum ad id, quod naturaliter & pe de Deo eftcognitum, fed quantum ad id, qüo: iVingg naturalem cognitionem excedit : fed nec exi- fj D ftentia Dei nec ejus remunerario excedit cogni- l 159 tionem naturalem : ergo. E Ms z. D. Paulus non intendit , fidem effe ne- l':g1 ceflariam de omnibus , que quomodocunque utg l Dz Fipr. 24I 1 f ibi hoc capite referuntur C. qua referuntur tan- N quam credenda N. Tria precipué in hoc ca- [ fs pite docer Paulus , 1mó fidei effentiam & ne- du ceflitatem : 2dó obje&tum fidei neceffarium s m ao 3tib fidei utilitatem ex objectis quibuscunque máe imum & adum revelatis ac ejus operibus. ünera oftendit in v. . & 6..3tium in reliquo capitis ? perf;- argumento. d Conf. L. T. AN. 1m. Conf. Ha- yercsdt betur enim conceptus veri Dei ; quando habe- tur idea entis perfectiffimi aut füpremi, velta- disi mudat lis, ui foli Deo vero conveniat , eámque di- li ftinguat à falfo vel fi&to , licet eidem addantur quadam pradieata , illi reipsà non congruen- jt du tia; Ánodó conceptum priorem non claré ever- n tant, vel manifefté illi repugnent in cognofcen- jbis tis intelle&u : atque ita fübinde accidit non ru- | cettum dibus duntaxat fed & doctis ; qui inculpabili- t ter aliquid , Deo revera non conveniens , tri- fied buunt. Qui veró quid agnofcit repugnare vero [ N8 Deo;aut culpabiliter preedicatum repugnans ei- "r dem tribuit ; re£tum veri Dei conceptum ever- (e li tit; neque verum Deum credit. 44 Cozf. 7. n)hh &. D. M. Non eft fides per cognitionem naru- " ralem & medium fcientificum de eo, quod na- [2 turaliter eft de Deo cognitum C. . Non eft fi- j unl jj des per motivum proprium , feu autoritatem Y divinam ( de eo &c. N. fed de hoc v. Difp. de al fidei objecto formali & obfcuritare. cyi 139. Objic. II. Si fides explicita Dei remune- tatoris effet neceffaria neceífirate medii ; ergo ideo . quia ex natüra rei eífet neceífaria ad a " amorem Dei juflificativum & perfectum ; ae [ €on« Dz Fipr. 242 confequenter ad juftitiam & falutem : atqui ad ' flc-amfx hunc non eft neceffaria fides Dei remunerato- tm; -. Deuni ris; quia ad hunc füfficit fides de Deo fummé bono: vel faltem non eft neceffaria fides expli- neraor cita; quia eliciens actum charitatis f2epe non co- | ii gitat de vitaeterna: ergo. Cozf./J. Amor ten- prons dens in Deum üt remüneratorem eft amor con- 1 p cupifcentie , non amicitiee: fed ad juftificatio- p nem non requiritur ex natura rei amor concu- i q pifcentie ; tum quia amor amicitie juftificati- | k1] yus poteft elici , quin preecefferit amor concu- | bom pifcentie feu fpes: tum quia eriam fpes prece- | tiongg dens nihil conferre poteft ad eliciendum amorem ] baw amicitie : ergo ficut non requiritur amor ten- pror dens in Deum ut remuneratorem , fic nec fides | CUQS neceffaria eft. — Couf. //. Motivum charitatis ] qum juttificativee eft bonitas Dei effentialis : fed Deum | weri ATT effe remunerarorem non eft bonitas vel praedi- catum Dei effentiale: ergo. . COHgI .&.. Corcedo M. Cum communi ofe 'Theolo- | Rum gorum; nam quamvis aliqui neceffitatem fun- dar denr tantüm in eo , quód Deus decreverit in. du hac providentia non concurrere ad actum cha- BY ritatis, nifi fimul adfitaut precedat fides remu- Yi neratoris ; vel in eo , quód moraliter impoffi- Áim bile aut valde difficile fit hominem affurgere & &i profilire ad actum charitatis , quin fenfim per Dto a&tus alios praecedentes prefertim fpei ad illum- ] fuerit difpofitus; tamen ex antea dictis fundan- | ls His da videtur illa neceffitas in ipfa natura. f adde , quód ficut, dum Apoftolus dicit: fine | h fide impoflibile cft placere Deo, fignificar phy- icam | fil um *s Dr Frip& 243 atqis ficam fidei neceffitatem & in. natura rei funda- TO tam ; fic etiam , dum fübjungit: accedentem ad ) fümre Deum oportet credere quia Deus eft, & remu- 6« nerator fit; eandem neceffitatem indicat; eó- Dona- quód pofterior fententia fit duntaxat explicatio r t h prioris , ubi pér acceffüm ad Deum intelligitur 10 (( placere.Deo ,. & per credere Deum ac remu- ia neratorem declaratur fides vel ejus objectum, : QR fine qua impoffibile eft placere Deo. — /4d miz. Vif Be. 1. A. 11:. p ejus prob. Quia fides de (üummo I cond. bono pracis& poteft quidem fundare eítima- $ pï'äCC- tionem , complacentiam & amorem fimplicis ETH benevolentie , :non autem amicitiee amorem: Dor [?J— prior autern amor ex natura fiia morali juftifi- ec f cativus non eft, nec expulfivus peccati morralis ; naritit quemadmodum enim peccatum hoc reipfa eft iDeun averíio ab ultimo fine & amiciria divina, fic & p amor ejus expulfionem in ordine morali de congruo exigens debet effe converfíio ad ulti- Ti mum finem & divinam amicitiam , qualis nec af äln- eft amor fimplicis benevolentie ,. nec fine fide i Deitanquam amici remuneratoris haberi poteft. J d V 2, AN. etiam 2d. p. Prob. D. Sepe non cogitat ul virtualiter de vita eeterna IN. formaliter fi/Z. In p fignaté & reflexé C. exercité ac dire&té N. actu charitatis virtualiter falrem adeft fides: de rgereä fi pff Deo ut. remuneratore , quee formaliter antea filom precefferat; aut plerumque adeít formaliter Jndan- fides de Deo tanquam autore füpernaturalium , n füb quo conceptu virtualiter continetur ratio : t temuneratoris; aut denique exercité ac directé 1 fides alterutranon deeft, eó Quöd, qui fzpe fidei j 2 t Dr FID!E. 244 rm.att & charitatis a&tum exercet, formaliter attinpat dbíolut motivum , licet illud ftudiosé ac cum reflexio- bern ne non confideret : id quod ad evitandos fcru- * ulos de contritione ad obtinendam fàalutem in Titit; Ad ( o raxi obfervandum plerique monent. ina Conf. 1. D. M. Amor tendens in Deum üt re- fà MM [ Qsa inuneratorem precisé propter remuneratio- nem paffivam, tanquam motivum fuum forma- dentin Qu t le, eft amor concupifcentiae C. propter remune- rationem activam, íeu benevolentiam Dei ami- quh hr cabilem — /V. M.&7 ZYaus. miu. Conf. "Vransmi- fimus veró Minorem; tum quia quamvis abío- tivifo luté elici queat amiciti&e amor fine praevio amo- prm d re concupifcentiz , moraliter tamen loquendo Gtmpx id vix contingit ; eóquód voluntas connatura- imo liter inclinet in bonum proprium, adeóque ad u amicitie amorem per concupifcentie motum temft praeambulum afcendat: tum quia fpes omnino difponit ad amorem , üt à Tridentino feff. 6. bom E C.6. docemur, preftátque ut firmiter & effica- citer Deum diligamus : unde utramque pr oba- DU q "Ad W tionem nihil evincere , manifeftum eft. Couf. II D. M. Eftbonitas Dei effentialis ita, w E ut fümatur cutn exclufione omnis voluntatis Dei liberze N. eft bonitas effentialis, per quam non rj tore intelligatur voluntas Dei libera exclufa C.. Ra- tio finis ultimi & amicabilis boni omnino eft eí- &ter| Yue fentialis Deo , nec illi advenit ab extrinfeco: Deus tamen liberé voluit effe defacto finis no- & fter ultimus füpernaturalis & amicabilis com- (uf municator fuorum bonorum. Liquet autem m amo- & ex Qi&is , eharitatem juftificativam effe ren [L] t Dr Fipr. 245 [us rem amicitize .atque hinc bonitatem effentialem rl abfolutam pro motivo non habere; fed de hoc ls n uberius diíquirendi locus eft in Difp. de Cha- ritate; ubi & oftendi foler , quod amor amici- !lutemä; L À tie non tantüm fit perfectior quoad effectum miri. ícilicer juftificationem , fed etiam eequé perfe- r &us ac amor fimplicis benevolentize quoad ten- t dentiam ac puritatem; fiquidem amor amicitiae iil quà talis commodum proprium folàm in obli- [' d quo habet pro objecto materiali non autem for- u mali, adeóque aequé depuratus eft ex parte mo- visdi- tivi formalis : quin fi etiam commodum pro- 10 4f« prium refpiceret unà cum bonitate divina pro objecto formali , adhuc eequé perfectus foret; qucndo at r dummodó hac bonitas foret motivum in actu 1mo adequatum. uN o -u 140. Objic. III. d ju[fi&icationcm & falu- tem fufficit credere Deum remuneratorem per o T bona naturalia. Prob. 'Talis fides fufficit ad tdte eliciendum amorem amicitie füpernaturalem; ( tum quia per talem fidem cognofcitur üt remu- ! pï j nerator; tum quia Deus etiam üt autor natura poteít amore füpernaturali diligi: fed amor l hS l, yis D amicitiee fupernaturalis eft juftificativus : ergo. Conf. 1. Sufficit credere Deum effe remunera- qm n " torem per bona quidem füpernaturalia fed non seterna. — Prob. Quia ftante tali fide, cum er- j d : " Q rore Origenis inculpabili, homo cognofceret & poffet amare Deum amore amicitie. Ergo. j Corf. II. Sufficiet faltem fides , quà quis credit j ( Deum effe remuneratorem per bonaalterius vi- qiet atu- tz , licet prafcindat à duratione & füpern m E rali- r 246 Dz Fipr. ralitate bonorum. Prob. 'Tüm quia talis fides nawrd non foret falía; atque hinc poffet efle fupernatu- enm j ralis, fundaräqge füpernaturalem amorem ami- dürai Dan citie : tum quia non videtur neceffaria cogni- tio füpernaturalitatis, utpote cujus concepius tum etiam doctis dubius & obfícurus eft. " B. IV ajf. ad pvob. IN. M. Rat. ym. D. Per ta- ipm lem fidem cognofcitur Deus üt remunerator P:jl benevolus & amicabilis N. üàt remunerator fim- [tatg pliciter C.— Ad remunerationem amicabilem, fitr (erns quaque. fundet amorem amicitie perfectum; requiritur, ut alter alteri velit communicare fuam TNSCHATIMINI IGORSIDUS Tiqi prafentiam, vifionem intuitivam & amorem E fruitivum; unde licet amor autoris nature pof- il jam f fit effe fupernaturalis , non tamen foret amor ti54 amicitiae perfectus, neque etiam poffet effefir- tüum mnus & perfectus , cüm Deus fe diligentes non m Tien foleat femper remunerari per bona vitee pre- fentis. 244 Conf. L. &. IN. 4f 'Tum quia talis Titt fides effet falà adeóque folàm naturalis: tum hn quia amicitiaex eaortanon poffet effe perpetua, i n qualis tamen requiritur ; ut fit perfecta appre- - Mu tiérque amicum amore fuper omnia firmo. ;4d — wf prob. 9. D. Potfet amare amore amicitice imper- Q fecto C. perfecto & juflificativo IN. Ex eo au- tem quod error fit inculpabilis, impeditur qui- demrn , ne fides'aut amor ejusmodi fit vitiofus ; non autem praflatur , ut juíliriee fortiatur ef- fe&um ,. quemadmodum in aliis.etíiam necef- Q ] farió ad aliquid efficiendum reipíà requifitis pa- ls tet. "d Couf. H. w. IN. AHf ad prob. p. ym. D. W ult. féq. Poffec fundare amorem amicitiee füper- N natu«- Dz Fivr. 247 vl f j " naturalem perfe&£tum N. imperfe&um C. Cum perun enim fides praícinderet à fupernaturalitate ac em . duratione zterna, hoc ipfo non proponeret ia Deum tanquam .amicum perfectum ac perpe- Oi tuum ; adeóque non poffet fundare amorem amicitie juftificativum ex duplici defe&tu , üt ) Dert in prioribus refponfionibus oftenfum eft. 44 Qneratt . 24. D. Non requiritur cognitio füpernatura- aorlit. litatis quoad azef? N. quoad quid ef C. .. Requi- (ible ritur enim & füufficir, ut fidelis credat vitam se- rfedun, f ternam , quam viribus prgpriis & naturalibus nitdl M l nequeat confequi. amond 141. Olferva. Cüm fide$ de remuneratore I p fupernaturali dari nequeat fine fide immortali- «t at tatis animze , ac neceflitate pratie ; communior llf etiam affertio 'heologorum eft, de his fidem t d neceffariam effe neceílitate medii. Quia ta- iz p men qui credit & fperat remuneratorem füper- qu yl naturalem ,. fatis hoc ipfo etiam credit animee js: perpetuitatem & neceffitatem auxilii melioris ad )erpell& falutem, fides horum explicita & per diftinétos ag conceptus non femper in re & actualiter ne- A A; ceffaria exiftimatur. i Qu xnzs L. n etiam rticuli de Chriflo &j Sy. yah Tyinitate nece[[avià neceffrtate medii [it ex- Itf EHH' plicità credendi ? E j 142. lVora J. Conjungimus utrumque arti- g[u[ C;: | nECEf' culum, eóquód unus fine altero re& inrelligi nequeat , üt confideranti facilé perfpicuum erit : jis 1i.^ illum autem de Chrifto alteri de Trinitate pre- [ipf ponimus, propterea quod qui primi neceffira- n 4 tem - Dr Fipr. 248 dt,fr tem afferunt, inde pofïerioris neceffitatem de. ducant , üt videre eft in S.'Thom. hic q.2. a. 9. *fe W Quseítio porro eft 3mó de neceffitate refpecti- tem vé ad omnes; fcilicer Gentiles , Judzeos & Chri- | n ftianos, in antiquo T'eftamento feu ante Chri- | pore fli adventum squé ac in novo & poft adven- lenti fufe tum Chrrifli; 2dó de fide explicira, non autem de implicita tantüm; quà nempe fidelis quilibet (f credit vera effe omnia , quze divinitus fünt re- (üti; velata; inter quae etiam eft Incarnatio Verbi & TOi Myflerium "Trinitatis: 3tió de certo gradu fi- figy dei.explicite ; habet enim ifta plures gradus |. cela fecundüm rationem magis expliciti , üt paffim qui obíervant Doctores in füis ad quaeftionem pro- | dm pofitam refponfionibus. Inter hos de Chrifto Cunts g imuseít, fi Deus creditur üàt juftificator & fal- vator generis humani per media ab eo ordina- i lom voT ta; ignorando tamen media in particulari, quo- rum unum eft Incarnatio ; atque hic gradus f ne told idem eft cum fide de Dei providentia, feu Deo remuneratore, 2dus$ , Si creditur aliquis re- VOa demptor, & mediator inter Deum & homines; t ad hos falvandos, ignorando adhuc modum — àu redemptionis, & an redemptor fit homo Deus. Wj 3!uf , Si creditur divinitas redemptoris, fed T ignoratur etiamnum modus redemptionis, per N paífionem fcilicet, mortem & refürre&tionem re- t demptoris Divini. 47u5, Si explicité etiam creditur Heu humanitas & divinitas Chrifti & modus proxi- pl mé memoratus, quo redemptio completa fuit. i 145. JVota IJ. Circaquaeftionem fic expofi- Tis tam AA, abeunt in diverfas fententias IUmua Ü e€ ) E 3 Dz FipF. 249 itém a eft; fidem penitus expliciram in Chriftum fuif. TT íe ad falutem neceffariam pro omni omninó K i f[; tempore; ita quidam apud Dannez. 2da; Ya- &ür. lem fidem non quidem fuiffe neceffariam tem- t r pore V. T., effe ramen nunc in N. T. ; ita Va- L alis lentia, Lorca cum pluribus Thomiftis. 37id, n at fuiffe femper neceffariam fidem alicujus media- quir toris fecundüm gradum 2dum íuprà expofi- i tum; ita Alex. Albert. Bonav. Scor. Becan. Si- Venid monet; qui iidem ftatuunt poft adventure Chri- gradu Í fti ejus fidem in gradu 4to explicitam effe ne- ceflariam. 472, Fidem omnino explicitam nunc ; i [ paxäm quidem efle neceffariam ad fàlutem confequen- 11 pI dam, non autem ad ipfam juftificationem ; ita Chrh Canus, Ledeíma, Caftro, Bannez & nonnulli, TU 5:4. Abfoluté docet, fidem explicitam de Chri- ) gt fto mediatore ac redemprore nequidem in INo- lïi, quo' vo Teftamento & ad falutem confequendám ef- fe neceffariam neceflitate medii ; ita Suar. Hau- p !) f nold. & prater alios Lugo , qui eam inter RR. vocat communem , & Layman , qui hanc fal- us ? Sratuitur veró ynin tem equé probabilem cenfet. nodmï ab univerfis fidem expliciram in INovo T'efta- 0 DEUS» mento ntriusque articuli fidem effe neceffariam neceffitate praecepti etiam primarii; unde & " ]iE J Pïr Suarez eam faàltem in voto neceffariam dicit ne- ceífitate medii , quà ratione baptifmus in voto g [ediw'ï neceffarius enuntiatur ; eóquód fides hec ex- plieita eft à Deo inftituta tanquam medium u ; ii ad falutem obtinendam , ficut baptifmus flumi- yp nis ; üt ex fcripture textibus infrà objiciendis j elucefcit, 144. d Q 5 af 250 Dz Fipr. [2408 144. . À Videtur certum , fidem epriQ citam Chrifti quoad divinitatem, humanitatem Corpa fentt & modum redemptionis non fuiffe mediüm neceífarium in Veteri Teftamento. Prob. Prz- I ter rationes univerfa es infrà referendas, fpecia- ferbi tim. Medium ad falutem abfolutà neceffariam d debet publicé ita effe promulgatum aut notum; Dit fi f ut non à quibusdam duntaxat fanctioribus & doclioribus fed à multitudine & omnibus co- fl'hïml gnofcatur; alioqui Deus füfficienter non pro- (aitn vvideret faluti omnium ; neque voluntati feriee omnes faivandi fatisfaceret : fed in V. T. Fides li explicita Chrifti quoad divinitatem , humanita- C tem & modum redemptioris fic nec promul- p gata nec nota erat omnibus ; üt patet 1mó ex DU ( ipfa S. Seriptura, qua Chrifti fidem valde ob- p 11] Ícuram fignificat in ep. ad Gal. 3. v. 23.' Prius Tl autem» quam venivet. fides , fub. lege cuflodiebamur PT couclufi 1 eam fidem, que vevelanda evar. x. adCor. ?ti'[' i Tiuti lO. V. 4. Bibebant autem de [piritali confequente eos petva:. Petva autem evat Chriffus. 2.ad Cor. 3. la — V.14. Usque im bodiernum diem id ipfum velamen t 4 in ele&ione 'etevis Tiflamenti manet nonvevelatum, n (quomiam i Chriflo evacuatim) fed usque in bodier- hi suen diem , cum legitur Moyfes , velamen pofitum hu eft [uper cov eorum. 2dó ex Trid. , quod cum feff. 6. C.2. dicat , Chriflum &9 ante legemm &7 l- tti gis zempove multis fan&is Patribus declavatum ac giam promif[im , claré innuit non omnibus fuiffe re- Eïpe velatum. 3tió.ex ipíà notitia, cujus apud Genti- T0 Y les vix ullum veftigium deprehendi poteft: apud L " lh Judeeos autem ita depravatum erat , ut vulgaris W error m Dz Fipr. 251 " ney error effet , folum exfpe&ari Redemptorem anit corporum non erat animarum. ' Ergo. Con- medin fentitcommuniffima jam Scholafticorum opinio. j D 145. ANec dicas 1. S. Aug. L. 18. de Civ. C. 47. o fcribit:: Quód nemini conceffum fuiffe , credendum efluin efl , mifi cui divinitus vevelatus eff unus. mediator : DOUR Dei &g. bominum boio Chriflus Sefus , qui veutu- r vus in cavue fic autiquis [an&is preenuntiabatur , ibis d queimadmodum uobis veniffe muntiatus efl , ut uma 10 p eadémque fides. per ipfim omnes i Dei civitatem, u ln in domum Dei, Dei im templum predeftina- T. s 105 perducat ad. Deum. L..de nat. & grat. uman'n;- C. 44. autem ait : Ea quippe fides juflos [anavit TOR antiquos , que [amat €9 mos , id efó , mediatovis 1 d Dei 69 bominum . bominis. Sjefu Chvifli , fides fan- jied guinis ejus, fides cvucis ejus , fides qmovtis €9' ve[ur- y h veGliomis eyus. — Similia habet L. de pec. orig. C. 24. & alibi.. /Vec 2. S. 'Thom.2. 2.9. 2 a.7. Pof? us p.at t peccatum , inquit, fuit explicità credztum myfle- szz vium Incavatiomis Cbrifli ; mou [olm quautum ad ii Jncarnationem, [éd etiam quautum ad paffonem &s' T vefuvvetlionem , quibus bumanum e genus à peccato €9 morte libevatur. "Aliter enim uon pvefiguráf- ii nl* fent. Chrifli paffionem. quibusdam facrificiis g. aute i Tegem 9 [ub lege. ; d E. ad ym. . S . Auguftinum ex omnibus Pa- tribus maxime inclinare in contrariam fenten- T tiam , ad quam deligendam fort? concitatus fuit jf d jf à perpetua.cum Pelagianis pro afferenda pecca- ti originalis exiftentia concertatione, quamvis (oi i illud in Scriptura Veteri nonnifi implicité mul- titudini certé traditum efle conftet. Ne ta- VulgW Tnen g ! Dz Fipr. 252 Wt !d men ob ejus autoritatem divinam mifericor- l diam ac in falvandis hominibus liberalitatem re- [ ki j ftringamus, benigné explicandus eft dicendo I.f nempe, affertam ab eo fidem explicitam Chri- Is " AA fti àt Redemptoris ac etiam modi Redemptlo- (ma t ] nis, pro fanctioribus & doctioribus duntaxat; pro multitudine autem fidem implicitam tantüm teradi Chrifti füb folo generico conceptu Salvatoris, TepR non autem conceptu fpecifico Mediatoris; & Ímn 1 fidem implieitam Sanguinis, crucis, mortis, & fs refürrectionis füb generico conceptu medii aut Setti modi Deo Salvatori convenientis ac liberi, non tünt M autem füb clara idea & modi determinati ac Re- fa temptori convenientis. Fundamentum aliquod fimp huic,explicationi preeter thefeos rationes pre- ha bet tum ipfe ftatus ac imperfectio Ecclefiz an- lia tiqua&e ; tum ipfe S. Aug. qui L. 19. cont. Fau- p5 ftum C. 14. comparationem inter Legis Mofai- &p ca& & Gratie fideles inftituens, illorum fidem « occultam ; horum revelatam vocat ; tumexS. Th. demp f. c. ad 3. ubi fic loquitur : $4ui zamen [alvati ( IY AU fuerugt , quibus vevelatio on fuit fa&a, non fue- F-H vunt falvati absque fide »nediatovis: quia etfi mon u babuerunt fidem explicitam, babuerunt tamen fidem n implicitam in divina providentia , credentes Deum j -effe liberatorem bominum [écundim modos fibi pla- (j cifot. Eklinc ad 2d. & fimiliter; prefertim quia S. Do&or poft verba objeécta*continuó fübjun-. fit git: Quorum quidem Sacrificiorum frguificatum ex- | D pliciré majoves coguofcebant : minoves autem fub ve- EU lamire illorum Sacrificiorum s evedentes. ea diviui- | Wt £us | -— Dz Fipr. 73 Vefr zus e[fe difpofita de Chriffo venturo, quodammodo AC babebant velatam eognitionem. j Qiceni 146. . //. Probabilius videtur, in V. T. mOr nequidem neceffariam fuiffe neceffitate medii fi- ml i dem explicitam in Chriftum àt Mediatoremin- TCR ter Deum & homines. &Ratio eadem eft pre- ntitin ter alias infrà referendas, quee fuit pro aflertio- UT ne priore; quam qui admittit; eàádem refpon- r d fione poterit diflólvere textus & rationes objici jts, Íolitas, quà priorem thefin vindicavit; prz- Vi sertim quia peneralia S. Scripture de Meflia pro- ri, f nuntiata nihil edicunt de munere Redemptoris j ade feu. Mediatoris inter Deum & hominem, fed diqui fimpliciter Salutare Dei aut Salvatorem propo- s D nunt, qualia habentur Genef. 49. v. 10. Ha- [ie i bac. 2. v. 3. Aggee. 2.'v. 8. &c.; alia veró ma- L n gis determinata non mediatorem duntaxat , fed Not & preedicata illius fingularia, divinitatem fcili- nf cet & humanitatem fimul, modámque Re- U demptionis declarant vel innuunt. Conf. ex S. jb Chryf. , qui hom. 37. in Matth. Qui azte Chri- ii ffum , inquit , obierunz , atque ideo. ipfum mom cog- j n zoverunt, [j ab idolerum cultu wecefferumt, ac 2 Deum folum adovárunt , fi preterea bouc[ffó vitam u pevegerunt , eterua. boua $9. beatitudinem adipif- centuv. lp 147. Nec. dicas 1. S. Auguftinum 1l. f. cc. n jj* faltem intelligi debere de fide in Chriftum üt Mediatorem neceffaria; eoquod. in hoc pun- qa "T €to habeat etiam alios Patres (ui fequaces; in- u ter quos Greg. Nazianz. Or. 20. de Macha- jl bais generatim fic pronuntiat: Quir eziam my- [ fica 254 LDE FipE. ilits € ica quedam &$ ecculta vatio milbi quidem. atque omnibus Dei amatoribus valde probabilis of , ue- N D ormte minem eovum , qui ante Chrifli adventum martyrio cenfunmati funt, id [me fide in Chriflum coufequi fvat demf poruiff. * [Nec 2. Effe de fide; etiam docente Suarefio, quód femper, & fic in omni lege, fue- G Tore rit neceffaria neceffitate medii fides aliqua Chri- fti ad juftificationem & falutem adultorum : anc ii hoc veró dici probabiliter nequit de fide im- l n plicita, üt pluribus hic contendit Simonet: er- eipl 9o de explicira id afferendum eft. /Vec 3. Magis dim neceffaria eft fides de Chrifto, utpote de fun- damento noftre falutis, & in quo oportet nos T Qui j falvos fieri; quàm eft neceffaria fides de im- mortalitate animze & grarie neceffitate; con- m fl trarium enim dicere effer injuriofum Chrifto: z * ergoo. o f Ti . ad vm. IN. Aff Quia vel cedendum eft autoritati S. Auguftini etiam quoad illa, que E fignantibus verbis de fide in divinitatem &mo- demf: dum Redemptionis Chrifli docet; vel fi ejus d verba explicare benigniüs quoad illa datur; i que f idem concedendum quoad fidem in Chriftum. "d Rat. &. Preter dicta fuperiüs duplicem ge- Ton cy neratim ad textus SS. Patrum refpondendi viam efle : 1ma pertinet ad eos textus, quibus di- Ti citur fine fide Chrifti neminem fuiffe juftifica- fq. Ti tum aut juftificari poffe , nempe: fine fide Chri- fti tanquam caufa morali juftificationis ; hoc eft, p r fine meritis Chrifti C. finefide Chriftitanquam obje&to N. vel/ui4. fine fide implicita & füb ng D conceptu generico Dei Salvatoris C. fine fide illius Drz F»IDE. : 725 5 j W illias explicira & füb conceptu Dei Mediatoris du N. 2da ad textus alios fpectat, qui afferunt, IH.U'?,!,Z omnes per eandem fidem fuiffe juflificatos & J ] falvatos; refpondetur enim, id faétum per ean- dee dem fidem entitativé, ícilicet füpernaturaliter & ex meritis Chrifli collatam C. per eandem fidem en f mvaChr.x reprefentative [ubd. quoad objectum' generi- Xoron n cumC. quoad objectum particulare N. . 72424. f R. 1. Concedototum: Nego autem aliquid con- It u tra nos inde probari, qui fidem Chritti etiam j 1 Mi f explicitam, fed quoad primum duntaxat gra- qe n dum, feu füb concepiu Salvatoris, omnino J Y neceffariam effe art. pr. oftendimus. Verüm deit quia fides explicira Chrifti quoad unicum pra- dum primum nomine fidei implicite intelligi & E. 2. /V.m. Fides enim Chrifti talis fuf- Cb folet ; ficit; qualis abfoluté loquendo neceffaria requi- yn ? ritur contra errores duos, Judeorum alterum; qui exiftimabant Chriftum effe duntaxat Re- "T j m demptorem corporum , alterum Pelagii, qui nepabat pratize à peccato liberantis neceffitatem, íei du atque hinc Chriftum etiam Juftis V. T. profuif- fe inficiabatur ; cüm ejus exempla & doctrinam vt m non haherent. ^ Uterque autem error convin- citur etiam per hoc, quód Deus fit Salvator jj hu t neceflarió credendus, non corporum tantüm fed animarum , non naturalis duntaxat & per i'u/?iff? ( media nature debita, fed fupernaturaiis & per gratiam proprié dictam; quase omnia per fidem hgc eüx Chriíli rmo modo explicitam creduntur. Plus J ul &p requiri faltem pro multitudine & neceflitate Tedii non evincit Simonet ; aut contra prio- rem Jl m Dz FiptE 256 fietato rem- füam affertionem teftimoniis ex Scriptura allatis probat etiam fidéi quoad alia Chriíti pre-- disp dicata explicitze neceffiratem. — 724 37. & JV. effe &t pf hoc Chriíto injuriofüm; cüm enim absque in- Temur nondt juria dici poffit , expliciram fidem de [Deo tan- edver quam primaria & uniea caufa efficiente falutis Tl noftre fequiri, implicitam veró füfficere de fie ) Chrifto tanquam caufa duntaxat morali; etiam citra injuriam dici poreft magis neceffariam effe d bus fidemimplicitam deanimee immorralitate X gra- tie necellitate, cüm illa explicita de Deo fides foren türgl haberi nequear fine fide implicita de his. Quod raüonem ex Scriptura adjectam attiuet ; mox Ànr edore ad eam aliásque plures refpondebitur. b 149. R. ///. /Equé probabile falrem eft ; tl li hn nec in N. T. fidem explicitam de Chriíto effe medium neceffarium ad juftificationem aut con- . cella fecutionem falutis. Prob. xm. pars.. Deus ni- hil exipit tanquam medium neceffarium in ad- 8 n tll j ultis ad juftificationem , nifi quod ex natura rei morali eft neceffarium neceffitate medii ad illam tuy de congruo merendam; tum quia in hoc con- b ceptu ftatuenda eít neceffitas medii prout diftin- t d &taà neceffitate preecepri: tum quia Deus , quan- de t tum eft de fe, vult omnes homines falvos fieri; Titi atque hinc, dummodo illi ponant, quantum ex El' On natura rei neceffarium eft ad promerendam ju- fien ftificationem, ipfos juftificat. Sed fides in Chri- b u ftum explicira non eft ex natura rei morali ne- ceffaria neceffitate medii, ad juftificationem ; tum Íty ari ne- i quia hec neceífitas ex rei natura declar Remu- li quit: tum quia Qne illa ex fola fide Dei nera- Dsg Fipz 257 t WHeratoris poteft eliei actus amici tide füpernatu- ll li &XCH ralis perfectus & juftificativus, üt patet tum ex ar. pr.; tum quia poteft flare fides fola Dei üt Nqen [xous remuneratoris ; ac confequenter e tiamamor Dei, nondum habitá fide Chrifti: nam quód diecant 'e Cere 6 adverfarii , vel negare Deum füum concurfüum in hac providentia ad ámorem Dei eliciendum r- fine prefüppofità fide explicita. in Chriftum , fiamd eft petitio principii; vel Deum homini, inter [e&'gya- barbaros educato & illuftrrato fide in remunera- ko ii torem füpernaturalem ac bene juxta legem na- | QUJ turalem viventi, miffurum hominem vel etiam 1, i Angelum, qui eum de Incarnarionis myfterio edoceat, hoc, inquam, eít divinare, cüm m di nullibi promiffa fittam extraordinaria & miracu- fo di lofà inftructio, ac rurfus eft Betere principium, u n Ergo. Cozf. /. Ut aliquid dicatur medium ne- yust ceífarium ad juflificationem, fi etiam id ex ipfa p rei natura cogno(ci.nequeat, debet faltem üt T tale ira claré à Deo efle propofitum ac pro- ;d il[an mulgatum omnibus omnino hominibus , ut id x n nullius notitiam effugiat, ac de eo nullus pruden- [dlüln ter dubitare queat; qnod patet tum ex paritate j quan- de primariis preeceptis naturalibus, tum ex pa- y i ritate precepti pofitivi, quod fub dubia tantüm d promulgatione feu exiftentia non obligat. Sed fidem explicitam in Chriftum effa medium ne- "l ] Ch[l* ceffarium ad juftificationem, ita clarà non eft à Deo propofitum & revelatum. — Nam 1. clarif- j l tUl fimus locus Scripture , in quo ex profeffo, üt T ajunt , apitur de natura & abíoluta neceffitate Rn ?i eiam inN. T. , eft ille S. Pauliad Hebr. 1 1. 1 Cs n Qu DE FipE. 258 f. c., ubi tamen fides in Chriftum non requiri- pl tur , fed fola in Deum üt exiftentem & remu. tum d neratorem. 2. Alii textus pro fide explicita in Chriftum afferri foliti probabiliter explicari pof- | quit fs funt aliter; quàm de neceffitate medii , vel ipfis fct d adverfaris fatentibus, qui noflre fententie tion: probabilitatem aperté concedunt. 3. De hac ff f neceífirate non dubitant ranrüm , fed eam ne- fipe gant, quotquor fünt Patroni noftrae affertionis; &t Kque multi doctrinà & pietate commendati. tis d Nequid dicam de eo ,. quód fides illa nulli nota ? fiat, nifi folerter inftituatur , heec autem infti- tkcP tutio ad plurimas gentes non pertingat.. Ergo. Ifmex Conf. 1. tum à paritate.. Quia fides.omnino ex- &ink plicita in Chriftum juxta communiffimam,; & fami hinc explicita quoad mediatorem in V. T. juxta Dri probabiliorem, non fuit neceffarium medium ad fetie juftificationem : ergo nec fides omnimodeé ex- telí plicita poteft probabiliàs dici neceffarium me- , | fht ITl dium in N. T. ; tum quia juftificatio non debet m dici facta effe difficilior, & bonitas divina ac fal- | ktns vandi volunras ad pauciores reflricta poft ad- ventum Chrifti: tum quia juftificatio jam inter flqg p gentiles à commercio Chriftianorum abfciffos non debuit tribui miraculo ; 'qua antea fine eo- 1011 Tum à lx dem & communiüs haberi porterat. Oi difficultate Myfleriorum Incarnationis ac Trinita- Qu tis, qua vero aliquo conceptu pracfertim muti u & furdi à nativitare vix apprehendere poffünt ; ac reveraobfcuritate excedunr apprehenfionem li Tum à remuneratoris etiam ür füpernaturalis. Eu ) g fwzdamküto neceffitatis. INam fides in Chriftum expli- Dz Fibs. 259 Lf V t explicita nec eft formaliter juftificariva,, üt c er- tum eít contra hereticos; nec ex natura rei re- lat quifirà; àt oftenfüm eft; fed folüm ideo necef:- Ia faria; quia omnino decet Vi ; ut juftificatus aeno. fnteuz Ícat autorem & cauíam moralem füee juftifica- Delk tionis: atqui haec decentia non arguit necefira« &m f tem imedii fed folàm precepti ; cüm füfficientee [rtons füppleti abfoluré queat per fidem remuneratoris ei; qui prima & principalis caufà juftificatio- m nis eft. Eroeo. ul od P'avs 2d. prob. lisdem arpumentis; tum quia eit- Lim hec Patres nec Scholaftici antiqui diftinouunt in- ter necelfitatem ad falurem ultimam feu gloriam m &inte j i :t Deceffitatem ad falutem primat feu gra- tiam & juftificationem : tum quia eratia dat jus ad T ediunti gloriam , nec aliud eft neceffarium ; quàm uf illa fervetür, quod juxta T'rid. feff. 6. n C. 1 i. fieri po- du m teft faltem tempore breviffimo, fi nempe jüftus flatim amentià perperuá vel mo "[ rte corripiatur £. tum quia ; quarvis ad confecutionem vitas ze- T ternae dicatur neceffaria hec fides ; tamen nori xl majot evincitur neceffitas hujus fidei quàm ba- u prifmi, fine quo reipsá fufcepro pl tamen falus in aliquo cafü obtineri valet : tum quia Scripturae (rtc* textus qui pro adveríà parte a fiti fleruntür ; ma- gnam partem fpectanr ad juftificationem ,. de Trri qua ferrno eft AL 10. 11 15.26.ad Galat. 2.ad g Eroo. Rom. 3. gf Ex his /»fero , iiec fidem explicitam Ss. fire Ttinitatis effe in N.'T. medium receffariumi fini ad juftificationem & falutem ; eóquód alla. riut t€ rátiones idem ornnino evincant; & multó od Ra inings« 2 — Dz Fipx. 260 minora fint fundamenta Adverfariorum pro t hac parte , quam tanquam corollarium potiffi- vihi müm deducunt ex affertione de Chrifto , ut- k lï pote cujus explicita fides quoad divinitatem ne- ncV fne f quit haberi fine cognitione hujus myfterii. 149. JVec dicas I. Sacra Scriptura pluribus Crí textibus inculcat neceílitatem fidei, quorum pl triplex claffis ftatui poteft.. Ad 1mam pertinent qei ftxat 1. illud Joan. 11.v. 25. Ego fum vefurrectio &j vi- fite 7a, qui credit in me etiam[i movtuus fuerit , viod. 2. ad Rom. 3. v.22. S'uflitia autem Dei per fidem dai Sfu Chrifla àn omnes €9' Jüper omues , quà credunt pot zneum. 3. A&t. 26.v. 28. Iunc ego mitto 18..., fufe 0 d ut (gentes) accipiant vemiffionem peccatorum & fovtem intev Sanéios per fidem, que eft in me. Ad üm 2dam fpectant 1. illud Joan. 3. v. 14. Scuz Moy- l fés exaltavit Jerpentem in deferto , ita exaltariopor- p Titor zet filium bominis , ut omnis qui credit in ipfum; noin Yeat. 2. AG.4.v. 12. JVon eft in alio aliquo pral il Jalus; mec enim aliud nomen ef Jub calo datum bo- sninibus , àn quo oporteat mos falvos fieri. 3. Joan. f 17. V. 3. Hec eff vita eterna , ut cogno[cant te teiv; Jolum Deum , €9 quem mifjfla Sefum. Chviflum. T il Ad 3ziam referuntur. 1. illud Joan. 3. v. 18. Qu cvedit in eum (filium hominis) zor judicatur ; qui T fi qutem son cvedit, jam judicatus eft, quia mou credit in INomine Uuigeniti Fili. 2. V erba Chrifü Joan. 8. T Wt v.24. Si non credideritis, quia Ego [um , in peccato veftro moriemini. 3. Ad Gal.2.v.1 6. Scientes, quà d I non juftificatur bomo ex: opevibus legis , tfi pev f- adj l dem 3 Efu C!gfi/li , €9 uo$ i Chriflo 2 Efu cv:';f i li —— Dz Fipx. 261 m ] l mus, ut qufzificemur ex fide Chrifli , €$ uon ex ope- Lt vibuslegis. Ergo. [b t EK. V. /22t. Quod nimium probat , nempe Afeft nec Veteris T'eftamenti homines fülvari potuiífe erl fine fide divinitatis & aliorum praedicatorum pluriä*s Chri(ti; nec poffe falvari de facto ullum nifi quora poft expliciram nominis Jefu confeffionem. Ita- d que uzzverfim loquendo 1ma claffis probat dun- bt » taxat fidei in Chriftum efficaciam , 2da necef- V m » n fitetem meritorum Chrifli , 3tia neceffitatem fi- n dei in Chriftum tantüm de precepto, & ex füp- TRU pofito preedicationis de Chrifto , quam qui non ifollo füíteperint, vel ob ignorantiam vincibilem vel arm ; ob defectum fidei imperate peccant ac jure j damnantur. Speciatim veró i &. ad Cla[- vmam , & quidem ad 1. Hic fi- f [/] [ gnificari , quid & Chriítus ranquam cauía me- j ritoria, efficiens , exemplaris, & finalis homini praeftet, quídque fides viva ac formata charitate jl Aïfï(f!" jj* in homine praeftare valeat, quin tamen indice- tur, quid in defectu hujus fidei vel ex natura Je afrat rei vel exlibera Dei ordinatione per praeceptum manifeftata mali aut poenze fequatur. Similiter df i in 2. efficacia duntaxat fidei in Chriftum decla- ratur, non autem abfoluta ejus neceffitas, nifi per n Jl [ fidem Chrifliintelligatur fides ex meritis & doctri- na Chrifti; (ed hecetiam eftfides de Deo Remu- ij j l neratore, que fimpliciter neceffaria eft. Eadem j ;m*af eft xio 2d3. , ubi fides in Chriftum non tantüm il : ad divinitatem, mortem & refürrectionem Chri- jf j in f,'. fti reftricta intellicitur , quod Adverfarii con- n d alia fidei objecta & fin- xendgm; fed etiam a R3 , gua- 262 Dz Fipr. tetm d culares revelationes, cüm immediaté hec pre- müttantur. 724 Loc epim appavui tibi , ut confüi- j ( zuam te miüniflvum $9. teflem eorum, que vidifli, p €2 eorum quibus apparebo tibi , evipieus te de po- pdite fione ulo €g gentibus, im quas muuc ego mitto te &c. tioner "d Cla[f. 2damw. quoad 1. Primó hic expo- nitur neceílitas mortis Chriíli ad falutem ho- Á für d minum comparandam; fecundó autem mortis hujus & fidei in Chriftum efficacia afferitur: ex a la (s hac tamen malé arpgumentaris: ficut olim à fer- pentibus admorfus non fanabatur, nifi diftincté onif afpexerit ferpentem eneum ; ita nifi quis di- qu ftinélé crediderit Chriftum crucifixum , non ym falvatur. Nam hoc argumento fit progreffus KC u lf ultra litteram & fenfum textüs , cum nequidem fit omnimoda pariras hic inftituta ; alioquin & ts Chriftum corporaliter afpicere oporteret. Quo- 8 àd 2. &. Predicari hic à S. Petro Chriftum no- he ftrum redemptorem , ejüsque meritorum ne- dod ceffiratem ad falutem univerfi mundi , non au- quaí tem necef(litatem fidei in ipfum, nifi ex preecepto ii & pro iis, qui, ficut judai tum temporis; ha- li, berent occafionem difcendi myfíteria Chrifti. Qp Quoad 3.X. Cüm S. T'homasp. 1. q. 12.a. 4. & 6. qui item 1. 2.q.5. a. 4. & L. 3. cont. gent. C. 61. ac I alibi verba hec accipiat in fen(ü formali , ideó WT ci cum illo maulti probabiliüs ftatuunt , textum hunc non intellioi de fide, fed de vifione beati- & fica Dei & Chritti. Si veró verba etiam fu- Iu mantur cau(liter, necdum oftenditur hic ad- T ftrui eequalitatem neceffitatis inter fidem utrius- l que objecti, rum propter manifeftam difparita- N tem Dz Fips. 263 D tem de neceffitate ex natüra rei intercedentem H ( ! ^ inter duplicem hanc fidem, tum propter pro- p portionem fidei ad vifionem beatificam , quae d d poftrema quoad effentiam haberi poreft fine vi- t fione Chrifti, üàt patet in Angelis ante Incarna- q tionem bearis, l "d ClafJ. 3tiamy. 'T'extus 1:. apertà loqui- mort tur de non credente culpabiliter in Chriftum, : cui füfficienter propofita eft doctrina ejus & fi- i. des. Ut enim nihil dicam ; quód opera aut if omiífiones folüm culpabiles ad judicium , de st quo hic fermo eft, pertineant, verba fübjuncta ,n id manifeftant: Zoceff judicium : quia lux , nem- pe Chriftus teftificans de fe ipío & predicans, ordi fuidem venit in mundum: e9 dilexerumt bomines , ícilicet judai héc videntes ac audientes , zezebras ma- gun d T 1; quàm lucem ; erant enim eorum opera mala, um j . €. avertebantur à Chrifti agnitione , quia ejus üm doctrina adverfabatur eorum vitiis, quibus ont quafi tenebris magis delectabantur. Idem de zapi 2do dicendum conftat ex contextu. 3:i Sen- WiS) h*' fus, üt ex toto capite patet, duntaxat loquitur, o opera Judaice legis ad falutem nihil prodeffe, T quantumvis id Petrus judaizans füo exemplo perfuadere videbatur , fed ábsque his folam fi- D dem Chrifti uüilem effe, [l Porro quamvis ne- j ceffitatem fidei hic füpponar , eam tamen non u ] bfä:[' extendit nifi ad eos , quibus Apoftoli praedicá- runt Evangelium , atque hinc ignorantia nullo n fü W modo patrocinari poterat, Hoc idem applica n* textibus fimilibus, inter quos refertur ille ad 'Parim- Rom. 10.v.8. /oc eff verbum f& predi- i 4 (?ei , quod camus, s DrFrivr. 264 oamus , quia fi coufitearis in ove tuo Dominum Sfe- tittortt wim g i covde cvedidevis ,, quia. Dominus illum citum C. Rl'ïf fucitavit à movtuis , falvus evis. - Item Marc. 16. v.15. & 16. Euntes in mundum univerfum predi- qife cate Évaugelium ommni creature. rl Qui crediderit €2 laprizatus fuevit, falvus evit ,. qui verà mon cre- m diderit ,. condemnabitur. &c.. Hi enim omnes lo- ADUL quuntur duntaxat ex fü ppofita pradicatione & f& auditu. Ginon 150. /Vec dicas le. Pro neceffitate abfoluta Cl im. fideiin Chriftum explicite ftant Patres, Conci- lia & definitiones Pontificum: ergo. Pvob. vm. u p. d. S. Athanafius poftauam in Symbolo exp- ftinai licaverat articulos de Ss. Trinitare & Myfteriis Chrifti, fic concludit: Zec eff fides Catbolica, hn quam mfi quisque fidelitev firmitérque rediderit , ( lt falvus e[fé n poterit. S. Aug. L. de nat. & gr. dicit : .SZ gon gratls mortuus ef? Chriffus , evgo ln omnis bumana natuva juflificart. eg vedimi ab vta D7 Dei nullo snodo potefl , ufi per fidem e9 Sacramen- F(E(C j tum: Sauguimis Chrifii. L. de predeft. Ss. C. 7. H J ait: 52 po[Jet ( Cornelius) /se fide Chrifli effe [al- D llll vus, uon ad euin edificandum mittevetur Avchite- Ti Gus 74p. Petrus.. L. de Cor. & gr. C. 7. IVemo, X inquit, Z/eratur à dammnatioue , que fa&da eff j l Ti per 4ddam , tifi per fidem Slefu. Chrifli ; & tamen ab bac dammatione , onm fe libevabunt , qui pote- il s tl vunt dicere, won fe audivilfe Evangelium. S.'Tho- mas autem in 3. dift. 25. q. 2. a. 2. qculà 2. ait: QQ M N pof? adventuim ChrifH vedemptiouis wmyflerium omues denentur explicità cvederes. & q. 14. de verit.a. 11. q fimiliter dicit, fempore gratie tum majores tum ) m:'m-f * BK Dz Fipr. 265 m minoves teneri ad Ti Vintatis 69 Chrifli fidem expli- 10 ia citain babendam. Prob. 2d. p. In Conc. Later. Marcil C. Fmrmiter. de Sum. Trin. definitar,| Unam impi Vil i / j effe fidelium ugivevfalem Ecclefiam ,. extra quam gullas emaino [alvatur. Sed qui non credit in 0 00 Chriftum eft extra hanc Ecclefiam cujus fcilicet ml Caput eft Chriftus: etgo. — Conc. 'Trid. veró ao fefl. 6. C. 6. apens de difpofitionibus ad juftifi- cationem neceffariis inter eas reponit fidem in ia Chriftum : ;Difpozuztur autem ad ipfam juflü- ; n Tiam ... credentes veva efe: que divinitus vevela- P m za 9 proimiffa funt , atque illud inprimis à Deo u- lo Jlificari impium per gratiam ejus per vedemptiouem, Myeri qua ef in Chrifio Jeju.... De bac dilpofitione gtb feviptum eff: accedentem ad Deutn opovtet cvedere , r quia ef] , €g quód inguirentibus fe vemunevator fit. L.ot Item C. 9. fic ait: C "dpoflolus dicit 3uflificavi Il s ü;* bominem per fidem 69 gvatis , ea verba in eo Jenfa ii sntelligenda [unt , quem perpetuus Ecclefie Catboli- Yi L2 ce conenfus tenuit €g. expvejfit ; ut [c. per fidem ideà &C jufificari dicamuy , quia fides efl. bumane Jalutis uitium y fundamentum 88 vadix omnis juflficatio- P qis 5 fime qua impoffibile eff placere Deo. Prob. 3. p. Iunoc. XL damnavit hanc propof. 64. "d- ?T Jolutionis capax eff bomo , quantumvis laboret igno- Ef D vantiá myfleriorum fidei , €g etiamfi per negligen- W (W' giam etiamn culpabilem mefciat. amyflerium Ss. "Tvini- T £atis Q9 Jucavnationis D. N. J3.C. Ex hac autem ) i condemnatione fequitur , non tantüm illiciram u fed invalidam effe abfolutionem talis ignorantis; jl quia declaratur ille zzcepax , qualis non dicitur quis propter folam culpam contra preceptum m* ?!W' corm- n 70 $66 Dz Fipz. Commiffam ; eóquód , fi aliàs ferió doleret de ;lffdlï)f l, Culpa cum propofito implendi praeceprum, fento tantum Jam efTet capax abfolutionis. s. V. d. ad prob. m. p. Ad augorifarem Ay tar n "tbanafii Y«. eà probari etiam neceffitatem fi- QU dei explicitee de judicio univerfáli ac refürrectio- m ne corporum, & confequenter nimium; cüm Ti & illi articuli cum aliis ibidem contineantur, k Itaque dicendus eft tantüm velle , quód falvus ts fanmur efle nequeat, qui heec myfteria culpabiliter igno- rat, negat, aut ne implicité quidem füb con- at ceptu generico credit. De .. /Zuguf?izo nifi quis e0rür potiüs fateri.velir eum hic nobis effe contra- wO rium , quemadmodum jam in &íione 1ma il- Tem, QOnde lum ad partem adverfam quantumvis à paucif- fimis admiffam propendere imus ; dici po- pril teft ad rzum textum , per fidem Chrifti hic in- iy telligi ejus merita, uti ex adjuncto de Sacra- Eur mento fànguinis & ipfo fenfü patet : ad 2dum, j indicari neceffitatem fidei ex pracepto pro illis, tm, qui audire poffüunt Evangelium , ficut Corne- ü Ti lius Centurio , ad quem Petrus non ad fidem finli duntaxat fed & ad baptifmum conferendum Glln miffus .erat. Preeterea eundem Centurionem Tin anté fuiffe ju(tificatum , quàm Chriftum expli- V cité crederet , fatis declarat ipfe Aug. L. 4. de T« bapt. C.21. fcribens: Effe cepevat S'uffitia Cor- LE nelü pris, quàm ipfé e[[et im plebe Chviftana ; "l À quod idem colligitur ex (criptura, càm de illo T Petrus AGt. 10. v. 34. dixerit : 77 veritate com- v 1 peri , quia uon efl. acceptov pev[onarum Deus , fed " 44 ommi geute , qui timet eum e9 operatur 3u[litiam, D (CCCo - Dzs FIi)E. 267 od acceptus eft illi. — .4d 3tium dici poteft, ex argu- K mento , quod S. Do&or ibi tractat , hec duo tantüm haberi; r. Neminem adultorum libe- Ti ] rari nifi per fidem eorum , quae Chriftus do- j cuit , non autem per fidem in Chriftum , aut fa. omniam eorum , qua continer Evangelium; umj a fiquidem & hoc ipfi adverfarii fatentur, & ver- ( ba Auguftini in rigore fumi nequeunt, cüm od d aliàs nec falvari poffet , qui per illuftrationem iferim tantüm divinam acciperet fidem Chrifti ; quia (bas addit; cüm fides ex auditu fit.. Jam veró & fides n qi eorum , que nos neceflaria media dicimus, po- - C0ntt teft dici fides Chrifti fecundüm fenfüm prio- 1l rem. 2. Neminem conqueri poffe de Deo; fi | paucïïl condemnetur propter originalem labem, àquá dii p per illam Chrifti fidem & amorem amicitiee in- i hicin de profectum purgatus fuiffet , fi audiviffet gt Evangelii predicationem; ficut nec parvuli in- d juíté à Deo condemnantur ob originale pecca- p tum, àquo liberati fuiffent, fi accepiffent pra- Cort tiam baptifmi. Neutrum veró horum oftendit 1d fld.*? explicitam in Chriftum fidem effe medium ne- vt ceífarium in reipfa. .. 7Jomam etiam nobiles Ua Thomifte apud Suar. & Layrn. noftris partibus vendicant, tumob teftimonium ejus nurm. 145. Tulsl l4 recitarum , tum ob aliud p. 5. q. 69.a. 4.ad 2. ubi Íif, ait: 7Zute Paprifum Corneltus €9. alià fimiles con- Lj lj Jéquuntur. gratiam $9 virtutes per fidem Clhviftt $ " Qua- ^ ) defidevium baptifini implicità vel explicité. re, quia etiam locis objeétis utitur folüm voce iil mg W ztuentur , poreft ibi intelligi de neceffitate, non j eft, l ; / / ii 7 ii M medii , fed præcegti: qui fenfüs ftare pot icet BR od 568 Dz FI/DE. licet ibidem addat homini, qui ex fua parte lg omnia preftaret per extraordinariam illuftra- nem f tionem vel fübmiflum praedicatorem inferen- p dam efle fidem Chrifti ; quia fentire potuit hanc y. B liberalem Dei providentiam locum habere in ferri neceffariis neceffitate primarià precepti. a Tünr - "4d prob. 2d. part. 3c D. .. Qui non credit in Chriftum nec füb conceptu generico nec füb luety linca fpecifico C. qui quidem non füb conceptu fpe- cifico, fed ramen füb generico credit, fubd. eft fis k extra hanc Ecclefiam externé & apparenter C. dir interné, re ipsà & quoad ftatum anime N. ipmot dd Loquitur autem Conc. Lateranenfe tantüm de €o, qui nequidem interné & quoad animze fta- Ire, tum eft intra Ecclefiam ; aliàs nec falus obrtineri R poffet per baptifinum flaminis aut fanguinis. T0n Tridentinum veró cüm in utroque loco textum dem S. Pauli ad Hebr. C. 11. tanquam rationem af- al ) ferti adducat, hoc ipfo oftendit, f& cauté acftu- fe i diosé preefcindere à neceffitate fidei Chrifti ex- docew plicite, ne noftre fententize prejudicium fer- in dí Ql ret, cüm eo ex textu fola explicita fides Dei & Remunueratoris neceffaria declaretur. Praterea q if &i 1710loco Tridentinum non agit tantüm denecef- fariis necetfitate medii, fed de communi ac ordi- Vs nario modo fe preparandi ad juítificationem; y alioqui neceffitate medii etiam requireretur, fi- If ; d dem concipere ex auditu, timere juftitiam Dei, aliásque ex ordine actiones elicere, quae ibidem i ü recenfentur: In 2do autem primarió duntaxat decernit fidei divine in genere neceffiratem & & gratuitatem , non nifi fecundarió autem intel- D telli- Dr Fipx. 269 ia p ligi poteft de fide in Chriftum, ob connexio- ii nem fcilicet cum precedente capite , ubi de ba- if ptifmo mentio facta fuit., 724 Prob. 3:ie part. X hr E. Ex damnatione illius propofitionis nihil in- ngbere j ferri pofle contra thefin noftram ; z. quia etfi j ex ea probareturabíolura neceflitas notitize ho- o rum myfteriorum ad abfolutionem, non pro- od baretur tamen necefliras ad contritionem atque J u hinc ad falutem: 2. Quia pars 1ma propofitio- ia nis loquitur illimitaté, & intellipi etiam porteft TenIt de ignorantia Dei Remuneratoris; 2da apit de m N ignorantia culpabili: unde quidem utraque re- Drüm été damnata eít, fine noxatamen fententize no- ime) flre, qua neutrum afferit: 3. Quia damnatio d evincit rantüm incapacitatem abfolutionislicitee , Eu non autem valide in fübjecto inculpabiliter qui- T dem ignorante hec myfteria, fed reliqua tamen j ad Peenitentie Sacramentum requifita precftan- pb te; unde & Carden. in Crifi ad hanc propof. docet, Sacerdotem in cafü neceffitatis, & ubi ml 3 inftructio myfteriorum fieri non poffet, teneri abfolutionem dare füb conditione. sb Atque hinc p etiam /V. Seg. qu& ex eo non tenet, quia licité dw»ü abfolvi non poteft ejusmodi ignorans quantüm- j vis dolens & proponens implere preceptum, gt partim ob prefenrem Pontificis. declaratio- 2 nem, partim ob prohibitionem aliam ejus- 7) ]7 dem Innocentii, qui damnavit propofitionem ! ibfd&m imam, quà afferebatur licit& agi poffe fecun- j düm fententiam probabilem, quando agitur de valore Sacramenti, ubi contraria eft tutior & i abet. ] j U probabilis; quod in ?ræfenti cafu locum h: 151. ,,775. 270 Drz FIDE. Chrft 151. JVec dicas Z1J.. Rationes & facta. puo- & pre nant contra pofitam affertionem. — Nam 1. Fi- des in Chriftum mapis eftneceffaria in N. quàm fempe tüm f in Veteri 'l'eftamento; item quàm aliorum ar- ticulorum particularium: fed in V. T. fides im- pl qivets plicita in Chriftum erat neceffarium medium; & fides aliorum articulorum eft neceffaria ne- 1 dii ceffirate praecepti: ergo in N. T. fides explici- príto cita Chrifti eft neceffaria, & quidem neceffita- Teneti te medii. Corf. Quia in N. T. Incarnationis pict erpli myfterium adeó claré & univerfim eft revela- fiti e tum, & fides de eo inculcara, ut; quantum eft tigus ex parte Dei, omnibus & fingulis innotefcat; car adeóque vincibiliter ignorari nequeat ; aut fiin- tlf vincibiliter ignoretur, id non Deo, fed homini- bus fit imputandum: ergo convenientiffimum [ t eft, ut ab omnibus explicité credatur. — 2. Pla- né conveniens eft, ut nemo fàlvetur, nifi qui lum credit Autorem & Viam fáalutis: (ed hic eft Chri- fe gt ftus: ergo. 3. Cornelius licét ex d.f: jam ju- l ne m flificatus, miflo tamen etiam per miraculum Pé- tro edoctus eft myfterium Redemptionis Chri- U ( fti: quin & Patrum in V. T. juftificatorum nul- lus absque fide in Chriftum confecütus effscter- v di&'ea nam falutem, in quam rem iis in limbo deten- tis revelatio Meffize facta fuit à Prophetis & Da- 0b (ene triarchis. . Ergo ad falutem faltem fides expli- cita Chrifti eft medium neceffarium. t Ii(me &. V. Aff. A xim. D. p. 1. M. Fides in li, I Chriftum in N. T. magis eít neceffaria neceffi- Y tate precepti quàm in Veteri C. magis neceffa- ria neceffitate medii IN. Etiam 2.D. Fides in Qu Chri- ? E Dz Fipk. 271 Qu : Chriftum mapis neceffaria eft nece[ïitäte eddem Aff ]. j & precepti quàm fides aliorum articulorum ,. INg nempe neceflitate precepti primarià, cüm alio- iU rum fides fit tantüm neceffaria neceffitate prae- .fis cepti fecundarià C. mapis neceffaria neceffitate Til diversà & medii N. — 24 Cosf. 7:.4 Sub (imi-- duri li diftinétione JV. Cozf. Ex clariffima etiam pro- pl pofitione myfterii folüm fequitur, quód omnes titslie teneantur füb precepto illud credere fide ex- at plicità & perfectà; non autem quód fides illius [ n explicita fit medium neceffarium : cüm fi necef- " antund faria effet ex natura rei, debuiffet etiam An- tiquis proponi; quód autem nec ex natura rei notel ai li nec ex ordinatione divina etiam nunc fit medium |bhom: neceffarium, füprà oftenfüm eft. — Falfum prae- xf ii "1 terea eft, quód adeó univerfim Incarnationis y ,L Aik myfterium poft Chriíti adventum fuerit reve- atum, ut omnes & finguli ; qui illud inter gen- T g lt tes eriam nonnifi ab aliquot feeculis cognirasan- tea nefciérunt, vincibiliter ienorárint: quamvis m jun?: enim illi ob peccata füa actualia neglectámque j O eorum faciendorum, que quanrtum in ipfis erat, facere poterant ac debuerant, jufto Dei m elatt judicio preedicationem Evanpelii forté non au- diverint; eequé parüm tamen illi damnati fünt p d ob hanc ignorantiam & fidei in Chriftur eli- asll ciendae omifficeem, ac ob non obfervaras alias " gxp]ï' Leges Chriftianas, quas unà cum predica- tione Evangelii fuiffent. do&ti. "d ad. D. fis! 1". p. M. Plané conveniens eft, ut nemo fal- vetur, nifi qui credit autorem primarium & ld qui eft caufa phyfica & principalis falutis C. n » h [ fi ( ; 272 DE FipE etm f fi qui credit autorem fecundarium & qui eft Patrüm caufa folàüm moralis /u/Z. nifi qui credit eum dünc a faltem impliciré C. explicité N. — Similem di- ftinctionem etiam applica 2dee parti; & C.m. /V. fari p ^ ^ Cojf. . Convenientiee hujus ratio nihilaliud exi- Ij tl git , quàm quód fides in Chriftum explicira fit neceflaria necefTitate praecepti primarià; loquen- betat do enim de neceffitate medii utique mifericor- pettie die & bonirati divine convenientius eít, ut foliitu Jtetis non exigat aliquid tanquam neceffarium me- dium ad falutém, quod ex natura rei ad illam nimï [ non requiritur. "d 31. . IN. Coyf. De Cor- C fidei | nelio autem norandum , rationem mitrendi ad eum Petri fufficientiffimam fuiffe, ur is etiam quip lsax crederet neceffaria neceffitate. precepti ac K Q baptizaretur, utpote ad que tenebatur, aliàs laboraturus ignorantià vincibili & omiffione cul- abili. NT Non enim Deus vult, ut homines tan- tüm habeant neceffaria media, fed capiant etiam I neceffaria neceffitate preecepti, fi occafio illo- rum fit, qualis fuit illi Centurioni in Judea & üt n lm inter Judaeos viventi. Adde hanc revelationem f a d & miflionem non fuiffe factam propter unum Cornelium, fed propteruniverfàs gentes Eccle- n Vet fize Chrifti adjungendas, ad inftructionem Pe- tri, exemplum converfionis, aliósque fimilesfi- fün fil nes. Caufà necdum concefIze beatitudinis Pa- tribus in limbo detentis propria heec erat, quód Til Gtti non deceret, ullum redemprum ante Redem- Obn( prorem ipfüm capere redemptionis mercedem, i & membra beari ante Capur ceeleítis. curie Qu Chriftum: preterquam quód ratio affignata etiani u - Ds FIDE.; 275 &i etiam non teneat eX eo capite; quàd fides illa ctedi t Patrum in limbo fuiffer extra flatrum vie, & ml hinc ad confequendam faria per modum rneriti. gloriam minimé ge;e(l & TET 152. Obforva. Oftenfa ha&tenus. affertionis noftre probabilitas in praxi minimé obeffe de- ;'xptiicir;-:' l bet aut fidelium in addifcendis his articulis dili- Tülen gentie aut Paflorum in iis docendis cure ac iU5 d folicitudini. Cüm enimthefis noftra probabi- litatis limites non excedat , ac praterea ex una- ärizu &i nimi omnium fententia gravis fit obligatio prae- B cepti; poft promuleatum Evangelium notitiam jtrendà fidei habendi iftorum myfteriorum, à neutris r quidpiam omittendum eft ,. ex cujus defectu fà- cepti lus ant propria aut aliena in periculum incurre- re queat. tür, d .iïxpn?fi QuaznzsIL Quenam uece[faió c*rezfemïa fint ue« mynau 1àf ceffitate pracepti ? v .153. JVota. Fides refpectu materize dividi- ( tur in fidem fpeculabilium & fidem operabi- lariotd lium; quatenus nempe, quze fide tenere opor- tet, alia per fe ae imtnediarté tantüm notitiam r uf u ipfam myíteriorum rarione íui poftulant, alia veró propter operationem vel vitam recté in- oxta 4 I j J i ftituendam cognofci debent. Quamvis veró i j falrem quoad poftrema quadam fcientia natu- ralis fatis effe videatur, fides ramen tum tanquatn u J certior tum tanquam errori non equé ac ratio obnoxia defideratur àlege, qua, quod commu- d niter neceffarium eft, attendit ac providet ; at- T que hinc pracipit fidem üàr multis per fe necef- aiüggäl) fa.riam [ & DE FIDE/. 274 fariam in fe preefenti. Jam veró convenit—intef D omnes, ex gravi precepto obligari omnes ad videty credenda, quorum fides eft medium neceffa- ts Y rium, atquehinc etiam oportere credi ex parte Dei, eum effe Creatorem omnium, Finemul- lo;q vis timum füpernaturalem , autorem juftitiee & re- Qpis miífionis peccatorum ; Legislatorem ac pre- W miatorem eequé & vindicem: ex parte creatura TC OR autem anirnam effe immortalem, gratiam necef- f ff fariam , peccatum offenfam Dei. Nec minüs fs exploratum eft apud omnes poft Evangelii difcen promulgationem íüb pravi oblipatione pre- edec ceptam effe fidem explicitam Incarnationis & &io, ( Ss. Trinitatis , uti ex hactenus dictis manifefté h Q confítat. Que preterea füb fidei praeceprum qunag cadant, uberiüs in 'Theologia Mor. exponi- ftni. tur; unde breviter duntaxat. I | 154. R. 7. Quoad fpeculabilia quilibet adul- itoy tus ex gravi oblipatione preecepti tenetur expli- | d cité noffe & credere omnes articulos fymboli | nimqu( Apoftolorum , fàlrem quoad fübftantiam. — Ità communis cum S. T h. 2. 2. q. 2.a. 5. & feqq. ex Mi : long':u CC. Agathenti, Braccharenü & Cabillonenfi apud Suar. & Haun. atque ex uíü & rraditione Vïmi'n( Ti Ecclefie non admittentis ad baptifnum , nec abfolventis in Confeffione , nec fponfos bene- berä dicentis, nifi fymbolum fciant. Aa£io eft; quia m quàm explicita debeat effefides Chriftianorum, Wi certior regula non eft pree ea, quam Apoftoli tra- Áifzi diderunt; id quod etiam ex inductione myfte- r riorum patet , que fünt vel Divinitatis vel Chri- fac'üä [ fti aut aliorum ; atque in fymbolo contin €I'lt-lll.'. Dl Dixi: m Dz Fip& Vetiir 275 omns: Dixi: falem quoad fulftantiam. Nam'pon on m n videtur effe obligatio (cíendi aliquas circümft an- diera tias, V. g. quód paflio Chrifti contigerit füb Pi- ia lato ; quod refürrectio facta fit die tertià :quam- liie vis & ifla cürm aliis addifcenda fint. 2. Non eft opus, habere conceptüm omnino diftin&tum p atque perfectam inrellipentiam , cujus nempe j C[€HIU.*? fommes nec omnes capaces nec plerumque gnari fünts fed fufficit conceptus aliquis rudis àc minüs per- Vec m fe&tus, qui ramen myflerium in fz proponat; Dug: difcernátque à rebus aliis. ^ Itaque non eft ne- "T ceffe dignofcere, quomodo futura fit refürre- i €tio, dummodo credatur; mortuos iterum fuüo maniee in corpore viéturos : neque opus eft fcire , in r , Gj quonam proprié conflituatur fanctorum com- munio ,. fed noffe fatis:eft, in colle&tione fide- lium. intercedere communicationem quandam j £ in operibus bonis, orationibus &e. 3. Neque g d datur obligatio verba omnia fymboli articulo- '0?' Iï'mbE rümque ordinem memorià tenendi,, fi modà um resipía ac veritas copnofcatur ; quanquam & &i Bj longé utilius & rudibus praefertim maxime con- veniens fir fymbolum verbatim continere me- pra moriá. u ; 155. 3. 71. Quoad operabilia adultus quili- for bet fimil iter tenetur fcire r. praecepta decalogis Oeü; th tum quia hzec quivis obfervare deber: tum quia I) (l 1f principia tantüm peneralia legis naturalis non U T füfficiunt five quoad Deum , five extra mate- 141 riam juftitiee, five quoad interna ; neque à plebe d facil* ad particulares materias & actus applicari p polunt: 2. precepta Ecclefie faltem illa; quaa 3 quem. g. 276 Dz Fipr. quemvis concernunt , ex eadem ratione: 3.Sa- cramenta faltem eaquoad fübftantiam, que quis [] "J füfcipere debet, qualia pro omnibus funt Bapri- ímus, Penitentia , Euchariftia ; de quibus & fruétum & neceffariam difpofitionem , ad ea Jj&þ ftt i digne fufcipienda, fimul noffe oportet: 4. His .adjunguntur communker notitia formande Qu Qf .Crucis, & Orationis Dominice, tanquam ne- .ceffaria ex preecepro ; quia licét Suarez neget m À formj füfficienter conftare de precepto quoad poftre- 3num, turpiffima ramen & fors aliquando per tiocin accidens , faltem ratione fcandali , graviter pec- iil .caminofa effe poffer negligentia circa hoc ad- t fidede difcendum & ignorantia. Sed de his vide alibi; cüm ea quidam non ad fidei (ed religionis, ju- d ftitiee , alteriüsve virtutis preeceptum reducant. lm Qu CAPU-T,.IIL üm| vamd De Objecto formali Fidei. ld Qn& B objecto materiali., quod fides cum aliis tum a&tibus tum habitibus commune ha- lia A tiuin bet, ad objectum formale tanquam di- ftin&ivum fidei faltem extrinfecum progreci- &i k&m mur. Cum veró non tantüm circa mortivi hu- jus effentiam f&d & circa exi(tentiam variee Au- Vi5 (vee torum opiniones natz fint; primó quidem, an fides obje&tum formale habeat, examinabitur; den Aüïor tum veró in fingularia ejus praedicata conftitu- tiva inquiretur; ac denique modus , quo fidei lt l a&tus motivum attingit; explanabitur. ARTI- Dz Fipr. 277 EM ARTICULUS I. quagi 1 nb "du fides Divina babeat objettum formale * qini 156. ]Ota. Cüm fuerint, qui ad omne obje- &um formale exigerent , ut materali , t -u fit intrinfecum , hoc autem divinc autoritati ; formai qua ccamuniüs affignatur tanquam fidei mo- um tivum, convenire nequeat univerfim; quidam qu cum Aureolo negárunt fidei divinae objectum yi pl formale congruere. Quoniam tamen hàc ra- vt tiocinatione non prohibebatur à fide motivum impulfivum aut aliquid extrinfecum ; quod in- i gt a hod telle£tum ad affenfüm determinare poflit, & in videz: fide debeat , eóquód myfleria fidei per fe &im- mediaté minimé .nota fint; hinc alii cum Gui- 3 ] 1 lielmo Parifienfi ftatuerunt determinativum hoc v f ex parte voluntatis , nempe fupremum Domi- nium Dei ac mandatum, cui eft parenGum capti- vando intelle&tum etiam renitente ratione:: alii l illud pofuerunt ex parte intelle£tüs, idque vel s qn: cum S$coto & Arragonio dixerunt habitum feu lumen fidei , vel cum Cano & Bannez illuftra- fu] nqui tionem Spiritüs Sancti, feu lumen fidei actuale; eóquód hac ralia fint , quae ipfüm etiam intel- Pfgüx morht lecum formaliter inclinent ad affenfüm. . Quam- vis veró hec principia five ex parte volüntatis n ": i fiveex parte intelle&tüs in produéctione fidei ad- b effe.non negentur ; quatenus tamen memorati jtut bi Autores volunt per ejusmodi media füppleri f rationem objecti formalis, atque illis motivi fi- q dem ipfam falrem partialiter fpecificantis ratio- nem 3 u 278 Dz Fipr. nem tribuunt, adveríarios habent reliquos ts "T heologos fer& univeríos. |Cum quibus. du 157. Dico l. A&us fidei divinz habet ob- nf . iectum formale. Pvob. Omnis affenfus intel- gt lectualis habet füuum obje&tum formale etiam ex n parre intelle£tüs : fed fides divina eft affenfus meciny intellectualis, üt ex d. num. 44. cum adverfariis üzii füpponimus :* ergo. Teka CU 4Maj. conflat tum ex na- tura affensüs intellectualis, qui eftinterior que- d dam aéctio, quà intellectus fibi fuadet vel fe con- Qv vincit circa aliquam veritatem ; quod fàné fieri modur nequit fine ratione aut motivo fuadente velcon- " vincente: tum ex natura intellectüs ,. qui fpe- qurit cificatur & movetur à vero , apparente vel per Íntm fe ipfum immediat? ac ex ipfawropofitione ter- PU f minorum, vel mediaté & in alio tanquam medio fetdi connexo ; ficut voluntas à bono. Conf. Sicut lQ generatim fides innititur autorirate loquentis; Tiqui fic fides divina debet niti autoritate Dei reftan- liber tis; quod per fe quidem certum illuftratur ex teledi 1. Joan. 5. v. 9. Sz zeffimonium bominum accipimus, pj teffmmonium Dei majus efl , h. e. i affentimur ob l reftimonium hominum , multó magis affentiri W. debemus ob teftimonium Dei. Sed quo niti- & tur affenfusfidei, eftobjectum formale fidei;tum lie quia propter illud tanquam motivum proprium actus affentitur intellectus : tum quia per illud fre ; tanquam per medium, in quo cogriofcitur my- lyj fterium, intellectus certificatur de veritate my- Q ( flerii. Ergo. Pïl q 158. Dico 77, Nec poteftas aut juffio divi- RI na füb formalitate praccepti , nec imperium vo- fEU l lunta- — Dz Fipr. 279 feli luntatis eft obje&um formale fidei. Pro?. -Qlia QUs objectum formale affensüs inrellectualis dicitur i o ratio feu medium objectivum, ex quo cognito füs n per ejus connexionem intelle&tus cognofcit ob- : t jectum materiale : fed tale nec eft juffio divina ( af nec imperium voluntatis; tum quia illud fecun- qretrs düm fe fpectatum , hec veró de fe non eft con- mam nexa cum exiítentia myfterii: tum quia neutrum norqe deducit in myfterii cognitionem üt ratio obje- lo Civa, íed rantüm ür movens intelle£tum per a modum mediat? vel immediaté efficientis: er- e vt go. Corf. Licét Deus precipiat actum fpei & qiib charitatis , ejusmodi tamen actus nequeunt elici evelt fine motivo füo proprio & diftincto; quia aliàs (one té actus fpei & charitatis preecepti forent effentiali - mmd ter diverfi ab iisdem non preceptis: ergoetiam licét Deus precipiat aétum fidei , inde tamen j * Quer, nequit carere motivo füo proprio ; fed debet i dl habere füum obje&um formale ex parte in- (ranr tellectüs. Dixi: Suffo divina fub formalitate precepti ; quia in eadem confiderari & inveni- aj Ym ri poteft formalitas locutionis vel revelatio- 51 o nis, füb qua ratione an motivum credendi TUf & obje&tum formiale fidei faltem inadaequatum habeatur, in£. dicetur. fldef;ïlli yyi 159. Dico IIl. Lumen fidei five habituale n i - five actuale non eft objectum formale fidei. jur mf Prob. Obje&£tum formale ex proximé dictis eft g I quid objectivum cognitum ab intelle&tu, & fic per füam connexionem ducens in cognitionem alterius : fed tale nec eft lumen fidei habituale ff (ii n feu habitus ; quia hic habet fe tantüm ex parte M poten- I $4 P n 280 Dz Fip£ potenti& non autem objeécti , neque eft medium fotmd Cens; | üt quod cognitum, cüm previé non cognofca- tur à creden ré 4 Ü nec eft lumen fidei actuale feu diqit actus intellectüs & illuftratio aut actus volunta- vis a d o tis & infpiratios quia & hi actus renent fe ex parte potentiee aut füadent & movent moraliter de nj t per propofitionem alicujus obje&i formalis; confequenter ipfüm formale objectum minimé m g dici poffunt. Couf. Si habitus vel actuale au- k xilium (fuppleret rationem motivi formalis, in- ( con fans quilibet baptizatus cüm ad ufüm rationis quate tibu pertingit, pofler credere quodlibet myfterium; nullo docente aut proponente, effe à Deoreve- TItOra latum: neque ad hoc effet neceffaria pia affe- m €tio, fed motu quodam narurali raperetur in pitr, affenfüm ex ipfa terminorum apprehenfione; htce (uf. quz plané abfurda fünt. 160. Objic. cont. vm. Fides juxta PP. eftca- r [onti ca; rationem preevenit, captivat denique intel- lectum : ergo caret omni motivo ex parte in- bid tellectüs. Couf, I. Fidelis debet Deo credere kdi graris, & plus illi loquenti deferre , quàm ho- ia Téqur tini :: fed neutrum faceret, fi pro actu fuo fi- f tir dei haberet aut exigeret motivum: ergo. Com. JI. Si fides noftra nitererur motivo intelle&tuali, Düï dii fcilicet revelationi, periret inprimis maxima ejus laudabilitas & meritum : deinde affentiremur CreQ myfílerüs per accidens ac mediaté ; mediante eXP( fcilicet revelatione: denique affentiremur magis qi revelationi quàm myfterio , juxta illud: propter f 1 quod unumquodque tale , illud magis tale. éctum a 'C?IZf. 4IJ. Deus revelans nequit effe obje for- v Dz Fipr. 28r m formale fidei; tum quia agit ficut magifter do- QD cens: tum quia objectum formale debet effe hd aliquid reale intrinfecum objecto cognito ; & ! Voliti- vis feu virtus objecti materialis, quà intellectus Jent &i ad cognitionem movetur. Ergo cum pro fi- monit de non aflignetur aliud motivum quàm Deus formiy revelans feu autoritas iliius loquentis ; vcarcbit omni motivo. D n n R. D. /4. Fideseft ceca, preevenit rationem aäu;ïegu- ff $1 j [ & conjuncta eft cum captivatione intellectás ; j reripnis quatenus excludit rationes humanas cum veri- ]l ln iW tatibus revelatis non congruentes , aut rationi J naturali & humanze non innititur C. quatenus modo quodam irrationali aut infano impetu ra- pi g erer piur, & excludit autoritatem divinam , five henit hanc etiam rationem , quia Deus dixit N. —./4d Conf. I. 9. IN. mis. inprimis enim Deo pratis p du credere oportet folim hoc fenfu , quód ad af- fentiendum non exigamus motivum intellectua- Qu im;ï le à divino teftimonio & autoritate diftinétum ; : par(e [ Ts j nec aliam quafi cautionem & pignus fecuritatis requiramus, quàm hoc: ipfe dixit: hoc autem m dl* fenfu gratis credere , quód nullum plané mo- tivum intelle&uale habeatur , impoffibile eft. " Je Deinde veró Deo credimus firmi(fimeé, & licét td yna divinum teftimonium nobis non fit evidens; credimus tamen füper omniaac contra fenfüuum qtam. ( experientias rationésque ad fpeciem oppofitas; Qs li T 5 quà ratione cüm homini non credamus, plus (an Deo loquenti deferimus. 42 Conf. 17. Ye. np» Pl fides niteretur motivo intellectuali D. ym.feq. Si I$ t adenti objectum , periret lau dabi- r evidenter fü litas ff p 2 282 Dz Fipr. litas & meritum C. fi nitatur motivo tantüm ob- fde ht TOVedt fcuré fuadenti , quale eft revelatio feu loquentis Dei autoritas IN. . Càm affenfus intellectualis POUS non fit formaliter in fe laudabilis & meritorius «dia fed folàm in voluntatis imperio, in quo etiam hns: f vniial folüm eft liber; hinc motivo evidenti prefente locus non eft laudabilitati & merito, quia evi- dnq denria imperium voluntatis prevertit & per fe L rapit intelle&um ad affenfüm : ficut autem ad trifec d praíentiam motivi inevidentis & obícuri non rapitur intellectus, fic nec preripitur locus im- Tehti fteam erio voluntatis; quod üt in fe ex füppofito eft laudabile & meritorium ; ita utriusque de- nmi nominationem etiam affeníui intellectüs (eu fidei f L à fe imperate impertitur. 744 fe4. 2d. &. IN. 1. f. rüm Per fe enim attingitur obje&um materiale licet feta non propteríe. 2.p. D. Affentiremur mediaté n / motive, h. e. propter motivum ab objecto ma- Cr, teriali diftinétum C. mediaté terminativé , quafi por nempse non formaliter expreísé ac directé affen- q, tiremur objecto materiali; fed tantüm virtuali- arí ter ac in alia materia contento N. 74 fe4. 3. D. t Magis affentiremur revelationi hoc fenfu , quód p illam attingamus per fe & propterfe C.alio fen- t fu, quíque excludat affenfum ipfüm objecto ma- o teriali preeberi N.. 44 Conf. /IJ. w. IN. /4l. cum erg( prob. INam faifüm eft 1mó , quód Deus fe ha- b beat in revelando üt magifter docens, cum ha- Ql bear fe üt teflis: falfüm eft 2dó, quód obje&tum äppg formale debeat effe obje&to cognito intrinfe- W cum; cüm enim intelle&tus etiam affentiri pof- f fit propter motivum extrinfecum , üt patet in «« fide - Dz Fipr. 285 Yümd. fide humana , & affenfüs ipfe ab hoc motivo oquo moveatur ac fpecificetur , ad objecti formalis leChis rationem füfficit , quód fit quid reale movens ] ad affenfüm objecti, quale etiam eft Deus reve- Q0 eni lans : falfüm eft 3tió ; objectum formale effe r univerlaliter & proprié vim objecti materialis, guaen cüm opus non fit, ut objectum affirmarum mo- if veat phyficé ad füi cognitionem , fi aliud ex- um d trinfecum ad id movere poflit: unde nec dici Quri t debet , quód objectum creditum moveat per OU relationem rationis vel denominationem extrin- üppo*fïm fecam , fed quód Deus revelans ad cognitio- queo nem illius moveat ; de quo teflatur. fenfid: Objic. cout. 2d. Sola juffio divina vel impe- Naj rium voluntatis fineullo motivo intellectuali (üf- al ficit ad hoc, ut eliciatur a&tüs fidei: ergo. Pars ml 1m. 4nt.prob. 1. Fides juxta Apoftolum 2. ad ' ii Cor. 10. eft o/feguium Dei: (ed obfequium hoc pro motivo habet dominium vel juflionemillius: Vä.l C]W n LU&U ergo. 2. Ideo Deo credimus, quia Deus przci- | a cipit fibi credi: erpo fides eft aétus obedientiee; "T unde & Paulus ad Rom. 10. "Accepimus , inquit, n gratiam ad obedieudum fidei; ergo motivum in- Jiole telle&uale non exigit. 3. Deus dignus eft hoe (o * obíequio, ut ipfi credamus etiam improbabilia : A m ergo in ejus obfequium poreft eliciaffenfus nul- j [ä ln lo motivo innixus, 4 Preeipiente Deo mortem Qf l filii, voluntas Patris poteft illam velle; licét non ) ln appareat bona & amabilis: ergo & preecipiente yr " Deo affeníüm de obje&to, poteft intelletus a(- rnp* fentiri, licét objectum non appateat verum & ii eredibile, —Pars 2d. prob. 1. Objectum formale fidei fit — 284 Dr Fipz. dem f fidei eft, per quod intellectus ultimó determi- natur ad affenfum: fed per imperium volunta- eupo formd tis determinatur ultimó ad affenfüm: ergo. 2. Voluntas poteít imperare affenfüm fidei firmio- dipre crede rem , quàmimereatur pondus rationum ad affen- füm impellentium ; üt patetex prop. 19. abIn- fdü [ noc. XI. damnata: ergo poteft etiam imperare affenfum fidei, ubi nullum eft motivum pro Jeir affenfu; pruefertim: quia penes voluntatem eft, mm intelle£tum determinare ad alterum contradicto- ltion [ ac riorum, ad que intellectus fe neutraliter haber. y.L 3. A&tus imperans & imperatus pertinet ad ean- dem virtutem: erpofiimperium voluntatis per- etiam p tinet ad obedientiam, etiam actus imperatus; Ícilicet fides ad eandem pertinebit, & nullumin- Tation tenti telle&tuale motivum exiget. V. V. ZIntec. /"dAdpavt. ym.prob. y. D. M. Fides Wi eftobíequium Dei quoad a&ctum voluntatisimpe- Im rantem C. quoad actum intelle&tüs elicitum Su^- Jj difl. Obfequium intentionale C. volitivum N. amab Intentionale autem obfequium pro motivo ha- Tij [ [ betautoriratem üt teftantis & loquenis, non pre- cipientis Dei. |744 24. D. Z. Ideo credimus qit ? d ) ! Deo, quia Deus precepit fibi credi, « 2deoap- pellanre motivum actüs voluntatis imperantis C. Q lf appellante motivum actüs fidei eliciti IN Z. & enr nI( Conf. velaliter etiam D. Cozf. Ergo fides eft füm actus obedientia& improprié & analogicé, qua- Nlr tenus ficut per obedientiam voluntatis facimus; Qu quae Deus precipit, fic per fidem intellectüs hllex credimus, quz Deus dixit; vel extrinfecó & I denominativé ; quatenus fides ex proprio qui- fei em V a. Dz Fipr. 285 detemi dem motivo fed ex imperio voluntatis , pre- Volun cepto divino obedientis, elicirur C. proprié, eE00, formaliter &intrinfecé N. Preceptum creden- i lm di precise üt tale reddit myfterium credibile & d credendum,. non quidem uür motiv um credendi , m fed üt motivum volezdi credere ; tu quia; ficee- tera adíint, voluntas ex hoc motivo poteít im- It rum p perare affenfüm innixum autoritati revelanti: q:md tum quia eft medium probans exiftentiam reve- d lationis, ficut alia figna credibilitatis; quee ex d. Ad er hi f. faciunt myfteria credibilia & cred'enda, TU 31. D. .4. Deus dignus eft, ut ipfi credamus ts etiam improbabilia,.h. e. ea; que carent omni Jefatts probatione ex teítimonio fenfuum & naturali MumïE ratione C. quse carent omni etiam motivo in- tentionali ad affenfümN. Hoc enimobíequium M utpote irrationale & chymericum Deum hono- arisimpf- rare nequit. 244 47. &. 7: Supp. /4nt. IN. Conf. Di[p. eít; quia preceptum de morte facit eam Ino» "VUIUN- amabilem & bonám, utpore utilem & neceffa- riam ad cavendam Dei offenfam & praemium tivo p obünendum: fed preceptum de fide non red- dit per modum motivi credendi objeétum cre- redit jilt dibile; nam confideratum prewcisé üt prace- r prum non füadet objectum facítque aptum in- tentionaliter movere ad affenfüm; confidera- ^ M n st tum veró üt connexum cum objecto, quod vult credi, quamvis etiam illa praeftet, tamen $u acIms quia objectum poteft effe vel credibile vel fci- bile vel opinabile , & fimiliter diverfus affenfus, ofeti non movet ad fidei affenfüm ; quin hoc etiam "T j qu fieri transmiffo ; nihil probaretur contra thefin, cüm ó P . 286 Ds Fipbt. ffegtta cüm hác ratione preeceptum üt connexum fla- te hao tuererur motivum intentionale & medium, in quo cognitó objectum cogno(citur. TU "4d part. 2d. prob. x. D. M. Obje&um for- poh ^j male fidei eft, per quod formaliter & motivé Al jl firim (fi dererminatur ultimó intelle&tus C.. per quod qualicunque modo determinatur N. Res clara J fethüs eft inaliis etiam virtutibus motivum füum pro- impet prium habentibus, qua per imperium volun- tatis aliunde conceptum determinari ac elici pof- pnam lier] funt. 74 24. &. N. Conf. Ratio cft; quia prae- ter motiva extrinfeca ad credendum impellen- ) fnté tia; nempe moriva credibilitatis, que non fünt mrseraphyficé certa & infallibilia, habetur etiam pra motivum intrinfecum fidei , nempe autoritas ; k Dei, meraphyficé certum & infallibile ; unde vo- Inntas poteft imperare affenfüm innixum huic Y l Pnj morivo intrinfeco infallibili , atque hinc firmio- rem, quàm mereantur motiva illa extrinfeca poi ll non infallibilia metaphyficé: ex eo veró adeó I0fj Wt nequit inferri, qnód voluntas etiam poffit im- perare affenfum nulli innixum motivo, ut po- Jtet d tiüs inde roboretur noflra fententia; nam nifi im. ] Il adeffet praeter motiva extrinfeca minüs firma V d h motivum aliud intellectuale intrinfecum firmius, voluntas non poflet imperare affenfüm firmio- f rem, quàm mereantur motiva extrinfeca; ergo elp etiam fi nullum motivum intelle&tuale adfit , vo- 3f luntas non poteft imperare aflenfüm intellectüs Woly ac fidei. d Rationem &. D. Penes voluntatem eft &Uml determinare intellectum ad alterum contradicto- W l; W fiox'un»l, ad que intelleétus fe habet neutralitet geutra« f "- Dz Fipg 287 Yum i neutralitate pofitivà, h. e. ubi pro ütraque par- te habentur motiva eequalia C. ad quee fe habet dimji neutraliter neutralitate negativà, h. e. ubi nec hm f pro hac nec pro illa parte habetur ulla ratio N. x m dd 31. W. IV. /4. Patet enim, quód timor pof- / l fit imperare charitatem , charitas virtutes mora- erq Res Q les &c, vel D. ACtus imperans &imperatus ex- ternus pertinent ad eandem virturem C. fi actus ump v imperatus fit actus internus habénsque pro- priam fuam & diflinctam effentiam, univería- dipe liter N. u 162. ODjic. cotit. 31. Licetaliqua myfteria non npi non i fint éx terminis nota, atque hinc fides non fem- per affentiatur ex fola apprehenfione termino- 1r eli ytort rum; tamen lumen fidei vel habituale velactua- le poteft fupplere caufálitatem terminorum & andergæ m intelletum determinare ad affenfüm: ergo. cfim Prob. 4. quoad ym. part. Quamvis aliqua pro- pofitio fit nobis ex terminis tantüm imperfecté vt nota, tamen repetitione actuum evadit notiífi- fïö adfü gf ma ratione habitüs acquifiti: ergo idem poterit ,uP preftare habitus fideiinfüfüs. ^ Prob. quoad 2d. um part. Lumen fidei actuale füpplet rum caufali- ]s Hrfm tatem fignorum credibilitatis, preefertim in ru- dibus; tum caufálitarem terminorum quoad af- fimi fenfüm revelarionis [ ; fi huic affentiatur propter fe ipfám: ergo idem praftare poteft quoad af- ZWW V fenfum myfterii revelati, Cozf. /. Affen(us fidei refolvitur in revelationem Dei tanquam obje- g« eme &um formale: fed Deus revelat per lumen fidei : ergo fides refolviturin lumen fidei tanquam ob- J idt ;MW Cozf. 1. Lumen fidei habi- je&um forxpale. tua- u ?88 Dz Fipks. tualeinclinat & impellit, ac confequenter movet h ia ad affenfum fidei; actuale veró etiam füadendo poffbi mover: er£o fupplere poffünt rationem obje- lumen. &i formalis. Corf. III. Lumen fidei habituale Dus x haber fe àt lumen glorie, & lumen fidei actua- teobje le ürlux corporea: fed.jumen glorie &lux cor- Nv porea tum manifeftant objecta füa ; tum fübeunt yricdc vices objecti formalis: ergo. p . IV.74. €? Supp. Quia quamvis iyfleria &ige fidei per fe non nota, atque propofitiones de tm d his neutrz poffint etiam per lumen aliquod fu- Vehtio pernum apparere vera ex terminorum appre- tefolyi henfione ; hoc tamen lumen non eít proprium Termoy habitüs fidei ; fed luminis glorice aut fcientice in- Vidend fufa: ; unde nec actus inde profectus effet affen- hw fus fidel. — /4d prob. ym. part. N. Conf. Difp. eft; tj quia habitus acquifitus repetitione actuum cre- jn. 8 ícit & perficitur in füo genere; cüm ergo illud ijf'&ïs augmentum notitie fit perfectio in proprio ge- tine nere habitüs acquifiti; hie quoque notitiam trl- at Ia buere poteft: econtra cüm habitus fidei ex fuo Dlm genere deferviat ad actus obfcuros & tettimo- ( ij nio divino innixos, nec notitiam clariorem nec | f ex ipfis terminis hauriendam preftare poterit. R 74d prob. 2d. part. N. Conf. Cüm fides effenia- il liter fit affenfüs propter autoritatem dicentis; (Onnj illud folum dicitur lumen fidei , quod manifeftat P gb veritatem üt revelatam. Inde veró Dfp. eft; l'tpræ( quód lumen faciens credibile myfterium, aut aí- lly. fenfüm revelationis propter fe ip(am affirmare hme[] l juvans, poffitdici lumen fidei, quia ad veritarem fieí üt revelatam conducit ant pertinet; ex oppofi- Obje&i to Dz Fipg. 289 LE d fade) to itaque fequitur; quód lumen quodcunque poffibile, fi veritatem in fe ipíà manifeftet, fidei nm o lumen dici nequear. d Conf. 1. 3. D. min. hii Deus per lurnen fidei revelat proprié & ex par- idei d te objecti N. improprié& ex parte potenrite C. &hrr Revelatio eft quafi ab m füst latio velaminis, quo pro- prié dicitur tegi & abfcondi obje&um , impro- prié veró oculus etiam velatus dici poreft; ad- ; nyit 1 eóque dum manifeflatio per teftimonium Dei (ronst rem declarantis fit ex parte objecti, propria re- Àmuil velatio accidit , & in hane üt obje&tum formale um p refolvitur affen(üsfidei; dum veró per habitum propïm removentur impedimenta, danrürque vires ad Yentitt videndum, manifeftatio fit ex parte potentiz, fecafl fed valde improprié, & in quam ranquam mo- Dip£ tivum fides non refolvitur. 744 Cozf./I. D. 1m. u d part. Habituale fidei lumen inclinat & impellit objectivé N. efficienter Su/4. praefüppofità mo- gt rP tione divine autoritatis revelantis C, íine eà yitian aut per fe folum N. . 24. parz. fimiliter vel fic je et . Lumen fidei aétuale movet füadendo üt quo veli? C. fuadendo üt quod N. Sicut cognitio pro- ia poenens bonitatem voluntatem ad amorem non p movet objectivé & üt quod fed tantüm forma- sdi liter & àr quo, atque hinc bonitas non autem €Oo | dleW ! nitio motivum dicitur ; ficomnino equaliter maüii'fh?" fe j abetlumen fidei atuale, feu infpiratio divina jf j d j ^ 1 l repraefentans divinam revelationem. 244 Conf. mefam ] J1I.y«. IN.utr. p. M. Conveniunt quidem in hoc a!ä['mlï lumen plorie & habitus fidei, quód utrumque veriti teneat fe ex parte porentize, unde neuitruni vices objeti formalis fuftinere poteft, quod falsó af- XOPPDE fcfig 490 Ds Fipr. ferirur in minore: difcrepant verb, quia per üpita lumen glorice intelle£tui reprafenratur effentia msL. ertitu divina üt eft in fe, adeóque illi alia ratio moti- va non eft neceffaria, per fidem veró objectum neri fl non'"repreefentatur üt eft in fe; fed tum obfcure Tequin tum mediante autoritate Dei revelantis, que v gn motivum eft ad affenfüm. Lux corporea tenet COT tür, ex fe ex parte objecti, vel üt conditio folüm & non üt objectum formale refpectu coloris in opinio- frünim: ne vulpari ; vel üàr ipï'um objectum & motivum eo forl Tique; in eorum fententia, qui colores per lucem con- flitmunt : lumen fidei autem actuale vel tenet teqüin Tott fe tantüm ex parte petentie , vel fi aliquid ne- If gotii etiam illi permitratur ex parte objecti, ra- tionem tamen motivi ex dictis nullatenus obti« memun r net. äd»üqd W5 1 Quznzs: 7u fides per [e debeat fundari 1n va- : Lfraqx ?ioge bumana * & r 165. Nota. Refert S. Auguftinus L. deutilit. Yl /,, j L ered. C. 1. Manicheos irridere Ecclefiam Ca- P lUT fanii tholicam, quód autoritate adigerer homines ad credendum , & afferere; neminem incitandum I Tistq ad fidem, nifi difcufsà priüs & enodarà verita- te, quam ipfi aperté f& expofituros polliceban- Vj nihil effe credendum; tur: unde volebant ; Qttjey &tf quod captum rationis humanae excederet; aut niíi eàdem ratione veritas oftenderetur. S. Ber- sf nardus ep. 190. ad Innoc. fimile erroris genus | "onoí tribuit Petro Abaillardo, eóquód de Ss. 'Trini- ! N táre non fecundüm fcriprurarum fenfüm ab Ec- 613 ii clefia traditum ; fed rationis humanc 'caprum JT diípu- L Dz Fipr. a9i qux difputare is volebar. Accedere videtur Calvi- r d nus L. 3. inft. C.2., qui quamvis notitiam fidei 300 mi) certirudine maeis quàm apprehenfione conti- UR neri ftatuat, tamen notitiam credendorum pre- 1 ob requirit; cujus nomine; fi proprié loquamur, ji, qe vel apprehenfio clara & diftinéta vel judicium J LO conceptum ex ratione & rei evidentia inrelligi- nàmt tur, ex $. 15. l. c. autem pro perfuafione pleza; p Ü minimé autem o/fcura, ab eodem accipitur. Ab TDLYUO eo forfan non difcrepant Heterodoxi nunc ple- m rique; qui praviam ad fidei affen(ümn noritiam vel [ requirunt ; licét non fàtis ex ponant ; 'qualis, eà iquilt notitià efle debeat, jl 164. B& J Humana ratio non eff funda- nus Q mentum , in quo per fe nititur fides Chriftiana; adeóque non poteft effe obje&tum forinale fidei; Pars 1ma eft de fide; 2da theologicé certa. inni Utraque oftenditur J. /Zuzoritate. Apoftolus 1. ad Cor. 2. v. 4. Pradicatio , inquit ; mea o i t perfaafibilibus bumanee fapientiee vevbis , [ad inoften- Jotie virtütis eg fpz'rz'tüy;, ut fides veflvà mom fit ia J fapientia bornimum [éd in vivtute Dei , h.e. nefi- du des veftra fundetur iti fapientia, mediis& huma- nis rationibus acquifita. Hinic 2. ad Cor. 1o. p vt Yi V. $. commendar zj captiviatems vedigeutes denäüü» ompeim intelletum ià obfeguium . Chrifli 3. fciicet i g, H per fidem ; que autem effet captivatio intelle- b &üs, fi eà duntaxat crederet, quae per rationem Cognofceret efló vera ? ». Hoc ipfüm Chriftus i & Evanpelifta afferunt de preecipuis quibusdam fidei actibus; nam ille Matth. 1 1. v.2.5: Coufi- j /] ap ?eor , ait, zibz Pafer, Doinine celi eg terve y quia T2 áb[cotis ij 292 Dz FipkE. abcondifli bec à fapieutibus cg. prudentibus , 9 ve- Y band ( veláfli ea parvulis.. v.27.- INemo uovit Filum uifi Pater , neque Patrem quis novit uifi filius , €9 cui fhiritt pm EFilius voluevit vevelave. Et C. 16. Petro Chrifti f?ü 1] buo f divinitatem profitenti refpondet v. 17. Beatus es Simon Barjoua : quie cavo $9 Jauguis , h. e. na- le W &d, tura & ratio ejüsque vires , zoz revelavit. tili, fed Pater meus , qui in celis eft..— Joan. 1. v. 18. vll TOU dicitur : JDeum memo vidit unquam: Umigen- zus filius , qui efl in finu Patvis , ipfe enavvavit. u 3. SS.PP. frequentiffimé commendant fidei fim- $) norantiam, [ plicitatem , nec illi volunt officere i nec ad eam requirunt fcientiam. In i aromnium Q f st fit Auguflinus, qui ferm. r. de Trin. Corfidera, inquit, quàd voceris fidelis, mon vatioualis. .De- n qique accepto boc baptifino dicimus : Fidelis fathus At T fum, cvedo, quod nejcio. Ex 'Tr. 40. in Joan. Cre- qui dümus, ut cogmo[camus , non,cogno|cimus , ut creda- üq mus. Vid.inf. pracipué autem L. de util. cred. & ubi Manichzorum errorem expugnat plurimis qud T arpumenris. II Jfioge :. Quia fides eft vir- tus theologica , adeóque debet habere pro ob- il je&to formali, aliquid entitativé divinum: 2. quia Tinon actus fidei eft omnino infallibilis &adheefivé fir- mus füpra omnem humanam rationem: 3.quia Dd multa revelara & credenda fuperant naturalem üt E rationem : 4. quia ratio illa füadens nec poteft e| hg effe principium evidens, cüm aliàs non effet li- bertas in credendo; nec principium probabile, n R cüm fides fieret opinio, & quilibet dubirare ac Yi formidare poffet de fidei veritate. lgne €m[ 165. ER M ( Dz Fipr. 293 I^ t h 165. INec dicas 1. Priusquam credatur , pro- Film d : 'n banda eft fides juxta illud 1. Joan.4. Pro/ate Is u to Cf Jpiritus , an ex Deo fint 5 & ad " Theff. s. Omnia j obate; quod bomum eff , tenete : Sed hac pro- . Duni : atio fieri debet per lumen rationis ; quia fi de- hen beat fieri per revelationem , hzec priüs proban- li M da eft, unde vel procedendum eft in infinitum; .nrdb vel in làmine rationis fiftendum: ergo. 2. Mo- Ü nemur 1. Pet. 3. efle perazi femper ad Jatisfattio- u nem omti po[centi vos vationem. de ea , qu in volis fa. €fl, fpe : fed hoc ipfo debet fidei preemitti ra- Orattu 3. Eccli 19. di- tio; que poffit reddi : ergo. OT citur : Qui cifo credi , levis eff corde : fed citó 7 credere eft adhibere fidem ante rationem : er- & ] £0, nequis corde fit levis, credere non debet ï j ante rationis inveftigationem. 4. Qui credit, quod ratio non capit, imprudenter credir; fic- sn Ü a ut qui credit , quód eft contra rationem : er- f. Fides divina attingit myfteria revelata; jj o 4 gO. Jarimi quod aurem Deus revelaverit, conftat ex tefti- T monio hominum : ergo fides divina fundatur in hominum aflertione , quie ad ratione/m/hu-. proo 14 qm manam fpectat. xNa W. ad 1. D. m. Hec probatio fac ïenxda eft u 30 per lumen rationis, àt motivum credendi N. üt per praeviam difpofitionem ad volendum cre- amühq t f [i ji dere C. Similiter pro/. D. fiftendum eft in lu- mine rationis ür motivo credendi N. üt difpofi- T i J tione C. NNempe lumen rationis, h.e. rationes Jj o naturaliter cognofcibiles , àt miracula & alia P figna credibilitatis, funt motivum judicii ad fi- LU dem previi & difpofitiones ; ut-þvolumas P [ 1* 3 en- )l m 294 Dr Fipr. 303 denter imperet fidei affenfüm , non autem fünt qeditg morivum ipfius fidei; fed hoc eft una Dei lo- quentis autoritas, in qua fides ultimó conqui- propon p efcit. .. 4d 2. &..D. M. Monemur parati effe ad reddendam fidei de vita eeterna, qus fperatur; ft d'n'i: qii d & propter quam temporalia fpernuntur ; ratio- nem modis omnibus , aut veriratem objecti Toafratm (aem t crediti in fe ipía atringentibus N. modo fidei p & proprio aut conveniente C. De iis, qua& cre- dimus, przefertim explicité ratio. tripliciter reddi quii hunci poreít.; 1imó oftendendo , quód , que credi- ainus ; non fint impoffibilia, nec rectee rationi D quem contraria, quin etiam maximé convenientia ; & hoc modo rationem reddere eft eruditorum; Qd uti etiam fecerunt PP. agentes contra ethnicos: Í, quo 2dó exponendo moriva credibilitatis, quibus; TT qua credenda fünt , prudenter effe credibilia W oftenduntur ; hec veró, quàmvis ad fidem pre- ï;ï t Ü requirantur & eorum aliqua à rudibus etiam, It Al l credenribus artingantur , tamen, ab iisdem ex- plicari defendíque nec. debent nec poflünt ; ac ilenr Qnt pr&terea non pertinent ad eam rationem hu- ia manam aut naturalem , quam HH. ipfi veritati credenda intrinfecam aut intrinfecé connexam Venm ] Titiy requifiverunt : stió afferendo rationem fidei propriam , five fundamentum intrinfecum af- Cedi dik'in; Íensüs fidei: & hanc omnes fideles nórunt ac reddere poffünt ; cüm credant , quia Deus di- crcdg, $1 xit feu revelavit, 44 3.5. D. M. Er hic fermo eft de fide humana, quia textus loquitur de fa- | Wi cilé credente aliorum detractionibus C. de fide | h | J . GivinaN, '"Vel fi etiam fàno modo intelligatur e " e | | — Dz Fipr. 295 tem de fide divina /u/Z. Levis eft corde , qui citó a Dl credit propter quamcunque revelationem, qua ) Qp proponirur.tanquam divina, nec examinat per tided argumenta credibilitatis priüs ; an revelatio veré fit divina ; & myfteria prudenter credibilia C. [prtr " qui citó credit ex eo; quód per rationem hu- | o manam non inquirat in ipfam myfterii veri- ylo ii tatern ejüsque cum ratione connexionem N. qu o Ipía fidei magiftra Bma Virgo Luc. 1. cogzalat, jer f qualis -ejfet. ifla [alutatio; & rationes humanze g a hunc ufum apud omnes fideles habent , ut fint nl previa difpofitio ad volendum credere ; non i autem mortivum credendi. |. 44 4. &..D./4. Qui ditony credit ;-quod non capit, imprudenter credit , thoi fi; quod creditur, non appareat aliunde verum C. fi aliunde verum appareat N. . Licet ratio quibuæ xedibl non capiat v. g. Trinitatis myfterium, pruden- ter tamen creditur ex motivo divinze autorita- k 1 l$ & tis revelantis , ex quo fcilicer verum apparet. d d d prob. Difp. eft; Quia intelle&us non poteft aflentiri objcéto nifi àt vero : quod autem eft jun; f us contra rationem vel üt tale proponitur ; non ! veri apparet verum ; quia per fe notum eft , quód verum non opponatur vero: fed quod füperat nne n i rationem, poteft aliunde verum apparere. Ac- cedit, quàd ipía ratio quafi reflexeé diéter, res qnE divinas füperare humanum captum ; atque Deo j us t credendum effle füpra rationem ; unde credere Deo in his, que ratio non capit , eft juxta hoc r u-de lk principium rationis reflexum ; íecüs veró res Íe habet de affenfü contra rationem. "d s. W. ii D. Corf. Ergo fides divina fundatur in. homi- Jipi nuin rI14 p 296 Dz Fi:pE. num affertione tanquamin ratione intrinfeca aC ingat: fentiendi,feu obje&to formali & fundamento fidei | mi'; 4 iN. tanquam aliquo extrinfeco.faciente obje&tum | Maim: fexum. «redibile, vel proponente motiva credibili- tatis C. Fides humana, quà credo. Arifto- f ! foenti teli vel S. Auguftino aliquid affirmanti , poteft quidem fundari in alia fide aut etiam ratione na- dmá iurali; quà vel credo. affeverantibus illud ab. quia Ariftorele vel S. Auguftino fuiffe affirmatum aut Qm; i fcriptum , vel quà illi indu&ti fuerunt ad.id affe- fit, d rendum.: fed in fide divina res aliter fe habet; tm utpore que refolvitur unicé formaliter in Deum h] revelanrem , ür inf. dicetur. ceïp:z'sï, 166. &. /]. Nec notitia. fidem. preecedere WUu debet , nec fides ipía tam eft notitia , quàm af: lm, fenfus. — Prob. m. p. Yà. C. 7. v. 9. St mon cvedi- 6 deritis, inquit, mom iutelligetit. Ex quibus tefte L Bs Xw S. Profp. L. 1. de vit. contempl. C. 19. Datur in- B zelligi, quüd nom fides. ex. iutelle&u , fed:ex. fide in- Tqii zellecus: exiflat ; mec ,. quà imtelligit , cvedat , fed, Tepre [/j ] 1 credit , iutelligat. — Conf. Ex S. Hilar. L.8. de W : T rin. Jabet zon tam veniam quàm pramium igito- d vare , quod.credass quia maximum flipeudium fideà dthit x' eff , [perave, que.nejcias, | EXS. Aug.ep. 102. Si. ücogw proprer eos. [olos Chriflus. matus. efl.,. quà certá intcl- ctels Jigentiá. po[Junt ifla. difcernere, pene fvuftra in Ec- ] clefia laboramus. Prob. 2d. p. Quia tum. Apo- Bu ftolus z. ad Cor. 12. & 13. diftinguit inter Dei im| dona fcientiam & fidem , tum Aug. recté difcer- l quE)[ it inter notitiam , quee fequitur rationem aut atv rei evidentiam, & inter affenfum autoritati prae- fCru[ax n teli fütum feu fidem , dum L. de util. fred.,C.. — Ws D Dzs Fripr. 297 nf dv ' I inquit: Quod imtelligimus aliquid , vationi debe- entofi 1 i zE 1 mus; quod autem credimus , autoritati. Corf. objm ctedli n ! h ] Maxima pars fidelium vel propter etatem aut fexum debilem , vel propter ingenii hebetudi- o A nem, vel propter imperitiam litterarum aut i, pd fcientiarum non habet nifi apprehenfionem ru- qhonent dem & confufam Trinitatis, quin vix quid- ii d quam animo concipiunt, przter verborum fo- VE num; & tamen inter fideles meritó numeran- dub tur, dum profitentur fe credere Deum effe Pa- & hd trem & Filium & Spiritum Sanctum: Unde S, in[ett Aug. L. cont. ep. fundam. C. 4. Pauciffimis ex- eeptis , inquit , cereram tuvbam non intelligendi lii vrvacitas fed cvedendi [implicitas tutiffnmam facit. quäml Ergo. q 167y. INec dicas. Joan. $. y.39. Chriftus ju- ys t bet Judaos : Serutamini Scripturas , ad fidem n concipiendam: ergo notitia credendorum prae- rj requiritur. 2. Apofílolus 2.ad Timoth. 3. v. 7. reprehendit femper difcentes, €9 munquam ad [cien- //7[ j /(.*]? L44| ziam veritatis pervenieptes: ergo. defiderat in do&trina fidei fcientiam. 3. Ut homo credat, T uzï linie debet cognofcere id, quod credendum eft: fed o d 1 fi cognoícit, habet ejus notitiam: ergo üt quis "ii credat, debet credendi habere notitiam W * z. D. Conf. Exgo. notitia & quidem evidens p prerequiritur abfolut& pro omnibus & ad fi- j dem fimpliciter habendam N. notitia qualiscun- ! dia- qué, nonnunquam , pro quibusdam , requiritur ym d aut conducit ad fidem faciliàs habendam C. Nec n fcrutatio fcripturarum omnibus legentibus in- s eít po[]ïbilis,,, 6I If« ; telligfentiam precftar , nec qmnibu j Utl« " M 298 Dz Fips. utilis aut neceffaria; nec omnium myfteriorum claram expofitionem continet; nec fides fine illa ante 300. annos & typographiam inventam ha- d bita negari poteft vera & penuina : gratis ita- que illud mandatum, ad Scribas duntaxat ac de !,,M À Meflie veritate nec tanquam medium neceffa- rium datum , ad omnem fidem extenditur. 44 T0 T 2. . |V. Conf. Paulus enim hic non loquirur de ( fÍcientia que fit ipía fides; fed de alio fciendi tdqu genere, quod circa facra & res divinas haberi fi ve poteft, eóquód (ermonem hic inflituerit de he- dend reticis, in quibus fides non reperitur. Quam- t di vis veró fides etiam 1liis adfuiffe upponeretur, Tafur minimé tamen fequererur ícientiam cum . illa itp confundi , fed ex ilia natam notitiam indicari ; Qd quam qui diícendo proficiunt ficut laude digni DI funt, ita meritó hic reprehenduntur , qui (em- d& per difcunr & ad rerum divinarum fcientiam | Dnp nunquam perveniunt. d 3.Y. D. M. Utho- Viden 1no credat ; debet id, quod credendum eft, co- doír. gnofcere cognitione qualicunque , rudi & ob- | Dnr ícurà C. cognitione clarà, diítinctà , perfectà | ltv & plenà N. Priorem autem cognitionem S. | r Aug. ferm. 27. ignorantiam potiüs quàm fcien- NU B tiam nominat, dum ait : rmelior eff fidelis zguo- vantia , quàm temevavia [cientia ; oftendítque in veli exemplo , dum docet fide nos tenere , Deum | hu effe juftum , licér non capiamus ; quomodo fit Qpj juftus, & quomodo cui vult miferetur; & hil'lc ( 'ttf quem vult , obdurat. E à ARTI- .DE FEiptr. o eriüm slnedl ARTICULUS II. Tovitas Dei tam b fit obeBumfor- ts 1 P l7 ef qualis 4fu male fidei ? 'Jn at & b 168. Ota. Autoritas univerfim fuümpta eft necdi illa perfonzse dignitas vel excellentia, TA ratione cujus redditur aliquo culru vel honore irá dipgna. Pro ratione cultás, qui debetur, po- d téítque effe vel fimplex reverentia vel obedien- s t tia vel affenfus, foler dividi in autoritatem in t effendo, in precipiendo , in loquendo: adeó (un Ut dicatur autoritas in effendo efle preecellentia Xeretiy natur&, perquam quis meretur reverentiam ; m i in precipiendo , per quam 'precipiens meretur dican obedientiam ; in loquendo , per quam loquens meretur affenfüm. — Jam veró cüm myfteria fi- edin j em. dei eredamus propter teítimonium Dei, & proin Vr propter autoritatem divinam , fponte füà fequi u ; J videtur, quód autoritas Dei & quidem inloquen- e[ïl. Q dofit objectum formale affensüs fidei: quia ta- $o men 1. autoritas Dei poteft attingi vel in recto ac wf üt conftitutivum objectiformalis, velinobliquo j & dunraxat üt.connotatum; &quia 2. autoritas at divina poteft pracise fümi üt eft in effendo feu fecundümnaturam & effentiam feu divinitatem, jp xl vel üt in loquendo feu fecundüm aliquod attri- jjam butum, vi cujus Deus meretur affenfum, etfi alia ] ft - omnia pradicata abeffent vel prefcinderentur ; Y i hinc examinande hic veniunt quorundam fen- tentize, quarum rma vult folam revelationem Dei effe obje£tum formale fidei, autoritatem divinam duntaxat Connorari in obliquo; 2da autem au- Mil togi- a F. 500 Dr Fiprz. toritatem quidem divinam ftatuit pro obje&to Di; k & D. formali, fed füb ratione Deitatis, ac fic autorita- tem in effendo. 631 leo M 169. Dico /. Autoritas Dei eft confliturivé qui etud feu in re&to objectum formale fidei divinge. m affig- fentiri Prob. I Autoritate. Quia Scriptura paffi Gratere nat pro motivo noftrz fidei Deum üt pollentem eutoritate feu dignitate tali, quae mereatur fi- (o n t5 d dem , & cui fidesinnitatur. Sic enim Genef. r5, V. 6. dicitur: Credidit Abrabam Deo $9^ veputa- qum| zum eff illi ad juflitiain; quod ad Rom. 4. decla- limey fexfür ratur effe feriprum . proptev z0s$, nempe ut fidem illam modümque credendi imitemur; quem fe Til j Filsd imitatum fuiffs teftatur Apoftolus 2. ad Tim. 1. V. 12. Scio cui cvedidi &7 certus fum ; quibus verbis le nis fatetur , fuam fidem fideíque certitudinem fun- pis e datam effe in Deo, feu dignitate illius, cui cre- lipn didit. Hinc etiam r. ad. "Theff. 2. v. 19.. Gva- m TY Boy Zias agimus, inquit, D'eo, quoniaim cüm actepiffis à nobis-verbum auditás Dei , accepiflis illud mon üe fit du le;&e verbum bomiuum , fed ficut. efl verà- vevbum Dei ; fcil. quoniam in credendo non à mea, fed Dei j ftuy autoritate moti eftis. Quin & ipfe Chri(tus ad & p conciliandam fibi fidem afiert dignitatem fü | d & Patris, dum Joan. 8 v. 18. Epo fum ait , qui fron zeflimonium perbibeo desne ipfo , g teflimomiumper - lt in dibet de me , qui mifit me, Pater. Similiter Joan. | lüdj | üm C. 1. v. 18. dicit: Uzigenitus ; qui efd in fiuu Pa- tris , iple enarvavit. Ad Scripture fenfum una- ht nimiter loquuntur Patres: Chryfoftomus qui- Aj dem in verba Genef. recitata hom. 26. dicit: LOT Per. fidem iutendi mentemn aoftram. i. dignitatem H;W Di; Dzs Fip£ sot d Dei; Ambrof. L. 2. ep. 12. Cui smagis , inquf;, c Qul de Deo quàin Deo credam;: Aug. L: 1. de 'Trin, C.31. Divine autoritati bumana cedat. infirmitas; onffd Leo M. ferm. 7. de Nativ. Divina eff autoritas , &t d. eui credimus. — 1].. Ratione.. Quia credere eft at- (fim di: fentiri propter autoritatem loquentis. Nam r. Xolenti credere alicui non eft utcunque affentiri rei di- rf &e , neque affenriri propter quascunque ratio- d t nes aliunde noras; fed eft affentiri proprer ali- 2 n quam loquentis perfectionem, cujus ratione il- n lum exiftimamusdignum, cui committamus af- Q R fenfum , fi loquatur: fed hzc perfectio & dig- qu;m,'e nitas inrellipitur nomine autoritatis: erpo. 2, | Tim Fides diftinguitur à fcientia & opinione, quód gsvelt he nirantur ratione, illa autem autoritate, üt m ft patet ex textu $. Aug. L. de util. cred. C. 11. ,ai füpràn. 166. relato; & ex S. Bern. Serm.de Cce- Wf. ( na Dom. ubi inquit: Spentia vatioue €9. intelle- J élione acquivitur , fides verà [old autovitate dicen- T d ii tis ducitur. 3. Fides eft obfequium intellectua- le; & exercita proteftatio de loquentis dignita- m D ( te: unde nemo eft, qui non ipsà naturà dictan- rfts te putet fibi honorificum, quód ipíi credamus, ml üàt indicatur Joan. 3. v. 33.. Qui accipit ejus teffi- yit;l 2orium , [ignavit , quia Deus verax efl ; & econ- tra injuriofum, quód ei non credamus, juxta n u jm. illud 1. Joan. 5. v. 10. Qui mon crediz Filio , men- dacem facit eums quia non credit in. teffimonium ! (Em; [2 quod teflificatus eft Deus de Filio. j Corf. Obje&tum formale fidei adeequatum qs (j ánprimis non eft fola revelatio externa & pafli- ( d jl và; connotans dunraxat autoritatem divinant; ;w' ; nam J Es 202 Dz Fipk. nam hac revelatio eft aliquid creatum, nec en- ". tirative. divinum : fed objectum fidei utpore tbyedur Tae m virtus theologica debet aliquid efle entitativà divinum , üt patet ex num. 30.; neque ad vir- deet d evtiben tutem theologicam füfficit connotari tantüm pradicatum divinum; cum aliàs non diftingue- «00 ( retur à pluribus moralibus; üt ibid. dict. Ergo Qu hec revelatio nequit effe objectum fidei forma- le adequatum. | Dezzde nec revelatio interna & activa eft obje&tum formale adéiquatum ; nam im atf preterquam quód hac proprié revelatio autlo- cutio Dei non fit; vel ha confiftit precisé in g j Tit Pj volitione loquendi juxta mentem fórmalite? precifa ab omni alio; & jam non füfficit ad mo- ( d tivum formale fidei certae ac infallibilis ; quia fié du L fortinaliter eft indifferens ad veritàtem vel falfis lss tatem mentis; & confequenter ad con - vel dif- | w formitatem locutionis cum re: vel confiftit iri | ii | Vaf volitione loquendi juxtà mentem üt divinàm & infallibilem3 &tunc illa volitio non conneétirue | i formaliter ratiote füi cum veritate myfterii j j Dovetu fed folüm exigitivé ac rationé fapientiee, à qua Bit n formaliter provenit; quód mens fit infaliibilis; h kïq& adeóque intellectus credens formaliter non fiftit | lend in eà vol T itione; atque hinc ea nequit effe ob- NI je&tum formale : vel confiftit in complexo ex Vetür: tet; hac volitione & infallibili cognitione Dei de ob- jecto; de quo vult loqui; fed fic pro revelatio- E ne affertur; quod ab aliis dicitur conftitutivum di autoritatis : Vel alio intelle&to non füfficit pro r inotivo formali, üt infrà dicetur: ergo. BN r 176. u d Ds Fipt. 303 ii 170. Dico I]. Autoritas Dei in loquendo eft i p obje&tum formale fidei. . Prof. Objectum for- enttané imale movens ad actum quendam exhibendum e a. debet effe proportionatum fpeciei cultüs, qui tutta exhibetur, &effe intra eandem cum eolineam: ifing erco cum cultus fidei non fir reverentia qualis- . lm cunque aut humilitas erpà majorem potentio- ifoimi rémque aut obedientià erga pr«cipientem , fed xerni obfervàntia audients erga loquentem per affen- ; ii füm ejus di&is pracftirum exhibita; objectum jo t eriam formale ejusdem intra hanc lineam effe as debet. Atrqui ad hanc lineam fola pertinet auto- yrmat ritas inloquendo: ergo. Cozf. Autoritas mo- tivà fidei forinaliter confiftit in ea excellentia & Eu uia dignitate, quà preciseé intelle&tà movetur au- id &115 diens ad credendum loquenti & exiftimandum d d effe verura, quod dicitur; & quà praecisé non [ j l D 1 j intelle£tà fic non moverur audiens; quantum- j vis ali& perfectiones in loquente refideant: fed precisé intelleétà Dei autoritate inloquendo fic vitetll movetur audiens, üt ex terminis patet & iafrà qqi per explicationem conftitutivorum autoritatis um in loquendo, qua fünt fapientia & veracitas; l VOT oftendetur; pracisé autem intel ectà Dei auto- d o rirate in effendo feu Deitate audiens fic non mo- 'MO [ vetür: ergo. JMim.prob. 1. Licét Deus nonha- beret autoritatem in effendo aut non effer Deus; íjei [ H (id fed folam haberet autoriratem in loquendo; aut u[]&llm effet duntaxat infallibilis in cognofcendo & di- cendo, dignus tamen effet afienfü firmiffirgo : d 1t PIU ergo. 2, VelDeitas metaphyficeé accepta con&ïf tuitur in ente à fe; vel in omni perfe&tione: fi '0' mmum; Ds Fipxs. 304 ipiti 'xmum; per Deitatem non intelligitur talisper- EY fectio, quae moveat audientem ad affen(um, eo- fomanr. quód hzc perfectio dunraxat dicat Deum fibi fufficientem ad exiftendum, per quod formali- f po yot d ter non intelligitur, verum effe id, quod à tali ente prónuntatur: fi 2dum; habetur quidem Q putt Yeina in Deitate illa etiam perfectio, qua movet àu- dientem ad affenfüum, Deitas tamen üt tale to- Qu t rum metaphyficurn feu omniperfectum nequit dici ratio moriva. Narn fola infallibilitas in co- m &i | nofcendo & dicendo non eft Deitas: fed fola illa infallibiliras eft perfe&tio ; quà preecise intel- u fl le&tà movetur audiens ad affenfum: ergo per- quic fectio, quà preecisé movetur audiens, non eft praos Deitas. enm 171. Objic. cost. vm. . Autotitas Divina eft eoc tantüm in actu primo infallibilitas in loquendo; | preidi ipfaà autem locutio eft infallibilitas in a£tu fecun- l em)l do: fed infallibiliras in actu fecundo non autem | RC Q infallibilitas in actu primo eft illa perfectio , que | Omnnun. movet ad fidem: ergo. Cozf. . Communismo: ! rf dus credendi inter fideles praefertim rudes e tmi: credere, nihil cogitando de autoritate divina: Qq ergo vel ifti non credunt; quod dicere durum Qu eft, vel hoc non requiritur. Corf. /7. '"T'empo- Tim, re Chrifti & Apoftolorum multi credebant pro- Vinie "1pro- pter miracula, juxta illud Joan. 14. 72/0qui It 4 opr pier opera ipfa credite. . Ergo motivum credens di non erat divina autoritas. llisi x« 1. V. m. Infallibilitas in credendo fpecta- r tur in actu primo, fi fümatur pro conftituen- lls tibus eam preedicatis quafi habirualibus, fcilicet '&H m apieri- DE. Fipr. 30$ t fapientia & veracitate feu veritate in copnofcen- ia do ac dicendo: in actu fecundo fpe&tatur , fi um d Tumatur pro iisdem predicatis quafi actualibus, fomi Íeu pro cognitione reprafentante objectum yodiul prout eft in fe, & volirione hic & nuncloquen- : quia di juxta mentem. Jam veró quamvis infallibi- Oveti litas in actf(ecundo fic fpectata füfficiat ad fidem tle t quamcunque, tarnen non fàtis eft ad fidem divi- 1 Iegi nam & üt omnino infallibilem ; tum quia non cre- i5 ind dimus Deo üt dicenti verum folüm in hac parti- E culari locutione , fed etiam üt non potenti falli ïiSä JIRL aut fallere in alia aliqua locutione: tum quia m quód quis defacto loquatur verum , per hoc Don à precisé non eft fide dignus; aliàs & diabolus verum aliquando dicens fide dignus foret ; fed H per hoc, quód fit fapiens & verax adeóque ap- yuen pretiabili$& dignus, qui, fi loquatur, recipiat fi- d dem, tanquam cultum füee dignirati debitum: on at hec autem fides refpe&u Dei eft infallibilis d omnino , quia &ejus fapientia & veracitas fem- )unism*ij per ac fümma eft, « g. 2. Sumendo infállibilira- us tem in a&u fecundo refpectivé ad locutionem ; divit qua quafi purificatio eft conditionis, fub qua di- : Quj citur Deus efíe determinatus ad loquendum ve- rum , filoquatur, D. 1m. p. M. Autoritas di- Turr i vinaeftin a&u primo infallibilitas, & fimul con- flitutivum infallibilitatis in actu fecundo C. non gfü))["' eft conflitutivum N. Item Z.2.5. M. Infalli- bilitas in actu fecundo eft ipíà locutio unà cum | fþe& autoritate C. fe folà N, Similiter D. »;. . infal- libilitas in actu fecundo , non veró infallibilitas in (liud , (ai actu primo fola eft; quce movet ad affenfüm C. non fj E L 396 Dz Fip£ non veró infallibilitas in actu primó conjuticta fun qu & fimul cum locutione JV. z. £? fupp. quód veritate nempe infallibilitas in a&tu fecundo fecundüm d habet refentem confiderationem fit aliquid diftin- que con étum ab infallibilitate in actu primo & locutio- (lo:tum ne, feu à complexo utriusque. d. Corf. T. B. yevent IN. A. Licét enim füb his terminis non cogitent àd m neque cognofcant divinam autoritatem ; com- t niioi muniter tamen & vel ex ipfo nomine Chriftia- Precge nz doctrinze intelligunt eas veritates fibi tradi du p üt doctrinam Dei certam & infalliblem ; cu- &m]) jus fignum eft , quód diverfo modo & animo iió;| tum audiant tum teneant; quae in Catechefi; ac quendo qua alio in colloquio vel inítructione perci- leca iunt : hoc autem eft, rudi faltem ac vulgari t d minervá concipere divinam autoritatem & pro- 1. S pter illam credere, prafertim adjuvamte gratià, | fisfy qua multum in pueris ac rudibus füppler. d &4.üc Corf. 1I. &. Si miracula concipiantur ür locutio «bwyr Dei informara ejus autoritate , qualia effe defen- T a dit Card. de Lugo , credere propter miracula Iu hoc modo accepra , jam eft credere propter au- &] toritatem Dei in loquendo ; unde V. Cozf. Si | of veró non fünt Dei locutio, & confequenter nec | t informantur Dei autoritate in loquendo ; üt | Vera communiter alii tenent; D.7. Credebant pro- ftem pter miracula r propter appellante rationem Íum formalem credendi N. rationem manifeftan- Dtre di divinam revelationem & mortivum credibili- N N tatis C. ïïïünïn 172. Iuft. Sola divina locutio eft de fe fuf- müfïcz ficiens motivum actus fidei: ergo. — ProP. 4nt. uim ü exp * Dz Fipk. 307 tonjedi 'Tum quia de f& eít infallibiliter connexà cum DN fectntig veritate objecti : tum quia formaliter ratione fui habetomnem perfectionem füze linez, adeó- id d lo que conformis eft cum judicio interno & obje- &o: tum quiaratione fui eftinftrumentum divi- j ha veritatis, quod formaliter & per fe ordinatur fous ad finem agenris , cujus eft inftrumentum. Un- 2, d de ratio motiva fidei formaliter ineft. . Cozf. 4. It Pracisé adveniente revelatione myfterium red.. ii ditur proxime & formaliter credibile : ergo lo- hm d €utio Dei feu revelatio fola eft objectum formale j at fidei ; ficut juxta nos fola autoriras Dei in lo- d quendo & non Deitas eft motivum , quamvi$ [ p::cij hec autoritas Deitarem prefüpponat ; üt locu- c v tio preefuppofitivé connotar autoritarem. Cozf. n &pr 1I. Solum auxilium divinuim eft objectum for- i qu iale fpei, üt patet ex D. Thoma, q.un.defpe p / à.4. dicente: «Spei autem, fecundüm quod eft i ca virtus theolopica, obje&um formale eft divi- 71 num auxilium, cui inheeret;, : ergo & folum te- mirad ftimonium divinum eft obje&tum formale fidei. p E. IN. . 09 prob. 125. Locutió enim five ex- i terna five interna, five formalisex utraque prio- At f re conflata, de fe & prefcindendo à fàpientia ac 10;" veracitate Dei eft aliquid ad veritatem vel falfi- x tatem indifferens; unde illi accidentaleac extrin- g fecum eft, quód fit actu connexà cum re ac gf mente loquentis. Prob. 24. D. Locutio divina zi ratone füi & formaliter habet omnem perfe- €tionem füce lineze intrinfecam C. füee lineze ex- l trinfecam N. Effe fignuin fenfibile, & aptum " ad exprimendum fenfüm internum ; ac proferri Ti U: eum - 508 Dr Fipr. für de d cum intentione aliquid fignificandi funt perfe« quatents &iones locutioni intrinfece ac per fe convenien- tes: effe verà fignum objecto ac menti confor- omnipo dudente me eft locutioni de fe accidentaliter. & ab extrin- íeco accedens. Ad prob. 31. D. 2d. memb. In- fi od dens dj firumentum formaliter ac ratione fü? ad finem agentis, cujus eft inftrumentum, ordinatur or- tuitu;pa fut d dinatione aptitudinis C. ordinatiore infallibilis ) connexionis N. Sicut ordinatio , quam cala- [ Iil 1 mus de f& habet ad bonos chara&teres, confiftit I in fola aptitudine ad ferviendum formationi cha- tontas. ra&terum bonorum , que formaliter provenit poban " /2 à peritia fcribentis; fic & habet fe ordinatio lo- CUf fi cutionis , quae form aliter connexa eft cum mente & objecto per autoritatem loquentis. 724 Co nf. butorur dts: £. &. D..4. Precisé adveniente revelatione ; & ss jam prefüppofità autoritate üt objecto formali tlii ( vel adeequato vel inadzequato, myfterium red- credibile C. non M ditur proxim? & formaliter precfuüppofità autoritare IN. Ad prob. Difp.eft; | ien n qum Quia autoritas formaliter tribuir infallibiliratem divinz locutioni, adeóque non habet fe üt me- dl"e Oh'( i rum aliquod przerequifirum aut füundamentum ; íed tanquam ratio formalis & motivum ad t | (M!gaq dem: econtra Deitas non conflituit formaliter ltit autoritatem , fed eft quafi radix, cur fit in Deo, qu fj QUi e adeóque nec ad fidem pertiner üt ratio motiva & formalis. /2d Corf. 11. .. V. /4/T um quiaauxi- Qtoni lium eft quid creatum: rum quia non poffumus Y fperare nobis adfuturum auxilium , nifi ex mo- Qim IN tivo omnipotentie, fideliratis, vel fimilis pr&e- dicati divini. Porro Angelicus]. c. non loqui- Q tu£r | — Dz Fipr. 05 u tur de auxilio nudé ac fecundüm fe fumpto; fed OR quatenus informato & autoritatem adepto ab nti o omnipotentia vel fidelitate divina, adeóque in- Labam cludente predicatum divinum ; in qua ratione noy d fi (fümatur etiam divinum teftimonium üt inclu« j d dens divinam autoritatem , recté quidem infti- Tnaturte tuitur paritas, quam ipfe S. Doctor ib. a. 1. po- il fuit dicens: ficu£ obje&fum formale fidei efl vevitas pam » prima, ita obje&lum fovmale fpei efd auxilium divi- ; Qu 7 poteflatis ; fed tunc non excluditur divina au- ao toritas à ratione motivi, nihílque contra nos probatur. t p dinatbl 173.. Objc. cout. 2d. Scriptura & PP. revo- m cant fidem in Deum nullà factà mentione attri- Al butorum, üt patet ex probationibus num. 169. tiones. allatis: ergo Deitas füfficit ad fidem. Conf. f. io forE Fides nofira dicitur divina à Deitate ; quia fi m aliud fübje&um à Deo diftin&tum eflet etiam li i ( [! füummé fapiens & verax , affenfus illi preeftitus ! J tamen non diceretur fides divina: ergo Deitas [ii tanquam ratio diftinctiva fidei divine, debet n n i effe obje&tum formale. Conf. ]. Ex eo pre- Afl [W g cis&, quód intellipatur Deus aliquid dixiffe, jam vond obligamur ad fidem habendam ; tum quia ob fort Deitatem obligamurad honorem illi habendum, qui fi loquenti preeflatur , debet effe fides: ctum jrin Jl f quia excellentia Deitatis autoritatem tribuit lo- T ml cutioni divinz , ficut repia digniras locutioni ofuri regi&, cui qui non credit, oraviüs delinquit, quàm qui non credit verbis fübditi: tum quia [«f qui4 Deus per fe m eftdignior fide, quàm beati, Jl m 1 1'.,( À nt determinati ad non mentien- n li quamvis & ( um Us um Dzr Fipbx. 31Io dum. Ergo Deitas debet effe ratio motiva fi- g0n dt dei. Corf. 1II. Idem eft obje&tum formale vi- enpere fionis in patria & fidei in via: fed obje&tum vi- tils zf fionis beatifice. in patria eft Deus fub ratione fipieta Deitatis: erpo. E E. D. /4. Scriptura & PP. loquentes in fen- quzli fü reali & objectivo revocant fidem in Deum C. Atf ;Ml C loquentes in fenfü formali & precifivo, de quo in explicatione autoritatis divinse proximé affe- todi: rentur teftimonia, N. Scriptura & PP. nen tam Til revocant fidemin Deirazem, quàm in Deum ; cui türfi hoctribuunt ficut creare , mifereri &c. , quinta- puita men ex hoc inferant adverfarii, Deitatem pre- lm cifam ab attributis, aut omniperfectionem for- Toe maliter vel adaquaté effe potentiam creandi, dn] miferendi &c. "d Couf. 1. Y« D. 4. Dicitur lbabeam ] divina à Deitate tanquam à ratione fpecificante T m fubjectum, in quo eft autoritas C. tanquam à ra- lm tione ipfa moriva fidei N. Fides in genere fpe- lm : cificatur formaliter ac motivé ab autoritate lo- tiim, quentis , materialiter autern tantüm ab autori- r tate loquentis Dei vel hominis. "Ad prob. D. l ( Aflenfüs ejusrffodi non diceretur fides divina at ex defectu fübjecti pro autoritate , quae eft ra- p dete tio motiva in fide divina C. ex defectu ipfius ra- tionis motivz ad fidem divinam N. . 4d Conf. I L. . N. .4.. Si fümatur hic Deitas pro autori- Waf tate in eflendo pracisé & üt precifa ab attribu- $0 T1S "Ad prob. 1. IN.miz. Honor enim ille pre- & i:u er cisé flaret in reverentia, non autem in affenfu; & ficut enim fi perimpoffibile Deusnon foret fum- m iné fapiens & verax, non effer irreverentia Deo 1 W non Dz Fipnxg, g W& on credere affenfü certiflimo , quem nempe Ormderi exigere non poffet , quia deeffer fundamentum . talis affenfüs; fic quia, fi omnino prefcindatur. (b t fapientia & veracitas, non fpectatur fundamen-- tum ad aflenfüm fidei , honor & reverentia , tesih quze hic concipitur, non ftare debet in affenfu. v Detri "d prob, 2d. N. [upp. par. Quod autem mapis 0 &t cenfeatur delinquere , qui non credit regi , ra-. ximbé tio eft; quia prafumitur ejus eminentiam co- ) n mitari fapientia & veraciras, cui fi non adhibea- Dunt tur fides, illata per hoc injuria & offenfà ex di- c,qitt gnitate perfonze crefcere poteft.. 44 pro/. 3. V. irem p Id provenire formaliter ex Deitate ; fed quia yem i Deus ex natura íüa eft fammé fapiens & verax: | n cüm DBeati fapientiam & veracitarem duntaxat a habeant ab. extrinfeco , illisque non infir fcien- [peciE&ä? tia omnium falrem in particulari juxta probabi- liorem alibi fententiam, — 27 Conf. /I7. . IN.M. qun : gt Idem quidem eft obje&tum materiale prima- yrit i rium, non autem formale ; cüm vifio. beatifica. j at proprié obje&tum formale non habeat, eóquód. fit clara & immediata Dei intuitio , feratürque Alpt jj u in eum nullo alio.mediante per modum obje&ti quæ f precogniri , & füb hac ratione ad Dei vifionem u determinantis, 174. J;fl. Omnis veritas eít pradicatum il " natum ad movendum & fe tenens.in linea veri:. jatt ergo cum Deitas fit prima, veritas in effendo; T2 debet effe apra ad movendum intra lineam veris li ac confequenter non eft excludenda à ratione, il at moriva fidei. Cozf. A Deus. quà prima veritas Á & d dicendo eft obje&tum. for- 2l jl in coonofcendo male MU Dz FibE male fidei: fed Deus quà Deüs eff prima vería — iàtt tas in cognofcendo & dicendo , feu fummafa- u ientia & veracitas: erpo quà Deus eft obje- perfe&ï» étum formale fidei. Cozf.1l[. Deitas quà talis — | quià removet à Deo omnem imperfectionem, con- exdd maltd fequenter & falfitatem , adeóque eum reddit falfitatis incapacem : ergo reddit teftimonium Qu CC T ejus infallibile, atque hinc facit fide divinà cre- dibile. Couf. 1/7. Ultima fidei refolutio fit in fe(lor Deitatem ; quia fi quzras ex fideli : cur credis pm Verbum efle incarnàtum ?. dicit: quia Deus impe Tibur fümmé fapiens & verax hoc revelavit; fi infles: cur Deus eft fummé fapiens & verax? refpon- tenta t ef det : quia eft Deus & infinité perfe&tus. . Ergo. Deitas eft objectum formale fidei. hus . &. D. 2. Omnis veritas , quc eft preedica-, fioy tum formaliter excludens mendacium & erro- pl rem, eft praedicatum &c. C. que eft attributum faltt entis, ratione cujus precisé ens repugnat chi- mme ia mare fubd. eft natum ad movendum ad affen- qum fum fidei N. ad aliam cognitionem vel affenfum detem quemcunque C. Per primam autem veritatem | Ttedi in €(fendo nihil aliud inrellipitur nifi artributum, | d Dei tranfcendentale, quatenus eft verum ens ac OW verus Deus. 744 Corf. £. . IV. m.vel Conf. Quia Tiüs Tutatur acceptio ac proinde fiunt quatuor ter- itte mini; cum mó quà in Maj. denotet rationem Dote formalem, füb qua eft motivum affensüs fidei, in d Min. autem denotet duntaxat caufam virtualem 41 llxtp & radicem motivi feu veritatis in cognofcendo t ac dicendo.' 74d Cozf. I7. &. D.4. Deitas quà Wi M " talis realiter accepta removet oimnem imper- ftïe[ fectio- p Dz Fipr. 315 / i fe&tionem à Deo C. formaliter accepta fu/4. re- ATT " inovet per fe ipfam & formaliter omnem im- ! Cü Ob ; " perfectionem N. radicaliter & per perfectiones, [l * i qu quas exiit fibi realiter effe identificaras C. Deus m d excludit formaliter imperfectiones , quibus for- m n maliter opponitur; unde fi formaliter conftitui QO concipiatur in ente à (& , formaliter folüm ex- M d n cludit non ens & effe ab alio, alias veró imper- ho fe&tiones tantüm excludit radicaliter. Hec r a porro exclufio poteft effe immediata, fi nempe ua j imperfe&tiones immediaté repugnent perfectio- [l nibus in Deitate radicatis ; quales fünt impo- ! ret tentia, mutabilitas, peccabilitas &c.; vel po- : E[g'. teft effe mediata, fi imperfectiones mediaté re- pugnent divinis perfectionibus, quales füatfor- pïædïü- mido , dubiratio, falfiras & alia ejusmodi, que ( d oppofitionem actüs habent ad potentiam; nam t falfitas v. g. formalis locutionis non opponitur i d immediaté veracitati , fed formali veritati ; ad adde quam veracitas per modum habitüs & principii determinat; atque hinc fapientia formaliter im- 1&0615 entutl mediaté exclufiva eft ignorantie & veracitas mendacitatis. — Quia tamen fàpientiee & veraci- Tib m tati non folüm potentia fed actus etiam contra- rius opponitur formaliter ; non poteft ex illo )n( Qmi' ror t intermedio fümi argumentum pro Deitate; ut- pote quee radicaliter tantüm hujusmodi imper- g ;fl(]KW fe&ionibus opponitur. 44 Cozf. II &. IN. 4. m d prob. N. Jupp. Quecftionem ultimam & re- ponfionem pertinere ad affenfum & motivum fcan 9 r ( fidei, cüm fpe&dter ad affenfüm & motivum fcientice vel opinienis: quando enim qusritur, jmpef- j cur f D gt Dr Fipz. 914 cur Deus fit fummé fapiens ac verax, non jam gtir quaeritur de ratione formali , cur fidelis credat T verbum incarnatum , .fed cur judicet Deum e(- * p fe ita infallibilem; ficut dum quaritur, cur quis fenti & fit füperior; non quzritur.de ratione formali, eur fuperiorifit obediendum. —Preterea mani- n D À féfta inftantia habetur in actibus fpei & charita- LT tis, de quibuseadem refolutio fieri.poteft; quin, pa tamen adverfarii concedant barum virtutum ob-« fits Q jectum formale ftare in. Deitate. fipim p Quzzzs I. Per queuam " vdicata. formalitev, n l'm: cop[ltuatur "duiovitas ei in loquendo ? m 175. [Vota. Utautoritas Dei in.loquendo di- pro catur dignitas & excellentia, per quam Deus lm formaliter meretur, ut ipfi loquenti füper om- M nia firmiffime affentiamur, tria communiter re- quy quiruntur;. 15:0, ut fit perfectio aliqua. tenens Veta Íe ex parte loquentis ipsíque intrinfeca, perti- r nens ad. loquentem. üt rationalis eft, ejusdem inq determinativa ad loquendum de. rebus , prout [ Qu reipfà funt: 240ut fit perfetio non per modum actüs;. fed per modum permanentis inclinatio- I nis & habitüs: 37/0 ut fit. perfe&tio. ratione füi t & formaliter induéctiva veriratis in loquentis te- ]u ftimonium, &ab illo exclufiva falüitatis. Per- dem fectionem his conditionibus inftructam Deo, | fim lter ejüsque entitati realiter & objectivà fpeétatee convenire, nemo eft qui dubitet: fed queritur AT hic de fenfü formali, per quodnam pradicatum fj perfectio hujusmodi feu autoritas in loquendo li ifl ntelli- ! fecundüm no.ü;?um concipiendi modum i gatur e m Dz Fipr. 315 ; N gatur & conftituatur. In hac porro queftio- elis ne, fi à particularibus quibusdam locutionibus Detnd prefcindatur, communior 'Theologorum fen. lo tentia tripartita eft: Aliqui enim cum Valentia V o & Gafp. Hurtado hanc autoritatem conftituunt TE2 Id in fapientia Dei connotante duntaxat veracita- ceharie tem; plures Tbomiftee cum Gonet in veracita- x qui te prefüpponente fapientiam; reliqui commu- um niüs cum Suarez in utraque fimul. Eft autem fapientia divina füb ea ratione, quà formaliter pertinet ad autoritatem in loquendo, perfectio fimit in linea intelle&tiva , ratione cujus Deus eft füm- n mé determinatus ad judicandum de objectis; Qrendo prout funt in fe ipfis ; econtra veracitas (üb (imi- am D« li ratione fpectata eft perfectio in linea volitiva, per quam Deus fümmé determinatus eft ad lo- üperot yuniet quendum de objectis juxta füam mentem: unde veracitas hic explicata praefcindir à formaliter & n [EUEQ EW;F* Ht firi&e rali, que refpicit promotivo honeftatem in conformitate locutionis cum mente relucen- p p It tem, &à materialiter vellaté rali, quae ex alio y quocunque motivo honefto provenire poteft. at ii 176. E. 7. Sapientia formaliter conftituit au- toritatem Dei in loquendo. Prob. Chriftus n Toan. 3. v. 18. ad excitandam in Nicodemo fi- [uemi'fïf' dem ficloquitur: 24men,amen dico tibi, quia quod d j Jeimus, loguimur, 9 quod viditmus, teflamur. Sym- liter Paulus, ubi dixiffet fidem noftram non fun- f ll dari in perfüafibilibus human«e fapientise verbis ; fübjungit 1. ad Cor. C. 2. v. 6. & z.. Sapieutiam | jianim uenlïü autem loquimur ámtev pevfe&ios: apientiam veró ) in[eHi- mon bujus [aculi, ueque primcipum hzgus fec e us gaülï P m 16 Dz Fipr. deftruuttu : fed loguimur. Dei [apientiam in myfe- quan 710; Quibus verbis non tantüm Dei confilium fum £ A. fed & ícientia Dei infallibilis commendatur. Corf. Sicut fides divinarequirit affenfüm firmif- vrum modo fimum, fic & autoritatem fümmam pro obje- Cadi €to formali exigit: fed hec formaliter non eft fümtna, fi non formaliter conftikuatur in infalli- gpofd; lq bilitate cognofcendi verirarem, feu fümma fà- pientia; cüm aliàs formaliter non impediret for- dR iq midinem, ne loquens fallatur: ergo. 177. IVec dicas 1. Perfectio conftituens au- Ál5 fipp toritatem in loquendo debet effe in ordine ad alios: fed fapientia non eft in ordine ad aliosüt ts C fids) veracitas , fed in ordine ad fe & fübjectum: er- 0. 2. Credens alteri non credit ipfi; quia ve- formi xili rum cognofcit, fed quia dicit; ergo autoritas Dei àt movet ad credendum, son confiftit in lot fapientia. 3. Sapientia tantüm preefüpponitur U[TEC &t caufà virtualis: ergo non conftituit autorita- titur. l tem in loquendo. v. D. M. Debet effe ad alios vel primarió nj Is vel fecundarió C. neceffarió primarió N. — Sa- pientia autem quamvis primario fit in ordine ad Ym füum fübjectum & reddat Deum formaliter hij fcientem ; nihilominus fecundarió ac certà ratio- fua ne fe habet ad alios; tum quia facitut Deus fciat, gl!ld quid loquatur, fi loqui velit: tum quia reddit l Deumaptum loqui ad alios, utpote qui aliter lo- dy qui nequit de rebus; quàm üt fünt, adeóque ex A dire&ione judicii infallibilis. Porro quia; ut quis N loquenti certiffimé credat, requiritur, ut lo- Ín in lo- l quens ipfe non fallatu?; fapientia etiam quen- a DE FIDE'.' 3 m Qquente ad alios ordinem habet, quia eum dig- confin il 4 num facit, ut ab aliis ipfi credatur.. 7222. . D. Qd "A. Alteri credens non credit ipfi precis?; quia m r verum cognofcit, fed etiam quia dicitC.. nullo prody modo ipli credit, quia verum cognofcit IN. T Dona Credit nempe loquenti, tam quia verum co- j pnofcit, quàm quia verum dicir; cüm credere m f illi; quia rarionali & non cceco modo verum di- der o cit, formaliter idem eft ac credere ipfi; quia fcit id, quodloquitur , &quia loquiturid, quod fcit. DUCIS äU: "Ad 31. W. V. vel D. ,4. Sapientia tantüm pra- d füpponitur àt caufa virtualis refpectu veracita- ] alios tis C. refpe&tuauroritaris feu motivi & affensüs üm; & fidei N. ZEqué enim non creditur illi; de quo yua v formido eft, an veram dere cognitionem habeat; ac illi; de quo dubiratur, an conformem menti yutor nfitra locutionem profe ; unde, ut credatur , aequ& [ pportt utraque perfectio fápientiee & veracitatis requi- al xitur. 178. . 7I Idem etiam praeftat veracitas. nj Prob. Scriptura fiepe revocat fidem noftram ad pïim N 3 Dei veracitatem, üt patet tum ex diétis füb fi- nem num. 159. tum ex Joan. 8. v. 26.. Qui me rdint d Amifit , verax eft: 69 ego» que audivi ab eo , b«c lo- dnt? quar in mundo. . Ex ad Rom. 3. v. 3. & 4.. IVu- quid incredulitas dllorum fidern Dei evacuabit ? ab- oU faih 1 ffdd)ï ft. Eflautem Deus vevax : ommis autein bomomen- dax. Ergo. Cozf. Quia iterum auroritas Dei j fs in loquendo formaliter non eft fümma, ac con- fequenter affenfus fideinon eft formaliter firmi- j üt ]. fimus; nifi illa formaliter impediat formidi- | jl 10' nem; ne loquens fallat aur falfum dicat. 179. qu?ü- A1$ Ds Fib&. tis Vet 179. iVec dicas: S. 'Th. p. 1 q. 16.a.5. ii &disd Corp. fcribit ** Veritas invenitur in intelle&u; tj fecundàm quod apprehendit rem üt eft, & in 301 re, fecundüm quod habet effe conformábile in- . TL n tellectui. Hoc autem maximé invenitur in Deo. ; Ergo autoritas divina, cui fides innititur , nori mj dad efl veracitas, utpote qua neé in intellectu nec in re, fed in voluntate tantüm habetur. 2. tàm; | D Idern 2. a. q. 1. a. 3. in Corp. inquit «Dictumi "n ( eft autem, quod ratio formalis objecti fidei eft du veritas prima : -unde nihil poteft cadere füb fi- de, nifi in quantum ftat füb veritate prima, füb qu, Sed veritas; hg qua nullum falfüm flare poteft. ;; mf fub qua falfum ftare nequit, formaliter eft fa- 1tifs pientia & non veracitas. Erpo. virf "d 1. g. N. Corf. quam aliquis Recentio£ plané inconcinn? ex hoc láto exfculpit, ubi S. In. puon Do&tor duntaxat oftendendum affumpfir, quód . inDeo non folüm fit veritas;fed etiam ipfe fit füum- Tttior Dus ma & prima veritas, cüm fit fuum effe ac intellige- re ac rnenfüra ornnis effe & intellectüs ; nihil au- L. Til tem penitus de autoritate divina inloquendo aut Veracitate difputat. 7242. & D. M. Nifi in quan- Qinj ïmme tüm adaquare ac folüim flat füb rali veritate N: nifi in quanturh. inadequaté àc primó ftat (üb "R mj illaC. Sapientia eft praecipaum fidei rnotivum; quia immediate habet connexionern cum objes pien 1 éti revelati exiftentia reali; cürn veracitas fo- làm itnmediaté connectatur cum objecti exiften- Qd 8 tia intentionalifeu in mente, & rediate, fapien- tià fcilicer mediante, cum exiftentia à parte reii Q N Ad affenfumn tamen fidei & autoritatém loqueti- us —— T. Dz Fipk. 319 CXTN. tis Veracitaterm etiam conflitutivé 'pertinere ex dictis eft apertum. nrelei db 180. &. //J. Nec fola fapientia nec veraci- i tas fola füfficit; fed utraque requiritut ad auto- riDa, ritatem Dei in loquendo conftituendani. ProP, 17n. p. Sapientiae formaliter ralis munus unicum Ti n ] eft excludere ab intelle£tu errorem ae ignoran- eu. tiam; & veracitatis fimiliter fumptee officium Cf unicum eft excludere mendaciüm feu locutio- t fdd d nem contra mentern: ergo neutra fe folà füffi- re fié «it ad conftituendam autoritatem in loquendo, que,; ut fibi fidem & aflenfüm conciliet, binà rimi ] vérits loquenti tribueredeber: alterum, quódioquens t eti non fallatur , fed judicer de rebus, prout reve- ra ipfis convenit; alterum , quód loquens non velit fallere, fed loquatur, prout animo fentit. Reces;bf fars 2da íequitur ex 1ma & Refponfionibus jj . f qüöä prioribus. Quia perfeétio illa in linea loquentis retionalis, à qua formalirer ac pracis? ür rali felir d Deus habet; quód non poffit falli in fuis judi- ciis, nec loquendo alios fallere, forrmáliter & -l endod ratione noflra eft auroriras!divina in loquendo ; cüm ab ejusmodi perfe&tione meritó tnoveamur ianäU; immediaté ae per fe ad infallibilem & firmiffi- jus *xnum fideiaffenfüm: fed ad perfectionem hujus- ) üat lfw modi formaliter habendam utraque fimul, fà- i pientia fcilicet & veracitas requiritur: ergo. n 181. /Vecdicas 1. Etiam fola fapientia divinà cius I excludit à Dei teftimonio mendacium ; tum quia il excludit ignorantiam, fine qua non poreft dari ii mendacii peccatum; cüm omnis peccans fit ig- yert l* nOrans: tum quia à mente Dei removet huüc g errQoes [ 320 Dz Fipr. 61'rorem: bonum eít mentiri; qui tamen práe (hiontn cm Q requiritur ad mentiendum: ergo fola fufficit ad autoritatem & motivum fidei conftituendum. i oprt ANec Conf. 1. Affenfus , quo affentior Incarnatio- tem & ! ni precise, quia Deus infinir& fapiens judicat lec n dari Incarnationem, eft affenfus fidei; tum quia Juntata hoc judicium fapientiee connectitur cum verita- t ii Ya " te hujus locutionis: Incarnatio datur: tum quiá Ápen & hoc jüdicio &hác locutione propofità inno- donm tefcit locutionem hanc effe veram. Sed affenfus lone illenititur formaliter unà fapientià tanquam mo- tor, | tivo: ergo motivum fidei feu autoriras eft una tem f ia fapientia. —/Vec Cozf. /7. Implicat Dei judicium de Incarnatione effe verum , quin verüm fit ejus Itf fil d teftimonium de Íncarnatione: fed fola fapien- tia reddit judicium de Incarnatione verum: er- Q ) k 2o & fola reddit teftimonium verum ; adeóque fufficit ad autoritatem. Prafertim quia videtur Tion fatis effe; quód veracitas fit motivum fidei me- tm, diatum, quatenus pofità revelatione, ex ea & Qum e veracitate primó arguitnus in Deo judicium de COgn fj Incarnatione fic fe habente, üt revelata eft; de- an;een inde autem hoc judicium ratione fapientiee divi- ii na infallibiliter connexa: cum veritate Incarna- ih DQQ tionis affümimus tanquam motivum immedia-- x l tum ad aflenfüm. füenr E. JV. 4. loquendo de exclufione immedia- Uüneg ta, & que fiat formaliter per folam fapientiam. Wens "d Prob. 1. D. Excludit ignorantiam fpeculati- D vam C. practicam N. — Sapientia ratione füi & NI formaliter quidem removet ignorantiam fpecu- um affe- lativam, qua circa ipfam objecti ejüsque n ] ctio- — Drz Fipbr. 321 fnen f &ionum veritatem verfatur; non verà practi- duffy) ituend cam confiftenrem in eo, quód quis ira fe gerat in operando , acfi ignoraret legem Dei prohiben- Incamy tem ac efle illuad peccatum, quod committit: T5 p hgc enim formaliter excluditur à principiis vo- fümg luntatem rectam praftantibus, non autem for- 1 o tnaliter faltem à (apientia. 747 ProJ. 2. g. 1. D A. n Sapientia ratione füi excludit hunc errorem: Va gt bonum eft mentiri , quatenus error eít dicens ydufit honeítum effe menrtiri C. quatenus non eft er- D n ror, fed cognitio vera dicens aliquam bonira- j d tem nempe vel utilitatem vel jucunditatem effe 1 o in-mendacio JV. aff: €7 fupp. quód requiratur ad ümítd mentiendum hac cognitio, quatenus erronea & J pie falía eft, cüm defacto in hominibus menda- emum cium plerumque praecedat , quatenus vera eft. ;l d. .2 AN. Conf. Nam cum fapientia formaliter & "Ms ratione füi non excludar nifi errorem & falfita- Ts tem , excludir tantüm illam cognitionem: bo- l "I re num eít mentiri, ex fuppofitione quód hac xf cognitio fir falfà & erronea ; non veró facit er- i l M roneam & falíarn, fiquidem ea refpectu Dei fiat falía & erronea per impoffibilitatem mentiendi enmet ? IF sl in Deo: jam veró quia illa fola perfectio ratio- j ne füi & formaliter excludit à Deo potentiam mentiendi , que formaliter facit falíam cogni- i tionem dicentem, bonum effe mentiri; confe- angath quens eft fapientiam formaliter non excludere 1 j " i porentiam mentiendi à Deo , utpore qua non j facit fed fupponit dunraxat falfam efle illam co- of J * "o j gnirionem. Preeterea fi valerer hoc argumen- j tum , fola fapientia füfficerer ad omnem virtu- u tem b - X m . 822 Dr Fipr. tem moralem in Deo formaliter conftituendam: | quid t materia nam etiam ad peccandum in quacunque enimft requiritur cognitio proponens peccatum füb ra- iiform tione aliqua boni vel utilis, vel jucundi ; &om- do& nis tamen cognitio hujusmodi effet erronea & quemí neceffarió falía refpe&u Dei: unde fàpientia, Yicitto, uz omnem etiam hujusmodi cognitionem ex- A|n cludit, fimul eríam excluderet potentiam peccan- fins q diin quacunque materia, & hinc fapientia forma- Citi, Is liter effet omnis honeftas & moralis perfectio./42 alügnat Conf. I. . N. 4. Qualiscunque demum aut inno- Ij: minatus affenfüs ejusmodi fit; certé non eft affen- ton (j fus fidei ; quia hic eft a&us effentialiter refpiciens prour teftimonium à dignitate & perfectione loquentis ffnämum informatum. d Prolb.Y«. lis etiam transmiffis tisd non probatur A[Jumptum; quia quamvisetiam ve« lm ritas locutionisimmediaté conneéteretur c um fa- p pientia; & fic ex ea innotefceret, quod tamen in Tém o fenfü formali, de quo hicunicéagitur ; falfüm eft; CODC]Pw 3 tamen non quzlibet connexio cum veritate locu- Wldma tionis, aut fundamentum quodlibet in cognitio- k UC) p] nem hujus veriratis inducens, conftituit autorita- Dity QU : ]s tem inloquendo; féd folüm id, quod fic conneétit P'Mxk*:l & facit innotefcere, ut fimul fit perfe&tio & digni- UY flts zas loquentis, ratione fui preecisé reddens fide vi dignum, & determinans ipfius teftimonium ad 0]3 ïï i veritatem: quod nonnifi complexo ex fapientia L j & veracitate convenit, 744 Conf. I/. & D. M. l Aquas Implicat Dei judicium effe verum de Incarnatio- DSU: ne, quin ejus teftimonium de illa fit verum ex A fe ( fuppofito, quód conformetur teftimonium cum cise ; I dy judicio illo interiori C. ex fuppofito pre &I(r B uód Dz Fipz UR 323 quód teflimonium illud exifta UE Id tN. Qüamy i enim füpponatur exiftere teít imonium , tamen am(ibr illi formaliter accidentale eft di; 00 ; effe conforme 4u. dicio & fic effe verum, vel n al onconforme; quód autem fit conforme, formaliter praffatur 3 ve. fipit jonerm racirate, nón item à fàpientia. d. Prob, N. Affumpr. Cu i ia affenfüs affigato motivo prae- p ? ftitus quantumvis dicatur affen(u AUA S alterius fpe- Ciei, nequit tamen dici zrfe&'lïouaj fides ob rationes nuper T at affipnatas. 182. JVec dita$ I7. Veracit neli asDeum determinaf m non folüm ad loquendum ; üt judicat, fed etiam refpi proutres fünt: ergofola pqui füfficit ad affenfüm cer- tiffimum habendum. P [4/] L. ZInt. 'Tum quia ve- ransm racitas divina eft perfe&ti [lima, adeóque duplici setiut illo modo determinart : ;[uriimlä tum quia alioqui non poffer affignari, inquo i nfinité füperet veracita- g unai tem creatam: rum quia nihil obflar, filtime quomintus concipi poffir in divina voluntate ; prefcindendo j etiamà fàpientia, determinatio a dloquendum de j cogdïïï Yi [ : rebus, prout fünt infe ; hec autem determinatio [rau pertinerer ad veracirate [ m. JVec Corrf. //Si perim- potlibile Deus falleretu r in co 08 gnoícendo; pre. cisé attentá ejus veracitate, tamen non poffet lo- ddes! qui falfüm aut id, circa quod falleretu: erpo u Íolà veracitate eft di gnus affenfu fidei infallibili. ( (JPI u IVec. Conf.. II Plures fünt veritates revelabiles , .«N' ad quas crede hdas füfficit -fola Verácitas: nam I. i jj fi Deus revel dicat f& e(Te v at fe fcire diem judicii , aut fi , ;erumï eracem, vel 3. fi enuntiet fe habe- te aliquam cognition f em; foóla veraciras conne- it revelationem cu m objecto revelato; feu lo- p 4 £ L Cutig« Dr Fip»r. 324 cütionem. cum judicio interiori & cognirione; &ttoretr atque utriusque eft verificativum: ergo & po- fequett " f al teft in his faltem ac fimilibus cafibus effe forma- liter adeequata ratio autoritatis. Ergo. m j üm qutemt EK. AN. 44. Quia de ratione veracitatis fol * eítloqui, prout in mente proponuntur: quo moie d fim di veró res proponantur, prout funt, non periü- net ad veracitatem , fed fapientiam dirigentem. i i (fts et Ad Prob. 1. D. Eft perfe&tiffima intra füam pre- ciss lineam C. inalia N. — Linea propria vera- fs f Datione citatis eft conformatio locutionis cum mente; od aliena eft conformario ejusdem cum obje&to; unde veracitas primum pra'ítans perfe&tiffima Veum eftinfuo ordine , quamvis non preeftans alterum fíni r in alio ordine perfe&tiffima non fit. — 2d Pro? a. 4 di, N. A[J. Superat in eo, quód divina veracitas fit lil qi N j fümma & metaphyfica determinatio ad loquen- dum de rebus jüxta mentem pro omni cafü locu- T j (Onnel tionis, cuíque effentialiter repugnet mendacium. ZAd Prob. 3. Tranf. Maj. IN. min. Determinatio "m o IU enim illa effet natura lis& fympathetica, non verà rationalis; veracitas autem non eft determina- Tum tio ad loquendu . m more pfittacorum fed modo QHFW licat, Deum determinari na- m rationali: quin imnp turali tantüm modo a d ea, quae rationali modo Das] dus, ubi eft poffi- Verex haberi poffünt; cüm ille mo bilis , p erfectior fit ifto , atque hinc Deotribuen- Tedn se . Qum. dus. Ad Conf. L. 3&. D. A. Attentà praci à veracitate non poffet loqui falfum impotentr Wetgr formali & proximà N. impotentià remotà IN W l iil radicali T. — Sapientià in Deo eft formaliter im- potentia loquendi falfum , cüm heec exclucat LU erro- Dz Fiprx 325 Yitit errorem ac falfitatem à judicio interno & con- o 8j fequenter à locutione; que non eft vera vel fal- Afe fom fa, nifi ab extrinfeco per veritatem vel falfita- 0. tem judicii interni, eui conformatur: veracitas autem eft impotentia loquendi falfüm folüm re- Lt fo'ltg fur: g moté & radicaliter, in quantum exigit fapien- p tiam dirigentem. Dixi. ZYanfezt; quia in cafu ürpstt illo impoffibili , ubi fapientia effet fublara, vera- T citas etiam ad eam non diceret refpe&tum, fed ropm ) fola füa intrinfeca conftitutiva, nempe determi- Wil 1rm 0 ..... nationem ad conformandam cum judicio inter- no locutionem;quod cüm falfüra effet, nec etiam ) ii xedis verum foretteftimonium, atquehinc fidem cer- iL ]ra Ü " tam praftare non poffet. /Ad Conf. II w. N. Aihi d. d Prob., ubi non eft fpecialis difficultas, rerti nifi quàd obje&tum hic fit intentionale & actus lu intellectüs , cum inaliis revelationibus fit resex- nicii tra intelle&um Dei pofita, & D. Sola veracitas connectit revelationem cum obje&to directo N. n r cum objecto reflexo C. In aífignatis cafibus d duplex confiderari poteft objectum; rmum di- determ? rectum, nempe Deum fcire diem judicii, Deum 1 (ed mO effe veracem, Deum habere cognitionem: 2dum m reflexum nempe cognitio vel judicium, quod yiid Deus habet de hoc, quód fciat judicii diem, fit Verax aut cogitet. ]am quidem veracitas con- jdil r nectitur cum obje&o reflexo; quia huic tan- quam cognitioni ac judicio interno ratione ve- ][ä P[æclf« qe racitatis debet conformarilocutio externa, atque jm ] i rem()[a hinc veracitas me facit certum, quód Deus ha- beat illud judicium feu cognitionem, quá inte- malimifv riüs dicit, fe fcire diem judicii, fe effe veracem, n X 3 € p w 326 Drz FïlDE. ; íc habere cognitionem: non veró connetlitur Ders f diffenri cum óbjecto directo; quia, vi ac ratione vera- eitatis non habetur, quód illa cognitio feu ju- treme 0 TC dicium interius conformetur cum exiftentia i fcientiee de die judicii, divinz veracitatis aut co- unong gnitionis, fed vi fapientiee id preeftatur; unde if fapientia, non veró veracitas, facit me certum, quód illa cognitio & judicium de illis objectis d mter fit infallibiliter verum, que certirudo ad affen- fuüm fidei firmiffimum effentialiter requiritur. Ctatet nant h Q snzsll. 42 Zutovitas Dei,in fapientia £j ve- tione] vacitate confifleus , [ufficiat pro quacunque. locutio- Tà prt ne divina &9 fide tbeologica ? Id 183. ANota. Equidem locutio divina que- t f €unque eít aflertoria , quia obje&tum fuum enun- tiat ; folet tamen tum ob accuratiorem ejus co- fl fndi gnitionem, tum ob exortam fententiarum diver- tem, « fitatem, dividi in puré affertoriam & decreto- riam, Pure affertoria eft, quà Deus revelat ali- ] p quam veritatem five neceffariam five contingen- vulïfeF tem diftin&tam à füo decreto; v. g: Deum effe tütem. lOg Q Trinum, Adamum peccáffe &c.. Decretoria di- citur, quà enuntiat aliquod animi füi decretum ]rom Cmm feu aliquid à fe preeftandum, vel promittendo, Qnfi vel comminando , vel fimpliciter manifeflando. His prá&füppofitis fententia inter Theologos ple- qui. j rosque commmunis eft, füfficere fapientiam ac . veracitátem pro conftituenda autoritate divina fäpn lii in quacunque locutione , & hinc fidem theologi- cam elici poffe circa quamcunque veriratem à Cunqw Deo revelatam ex hoc prexisé motivo; quia & eus Dz Fipz. $27 T Deus fummé fapiens ac verax dixit. Paucorum Of vt diffentientium claffis duplex eft. 174 eft ex- tremé oppofita, atqne prater fapientiam ac ve- ofar exltet racitatem dicit neceffariam efle aliam adhuc t]s ii perfectionem Dei pro omnibus omnino Dei lo- TE cutionibus; in qua tamen defignanda nec ipfi & IUO diffidentes conveniunt, cüm alii affignent veri- s lt dicitatem, quam dicunt efle perfectionem for- TUS maliter adaquaté diftinétam à fapientia & vera- citate tum feoríim tum fimul fümptis: alii po- quii. nant hanc tertiam perfectionem in determina- fj tione Dei ad non loquendum, nifi per talia fip- i hi na proponatur locutio, ut prudenter dubitari nequeat, Deum effe, qui loquitur, & hinc in» ducatur obligatio credendi ; ac rurfüs ad non d QE qumeit permittendum , ut per eadem figna propona- tur locutio; que Dei non fit. Alii recurrant ad ngst um fanctitatem divinam vel aliam huic equivalen- tem. 2da iüter utramque, media eft , & quidem d reväl'.ä Ü pro puré affertoriis Dei locutionibus fufficere Qnti vult fapientiam & veracitatem, pro decretoriis autem exigit alias perfectiones adjunpi. Juxta Jeurt Ü vt hanc opinionem Ripalda exigit in locutionibus promifforiis adeffe fideliratem & potentiam, in dl mire comminatoriis conftantiam cum potentia ; cui confentit Viva, eum hoc tamen difcrimine, fl quód pro neutris requirat potentiam. p* .184. E. J. Autoritas Dei in loquendo; per T121) L fapientiam & veracitatem conftituta, univerfim ( dWIUa j füfficiens eft motivum fidei theologice cujus- cunque. Proj. Ad objectum formale fidei üf- CUM cit, duas habere conditiones; rmam, quáà fundet 0 g X4 Sne ) " al Drs Fipz. 4^€ Mesia affenfüm veriffimum per conformitatem actüs judicii cum re judicata ; sdam , quà fundet af- f pie fen(fum certiffimum per exclufionem omnis du- dim p biiac formidinis de errore vel deceptione. Sed firaend in aflignata autoritate divina utraqüe conditio iliendi reperitur, üt patet ex Quaeft. pr.: ex eo enim, Qquendi fitmic quód Deus fit fümmé fapiens & verax, fequi- tur eum loqui non poffe, nifi verum ; & pro- Tüfe: 6f inde fundare affenfum veriffimum ; cum affen- fendan fus confermis locutioni veriffimae neceffarió fit Qppot veriflimus : cum veró evidens fit , Deum effe locutio fümmé fapientem & veracem , ruríus fequitur, ponf 4i aliunde conftet Deum effe locutum, dubitari tis Q fo.e non pofle aut formidari , quin res ita (e habeat, prout Deus loquitur ; adeóque fundari affen- tl r füm certiffimum. Ts 185. JVec dicas . Motivum fidei tum de- D bet effe unum , tum formaliter immediata de- vitof terminatio ad loquendum de rebus , àt funt: il2 i fed nec utraque perfectio fapientiie & veracita- tis funt quid formaliter unum, üt per fe patet; m nec utraque illa perfectio eft formaliter imme- Tía0ni diata determinatio ad loquendum de rebus ; üt Rnür fünt: nam hac determinatio concipitur rantüm Yif in ordine ad conformitatem locutionis cum ob- eiam jecto & ad exclufionem unius difformiratis op- (item ofitee ; utraque autem illa perfectio concipi- tur in ordine ad conformitatem tam Cognirionis d ü cum objecto quàm locutionis cum cognitione; ft n & ad extlufionem duplicis difformitatis oppofi- um ic : ereoo. ANec 2. Infidelis non credens ne- i an. 3. m gat autolritatem Dei , juxta illud ex r. Jo Men- A -Dz Fipr. 329 fem v " Mendacem facit Deun: fed non negat Deum ef- fU fe fapientem aut veracem : ergo aliam quan- omni ä.'f dam perfe&tionem negat, qua pertinet ad con- 1one X ftiruendam Dei autoritatem. Sed nulla alia eft j conit aífignabilis, quàm illa determinario Deiad non lo- ( £0 ( quendum, niíi per figna credibilitatis proponat , KU Íuamlocutionem ; & hanc videtur infidelis igno-- T5 rare: ergo. Corf. Non füfficiunt ad confíti- Jm à al tuendam autoritarem perfectiones ille, quibus N MV li A oppofitee imperfectiones conneéctunt equaliter Deun d locutionem cum objecto : fed imperfectiones s f oppofite, pura fümma ignorantia.& mendaci- , dii tas, connectunt eequaliter locutionem cum obje- f ha &o: ergo ille perfectiones non füfficiunt, fed r df alia preeter has requiritur. ANec 3. Divina ve- racitas non excludit neceffarió & effentialiter Y tU mendacium ; tum quia inrer virtutem & actum s ] vitiofum non datur contrarietas, üt ait S. 'T'h. m in 1. 2. q. 21. a. 4.; tum quia fumma inclinatio il T in Deo ad miferendum non excludit formaliter non mifereri, quamvis mifereri & non mifere- r p j ri non minüs fibi opponantur , ac mentiri & non r mentiri: ergo preter veracitatem requiritur di- u u vina fan&titas, excludens omne peccatum & hinc a? etiam mendacium, ad conftituendam autori- tatem, ; niust j 00 &. ad 1. D. Uun.p. M. Motivum Hdei debet Qn effe unum unitare fimplicitatis N. unum unita- jl pnti* te compofitionis velfübordinationis C. Poftre- j mum autem habetur, dum fàpientia & veraci- jeni tas in ordine ad movendum non manent plura gnà üt talia, fed coalefcunt in unam autoritatem lo- J -quentis Xs P iadd 999 Dr Fripr. quentis. Quoad 24. p. C. M. fed N. min. 69 — if ro]. Cüm enim fermo hic fit de determinatio- ma&te ne propria agentis rationalis ad loquendum ra- perfeäa tionali modo , non poteft concipi üt determi- auem Q natio ad loquendum derebus , prout fünt ; quin Qs concipiatur in ordine ad conformitatem locu- dtur o QOT tionis cum cognitione ; qua corformis eft ipfi obje&o ; quod idem formaliffim& eft ac ordi- Til nem dicere ad conformitatem locutionis cum fren a cognitione & cognitionis cum objecto. — 4d (deme 2d. . D. M. Negat autoritatem , & facit Deum miere mendacem , virtualiter ac interpretativé C. ne- ddem gat formaliter N. — Cüm infideli per figna cre- ponun dibiliratis revelationis exiftentia proponatur üt a evidenter prudenter credibilis, is tunc credere fbl nolens ita fe gerit, ut fpectatà praecisé ejus no- pants; litione cenferi poffit , ipfum non tam negare ii exiftentiam revelationis, quàm veracitatem aut Donu fapientiam divinam. Precterea illa determinatio dmá ad non loquendum nifi per (igna credibilitatis füïi&' p non conftituit autoritatem in loquendo , nec eft : U motivum fidei; fed eft principium, à quo pro- veninnt motiva credibilitatis , & hinc ad judi- j n n cium fidei previum pertinet. 72d Cozf. &. D. M. w Tllee perfeétiones pracise üt connectentes locu- Qt t tionem cum objecto non conftituunt aurorita- vehri tem C. üàr conneétentes locutionem cum obje- | &o & fimul loquentem perficientes ac eeftima- ï)ïäs ( bilem reddentes N. — Oppofitae imperfectiones E non connectunt locutionem cum objecto red- aheruf dendo fimul loquentem perfectum & dignum, Bu ut in ejus culum & obfequium pracftetur aí- Ump €n» p a Dz Fipr. 33I UL fenfuüs. 4d 3. $. IN. .4.. . 4d prob. 1. & Axio- etmrinto ma & textum intellipendum efle de virtute im- endumy t t perfecta & limitata, qualis eft creata, non autem de fümmé perfecta ; qualis eft veracitas f divina; cüm & ipfis hic adverfariis fatentibus; tem i. detur contrarietas inter fapientiam divinam & s lt errorem actualem. /4d proP. 1. . Si paritas rit& acdi inftituatur, pugnat pro nobis; nam ficut quia mi- ( fereri & non mifereri pofitivé fümendo, feu cru- . À b delem effe, fibiopponuntur, inclinatio in Deo ad t u miferendum excludit illud non mifereri feu cru- dveC delem effe; ita quia mentiri & non mentiri fibi op- E fguo ponuntur, inclinatio in Deo ad non mentien- (onatu t dum excludit mentiri : fi autem non mifereri c creit füb hac ratione non fümatur, manifefta eft dif- u paritas; quia mifereri & non mifereri negativé m fibi quidem opponuntur logicé contradiétorie^ itaend nonautem moraliter & quoad honeftatem; fi qui- p dem & Deusex perfectione Dominii vel fuee ju- il ftitiz poffit negativénon mifereri: econtra men- , tiri & non mentiri tum logicé tum moraliter fibi opponuntur ita, utDeus nunquam mentiri queat. que? : äd *;Eäl- 186.n;. //. Autoritas divina, per fapientiam i & veracitarem conftituta, fpeciatim etiam füffi- gl €it tanquam morivum fidei theologicze circa re- J velationes decretorias. Prob. Vi revelationis Ü j m v. g. promifforiz hujus: Cras dabo tibi gloriam; a Deus duo enuntiat; alrerum de praefenti, nem- 05 pe voluntatem abíolutam dandi mihi gloriam ; 1&0[ , alterum de futuro , craftinam ícilicet collaionem lorie: fed utrumque fide divinà credere pot- j «t j u m propter folam Dei loquentis fapientiam & Vera. f 332 Dr Eipr. fio enur veracitatem ; nam füfficienter mihi propofità hàác promiffione üt factà à Deo poflum hunc üiqui actum elicere : Firmiffimé judico O Deus! te etam tf fnie & habere voluntatem abíolutam dandi mihi olo- riam, eámque cras abíoluté mihi dandam; at- « mütd que hoc ideo folüm firmiffim? judico; quia Tu peafu id dixifti, qui cüm fis infinit& fapiens, ignorare I uitim non potes, utrüm illa duoitafe habeant, nec ne; & cüm fis infinité verax, non diceres. illa fic fe modb « habere, nifiilla fic f& habere certiffime fcires, f od Porro evidens eft 1ó, hunc actum fundariin (f J fola Dei loquentis (àpientía & veracitate, tan- a t ) vy quam motivo credendi adaquato:. evidens eft qunj 2dó; per eundem actum credi omne ac totum; p t,? quod vi illius revelationis promifforie Deus lo- pj quitur; evidens eft 3tió, eum ab omni falfita- quiT tis ac deceptionis periculo effe remotiffimum: Tüuntr | m ergo evidenter fequitur , ex autoritate, quamin una fapientia & veracitate reponimus, haberi fi- | Vi dem divinam revelationis promifforie. —Corf. Obfige:, Juxta auctores hic nobis contrarios in locutio- T v bus pur? affertoriis fides nec habet nec habere proni poteft aliud motivum , quàm autoritatem Dei p ex unis fapientia & veracitate compofitam : er- l | Qp fátei go nec fides in locutionibus decretoriis ; tum quia locutio Dei promifforia non eft nifi locutio 1à, « affertoria duplicis objecti , nimirum unius de IiO, 4 pracfenti , quod eft voluntas in Deo faciendi ali- fdcli quam gratiam creature , & alterius de futuro; À quod eít rei promiffze executio in tempore fa- lts cienda; adeóque tantüm ratione objecti mate- Qd . W rialis differt à puré affertoria , quatenus haec non Dz FipE .333 n non enuntíat decretum Dei: tum quia quod in aliquo actu fidei eft fufficiens motivum , debet flom )l li etiam fufficere in alio fidei actu ; cum ficut ef- | ff , fentize rerum ejusdem fpeciei non fünt diverfze d Idl Q ac mutabiles, fic nec potentiarum & actuum ob- aIH $ ), Qd jecta formalia, à quibus fpecificantur. ; Imut 187. INec dicas J. Scriptura & PP. fidem n It " noftram de divinis promitlionibus revocant U modoó ad fidelitatem , modó ad potentiam Dei ; fs fic ad Hebr. 10. dicitur : Zezeamus [pei moflree du confe[fonem indeclinabilem , h. e. fidem certiffi- Y mam eorum , qux fperamus ; /idelis efd emim ; videt : qui vepromifit. . &t ad Rom. 4. A4brabam confor- & [0r8 zatus ef füde , plemifrmé [cieus , quia quecumque [ promifit Deus, potens efl facere. — Item alibi fzepe am l apud Ripald. Ergo ha perfectiones vel requi- lt runtur vel füfficiunt pro fide locutionibus pro- )u mifforiis preeftanda. . /Vec Cozf. . Promiflio di- lii vina prater affertionem objectorum dicit etiam g u obligationem, quà vel ipí? Deus maner obliga- ; at tus, vel faltem ipfà res promiffa obligatur Deo mh&be; promittenti; fed hzec obligatio preecisé habetur à fidelitate Dei: ergo. 4Vec Cogf. /J. ''um exe a um: * cutio ; quz revelatur , eft connexa cum fid tàte & porentia: tum retio , quare res fit futtre j5 (f ra, eft in ipfa fidelirate ac potentia: ergo & fa- us tio, quare credatur futura executio ac res ; in fidelitate & porentia poni debet aut poreft. ii sf E. D. 4. Revocant noftram fidem ad fide- litatem & potentiam tanquam ad rationem for- ] OI'E*f3 j m malem motivam proximam intelle&tüs ad affen- tiendum revelationibus 1N. tanquam ad rem, n p que 334 Dz Fipr. C'ontot quee fit ratio motiva vel refpectu intelle&üs ad vd tnteg judicium de evidente credibilitate myfterii fe- s hanct rendum , vel refpectu voluntatis ad piam affe- fitranon &ionem feu volendum credere C. — Cognitio axus vel fides etiam de fidelitate & potentia Dei pre- fi o füpponi poteft aut etiam debet ad fidem reve- lationibus promifforiis praeftandam ; quia fi quis Ts finr Ordre a non certó cognofceret Deum effe porenrem; Aficity forté putaret objectum promiffuüm non effe pof- fttura fibile; & fi non agnofcerer Deum effe fidelem; TE forté putaret Deum promiffà non impleturum; tam atque hinc non futurum objectum : itaque ha- if rum perfectionum cognitio aut fides removet impedimenta actüs fidei, & poffunt efle moti- Spicta lfs va ad judicium credibilitaris vel piam affectio- nem; ipíius tamen fidei affensüs obje&tum for- üütérur bl male ac immediatum non fünt. Praterea eriam beit in ipfà locutione promifforia fübinde proponi- tur fidelitas, non quidem üt morivum , fed ut Tinqua | Donam, objectum materiale credendum ; cujus exem- plum habetur in textu 2do de Abrahamo & in TOlenter | mj alio de Sara ex ep. ad Hebr. 11. defümpto, ubi dicitur: Zzde Qg ipfa Sara fferilis virtutem in con- | UC od f. NY ceptione [ominis accepit .... quomiam fidelem credi- ä f& dit e[fé eum , qui vepromifevat. — Ad^Couf. L. 9. D. m. Heec oblieatio in effe & quoad fe habe- Qare j Qude tur precisé à fidelitate C. in revelari & quoad nos N. . Nobis enim modo ad fidem congruo Tüten non aliter apparet quàm per revelationem di- ! lts vinam fapientiee & veracitati fummee innixam. ml "d Conf. If. 3. . Conf.. Ratio quoad xmum eft; i iU quia non omnia; que requiruntur vel conne- &i« Dz Fipr. 335 unt tl &untur cum promiffione divina , conftitu vel integrant motivum formale fidei ; aliàs etiam mytst |pand ad hanc rationem pertinerer, quód Deus vivat, fit.rarionalis natura , eeternus fit neque annihil- Cnit a Dom andus&c., que predicata promiffario nececef- farió conveniunt. dem m Quoad 2d. Difp. .eft ; Quia res futura fecundüm fe fpectata confideratur in qui l pl)if:?(fü ordine ad executionem ejüsque modum ; quae à fidelitate ac potentia defümuntur : res autem p 3lk Hd»] ] futura üt revelata & credenda fpectatur in ordi- i T ne ad autoritatem loquentis , quze per fapien- npl J ..u'»-*'l tiam & veracitatem conflituitur. itiqe 188. lVecdicas /]. Sciens Deum effe fümmé 5 Telnot elle ni fapientem ac veracem, nifi fimul concipiateum y died üt fidelem dubitare poteft, an non fir mentem mutaturus , ficut hoc accidit in promiffionibus eQun jj ter d ab homine factis: fed hoc ipfo non poteft ha- beri fides divina fine refpe&tu ad fidelitatem Dei 102 tanquam motivum : erpo. AVec Couf. 1. Sup- n gt TU du ponamus hominem ex una parte infidelem ac nolentem ítare fuis promiífis , ex altera parte mo 0 autem infalibiliter fapientem ac veracem. ln i? hoc eafu fi is diceret: obligo me ad dandum n hh t cras donum, induceret audientem ad affen(üm fidei humane certum , quód veré fe velit obli- j ! gare ; fed non induceret ad affenfüm certum, quód cras revera daturus fit donum , ad quem l&qw ä tamen induceret , fi fimul in illo füpponeretue m fidelitas: ergo hoc ideo eft, quia ad certam fi- dem locutionis promifforie movere non poteft p ANec Conf. fapientia & veracitas fine fidelitate. g 4l. Locutio Dei puré affertoria connectitur cum ] a? re d Dz Fip£& 336 miffo c re aíferta mediante judicio intelle&üs , quod per externam locutionem fignificatur: atque dit eiq ts hec eft ratio ; cur ad fidem locutionis puré af- fertorie moveamur à veracitate & fíapientia; vent « & t cum illa conformet locutionem externam judi- ' cio feu menti divinz , fiec veró judicium ob- tysmo f hd jecto feu rei revelatee: econtra locutio promif- T0n d foria connectitur cum re promiffa mediante af- fe&tu voluntatis: atque hinc eft ratio , cur a &t fidem locutioni promifforise praeftandam debea- Qromin 1nus moveri à fidelitate & porentia ; cum illa j , : conformet promiffionem cum affectu volunta- p tis, hec veró affectum cum rei executione Tamen ; " conformet. Tl D Cfttem ) E. V. M. Suppofità fcilicet locutione Dei promifforià. Ratio eft; quia quod Deus vere p judicat non effe futurum, & fimul veraciter di- d cit non eíle futurum, hoc fide certiffimà crede- DI re pofíüm ; ac debeo non effe fururum: fed Qietle quando Deus promifforié loquitur dicendo v. g. ii fe gloriam. daturum, ex vi fue fapientiee vere Ti gl K mg cognofcit ac judicat, fe mentem non mutaturum; fimülque exivi füg varacitatis idem veraciter dj l dicit; quia fi muraret rhentem, gloriam non h daret, quam tamen fe daturum (ícit & dicit, ac lr confequenter implicité faltem dicit fe menrem Rnf non efle mutaturum: ergo. Hinc veró etiam Qj ad prob. patet Difp. ; eóquód judicium internum; Itv cul homo ratione veracitatis conformat pmmif- n fionem, non habeat connexionem cum futu- Tif ritione rei promiffe per fapientiam, üt Deus; D f fed per fidelitatem duntaxat.. 224 Couf. J. .. Ad- mn [ Y miíto Dz Fipr. 537 ls qi miffo cafu C. 22/J. IN. Conf; Non enim illa, fed V: g alia eáque veriffima ratio eft hzec ; quia veraci- nis r tas & fapientia loquentis audientem folüm mio- L fipii vent ad credendum , quod loquens dicit, non m autem ad id, quod non dicit: jam veró homo dicium) ejusmodi dicit quidem per verba de precfenti ij pn':;ï íe habere voluntatem dandi vel fe oblipandi, edirt non autem per verba de füturo etiam dicit , fe rio, ari daturum id , ad quod fe obligat; ür tamen Deus n promittendo facit: ergo. 74 Cosf. L. s. IN. M 2d.p. 4J. Quamvis enim locütioni promifforize lu vid pofht id concedi in ordine ad rem promiffam ; tamen in ordine ad actum fidei ea locutio con- eau nectitur füfficientiffim? per fapientiam & vera- yione ! citatem, quarum illa Deum determinat ad co- Das i gnofcendum rem promiffam effe poffibilem &c raité re ipsà futuram , hec ad non promittendum exteriüs, nifi quod dare interiüis decrevit; id. fiité nrup.: que ulterius conítat ex eo; quód locutio promif- jendov foria in ordine ad actum fidei ex d. nihil diffe- ag v rat ab alia puré affertoria, nifi ratione folius ob- je&i materialis; ex quo minimé variatur ratio m j Va objecti formalis motivi. fiam " 189. JVec dicas IIJ. Per locutiongm promif- y did/ foriam etiam fapienter & veraciter factam non manifeflatur nobis decrerum executivum rei d vl J promiffe; quia hoc fzepe concipitur à Deo ex l m d morivo fidelitatis promiffionem jam factam füp- ponentis, adeóque nequit jam antecedenter per yt Pï(lmll num ^ promiflionem manifeílari: ergo vi locutionis Ut v promifforie non poffumus actu fidei affentiri llE futvriioni rei promiffe. — Vec Corf: 4. Priüs pl : CCulna Dz FIDE.' 538 ! fitem ( fecundàm rationem Deus decernit rem, quàm abfolur füturam cognoftat, adeóque prius eft judis: remeffe futuram per divinam porentiom , quàm forim, etitm r efie cogniram àt futuram: ergo faltem pro illo Vum. prio ri; quo Deus cognofcitur decernens & po- Te fuu iens aliquid dare, poteft illud cognofci üt dan- dum: ergo circa illud üt dandum poreft elici tendt actus fidei theclogice: fed hic a&ug pro mo- LE tivo haberet folam potentiam , non fàpientiam prir, [enst aut veracitatem divinam: ergo. INec Conf. If t0CY Sola fidelitas & potentia etiam üt preecifa à fa- píentia & veracita te, efít motivum fufficiensfir- Vi di miífimà fperandi fuiuram gloriam , füppofirà [ «00 romiffione: ergc etiam eft motivum fufficiens r il Viare iudicandi glcriam effe futuram. Sed actus, quo id firmiffimé judicatur, eft a&tus fidei: ergo. fu, g & D. A. Non manifeftratur decretum exe- ind cutivum determinaté füumptum C. indetermina- flïppw t& vel disjunctivé fumptum N. Simili modo Inc ; D. prob. 6 IV. Conf. Ad locutionem promiffo- Ál riam prerequiritur judicium de interiori ani- Q mi decreto faciendi rem promiffam ; alioqui lo- lt cutio non effet verax: judicium hoc autem tan- At 1 quam infallibile in Deo effenialiter conneétitur M&g inln cum animi decreto , quod tamen concipitur.pu- ré intentivum ; eoquód in figno pofteriori a Cïgo. famtal illud & promiffionem concipiatur in Deo liber- tas ad decretum executivum formandum vel in- Ym tuitu promiffionis factee & ex morivo fidelitatis, Hde' 4 vel ex alio: nequit tamen concipi libertas a nullum decretum executivum; quia inrentivum Ms aliquo T decretum metaphyficé connectitur cum faltem / .Dz Fipx. 29 N fäl-tem decreto executivo indeterminaté ac di(- É prisd junctivé fümpto; unde per locutionem promif- m Íoriam, quà revelatur decretum inrentivum, m pgaif'c etiam manife(tatur disjun&tive aliquod execuri.. Iens i vum. . Z2d Conf. L. . C. 4. illud intelligendo de du re futura objectivé & quoad fe fümprà, nonau- oteft tem de re futura üt revelata & quoad nos; (ed prO Ti n AN. Suppo[. Cou[. tm. mimirum , quód pro illo þfapïnen [ priori; quo Deus nondum intelli gitur cogno- : ür. Ícens rem futuram, poffit à nobis judicio cer- "d to ac vero cognofci üt decernens rem futuram d vel aliquid dandum; nam nonnifi Deo revelan- lii te cognofcimus certó, quód Deus hoc decreve- fafícit rit: ipfi autem revelariti non credimus, nifi quia us qf verax eft, & aliter non loquitur quàm cogno- :« Ícat, & quia fapiens eft, nec aliter cognofcit ae m in fe eft: ergo credere non poffumus, niíi pree- fupponatur Deus rem futuram co (derenm gnofcere ; & f]Jl m hinc actus fidei pro illo priori haberi nequit. W u Omlnü Jl Conf. IT. Y. N. Conf. Difp. eft. quia fpestheo- faf ID logica glorie promiffze effentialiter prefüppo- al 10U nit actum intelle&tüs, quo fperans certus red- Ti datur non tantüm de fidelitate & porentia, fed & de poffibilitate rei promiflze ac voluntate Dei pf interna dandi rem exteriüs promiffam; quia f ergo ex vi hujus certitudinis füblatum eft omne falfitatis ac deceptionis periculum, aliud mori- ]»o i " vum formale proximum non requirit: affenfus uv fidei autem de faturitione gloriz promiffze non j »ïï:zr».ï at * füpponit alium a&tum intelle&tüs, quo credens yend àt certus de inrerna Deivoluntategloriam dan- if prio di; déque hnjus pombi?i;ate, fed ex pro fuo f QU 840 Dz Fipbr. íuo munere hanc cerritudinem adferre debet: proit d jter din ergo requirit obje&tum formale motivum ; vi cujus certum fiat, Deum habere internam vo- diatam, mediata luntatem dandi gloriam , & hanc effe poffibilem: hoc autem motivum aliud non effz, quàm com- miniltt Quden plexum ex fapientia & veracitate ; hactenus oftenfum eft. m j | ! n ARTICULUS lll - üt o qiilo .du £? 'gualis locutio prater. autoritatem Dei. fi füum. obyettum fommle fidei. mitri TTR P 9'0. Ora. Liquet ex ha&tenus difputatis au- ' toritatem Dei in fapientia & veracita- pean te repofitam effe faltem obje&tum formale in- dl adaquatum fidei: conílar preterea ad actum Wt fidei requiri effentialiter locutionem , càm nulli Iempm füm credamus nifi loquenti ac teftanti aliauam rem; 2deóque propter autoritarem non affentiamur; fimo nifi locutio aut teftimonium intercedat. Reftat Mil tamen controveríia: utrüm locutio íe habeat eiUSmOJ duntaxat üt pura conditio applicans autoritatem tiqi] loquentis tanquam unicam & adaequatam ratio- p nem motivam formalem; an veró ipfà etiam fit m& Y Ttm: objectum formale partiale , & fic cum autori- tate conítituat unam rationem formalem moti- Voly vam adequaram ac totalem ? Porró quamvis ' Ata revelatio ex D. Hier. in C. 1. ad Gal. fit quafi W:n remotio veli, quo res occultabatur, locutio au- u tem inítitui etiam queat de rebus aliàs patenti- i fn bus, ramen utraque hic confunditur ; & locu- lii ne rei; tio Dei ad exg'g (ümitux' pro manifeftatio & n pr out & Dz Fipr. 241 tte n prout eft in mente Divina, ad creaturas fpecia- iiv Y liter directa.. Commnuniter dividitur in imme« vt diatam, quà Deus per f ipfüum loquitur, &in poliin mediatam, quà loquitur per Anpelos aut alios quinme. miniftros: Immediata fubdividitur in intelle- lts Ctualem , imaginariam & fenfitivam ; quarum 1ma eft , quà Deus loquitur per figna fpiritua- lia folo intelleétu perceptibilia; 2da, quà loqui- tur per figna materialia phantafize propria ; 3tiay um J ] i quà loquitur per figna materialia propria fen- fuum externorum. À quibusdam tamen prae- mittitur alia locutionis divifio in activam feuin- : Dntst ternam , in paffivam feu externam, & in com- Verad pleram feu ex utraque hac complexam ; fecun- xmdel düm hanc activa confiílit in actione Dei immia- nente , h.e. in volitio n nobis manifeftandi ia d du tempore divinum conc : ptum perfignum crea- um tum ad audientes directum; patfiva ftat in hoc Tentumt figno creato; completa autem quze etiam ratio- " nalis ac propria locutio eft; habetur per fignum 3315 ejusmodi externum volitione faltem virtuali ad yoriti aliquid mapifeftendum directum. Licet veró m Tij primum hujus divifionis membrum commu- Ts fi niüs rejiciatur; tum quia volufitas manifeftandi m ay rem zque parum proprie dici'poilït locutio, ac lm voluntas comedendi vocatur comeflio, aut vo- ) me luntas divina nos fan&ificandi noftra fanctifica- i tio; tum quia Deus aliàs ab eterno proprié jam (Iq xim L omnia locutus effet: eam tamen premifimus T ad fententiarum hic diftrepantium notitiam pe- T nitiüs capiendam. — Scotiftz enirmm communitet g &c fine refpe&tu ad. hanc divifionem locutioni il Ul Y 3 Y urns pf p w L. 342 Dr FmE. duntaxat tribuunt rationem cohditionis fine dixercn qua non : alii veró qui eandem tanquam obje- tum hi étum formale partiale admittunt, di(fentiunr in gt in defignanda locutionis fpecie : Cajetanus enim, Matth. Gonet aliíque'T'homiftee folüm locutionem a&i- jiut;. vam internam volunt pertinere ad motivum fi- phtim dei; Hurtad. & Marin cum quibusdam affignant jnie folam locutionem paffivam : reliqui commu- It niüs locutionem formalem ac rationalem feu ex activa & f q paffiva conflatam intelligunt. . Cum fütm | his. rhe 191. JDico i Locutio feu revelatio divina V0 | conftitutivé pertinet ad motivum fidei, & eft ejusdem objectum formale partiale. — Prob. /4u- : govitate. Scriptura imó revocat fidem no- flram non minüs ad t jill E&imonium feu locutio- fm nem Dei, ac ad autoritatem ; fic 1. Joan. 5.v. 6. nf dicitur : Spiritus eff , qui teflificatur ,. quoniam Cedit Chriftus of veritas; & 1. ad Theff, 2.. Cim acct- &Tr pil[etis vevbum auditás fidei, accepiflis ilud gon dt ib [ verbum bominum, fed üt vevé eff verbum. Dei. Piw Huc pertinent etiam formule illee , quibus Chri- Tiver ftus & Prophetz exigebant fidem : Sicur dixit r mibi Pater ,. fic loquor. Ferbum Domini , quod Tj fathum eff &c. — Hec dicit Dominus &c.. 2dó ex- fcs tollit ipfum teftimonium Dei füpra teftimonium ful hominum, üt videre eft Joan. . c. v. 9. $ roffimo- fc gium bomimum accipimus , teffimonium Dei majus Ttpoy € : nempe in movendo ad credendum , ita ut qiee fides ipfi teftimonio innitatur ; unde additur: Yl Qui credit in filium Dei , babet. eflimonium Dei in VR fé Idem explicàrunt Samaritani , qui mulieri Ixe- li Dz Fipr. 345 ïitionis Lng dixerunt Joan. 4. v. 42. — Quia jam mon propter qum d zuam loquelam credimus : ipfi emim. audivimus &c. Vlenti: 3tió inculcat ipfius firmitatem , üt liquet ex tinsen Matth. 24. & Luc. 21. Zerba autem mea nou tvon- od fibuut ; & 2.Pet. 1. v. 19. Habemus fivmiorem pro- Yotian pheticum [ermonem ,. cui. bene facitis attendentes. n ff Jam veró fi teftimonium ac locutio Dei foret ]. comt mera applicatio autoritatis divine feu conditio, dem t fine qua non mover autoritas ; fides haberet u ( füam firmitatem unicé ab autoritate; & moves ret hec fola, dummodo reipíà extaret revela- htio d tio. Conf. Ex Ss. PP., inter quos Athanaf. Or. i, & Quód unus fit Chriftus , Fideles ; inquit , zos í Pl.à babent bumilem quandam vatiouem ,. ut cvedart , m ! féd [ublimem, fcilicet atzeflationem Dei. S. Ambr. u ls ferm. 2 1. de Epiph. fcribit; Patrem in voce de- ou.ji Ícendiffe in Filium, quià fides audità Patris voce ' W credit. Similia haber S. Aup. 'Tr.22. in Joan. (inz & Tr.23. ad illa verba: * l'eftimonium perhi- du hibet de me, qui mifit me Pater;;. as ) Prob. Ratione. De xatione fidei conftitutiva univerfim eft , quód fit affenfus propter auto- uibusC;*." fiai d ritatem dicentis, ita ut và quia dicit , fit retio J// ; motiva & non tantüm conditio; tum quia ficut ) 01 fcieatiam demonftratio, ita fidem teftimonium d feu locutio diftinguit ab aliis actibus: tum quia j j It fpeciale praedicatum effentiale derivat in fidem; IT utpote qua non eft affenfus quiscunque ; ne- n n que etiam affenfus cnicunque veraci ac fapienti gv praftitus; fed talis, qui alteri non tantum üt " veraci ac fapienti , fed ür loquenti fcu teftanti adhibetur. Ergo & de rarione fidei divinze ( Y 4 CO[jl- at 344 Dr Firx». conílitutiva eft locutio feu revelatio divina. Ma,tt Cozf. 1. Ad effentialem tendentiam fidei perti- moveta net affentiri objecto, quia fumma Dei autoritas eflenfom illud dicit ac teftatur : ergo locutio & teftimo- n d e nium conftituit cum autoritate objectum forma- n etm 1 le motivum divine fidei: 7zt. patet ; quia nulla alia tendentia aflignári poteft , que tamen fit fl propria & fpecifica actüs fidei, Nam affentiri inper Objecto precisé; vel quia Deus illud fcit ; vel qu b quia Deus id vult dicere; velquia, fi illud re- qua) velaret , verum diceret , vel quia eft füummee Rn p f autoritatis; non eft affenfüs fidei. Corf. Etiam m liquer; tum quia, quod attingitur per effentia- fenfis lem tendentiam actüs fidei, non eft mera con- t ditio ad ipfam; cüm mersz conditiones nec fo- clira leant nec debeant per actum attingi: tum quia; I'mgeat quod ira per effentialem tendentiam attingitur, v ut attinparur ab ipfo actu & àt ratio, cur aliud QUi attingatur, non eft mera conditio; fed in imo liber cafü objectum materiale vel formale, in 2do au- füit$) tem formale objectum. Corf. 1. Motivum lii adequatum affentiendi rei revelatae debet effe L metaphyfice abfoluté connexum cum re revela- | t tà; & quidem connexione, que fe tenet ex par- QOl te dicentis üt talis ; fed autoritas divina de fe ] non eft fic connexa , neque etiam fumptra cum Its volitione revelandi dicit connexionem fe tenen- yedi tem ex parte dicentis üt talis : ergo nec autori- Ls tas divina folitarié, nec conjuncta cum volitio- mahS ! ne revelandi poteft effe motivum adaequatum NU affentiendi rei revelate : ergo revelatio ipfà re- Yi quati. f quiritur üt conftitutivum morivi fideiadee Maj. / Dz 'EID r. 34! 1 d Maj. quoad 11. part. eít certa; quia intellectus fs movetur à veritate; adeóque nequit moveri ad ET aflenfum meraphyfic? certum & firmiffimum, &tln. nifi ab eo, in quo videt infallibilem veritatem üm r per metaphyficam connexionem : quo224. part. quii etiam liquet ; quia omnis connexio , que non ml Íe habet ex parte dicentis üt talis ; eft ad fidem m at impertinens; fi quidem ex hac ratione affenfüs, yift; v quo Beati firmiffimé judicant hoc effe verum; f du quia Deus ita cognofcit, aut quo affero Deum [E f non pofle infundere habitum. vitiofüm , quia a. z fanctiffimus eft, & alii hujusmodi non fünt af- r eft: fenfüs fidei. AMinor fimiliter quoad 1. part. pa- i tet ; quia autoritas divina eft perfectio Dei ne- Cl ceflaria , multee autem veritates fidei fünt con- tum d ] tingentes ; unde illa cum his nequit effe meta- w phyficé connexa: quoad od. part. prob. "Tum ) a quia connexio v. g. cum Incarnatione ; quam ii b j habet divina volitio illam revelandi in tempore; jl fuit ab eerno ; adeóque non fe tenet ex parte Dei üt dicentis , cüàm Deus ab a&terno non fit Mu qne locutus : tum quia in hac acceptione connexio fet* fe tenet ex parte Dei üt tantàm volentis dicere, edf confequenter non üt dicentis. m & 192. Jico 1. Locutio conftitutivé perti- nens ad obje&tum formale Divinz fidei com- i Ü 12 1 ,!M. M plectitur tam activam quam paffivam locutio- nemr Prob. Locutio conftitutiva objecti for- j VOhflC malis eft locutio verificans hanc propofitionem: zi Deus id loquitur ac teftatur; fi quidem ex pro- 20 xime dictis effentialis tendentia & ratio formalis T cutio dæ li (]Uä. fidþif hanc propofitionem in;ludit. Sed lo veri- Jl $ esis 346 DrFipbr. verificans hanc propofitionem debet comple&i fipnf S Dos utramque locutionem; nam fcire tantüm figna apta ad rem figaificandam, eaque velle ponere, p eft quidem fcire modum loquendi ac velleloqui; 100 p non autem eft loqui, utpote quod ipfàm pofitio- t a ib nem fignorum & ad alios tranfeuntemincludit, per qua audiens ducatur in rei fignificate noti- ipicy Lopun tiam ; ponere autem figna externa fine directio- ne cognitionis ac determinatione volunratis illa ii ordinantis ad audientem , non eft proprié forma- Wi e m liter ac rationabiliter loqui, fed improprie dunta- d xat, materialiter & more pfittacorum. Ergo lo- fàton cutio conítitutiva objecti formalis utramque complecti debet. Cozf. Locutio conflitutivé per- QiOnem fs tinensad fidei obje&tum illa eft, quae nobis à fcrip- tura proponitur üt fundamentum noftre fidei, &if ls cs & de qua ad Hebr. r. v. z. legitur: zzultifaviam suuliísque imodis olim Deus loquens Patvibus in Pro- 187 tirjd betis , noviffimà diebus iflis locutus efl nolis infi- lio: fed heec locutio complectitur tum internam, ilid,. quia non erat materialis duntaxat ac fine cogni- tione & volitione fignificandi ; tum externam; Narïlä Ws t quia z. Proplberis ac filio, & üàt ZachariasLuc. 1. V. 7. üit ; per os [antlorum eft locutus: ergo. Y 193. Oljic. cout. in. A&tus fidei non babet tdid effentialiter hanc tendentiam: Credo hoc, quia (i0 t Deus dixit; & quamvis hanc haberet, inde ra- Qaiti men non probaretur, locutionem effe motivum: Q ergo. Prob. rm. p. 1. Deus revelabat Prophe- v g tis, & ipfi credebant Deo , per judicium infu- fum de veritate objecti: fed hoc judicium non W | &tabat Qsl habgbat illam tendentjam ; quia non refle füpra * Dr Fipr. 347 um fupra fe ipfüm üt formale motivum: erpo. 2. iL lil ii Si Deus revelat aliquid füb conditione , illud elenye poteft abfoluté credi conditione purificatà : fed Vi lv NI non poteft abfoluté credi , eóquód Deus dixe- fim rit; cüm Deus non dixerit abfoluté: ergo. munad Prob. 2d. p. In his & fimilibus propofitionibus: d ignis comburit, quia eft approximatus; volun- : a (l | M LW [ tas amat bonum, quia illud coenofcit ; «ó 4uia dlnpasi non fignificat morivum ; fed puram conditio- )przäfgx; nem pr&requifitam : ergo à pari. — Cozf. 7. Li- cet interroganti , cur credam Incarnationem, r ? El re&é refpondeam : quia Deus illam revelavit ; tamen ulterius interroganti, cur Deo Incarna- trant tutive] tionem revelanti firmiífim? credam, folüm re- bisifo fpondere pofíum : quia Deus , qui revelavit, eft infinit? verax & fapiens : erpo ratio forma- .oür.æ;:ïf TE ilp lis cedendi ultima & fola eftautoritas Dei. Cozf. JI. S. Th. 2. 2. q. r.a. r. in Corp. de fide ait: ! [/) eonf[ideremus vationem formalem obje&i ,. mibil eft ]i aliud, quàm veritas prima. — Exgo. n iA qu W. AV. utr. p. ^dut. dd ym. prob. p. x. N. M. a Nam pofito etiam, quód Deus Prophetis locu- ITIiSU^ tus fit per judicium infufüm, quod fcilicer ob- je&um formaliter, mentem autem divinam de em f07 tali objecto inftrumentaliter repravfentat; audi- tio ramen hujus locutionis confiftebat in alia co- ) 1 [ n'(,fu't gnitione reflexa , quà perceperunt illud judi- cium infufüm & mentem divinam de objecto n jf Dj ) perid manifeftatam ; ac proinde multó mapis fides & affenfus ifti locutioni fpirituali praeíti- jm f /-lum I) i tus : unde falíum eít eos per judicium infufum credidiffe Deo. — 4d 2d, prob. [N. m.. Sicut cit- h i curnm- Áf - — 948 Drz Fmþzv.' 5'!57 df! cumftantiee extrinfecce vocibus fepe tribuunt fi- gnificationem, quam ex fe non habent; fic etiam Dio t conflituunt & dererminant fzpe figna & lo- | nofpra,i ad cutionem in effe ralis ve! locutionis fimpüiciter ; 1 du prafertim fi accedat intentio loquentis : atque li rt la hinc purificatio conditionis in hoc caíü poteft fraizi revelationem conftituere. abfolutam, & à Deo unur I0 affumi pro figno locutorio ac complemento re- mmve velationis abfolute. -Ad prob. ad. p. IN. Conf. lx Difp. eft ; quia neque approximatio eft virtus Conng) combuftiva, neque cognitio efít bonitas; unde 1 i [nta f G ] ! ] nec illa poteft eífe combuftionis, nec ifta moti- vum amoris, fed utraque duntaxat eft conditio qpird f & applicatio: econtra locatio eft fültem inada- quata ratio motivaex d. num. 191.in Probatione dqtoe i per rationem ; unde licet dici queat applicatio comparative ad autoritatem ac myfterium, talis VN Q tamen non eft refpectu ipfius affensüs (idei. 42 Cozf. I. &. C. .4. fed N. fupp. Quód poftrema fitm UT quaeítio pertineat ad affsnfum & motivum fidel, ficut non pertineret, fi quererem: cur Deum Vif Vr judicet effe verac em ac fapientem ; de quo vi& num. 174. füb finem. E. 2. D. Ad 2dam qu£- Rlttn fwam : ftionem refpondere foliim poffüm: quia Deus; qui revelavit, eft infinité verax & fapiens.; ita fs fneq tamen , ut , fi fit refponfio ad quaftionem de motivo actüs fidei , «à qu revelavit habeat ie bs ] if per modum mortivi inadzequati C. ut f& habeat er modum meri prarequifiti aut conditionis j Ri . "d Couf. L. w. D. A. Nihil eft aliud ,. quàm tio I ' m veritas prima nud& fümpta IN. üt revelans C. Hine ibid. continuó fübjungitur : /Voz enim /fi- Ergg f $ Dz 'FI-DE. 3 349 T des, de qua loquimur , affimtit alicui , nift quia efl à i icea Deo revelatum. Porró Angelicum ftare pro parte !10 18 nofira, liquetex pluribus ; nam q. 14. de verir. a. xlh) " 1mp 8. ad 6. Zpfum tefiimonium , inquit, prime verita- 154 Yi5 fe babet in fide , i principium im [Gientüs demon- cafa p Jférativis. . Exp. 1. q. 1.2. 8.ad 2. Zzgitur enüm fides ) &M aoftra vevelatiomi "4poflolis ?. Propbetis fatle. kmentit 194. /nfl. I. Revelatio eft indifferens ad ve- X rum vel fal(üm; aut fàltem toram infallibilitatem 10 elr v I haberà divina autoritate: ergo vel nullam habet ( J t connexionem cum vero; aut Fides divina fuam Dit vv a^ infallibilitatem ac connexionem cum veritate ac- 2 cipit abuna autoritare. Cozf. A. Ut connexio ef- tem n fentialis conditionata caufie vel quafi caufze cum Drob aliquo effectu veltermino traníeat in abfolutam; appii non eft neceffe, ut illi caufe fuperaddatur no- TOrm va virtus caufandi; fed fàtis eft poni conditio- Ui Qu nem, (ine qua non poteft & qvà pofità poteft / jm Íuam virturem exercere: fed in autorirate divi- d) f (v '3 na datur connexio effentialis conditionata cum veritate cujuslibet revelabilis àDeo, fi ab eo re- a le qu " veletur: ergo ut hec connexio tranfeat in ab- folutam, neceffe non eft novam virtutern mo- T tivam ad affenfüm fidei autoritati füperaddi , fed m pá piens,ï d fatis eft Deum actu revelare, que eft conditio, fine qua complexum illud in actu fecundo à no- 4* ht bis Deus non poftulat, & qvá pofità poftulat affenfum firmiífimum hujus vel alterius deter- £t gnd;;l*i(]m minati objecti. Conf. 11.à paritate. 1. Propofi- tio revelationis facta per Ecclefiam non eft mo- ld) ( u ( tivum fidei noflrz , fed mera applicatio motivi: ve!aqä T 1 ] T 1J ergo & revelatio eft riera applicatio motivi, L ] i j : i i C.illf g 'DE Fipr. 350 Ícilicet autoritatis divinz. 2. Promuleatio eft gt , mera conditio; & tota vis ad obligandum ftat Fida u rationem inlege; aut faltem promulgatio non eft moti- vum obedientie: ergo etiam revelatio eft me- cim la toritaten ra conditio, & tota vis movendi ad affenfüm fidei habetur in autoritate. 3. Queeítor re- hOLVR gius folvit pecuniam, oftenfis fibi litteris regiis, x li Yi ! UL quin ha fint motivum fed applicatio duntaxat motivi , voluntatis fcilicet regiee : ergo fimiliter " ! Íe habet fidelis refpectu revelationis. fprà E. ad 112.p. D..4.. Revelatio materialiter aut hod tiditerf precise fecundüm f& fümpta eft indifferens C. formaliter pro verbis Dei autoritatem fümmam Wt habentis, vel complexivé cum divina autoritate Átred Qürias o accepta IN. 22. 8 19.p. Corf. — Connexio debet confiftere in objecto formali adzequato , illique ] n &i non obeft, quód refultetex extremis fecundüm p fe indifferentibns, üt paret in objecto formali i oyi conclufionis, quod eft complexum ex utraque &Ife . fingu. premiffa, quarum queclibet feorfim ab alia po- teft effe indifferens ad illam conclufionem. Illa WVtf e Qf itaque figna materialiter fümpra funtindifferen- tia v. g. ad exiftentiam [ncarnationis; quin etiam d üqu divina autoritas, quze communiter in preedica- G to Dei neceffario (latuitur, eft ex fe indifferens Conte ad quamcunque veritatem contingentem: at V&« tbl Ktex ró fiena heec prout funr verba informata ab autoritate divina non fünt indifferentia, fed me- fhefl qu ! taphyfice infallibilia, & fic etiam funt motivum Ti Dr fidei..| 724 24. p. 4ni. D. Revclatio ab autorita- &te lp te habet totam fuam infallibiliratem preecisé con- Qfe M formkitatjis cum obje&to T. conformitatis cura oD« Ds Fipk. 551 briod objecto àt & quia revelato N. /. & 2d. p. Conf m Fidei infallibilitas & certitudo non habet füam n dj rationem preecisé à conformitate cum objecto, itio die cüm affenfus Beatorum intuitivé videntium au- 41 lia toritatem vel fapientiam divinam propter hoc veltrt mortivum alicui objecto preeftitus nec fides fir, (ero t nec habeat fidei infallibilitatem: íed debet effe jo dunit infallibilitas conformitatis cum objectoüt & quia volnis revelato; cüm hac fiteffentialis rendentia fidei, üt fuprà dictum efl. Jam veró heec infallibilitas grialiïen& non defümitur à fola autoritate divina, fed par- df tialiter formaliter provenit à divina revelatione, p n utpore à qua formaliter orirur, quàd objectum altort fir revelatum. Dixi: ZYarféat; quia fidivina au- eyo dgï toritas confiftat in predicato Dei neceflario, actus fidei fuam infallibiliratem conformitatis ; U v precise cum objecto defümit ab autoritate divina üt applicara objecto , ficque revelationem inclu- lo ftt terut dente, /4d Corf. .Y« D. M. Ut connexio condi- od tionata caufze adaequata & per fe folam conti- u nentis effectum tranfeat in abfolutam, non eft 1[23'11"&;5 necefIe addi novam caufandi virtutem , fed fatis eft aliqua conditio C. ut connexio conditionata g iny caufze inadzequatze tantüm & que in f& fola non continet omnia praedicata effe&tüs, tranfeat in i i abífolutam &c. N. . Res haec in thefi declaratur f* per exempla plura aliarum caufarum , in hypo- thefi autem conftat ex dictis fuprà, ubi oftendi- ,'if: [;d p j* raus pradicata queedam fidei propría correfpon- dere locutioni divinze tanquam caufze vel quafi j g g i cau(ze, /4d Corf. [7. Permitfis antecedentibusubi- que V.Cojjf. quaod 1. Difp. cft ; quia ex commu- t 00? ni 252 Dz Fipr. ni TT. fententia Ecclefiae locutio, licét à Spiri- U tuS. directa non eft verbum Dei , nec motivum affenfast fidei intrinfecum , fed extrnifecum duntaxat fpe- fu) etim dungcont €tans ad actum judicii praeambulum, & appli- catio verbi divini fe habens (cum infallibilitate COnEiQen nem tafi tamen) ad morem Bibliothecarii, qui ignoran- ti dicit heec vel illa fcripta effe hujus vel illius Moarur homod autoris: cüm veró fidesfit affenfüs propter tefti- monium Dei, quz eftrevelatio feu locutio, hec Donsel ROW non applicatio duntaxat autoritatis divinze, fed ipfà etiamintrinfecum fidei motivumeft.. Quoad Tminem: 2dum. Re&e diftinguitur inter obligandum & (s Gd obediendum; cüm alia fit ratio obligandi, quae ts hd eft ipfa lex promulgara, alia ratio obediendi feu hls tinly motivum &objectum formale obedientiee , que eft honeftas relucens in conformitate operiscum du f lm e lege; unde Zifp. 1m. eft; quia juxta probabi- lem vis obligandi precisé à Legislatoris autori- &ulere &um ayi tate & volunrate, ac confequenter à fola lege formaliter habetur: econtra vis movendi ad af- prüs ibnorm fenfinn fidei ac veritatis üt dictee deber flare in autoritate & revelatione feu diétione: D/fp. ada n ( Domen eft; quia ad honeftatem conformitatis operis cum lege promulgata, lex & ejus promulgatio Ailfis Dd habent fe tantüm preefüppofitive, neque attin- guntur ab actu obedientice intrinfece &ür quod, Teui. cüm forían etiam obedienti difpliceant ; econ- l tra per actum fidei attinguntur intrinfecé tum lt af autoritas tum revelatio, neque poftrema habet E(fe,xel fe duntaxet preefüppofitivà , ür ex fiepe dictis Q NI liquet. — Quoad. 3zium. Alterutra ex modó datis Difparitas renet. [R (u ] T N 195 Dz Fipn&E 853 ii t95. Znfl. L. Sola autoritas fuüfficit pro hoc ecmümg affen(u: quidquid Deus revelat, verum eft: er- ln go etiam füfficit pro affenfü cujusliber particu- n & infiliie laris contentiin illo univerfali; dummodo ipfius continentia certó nobis conílet per revelatio- quim nem tanquam veram conditionem. — Cozf. prob. s vt Motivum füfficiens ad hunc affenfüm: omnis YODRC homo eft redemptus, füfficit eiam pro hoc alio: locut Petrus eft redemptus ; dummodo per modum diraj conditionis certó cognofcatur , Petrum effe ho- nel. f minem: ergo à pari. Conf. Plares fünt affen- r fus fidei, qui nequeuut proformali motivo par-. tiali habere revelationem. Ejusmodi fünt r. af* pund g vdieti fenfüs, quo credo Deum effe veracem ; quiaftul- entaj rum eft; credere aliquem effe veracem, quia ipfe operisc dixit f& effe veracem: 2. Affenfüs, quo credo du Deum exiftere; tum quia fic crederetur Deus tons d exiftere, quia exiftit, cüm Deum loqui involvat il ff? eum exiftere; atque ficidem peridem, autidem priüs & pofleriüs coonofcerem: tum quia ma- yeit lr gis noturm fic cognofcere vellem per minüsno- tum , quod ineprum eít eequé ac fi in lucidiffi- : ij 15 0 mo meridie rem quaererem accensá lucernà: 3. romge Affenfus de ipfa revelationis exiflentia , quam per actum fidei affirmo vel füppono; quia ipía (l nequit effe motivum judicande fuze exiftentice, - Be T. Aetorqueo, Sola Sapientia fufficir pro z v yiim hoe affenfü: quidquid Deus cognofcit verum effe, verumeít; & fola omniporentia fufficit pro g M hocalio: quidquid Deus poteft, eft poffibile: er- r W( gol )d i i R. 2. D. /4. 69 Conf; Sufficit pro hoc af- ues ii Íenfu, quid fit fidei IN. pro affenfu qualicunq eu J | i . ag L Dz Fipr. 354 dlinnde 1 fcuqui non fit fidei T. — Fides, àt fzepe jam di- &um, non eft quicunque affenfus certus funda- fatis lemden tus in preedicato quodam divino, fed debet in- niti divinze autoritati revelanti: Dixi, ZYanfeat; muli cot poteft enim ille affenfus univerfalis fumi condi- propori tionate , ita ut fic fonet: fi Deus aliquid revelet, pitntem verum eft; & fimiliter particularis fic:- fi Deus aylci? revelat Incarnationem , vera eft, &c. Poteftau- ( attor tem etiam fümi abfoluté & cum revelatione jam inny exiftente, ira ut particulares etiam propofitio- Irgend tüm de nes fint abfolutz, v. g. Incarnatio, quam Deus revejavit, eft vera. Jam veró autoritas quidem falicet fufficere poteft pro affenfü in prima acceptione, quoi minime veró in fecunda & pro affenfü abfolu- 10f | to. Aurio eft; quia divina autoritas connectitur fete d cum quacunque veritate conditionat? , fi nempe &alftere veritas reveletur: juxta communem autemién- fced tentiam, quae divinam autoritatem in preedica- lr to Dei neceffario conflituit, heec autoritas nec Dot. cum veritate contingente nec cum revelatione lige, conneétitur abfoluté, Unde patet etiam Xeio Q i ad prob. ; affenfüs enim ille poftremus univer- i fs falis eft abfolutus , immediatéque continet 1u fitim fe particularem, ac niti poreft divinze autoritati Q revelanti ; ideóque idem motivum füfficit a Y utrumque;, & quilibet poteft effe affenfus fidei; Cmp üt d. e. num. 71. 75. & feq. ; haec veró ex pro- dj T ximé diéctis non eveniunt in priore cafü. ET Conf. Y« IN. A(J. Cum omnibus exemplis. — 4 W fuo Wi (j qprob. xmi D. Stultum eft credere aliquem effe veracem, quia ipfe dicit f* effe veracem , fi ve- ( oA Facitas þjus non fupponatur aliunde nota jun- | Ui Dz Fipg. | 355 fj aliunde nota füpponatur /u22. fi ex parte volun- vertus f tatis datur motivum rationabil fed t e imperandi ta- lem affenfum N, fin minus C. Quamvis non- x I nulli contendant , per idem te ftimonium poffe ümior proponi Deum üt exiftentem ; Veracem & fà- qui r pientem, ac fimul loquentem , eóquód faltem sl ld ic la explicité non debeat priüs copnofti exiftentia & autoriras loquentis ; unde & primum mem- :ve.'arlonej'a brum permiflüm eft: cum communiore tamen Ü PTOKDOi'L loquendo, affenfus fidei prefüpponit notitiam ,quat tum de exiftentia tum de autoritate Dei aliunde, ritis ícilicet vel per lumen naturale vel per aliud at 1 quodcunque judicium previum, habitam. Hàc nf al notitià füppofità poteft voluntas prudenter im- oudi perare aflenfum , quo intelle&tus credat Deum A exiflere , effe veracem , habere au toritatem ; Ut ficut etiam in humanis ufüvenit , ubi fi quis te- 1 'm pfäil." ftetur f &on aut nunquam mentiri , & aliunde jons noram habeam ipfius veracitate d m ex illius pro- ] Wv ' bitate ; poffum hoc i pfüm prudenter credere, [ a quia ipfe dicit. At que hoc potiori jure tenet qus u in fide divina , ubi ex parte voluntatis dantur ontitt p'ura motiva rationabilia ad imperandum etiam ? ;]Ufüf circa res notiflimas affen(üm fidei ; qualia funt | füæc 1. ut fübjiciam Deo intelle&tum ; 2. ut ipfi, fi- wnl? dem precipienti , obediam ; 3. ut adipiícar fi- [ dei meritum a ! ; 4. ut maximam de re certitudi- ; al J nem ac firmitatem acquiram , cüm fides divina mohï- 'f ! ex füo motivo pree omni etiam evidentia natu- J f rali certior fit, üt inf. dicetur. — 74 . proP. 2di p j D. Crederetur Deus exiftere fimpliciter, quia m y,i exiftit fimpliciter N. quia exiftit dicens C. — Ita- $ f2 que um 356 Dr FipE, tut cte que cognofceretur idem per idem fed diverfo mnodo fümptum, ficut quando cognofcitur Pe- fdat difind trus effe animal , quia eft homo : idem etiam Juroner cognofceretur bis, non quidem eodem modo fogtio & explicité , fed diverfo modo , femel (cilicet Tevet explicité & femel implicité: denique füb diver- Ina fo refpedtu idem cognofceretur priüs ac pofte- f pl riüs; que omnia nec infolentia nec abfurda fl ex funt. . /4d 2. prob. N. id ineptum dici poffe, fi Quendt motiva prudentia adfint ; cognitionem quan- tumvis notiper medium minus notumrepeten- ils di, uti in fide divina evenire ex dictis ad prob. lineer 1mi exempli patet. Quin ipfà etiam allata pa- alteri nj ritas materiam hujus veritatis fübminiftrat ; cüm coram Sanctiflimo etiam in lucidiffimo meridie " accendantur lucernze in illius venerationem ac N obfequium. - 4d prob. 3tii N. afJ.. Cujus falfitas T ex ipfa objecti formalis natura detegitur ; utpo- em. te quod per fe & ratione füi attingi debet: fed tteyn de hoc fermo redibit infrà. fcdrion 196. Objic. cont.. 2d. Ad obje&um formale Worum fidei conftituendum debet admitti vel fola locu- r tio activa, vel fola paífiva , vel faltem ex utra- m[hngx que componi nequit : ergo. Pars yma prob. (j Locutio pertinens ad fidem eft illa , à qua res hiys dicta accipit veritatem, íed res dicta veritatem ii accipit à fola locutione inrerna: ergo. Corf.7. &ifern Quod determinat Deum ad loquendum verum; fimi ' , idem audientem determinar ad credendum: fed hi fola interna locutio determinat Deumad loquen- T. dum verum: ergo. Cojf. //. lllud pertinetad ia QNO ( l inoriyum fidei, quo precisé atta?co diftin gui- fii IN Dr Fipr. 357 d died tur credens à non credente & fidelisab infideli: ofciurb. fed attactà preecisé locutione externáà nonfit hec dem eia diftin&tio, cüm tam fidelis quàm infidelis reve- jem mii lationem externam attinpat; fit autem attactà m locutione internà , cüm hanc fidelis credat effe ib d revelationem divinam , infidelis nepet : ergo. s« p Pars 2da prob. Locutio proprié talis eft , que «c df feipfam & objectum manifeftat : íed ralis eft T Íola externa: ergo. Conf. J. Quoties ad lo- nem qe quendum alicui neceflaria funt figna externa, in mrepere;- ilis & non in actibus internis confiftit locutio ; d hinc enim mea cognitio non eft locutio refpectu nalitiy alterius hominis : fed Deo ad loquendum ho- (iraz;d minibus figna externa fünt neceffaria: ergo. p mert Conf. 11. Scriptura affignat pro motivo locutio- nem , qua auditur , juxta illud Apoftoli: £- Romti Ui des ex auditu : fed fola locutio externa aüditur: ergo. JPars3tia prob. Externa locutio ; utpo- | n5 T0 te confiftens in vocibus aut aliisfignis, eft per- feQionis minimse , & fecundüm rationem fig- nf norum poteft effe diverfiffima : ergo vel nequit precontinere perfe&ionem fidei, vel fidem j (l a Jdiftingueret fpecie juxta diverfiratem fignorum. Conf. Í. Fides divina eft virtus Theologica: fed qup * hujus obje&um formale debet effe praedicatum d Ü j ! Veri(äï:*?l divinum; non autem creatum, qualis eft locutio O/A/;u' externa: ergo. Cosf. I. Ex preemiffis, alterá yf Veïuæ fcientifica alterà probabili, in fyllogifmo nequit inferri conclufio fcientifica: ergo etiam ex mo- ndum: jj ii tivis partialibus , altero increato & infallibili , altero creato & fallibili nequit haberi affenfüs in- ertin fallibilis, atque hinc fides divina. diffinä Z3 m* N.A- Dz Fipr. $58 - IN. . ld prob. p. x 3« vel IV.imig. Quianec [oa ett in- nec externa locutio dat veritatem rei dicte, redoln fed eam fupponit ; vel D. 47. à qua veritatem mun ir accipit res üt & quia dita C. aliter N. quamvis mnini veró etiam locutio interna tribueret veritatem s &um hon tamen id praftaret rei üt dicte. — 4d Conf. vertt J.D. M. Quod Deum determinat inadequaté u tantüm & quafi caufáliter in ratione locutionis ferné d NN. quod determinat adeequaté & formaliter C. tte g Revelatio interna íeu activa imperat & quafi modo caufàt manifeflationem externam ; cum qua fi- cnit mul conftituit propriam & formalem locutio- m nem, unde Deum tantüm inadzquaté determi- p a. nat in ratione locutionis: complexum veró ex f utraque revelatione continet adaequatam ratio- Mi nem locutionis, & eft forma adequata, per qu ( quam Deus conftituitur loquens; unde & hoc fl complexum, fuppofità aliunde autoritate, Deum dtini formaliter & adequaté determinat ad loquen- QUtion dum verum. Zd Corf. II. D.od. p. min. Diftin- tTed guitur fidelis ab infideli , quód ille attinpat & credat revelationem internam tantüm N. unà pj lhint cum externa , quam interna complet , & alte- fv ro partiali motivo C. . Difcretio tota in.eo habe- Vetie tur, quód fidelis credat , infidelis non credat ; tüm . undecunque demum, propter illud complexum, Omnc in quo confiflit: objectum' formale adequaté QOnti fumptum. — ,44fprol. p. 2. . D. M. Locutio pro- m prie talis eft, qua» fecundàm id , quod dicit in recto , feipfam & objectum manifeftat C. que bUS, Q ] Q etiam fecundum id , quod in obliquo dicit , fe dl AW " & aliud manifeflat N. « Hoc ipfo autem nequit T N [S t Íola Dz Fipr. 359 Qu fola externa effe locutio formalis , quia haec in T d Ventiio rectofignum exrernum, in obliquo actum inter- num importat. d Govf. I. D. M. In illis & , quuri non in aétibus internis confiftit locutio materia- CT l AL A lis & impropria C. formalis & propria N. Uni- verfaliter autem. non credimus alteri etiam au- la J toritate prediro ; quia puré materialiter feu ex- terné dicit, aliàs quoque illi in fomno aut ebrie- mites C tate loquenti crederemus ; íed quia rationali La mnodo dieit , & dat figna externa ex dire&tione mqu cognitionis circa eorum fignificandi aptitudi- lr detr nem & ordinatione voluntatis ad fignificandum per eadem. |44d Conf. /I. D. M. Scriptura in | Vetot fenfu pofitivo atfignat locutionem, que auditur m nit C. in fenfu exclufivo affipnat IN. — Locutio, de w J qua fcriptura apgit, eftlocutio propria & ratio- de d nalis, hec autém licet feceundüm id , quod di- zb cit in obliquo , nempe fecundüm internam lo- dud cutionem non audiatur , eam tamen à fe, quee ] lehf in recto fümpta auditur , non excludit. Ad i d prob. p. 3. 3. IN. xm. Conf. Preecontinentia enira nN. Uüi J illa intentionalis , quae flat in virtute objectivé : D d motiva & connexione , partialiter etiam cone & : venire pote(t rei de fe minüs perfectee, cum to- j od tum complexum ex autoritate & locutione s omnes perfeCiones fidei intentionaliter prae- J contineat: quin fimilem pracontinentiam phy- ï j ficam füfficere conftat ex actibus fupernaturali- ï um | [ iati : bus, quorum partiale principium eft naturalis T etiam porentia. ad. Conf. D. Locutio diverfa j diftingueret fidem fpecie phyficà duntaxat & ut ad T2 materiali C. theologicà & formali N. - Sic [ dem Z;4 i 560 Dz Fips. | um Eo fidem humanam materialiter tantüm fe habet; quód teftis loquatur linguá gracá , latinà, vel defie nutibus; fic & diverfitas illa fignorum fe habet. | queli "d Conf. £. 3. D. i. Objectum formale vir- tim turis theologicaee adeequatum debet effe preedi- Kcrpto catum divinum NN. faltem inadesquatum C. vid. ane d (ibior num.30. 22d Couf. 11. w. IN. Con[. Difp. eft 1. quia praemifía probabilis per conjunctionem Árionis cum altera fcientifica non redditur fcientifica: A. revelatio autem conjuncta diving autoritati & Qunty ab hac informata fecundüm omnes fit infállibilis, tim d 2. Quia in conclufione talis eft connexio extre- b morum inter fe, qualis fuit eorundem cum ter- thed mino medio; cüm autem hec non fit nifi pro- Qu babilis, nec illa potefteffe fcientifica: econtra in- Apolo; fallibilitas fidei haberur ab autoritate abfoluté & &t QO determinaté condexa cum veritate objecti üt c'xïi) 1 dicta; cum veró hec debeat haberi per locutio- Q J nem creatam , quantumvis ifta de fe fit fallibilis, füm ad illam abfoluram & determinatam connexio- Dren nem cum veritate dicta pertinere poteft, & fic C5 anfallibilitatem fidei communicare. ( T QuzmEs: ; du Aevelatio privata pertimat ad obje&um forimale fidei tbeologicee ? dem di 197. JVota. Revelatio privata feu fingularis eftilla; qua fit à Deo perfona private de re- p t bus five ad fe five ad alios pertinentibus, quin tamen ab Ecclefia proponatur credenda : Publi- | lMe ca feu univeríalis ac Catholica communiter di- f& citur, que ab Ecclefia proponitur üt credenda; ]b d to- Ti vel àt aliqui explican; ; qu& fit in ordine a tam p Dz Fipsz. 461 fe hi ! tam Ecclefiam , feu cum intentione, ut toti Ec- iL Y clefie credenda proponatur. Hoc fuüppofito nfe hd quaítio mota przcipue verfàtur circa fufficien- tmde i tiam revelationis private , fed ramen fufficien- f p ter propofitae; quamcunque enim revelationem mv antecedenter ad fidem debere cerró faltem cre- ip. dl dibilem proponi, inf. dicetur: ex cujus propo- ROt fitionis defectu plures revelationes etiam publi- Cs c&, ac expofite in Sacra Scriptura, non cre- YOf duntur pofitiveé ac explicité fide divinà prafer- nf tim ab indoctis. "Thomiftee communiter, qui- xio at bus accedit Valentia, eam füfficere ad fidem cumt theologicam negant: alii communiüs affirmant, quam Ííententiam , üt teflatur Catharinus in nifi p Ontta P Apolog. contra Sotum C.ult., P. Laynez acri- Yolut ter cotra Sotum, in Tridentino communi Con- jgd d cilii approbatione roboravit. Sed alia ex parte r x oritur hic etiam controverfia cum Heereticis i tum AA, tum RR. apud Hofium L. z. cont. Qnneyte Brentium , & apud Bellarm. L. 3. de Verb. Dei &l C. 3. qui negabant füfficere pro omnibus ad fi- dem revelationem publicam, fed exigunt eam fieri unicuiqug immediate à Deo. rwwü 198. &. . Ad affenfum fidei , qui fit ejus- dem fpeciei & habitüs cum aliis fidei divinee ïggufaä actibus , fufficit revelatio privata , füfficienter $ äeh propofita, de quacunque materia; confequen- ; | ter revelatio ejusmodi pertinet ad obje&tum for- ; I male fidei theologicse. Prob. Aflenfüs fidei j theologicee ex füo conceptu effentiali folüm exi- at git; ut fit affenfus fapernaturalis, liber & obfcu- C'rld f 1us propter Dei loquentis autoritatem : fed to- u ) tum Dz Fipr. 562 Aütett a tum hoc haberi poteft, ubi revelatio duntaxat privata intercedit; cum hec nulli ex memora- | dicit:/ | frmdn tis praedicato repugnet: ergo. Cozf. 1. Conc. | dilria "Trid. feff. 6. C. 12. declarat , neminem poffe busin | certó fcire, nifi per fpecialem revelationem; i rer quinam fint à Deo electi ; & Can. 16. definit; pnpi neminem certum efle poffe certitudine abfolutà DIui & infallibili de füa oratia & perfeverantia , nifi j la b id ex fpeciali revelatione didicerit: ergo füp- ] lia ponit privatam revelationem poffe conferre apdu certitudinem fidei, háncque ex illa effe poffibi- d lem; cüm aliàs inepta evadit exceptio Concilii; de quo contrarium teftatur Catharinus l. f c. [17777 | f ] Conf. 11. Scriptura preefertim ad Hebr. C. 11. recenfet plurimas revelationes factas Patribus | IL.pro V.'T., & alibi fimiles profert Bm Virgini; S GRtir. Jofepho , Zacharie &c. indicatas ; quas nemo : Iny, | Qu dubitat ad fidem eorum "Theologicam füffeciffe: Hiftoria Ecclefiaflica addit non pauciora exem- CdtUr | m pla de ejusmodi revelationibus privatis, circa j preedeftinationem , & obitum Sanctorum aliás- | i | AT, ] que res plurimas; quibus fidem abnegare teme- j rarium ac imprudens foret. [ fty 4 B 199. JVec dicas J. Fides theologica non po- teft habere aliud fundamentum , quam Apofto- ï Q Vice Y lorum & Prophetarum, juxtaillud ad Ephef. 2. Superedificati [upra fundamentum /Apofloloruim €$ mraqL ls Propbetavum ipfo [ummo augulari lapide. Chriflo Jefu. Sed hoc fundamentum eft fola revelatio g publica & toti Ecclefiee facta: ergo.. Hinc etiam ln D* S.Th. p. r. q. 1.a. 8. ad 2. docet, fidem noftram ) MH Toty h i innitiArevelationi ; Apoftolis ac Prophetis; non qu- "s. ^ Drz .FIDE. 363 ) Qontez autem aliis DoCtoribus fa£tee ; & 2.2. q. 5.a. 3. Qs dicit : Formale obje&um fide ef vevitas prima , LOm Jecundim quod mazifeflatur im Sacris Scripturis t2 do&rina. Ecclefic. m pl AVec Conf. 1. S. Aug. pluri- latiotn bus in locis cenfüit non poffe fidem adhiberi . Qf nifi revelationibus publicis , feu per Ecclefiam e qbfoy propofitis ; hine L, cont. epift. Fundam. C. 5. nf d Evangelio, inquit, zon credevem , uifi me Catbo-. «f lice Ecclefie commoveret autovitas. Etin ep. 19. confet ad Hier. Solis fevipturarum libris , qui. Camouici du appellantur , didici bunc bouorem (nempe fidei) deferve. Con Item in Enchir. C. 9. afferit, /f/Ze ea us 1 pautinn credi, que ad veligionem communem perü- . C j uent. INec Conf. IJ. Concilium Lateran. V. Can. Pal II.prohibet ; ne revelationes privatze preedi- Xïgïm: i centur, nifi ab Ecclefia fuerint approbate; Et yas n Innoc. III. C. Cum ex imunt&o. de Hereticis. if Statuit ; ut revelationi fpeciali fides non adhi- beatur , nifi miraculo confirmetur. Ergo ju- n ent j d dicàrunt revelationes ejusmodi non füfficere ad fidem. ii 'aliaS- fe . D. M. Fidestheolopica, üt fimul eft po- fitivé Catholica , nequit habere aliud fundamen- nf tum C. prazcisé ür theologica eft N. — Omnis quidem fides Catholica eft theologica, fed non ApOF vice versá. Dd Conveniunt enim in eo , quód utraque nitatur divino teftimonio; atque hoc Inti Cb lJ]( fidei effentiale ac neceffarium eft: differunt ve- 5 ró, quód fides theolopica preefcindar à teftimo- N elan at nio Dei publico vel privato; Catholica autem üt talis nitatur teftimonio publico , h. e. vel ad xf totam Ecclefiam dire&to vel Ecclefià mediante $j n pro- » Dz FipE. , 364. fiber propofito; privata etiam üt talis teftimonio ni- tatur privato, h. e. immediaté à Deo vel medi- amN n Tif ante fuübftantià rationali privatà ad unum dunta- xat vel alterum directo; ex quo capite particu- (imedi laris dicitur, non autem Catholica nifi negativé m vel in fenfü latiore, quatenus fcilicer fidei Ca- pura( Cüm veró hac dif- dimp: tholice non eft oppofita. ferentia fe habeat duntaxat vel ex parte fübjecti güpe 2 fidei, vel.ex parte modi aut medii recipiendi WE revelationem à Deo, eadémque maneat ratione lincab vum divinc autoritatisloquentis ; manifefté fequitur; fidem manere fubfílantialiter unam & unitate tum n habitüs ac obje&ti formalis; folámque differen- ispr tiam effeaccidentalem. ' INeque his adverfantur ldbuí verba Apoftoli in prob. Maj. allata; loquitur Wüipo enim non de veritate quacunque fingulari, quam Tum, | Deus uni revelare poteft ; quin noram velit ef- a qedon Íe omnibus, fed de doctrina, quam oportet Totem effe publicam in Ecclefia & omnibus ejus mem- pory verbur bris communem; unde nec ejus fundamentum poteft aliud effe, quàm revelatio publica; h. e.; bE lp[a« n primüm per Prophetas & Apoftolos, deinde per alios Ecclefiee miniftros propofita. NNeque tyli : C contrarius eft S. 'T'homas, qui fimiliter hic lo- quitur de fide üt Catholica, quod abunde de- ii ff El fignat tum loco 1mo, ubi ait: //4es zoflfra, nem- pe communis & omnium fidelium; fupponít- ltion que aliis etiam revelationem fieri poffe, atque yed fidem privatam effe poffibilem; tum oeliis locis Wt n. 193. laudatis, ubi propofitionis per Apofto- gt los aut Prophetas faétee non meminit. P Ti ffe ad- Co?f 4. & fimiliter D. Cenfuit non po mQ; hibe- » Dz Fipr. 865 TO hiberi fidem Catholicam C. pracis? theologi- idmg. cam N. Ceterüm in 127 textu S. Auguft. fo- m don lüm oftendit Ecclefiam efIe regulam infallibilem, : p & medium ordinarium à Deo deftinatum ad co- l D gnofcendum, quid fit pro Evangelio & Scri- fids ( ptura Canonica recipiendum , Deümque fecun- ha düm ordinariam providentiam de veritare Evan- efilgd gelii per Ecclefiam ejüsque autoritatem, non :ecipi;ndi veró per privatas revelationes inftrauere, atque f TAf hinc ab illa preefcindendo non dari facilé moti- friti vum füufficiens credibilitatis. Hoc autem affer- ( Untis tum non prohibet, quominus, fi S. Augufti- dilite nus privatam de Evangelii veritate revelationem erfantt habuiffet , eàdem ad credendum Evangelio mo- oquit veri potuiffet, perinde ac plures Sancti, quos num. pr. retulimus, fimili revelatione ad alia g | 3'3;/[ [ credenda moti fuerunt. ln 24o jure negat ho- norem fidei theologicee exhibendum aliis fcri- | OPW m ptorum quorumcunque autoribus, cüm & fi verbum Dei non loquantur. Ín 37/o autem ver- menti 3b i ba ipfà declarant , fermonem effe de fide Catho- ii lica. 44 Cozf. II &. D. Conf. Indicárunt ejus- M ( modi revelationes non fíüfficere ad fidem eli- ciendam ab eo, cui à Deo immediaté facte & hi I füfficienter propofite füntN. ad fidem elicien- dam ab aliis C. — Aliud eftadhibere fidem reve- , I j J lationi fibi faétze & faris propofite , aliud eandem X praedicare publicé, ac credendam aliis propo- nere. iimum nec prohiberur à Concilio, nec APOR prohiberi potuit , üt füprà eft oflenfüm: 2dum merito prohibirum eft propter impios & fana- H fibi factam " ticos ; qui revelationem privatam lik men- 366 Dz Fipz. mentientes, commenta füa & errores cum pree- (e dii &t fenti feductionis alienze periculo vendirare fo- lent: atque huic Ecclefiee preecepto, quod au- D fos ii dire à Deo ipfo jubemur omnes, eft obedien- (ei; tà dum, neque revelationes private etiam indubi- tató factee à Deo predicande fünt, niíi priüs ditione wpot fuerint ab ea examinatee & probata. Simili ra- tione intellige Innocentium. d p frun 200. JVec dicas ]. Ex thefi afferta fequun- tur pluraabfürda; fequeretur enim r. Aflenfüm il gof b revelationi private praeftitum pertinere ad do- num prophetize. 2. lllum, cui revelatio facta Á & füfficienter propofita eft, teneri credere. 3. | läïllOHil | iNon credentem ejusmodi revelationi amittere | endam habitum fidei, imó effe haereticum. — 4. Infide- | Ti lem, habitu fidei deftitutum & reliquis articulis | i | non credentem, poffe credere fide theologicà; | i, fi Deus privatim ipfi aliquid revelet. | trdis & /V., /AfJ. , Ícilicet heec fequi , vel effe abíür- QUnt da. Etquidem 22 1m. . Se4. univerfaliter füm- ! odf ptam; nam prophetia inprimis latiffim? füm- | Wt pta, feu inftin&tus propheticus, qui à Deo qui- ; üinil dem immiffus verfatur maximé circa occulta & | Al praefertim fütura contingentia, non tamen ag- BuX nofcitur effe à Deo, aut unde proveniat, aut j Titen quis ejus verus fenfus fit, faris per heec mani- tts (i feflé difcrepat à fide: nec minüs aperta pro- & im phetia laté fümpta, quee eft manifeftatio rei per ; M]g -actionem quamcunque etiam àlocutione Dei di- B verfam , nempe per fcientiam füpernaturalem; B autlumen etiam naturale,Angelum vel hominem 1b proprià autoritate Joquentem data , differt à fi- k Roj Dz Fipr. s 367 Qu p dedivina. Quamvis veró prophetia ftrictà di- Vr ) €ta fit manifeftatio rei per locutionem divinam Deíque autoritatem interpofitam , & hinc affen- quia Lbl fus illi à Propheta praftitus poffit effe actus fi- dei; tamen nec omnis actus fidei etiam in reve- m incïc:ïir Dil s latione privara fundate eft cognitio propherica, Sini t utpote qua tanquam pratia pratis data imme- diaté pertinet ad utilitarem aliorum; nec etiam a iqu omnis cognitio prophetica eft actus fidei, cum Af illa poffit effe evidens ac frequenter etiam ha- l ] beat evidentiam in atteftante. Ted duio t "dd.2.*. Illum teneri non difcredere reve- edete lationi fufficienter propofitee, non tamen teneri amittt eandem affeníü pofitivo ac eliciro ftatim crede- , Info re, nifi interveniretfpeciale Dei preceptum cre- s i dendi ftatim , vel aliquid ex illa exequendi. xolrà Hinc, fi Sara & Zacharias reprehenfi fünt ob tarditatem in credendo revelationi privatae, id fedit contipit velex dicto capite ; vel quia aliquo mo- do difcrediderunt; vel quia per fe loquendo eft jerlut m f* pofitiva imperfectio & veniale peccatum, revela- tioni hàc ratione propofite non ftatim credere. ]o Q"* al "d 31. Y. C. 1. $eg. Habitus enim fidei, ütex Trid. Seff. 6. C. 15. liquet , amitritur per infide- nid 9 litatem pofitivam : eft autem pofiriva infideli- tas diffentire revelationi fufficienter propofitae 71 r ex impia voluntate non fübjiciendi intelleétum in Dei obfequium, ad quam nihil refert, an re- m aDelür velatio publica fuerit, an privata. ltaque ne- hralenh gatur, hanc fequelam effe abfurdam. —Quoad 2d. Se4. Sanch. Vaíq. & Layman negant ejus- ynid 4 modi infidelem dicendum hereticum, cüm ta- i " l$ a & Dr Firt. 368 lis ftri&t& loquendo fit tantüm is; qui pertiracie st c0n! vere f ter negat; qu: proponit Ecclefia; Alii cum Sua- rez concedunt illum fer& hareticum quoad E qi Ti5 noi culpam & in foro Dei, non autem quoad po- nas & in foro externo Ecclefi;e: rmum qui- ds Pat dem; quia ille diffenfus contrarié opponitur £i- , : dei & quidem cum pertinacia, refiftendo reve- Ym * lationi füfficienter propofite: 2dum; quia Ec- ticl (s q clefia non punit nifi Apoftatas à fua, h. e. ca- dunmax tholica fide. Quodfi diffenfüs ille contineret n r huncalium: prima veritas non eft infallibilis; [ vel continet folüm interné, & fic poenis Eccle- Gend fice non fübjicitur: vel etiam externé, proden- do fcilicet. fe non credere revelationi divin&; ! [f /ü]j/f ] & fic erratur etiam in doctrina catholica. "Ad "] l 4/. &. D. Infidelis ejusmodi poffet credere fide feind fu. habituali N. fide actuali, ex füppofito preefen- tis auxilii neceffarii tranfeuntis 'T. quod N. effe Duy; Qu abfürdum, ficut abfurdum non eft peccatorem habitu charitatis carentem fed auxilio tranfeun- | Yeo f NT re adjutum elicere actum charitatis, Dixi ta- men, ZYan[eat;quia communis fententia tenet lyil [ infidelitatem pofitivam ita opponi affen(ui fidei , ut diffentiens uni objecto fufficienter propofità Ti revelatione non pollit affentiri alteri, in fenfü | ln compofito prioris diffensüs ; eóquóddivina fi- B Tif des importet voluntatem credendi Deo füper omnia & ür fümmee autoritati in quacunque m materia. B 201. R. /7. Ad credendum fide theologica | dj | non requiritur revelatio privata feu fingulis ho- Vi minibus immediat? à Deo facta, — Pro/, ex pra- Wt R .Dz Fipx. 969 t xi continua, quam in tradenda & propaganda La verz fidei dodirina Deus . conftanter fervavit. um qui Et quidem in;V. T. manifeftum eft revelatio- u g nes non omnipus promifcu? fidelibus , fed pau- Inun g* cis Patriarchis & Prophetis immediaté fuiffe fa- Dotir Qas, ab his veró communicatas deinde aliis: idem patetin preceptis, queis Deus fideles An- :ndobrevg:- ;u d Uf tique Legis voluit fpecialiter fibi teneri obftri- , h €tos, qua non omnibus ac fingulis, fed certis contit duntaxat perfonis à Deo immediat& propofitze T fünt, per easdem aliis deinceps promulgande Hinc :l sl A ac tradendee. elus de. Abrahamo ; prodr» Genef. 18. v. 19. inquit: Sc/o, quód precepturus 1i d f filiüs fuis , €y domui juee poft [e , us cuflodiant viam ia / Domirni , eg faciant judicium & juflitiam ; nempe dere! fecundüm ea, que Deus illi immediaté prece- perat. Ext Exod. 14. v. 31. dicitur: Crediderunt ) Pï'rfþ,' u Né Domino g. Moyfi Servo. ejus; Deo nempe tan- at quam loquenti immediaté ad Moyfen, Moyfi frin veró tanquam proponenti, qua à Deo accepe- s d rat. Similiter in N. T. miffüs e(t primó Joannes yia Baptifta, uz zeffimomium perbiberet de Lumine,h.e. :B[Uï ü*" de Chrifto : poftea Deusipfcin fumpta Carne im- mediaté docyuit eos, ad quos pervenerat ; adalios p , nb autem mifit, Apoftolos juxta illud Mar. 28. v. 19. d* Euntes evgo docete omnes gentes &gc. Ex AGt, 1. v. g. j d Eritis smbiteffes in Sevu[alem &$ in ommi udzatg J Samaria , 9 usque ad ultàmumterre. . Conf. Si im- 1nediata ex parte Dei revelatio foret fingulis cre- " dentibus neceffaria, illa etiam fola fufficerer ; cüm vO & debitam rationem objecti formalis habeat ; & xl cerürudinem etiam nancifci fupponatur: fed ex rj a Qe p . Dr FiprE 370 ' hoc varia abfurda atque cum modernaDei provi- Qum dentiain Scripturis revelata pugnantia fequeren- Chri u tur; nempe fruftra effe verbum Dei fcriptum & traditum , fuperfluas inftruétiones per Eccle- uf fize miniftros, vivam & animatam fidei regulam OWW , nullam neceffariam , aliáque plura , quibus fubla- dinit tis fidei unitas & erga legitimos Paftores obedien- óntih tia ac fübjectio tolleretur; herefes & contrario du ac divifiones innumere nafcerentur. ff 202. INec olflat 1. quód Jerem. 1. v. 33. di- li, catur: Dalo legem 1meam in vi[ceribus eorum ; €9 Tere f àn covde eorum [cvibany eam ; ac v. 34. IVon doce- bu,( bit ultra. vir proximum [uum &2 frater fratvem | Undi füum dicens: : Cognofce Dominums omnes énim co- | ii | gnofcent ine. Nam Legis Evangelicae, de qua hic f f fermo eft, promulganda: quidem fit promiffio; r quin tamen dicatur fingulis immediaté per Deum | pl vel Chriftum eam effe revelandam; fed aliquibus | Wieg imrediaté , aliis mediaté per Apoftolos & eorum du Succeffores , quibus proinde mandatum illud | fs Matth. 28. impofitum fuir. Porro lex hac di- | imd citur fcribenda in cordibus fidelium, non per | revelationes immediatas finpulis faciendas; fed * hn l per interna grarie auxilia, quae exrernam pro- pofitionem & auditum fupponunt, tantóque co- l ái piofiüs danda fünt, quantó Lex Chriítiana pre Lege Mofaicaeft perfe&ior. Similiter per ver- 203 : fum alium inftructio externa & myfteriorum per Apoftolos & Ecclefie miniftros propofitio non imm excluditur; fed fignificatur duntaxat, in do- f €trina Legis Nova tum diícenda tum opere Qb]a complenda precipuas fore partes divinee gratiee | i quam DE'FID?. ET ii quam abundantiffimam | Supremus Magifter f Chriftus fuà nobis rmorte promeruit , juxtaillud p 1.ad Cor.4. Nequé qui plamtat , eff aliguid , neque pb qui vigat; [ed , qui incrementum dat , Deus. IVee g obflat 2. ilud 1. Joan. 5. IVoz. meceffé baletis , ut busil aliquis doceat vos : fed ficut untlio ejus. docet vos de :0be omhibus , 62 verum e[! eg' gon efl mendacium. Nam Contt; di&um hoc effe propter Pfeudo-prophetas, fip- nificat iple veríu precedente: /4ec Jcripfti vobis UT de bis , qui Jeducunt vos; quo monentur fideles cá- u vere fibi à doctoribus falfà dogmata fpargenti- Nonite bus; &adherere doctrinze ab Apoftolis traditee. r f Unctionis aütem nomine hic non venit imme- T2 diatà revelatio vel rerüm credendarum propo- : quil fitio, fed interna illuftratio & infpiratio, quá iomil ominéS excitantüur ad eà credenda, qua per xl Apoftolos & Ecélefiam credenda proponuntur: lgl unde etiam praemiferat Apoftolus: 7/os quod ar- vtetr diflis ab initio , in vobis permaneat. Reliquae di£- " ficultates hic moveri folitee pertinent ad mate- ul riam de Ecclefia aut fpiritu privato; quam vide noty loco proprio. ïdüs j j um p ARTICULUS IV. n t9 Quomodo /Jutovitas g Locutió Diviná oq u attingatur ab a&u fidei ? .Pef [d 205. NTOta. Omne jüdicium , nifi verfetur cir- n ca veritatem ex rerminis notai aut j immediatam , affirmat vel negat objecum n* fuüum materiale propter aliquod tüotivura feu objectum formale; adeóque intellectüs ii ejus- attingit, Potelt autern illud modi actu morivum Aa 3 attins quam ii 372 Dz Fipr. attingere vel ex?riz[ec? vel intrinfecó: 1mum fit; vt t mordi fi quidem motivum moveat inrellectumjad judi- cium , fed ab actu previo proponatur , non au- eic tem à judicio ipfo cognofcarur; uti fit in moti- mord vis duntaxat impellentibus & actus imperantes Ts fp ecificantibus: 2dum accidit, fi motivum non fs tantüm moveat inte llelle&um ad judicium; fed Rur- biby ab ipfo etiam judicii a&u cognofcatur. ts füs quod intrinfecé atüingitur, poteft attin- df gi vel àt quo vel üt quod: autvinecé it quo axtin- durin gitur, fi à judicio quidem cognoícatur moti«- mng vum, non veró affirmetur ; zzzrinfece.àt quod at- f ringirur, fi per judicium illud fimul affirmetur. Qtm Qlamvis veró poftrema conveniant cum illis, není qua num. 29. diximus, atque hinc etiam alii hrsr quaftionem proponunt hác formulà: utrüm t autoritas & locutio divina fint objectum forma- form le quo aut quod actüsfidei? altiüs tamen aícen- Bs dendum & prioribus verbis utendum duximus; &il tum quia nonnulli negant. neceffarium effe; ut f fides divina morivum fuum attinpat intrinfece : lt tum quia non omnes in explicatione memora- medis ta objecti formalis convenire videntur. W | 204. Dico /. Aétus fidei theolopicee intrin- & fecé debet attingere autoritatem & locutionem dl divinam. Pro/. Quilibet a&us virtutis intrin- cel feceattingere deber objectum formale propritim Tiün virtutis, ad quam pertinet; tum quia objectivé Qu fpecificatur ab illo objecto formali; fpecificari Qu aut nequit ab eo, à quo ex modo fuo tenden- — — t di prafcindit: tum quia alioquin difcrimen non t habetur inter actus virtutum proprié & re glu- ivé p DE- Fipr. 373 1 &Hvà tantüm tales; aut omnes actus virtutum nl moralium imperati à charitate proprié forent T aétus charitans, vel econtra in cafü , quo virtus i inno moralis imperaret aétum charitatis , hic effet mo- m ralis dicendus. Sed objectum formale proprium iyunt fidei theologicee eft divina autoritas & revelatio; dums LA üt ex prioribus articulis patet: ergo. Cozf. Ut actus fidei dicatur theologicus , debet ab aliquo vl at fpecificari in ratione theologici: fed nifi attingat [ T intrinfecé autoritatem & locutionem divinam; fur 1 non poteft aífienari, unde in ratione theologici j qutïï.- Ípecificetur: nam 1. illud nequit dici effe obje- f étum materiale; partim quia hoc nullibi ratio- um ii nem fpecificam tribuit, partim quia objectum xtam 1 materiale fidei frequenter creatum aliquid eft ; u atque à Deo diftin&tum: 2. Non eft objectunt m* formale; quia preter autoritatem & locutio- men nem nullum aliud predicarum divinum ex f. d. f ad illud conftituendum pertinet: 3. Nec eft re- 14b Ípe&tus virtualis motivi, nempe autoriratis G vt locutionis, qui ftat in eo; quód actus fidei im- m mediaté inniratur veritati myfterii, fed neceffa- i rió prefüpponat apprehenfionem vel judicium ( infffü' de morivo illo; tum quia aliàs actus relipionis od effentialiter praefüpponens cognitionem de ex- (sf cellentia Dei; quam ipfe intrinfecé non attingit; yi numerandus effet inter actus theologicos: tum jem quia effentialis illa praefüppofitio non tantüm 1CCW gratis afferitur, fed & rem non expedit; nam m ia affenfus intrinfec& attinpens preecise immorta- t litatem animee tanquam objectum materiale non antem jnd prefüpponit poriüs autoritatem Dei teft (in Aa3 quàm p —— Ds Fipr, 374 Quäm motiva alia, quibus rum probabiliter fua« &tpo deri tum fcientificé demonftrari poteft. Ergo. &l (X E ?f 205. Dico IJ. A&us fidei theologice etiam intrinfecé üt quod debet attingere autoritatem prüs (j & locutionem divinam. .Pro/. ''endentia fidei m effntialis eft haec: Credo v. g. Trinitatem, quia TAV Ls Deus, qui eft füummse autoritatis revelavit; & hinc fides dicitur virtualiter difcurfiva: ergo au- li w toritatem Dei reftantem intriníecé üt quod feu &q affertivé attinpit, aut affirmat. — 7Zgf. etiam Ad- d £190 verfariis eft certum: Cozf. patet ex ipfis termi- nis, & inde etiam oftenditur ; quód exiftentia p motivi folüm apprehenfiva fit neutra ad exiíten- Tam dum & non exiftendum, ad inferendum & non Íim | inferendum objectum materiale ; unde prove- hu;uq nit; quód inrellec&tus nihil potfit inferre ex pre- f u mifífarum obje&to meré apprehenío. Comf. "É Cuf. De ratione virtutis theologicae eft conjungere &ont immediaté cum Deo potentiam , cujus eft virtus &il ex d. num. 30. ex D. Thoma ; intelle&tus autem It non conjungitur cum objecto nifi per affenfum. ! Kl 41. Objectum formale fidei mover, ütinquiunt, d er convenientiam ad affenfüm objecti materia- T ]s j * Is; h. e. non aliter mover ad affirmandum ma- Tüy teriale, nifi quatenus formale apparet üt verum [ affirmabile ; ficut divina bonitas movet per con- ! venientiam ad amandum proximum , quatenus A Ni nempe ipía bonitas apparet üt amabilis: ergo nequit afhrmari materiale , quin formaleaffirme- p tur. ///. Amor efficax objecti proprer aliquam Tion bonitatem eít amor efficax ipfiusbonitatis; vo- l litio mnedii propter finem eít volitio ipfius finis: l er gO M Dz Fipr. 375 Yltetls jj ergo & affertio myftérii propter autoritatem i. U & locutionem divinam eft afferrio utriusque. r " 206. Objic. cont. 1:. Motivum eít natura IOR prius fuo actu : ergo fi attingeretur per eundem enu f actum, actus erit prior fe ipio & pofterior; quia [em g motivum üt cognitum movet, ür cognirum au- hvt d tem actum dicit. Cozf. 1 Pro priori ad actum p fidei apprehenditur divina auroritas revelans, qui ex qua apprehenfíione affulget menti veritas exi- m A flentie revelationis & etiam veritas myfterii : J l tlf ergo in propofitione utriusque veritatis poreft eXi M poftreme affentiri , quin hocaffenfu attingat pri- | [! i: mam , falrem in caíü , quo Deus negaret concur- ná m fum íuum quoad utriusque attingentiam. Sed e tOR hujusmodi affenfus effet formalis fides; cüm ob- T Ícur& procederet à lumine revelationis: ergo. - Ugl Conf. IT. Atlenfüs preftitus myfterio, quia eft conforme divinz revelationi , eft affenfus fidei : yjum el ii fed hic non attingit intrinfeceé divinam revelatio- ia * nem; üt paret in actu religionis: ergo. Cogf. //I. fion Ad conficienda Sacramenra vel celebrandos con- n tractus non requiritur intentio actualis , fed vir- matt tualis fufficit: ergo & ad actum fidei non requi- lum f ritur refpeétus formalis motivi, fed füfficit vir- Lv tualis modo fuprà expofito. eu E. D. /4. Motivum üt cognitum illo actu ; T l TT ad quem movet, eft prius natura hoc ipfo actu 3 6[00 N. üt cognitum alio a&u preevio praefertim ap- finm prehenfivo C. Si motivum prout exercens ra- j tionem motivi in a&u judicarivo femper debe- 1qu1! j n ret prius cognofci, quàm moveret ad actum, daretur proceffus in infinittum; cüm apprehen- y I fio It Aa4 m 976 Dr FipE, fio motivi ex di&is fit neutra ad inferendum veï wfef non inferendum , & judicium fit actus cogno- medi Tod Ícitivus. Iraque motivum immediaté determi- nans intellectum ad affenfum fine alio motivo, dl üt priüs incognitum movet intellectum ad pri- Yi mum aétum intellectüs, quo cognofcitur; quod eioy TT omninoin porentia cognofcitiva ftatuendum eft, [ RU utpote per quam priüs ignotum fit notum per rimam füi cognitionem ; quaruvis reípectu po- il 1 fiir, tentigappetitivae motivum debear per praeviams non quidem volitionem, fed cognitionem pro- Il poni, eoquód hec non feratur in incoenitum. pR "d Conf. L. . 1. Tvanf. Entbym. IN.. Sub[: 'Talis fenmj eninr affenfus immediaté ac intrinfecé niteretur dütf veritate myfterii; unde ratio addira nihil evin- ! la cit nifi affen(um illum extrinfecé, denominativé |. fiftn ] ac reductivé tantüm efTe fidem. — & 2. JV. Conf. vehti Enthym. Nam vi illius apprehenfionis myfte- ünde düm. rium non apparet verum in fe ipfo, fed folüm in autoritate revelante; adeóque nequit ex illa | 'üro apprehenfione affentiri myfterio ; fiftendo in a ipfius veritate, fed intrinfecé propter divinam for autoritatem revelantem ; ficut ex cognitione Vs proponente media üt ad finem urilia voluntas qi non porteft eligere media, fiftendo' in eorum la bonitate fecundum fe, fed duntaxat üt utilia ad T finem, & propter hunc intrinfecé atractum; fi- IY quidem quandocunque voluntas fiftir in boni- D rate mediorum fecundüm fe , non poreft dici for- Ti malis neque proprié proprer finem, fed mate- n rialis tantüm electio. Atque hanc in rem D. Tho- Q Inas ubi 1. 2. q. 12. a. 4. ftatuiffet; voluntatem ti polie )Dz Fipr. s rpd fldllm»*l poffe ferri duplici aétu diítin&to in finem & in i 00 media , quando appetit finem fecundüm fe; & d. media fimilirer ; negáffet autem, poffe ferriactu mom, duplici, quando vult media propter finem, di- ndr xiísétque tunc voluntatem eodem indivifibili r a&u utrumque appetere , fübjungit: E* ef? fimi- n le de intelle&hu , qui fi abfolutà principiatg conclufio- zem confidevet , divev[a efh. confideratio utriu $4ue s OR x pacn D(; in boc autem quód couclufioni propter principia affen- jr fitur , efl unusg a&us iurelle&üs tantum. "d Conf. D Wa IL.. D. M. Eftaffenfus fidei, fi fit affenfus pro- ogm:us. prer conformitatem. fecundüm id, quod dicit termini ad quem C, fi fit (ecundàm id, quod. J Ti iterett dicit fündamenti N. Fundamentum, quod in Jl evt hae conformitate refertur , eft objectum ipfum muna ï fuftinens denominationem conformis cum re- A [ velatione ; terminus autem eft ipfa revelatio: ; mH unde fi affentior propter conformitatem fecun- r düm id , quod dicit ex parte fundamenti, affen- r * tior objecto propter ipfum objectum, qui non ab eftaffenfus fidei; fi antem affentior propter con- (dind formitatem fecundum id , quod habetur ex par- jl tetermini ; affentior propter revelationem ; eám- que intrinfece attingo ; & hic eft affenfus fidei. oliti aQ Itaque dum dico hoc judicium: Anima eft im- Ut mortalis , eft verum, quia eft conforme divinee revelationi , habeo actum fidei , fi fenfus fit: Ani- Jf , | 13001 ma eft immortalis, quia ipfam talem effe enun- li tiat infallibilis Dei revelatio; fidei veró actum K n non habeo, fi fenfus fit : Anima eft immortalis, quia ver& in fe ipfa habet preedicatum immor- wf',O- utm. It ('o talitatis, per divinam revelationem enuntiat Aa;j d p N Dz Fipr. 378 "d Conf. IH. ve. T. ,4. IN. Conf. Difp. eft; quód pinis Sacramentorum & contractuum valor depen- m deini dear ab Inftitutoris ac Legislatoris voluntate; qui juxta hanc fententiam non requirunt inten- &um | tionem actualem: effentia veró actüs fidei ab mi alicujus arbitrio non dependet, fed ex natura füa TOR f intrinfeca ac rendentia refpe&tum actualem ad revelationem exigit. fim d 207. Objic.cont. 2d. Cuamvisconclufio for- qii malis juxta communiorem debear intriníecé at- qs i J " j tingere obje&um premiffarum ,. tamen juxta probabiliorem illud non attingit intrinfece üt feqüi feir quod: ergo idem dicendum eft de £ide refpectu fui motivi ; praefertim cum fides fit virtualiter lilie difcurfiva. M Conf. Voluntas poteft velle pra- ftare obfequium Deo tum per affenfüm ad exi- - p ftentiam revelationis , tum per affenfüm ad my- T fterium; quin hic poftremus affen(us videtur à lo fide preprimis exigi; tum quia obfequium fidei Qj humanz precipué confiftit in affenfu obje&i DP materialis : tum quia hereticus contemnit au- tn] toritarem divinam , non tantüm diffentiendo p exiftrentie revelationis , fed etiam diffentiendo Es myfterio , licét revelationis exiftentiam agno- Y : fceret. Sed hoc falfum foret in noftra fenten- n tia; quia preeftito affenfü exiflentize revelatio- fak nis, quem requirimus , nulla eft difficulras in Qur « affenfu myfteriis preeftando: ergo. R. 7. /4. ob dicta num. pr. ex S. Thoma. Ty AN. Conf. In illa fententia confideratur conclufio t tanquam cognitio clara objecti , ad quam pro- V Q El greditur intellectus ab alia coonitione objedli minüs o Dz Fiprx. 379 dia I minüs clara precedente; unde fit quidem pri- 0r d mó, quód prior cognitio debeat effe judicium, VOU deinde veró pofterior non poffit efle eadem uat»in».fen- cum priore neque ejus objectum intrinfecé üt M (l quod attingere : econtra fides, etiamfi fit vir- Tiat ] tualiter difcurfiva , talem progreffionem non Va iMl ls facit; fed formaliter eft unicus actus objectum tam materiale quàm formale affirmans ; quod df quidem ex alio etiam capite ; nempe quia eft Ti actus virtutis theologice, fieri oportet. A4d ' T Conf. w. D. vm. p. M. Poteft velle preeftare ob- infe fequium fidei theologice divifim & feparabili- 3re(pe£:. terin utroque affenfü N. indivifim & infepara- irtodi biliter in utroque vel potiüs in utriusque affenfü J p C. M.&9 IN.m. Obfequium fidei theologicee pro- nai rié ac formáliter talis, de quo loquimur; con- malt fiftit formaliter in. hujusmodi affenfü: credo Vi hoc, quia Deus dixit ; uod eftaffenfus utrius- f 1 obje&ti, adeó ut fi realiter vel formaliter unum ; 0j ab alio preefcindas ; aut realiter aut formaliter ( di non fit obfequium fidei. Hinc in mz. falsó füp- ponitur , affenfum objecti formalis precedere bnied j Roridi affenfum objecti materialis; quamvis veró & hunc aflenfum vel per judicium credibilitatis; nf nf vel per diftin&tum etiam fidei actum de autori- tate revelante nonnunquam pracedere conce- w at / damus , obfequium tamen fidei de myfíterio confiftit in affenfü fequenti revelationis fimul & Th J myfterii. Hinc etiam A. 2d. . M. Poftremus d aflenfüs de myfterio feorfim ab affenfu revela- of Jl tionis videtur à fide exigi N. conjunctim cum T pre p affenfu revelationis C. . Hujusmodi enim ob- fe- g Qp 380 - d FIDE; fequium fidei exigi à fcriptura & PP., quos (vgt a Ripalda fruftra congerir, fatis manifeftant iidem, dum fidem explicant per hoc, quód fit crede- re Deo, habere in fe teftimonium Dei, & fimi- Atj ia lia; cüm per hac ipfà fignificetur infeparabili- vipe: tas utriusque affansüs: neque deeft nova diffi- v culras in affenfa myfteriis preftando , partim " i ob novam firmitatem & immobilitatis conftan- D [ 5 Hndl tiam, pertim ob myfteriorum obfcuritatem & f cum ratione humana repugnantiam fubinde ad- junctam. — 722 prob. 1. $. 1. IN.72[[:. Quia de ra- fipet Tisten tione fidei etiam humanze eft affentiri rei pro- um pter alterius teftimonium; hzc autem caufális, ThOrYI üt ex D. 'Fh. di&tum, importat indivifibilem affenfüm obje&i materialis & formalis feu tefti- nempe | monii. Yentite 2. T. A[J. Difp. eft ; '"Tum quia claré f fe & evidenter cognofcimus loqui hominem , cui Tüttur fidem preebemus, adeóque obfequium non con- fiftir in affenfu de exiftentia illius teftimonii : tem Q tey: tum quia nomine fidei humanz venit quicun- que aífenfus in gratiam autoritatis hominis lo- fienti LT quentis; & talis etiam eft , qui folüm extrinfe- ce & mediaté movetur ex humano teftimonio. f T Verüm affenfus fidei in ordinead exiftentiam re- velationis eft obfcurus: praeterea autem non ef ! fu. obíequium quodcunque fed fümmum & theo- n logicum in linea intelle&tuali , adeóque imme- pl | Qd diaré ac intrinfecé niri debet autoritati revelanti. "d prob.2. & Id re&té dici; quia malum eft ex Ilj ! dlgnul quocunque defectu: non poffe autem fieri ar- gumentum ad fidem; quia dicitur bonum dun- | r taxat eX integra caufa. Alías obje&tiones huc facientes vid.n. 5 1. & feqq. It. n. 87. Qu Drs Fiprz. 381 ).,q W N Qu znES: //n Zlutoritas €9 Locutio divina etiam nt ts eredatur. du athu fidei de qmyflevio vevelato? d 208. JVota. Cüm omne , quod affirmatur / ,din I in judicio, cognofcatur vel per fe acimmediaté p vel per aliud ac mediaté ; Autores etiam in pre- od £ cedenti articulo confentientes in duas precipueé p confi partes dividuntur. Alii enim cum Lug. Hurtad. Haunoldo &c. ftatuunt motivum fidei theolo- It nb gicae ac preefertim autoritatem divinam cogno- Íci perfe ac immediate, atque hinc tanquam ve- j et rittem lumine naturge notam affirmari : alii rap autem cum Suarez & pluribus contendunt illud cautis ibl motivum cognoíci per aliud & fic mediaté, nempe per revelationem ; atque hinc tanquam u tl veritatem etiam revelatam affirmari per actum n d fidei feu credi. Mfl; j Ad quod intelligendum pree- mittunt dupliciter poffe revelari tam autorita- yn d tem quàm locutionem divinam ; 12ó quidem j ' reflexé ac explicité ; fic revelata eft Dei omni- Jcu fcientia ad Hebr. 4. v. 13. Omnia uuda €9 aperta jnislo fut oculis eyus ; & veracitas ad Rom.3. v.4. Ef R[mf' autem Deus verax , $9 ompis bomo mendax ; ac o revelatio facta Matth. 2. v.15.. Ut adimpleatum , p quod di&um efl à Domiro . per Prophbetan: . Ex a 2dÓ exercité ac "E ypto vocavi filium wmeum. tU implicité, quando nempe Deus revelans ali- fme quod myfterium & proponens üt credendum , IQW hoc ipfo etiam implicité dicit fe loqui & fide d dignum effe, atque hinc füam locutionem & p 1 autoritatem implicité & cxercit& revelat. De Tid imo s 382 Dz Fipr. 1mo modo controverfia nulla eft; fed tantüri gnitior de zdo. &ibl 209. &. £. In actu fidei de myfterio revel " p to non affirmatur autoritas & locutio diviria üt bilite lumine naturali nota ; nec fufficit eam fic affir- | t T 0 mari. Prob. yim. p. Quia partim multi fideles « [ rudiores non habentevidentem cognitionem de autoritate Dei & falli & fallere nefcia; cüm etiam ! f doctiores quidam exiftimaverint; id non effé Áipi fatis clarum: partim quia locutio divina eviden- i tinit ter non proponitur, neque exipío lumine na- Qqum turali innotefcit. Prob. 2d. . Affenfus fidei N theologice eft fupernaturalis & altioris ordinis: dimy j/ ergo fundari nequit in notitia ordinis naturalis: [77] j L. eft etiam ratione füi motivi certior quocunqué alio affenfu naturali; ergo fimiliter in minüs L Vo.h certo niti minime poteft. 210. IVec dicas 1. Deum effe veracem & fa- Tig o pientem eft principium lumine nature notum; TU tum quia quivis facilé intellipgit ; veram effe hanc funpo propofitionem faltem in feníu indefinito: Deus Qu li eft fümmé fapiens & verax: tum quia hac con- r ditioralis faltem eft immediaté nota: fi Deus W Qs loquitur, verum loquitur. Ergo. IVec 2. Af- n a fenfus fidei üt füpernaturalis non debert inniti motivo per affenfüm fupernaturalem affertoj tum quia füpernaturalitas actüs non defümitur Ven [*l à notivo: tum quia non omnia ad fidei actum N concurrentia debent effe fupernaturalia ; üt pa- hnql tet in porentia naturali ad actus füpernaturales dkm eliciendos concurrente. Ergo. /Vec 3. Quam- Y b vis autoritas & locutio divina cognofcatur co« W L] pnitio« ^ Dz Fipr. 385 ] t i pnitione naturali, tamen per fe ipfam habet in- fallibiliratem obje&tivam ; neque' cognitio fu- G pernaturalis aut fidei tribuit illi majorem infalli- dinte bilitatem: ergo fruftra requiritur affenfus fidei [cif autoritati & locutioni praeftandus ad certitudi- t Ra nem obtinendam. ANec 4. Divina autoritas & revelatio per actum fidei afferuntur in ordine one.j.:'e (f ad myfteria per modum füppofiti, feu exercità d fupponendo illas aliunde exiftere; tum quia eiids multa iü affenfibus tantüm füpponuntur tan- TU D quam aliunde nota, àt per fe patet, & S. üs t Auguft. Lib. g. de Trinit. Cap. $. docet: Cre- ordin dimus Domimun Slefum. Chriflum natum de Fiv- turzl gine , que Maria vocabatur : quid fit vivgo , quid ququ Jit ma[ci , ey quid fit ziomen proprium non credi- ] mij imu$, fed províus govimus : tum quia a&tus fidei V.g. hic: Credo Trinitatem , quia Deus fum- m fhe autoritatis revelavit, fic exponitur: certi(- T0t fimum mihi eft Deum effe Trinum , quia , üt Ts fuppono, Deus fümmxe autoriratis revelavit; ): DQUS quod ex eo patet , quia proferenti hane propo- zc l fitionem fiquis negare vellet exiflentiam revela- j Dà tionis vel auroritatis , deberer negare füppofi- )l tum, udinaliis etiam propofitionibus caufali- bus fieri confüevir. T jf V. ad vm.- Diffimulatà etíam Confequentize jpi veritate aut falfitate V. /477. quia Deum effe ve- AU racem ac fapientem , non eft immediaté norum [ u tanquam veritas idem de eodem füb clarioribus duntaxat terminis enuntians , aur ranquam ve- [U['Qifs J Jntt* ritas diverfum predicatum fübje&to tribuens; quorum alterutrum in principis, axiomatis aut ür a* ;mu'o-' | poítu- Dz Fipr. 1 ,894 ii poftulatis evenit. d prob. ym. N. Aff 'Tum | ( quia nec rudis aut quilibet hoc etiam de Deo in i 0mpe; fenfü indefinito facilé & evidenrer intelligit: tum !] quia non quilibet de Deo cogitans, eum fibi hm o proponit füb conceptu omniperfecti entis, fed ! pireat fub idea poriüs caufze primee aut fuperioris, ex | um fi ien- qua non ita collieuntur perfectiones illae fà B tide ac veracitatis. Simili ex cauía ad pro ) , 2d. i dum N. /A4[[.; cüm heec conditionalis ideam ejusmo- | I t | fl&itrm di de Deo fupponat , que faltem omnibus im- mediaté & per fe nota effe non conceditur ab füper o il omnibus 'Theologis, üt ex Tr. de Deo liquet. Ad 2d. & IN. .4. Cüàm enim affenfüs motivo j Qmm raeftitus fit ratio formaliter determinans ad af- Moim fenfum fidei ac huic etiam conferens firmitatem qurta) ac infallibiliratemn , prior naturalis effe nequit, j proums pofteriore admiffo ranquam füpernaturali ; tum qeyd quia ex vulgato axiomate, propter quod unum- Qu mümd quodque rale, & illud magis tale eft: tum quia naturale ad fupernaturale proportionem non h A habet: turn quia effe&tus fuam caufam excellere Rüntan nequit in formalitate per eam fibi communicata. qui& Ad prob. vin. .. Ubi motivum actüs fuperna- &FXW turalis negavimus effe neceflarió füpernaturale; mxïixm ibidem tamen afferuimus proponi debere à co- lr gnitione füpernaturali ; quia ad omnem füper- prera naturalem actum gratia preveniens, illuftratio - "ipor | nempe intelle&tás & obje&ti propofitio füperna- Titpr; turalis ex communi certàque fententia exigitur. Quia | Unde 2..4. füpernaturalitas actüs non defümi- | Qun; tur à motivo nec etiam exigit illud affirmari af- | W fi . fenfu fupematurali., ficut exigit illud fup erna—. l ïlem)( türá Dz Fipx. 385 AT turali illuftratione proponi N. utrumque tamen k Dan exigit C.— /42. prob. 2d. Difp. eft ; Quia non Ipt: t omne , quod concurrit ad actum füpernatura- eum f lem poteft effe füpernaturale, neque etiam fü- n6 f pernaturalitatis rationem tribuit: econtra moti- 10r t vum faltem üt propolitum &affertum debereffe lp fupernaturale, quia eft cogitatio (an&ta & obje- ia €tiva motio ad a&tum füpernaturalem; prete- 4jismo- rea etiam eft illud principium, quod in actum jbns - fidei transfundere debet formalitatem firmitaris sinrà fuper omnia. 742 37. & D. vm. part. /4nt. Habet o gt infallibilitatem objectivam quoad fe C.quoad'mo- mnot dum movendi ad affenfüm fidei firmiffimum N. ng a Modum movendi autoritas & locutio divina ac- mitateft quirit ab illo actu; per quemintellectui credentis nequify proximé applicatur & judicatur exiítere : nifi ita» ji; um que judicetut exiftere actu firmiífimo fidei , ne- j onrt quit movere intelle&tum adaffenfüm fidei firmif- um g mum de objecto fidei materiali. Hinc etiam 2.24. ym n part. 4nt. Cognitio fupernaturalis non tribuitau- at toritati & locutioni majorem infaliibilitatem üt yunia quod & ex parte ipfius obje&ti precise C , r quo jpettt &ex parte modi movendi adaffenfüm fidei fir- qura miffimum N. 72241. &. IV 4/. Namqueafferun- gt tur , exercite faltem debent vel propter fe vel pro- 14 pter aliud afferi ; unde exercité faltem non ranrüm d üpponi,fed intrinfecé & ür quod attinpi deber vel pdte propria evidentia, vel alind motivum, propter spty quod afferuntur. Praterea veró fi praecisé tan- deülm'( quam aliunde riotum füpponeretur motivum, non füpponeretur potiüs üt notum per eviden- J "uPem üam, quàm per motivum aliud quodcunque ; (U* ] &deo- Mp 386 | 155 FIbE. A adeóque üt fümme certum & infallibile fuppo-- toti ni multó minüs poffet, quod tamen ad actum fidei requireretur.' /4d prob. 1. D. Multa in qet. ferum affenfibus füpponuntur tanqu:m aliunde nora, affenfus non afferuntur C. que &lou us per illos afferuntur IN. Recté hinc quidem $. Aug. di- lemyl qu U: xit, quód, dum credimus Chriftrum : natum de fs ol Virgine Maria, non per hoc credamus , quid flb fir Virgo , quid fit nafci; quid fit nomen pro- prium: quia nempe Deus primum revelando; Qtione non etiam locurive teftatus eft, quid fit nafci, ttponi o D , Virginem ac nomen proprium effe ; unde etiam Credén ficut à nobis hec non creduntur; fic etiam non ] aiferuntur: fedquia & motivum fidei, autoritas TIOCI fcilicet. & locutio, per a&um fidei à nobis affe- Iem T?X Q ( Á i runtur, & quia Deus revelans aliquód myfte- rium autoritatem fuam & locutionem fimul ex- It q | lls e excité revelat ; hzc non (üpponi duntaxat, fed afferi & credi poffunt ac debent. 744 pro/. 2d. | d Sum- IN. A[f. Continet enim peregrinam atqueà | rj | mj muliftarum regulis alienam expofitionem ; jux- ta quas ex communi confenfü propofitio illaad | d normam aliarum omnium caufalium fic expo- lg nimur: Certum mihi eft, Deum effe Trinum: EW N f certum mihi eft Deum fümmxe autoritatis id re- velàffe: & ideo illud mihi certum eft, quia hoc l5 In mihi certum eftt. d vationem &. D. Sic face- d IK ]i M TR re quis deberet , & hoc fieri confüevit , quia ex- lt plicité folüm in propofitionibus caufalibus affe- rirur connexio caufe cum effectu C. quia ne- & quidem implicité formaliter afferitur ipía caufà, W fed duntaxat füpponitur N. — Contrarium fané Q manifeftat expofitio. proxime allata. 21I. Dz Fipr $82 f à 211. &.77. Inactufidei de myflerio reve lato iE M Q Mul autoritas & locutio divinaexercità credi poteft & l debet. Proj. 1m. p. Deus revelans aliquod my- d P if fterium , exercité fimulrevelat fuam auroritatem N & locutionem: erpo credi poteft in a&tu fidei Al]g. Ü A de myfterio revelato. .4mr. prob. Quandocun- que Deus revelat aliquod myfterium, intendit $ qii nos obligare & obliear etiam re ipsà ad illud in- a fallibiliter eredendum propter autoritatem & lo« vt cutionem füam ; adeóque per modum morivi in- j n terponit autoriratem &locutionem: fed quan- Jeeti do Deus fic nos obligare intendit & obligat ad m not credendum propter autoritatem füam & locu- Xoritas tionem interpofiram, exercité ac implicité fal- i d tem revelat fuam aüutoriratem & locutionemz mx&f quia fic exercité revelat fe hoc loqui; & fcire mit rem ; quam loquitur; & veracem fe in hac locu- x tioneeffe: ergo quandocunque revelat Deus ali- n quod myflerium,; exercité fimul revelat füam ! d Spm- autoritatem & locutionem. Conf.. Objectam ftj ïUK formale, quod determinat ad cognoícenda vel Jj li amanda alia objecta; non indiger novo forma- , li obje&to diftin&o, ut ipfüm cognofcatur vel li TU ametur; fed eft formalis ratio attingendi fimul $ j fe & alia propter fe ; fecus enim daretur procef. fus in infinitum: ergo & obje&um formale fi- T dei nempe autoritas & locutio divina, qua de- g terminat ad aliud obje&tum credendum ; non in- g diget novo obje&to formali diftin&o, ut ipfum j feu autoritas & locutio divina credatür: fed po- t teft effe ratio formalis attingendi fimul fe & alia n fanä propterfe. Prob.ad. p. Ob jeétum formalenon Jl Bb23 p i. 388 Dz Fip£ poteft movere ad affenfüm , nifi üt cognitum: noptt Qumrel ergo nec poteft movere ad affenfüm certum; nili üt certó cognitum: ergo nec ad certum fuü- od per omnia, nifi ütcognitum certó fuüper omnia. &hmfo Corf.Conclufio nequit effe certior praemiffis,quia be d illaab hiscertirudinem habet : ergo &actus fidei d mi tanquam virtualiter difcurfivus nequit effe cer- (&, qu i tior fuo motivo. Sed fi autoritas & locutio di-. tmfo vina non crederetur, fed quocunque naturali r affenfu affirmaretur, hoc ipfo a&tus fidei certior [ effet, quàm motivum ; quia fidei certitudo ex- lts figy cedit omnem certitudinem aliam ex inf. dicen- w form dis: ergo. füm m 212. INec dicas 1. Deus aliquid revelans ma- Teltion nifeftat füam autoritatem & locutionem folüm dhroror materialiter, non autem formaliter & locutivé; tüditer tum quia etiam Deus revelans intendit noftram & inftructionem aliáque plura, quin tamen hac ! pnof locutio manifeftet: tum quia non omne lo- | Ti qui dicit fe loqui , cüm aliàs procederetur in in- | li gl finitum. Nec 2. Per actum fidei afferitur auto- | amümj ritas & locutio folüm in ordine ad myfterium, a A & in tantum actus fidei illas enuntiat, in quan- AW tum credit myfterium propter illas: ergo non N habet actus fidei aliam certitudinem ex motivo; Is quàm in ordine ad myflerium; confíequenter Tinil non certificatur à motivo in ordine ad íe füm- &d & to: ergo nec affenfus ipfius motivi debet effe Om certiffimus. /Vec3. Affenfus fidei eft mediatus: RU Íed affenfüs motivi propter fe non eft mediatus: j W ergo non eft affenfüs fidei. — /Vec Cozf. . My- r ] fterium quia eft obícurum,; non poteft credi ij pro- "a Ds Fipx. 399 m propter fe, fed deber credi propter aliud:: ergo r qumfo cüm revelatio &autoritas fit eequé obfcura, non poreff propter fe credi. Nec Conf. 1. Obje- T (rna &um formale fidei fi affirmatur propter fe, de- (lsqui -usti bet effe notum per fe; vel faltem notius obje- e[fe é&to materiali: fed utrumque repugnat actui fi- Ut d- dei, qui effentialiter eft obícurus: ergo obje- &um formale fidei nom Ti affirmari. poteft per actum Hdei O0 & ad 1m. N. 4f Quamvis enimnon omni- (000 d- Edot bus fignis externis & vocibus etiam conveniat, ut formaliter &locutivé fe manifeftent , fed tan- TA tüm materialiter; tamen hoc dici nequit de re- velatione tali, cui quis vult credi propter fuam folüm uv locutionem & autoritatem; quia hoc ipfo vir- tualiter reflex& proponit & affirmat fe loqui nofim & fide dignum effe, ficut vult & facit, ut co- d gnofcarus illum loqui & ob autoritatem mere- me b rifidem. 44 prob. 1m. Difp. eft; quia inftru- p &io aliáque ejusmodi ficut fünt finis extrinfecus u tantüm, fic etiam extrinfecé f& habent tum ad (l Deum loquentem tum ad actum fidei: autori- 7) nü tas veró &locutio pertinent intrinfecé ad actum (go N fidei, & intrinfeca rendentia revelarionis etiam mo eft ad obligandum ad fidern; unde & utriusque j d ac debet. manifeftatio locutiva faltem exercità fieri poteft d prob. 2d. D. Non omne loqui que quomodocunque dicit fe loqui C. non omne d loqui cum voluntate obligandi ad fibi creden- diaïUSï dum dicit fe loqui N. Proceffus in infinitum Mi ficut non admittitur in forma quacunque , fic a nec debet uzgeri in objecto formali; cüm in eo " Bb3 ' ViI» 90 Dz Fipr. virtualiter ad fe reflexo fifti juxta omnes opor- qe li teat. 724 2d. &. D. A. Per actum fidei motivum | ion n folüm explicité & fignaté afferitur in ordinead | ID5 mytterium C. nequidem exercit & implicite in | Te(0rI ftácre ordine ad feafferitur N, — Conftat ex dictis au- tem motivum non poóffle afferi fide divinà in or- foecid laM dine ad myfterium;nifi afferatur etiam ipfum actu d Mi ] fidei: quód autem dicatur fidei motivum, u nl omnia objecta formalia, afferi propter materia- low le, non prohibet, quominüs etiam dicatur affe- pUope ri propter fe; quia eó proprer fe excludit dun- qum ( " taxat aliud motivum diítin&tum , nonaurem ob- frén je&um mareriale, quod una cum formali vel affir- eem matur rantüm vel creditur. 727 37.&. D.AM. Aflen- jnord fus fidei eft mediatus refpectu objecti materia- qino lis C. refpe&tu objecti formalis N. — Sicut enim ked actus fidei refpectu obje&ti materialis, quod ex- | dN prefsé revelatur , habet motivum à fe diftin&tum, C & hinc mediarus affeníüs eft; fic ref(pectu ob- yerna E jecti formalis , utpote quod exercité ranrüm re- il velatur, habet motivum indiftin&tum , & hinc | TT mediatus effe nequit. — 424 Cozf. £. 9. 1. N. Supp. üe Corf. Sicut enim moriva credibilitatis immedia- d« té afficiunt revelationem, hàc autem mediante tantüm revelatum, & hine non equé afficiunt 10f utrumque; .fic nec utrumque aqué obícurum dibi eft; fed extrin'ecé faltem notior revelatio pre ht xevelato. g. 2. Dif?. eft; quia myfterium, quod f fe ipfum nonrevelat, non habet motivum in fe credendi , adeóque propter fe credi nequit : cüm veró autoritras & locutio exercité reveletur , ra- " » at- 'tionem— credendi à fe indiftin&ctam continet que o Dz Fipr. 391 K Q que hinc credi propterfe poteft: ab hoc autem WR non impedit obfcuritas etiam motivo conve- Ordine niens, eoquód ad affenfum fidei non determi- lat 'b netur intellectus ab evidentia objecti ,fed (uppo- . 54l ;j*. firà credibilitatis notitià à voluntate, quam per. Bu fpeciale Dei auxilium preefertim. adjutam ; in- Ad : lamál telle&us in obícuris fzpillimé fequitur. un, t Conf. L. Ye. D. ym. p. Debet effe notum per fe; Tatdfe h. e, evidens ex terminis N. h. e. immediaté j d propter fe & non propter aliud formale moti- - J du vum debet efle atta&tum, feu interim evidens jreny. fit feu obícurum C. — 24. p. D. faniliter: Debet veli effe magis notum objecto materiali, h. e. priüs " Affe innotefcere debet & magis immediaté ac per fe, Yteti quàm obje&tum mareriale C. debet effe. clarius t t acevidentius N. In cognitionibus naturalibus intelle£tus ad periculum errandi vitandum pro- t ün&üff: cedere folet à notioribus ad minüs nota; in fu- du ernaturalibus autem, ubi falfitatis periculum füi abeft , & in fidei actibus, ubi obfcuritas necefla- & hi rió manet, hzc via procedendi non renet; ad- V eóque objectum formale clariàs cognofci non i deber, fed ratione tantüm prius & immediatiüs: vlitt atque hoc folüm fenfü objectum formale fidei notius dicitur materiali, & quarenus figna cre- T dibilitatis immediariüs illud afficiunt; eoquód »g'&wum Jj p hic per fe primó tendant ad perfüadendam au- ,qu toritatis revelantis exiftentiam. ARTICULUS V. m n JIn. quid ultimó vefolvatur a&us fidei H ne refolutio "m I 218 1O!a. Analy(íis greece; lati j in preefenti eft reductio fidei ad füas 4 . cau- r $92 Dr Fipx. fas, vel'regreffus mentalis, .quo fidei caufz fin- -|quintt | 1008 illatim explicantur. Licét porro totidem mo- dis refolutio fidei poffit fier!, quot fünt caufa- mon ] re; | rum genera, & quibus in füo effe dependet; hic tamen apitur folüm de ejus refolutione in ratio- cuníeq nem vel motivum objeétivum, in quo credens fime ultimató conquiefcat, & ex quo fciens ac pru- propr dens valeat reddere rationem de (üa fide, juxta ercpi [tio ilud r. Pet. 3. Paraz femper. ad Jatisfaciendum ommi po[centi vos vatiouem de ea, quee i volis eff, a*&u; f &dlfp [pe : alias enim caufàs affipnare minüs operofum eft, cüm inter plerosque conveniar , caufam ef- j ficientem effe intelle&um creatum habitu füper- ts naturali fidei; vel alio principio ejus defectum l, füpplente elevatum; caufam finalem effe com- NI5 pt munem cum reliquis humanis & füpernaturali- ftin: busactibus, videlicer Det eloriam & falutem no- N firam ; caufüm materialem & formalem, fi pro alum materia & forma phyfica fümatur, nullam in pm, actu fidei ranquam fpiriruali ac indivifibili qua- ferio ' lirate reperiri; caufam materialem autem ; füum- Vsqe piram pro tendentia in objectum formale feu mo- tim tivum, effe tendentiam per modum affenfüs ve- Qdl ritati üt dictae. "T'ota igitur difficultas in eo fi- ^ E ta eft, ut fidei noftre rationem pofcenti, quare fri credamus, refpondeatur fine petitione principii Ying & circulo vitiofo fic, ut nifi imprudenter dubi- Vl tari non poflit; quin actus credendi fit non tan- ! hi tüm prudentiffimus, fed & certiffimus. Quia ve- ts róin fidei negotio;üt inf. pluribus explicabitur; | guod plures aétus interveniunt; dum nempe propo- At fitis & ponderatis motivis perfüadentibus ali- Tij quam um Drz Fipr! 393 f quam doéctrinam tradi vel traditam effe à Deo, D fIf 1mó elicitur judicium ; quod dictat propter illa t af motiva prudenter & honefté credi poffe ac de- Q de bere, illam doctrinam effe;.Dei; ad quod 2dó innt- confequitur actus voluntatis , qui imperat affen- credis füm erga doctrinam revelatam ex motivo pro- icpn D prio praeftandüm ; quod imperium denique 5tió excipit ipfe affenfus fidei propter autoritatem & s ii locutionem divinam: hinc etiam fecundàm hos UT actus fides vel pote(t fümi directivé , inductivé, enn & difpofitivé , quarenus fcilicer refertur ad illud m | judicium; vel affectivé,. quatenus illam volun- l tatis affectionem attingit; vel proprie & üt vo- Á | edun cant , creditivé , quarenus intralineam & termi- li TO nos propriosfidei confiftit. Quare illa interro- aU. gatio: cur credis hoc myfterium? eft eequivo- a ca,; & fpectari poteft vel fecundàm hunc vel Áf .| r alium aétum aut fidem hoc vel illo modo fum- lim | pram, ita ut fenfüs fit: quare affentiris huic my- fterio & illud certum effe affirmas; vel quare T ylit vis credere , aut curimperas huncaflenfüm cer- m tiffimum; vel quare judicas hoc myfterium effe fs credibile vel credendum üàt à Deo revelatum ? ol 214. Dico J. Fides creditrivé feu intra pro- prios terminos fumpta ultimó refolvitur in di- qusre 1 D i vinam autoritatem & locutionem , exercité re- (b velatam & per ipfum fidei aétum creditam. .Pro/. il In illud & illo etiam modo refolvitur ultimó actus fidei fiftendo intraterminos fidei proprios; U jj quod & quo modo eft tota & adaeequata ratio u formalis feu intrinfeca affentiendi per fidem ve- ;d ritatibus à Deo revelatis. Sed hec eft autori- tas u Bb ;5 d 3 j 5394 |Drs FIVDE.W tas & locutio divina, üt liquet ex articulo 2. & *| Fides Qucen 3. precedente , & quidem intrinfecé üt quod non tantüm affirmata, fed etiam credita ; üt v etiam patet ex articulo & quaítione proximé FeTTog propelitis: ergo. . 7Major eft evidens: que ve- füem. fuin ró contra Aigorem fingulariter ac precipué mo- veri poffent, foluta funt in prioribus. M l i 1 a K [ 215. Dico /7. Fides affe&tivé fumpta ultimó refolvitur in illam honeftatem obje&tivam , pro- Theol pter quam voluntas imperat affenfum fidei. dlin Prob. Fides affectivé fümpta refolvitur in illud qtedi motivum, propter quod credens vult credere: TT fed hoc motivum eít honeftas objectiva, pro- pl pter quam voluntas imperat affenfüm : ergo. dloxi Major patet ex terminis; quia refolutivum fidei ; ram| affectivé fümptee eft. refolutivum affectüs vel trin volitionis credendi: AMizor eít certa; nam talis fium affectus & volitio formaliter eft virtus volunta- bt (ten tis, cujus motivum femper eft aliqua honeftas objectiva. Hec porro honeftas eft illa, que Quf relucet in ipfo actu volendi affentiri divine re- gt velationi füfficienter propofite ; quia hec efi It RIX objectum formale proprium fpecialis virtutis; quam piam affectionem credendi vocamus. p & Quanquam cüm actus fidei imperari poffit ab aliis virtutibus, v. g. obedientia, charitate &c.; v üt communis contra Lugo tenet; poterit qui- bns dem etiam refolvi in aliarum virtutum honefta- | m vem ; fed hanc refolutionem minüs propriam N efIe proximé obfervabimus. Con 216. Dico ]. Fides difpofitivé fampta ul- Ntn timó refolvitu£ in figna credibilitatis. Prob. t Fides - 4 Dzs Fipz. 395 otl Fides fic fampta eft judicium credibiliratis in- Ut qui ducens ad actum fidei: fed hoc judicium ultimó edit refolvirur in figna credibilitatis; quia fiquis in- pni n terrogetur ; cur judicet myfteria fidei effe per que fidem credibilia, ita refpondebir, ut ultimó fi- i pi ftat in hac ratione objectiva per illud judicium attacta, nempe, quia dantur tot figna fuaden-. & WU tia,; Deum illa revelàffe * inde etiam eft, cur m) Plo Theologicum Haereticis & Paganis confligentes m ij Mi ad figna credibilitatis, per quee noftrae Ecclefiee nl credibilitas prae feéctis oppofitis demonftratur ; i creli recurrant, Ergo. à, p 217. Obferva . Ultima refolutio alicujus m affensüs mediati, per (é & manendo intra pro- mfde priam lineam, non poteft fieri in motivum ex- xs Y trinfecum & alienum ; fed in proprium intrin- w Íecum ac fpecificativum talis affensüs fieri de- vt bet; quia habitus aut actus alicujus virtutis non Q ld extendit fe ad motivum alienum , fed ultimó m quiefcit in motivo proprio & fpecificativo , uti patet in actibus contritionis aut charitatis ex "fi['yæ lia lg. motivo quodam extrinfeco imperatis: & juxta r hanc regulam fidei füb diverío refpectu füm- j pt& refolutivum ultimum affignavimus. Per yia accidens tamen & traníeundo ad aliam lineam . vel feriem a&uum ultima refolutio alicujus af- 4 &ct) j qw.- fensüs etiam fieri poteft in motivum extrinfe- yd cum; & hinc fides etiam proprie dicta, fi ,priam tranfearur ad actum voluntatis feu piam affe- &ionem credendi , aut ad a&tum judicii pree- " vium credenditatis & credibiliratis, poteft re- folvi in affignata motiva utrique actui fingula- j ]W. ria ii 396 Dz Fipr. ria & propria. Quamvis veró hec non nifi Quga certa aut tantüm naturaliter evidentia fint , ni- hil tamen id obeft certitudini ac firmitati maxi- 15 mx«e affensüs fidei ; cum ea tantüm inrelligantur rl effe motiva impellentia , de quibus ex damnara d ab Innoc. XI. propofitione 19na conítat, quod pra eorum certitudine poflit ipfe fidei actus ha- iij 5 t bere majorem firmitatem. euftm: 218. Olferva 1J. Licéteommunior jam con- tra Scoti, Gabrielis & Occami fententiam te- p Civina neat, fidem ultimató ac proprié non refolvi in fcund autoritatem Ecclefie , miracula, aliáque figna credibilitatis; Lugo tamen , Ripalda alitque non- tio ho nulli fidem propri& refolvi volunt in comple- Tàt] F xum morale ex autoritate Dei revelante pirini od & fignis credibilitatis ; adeóque partialiter in fipna credibilitatis , vel in autoritatem t ( D WT Dei revelantem üt per illa figna confirmaram, Verüm nec figna hec fünt motivum intrinfe- Qena cum fidei üt fides eft, cüm eam (ecundüm nul- Qüdem lum pradicatum effentiale fpecificent aut inten- Elïoqui tionaliter conftituant ; nec fünt motivum fidei qe d üt certiffima ac firmiffima eft, cüm ab illis (üm.. N zna fidei certitudo ac firmitas non habeatur; u nec fünt motivum füb alia proprietate confide- p rata , üt ex ejus omifsà ab Autoribus his men- nyd , Vb tione liquet : ergo nec in illa fides vel partiali- ter etiam refolvi proprià ac intrinfec? poteft; | þïi(] e cüm refolutio propria in motivum intrinfecum ) Cipuä ex dictis fieri debeat. nj pr À Qv k— Wa l Dz Fipk. Ed t0n i Quanzs: Quidzam Eccl e Á i, s we aufovitati in w]bf lutione fidei fit concedendum ? At u- li 219. JVota. Cum fideles inrerrogati ,. cur dinna credant, reclé refpondere foleant : quia id do- cet vel credendum proponit Ecclefia Catholica; t qui hs in hujus autoritatem fidei refolutionem fieri ul- timam, Durandus , Medina, aliíque nonnulli exiftimárunt. 4f Q Spectatur autem à "Theologis pam t duplex Ecclefiee autoritas , humana nempe & i divina. Zfumana dicitur , quam haber Ecclefia fecundüm fe confiderata, íeu àt eft congrega- u tio hominum unam rerum divinarum doctri- o note nam perperuà traditione profitentium , in qua mple vehaot: plurimi fuerunt viri fanctitate, fàpientià & mi- raculis clari; plurimi Martyres eandem doétri- rtalit Yi nam fanguine profufo funt teílati; aliáque ejusmodi füppetunt figna , ex quibus illi con- Ti trin gregationi conciliatur fides & autoritas humana "I ] quidem , fed tamen longé major, quàm quee Lt alioqui hiftoricis probaritfimis tribuitur. At- ff Eäff que de hac intelligenda fünt , num. pr. obfer- vata. Divina eft, que Ecclefie debetur pro- sl Yet pter affiffentiam Spiritüs Sancti fpecialem illi promiffam , ac infallibilitatem in proponendis xl myfleriis fidei ; que utraque nobis conftat ex i verbo Dei feu revelatione divina, ütloco pro- rij* uo[&üu prio exponetur. Porro de hac autoritate prae- cipueé verfàtur quaftio, quam diverfis refpon- n fionibus breviter abíolvemus. 220. &. J. Fides proprié ac creditivé fum- pta non refolvitur ultimató in autoritatem Ec- " clefxæ. fs DE FEipE. 398 clefig. Prob. Ultima refolutio fidei proprié dimy Girealir fumpte nequit fieri, nifi in motivum actui fi- dei intrinfecum, üt patet ex nuper dictis: fed 2l tf autoritas Ecclefize feu definitio ac propofitio fiat ejusdem, etiam üt habentis affiftentiam Spiri- fe tüs Sancti, non eít motivum fidei intrinfecumj (s in M cüm non fit moraliter verbum Dei aut revelatio diy reflexa de directa revelatione, fed folàüm pro- n | lïä pofitio &applicatio externa infallibilis revelattio- | df iDio;] nis divine, prout etiam fuprà notatum fuit j eoquód Deus Ecclefie aliquid definienti aut qi v fieti credendum proponenti nec revelet novam veri- tatem aut priüs jam revelatam recéns aperi« & fda at, necilli precipiat, ut ejusmodi revelatio- tefi il lo nem nomine Dei proponat; fed folàm illi atfi- flat, ne in revelationis olim factze feníü vero iim| * defignando , aut controveríiam decidendo, aut N AR d particulari univerfalem applicando erret: ergo. Cosrf. Si fides ultimó refolveretur in Ecclefie irlis auroritatem divinam, reíolutio heec committe- W af ret vitiofum circulum & foret petitio principii: :pum C nam interroganti: quate credis hoc imnyfteri- um um? deberes primó reponere : quia Deus lil revelavit; urgenri: quare credis hoc Deumre- Titn veláffe?. fecundó refponderes : quia Ecclefia , | Qs cui infallibiliter affiftit Spiritus Sanctus , hoc credendum proponit ; ulterius inftanti: quare | Ecclä credis Ecclefize affiftere Spiritum Sanétum? di- fïïüm cere oporteret: quia hoc Deus in Scripturisre- liil Wta. velavit. Hee veró Scriprurae üt Canonice cüm ! QUE deberent credi propter propofitionem Ecclefie | W vi- füb SpiritüsS. afiï&en;ia ; iftaaurem affiftentia cif- -Wï A Drz FIISE. 399 proy ciffim propter Scripturas; manifeftum eft fieri ?.-&Tl circulum vitiofum & principii petitionem. 221. K, /7. Fides directivé fampta poteft . D Qpoit refolvi in autoritatem Ecclefie, non tamen ul- D timató. .Pro/. rm. p. Quia, üt ex alibi dicen- UT dis interim füuppono, certum eít, Ecclefiam eydu effe regulam extrinfecam infallibirer proponen- tem, quz fint vel non fint à Deo revelara; un- ümr i de fequitur, quidquid illa proponit üt dictum ff rül à Deo;hoc ipfo effe füfficienter credibile , adeó- en at que voluntatem non folüm prudenter poffe , mwe fed etiam debere affenfum fidei imperare: ergo & fides directivé fümpta in Ecclefia autoritatem apcï'; fehti refolvi poteft. Prob. 2d. p. Quia fi dicas te ili ff ideo hoc vel illud credere velle , quia Ecclefia Q vel ipfum à Deo di&tum effe teflatur, atque üt tale HO)] credendum proponit; redit quaftio, cur cre- [ & das aut unde fcias, Ecclefiam id teftantem non ]u errare? Huic veró quieftioni non facies fatis , t nifi afferendo rationes alias, qua intelle£tum J tuum convincant, ur judices aut credas , Eccle- ii ]lv Tetl fiam non po/le errare; unde conftar refolutio- . jj 7 nem illam non effe ultimam. Que porró he J rationes fint, ubi de Ecclefia tanquam fidei re- ( r,:) jlj gula loquemur, exponetur. - ln ^ 222 — t x. /1]. Refolutio fidei in autoritatem ( Ecclefie , fpectatà pracisó affensüs fidei naturà n) dl fecundüm fe, non eft abfoluté neceffaria. Pro/. J [ Ad eliciendam fidem alicujus myfterii nullus ex z n parte credentis actus requiritur,qui neceffarió i- tatur autoritate Ecclefiz, revelationem à Deo fa- Ü &t lis, quo j ctam prqponentis ; quia hicactus effet ta - 0 judi- n 400 DE FipE judicamus revelationem effe fa&tam , vel quo ju- hts o dicamus eam effe credibilem: fed inprimis neu- munoy ter pree altero defignari poteft; deindefi etiam Toer alteruter vel uterque neceffarius afferatur, affe- &t ol ritur falfüm; cüm ex fuprà probatis revelatio nifidts privata ad fidem fufficiat: ergo. Couf. Quid- itipmo quid ad fidem ex ejus natura fecundüm fe fpe- qusdn éara requiritur, fine eo nullusfidei affenfus cir- AURCdDS 1 ca quamcunp; veriratem haberi poteft : feddatur püton aliqua veritas , cujus affen(us poteft haberi inde- füt D pendenter ab Ecclefiae proponentis autoritate, imó dependenter ab ea haberi nequit ; nempe hac veritas: Ecclefia eft infallibilis fidei regula; fut utpore qua à Deo eft revelata; & tamen ab ipía Ecclefia gentili ad fidem convertendo pro- Dl b poni nequit; cum is ad judicandum hanc ve- l ritatem effe credibilem & credendam nequeat ex autoritate Ecclefiae de fe id dicentis moveri: i W Tlm ergo. ( Ws Q DISPUTATIO III. Ti 1 LÀ De AGu Fidei. lr n U CAPDT.L QU De actibur Fidem precedentibus. ünd Cl'&uöï Atura ordinem fectamur, dum previas em ad fidem diípofitiones five ad intellectum N RRR five ad voluntatem (pectantes explicatio- Jrett U&;h niipfüm fidei aétum concernenti , preemittimus. W Is enim cümliber (it, neque tamen , utpote par- Q NU tus porentia neceflariee , rationem libertatis for- N ) malem nancifci queat ; habet id cum aliis actioni- us T. Dz Fipxr. i 4o0r lquje fDl bus potentiarum voluntati fübje&arum com. ( etim mune, utà voluntate imperante libera dicartür liber. Preeterea quoniam intelle&tus nequidem i d w ex voluntatis imperio poteft affentiri objecto, E nifi üt vero, neque voluntas etiam ferri poreft in ignotum ; necefle quoque eft . cognitiones i fp;- níisct quasdam non actui duntaxat fidei, íed & vo- luntatis imperio prelucere. De his itaque co- fedünr eri i gnitionibus primó, tum de pia affectione dpe- tur anté, quàm ad fidem ipfam accedatur. Ontt j n ABDICULUS 4 irem 1 Que &9 quales cognitiones previà ad fidei athum (men à vequirautur ? lo pro 223. NTOra. Ordo a&tuum ,. qui in fide eli- aX W cienda communiter interveniunt, hic neqU.ï"l od üt plurimüm affignatur. 1. Proponitur my- fterium , revelatio de myflerio, & motiva cre- dibilitatis, feu rationes de exiftentia revelatio- nis circa propofitum myfterium. 2. Hzec mo- tiva ponderantur & examinantur. 3. Indeori- tur notitia de exiflentia revelationis. 4. Hanc fequitur cognitio reflexa tum de credibilitate, ! J*' tum de credenditate mylterii. $. Cognità hàc credendi honeftate & obligatione voluntas ad fi- g m dem afficitur, imperátque inrelle&tui affenfum preíftandum. 6. Confequitur actus , quo in- j telle£tus credit, h. e. veritati revelate affenti- jtmo tur cum firmitate appretiativé fümma propter p autoritatem & revelationem divinam. . Hoc ex r ordinebinos duntaxatactus, cognitionem nem- l&iom- pe de exiftentia revelationis , ac de credibilira- j C ie — D Fipr. 4072 x j endent te & credenditate myfterii , hic examinamus; vum a de quibus 172 queftio eft: An ejusmodi co- lts i gnitiones fint apprehenfiones tantüm ,- an veró W. mum vocari folet directum judicia, quorum pri cems [ & fpeculativum de r evelationis exiftentia, al- at feu dictans ho- rerum reflexum & practicum ; &t 0 neflé ac prudenter credi poffe ac debere my- asl flerium ob revelationem? 2da; an hec judicia frmiter füfficiat effe probabilia , an veró requirantur Q hd certa, aut etiam evidentia? Ad utramque re- (iaum rtim quia controverfia fpondebitur breviter, pa tl prim a minoris momenti videtur, partimjquia altera uj five de probabilitate, five de evidentia in deüm| priore difputatione quoad preecipuas difficulta- Á m tes jam aoitatafuit. — ltaque fum flde 24. Di to J. Cognitiones ad affenfüm fidei "" Prob. bb infufze pre ambule debent effe judicia. d r t de pun&to philofophico ; utrüm Quidquid fi d e ad omnem affectum efficacem deliberatum pre&- r in quo communis cum requiratur judicium , R eert Suarez tenet affirmativam ; p robabiliüs faltem lts ad affenfüm fidei divimze ejüsque praeviam atie- t &ionem videtur effe neceffarium judicium pr&- m.üm: ambulum; ergo. .4nt.prob. 1. Quia juxta ad- Qu verfàrios non fufficit apprehenfio neutra ac in- nexiftentiz revelatio- ]5&0 differens exiftentize vel no m dibiliratis; fed requi- nis, credibilitatis velincre if ritar apprehenfio evidente r íuafiva. tqui henfio non tantüm e ft judicium T eju smodi appre t virtuale ; hoc fenfü, quód de fe fu ndare poffet G hr judicium ; ü titerum adverfarii ftatuunt ; l neceffarió etiam generat ju dicium formale , cüm evi- | :; DE FIISE.* [e) Tüntmy evidenter propofità per apprehenfionem füafi- m vam exiflentià revelationis & myfterii credibi- Y ; ii litate, intelle&tus ad utriusque affenfum rapiatur: ergo. 2. Quia, ut habearur tam actus fidei um eni, t certus füper omnia, quàm voluntas moveatur Cs ad volendum firmiffimé affentiri, debet adeffe certa cognitio & de revelarionis exiftlentia, & beretr ec j de credibilitate, àt moxdicetur, cui intellectus firmiter adhaereat: fed hujusmodi certitudo ne- quna quit haberi per meram apprehenfionem & ju- nger mroverii; dicium virtuale in fenfü diéto ; cüm per id in- tellectus objecto non adhereat; ergo. r identi 225. Dico L. Requiritur & fufhcit, ut ju- dicium fpeculativum actui fidei infufze previum [fcul fit moraliter certum. — Proj. 1m. p. Ad affen- j fum fidei infufz non fufficit notitia folüm pro- fom h il i babilis de exiftentia revelationis , üt patet ex )JU[H dictis num. 72.: ergo requiritur notitia certa. Sed certitudo omnium minima eít in judicio m J s du moraliter certo: ergo faltem judicium morali- ter certum prarequiritur. Conf. Aflenfus in- ]sl I J i 1afm d nixus revelationi folüm probabiliter cognitee vel habet certitudinem adhafivam , vel non ? Si r Imum; ergo imprudens eft ac temerarius , fi- Ua quidem aflentiatur cum omnimoda firmitate ob- Ó «t jecto ob motivum probabiliter duntaxat no- e;:,ll'ü' equ tum: fi 2dum; ergo non eft affen(üs fidei in- fu(te, quae ex natura füa adheefionem fummam M T exipgit, Prob. 2d. p. Ex una parte evidentia ftricta & proprié ralis paílim à fidelibus non ha- ] POI j betur de exiflentia revelationis , üt num. 114. lt;f probatum eft; ex alteraautem incredulitas Hae- k ) u) Cca2 fetie q Dz Fipr. 404 reticorum fündatur in eo principio, quód no- qu 2 " tiqud r lint credere; & credi poffe negent, nifi evi-- 0. D dentia de revelatione adfit, üt ex eorum erro- . titndomo re de.fpiritu privato liquet . erpo evidentia uY vt Mv i eiusmodi neceffaria non eft, fed.certitudo mo- ralis de revelatione exiftente fufficit. — Corf. Per p ran Q certitudinem memoratam excluditur formido ac prdiom dubium prudens de revelationis exiftentia, & (io n voluntas fatis habet fundamenti, ut prudenter t Tequi imperet affenfüm divinz locutioni conformem: ergo füfficit ad fidei infufze affenfum, h. e. ad |mpn - hm ft prudent em & firmiffimum. 226. Dico I1]. Prerequiritur etiam judiciurh us Tten fni racticum mora liter faltem certum : quin & f Prob. Ym 10j hoc abfoluté loquendo fufficere pote | n qua um.p. Ad fidem infufam prærequiritura liquod . ! rb J udicium practicum prudentis credibilitatis; ia tum qu ia affenfus fidei, utpote prudens, pr&- Qmnjty requirit j udicium practicum prudemiæ: tum Qrüm; debet praecedere imperium volunta- quia fidei tierr tis, üt Art. feq. oftendetur, cui certé non mi- nüs ac aliis voluntatis a &ibus fecundàm di&tain Irnem NE l Tr. de A&. hum. pralucere debet dictamen cer- tum. Sed non füfficit judicium dunraxat pre- m'm D Xüm e babile, àt ex num. przc. apert & colligitur; er- Ss. C. 2. Quis 117 ) po. Conf.S. Aug. L. de preedeft. enim , inquit, mom videat , pri u$ effe cogitare, deff, t quàm credere * INullus quippe cve dit aliquid, nifi e[fe credendum. Sed cogitare etie nj pris cogitaverit credendum eft judicium practic um, &quidem lt moraliter falrem certum ; cüm S, Aug. ib. di- Bd cat , illud cogitare effe ex gratia Dei; juxta il- Lfïf p( Dz Fipr 405 quis lud 2. ad Cor. 3. /Voz fumus fufficientes , cogz'iarg £ TL aliquid ex uobis, [ed fufficientia noflra eft ex Deoz um d ergo. Prob. zd. p. Si non fufficere poffet cer- - ) evidt titudo moralis, fed abíoluté requiratur propria ]H - ac ftricté talis evidentia; ergo id proveniret ex ' Q t ipía rei natura, nempe vel quia generatim ad Qrmi omnem actum bonum prarequiritur, judicium lentitl lï practicum evidens, vel fpeciatim id exigit con- Dndt ditio & natura fidei infufze: fed neutro ex capi- ^ te requiritur evidentia: nam imum quidem a u hod non pauci negant ; qui veró id in Tr. de A&. hum. ftatuunt, non admodüm curant diítin- ' guere inter evidentiam & certitudinem, ud ta- J udicit; qui i men faciendum eíle , fi proprié loquamur, , Pu num. Io5. oftendimus : 2dum veró nepatur; tum quia ratio firmitatis in affenfu fidei nonha- ii jb betur ab hoc judicio practico, fed à revelatio- ne &autoritate divina, quae appretiatur fuper :n6, DIf [j T omnia, ficut motiva aliorum actuum theologi- [] voliti corum: tum quia hzec ipfà evidentia à plurimis: adverfariis confunditur cum certitudine , for- Qot m y O midinem duntaxat prudentem excludente.. m Dixi: abfolur leguendo füfficere poteft. INon enim neoo , judicium credibilitatis refle- x p[C* xum evidens haberi poffe, prout etiam num. u 117. obfervatum fuit; quin & illud plerumque 21 adeffe, facilé concedo , fi fit experimentale & [(;MU?; i ii D reflexum füpra certitudinem de exiftentia reve- l lationis moralem, quam in mente experimur: us il inde tamen nihil fequitur , nifi evidentiam hu- q jus dictaminis arguitiveac illaive ; aut materia- Ib ( ^ j liter potiüs , effe neceffariam ; non aurem m (c:3 | for- 406 | Dz Fips. qui i formaliter ex parte ipfius fidei ac abío- fibet, luté. | polim 227. Olferva. Que de ferie a&tuum in fidei TO certt €economia diximus, pracipué pertinent ad eos; evidenta qui primó credere incipiunt , aut myfterium pounf aliquod , cujus notitiam antea non habuerant, t dm recens fide credendum addifcunt: qui enim fi- w 4 dei actum priüs jam frequentàrunt, iis priftine Aitfo ! cognitiones facilé füfficiunt, ut , ubi objectum t ruríus occurrit, intelle£tus per fpecies relictas Q : excitetur ad judicandum, id effecredibile & cre- ts dendum. Preterea ficut judicium practicum Qd fiepé duplex habetur, de credibilitate alrerum; | potn:] alterumrde credenditate ; ita & contrario facile | lts v fit, ur judicium practicum & fpeculativum in | bt unum confluant, neque formaliter ac fignaté | Íto fox inter fe diftin&ta fint;. Objectiones porró, que | s contra thefin 1mam afferri poffent , levioris düntay momenti fünt: que contra reliquas affertiones | P qua: pugnant, quantum neceflitas certitudinis affe- lx d ritür, numeris nuper notatis folutae etiam fünt; liye] quantum autem füfficientia certi judicii ftatui- ts tur, tum fuprà plurimam quoque parrem funt explicatz, tum refponfione ad fequentem mox qu lu poit: quaftionem elucidabuntur. bil: ( din, Quames: Qualis debeat eff certitudo judiciorum a&um fidei. amtecedentium 2 qbjed 228. JVota L. Leviora & pauciora motiva röhujl Fuen requiri ad perfüadendam aliquam veriratem in- telle&ui rudi ac hebeti; quàm fagaci & acuto du eo- L q prater certam experiemtiam dpcet ratio; quó N- UE Dz Fipr. 407 quóàd ille nec motivorum fallibilitatem , fi Quæ & di. fübeft, facilé penetrat, neque contraria velop- pofita motiva advertit vel pervadit. Hinc ve- minfiá rO certitudo, vel, ür alii paffim loquuntur ; entalt evidentia credibiliratis,. ex communi 'Theolo- yyltnim gorum fententia comparative ad diverfüm in- aDueng telle&tum dividitur' in abífolutam & refpecti- j enim vam. . .4boluta eft , que tot tantísque motivis spritiz nititur, ut ifta penetrata & ponderara fufficiant od refpectu cujusliber intellectüs etiam fagacis & ks r acuti, ad ingerendam cognitionem credibili- yledte tatis & revelationis exiftentis , excludentem yradias omne dubium & formidinem prudentem de op- alterus 1o fcl pofiro: Refpe&tiva dicitur, qua nititur motivis talibus velita confideratis, ut ea fatis fint ad yum 1 copnitionem , quee excludat omnem de oppo- c p fito formidinem prudentem, non quidem re- T Ípe&u intelle&tüs cujuscunque , fed alicujus , Int duntaxat ratione particularis difpofitionis, v. ferità g. quia vel puer vel idiota, vel non admodüm gb fagax eft, qui nequear omnia rité perpendere. T Atque hzccertitudo in judicio credibilitatis po- jl teft dici practico- practica, quia reflectens fu- en i pra ftatum revelationis in mente credentis pro- emtui ponit obje&tum, üt hic & nunc ab ipfo credi- bile: Certitudoabfoluta autem fpeculativo- pra- élica, quia abfolut & univerfaliter proponit j objectum üt prudenter credibile. Praxis por- ró hujusrefpective certitudinis fic evenire folet: m Pueri & indocti audiunt ex una parte Paro- [ chum, Catechiftam, Parentes; aliosque, in- ( qun ter quos verfantur, conítanter ac ferió affirma- ) [ Vi C 4 re qi Es Dr Fipr. 4 408 | r $ re, Deum Religionem noftram vel Articulam particularem revelàffe, & exipere à nobis fi- - | rodes per dem firmiffimam : (fiaddatur unum velalterum hum credibilitais motivum, melius fit; & utique mosal fieri deber) ex altera parte non occurrit illis ] prorenen aliqua ratio dubitandi aut formidandi , ne for- d, l] Qd te inflruétores fallere velint aut fallantur: un- * dé concipiunt notitiam divine revelationis ex- Teiclton cludenrem omnem . formidinem. de oppofito. linaia imhec Certitudine hàc directà comparatà progrediun- tur ad judicium reflexum credibilitatis; non toforet r vun l quidem methodo diale&ticà, fed fimplici modo conceptum; praertim ex illo principio evi- T denti; quód pueri & rudes, cüm ipfi res füf- | elie ficienter difcutere aut à falfis dif(cernere neque- m ant, teneantur in rebus ad fidem & Chriftianos Tt, Quant W der 1nores pertinentibus fequi ductum eorum, qui ad illas res docendas vel à Republica velà na- ifto tura conftituti fünt; dummodó .non appáreat | men (og ratio pofitiva in contrarium. permen 229. JVota IJ. Certum eft ex infrà dicendis ib; per ad judicium credibilitatis moraliter certum pra- Wtj ter iïg"na externa ac motiva concurrere etiam WU pe gratiam actualem & illuftrationem Spiritüs San- | Cmnüu | éli internam: eandem aliquid conferre ad hu- | Ri jusmodi certitudinem faris collieitur ex D. Tho- T , ma hic q. 1. a. 4. ad. 2. dicente: /Voz euimcre- il Iaf devet , vifi videvet ea e[fe credenda vel propter. evi- TWüfivo denutiatn frguovum vel propter. aliud bujusmodi; & eh lm q. 2.a. 9. ad 3. /uducitur enim autovitate divine lim f do&frize , enivaculis confftrmatee, €g quod plus e[, mu K dtteviovi zuflinélu Dei invitautis; cui praeluxifle m vide- 2774 DE.FIDE. 409 Aricim videtur S. Aug. ep. 102. ad Evod., ubi docet 00f rudes pervenire ad veram fidem miris modis per claienn altitudinem [apientie 9 [cientie Dei. d Porró & um modus adjumenrti ab illuftratione füpernaturali ;urri: l; provenientis triplex excogitari poteft: rmus [j if eft, fi Deus per illam non folüm intellectum U: dire&t? circa figna credibilitatis & exiftentiam J0nSd revelationis preeteritee illuftraret, fed eriam per o illam actu interné & reflexé revelaret, fequon- Qd dam hzc myfteria revelàffe ; quo cafü illuftra- tis; 1 tio foret nova revelatio, adeóque per fe moti- jci m vum & lumen íuafivum üt quod credendi: jpio 8 2du$ eft, fi Deus reflexe illuftraret credentem, res f fe habere tantam apparentiam internam & di- : Deque rectam credibilitatem de revelatione divina ve- m'x(ïxanc;' ra, quantam Deus non poreft dare aut permit- w d tere de revelatione folüm exiftimata; quo cafü vlit illuftratio rurfüs effet novum motivum & lu- a men füafivum üt quod credendi; quia effet ex- perimentale difcerniculum, üt vocant, vel ra- Y^ef p )l tio, per quam credens diícernat revelationem f0j veram à pure exiftimata. 3ziu$ eft, (i perillam « mil Deus nec actualiter revelet, myfleria hac ali- t quando effe revelata, nec reflexé illuftrer de L " tanta apparentia credibilitatis interna, quantam fh JJ [ non poteft permittere de revelatione puré ex- Il iftimata; fed folàm dire&é illuftret circà vim W motivorum credibilitaris ; quo cafü illuftratio eft lumen füafivum duntaxar üt quo; quia fo- ,,,,, lüm fübjectivé fe habet, nec reflexé cognofci- "T m:ï tur, necetiam reflexé cognita habet fe per mo- h F]u,ïi]l: dum motivi obje&tiviaurluminis fuafivi ut quod: D Cc ; unde p Dr Fipr. 410 unde & hic diftinguimus preefentem illuftratio- ig proct nem ab illo difcerniculo üt quo, quod exercité ft abin facit talem propofitionemarticuli veri, ut nun- modun. quam detur fimilis propofitio articuli falfi; tütur &i quódque quidem Suarez dicit probabiliter affe- odl ri pofle; communiüs tamen ab aliis negatur. popot 230. IVota /1J.. Sententia negans certitudi- fiprun nem credibilitatis refpectivam fufficere, duplici f0 s ratione ac vià progreditur: fecundüm priorem foilum enim requirit. certitudinem abíolutam; fecun- ftüs $a düm pofteriorem certitadinem quidem refpe- Qettjt; &tivam admittit effe füfficientem, non tamen fe folà , fed unà cum illuftratione certitudi- &O8 D dem d nis defe&um füpplente. Quamvis vero à ple- Niran risque facilé concedatur, Deum ordinarié pue- trnüm; rosac rudes per illuftrationem juvare modo TT 3tio fuprà expofito; bina ramen Autorum claf- ts fis hoccertitudinis adminiculo non acquiefcunt. j 1ma eft Hzreticorum , qui fpiritum privatum f pro fidei fuz regula applicante ftatuentes, exi- E. gunt illuftrationis modum primum : 2da e ] d Catholicorum quorundam, quialterumilluftra- r tionis modum tanquam neceffarium adoptant. Md Inter hos fecundüm Perez rudis propofito ar- & BN ticulo vero experitur in fe, quód de eo dubi- P tare non poífit; propofito autem falfo, quàd u nequeat nondubitare: Secundüm Pallavicinum We ] illuftratio illa fapernaturalis de fe ipfa, ubi ve- ]Eïh. p rum articulum proponit , quafi dicit: Ego fum ! i ii vox Dei, à natura non imitabilis, & reddo te gg!us l certum, quód inftru&tor hunc articulum do- Ym cens verum dicat: Secundüm Efparzam res 1ta NH; | d Drg FI]')EJW 04 Tf ita procedit: Propofitio myfterii revelati, dum lr fit ab inftructore fidéli, eft extrinfecé & quoad j modum füpernaturalis, quatenus ha fuübfti- cul il tuitur fidei füpernaturali; & conceptui füper- liendf naturali de divina doctrina, à quo illa etiam ndt propofitio oritur: Porró ex hac in audiente certii füpernaturaliter bené difpofiro nafcitur cogni- ; ii tio illius conceptüs in inflructore exiftentis; praes feu illuminatio fupernaturalis & inftinctus Spi- ; m ritüs Sancti: hujus denique beneficio rudis dif- m [ cernit, quód inftructor verum myfterium do- yn t cens proponat doctrinam divinam; unde tan- vertit dem ad judicium credibilitatis . determinatur. 0 p Nos cum communiore utrique nepgativee con- rie pue trarium afferemus; ubi tamen, ne alibitractan- R müöf füm da occupentur, fpeciatim nihil hic contraerro-, rem hareticum afferemus. yisit 231. B. 7. Sufficit certitudinem judiciorum, r fidem infufam preecedentium, pro rudioribus j5 d effe refpectivam, — Prob. Sufficit eajudiciorum | ;ea a certitudo, quam Deus inftituit, & quà fideles i femper acquieverunt in negotio fidei: Sed Deus gdopïif.'» refpeétu rudiorum inftituit certitudinem refpe- ofto? étivam, & eà fideles femper acquieverunt: ergo. n m I "T Pars 1ma min. patet ex Levit. ro. v. 11. & Deut. ); qmu I. aC 4., ubi Deus mandavit facerdotibus do- zgjb?ïum cere populum legem & cerimonias; unde Ma- j lach. 2. v. 7. dicitur: Labia Sacerdotis cuflodient pl Jeientiam , 9. legem vequivent ex ove ejus. quia. an- a* gelus Domini. exevcituum eft. Deinde idem of- uno ficium injungitur parentibus Deur. 6. v. 7- Nar- ,n P valis ea filis tuis; & 32. v. 7. dicitur minori- J bus: 412 Dz Fipr. L bus: /nterroga patvem tuum , & aumuntialit tibi qui f formidn snajores tuos , €9' dicent tili. Denique Chriftus Matth. 23. v. 1. Locutus eff ad tuvbas &2 difcipu- quit ( auo li los fuos, diceus : Super catbedram Moyfi fedevunt Scribe $$ Pharifei. Omnia ergo quecunque di- hat xevint volis , fervate &9 facite. Pars 2da liquet duf hvl ex plurimis exemplis credentium populi & par- vulorum tum in Veteri tum maxime in INovo & n0. 'Teftamento , ubi ad fimplicem verbi divini t pro predicationem, aut ad figna quaedam certitu- tindo f 0f ( dinem abfolatam non praftantia fides (zepe ab auditoribus habita fuit ; qualiain ACtibus Apo- w ftolorum paífim proftant. Accedunt quotidia- | Ti jr na exempla converforum ab haerefi vel infideli- diuy tate rudiorum ad fidem, apud quos vel ingenii qii a« d hebetudo vel preedicationisratio fzepe majorem refpectivà certitudinem aut non permittit, aut pus AC D deíe nonaffert. Cozf. tum ex teftimoniisS. Au- j um guítini num. 166. laudatis; tum ex effectu hu- f j i jus refpectivae certitudinis , qui juxta d. num. dne i 228. eft exclufio prudentis dubii ac formidinis " de exi(tentia revelationis: de hujus veró füuffi- Éd cientia V. art. pr. Qp v« 232. INec dicas 4. Certitudo refpectiva eft HXS zw communis articulo vero & falfo, üt patet in | g cafü, quo Parochus eodem modo proponeret Attic incarnationem Verbi & Spiritüs fancti : fed cer- dibi titudo communis articulo vero & falfo non fuf- CY ficit ad fidem infufam; ficut ad fcientiam non (ttden füfficit certitudo communis obje&to fcientifico | U & non fcientifico: erpo. INec Conf. J.. Certitu- fl do & credibilitas refpe&tiva habet predicatum, N quo ho Dzs FipE./ m Mul quod (i copnofteretur, fundaret prudentem Chrfy formidinem ; quia fi cognofceretur, illam, Ü j ! , quanra difcernibiliter eft, poffe convenire arti- l !] culo fal(o, formidinem prudentem fündaret in ( habente certitudinem ejusmodi: fed non füfti- . (l ] | í M Y Is h cit ad fidem infüfam certirudo & credibilitas, dine habens fimile prdicatum ; tum quia aliàs fufh- i N ceret notitia tantüm probabilis cum inadverten- i d tia probabilitatis oppofitee : tum quia hac cer- ] ov titudo fundatur in ignorantia; unde adveniente fgyi notitià de illo praedicato; prudenter repudiari us A poffet affenfus fidei fupernaturalis , quod ta- ä LOLI men profcriptum eft ab Innoc. XL in prop.20- infide aliquoties Jam recitata. INec Conf. 1. Ut ali- iant Liny quid credatur fide divinà à tota Ecclefia, debet mayore effs abfoluté cerrum , apparere ita, ut füb ap- ytt £ i parentia difcernibili eequali nequeat proponi fal- lil M füm, ac denique non poffe prudenter rejici af- lr feníüs prior illi datus: ergo idem etiam dicen- ( nut dum eft reipectu cujuslibet fidelis. yni d x. D. M. Certitudo refpe&tiva, prout eft in t LU fe circa articulum verum, eft communis arti- culo vero & falfo, IN. proutdifcernibiliter no- Mil 1v bis apparet, C. Prior certitudo refpectivaim- (b portat illuftrationem divinam tum directam de /lh[ articulo üt revelato; tum reflexam deipfius cre- p hat dibiliate ; hac veró faltem directa illuftratio circa articulum falfum dari nequit.. Càm veró yi y r credens non difcernat inter illuftrationem illam; ac naturalem cognitionem de eodem objeéto at tit) ettil falüm ; hinc, prout certirudo & credibilitas iculo m dif;emibi-liter apparet, communis eft art NvVero qUO D Fipr. 414 vero ac falfo. Refponfio eadem ac diftinctio urinp ertinet ad probationem, fi ibidem ferme fitde Fandarur Ícientiain vulgariacceptione ; cüm & haec, pro- tine inca ut in fe eft, neceffaria fit connexio cum verita- t Dd te objecti, non veró, prout difcernibiliter ap- if paret; cüm nonnunquam videatur & teneatur dl üt certum , quod revera tale non eft. Praterea tuoride poteft etiam dari D/fp.; quia fcientiee certitudo Wrüm el importat evidentiam veritatis , adeoque com- FU munis effe nequit objeéto non fcientifico: econ- trà certitudo fidei potiüs evidentiam abefle de- & diq im Q fiderat, ex inf. dicendis ; certitudo autem cre- dj dibilitatis evidentiam ex dictis non exigit, fed Ll íufficiens agnofcirur ; fi prudentem oppofiti | Mime Ad Couf. 1. &. T. M. formidinetn excludat. n quam multis impugnat Rafsler de Refol. fidei; d fs ÍV. m. fi enim tale predicatum invincibiliter [ Npu ionoretur, üt in pueris, rudibus, aliísque ad T. fhn (imiles reflexiones ineptis evenit, perinde eft | Sefrs ac fi non foret predicatum tale in ordine ad Auori prudenter operandum. 244 pro£. 1. N. feq. L TE E Etiamfi hic & nunc non detur advertentia ad | Q m probabilitatem oppofitam, tamen qui probabi- T D liter cognofcit, experitur fe non certificari de It Qu objecto propter debiliratem motivorum, qui- | Detnan busnititur ; fi veró ratione inadvertentiee aut | fodnes alrerius cujusdam ex parteintellectüs contingat, »fimil intelle£&tum firmiter adharere objecto ejusmo- QOntey di; jam non eft cognitio formaliter probabilis, | fed refpe&tivé certa, & cum prudenti formidi- P p N ne incompoflibllis. 74d prob. 2d. x. D. Certi- | Wt " 1 tudo illa peraccidens & negativé tantüm funda- g tur Dz Fipr. 415 dilndin tur in ignorantia, C. per fe ac pofitivé, N. tmo l Fundatur per accidens in ignorantia, fcilicet ra- has p tione incapacitatis penetrandi motiva credibili- ]m ver tatis: negative etiam ; quia fi illud preedicatum blitrg innotefceret, forían impediretur certitudo re- CTAT fpectiva: per fe autem & pofitivé fundatur in Draes certit autoritate Inftructorum, & quorundam moti- vorum credibilitatis , quibus multum roboris que Q addit divina illuftratio. Ceterüm quód perfe- 07 &b &tio aliqua negativé & per dccidens oriatur et- dde iam ex aliqua imperfectione ; abíürdum non ULf Cïi: eft, ür patet in aliis quoque rebus; uti dum iplt *&g apud homines fübin oritur amor divinus ac cee- OPPOL' L. leftium ex eo, quód terrena illos non ampliüs E&. dele&ent. 744 [zg. X&. D. Adveniente notitià, d. f & füblatà fimul certitudine refpectivà, pruden- iclit ter repudiari poffet affenfus fidei füpernaturalis, Jisu 1]; T. ftante & perfeveranre certitudine illà, IN. j & Senfus propofitionis damnatze ; quo nempe ab d Autoribus tradita fuit, tefte Cardenas, obícu- j M l rus efb; & quamvis etiam propter fententiam tefà nimis generalem per íe damnari potuerit ; ta- p men probabiliüs videtur fuiffe hic: quód pof- if fit quis prudenter repudiare affenfüm fidei (u- 7 q*l» pernaturalem , quem priüs habuit, quantumvis m J maneat eadem , aut falrem zqualis apparentia g veritatis & credibilitatis; ita enim colligitur ex a contextu propofitionis antecedentis, cum qua m per particulam 7;zc connectitur, & fequenris. f Nam prop. 19. hec eft:. olunzas non poteft effi- ( eve , ut affenfus fidei im [e sp[o fit mmagis fivinus, 1fuüdäj quám inereazur pondus vationum ad affen[um impel- (i 6U- 416 Dz Fipr. leptium; 21. autem: ZZffenfus fidei fupermaturalis nfhtte ni$ poli eg uzilis ad falutem flat cum notitia tantiim proba- feofom at lili vevelatioms. Unde pater, fenfüm Autoris ! timildl fuiffe, quód affenfüs fidei fit mer& probabilis, adeóque poffit prudenter repudiari non minüs; | p quàm affenfus probabilis, manente eàdem ap- jDem, f | frltnmmi ] parentià veritatis & credibiliratis ; praefertim | 1 dl Y 5 cüm repudiare non fit fimpliciter dimittere aut quit, u amittere, fed nolle affenfum, cüm haberi aut edemv. retineri poffit. Jam veró nec certitudo refpe- mm: fe &tiva eft affenfus probabilis, nec, ftante certi- tudine refpectivà , repudiari juxra nos potett g friers; fides; quin füblatà etiam certitudine illa nequi- | dem mutatio prudenter fieret circa affenfüm fi- Val t dei verétalem; unde & diftinctionis priusmem- 1 brum transmifimus. &5 lm Nam üt Suarez hic difp. 4. docet , prudentia per (e exigit ; ut rem fe- Qu Ts n mel pro articulo fidei habitam non facilé defe- ramus, fed veritatem priüs debità ratione in- | noürispm dagemus. Hoc veró &, quod in fe eft, fa- | Fffpe&iw cienti Deus non deerit, fed illuftratione fuà aut | rf medio alio juvabit, ut affenfüm fidei füperna- * lls A turalem femel elicirum poffit prudenter retine- re. d Couf. 1. Difp. et; quia EcclefiaexSpi- l. ET. ritüs fanci affiftentia habet infallibile donum; tinn difcernendi revelationem veram à falfa, quod ! lüfütun donum cuilibet fideli minimà datum eft. l pttre ü:lïlli[,' 233. IVec. dicas 1. Certitudo refpectiva eft folüm negativa , ftans in eo, quód rudis non l niUC ( | t habeat prudentem rationem dubitandi: fed hec inprimis non füfficit ad eliciendum actum fidei, | ET | hü&ï ficut non füfficit ad hoc , ut credat quis fe effe n Dz Fipr. 417 m in flatu gratie : deinde non impedit, quomi- hi p nüs poflir rudis non credere; cüm nepando af- m fenfüm non negarer, qus Deus dixit, fed tan- pr tüm id efle à Deo revelatum, quod inftru&tor 100 i proponit ; atque hinc non faceret mendacem exno Deum, fed inflrructorem , nec contra fidem, prelt ] fed contra pietatem peccaret: erpo. JVec Copf. Thiftelea 4. Rudis fub certitudine refpectiva credens ita hdert credit; ut, fi contrarium ipfi proponeretur ab eodem velmajore infiructore, crederet contra- io r rium: fed fic credens non habet fidei firmita- lants t tem , quam requirit Apoftolus ad Gialat. C. r. nos [ ila g Ícribens : Zjcét sos aut 4ngelus de celo evangeli- zet volis, praterquam quód evangelizavimus volis, fenfim uSmeft auatbema fit: evgo. . IVec Couf. 11. Multi infide- les habent certirudinem refpectivam füorum hij y fs dogmatum ; quia hec illis per fuos inftructo- res eodem modo proponuntur ; quo rudibus d ationeb noftris proponuntur veritates Catholice: ergo; fi refpectiva certitudo füfficit, etiam infideles (Celli; r v f tenentur firmiffimé credere fua dogmata: ergo (upeïn:- & illacredunt füperná Spiritüs fanéti motione. E. /V. M. Sed et ofitiva, licét non abfo- u ! fiä CXS,N' luta; quia rudis pofitivé fcir Parochum ad do- &trinam corleftem docendum effe publicé con- : um flitutum , idem credere alios Chriftianos, & li, qHW parentes, quos ipía natura ipfi Magiflros con- d 5eævae9( ftituit; adeóque pofitivum fundamentum, & hinc certitudinem pofitivam, licét refpectivam d v [ duntaxat habet. — 724 fprob. xm. sniu. &e. Difp. eft; quia ad fidem de vera poenitentia aut ftatu gra- j fidvl) ti& hominis particularis habendam non danture 32 eüf f h] D pofif p us Dr Fipr. 418 pofitiva figna credibilitatis, nec preeceptumdi- frimpof vinum, hoc credendi , adeóque fides firmiffi- Qmni; ma prudenter elici nequit ;; qua ramen pro no- [ nntim, firo caíü interveniunt. 7 2d. prob. N. 4f Ad v p rationem JV. fég. ficut regi eft injurius, quile- gidar em fibi füfficienter propofiram negat effe pro- qum d mulpatam, & quàávistransgreffione culpamad- Gr TA mittit, etiamfi Regis autoritatem ad leges con- (iif Te dendas non neget; ita cum incredulis condem- dri, q nahitur, qui negat revelationem , in noftro ca- titüra fu rudibus fufficienter propofitam , etfi veraci- lh ered tatem divinam non inficietur. "d Conf. 1. . que t ] D. M. Rudis ita credit, hoceft, credit cum quít; tali animo , ut, Ííi contrarium proponeretur; üeom ] illud crederet, N. ita credit, ut fundet in no- N t bis hocjudicium, quód, fi contrarium propo- neretur, illud crederét, C. Rudis ex notitia intnisi refpectivé certa de revelationis exiftentia non tios, j eogitat de illo cafü, quo alius cum eequali ap- fridy parentia inftrueret illum de oppofito, nec ex- | 'inponi pedit, ut de illo cogitet: quin exercité füppo- i nit, talem cafüm effe impoffibilem. Nos tamen It me nihilominüs prudenter judicamus, ab eo tunc | f dum «redendum effe falfüm: ficut aliquando pru- I q denter judicamus, poenitentem efle rité difpo- fütiy fitum, « is etiam firmiffimum habet propoti- CiUm ] tum non peccandi; quamvis nihilominüs etiam & tm prudenter judicemus; eundem fuperveniente i& gravi rentatione iterum peccaturum. .Ad illud i Apofloli & effe hyperbolen , & fupplendum j V per conditionem hanc: fi id fieri poffet.. Qua- | I'ele)& re non intendit immobilitatem fidei pro illo ca- m) W Dz Fipr. 419 fu impoffibili, fed firmitatem de preefenti (üper bis omnia, ac precipué füper autoritatem judai- p Zantium , feu qui Judaifmum pradicabant: hec UF E [) J veró apud Galatas infüfficiens erat ad extin- lu5 L guendam certitudinem — etiam refpe&tivam, u m quam habebant ex pradicatione Apoftoli. Ad cupar Conf. 17. . C. /4. de infidelibus idiotis D. xz., lls Corf. 'enetur firmiflime credere fide füperna- f cunder turali,. que fcilicet effentialiter eft vera, IN. fide p pl naturali ac humanà; C. Hinc etiam D. 24. Coz[- alv Illa credunt füpernà Spiritüs fancti motione, [/7d0 qus fit ad conatum & imperium voluntatis, . 'T. " Telit ( que fit ad actum credendi, proponendo illius ponere?; objectum üt verum, N. . Concedimus itaque det ii cum S, Aug. communiore fententia , dari um interdum ipnorantiam invincibilem noftree re- s r ligionis in pueris & idiotis educatis inter Haere- iüendavffi ticos; iísque poffe fuam fe&tam proponi ab In- n Ítru&toribus üàt moraliter refpectivé certam: 1[0,'« M füpponimustamen, quód facientibus,; quod eft r t iníe, Deus non deneget gratiam ad credenda Nis faltem neceffaria neceífitate medii. Ineo etiam q)49 cafa damus, quód infidelis ejusmodi debeat co- yatidi FF' nari credere fuam fectam üt revelatam à Deo, 1i dF ficut invincibiliter judicans teneri fe ad menda- cium pro vita proximi tuenda tenetur mentiri; x nf[)h ii fed tunc nec fides fübfequens erit, nifi natura- lis & humana, nec hic intervenit illuftratio di- "d N vina, proponens obje&tum üt revelatum. An g veró judicium illud credibilitatis fit füpernatu- a v rale; & hinc illuftratio divina ad illud concur- ràt, proximé examinabitur. Proüoï Dd 2 234- m , 20 Drz F;IDE. í ! Al Is t inc 2234 &. 1. Ut certitudo refpe&tiva in ru- 1 n ) ]I errol dibus füfficiat; nom requiritur difcerniculum experimentale. — Prob. 7. univev[in. Difcernicu- m pofïf jrum; lum hujusmodi gratis omninó flatuitur; tum li Darur quia experientia illud non teftatur , cüm ru- fs « dium nullus id fe expertum effe unquam affe- f rere eftaufüs; & quam certitudinem rudes fi- verionem deles appellarent , ad eandem etiam provoca- lüpttt, rent rudes fectarii: tum quia illud ratio nulla & dfeet folida perfüadet; partim quód ad firmitatem ac (etetmir certitudinem fidei habendam ex d. pr. art. füffi- ciat certitudo , excludens omnem formidinem fequen cidl orz prudentem à judiciis fidei a&tum pracedenti- !blmhg bus, que ex füprà notatis per xefpectivam cer- lttm: : titudinem praftatur ; partim ód firmitas fi- N od dei, utpote meritoria, non debeat provenire ex notitia experimenrali revelationis divinze, fed EU W m tllnfum otiüs ex libero imperio voluntatis captivantis intelle&um in obfequium autoritatis divinze ob- d k ( ícuré propofite. Cozf. Quia, hocdifcernicu- d lo admiffo, fequeretur 1., nec rudibus opuseffe externà fidei regulà; cüm per illum inftincdtum 10 t T difcernere poffenr verum Scriptura fenfüm à falfo , ficut Parochi propofitionem difcernunt: .m mj'ü Dioun nec aliis etiam neceffarium effe controverfiarum Judicem, cüm ex unius pueri aut fimplicis ru- &tre[ i üte flici refponfo res omnis decidi poffet : 2. illite- E ratos feliciores effe ''heologis fcientitfimis , in- W. ter fe non raró diffidentibus circa propofitio- m ; r v nem, an illa de fide fit, nec ne: 3. nullum ru- dem poffe in herefin mer? materialem defle- | liey &EïS.I [ élere; cüm; flante hocdifcerniculo, errornon eret h" Drg FIDE.uii 42r v foret inculpabilis: 4. Inftructorem ex inculpa- (cernitua bili errore falfum dogma proponentem conti- Difents nuó poffe erroris àrudi coargui &c. — ProP. /7. tufun ( [peciatn ; & quidem contra Perez, 1. Hretici n tam parum fÍzpe dubitant de füis dogmatibus quad falfis, ac Catholici de veris, illisque fe adhe- m nii fiffe appretiativé füper omnia etiam poft con- u pl'OS'E'CP verfionem ferió teftantur: 2. Vel illa experien- Lquio tia patet, ac eft difcernibilis , vel ambioua eft, rmiætegaz: acdifcerninequit? 2dum dicinequit; aliàs non d determinaret ad judicium evidens credibilitatis: m neque rmum; quiafidelium nemo, feclufo fpe- ciali pratiee privilegio, in fe experitur miracu- d iyamd lofam hanc dubitandi aut formidandi impoflibi-. yitus: litatem: 5. Nemo experiri poteft, an poffit vel non poffit dubitare ,. nifi in ipío affenfu fidei n iint aut eo pofito; cüm ergo judicium credibilitatis affenfum fidei praecedar;. illa indubitabilitas per u j difcerniculum nequit afficere judicium credibi- litatis; ^ Contra Pallavicimum 1. Ejus difcerni- jerit culum re ipsà eft revelatio privata; & quidem :opüäfïï findr non tantüm myfterü , fíed & miraculi, alio- felit! rümque fignorum ; ab Inftructore narratorum Unde [ in myfterii propofiti confirmationem. proximé falrem accedit ad fpiritum privatum jf u Hareticorum: 2. Si non eft revelatio, ergo ? r debet effe vel illuftratio fübjectivé tantüm mo- :,] [ vens, ac non difcernibilis ; adeóque nihil à 'mg]ïür communi fententia eximium aut fingulare dici- ) ol* tur: vel objectivé movet ac difcernitur; atque j j dffk' hinc argumentis, ad univerfim probandum al- latis, opinio ha jam devicta eft: 3. Velrudes n te- ( Dd 3 i ï)n Fipg 422 tenentur intelle&um , hoc inftin&u illumina- to, n tum, fübmittere Ecclefie , vel non? fi 2dum; evelantis pro rudibus inutilis eft Ecclefiz infallibilitas: fi moli p 1mum; ergo üt credant, ícire debent, quód v pet N N Ecclefia idem fentiat; adeóque ille inftin&us üt abítrahens à definitionibus Ecclefize, non fuffi- o cit rudi ad judicandum, articulum à Parocho T. 1 8600 propofitum füper omnia effe credendum, Con- tra Efparzam 1. Incredibile eft; rudem hàcvià «00 n0n l: dexfum, poffe infallibiliter difcernere füpernaturalem af- fenfum fidei in inftructore, quem hic ipfe non iotdls ter inno nifi arguitiv? dicere poteft, utrüm füpernatu- ralisfit: 2. Rudis fide divinà credere non pof- o l fi inftructor fet articulum etiam revelatum , Do m eum proponens tum temporis conceptum fü- lm ver pernaturalem non haberet, aut Hereticus fo- qui u tiine ret occultus , quantumvis do&trinam Catholi- cam profiteretur: $. Quicunque rudis, Scri- um pturam facram legens, certus fieret per fimi- nemrd lem inftin&tum de vero ejus fenfu; cüm ver- fiet ve bum ftriptum non minüs conceptui fübftitua- tdoc, tur, ac voce prolatum. Gttbyd 235. iNec dicas 1. I lluftratio f'upernäturalis al habet rationem teftimonii & veree locutionis di- LT vine interne; hiac enim pfal. 84. David dicit: gl ( & Zdudiam ,. quid loquatur in ine. Dominus;: & $. tefim Aug. 'Tr. 3. in i. Ep. Joan.: Sezus verborum tio- $uj firorum , inquit, eures percutiz ; Magifler intus Gl ef..... fi non fit intüs, qui deceat, inais fit five- t'l'V'l aC pitus nofler n quos Spivitus $. intüs mou docets LU m andotli vedeunt. Ergo eft lumen fuafivum üt [ Mi quod. 'Cojf. Objeétum fidei proponitur à Pa- Pudïq rocho; - Dz Fipt 423 i lne rocho, non nomine proprio, fed nomine Dei ? f revelantis: eroo illuftratio divina, vel ad ejus- Dbl modi propofiionem , vel ad ejus perceptio- xtt, ( nem pertinens, funpitur officio revelationis. Yi ANVec 2. Nifi lumen fidei & illuftratio haberet fe , Inni obje&tivé, & reprefentaret novam rationem ac ibnà motivum üt quod, relinqueret objectum om- um ( nino meutrum, & nullum ei adderet vigorem: Mer lr d ergo non poffet aliquid conferre ad firmiorem od affenfüm. —Conf. /. Qualibet illuftratio füper- icipes naturális eft cognitio vitalis, & experimenrali- fipenz ter innotefcitanimse, quam vitaliter afficit: er- ? non go falrem reflex? poterit cognoíci ranquam à infira Deo.immiffa , & coníequenter eft difcernicu- lum vere fidei reflexum. — Cozf. ]. Hoc ipfo, pum/ us quóàd illuftratio dicatur aliquid conferre ad cer- "62 titudinem, illa partialiter faltem facit judicium certum; adeóque rudis, fupra hanc certitudi- ydi t p nemrefle&tens, poteft habere difcerniculum are an ticuli veri à falfo per illuftrationem. Ergo quo- üble modocunque fe habeat illuftratio , fi quid ad certitudinem conferat, experimentale difcerni- em culum falrem àt quo dici debet. R. ad 1m. D. /4.. Mluftratio prophetica aut M j Ü alia extraordinaria habet rationem locutionis ac L "L "n teftimonii divini, C. ordinaria & qualifcunque, Subd. habet rationern locutionis proprià & ftri- J jl ] ; fl & talis, queeque obje&tivé, & per modum mo- tivi ac rationis formalis movear, IN. habet ra- J T P. j tionem locutionis minüs proprié talis, queeque ! fjrur ^ fübjectivà duntaxat & per modum comprinci- pii agat, C.De illuftratione primí generi sloquitur m ! l(]bncl d 4 DaVld; Ed Dzr Fipx. 424 nilats, David, eámquenon Prophetis duntaxat & Apo- ftolis, fed &Sanélis aliis, ac preefertim Marty- tidinem 1 4Nn ribus, etiam rudibus ac puerulis, in fide ejás- que profeffione conftantibus, non nego datam lat faepe fuifíe , juxraillud Chrifti promiffum Matth. quointi ibort 1o. Y. 19. JVolite cogitare quomodo aut quid lo- quamimi; dabitur euin vobis in illa bora, quid lo- &b ER quamini. Quin & hujufmodi illuftrationem lo- fioe mui cum habere in perpetuó fürdis ac mutis, aut diem, aliunde non habentibus fufficientem certitudi- pinit nem credibilitatis refpectivam (inrer quos et- kt N. iam Gentiles facientes, quod in f& eft, fedho- titne p mine inftruCctore carentes numerari poflunt) Tum qy maxime ad actum fidei circa neceffaria necelfi- Tafion])o tate medii eliciendum non abnuo: fed hzc ex- tim cert traordinaria & rariora füunt, imó in ordine ad inen ] judicia fidei praevia accidere non debent aut pof- Diis n funt; cüm ea aliàs ftatui deberent actus fidei dinise formaliter tales. De generis alterius illuftratio- dm Q nibus fermo eft apud Auguftinum, qui recte TO tam illuftrationem non foris duntaxat fonantem, fed Xfafe r intüsloquentem, precter externas dunraxat grati- ünids asà Pelagianis priüsadmiffas, exigit. In his veró 1 i aflerendis minimé S. Doctor laboravit, ut iis Qu pr&dicatum nove revelationis aut difcerniculi, It u aut motivi objecti tribueret; fed poriüs vires j P ] illis ex parté fübjecti vindicatum ibat, cüm has ttisa illuftrationes non ad faciliàs, fed ad fimpliciter, 1 mo modo falutari fcilicet ac füpernaturali, intelli- Á u gendum neceffarias efle contenderet. Unde 11 IHB V quamvis füperna illuminatio etiam üt quo obje- j Q ; €tivé fe habeat ; ficut tamen füb hac ratione atu- ld non tribuit cogqitionibus rationem füpern Es rvalxi— p , ll DEVVFIDE. 415 ul ralitatis, fic neque judicio fidem pïaävio certi- im Mm*- tudinem neceffarió praeftar, "d Couf. s. 1..IV. Ls /4. Non enim requiritur, ut Parochus ftricte t i loquatur nomine Dei, ficut Prophetee olim lo- m d quebantur; fed füfficitquód proponat doctrinam u ib à Deo revelatam, confirmatam per miracula, & ab Ecclefia Catholica creditam: hácenirh ra- 1y i , Q0emi tione rudis habere poteft certitudinem refpe- nuis, d &ivam, quód Parochus veram doctrinam pro- ) Cett ponat. E.2. 7:.4. N. Conf. exf. d. d 2dum [ qued R. 1. JV. fup. 4ut. quod obje&um ab illuftra- L h tione propofitum fit neutrum, cüm fit myfte- | pl rium autoritate Parochi aliisque ad movendum j n rationibus munitum. Quamvis veró hac ran- ]hace tam certitudinem forfíàn non afferant fe folis, n tamen addens! aliquid certitudinis illuftratio] in- il ] primis non debet fe tenere ex parte objecti : s deinde eríi fe etiam duntaxat àt quo & per mo- iHu(?mn'g dum applicationis ex hacparte fe habeat; hoc ipío tamenintelligitur,, quód non debeat repre- g g A fentare novam rationem aut morivum üt quod; a cüm idem motivum pro diverfitate applicatio- nis firmioris nempe & clarioris poffit movere ; I b ! quod anteà non moverat, üt experientia turn Cet» in caufis intentionalibus tum phyficis docet, V m i E. 2. J/V. Conf. Quia ex dictis vis collativa firmi- ( ls tatis ab illuftratione proveniens non eft objectiva j h»lm' & motiva üt quód , fed fübje&tiva & ürquo. j J, 4d Conf. I. & D. Conf. — Poterit fic cognofci, Ür fi illa animge experimentaliter innotefceret füb 10 o omni predicato etiam füpernaturalitatis C. fi sl & cüm innotefcat folüm füb-aliquibus praedica- Yi tis genericis N. Exempla fimilia paffim haben- tur ji Dd ; PL Gs Dz Flba 426 lutur $ tur tum in füpernaturalibus tum in phyficis. "d Conf. 1. .. .N. ad. p. /4nt.. Quamvis enim ms j shus, n rudis füpra certitudinem de rebus ab Inftructo- re do&tring cceleftis reflectens poffit habere dif- hiin: 1 cerniculum füe adhafionis ad hanc veritatem Mp potiüs, quàm ad aliam profanam, aut ab alio fexire e propofitam ; ídque tam ex illo evidenti princi- inpent; io, num. 228. allato , quàm ex illuftratione 2" titrs fuperna adjuvante: quia tamen neutrum pra- flat talém certitudinem, que nequeat adequari vohntat ( dired abadhafione adarticulum fidei falfüm, üt num. ] : 229. notavimus ; hinc per reflexionem etiam Wif j faétam articulus verus à falfo difcerni nequit. iint, d p ARTICULUS,. Il feting n previo ad a&um fidei. vequivatur. pia. affe&lio? ! hmhs Ota. Pize affe&tionis nomine commu- L 256. N aUtemc niter quidem intelligitur divina in- fpiratio voluntatem afficiens ad aliquem actum | übi n plcar $ falutarem; in preefenti autem & refpective ad fidem ufürpata fümitur.pro voluntate credendi Inps ttolun feu pro imperio, quo voluntas intelle£tum de- terminat ad affenfüm fidei. Circa hujus affectio- g Qu ( nis neceflitatem varieeerant fententiee, fedquee jam communiüsrejiciuntur. 172 docebatactum EY àmpn fidei non dependere à voluntate, niíi üt appli- cante intelle&tum ad confideranda motiva cre- hn , dibilitatis; adeóque non indigere imperio im- $68 mediato: hecfuit Kolcothi & Francifcide Mar- | Af chia. 2da Conceffit dependentiam actüs fidei | iil r negativam à voluntate, h. e, non quidem im- DN tri- M perante, fed pe?mittente feu non refiftente: bui- . Dzg FIDE. 427 | i Dvis ey buitur Scoto; jure an injurià, non examina- mus. 3772 Requirit imperium ad primos fidei nf actus, non veró ad alios & prefente jam fidei habard habitu: ita Bannez, Maftrius aliíque. 47a Eft Vertuia Ripalda docentis, intelle&um impotentem dif- r i fentire ex defectu fundamenti, non indigere Yi prt imperio; fecus, fi potfit diffentire. yfratie 237. Dico. Ad omnem a&tum fidei füper- um a naturalis & infufe requiritur pia affe&tio íeu d voluntatis imperium immediatum, pofitivum & directum. i Ira cum Suar. Lug. alii commu- emea niter. Prob. J. Autoritatc, & quidem r. Scrip- I zure, dum ad Rom. r. v 5. dicitur: /ecepimus gratiam ad obediendum fidei :« Obedientia autem pertinet ad fidem; unde D. Thomas in hune ii locum le&t. 2. citans Auguftinum probat, quód ennt bis, que funt fideiyvoluntateconfemtiamus. Ad Rom. jrin autem c. 10. v. 10. Corde creditur ad. juflitiam: fl H&UPJ ubi nomine cordis fignificatur voluntas, üt ex- plicat S. 'Th. Lect. 1. unde A&. 8. v. 37. Pbhi- x cet lippus dixit: $2 credis ex toto corde , h. e. exto- lm ta voluntate, ficut de amore Dei ex toto corde fb precepro intellipitur. Quae quamvis detor- queri foleant in alium fenfum & explicentur fl t aut de voluntate permittente, autde mediata; tamen interpretatio hujusmodi, quse nimis vio- p y d lenra per fe intelligitur; apert? à S. Th. hicq. 2. 8. 9. ad 2. rejicirur. 2. Conciliorum, ex quibus rj f d )hff Arauf. IL. C. 5. definit, igiium fidei effé cveduli- MSHRV tatis affehum , eímque ineffe. mobis pev. in[pivatio- C m uem Spiritós Santli; corvigemtem voluntatem 1o- Jiram ab infidelitate ad fidem. 'Tridentinum ve- f » f ró- hii "- 428 Dz Fipr. (e enim ró Seff. 6. C. 6. dit:. Fidem ex auditu concipientes liberà. moveutuv) in. Deum credentes : . ubi libera quisd voluntatis motio ponitur poft concepram ex Titori 0 auditu fidem, h. e. poft judicium credibilitatis. eQum af 3. Patrum, ex quorum numero apud Lugo ( qum fumm relato audiendus unus Aug., qui Tr. 26. in Joan. Multa, inquit, poref? facere bomo tziom. vo- d. EtL. leus; evedere autem 10 pote[L, wifi volens. prpiri de Preed, Ss. C. 5.. /Von quia cvedere vel non cre- Kürom y dere mon efl in avbitrio voluntatis bumane; — [ed morem. quia im ele&is preparatur voluutas à Dominmo. preri Prob. H. Ratione. I. Ad affenfüm determina- i, n tum & pofitivum intelle£tüs requiritur caufa jj pofitiva determinans: fed fides efttalis'affenfus, fiuog neque illius determinans caufà pofitiva affignari | r o poteft absque imperio voluntatis directo ; pofiti- | linraor vo &immediato;non enim eftinprimis ipfe intel- & Al lectus,qui quantumvis fit neceffaria potentia in e- L: videntibus, in obfcuris tamen, adquorum fpe- | mj ( etcitum ciem actüs fidei pertinet , ab alio determinari de- bet: deinde non eft motivum ; quia ex hocinevi- freolt dens eft, non obflantibus previis cognitioni- Dotnr, busürf,.d.e.; unde nec illud neceflarió mo- ts vere acdeterminare intelle&um poteft: deni- M « que nec eft obje&tum materiale, utpote quod, Qd etíi etiam ipfum fepe obícurum nonforet, actum Itin fideinon facit aut infert: ergo. 2. Affenfus fi- | &ump dei debet effe liber & meritorius faltem morali- ' ï Dæmm ter & denominativé, üt dictum eft & fupponi- | nte tur: fed nifi ad illum voluntas determinaret in- |. Untrer telle&tum per liberum imperium, ne denomi- n nativé quidem liber foret ac meritorius; aliun- e N l Dz Fipr. 429 Quj ( de enim a&us potentie formaliter neceffariz, übi la qualis eft fides, denominationcm liberi ac me- pun d ritorii non accipit: ergo. 3. Quantamcunque iU etiam evidentiam habeant cognitiones przviee , put lm & quantumvis voluntas non refiftat , illee ad [r.áiü fümmum determinant intelle&um ad affenfüm 10 f 9 innixum illi evidentia ; & quoad firmitatem m proportionatum ; miniméaurem ad affenfüm ob- um fcurum innixum foli revelationi divinz & fir- unt, b miorem, quàm mereantur illa moriva: ergo " prater illas cognitiones etiamnum aliud requi- lterti ritur, imperium nempe voluntatis. tür d 238. Objc. £. Intelle&ns movetur à vero , veffenis ficut ocalus à colorato: fed hic unicé move- | aiïlgng tur à colorato: ergo & illé unic&à vero, & 99 hinc non à voluntatis imperio ; preefertim cüm ;ipfeinre!- ex Ariftotele L. a. de Anim. C. ult. opzzari ; entan confequenter & credere , zoz poffmnus, ciim volu- ! Qram j 7HU$. Corf. J. Voluntas neceffiratur quoad 'ex- ercitium ad amorem objecti, quod àt bonum gt hi fine ulla ratione mali quamvis inevidenter pro- gnio? ponitur, üt in motibus primó primis liquet : ergó etiam intelle&tus quoad exercitium necef- j r fitatur ad affenfüm objecti, quod finé adverten- tia ad aliquam falfi fpeciem proponiturüt verum ye g « licét inevidenter. Atqui fic proponitur obje- jais &tum pro priori ad actumfidei: ergo. Conf. /f. Demones non habent piam affectionem, &ta- nm()!a?' fuppOü[' men tefte S. Jacobi ep. c.2. v. 19. credunt & contremiícunt: ergo fides abfolut& haberi po- v'narelf*ï.' Jnit teft fine voluntatis imperio; quod de repetitis fidei a&ibus probatur à paritate conclufion 1S, j g a ad w 430 V: FrüE. ad cujus affenfüum primó ponendum quamvis denfom neceffarize fint praemiffze , tamen ad eum repe- impeüeng tendura minime requiruntur. ritrpro tiuricf -* D. M. Iatelle&tüs movetur à vero evi- denti, ficut oculus à colorato, C. à vero ob- f ficen Ícuro , aut folüm probabili N. ficut intelle&tus QIEFFäTC;U non habet ad rationem oculi unicum tendendi ksnin modum, fed multiplicem prafertim in obfcu- ftt, ( ipnon ris & probabilibus , circa quae non tantüm affir- mando vel neeando fed etiam fluctuando verfa- neled tdum tüur; fic nec determinativum pro more oculi tantüm ex parte obje&ti habet, fedin his, ubi fsf l, 8 dve il evidentia veritatis abeft, fübje&tivà determina- " tur à voluntate, perfüum imperium quodam- DéCCL modo füpplente defe&tum & infufficientiam fpe- L ciei & apprehenfionis inevidentis: quod qui- | lm | dem fi fieri non poffet ; locum haberet propo- fcetun fitio 19. ab Innoc. XI. damnara. Ad Ariftote- cftr lis proloquium z. illud effe intelligendum hoc Tilati fenfü, quód voluntas nequeat intelle&tum mo- pativa vere adaffenfüm , ubi nullum plané motivum ad- tdedi eft, qualicunque ratione veritatem in objecto ünq oftendens eoquód illum aliàs extraheret extra Álan fphaeram füam & naturalem agendi modum. Dd &U?l*&: "dd Conf. [.3.1. D. ym. Corf. neceflitatur adaffen- fum illius objecti prout antecedenter propofiti qut T. aliter N. & omiffo fubfümpto fimiliter D. Velta 2d. Con[. neceffitatur ad a(fenfum innixum & | tD refpondentem fienis crediblitatis T. ad affenfum E fidei, feu inpixum foli revelationi divina fir- At miorémque, quàm mereantur credibilitatis mo- | Ü tiva N. Datà itaque neceflitare intellectüs ad Ü affen- Dz Fipr. 43 ï n quri affenfüm judicii credibilitatis innixi rationibus | &i impellentibus, voluntatis imperium adhuc requi-- ritur pro ipfo fidei affenfu;qui motivo proprio ni- [ ven titur ac firmior eft fuprà; quàmrationes impellen- à vend tes facerequeant. — & ad 2. C.74. N. Conff. Difp. : 'intees preterquam quod ex communi fententiafola 1 feniz evidentia neceflirare quoad exercitium füppo- |in ol natur, & experientia pro utroque diverfa fit: nim & à priori eft; quia obícuritas ac inevidentia, quà andonte intelle£tui veritas proponitur , eft quoddam malum intelle&tüs & quadam fpecies negativa more GL n bis i falfi; adeóque füffüiciens eft, ne rapiarur in- telle&tus ad affenfum: nam ficut volunrasfolüm leten neceffiratur quoad exercitium ad amorem ob- quoia yam t jedi, fi proponitur üt bonum finé adverten- tia ad rationem mali feu pofitivi feu negativi ; uv d «t prr? fic etiam intelle£tus tantüm in ratione veri ne- ceffiratur. Obfcuritas autem & inevidentia bo- ddde 502 X nitatis non eft malum voluntatis ne quidem ne- p gativum, fàltem ita proprium ac eft malumin- telle&tüs; adeóque non füfficit ad füfpenden- oj h If 0 n dum exercitium amoris. "d Couf. If. w. D. " d. Deemones credunt actu fidei füpernaturali N. et d » mOQUþ naturali $u/4. qui fit liberum obfequiumintelle- 4 &uale ac przeisé refpectu autoritaris divinge IN. MLA ! qui talis non fit C. Daemonura affenfüsad res re- pr( J velatasnecliber omnino efljnecunic? in autorita- J ^ te Dei revelantis nititur, càm ex naturali intelle- iil t €tüs fui excellentia moralem faltem de fidei my- fteriis aut de revelationisexiftenria habeant evi- Y o dentiam: inde veró is etiam affenfüs in dzemo- ratisf nibus non eft appretiativé fummus fed propor- ii tig- ü(ï j Dsz Fipr. 432 gt n . tionatus duntaxat motivis cz'edibilitatïs; adeó- que ad illum non requiritur imperium volun- erponet quc imp: tatis, quz poriüs in illis veritati reluctatur. Ad pavitatem adjunctam & in utroque cafü haberi Tioeur conclufionem & fidem non formaliter fed ma- qia de: terialiter duntaxat talem. — Preetereà veróDifp. 10 pot minz 4 effe poteft; quod poft primum affenfum con- clufionis maneat fpecies ejusdem veritatis jam p pr À ubitio explorate.; unde producuntur ruríüs ejusdem veritatiscognitiones, quibusintellectus füfficien- lm , a aftenl terinflruituradaffenfüm: expia autem affectio- nenihil remanere füpponitur, quód illius de- | quoenr fectum füpplear. | dener j 239. Objic. 17. Obje&tum formale fidei pro pium; tdedne: priori füfficienter applicatur inrelletui, tum mediaté per fipna credibilitatis, tum immedia- Qu omy t& per illuftrationem fupernam; ergo füper- Ütt, w fluum eft voluntatis imperium. Conf. prob. 1. fofo & um Potentia non libera neceffarió operatur ; Titor v ürehm non efít impedita & haber objectum fufficien- ter applicatum: fed intellectus eft potentia non tthum m r libera & non eftimpeditus, dummodo volun- d tas pofitivé non refiftat:. ergo fi pro prioriob- if I d jectum füfficienter applicatur, nec voluntas ob- fiflat; neceffarió operatur. 2. Imperium vo- M 7) luntatis non requiritur, ut intelle&tus plus cre- dat, quàm poteft ex vi objecti formalis ante- Qsf lt a cedenter applicati ; cüm hoc fit impoffibile : neque ut credat, quantum poreft; quia ad hoc Ál 10 Mu WV füfficienter determinatur ab objecto formali: ergo imperium voluntaris füperfluit. Corf. £. Wt Evidentia credibilitatis; quav à nobis non ne- NLbr gatür, Dz Fipr. 433 lii di gatur, non relinquit locum pofitivo diffenfüi: um w ergo nec permittit omiflionem confensüs; adeó- u&namr.vi | que imperium voluntatis redundat. — Cozf. prob. Cd 0 Ideo enim non relinquit locum pofitivo diffenfui, Id quia determinat ad hoc judicium : Revelatio L V i non poteít prudenter negari: ífed etíam deter- ILUFTI minat ad hoc: affenfus circa revelationem non Ly grit poteft prudenter omitti . €rgo. Conf.. HI. agis À noliione, quà voluntas nolir diffenfüm quà l! falfüm , intelle&tus füfficienter - determinatur emaud ad affenfum ; tum quiarejecto diffenfü üt falfo, ] ilist quoenuntiatur objectum non effojintellectus evi- denter infert objectum effe, juxta illud princi- fiderg pium: . quidlibet eft vel non eft: tum quia in- U U telle&tus non poreft nifi affentiri vel diffentire; m quia omiífio utriusque ad intelle&um non per- ,;. tinet; utpore cujus obje&tum eft veritas in af- 10 l iL i ] fenfü & falfitas in diffenfu. Ergo non requi- l[üï': u ritur voluntatis imperium fàltem pofitivum & Ti MW ( directum. Corf. II. Ad credendum aliquid ]mm N fide humaná non requiritur pia affectio ; dum enim viri plures iíque praves rem aliquam fa- dosti L prior' éamaffirmant, intelle&tus fine voluntatisimpe- rio ad confenfüm inclinatur: erpo nec ad cre- lontist m dendam fidem divinam illa affe£&tio requiritur. R. D. /4.. Sufficienter applicarur, ut intelle- p f €tus affentiatur ex determinatione voluntatis; C. ut affentiatur ex determinatione objecti N. 7 j TE T dd prob. ym. D. M. Dum non eft impeditanec pofitivé nec negativé , C. dur pofitivé tantüm forr 0i non eft impedita, N. Quoad aliud membrum redit prior diftinétio; quia aliud eft fufficienter gt : Sp- Drz FiptE. 434 icari ad affenfüm ex determinatione objedti, pufe om app tl C aliu d applicari ad affenfum ex voluntatis deter- a denf minatione. , Ad prius requiritur, ut objectum credibilt applicetur feu proponatur evidenter: ad pofte- axidit f rius füfficit, quód proponatur cum aliqua ap- t afeol parentia veritatis, aut €erto, licétinevidenter;in negotio fidei divine: preefente autem applica- ilümun Qnmny qu wm? tione obfcurà intelle&us imperio voluntatis in- diget, imó in cafü etiam evidentiee adhuc indi- :iji!;, qu ibtum geret ex d. f.; quare fi tale imperium abfit, ex llectus negativé feu per ca- Qu-amvis hujus defectu inte (ic: volit rentiam requifiti eft impeditus. "d prob. ad. dam , ejásque rationem additam; fasis f E. C. T. p. V. À fisz quia vis ob je&ti formalis o bfcuri non eft deter- íed duntaxat objectiyé moriva, ita terent minativa, tamen, ut hanc vim exercere nequeat nifi me- licoft, torem d diante voluntatis imperio & dererminatione ; uri patet in motivo mere probabili, ex quo re- &i ones fieri fa- Videntia: torlio ad argumentum & probati .4. Quia ex- njb cilé poteft, 44 Conf. 1. &. 1. N. perientià in temerario j ^ udicio aliís que cafibus R;U'e&US f d imprudenter quis veti- Á qemy manifeftum eft, quó tüm apat ; aut preceptum omittat etiam In Mdf Em fenfü compo fito judicii evidentis, quo judica- tur aliquid pru denter fieri aut omitti non poffe. lil æ Nl u R. 2. 7. d. N.- Conf. .4d prob. D. M. Quiade- terminat ad hoc judicium, quo afferitur ; non | Gd poffe pruden ter nepari ob defe&um fuündamen- *,' gdrefäCi C. quo L tiad ipfam revelationem negandam, afferitur, non poffe prudenrer negari obinho- l ïn reh Ts neítatem nepandi, N. fimiliter D.m. (ed etiam non dererminat ad judicium, quo afleritur ; polie — t Drs FI/DEk.. 435 te d poffe omitti affenfüm ob inhoneflatem omit- ans d tendi C. ob fundamentum evidens & rapiens Qbedtm ad affenfüm V. m. &g Cozf. . Cüàm judicium atl credibilitatis nonafferat veriratis evidentiam,non iiqa 9- excludit fundamentum omitrendi; & licét affe- ideneit n rat affenfüm non poffe prodenter omirti, hoc i appllï!- ipfüm tamen propterinhoneftatem afferit, cum ntatst quo componi poteft omiffio imprudens; ütac- huci cidit; quandocunque voluntas 'peccat omitren-- i d do actum przceprum, 744 Cosf. 1. s. IV. Conf- üx ü Quamvis enim nolitio diffensüs quà falfi potfit qn j dici volitio affensüs quà veri, cüm falfitas dif- addit fensüs fit veriasaffensüs: quia ramen diffen- E dete füs rejici etiam poteft propter obícuritatem ac n ! inevidentiam, aliásque ob caufas; fequitur im p hoc cafü, qui in materia preefenteobtinet, noli- j tionem diflensüs non effe volitionem affensüss eóquód obfcuritas diffensüs non fit claritas &e- x u ; feni videntia affensüs. Unde permiffis etiam pro- ud d bationibus nihil obtinetur, niíi forté, quód in- ciib tellectus non indigeat imperio pofitivo & directo J us v : ad quemcunque veritatisaffenfüm; cüm tamen tm d nos de fidei affenfü loquamur, cujus proprie- j tares piam affectionem exigunt, ürex proba- " " onpall ? tionibus allatis elucefcit. / 27 Cozf. ZI. . D..4. " Ad credendum fide humaná non requiritur pi& Qüiä i l affectio feu volunratis imperium in rebus quo- me ad fe facilé percepribilibus & fa&tibilibus, nul. ( limque in credendo difficultatem afferentibus T. in rebus arduis, extraordiriariis , aliisque » j 05 quibus praefertim vel rationes vel animi affeétus u repugnant . N. ] Hujusmodi autem pleraque 62 fidel pf 436 Dz FäDE. tnrvenit fidei myfteria effe conftat. — Proeterea Dip. eft; ! if Temo quia obje&um fidei humane non raró eft evi- denter verum; ipfe affenfus non adheret. ob- diqué |proea ie&to firmiffimé; animus etiam credendi nec univerfalis eft, nec paffim in reverentiee aut ob- | i, vd) |requim fequii reftimonium preftatur: Objectum au- EU tem fidei diving fàltem formale manet femper ln d obícurum; ipfe affenfus firmiffimus & excedens firmitate meritum rationum ad fidem impellen- (Ittà p quiem tium ; animi preeparatio generalis ad creden- da firmiffime etiam creditu difficillima; prote- |edut : quavys. ftatio denique reverentie & intellectüs capti- vatio in obfequium fidei femper adeft ad meri- demird | edrne tum obtinendum. uzRES: ^dna&us, fidempvecedentes , [imt « | &i ia fien ve entitativà. fuperuatuvales * 240. INota, Queeftio ad omnes actus, quos pitis Volonpr num. 223. enarravimus , porrigi poteft. Et i& quidem primam myfterii ; revelationis ac mo- tivorum propofitionem fupernaturalem effe, pradr videtur communis acceptio probare, quà heec p nomine illuftrationis füuperne ufürpatur: pro RUT examine autem loquitur illud Act. 16. v. 14. de NT Lydia muliere fcript umteftimonium: Cujus Do- tüin. deve bis, que dicebautur At muigus aperuit cov; inten à Paul. . Denique pro utroque judicio fpecu- Qü oji laivo, altero quidem affirmante revelationis |Weurà exiftentiam, altero affirmante myfterii credibi- | . A. | Ut litatem , — ftat utriufque neceffitas vel ad fidei actum ipfum, velad piam affectionem requifi- L3 | Rn ta; adde num. 223. fünt tamen ex adverfo, qui memoratisactibus füpernaturalitatem necelfarió ia €ons Dz Fipr. 437 | ] convenire nepent; tum quód illa pleraque non « Dd a elar nifi remoré ad fidem pertineant, pofsíntque fa- ]hert d cilé quoad hanc certé rationem füppleri perap- edend n prehenfionem fupernaturalem, veljudicio pra- ntizatd- ético, velactui fidei previam: tum quód prio- j a res quidem actus düo rationem occafionis dun- taxat ad fidem habeant; adeóque per accidens net t &excedes tantüm ad eam fpectent, uti afpectus Crucifixi, imde externa propofitio doctrine , aut materialis lat ejusdem auditio; qua omnia naturam non ex- cedunt . L X prore- tum quód actus duo pofteriores, As Gj quamvis per fe neceffarii fint , tamen üt ad fi- Lad n dem & affe&ctionem concurrunt, fecundüm fua objecta vel in judicio practico, vel inipíoactu i,f fidei iterato & alio modo proponuntur. His tamen vel omiffis , vel probabilitate utriufque hs ; qL»'GS partis permifsà, apimus hic duntaxat de pia voluntatis affectione & judicio credibilitatis pra- poteft | n m €lico feu proximé dirigente voluntatem ad im- perandum fidei affenfum füpernaturalem, quod J a j (mhæc aliàs judicium credenditatisappellatur. Hisenim entitativa füpernaturalitas à plerifque Autori- "d bus contra Scotiftas, modum füpernaturalem tantüm concedentes, afferitur, eáque pluribus (j diæþd/n"lw argumentis defendi poteft, qualis-demum-cun- que opinio de prioribus actibus eligatur. Ita- 30f afb que ur à notiore initium ducatur, 241. E. Z. Pja affectio feu voluntas creden- j fl di eft entitativé. & quoad fübftantiam füperna- turalis. Ita communis T'heologorum. Pro£. ar- T gumentis iifdem , quibus num. 257. neceffira- er(o) qul mus. m tem piee affectionis ab autoritate ftabilivi His q Ee:5 438 le Fipr. -T. ü, 1 His preeter alia in 'Tr. de Gr. num. 18;. allata d ii accedit teftimonium $. Auguftini L. de Sp. & fim d lit. C. 34. fcribentis : . Fzfromum fuafiombus agit vl .Deus, ut velimus $9. credamus.:. His evgo 1mo- tdlinpan dis, quando Deus agit. cum anima vationali, ut ei evedat (ueque emim cvedeve potefl quodlibet. libero J & d VoUtdt avbitrio, ft uulla [it fuafio vel vocatio, cui credat) ) ! profeä*ö €9 apfum velle credere Deus opevatur in bo- qmine, 9. im omnibus mifericovdia eyus preevenit os Ó J j é&c. Corf. 'Yum quia voluntatis imperium per um Yi fe difponit, & immediaté ac neceffarió inducit H h ad actum fidei füpernaturalem , adeóque juxta communiffimam in T'r. de Gr. doctrinam debet fupu BIÉ &ipfum effe enritativé füpernaturale: tum quia Qonmen ficut actus fidei excedit vires nature, fic & vo- luntas efficax illum actum ample&endi eafdem Ti fiü q vires füperat: rum quia hec affe&tio & de fe T K meritoria eft, & rationem meriti tribuit affen- fui fidei. itpest trbuent .242. INec dicas 1. Fides à Scriptura & Pa- 'hft n tribus dicitur inirium meriti & falutis: ergoaf- fectio pia eandem pracedens nequit ftatui me- Päagio e I ] ritoria, ideóque füpernaturalis. /Vec 2. Ad ju- [ dicium credenditatns fupernaturale non prere- E Ti quiritur voluntas füpernaturalisimperans; quia TO aliás admittendus foret proceffus in infinitum; cür ad imperium ejufiodi prelucere deberet n f lI "ll Ilj /l judicium fiäpernaturale practicum , huic veró ruríüs preire imperium: ergo nec ante actum Bain fidei füpernaturalem requiritur. — Vec 3. Poteft xnte quis convertt ad veram fidem propter regnum, : i L ] üm en- l Md divitias , at»m alia commoda naturalia acquir da, — 1 i DE FIDLE. 439 :l da, vel mala vitanda , üt experientia docet: . d !äïe fed ralis intentio feu voluntasamplectendi fidem faltem non eft füpernaturalis: ergo. Cogf. Ipfa [0f1 hr i ! l voluntas, etiam füpernaturalis , credendi po- teft imperari à voluntate venialiter mala: er- 0fí rl 1j ij go & actus fidei poterit immediat? imperari à voluntate venialiter mala; ac confequenter na- ^E CH 1 turali — JVec 4. Si admittatur pia affectio füper- H Iu TR naturalis, debet etiam ftatui fupernaturalis illius habitus: fed dici nequit; qualis ille fit; & ad erimx i i quam virtutem pertineat: ergo. &. ad vm. D..4. Fides fümpta in abftracto, que j feu prout precise eft actus intellectüs, dicitur m db meriti & falutis inirium, IN. fides fuümpta in tum qi concreto , feu prout fidei nomine inrelligitur fc&w unum concretum morale, liberum ac merito- jl ea[d:; rium, conftans fcilicet ex actibus fidei preeviis, )&'d*.*iï & intellectüs maximé voluntatis imperante ; i d imperato, T. Patres initium meriti ac falutis tribuentes fidei non locutos unicé fuiffe de af- nih " : o fenfü intelle&tuali ,' vel una controverfia cum ;Pelagio ejásque reliquiis agitata abundé demon- f u ílrat. Dixi: Zran[zut; partim quia nec fidem fic acceptam effe primam gratiam ac initium J pfäï l , merendi , patet ex propofitionibus Quefnelli 115j quï damnatis, ordine26.: /Vulle dantur gratüce, tf nf per fidem. . Etoz.: Fides eft prima gratia eg fous gt ompium aliarum : partim quia & ante fidem di- j fpenfantur infidelibus tempore opportuno T urpente preecepto fuffieientes gratiee, uti often- ! fod dit damnatio ab Alex. VIII. huic propofitioni tggüüm! inflta: Pagami , Judei, LHevetici, aliíque ifu- gt .Ee4 jus ( 440 Di: Fiptr. mm er. us genevis mullum ommino accipiunt. à 9I C. infla- xum: adeóque binc vetlà infeves , in illis effe volun- pv datem mudam 49 igevmem fie ommi gratia [uffi- Ti o ciente. Sed de his v. Tr. de Gr. "d ad. y. N. du Conf. Difp. eft; quia judicium credentitatis, ut- murif pote actus plerumque evidens, non eft obfe- lrl quium intellectuale liberum refpectu Dei; qua- p le tamen actus fidei tum à Scriptura, tum à ff Patribus ftatuitur; adeóque illud, ad imitatio- ( R l; nem hujus, nec requirit , nec praefüpponit 1 , 1 volüntatis imperium. | Preeterea dictamen illud M f fpectat ad id genusactuum, quos in nobis Deus ttim d) fine nobis liberé cooperantibus operatur: (f : econtràfides, utpote meritoria, non nifi libe- li J D h . 16 nobis cooperantibus ponitur ; cüm veroó li- fan; bertatem hanc nec in fe ipíà formaliter habeat; VUTT necab intellectu obtinere queat, voluntatisim- DEU perium praire neceffe eft, à quo & liberi & t meritorii denominationem participet. 74 57. Tis jl &. D. M. Propter illa naturalia vel acquirenda & Ql vel vitanda poteft quis mediaté & remoré con- r verti; C. immediaté & proximé, fujZ. poteft QR no . quis converti ad fidei confetfionem externam, [ vel ad fidem meré humanam & naturalem, C. T. ad fidem internam, eámque theologicam &íu- Dittiy pernaturalem, N. Poffunt quidem jlla motiva rb naturalia impellere hominem , ut indaget veri- Qd tatem, & ex motivis credibilitaris ad judicia fi- tb f dei pravia pertingat, quae tandem pia affectio Tibrio & fides fübfequatur; ad ipfàm veró fidem mo- r tivum feu objectum formale effe nequeunt, üt Q per fe patet; neque etiam motivum impulfi- Ut vum Dz Fipr. 441 LC vum 'ex fe füfficiens dici poffünt. Cüàm enim qrol captivatio intelle&tüs & affeníus firmiffimus ve- jmïl'/! f'f,f ritati obfcuree preeftitus meritó inter opera ar- 2]À. dua & libertati equé ac nativee volubilitati repu- tf d- gnantia feré precipuum locum obtineant; mora- etaf. liter loquendo impoffibile videtur, utquis pro- ) qE pter motiva ejufmodi fola fidem internam ac ve- ; tum| ramfüfcipia. HincS. Aug. L. de Catechiz. Rud. jmiat C. 5. Raviffan? accidit, inquit , imó veró mum- dippai quam;, ut quifquam veriat; volens fieri Chriflia- mait us , quimom r aliquo timore Dei pevculfus. — Si yoisbs enim aliquod commodum [pe&lando ab bominibus, )peratur: quibus [e alitev placituvum mon putat , aut aliquod ab nifi 1b bominibus incommodum devitando , vult feri Chri- vt flianus ; uon fievi vult poti , quàm Jingere : fides ha enim non efPves [alvandz (alii legunt faluzantis, h. at e. affenfum geítu fignificantis) covporis, [ed ]i credeutis aimi. . Ex eo autem capite multó mi- , ? nüs illa motiva füfficiunt ad fidem füpernatura- IUrer lem; cüm hecnon fit finegratia, gratia autem j con ordinarié donetur tempore opportuno, quod t ( certé non haberur per illas intentiones prorfüs V erm terrenas , aut etiam peccaminofas. d Conf. j ^ n &. 7. .4. De cujus poffibilitate in utramque m partem difputari folet in Tr. de A&t. hum. Pro- m prié tamen loquendo actio fupernaturalis non q g poteft fieri ex fine malo , fed duntaxat cum j j malo fine aur affectu. — |V. Conf. Difp. eft; quia f in priori cafu voluntas credendi honefta füppo- n nitur habere propriam libertatem & motivum jr; ^ honeftum ; adeóque de fe, intrinfec& & for- npüf[l | maliter ficut honeíta eft, fic etiam fupernatu- v Ee 5 ralis " — Dz FEipr. 42 : alis effe poteft ; : quamvis extrinfecé. ac deno- ïC'ipï T G* minativé etiam mala ab aéctu precedenti dici hm d queat: cüm veró exadverío actus fidei de fe L. ac intrinfece liber non fit, ac proin nec forma- fi liter honeftus ac meritorius; nifi voluntatis im- perium honeftum ; ac moraliter bonum pre- s cedat, nec fundamentum quidem adeft pro [ a&üs fidei füpernaturalitate. "d at. Y«. IN. m. Sicut enim num.215.infinuarumeft, fpecialem | m effe honeftatem propofitam pieaffectioni, quae gicur fcilicet relucet in fübjectione intellectüs ad au- [2 toritarem loquentis & affenfu revelationi pre- t etor ftando ; fic etiam dicendum eft, fpecialem dari tits p virtutem moralem per fe infufam, diftinctam ! inprimis à reliquis virtutibus moralibus ob for- " d qC E male obje&um diverfum; deinde etiam diver- f Cl fam ab habitu fidei, qui ad inrellectum perti- j net, cüm illa fit propria voluntatis , quamvis mutuó conjungántur, nec unus fine altero ha- UE iil bitu infundatur aut maneat ; denique aliam om- l nino à charitate, utpote ab hac feparabilem , & | [ 5 )rz i ob defe&tum motivi divini non theologicam. [ 243. R. /I. judicium credibilitatis practi- fl cum, feu dictamen credenditatis eft quoad füb- «) ftantiarn fuüpernaturale. Proj. Juxta Apofto- (lb lum 2. ad Cor. 3. v. s. /Vazz. fumus! [ufjicientes li ütl Al aliquid cogitare ex mobis quafi ex zobiss [ed fujz- A cientia noffra ex Deo ef : quem textum CC. tMi l PP. communiüs interpretantur de cogitatione [ per íe ad juftificationem & falutem pertinente f&tin ac difponente; qualis prze aliis omnibus dicen- ( da eft judicium pra&icum. Hinc Arauf. II. Wn qp M le FIDE.w 443 d denti dj Cap: 7. fïc*l.oquitur: Sz quis pev matuve w'gorem Porum aliquid , quod ad [alutem pevtinet vita eter- f sne, cogitave, dr expedi, aur elhigere, five falu- fa. |ntds zui, id efó, Evangelice predicatiomi con[entire polfé coufirmat ab[que illuminatione €9 in[piratione um pre« Spivitüs fan&i, beretico fallitur [piritu, mon intel- d ligeus illud /dpofloli : INom quód idonei fumus , co- PEU gitave aliquid ex sobis €jc..— Similiter S. Auguft, fpelcialam eundem textum ufürpans L. de Przd. Ss. C. 2. 1oni, Q 4 n judicium credibiliratis efle füpernaturale con- ts d tendit, üt d. nüm. 226.; quin ex eodem evin- oni p cit etiam àlias cogitationes, affectionem volun- lm n iftincia tatis preecedentes, àDei dono proficifci; dum L. 2. ad Bonif. C.8. fic fcribit: Cogitare, ait, ; ob o aliquid , utique bonum ; mimus eft autem cogitave, n &vep quam cupere. Cogitamus quippe omne, quod cu- m p pumnus , nec tamen cupimus omne , quod cogitamus. quamv'.z' jraro d Cim igitur minus [i ,. cogitave, quàm cupere, po- Tef? eumum bomo coxitave bonum, quod nondum cu- jan 0f pit ; €9 proficiendo poffea cupere , quod antea non bilfäm)& cupiendo cogitavit : quoinodo ad id, quod minus eft, Mm' id efl, ad cogitandum . aliquid boni nom [umus ido- B pfä» nei tauquam ex mobifietipfis , fed fufficientia moftra 100 ex Deo efh; €$ ad id, quod efl amplius , id efl ,. ad APOLU n 7 j cupiesdum aliquid boni fine divitio adjutorio idonei f fümus ex. libero avbitrio. ? Conf. J. Sicut juxta l]H Can. 4. Concilii Carthaginenfis , quod nomi- (s ne Milevitani II. aliàs laudatur, dozum Dei eff, (mmott Jtive,. quid faceve deleamus; fic idem' etiam. di- r[mCU[C cendum eft de judicio praético credibilitatis, d quo fcimus, 'quid credere debeamus; cüm gra- TL tiam non minus ad initium fidei, quàmad ope- (p ris d 444 Drz FIDE; ris exordium neceffariam effe, conftet ex do- aflels, tiendust mate Ecclefie contra Semipelagianos: ergo judicium illud füpernaturale effe conficitur. vidim Conf. IJ. Inter omnes cogitationes preeambulas UE ^ nulla eft, qua magis difponat per fe, ac pofi- ii T tivé inducat ad füpernaturalem piam affectio- nem,; quàm judicium practicum credibilitatis: | Ímmi fed nihil meré naturale per fe ac pofitivé difpo- '.,z:friaäi, nere ac inducere poteít ad fupernaturale, ütli- AXREORR quet ex num. 174. T'r. de Gr.; ergo. &&v | (iximus 244. ÀNVec dicas 1. Judicium illud non exi- git concurfüm pratiee ratione objecti; quia ob- Vr l ligatio credendi naturaliter cognofcibilis acevi- tine dens eft: nec ratione potentie; utpote qua ex 4 quenat fe vires füfficientes habet ad ejufinodi objectum W. N , cognofcendum : nec ratione piz affectionis; 00 t tum quia füfficere poteft naturalis cognitio, vo- üumqu luntatem fuüpernaturalem preecedens: tum quia Teqüni füpernaturalitas pize affe&tionis non defümitur Ti l à cognitione dirigente , fed à principio fuper- itql o naturali influente. ANVec 2. 'Sive dicatur pia af- m or fectio fequi neceffarió ad judicium practicum, ; lb Qu five non, poteft colligi, judicium hoc non effe de:1 fj fupernaturale: nam in primo cafü, quia nec Vi pia affectio, nec fides effent libere ac merito- Driti rie, confequenter nec fupernaturales, fruflra Ya omninàó requireretur füpernaturalias judicii 4[ f previi: in 2do autem fequeretur, voluntatem [ pig poffe negligere fuafionem judicii preelucentis; Tento unde & ex füppofira judicii füpernaturalitate Nl proflueret hoc abíürdum , quód homo fimul iip: haberet actum füpernaturalem, & fimul effet us infi- " s Dz Fipr. 445 lterd infidelis. . JVec 3. Rurfüs pro hoc judicio fta- 0$: q tuendus effet habitus f'iipernatüralis; qui tamen Sonfc vel affignari non poteft; vel pro libitu affigna- m tus auget numerum (üpernaturalium fine necef- ; pl fitate. af E. ad 1m. . Sicut fupernaturaïitatem' univer- libilt fim non defuümpfimus ab objecto formali aut vedip materiali; fic nec pro ratione affertee judicio je ii fupernaturalitatis argumentum ab objecto aut defectu virium intelle&£tüs in ordine ad objectum no d- duximus, Hinc etiam permifsà 127 6j 2d.parte quiao»ï» NV. Conf.; quia defideratur auxilium gratiee ra- |s 4ceie tione ipfius cogitationis fz]uzavis & à£ expedir, quet quemadmodum Arauficanum loquitur. 7dd3. yedun part. IN.A[. . Quoad 1m. prob.. rurfus IN. Af H ob rationem in Conf. 2da datam ; cui accedit, AIXIIIO, Vq' tum quód ficut ad aétum voluntatis fpiritualem tormqi requiritur cognitio fpiritualis, ad actum mate- elumitt rialem potentiz appetitivee cognitio materialis; ita ad volitionem fupernaturalem cognitio ejus- j li päaaf- dem ordinis premitti debeat: tum quia aliàs x ratio congruentie non adeffet pro neceffitate gona fidei füpernaturalis ad placendum Deo contra j m Scripturam & Concilia; cüm etiam hic per co- n gnitionem aut fidem naturalem poffet quis mo- fajli veri ad amandum Deum. Quoad 24. pro£, C. judicï A[[. fed IN. Supp. , quód inde fupernaturalita- quet tem piz affectionis deducamus , aut hoc argu- O- cats mento utamur. JNon enim arguimus fic: gnitio preevia eft füpernaturalis; ergo & piaaf- p ] Jimi fectio: fed à converío: Pia affectio eft fuper- quam Ir d i naturalis; ergo & c?gni,tio practica; tan p 446 Dr Fipx. previa difpofitio ultima proportionata. 244 a2d. |nuerid &. |V. 4[.. Perini(sà utràque probatione /Vego, |&mobo in 2do cafu evenire majusabfurdum , quàm ex ! ter oj TOD00:0 eo, quód quis illuftrationem 'ac motionem fü- ernam, quam habet, non fequatur, aut in- g. telligens oblipationem fervandi pr&cepta , ea E nihilominüs violet. 244 37.5. C. $eg. Ad utrum- | patna que incommocdum adjectum x affienari inpri- Vdero mis à nobis pro habitu fpecialem prudentiam | gam infufam , diétantem debitum & obligationem | imom credendi: hanc veró ab habitu prudentig pe- j um | neralis infufo diftinguimus ; tum quia hic eft | at directivus virtutum moralium, fidem fequen- f tium , ila aütem per fe faltem fidei habitum ^ |enn precedit: tum quia prudentia generalis fuper- & ts f:ïtaf: i na amittitur pereunte charitate, ad cujuscomi- tatum aqué ac virtutes morales , pertinet; tomm fpecialis autem non nifi cum fidei habitu defi- b fs nere videtur ex data proximé ratione. Deinde . Queque veró non multiplicari habitus fine neceflitate, It probat diverfitás objecti formalis & modi ten- t qui dendi, que non finit hoc judicium practicum 8 ( reducere ad habitum fidei, üt Thomifte con- lt vart tendunt. i (APUT:IL Yolts iij &1 De Natura Aür Fide. df G['. 1' 9 nen Ature nomine folet in difciplinis tum ipfà Tunfof N rei effentia, tum proprietas intelligi. Fi- hUHEHO dei naturam primo fenfu acceptam expofüerunt X:Eï.l()nm difputationes priores , in quibus de objecto Inate- Wt Drz FIDE. 447 (d. AU:', materiali zequé ac formali , proprióque tenden- lone lg di modo uberrimé actum fuit; unde füfficien- ; qunt - ter nobis explicata videtur fidei effentia, cujus tOnem notionem num. 44. premifimus, ubi fidem re- , quifitam ad juftificationem & falutem defini- vimus affenfum intellectualem veritati revelatee fept, |d at preftitum propter autoritatem Dei revelantis. ari i Si altero modo natura ufürpetur; nonnulla; "udenta quantumvis prioribus hinc inde adípería, et- It iamnum accuratiüs exponenda reftant. Solent lentie? autem proprietatis vocabulo plura pradicata ia hicd fidei recenferi; qua ad duplicem claffem re- feqie ferri poffunt. Ad rmam quidem fpeéctant ea, habitut quae minüs controvería funt, aut aliunde etiam s füpe jam fàtis explorata. Ejufmodi inprimis eft 7- lertas: Aétum enim fidei quoad fpeciem ac exe ys con pemn:g; ercitium effe liberum, preter experientiam pro- bin d bat pie affe&tionis neceffitas nuper afferta, 3 Dcmf? queque füperiüs ad exceprionem primam num. j [ f 114. repofuimus. Deinde veró eít Ponuefías; i qua quidem objectivé ralis: convenit. fidei actui raditu ex eo, quód recta ratio dictet maximé decere, Á ( ut veritati primae etiam obfcuré loquenti cre- datur; foctnalis autem 'advenit à libero imperio voluntatis pi& affe&te. — Denique fuperzaturali- as ac meritum; de quorum primo tum in T. de Gr. à num. 185. & in praefenti num. 14. ma- gis neceffaria propofita fuerunt: alterum autem n manifefta ratio füadet ; cüm fidei actui libero, ïgil honefto ac füpernaturali conditio nulla defit ad ?uerunf rationem meriri requifita; unde fides ejufimodi mpu- oj ton tantüm ad Jaudem & beatitudinem i gv tatur *sb 448 Dz Fipr. tatur in Scriptura, fed & à Conciliis ac Patri- d ^ [ [üm bus fundamentum totius meriti ac. radix vite tf ven eterne nuncupatur; de quo tamen elogio in- nihdomn frà forté aliquid addetur. Ad 2dam claffem per- cur, L P tinent illa, que difficultatis plus ac controver- | ID pIOD fie prebent, atque hic precipué examinari | ,(j ' confueverunt, veritas nempe; cerzitudo & ob- UT Jeuritas. fidei. Itaque de fingulis explicatiüs Wt a Rl agendum. iil Ti d ARTICULUS I faterdi n .d&us Fidei fupermatuvalis ueceffovià pioos g fft verus ? | lts Ora. Val(itas fidei haberi poteft vel ex 33-; np*ï -N obje&to materiali non ita fe habente, f efen 1 üt creditur ; vel ex objecto formali non exi- Unde hic du- L flente , propter quod creditur. Iony plex quaílio proponitur: 1ma, an res à Deo | F. revelata, etíi per fe fit contingens, fit infalli- ln biliter vera, abfolutà infallibilitate ex hypothefi ETA divine revelationis ? 2da, an ad actum fidei Duj; fupernaturalis fufficiat revelatio apparens tan- tüm & exiftimata? Prior porró dependetàge- W d : mino hoc quafito: An'Deus non tantüm nun- T il quam falfüm revelaverit, aut mentitus fit , fed D à k 1 & falfum revelare aut mentiri de potentia; üt FUS n vocant , abfoluta nequeat; pofteriorautemcir- Woq hy €a duos cafus verfatur, quibus revelatio re ipsà Chm 1 qe non facta, exiftimari tamen ac apparere pote ' g mfi tanquam facta: alter nempeeft, fi obje&tum in (lx gm«ne fe falfum vel impoffibile; v. [« ) [o/ . quód tota Tri- "m nitas fit incarnata, per errorem putatur effere- D m&m vela- p t g Ds Fiprx. 49 TOE tidi v velatum à Deo: alter , fi obje&tum quidem in fe fit verum, non tamen à Deo revelatum, & h0i nihilominüs per errorem revelat um effe judi- dhenpe cetur. ltaque ad affirmandam t CORIV- hefin füb ini- exiin tium propofiram 246. Dico /. Deus falfüm nunquam revela T Vit, nec de porentia etiam abíoluta revelare exphcanä poteft: adeóque ficut obje&tum à Deo revela- tum infallibiliter verum eft ,. fic eriam fidei di- vinz actus neceffarió eft verus ex parte objecti materialis. Ira Theologi fere o tnnes. conttra uf paucos antiquiores , preefertim contra Prifeil- lianiftas, tefte S. Aug. L. cont. mendacium C. efl vt 2.5 blafphemantes, habent Chriftum etiam re ipsà fze- piüs efle mentirum; item contra Robert. Hol- qoe coth; quiin 3.q. 3. a. . hechaber: ,, Nullietiam delid dubium , -quin Deus poffet afferere falfümm gl Ícienter , & cum.intentione fallendi creatu- f ram ; & credo , quód damones meruerinr ly thefï ecipi ita jufté à Deo. ,, &um fidel Prob. vm.p. Quamvis r efpectu creaturarum qres t div erfà & feparabilia fint , dicere phyfic& fal- gt füm , dicere moraliter falfi üu m; ac formaliter mentiri; hac tamen in ] Deo fünt realiter idem, 3 1 nec à fe invicem fepara ntür; quia 110 quidem Deus neceffirió & infallibil [en!iä: vllf iter fcit effe falfüm, gend quod phyfice falfm eft; . adeóque illud dicens eriam ícienter falfüum dic er JJ ]PS& et: 2dóantem, quia J Deus infallibiliter fcir obl ipationem ortam ex um dictamine füe fapientic, quód nempe fibi lo- o quendum non fit contra 'Veracitatem ac men- tem füuam; ne reddar fe | eHeR' jüde indignum; adeó- « I que 450 Drz Fipk. J que dicens phy(ïcär ac fcienter falfüm mentire- gitef nl rür formaliter. Atqui Deum nunquam effe mentitum, Scriptura ab Adverfariis hujus the- euxim | feos admiffa teftatur , dum Num. 23. v. 19. finqu. Non eft Deus , inquit, quafi bomo , ut mentiatur, Lyuc | tchl, ueque üt Filius bominis , ut mutetur. — Dixit evgoy c? non faciet ?. Locutus efl , €g uon implebit ?. Ad nbo df Tit. 1. v.2. Spes vit clevme, quam promifit, qin n qui non mentitur , Deus. — Ad Rom. 3. v. 4- Eft tidi i autem Deus verax :: omnis autem. bomo meudax, hm ] ficuz feviptumefl : Ut quf&if ( eris in feruonibus tuis 1. d €9 vinca$, cüm judicaris. Denique idem Apo- quod Ox;j,: ftolus revelationem Dei promifforiam oftenfü- lm g rus veracem ac infallibilem fic ad Hebr. 6. v. | ïerenn'qui 17. & 18. loquitur : 47 quo abundantiüs volens L D) Deï Deus offendere pollicitatioris bevedibus immolilita- | fs zem. confilii [ui, imtevpofuit. jusjurandum ; ut. per |Unripq duas ves iminobiles , quibus impo[fuile eft mentivi Ia g Deum, fortiffünum [olatium babeamus &c. Ergo. QuE vj Corf. Deus nunquam aliquid egit, quod repu- l j Wa f gnaret alicui perfectioni divinz ; ^quia judice Ri u S. Ambrofio in annotatione ad locum Numer. | lts eft impo[faile Deo, quodna- 23. füprà laudatum, Zuva e J 1u$ contvaviüu mef. Sed fi Deus aliquod Qu N falfum reveláffet ,. & ad illud credendum pro- dl ïlS Dn pter auctoritatem füam nos obítrinxiffer , üt Ti fde fieri implicité in omnibus à Deo revelatis num. ï»fm]mn- 211. & alibi oftenfum eft, epiffet contra vera- l [ citatem & fapientiam füam , ejüsque dictamen t ac obligationem , de qua proximé diximus: N Í m erpo. Prob. 2d. p. Deus neceffarió ac effentia- rtum Ullr Vr Y liþer eft infinité fapiens , verax & bonus; & quia - m Dz Fipk, ? foent 451 quia h: (ünt perfectiones fimplicirer fimplices, qun & neceffarib convenientes Deo, ranquam enti fe- hgt cundüm omnem rationem infinité perfecto: 2 V1 rum quia alioqui non foret Deus, feu ens, quo Ts excopirari non poffer melius; cüm ens, quod Diimm nec falli, nec fallere poffer, Deo his perfectio- lii nibus deflitnto preeftaret : ergo nec abfolur& ] pvom,ä quidem revelare falfüm poteft. Inde enim il- AL lud eft di&tum Apoftoli ad Hebr. proxim? re- 10 1 latem: Zupoffibile eft mentiri Deum; : & Aug. L. itl L dem a ï 22. de Civ. C.25.: Sivoluzt, inquit, Z7venire, quod Onmpiporens mom potefl, babent prorfus ; ego ] oítt dicam: mentiri iom potefl. . idem veró, aut al- ebr. & ter antiquiffimus Autor, L. z. de fymbolo fcri- jir nl miii bit: ;; Deus omniporens eft, mori non poteft, mentirinonpoteft.;, Erpaulóo póft: , Noneffet n: ! omniporens , fi mentiri, fi fallere, fi falli, fi d at iniqua agere poffet.,, Plura ex Ambrofio aliís- àc I que vid. apud Lugo. Cozf. Si Deus poffet re- pl velare fallüm , non eflet fümmà fide dignus, j p neque nos teneremur illi firmiffim? credere; 'n NI confequenter corrnerent omnia fidei noftra La fundamenra, fides noftra foret inanis, fpes in- ; diqi Certà; & fecuritas nuila. Sed ex nuperrim& hm dictis Deus ob fuas perfeti ones fimplices füm- jfu * má fide digniffimus eft ; atque hinc meretur jj 0T. firmiffimam à nobis cred n ulitatem: ergo. u AVec fatisfit vn0 ,. i dicatur ad fidei no ftrae : ü u certirudinem füfficere , quàd Deus decreverit, Ü n verum femperloqui; tum quia, ubi Deus di- effEDF ) Citur verax, & omnis homo mendax, oppoe Ws : (uf fmio veracitatis divinz & mendacitatis humanze i ; Ff2 non m $2 Dzs Fi»&. non habet fe unicé ratione actüs fecundi, quan- pendur (ivimam doquidem & plures homines mentiti non fue- Doo: & rint; fed ratione potentize & actüs primi: tum pricol quia admifsà in Deo poffibilitate revelandi fal- ts T íum, certus omnino effe nequeo, an Deus hoc AMaoren 1 uüum decrerum revelando verum dixerit, nec Ij ne? JVecadà, fi forté addatur; Deum non tan- tüm dixifle, fe habere illud decretum, fed et- theopc iam gravi pracepto nos obligare, ut fibi hoc ml V, at loquenti credamus; tum quia, fi Deus falfum loqui poteft, vel negatá, vel non impediente t t dmonf perfectione divinà, eadem aut fimilis non ob- ftabit, quominüs ad illud credendum nos et- Trtng ficut Deus in ni T d 1N jam oblipgare poffit: tum quia; oppofita fententia dicere poteft, fe habere de- Winpn: äzm t crerum, quod reipsà non habet ; fic poffet etiam dicere, fe voluntatem nos obligandi ha- lts as bere, que tamen re ipsàilli non adeffet: adeó- que homo cerrus minimé redderetur ; urrüm piric ftferl fi&t& ac fimulaté, an veré ac ferió Deus preci- iat. Qu ratiocinatio congruit cum illa S. Ttum 4 T Auguftini, quà L. de mendacio C. 8. probat, omnem naturz ac doctrine inftitutionem de- m n d t ílrui, fi dicatur, mendacium aliquando effe li- citum : QQuomodo, inquit, credendum eft ei, qui eti h gutat aliquando effé mentiendum, ne fovtà 9 zuut * * Tfpljgn qnentiaiuv , CL un pvecipit, uf credamus. — Uude AC etia enim [civi potefl , urriun 9 tunc babeat aliquam 1 mi caufam , ficut ipfe putat , mendacii.... Quo genere RUT admi[[o atque probato, ommis ommino fidei difcipli- Q m aa fabvertitur. R i 247. LDico 4l Actus Fidei theologicee fu- H:'Jïaïis per- DE FipzE. 453 Iv g " pernaturalis neceffarió requirit revelationem ti nonft divinam actu exiftentem , & revera factam à Yicr); t Deo: adeóque eft neceffarió verus etiam ex 'ehndi d parte objecti formalis. Ita communiffima fen- asb tentia T heolo gorum contra paucos, preefertim yeri, t Majorem. T loO Prob. Nec fides proprié talis, — nec fides m theologica, nec füpernaturalis denique haberi y fb poteft, ubi Deus re ipsà objeétum non revela- ers r vit, aut non eftlocutus. Pars 175. patct ex na- tura & motivo fidei; ficut enim vera fcientia p ; nond demonftrationem , ita fides locutionem requi- m n* tit tanquam fPecificativum fuum effentiale: er- [ets: go illa re ipsà deficiente fides proprié talis ha- pere d beri non poteft, íed credulitas duntaxat que- üc pl dam & conatus vel affectus credendi. Pars2de igandih& liquet etiam ex füprà diétis ; quia fides theo- "T logica ; quee hoc preedicatum faltem à motivo y Um participare debet, nonaflirmat unum objectum materiale, fed & ipfam revelationem etiam di- is p Jii u j vinam afferit ac credit : ergo fuppofità revela- j ( prob tionis abíentià, & deftituitur preedicato ratio- nam nem actüs theolopici conferente, & caret fpe- od ciali (üà tendentià ; adeóque non tantüm falíà J fud erit; fed non theologica. P«ars 37/a prob. Sicut MA / [ » repugnat actus füpernaturalis peccaminofus, [ fic etiam füpernaturalis falfus implicat ; quia ): ii Tru) non minüs in ordine divino per participatio- [ 1] li nem,; ad quem actus entitativé füpernaturalis j ab omnibus refertur , quàm in eodem ordine ii per eflentiam imperfectio & intelle&tualis & "1] moralis habere locum nequit: ergo actus fidei K bt3 fuper- * s. 454 Ds Fipz. (üpernaturalis revelatione pur& éxiftimatá niti tis; de non poreft, cüm in caíü 1mo nurm. 245. pofito ( prinz ratione utriufque objecti, in 2do autem faltem lacrg ratione objecti formalis actus falfüs evaderet. i fenfigon Conf. 1. Conc. Trid. Seff. 6. C. 9. loquens de actu fidei circa ftatum gratie inquit: Cüm mul- fifür egil 51 lus fcire valeat cevtitudine fidei, cui zom potefl [ub- n ) effe falfum, fe gratiam Dei effé con[ecutum : quie as d Y (l bus verbis fi non decernit, faltem fupponit, EZC»h. I nec ex parre objecti, nec ex parte motivi falfi- firi U tarem in actu fidei theologice locum habere: tthiln ergo cüm falfus effet actus fidei faltem ex par- qos Dr te morivi, qui hiteretur revelationi mere exi- Aug. li ftimatz ; verus fidei actus revelationem divi- 2:]u nam actu exiftentem exigit. Cozf.//. Vel pof- t D Y fibilis eft habitus fidei fupernaturalis, ex füua L: ]i natura determinatus ad non influendum , nifi ( inaffenfum fidei ex omni párte verum , vel non Jic v eft poffibilis? 2dum fundamenro caret , cüm (emjta repugnantia oftendi nequeat: fi enim poflibilis I) eft habitus fcientiee naturalis,. vel etíam füper- &ltm, naturalis ex fua natura determitratus ad non in- [isn fluendum; nifi in actum fcientie verum accer- UT tuij cur non erit poflibilis ejusmodi habitus Jer fidei? Si 1mum admittatur ; meritó talis effe tlamm ! dicendus eft habitus fidei theologicae per fe in- Gendl fufüs: cüm enim habitus hic fpecialiter perfi- Dtomj ciat füam potentiam füpra naturam; quod re- ii P vera per actum erroneum aut falfüm nequidem f.?ild;l]m j fimpliciter fieret; ac preeterea fit fingulare in- lm il firumentum Spiritüs fancti movents intelle- Tum &um ad aflentiendum teítimonio primee veri- DN af " tatis; Drz Fipr. 455 D Imii t l Y tatis; debet ad veritatem effe determinat um, 4j p ac primee veritati proportionatum: ergo ficut em lg *hec nequit teffari falíum , ita nec ille debet ul ] poffe influere in affenfüm falfüm; qualis eft a- yptsi . fenfus omnis teftimonio datus , quod falsó pu- (nn) . tatur exiftere. piil 248. Objic. I. cont. ym. "Teftante Scripturä n q Deus decipit Pfeudo- Prophetas, üt patet ex figps Ezech. 14.: Propbeta cimn erraverit , €g locutus od . fuerit/ verbum , ego. Dominus | decepi Propbe- 1 hk zam illum: Utitur fpiritibus malis ad decipien- ] p dos homines in peccati poenam , üt docet S. Tele d Aug. L. 83. QQ. q. 53., & liquet ex L. 3. Reg. em d 22.: Dedit Dominus [piritum menudaci in ove om- V p niumn Propbetarum tuorum; & 2. ad 'Theffal. C. , 2.: ldeo mittet illis Deus operationem evvoris , uz , d credant mendacio : Fefellit , licét bis confultus, L Judic. 2o. Ifraélitas, eósque in errorem & cla- «; f dem iteratam, à Benjamitis acceptam , induxit. fi Erpo Deus videtur mentitus effe, aut reveláffe falfum. y p* Corff. 1. Deus vel períe, velperPro- j t phetas multa predixit;. promifit aut commina- msCCff- tus eft, qua caruerunt effectu. - Exempla hu- bt jus afferti habentur L. 4. Reg. 20., ubi denun- ! j d tiatum eít Ezechiee : Aovzérzs 2u, Q9 non vives. ab Genef. 4., ubi Caino timenti , ne occideretur, d d promifit Deus: Aequaquain ita fiet. — Jonae. 3.; ]od fe ubi Prophera nomine Dei minatus eft: . dbuc Juidem quadvaginta dies , €g Ninive fubvertetur. Conf. A. g Angeli, Prophetee, & Viri fancti mentiti funt. ii 1mum accidir in Raphaéle ,. qui 'Tobice comi- tem fe offerens, dixit fe nomine Azariam ma- ? VäQ' tit PPfA gui ia Val Dz Fipr. .456 P tiutid, gni Ananiee filium, unum effe ex filiisIfraél, & quidem ex tribu Nephtali. 2dum in Michea, Ex0,2.À qui L. 3. Reg. 22. Regem Ifraél allocutus: 7adé D Z)mä)ävä, inquit, €2 zrader eam, urbem Galaad, | tie reäeq k dl in manus Regis. ltem in Elifeo , qui L, 4. Reg. $. promifit fanitarem Benadad ; quamvis even- 4 ao 3uum w C tus utriufque dicti falfiratem probárit. in Abrahamo & Jacobo, quorum ille Genef. eyi 14., cüm iret ad montem, filium immolaturus, ln & hinc rediturus folus, tamen famulis dixit: Db r Revertemur ad vos: hic veró pluribus menda- ld RD ciis induxit Ifaacum, ut fibi benedictionem da- t p ret. Sed hec mendacia ipfi Deo videntur ad- ] usr fÍcribenda, cüm ea prolata fuerint ab illis inftin- Teparda €tu Spiritüs (ancti: ergo. Conf. III. Chriftus frem d. ipfe & Scriptura facra videntur mulra falía di- db xiffe, & fibi faepiüs contradixiffe. Exemplum Ís my de Chrifto fit dictum ejus Joan. 7. : /Voz afcen- ] permi do ad diem feflum iflum ;; quamvis poftea afcen- Qu diffelegatur: DeScripturaillud Eccli.49.: Pre- ibidem [ £er David $9 Exechiem $g^ SJofiam omues pecca- Wa zum comiiferuzt; cüm tamen & horum pecca- Iuj à ta quaedam alibi prodantur: De antilogia dicto- p rum Chrifti illa Joan. 5.: 57 ego teffimomium per- fnurá bibeo de me ipfo, teffixmonium meum non eff verum, L & loan. $ M B Etfi- ego. teflimonium perbibeo de me il ipfo, vevum efd zeflzinonium meum : De antilogia ld Scripturz illa Jerem. 22. de Jechonia: Sere | (f virum iffum flerilem..... nec enim evit de femiue . Mnl ) 5] ejus vir, ui fedeat fupev [olium David, €7 pote- k ] flatem a Á eat ultva in S]uda; cüm tamen L. r. Dd Paral. 3. dicatüur : P Sechbouie fuevunt. Afrr, Yi l- "Ra DE FiprE 67 d t Salatbiel, Melchivam ,| Pbadaia Qc ; ab n à Md E«sd. 2. Aggeei & Matth. 1. Zorobabel filius Sa- x tus: J latl iel legatur fuiffe Dux Ifraélitarum & captivi- mGial tate redeuntium. Erpo. m W. ad Zvg. D. vm. p. Int. Deus decipit Is píeudo- prophetas negativé ac permiffivé dun- o taxat, C. pofitivé & activé, precipiendo fcili- le Gd cet; infundendo aut intendendo mendacium vel Volatut ) deceptionem N. Sicut in Tr. de pecc. ex infal- iis d libili fcriprurarum fide, & naturz divinze (àncti- y m rate negavimus, Deum effe caufam propriam onan ac perfe autorémque peecati ; fic ex iisdem fcri- entiri: pturis ac fapientia veracitatéque Deo effentiali s inl negandum, Deum efle caufam propriam & au- Chril torem deceptionis vel mendacii, Porró exdi- n &is ibid. & maximé num. 76. intelligitur diver- venpil fus modus , quo Deusfe in rebus ejusmodi VT permittendis habere poffit./24.p. D. (imiliter. T Quod S. Auguftinum attinet, is füum dictum ibidem aperté pluribus pro noftra fententia ex- p y j plicat ; ex his pauca ifta fufficiant: /Vog itaque JDeus deceptor efd, quod credeve mefavium ac im- t d pium effe, wuis non zutelligat ?. [ednevitovum juflf- fimus diftr. j mj ibutov s faciens quedam per [e ipfum, quee !tl allo [olo digna fumt , eique foli comveniunt , ficuti « Lj jn L illuminave amimas €g' f zpfum . eis ad perfruendum nipa prebendo beatas prajflaves : alia per fervientem fibi m eveaturam , integervimis legibus pro mevitis ovdina- j fsmi,i;a zam , quedam eorum julens , quedam permittens. :/; iä/;" &c. Eademeft 9/jo ad 3. pt., que etiamfim- am pliciter negari poteft. Cüm enim neutra ex ; /JJ), binis Ifraélitarum quaeftionibus, quibus Deum j* f5 con- n 458 Dz FIDE.! confül kicond uerant, veraretur de eventu przelii, di- des iterató accepta divinae deceptioni minimé peícdior (s adícribi poteft. Quód veró fpem eorum er- roneé conceptam permiferit Deus; nec ejus ve- ao N racitati nec fapientie repugnat; quin illius per- D mifílionis juftiflima ratio füuerat; ut nempepec- gu:m gt cata idololatriee ab Ifraélitis priüs commiffa,. & | mifa d | ls. aoy eorum prafidentia culpabilis, quam cap. cit. veríus 22. aperté docet, poeniscommeritis ple- ; ron &erentur. | hn t ld Conf. L. 3. D. A. Deus re ipsà & abfo- hod lut? predixit, promifir, aut comminatus eft, tutetg qua caruerunt effectuN. vel re ipsánon pre- | Nunibns dixit, vel conditionaté duntaxat C. Exem- kalg plum 2dum pertinet ad illa, que Deus mini- QOnfmi mé pradixit; Caino enim non promiferat fim- trdten ' pliciter libertatem à morte violenta, fed folüm, W e quód à quolibet primüm obvio & impuné non t der effet occidendus; f(ic enim textus habet, . & Ál quidem timori Caini refpondens: JVequaquam od p 31a fiet; fed ommis ,. qui occidevit. Caim, feptuplum a df pumerur. 1mum « 3tium fünt exempla pre- Patrimh dictionum conditionatarum ; fcilicet morien- g dum Ezechie & Ninivitis effe pereundum, ni- Kiqe fi illius precatio humilis & horum feria poeni- u tentiainterceffurafit. "lacitam autem conditio- ( l fhi nem hujusmodi tum promiflionibus tum minis lr divinis fuiffe fiepiüs adjunctam, probar & ipía m conditionis expreffa mentio in aliis Dei praedi- l i Ti &ionibus, & eventus rerum praedictioni fpe- prrha cietenüs contrarius, ex quo velut à pofteriori *HF diq innotuit, pradictionem. non fuiffe abfolutam Ti &à "— g Dz Fipr. 459 T w ^ && conditione precif(am; cüm ex Scriptura ni mng perfectionibüsque divinis ejus infallibilitas ac fi- &0rum o delitas manifefte conítet; de quo vid. num. pr. Vctjo loeum Numer. & 2. ad Tim. 2. v. 13. /ll Re- m ilispe delis pevimanet, . [e ipfum megave mom potefl. - gula porró univerfàlis dignofcendi, num pro- enpg mil,t miffa aut minz divinz fint abfolutee ac univerfa- les, an conditione tacità affectee vel cum quadam p xritsio exceptione intelligendee (fzepiufcule enim occur- l - runtin Scriptura propofitionesnon nifiinfenfu i cz— L moraliuniver(ales ; ubi, quód parum pro nihilo natuss x - 1 £s " feputetur, voXx omz$ pro plerisque aut feré non p omnibus ufürpatur) dari non poteft; fed difci Exe ac colligi debent vel ex ipfis promiffionis aut s mj comminationis verbis ac circumítantis , vel rl . €x alterius Scripturae comparatione, velexgra- W in -viac evidenti rarione, vel etiam ex traditione * p aut declaratione Ecclefiz. b j d * "Ad Conf. 1 1. &. .IN. M. quoad partes priores; 1 WI "i quoad poftremam JV. ;;; quia non omnia di- n u &t vel facta quorumlibet etiam San&torum & Patriarcharum, qua in Ícripturis narrantur , à pi mota mendacio vel peccato faltem materiali excufari, ! ( - Deóque proin infpiranti adícribi poffunt. Sed i hoc interim diffimulato, ad exemplum Ym. . " HO' ) iUl Raphaél vero fenfü dicere poterat fe effe A- jl mlm Zariam, h. e. auxilium Dei; filium Ananiz, h. t 1pxd e. obuubilati íeu latentis Dei; unum ex filiis -Iífraél, h. e. videztis Deum ; ex tribu autem i? l n f Nepthali & captivitate Ninive Tobiam féque effe dicebat Angelus, intelligens.locum & ter- en[]u QIUW minum, à quo ambo veniffent, conformando nempe M 460 Dz Fipr. em Rapeue- - Anbid, & nempe refponfüm ad interrogation lis: : Unde eflis ? 'Tob. 7. v. 3. A lii addunt: qpit eu "'Tobiam juniorem re ipsà ex hac tribu defcen- fonlicare valicor diffe, angelum autem fe ex eadem dixiffe, non quód re ipsá effet, fed Azariam repraefentaret, eudim ; inde oriundum. |. 74 24. &. Michaeam hac di- b ff xiffe per ironiam, quz ex proferendi modo Oa alísque circumftantiis etiam audienti innotuit: mün; |rgrelen undc Scriptura profequitur: JDzxz aufem Rex ! inonem adeum: iterum atque iterum adjuvo te, ut uon lo- | rento, quaris mibi, mf quod vevum eff , im momine Do- sniti. Eliffeus autem recté dixit; morbum Qidhone Benadadi non effe lerhalem ; adjunxit ramen Grede eum obirurum , nempe ex Hazaélis fcelere ; Dropré r unde fic refpondit : Fade, dic ei, [anaberis. Porvó. offendit mibi Dominus , quia morte moriz- Ái( Zur. "d 3t. & Abrahamum non effe contra N mentem locutum, duplex explicatio probat; f ttn vel enim de íe duntaxat verba faciens more Tpiby Hebreorum, & nunc etiam Principum, plu- nna rali ufüs eft locó fingularis: vel fide cognovit Tefan aut certé fperavit, líaacum brevi poít immo- ia lationem fufcitarum iri, ut promiffiones de TT Ü ilo facte implerentur. Jacobum re ipsà adeóque non ex infpirationedivina fed permif- d iiddy fione tantüm, mentitum effe , imultorum Pa- pr Opm trum opinio eft: à mendacio illum excuíat S. A ab Aug, L. cont. mend. C. ro., eóquód ipfe typus u , Aus Iu! & figura Chrifti fuerit, atque hinc omnia ip- fius fa&ta & verba in illa hiftoria figuratam ac üqu u myflicam fignificationem gerant Chrifti & Ec- & n clefie : S.'Thomasautemin fcripto 2doad Han- W Q $ nibald j Dzr Fipr. 461 m Nay t) nibald. & in 3. dift. 2&. q. un. a 3. ad r. ex eo li d l ! capite eundem à mendacio. vindicat , quia id bu dfe " i Jl fignificare intenderit, ad quodSpirirus Sanétus lfb n M verba ordinabat. Jam veró, cüm facobus fe- tf eundüm revelationem divinam Genef. 25. Re- m hz becce faéctam: rmajor ferviet münori, nóffet fe ndi d ordinatum ad benedictionem primogeniti refe- 1 n rendam; dicere poterat, fe efle primogenitum m Rgr repraefentative , feu (ecundüm jus & Dei difpen- T5 fationem ; fecifIe quod fibi, üt hàc ratione primo- 77725 genito, líaac préceperat ad obtinendam bene- motut dictionem: potuit etiam adhortari patrem ad YIE [f comedendum de venatione füa, füb hac im- " fcelet proprié fümpta intelligendo carnem hadinam Wfrmd&er; ad ferinz imitationem paratam. rie m "d Conf. 111.w. IN. ,4. Quantümad exem- fe u pla; & quidem ad rz. x. Chriftus unic? dixit, fe non aícenfürum eo modo, quo afcendere " probelï us * rogabatur, fcilicet in comiratu fratrum füorum fe rogantium, ac publicé ad gloriam füam ma- um p* cog[]üïlï nifeftandam ; hinc eod. cap. mox fübjicitur: d um Ez ipfe a[ceadit ad diem feflum uon manifeflà , fcd o G quafi im occulto. "d 2d. y. Hocelogio non r n omne, fed idololatriee duntaxat peccatum ex- lper : cludebatur, quod, quia Gentis Hebraeze quafi proprium & reliquis Regibus commune fuerat, rüff PJ' V ? hic ab Ecclefiaftico per antonomafiam intelligi- tur. .44d 3. &. "l'extüs 1mi fenfus hic eft: fi É [yplls j m folus ego de me teftimonium perhiberem, ve- firo quidem judicio (loquebatur enim Chriftus atal [1 i ad fententiam & confeífionem Judeorum ) d non foret verum; h. e. fide dignum ; Alterius gl QUtCU ! 462 Drz Fipr autem fenfüs eft, re ipsà teftimonium Chrifti vbl en ilt, effe verum; tum quia ex (üa natura falfüm di- cere non poterat, füámque ob autoritatem me- Pudi qeiri rebatur omnem fidem: tum quia non ipfe fo- lus, fed Pater cum & de ipfo reftabatur. Ad idicaas £. . Pofteriora textüs membra docent, nul- RRU am hic fübeffe antilogiam; càm Deus non fue- d. d rit Jechoniee comminatus fterilitatem abfolutam & corporis, quà negarentur proles qualescun- m qua. jb dbl que, fed refpectivam & nominis, quà nepa- bantur proles & heredes poteftatis repiae aut I Id veró ex com- ld füpremi magiftratüs in. Juda. muni fententia contigit, eóquód 77 Ziebus Je- IfrDeatH indm chonic de femine ejus non fuit vir, h. e. /Z/us, qui federit (üper folium David, & poteftatem d habuerit in Juda , Salathiéle fcilicet absque di- tiüdls gnitate ac in captivitate mortuo; quamvis Zo- t q robabel ejus nepos prerogativam Ducis in Ju- Firtm, daam reverforum fit nactus. Alii cum P. Ber- EU ruyer planiüs rem componunt , qui ori- ts di inem Salathielis & Zorobabelis, quoruminter 1 r 1 uces & propenitores Chrifti Agoseus & Mat- É fon theus meminerunt, deducuntex Johanan , feu Xl & Jechonia, primogenito Jofize filio; non autem Vi ttüm s ex Jechonia Joackimi fiho & Tofiee rantüm ne- pote, quem mine divinae apud Jeremiam ferie- Denyi bant. Preterquam enim , quód Deus nonvi- I5 Inny deatur preferváffe finpularem illam nafcituri &] Ti olim Dei avorum preerogativam toties maledi- m ti dictee illi generationi , quam nece minimà qui- Tl e dem dignitate impofterum eximiam voluit; &- l Tüpr gr* profectó Genealogia à S. Marthaco pertex- ml[el' Pl tà : Dz Fripxz. 463 n d ta&ab Aggeoduntaxat indicataconciliari poteft filfim t cum illa, qu& de junioris Jechoniz pofterisin tuem m Paralip. l. c. refertur, Sed pluribus hec aliá- n pf que feré innumera, que fecundüm claífes hic nr, 4 indicatas objici poffentj períequi noftri non ént, Y eftinftituti; quare vid. Interpretes, autScriptu- 5 noniy ram dogmaticé ac polemicé explicatam.- abfolts 249. Jifl. /. Dolüs non eft intrinfecé malus; us rum quia datur dolus pius: tum quia à S. Pau- lo eft adhibitus dicente 2. ad Corinth. 12. v. 16. quisp regiæ i C e[ém affutus ,^ dolo vos cepi. Erpo nec Oeyan mendacium intrinfecà malum eft: confequen- Á ) ter Deo eft poffibile. Corf. ]. Mendacium tan- 1377 tàm eft malum, quia eft prohibitum: ergo fe- xellatet clusà prohibitione non erit malum. Se Deo qt [ nihil eft prohibitum; cüm füperiorem non ha- ia beat: ergo mentiri Deo non eftmalum. Cozf. 77. x Furtum, homicidium & fornicatio non minüs pb eft malum, quàm mendacium; & tamen Deus j d in his difpenfàvir Ifraélitis /Egyptios fpolianti. um bus, Samíoni & Razice fe ipíos perimentibus; Ofee fornicanti, feu mulierem fornicariam ha- | &Nïg;' if benti: ergo & hominibus difpen(are poterit, n aud ur mentiantur; quin de facto Jacobo, ex Pa- trum fententia füperiàs laudata mentito, dif- u t penfavir, àt Innoc. lII C. gaudeamus de diver- fis innuit: ergo à fortiori poterit ipíe mentiri. 9non nafCi[UFi W. IV. 4d.. ad prob. 1. D. Datur dolus im- proprié talis, qui dicitur bonus propter finem n if bonum eo intentum C. — Darur dolus pius, qui fit propria deceptio N. Neque hic etiam mo- j* m £nis- ralitexf pius feu bonusdici poteft; cü peï!cä quan- N 464 Dz Fipr. tntret quantumlibet bonus non excufet medium ma- ! lum. 74d24. N. /4[J; Hecenim ab Apoftolo non maneret ! dici afferendo, manifeftum facit ipfe contextus. titsi; j "d Conf. I. *« D. 4. Mendacium eft malum TODUDTaT lm w in creatura, quia eft prohibirum lege fcilicet ram naturali quàm pofitivà C. eft malum in Deo N. Val ?n Equildem ubi non eftlex, ibi nec eft prevari- w catio; adeóque cüm refpectu Dei lex proprie talis.locum non habeat, nec in eo proprié pec- T ( m el catum datur: quia tamen voluntas nec men- tiendi nec fallendi neceffaria, ex Dei effentia & lrot, perfectionibus promanans, eum à mendacio non wde d minüs impedit, aclex aliqua, fidarerur, ab- m ftinere poffet; inde eft, cur Deus non tantüm Tn dite nequeat mentiri, íed & mendacium neceffarió QUs prohibeat, à qua ratione mendacium formalirer asv ] malum effe in 'T'r. de act. hum. oftenditur. d [ "f Á Conf. 11. T. 4.'Tum quód eequalitas afferatur, & Ti difpenfatio factadicatur; tum quódpoftrema ex- Qu ho emplaab omni dubio necdum fintexpeditra. — V. 4 Rüefur n Conf. Difp.cf1; quia in prioribus cafibus Deus i Ü h ex Dominio füo füpremo, quod habet inbona; ij WOF& : vitam &corpus omnium, /Egyptios jure ad bo- Ti na privavit;, Samíonem & Raziam mortis fibi lisem. definitee executores conflituir, Ofeze jus incor- terrog»m jus meretricis ad generandas ex ea proles tri- Ht jj« uit; unde mutato jam objecto & materiá Ifraé- L lirae non rapiebant rem alienam, Samfon & Ra- Wl q zias (in& autoritate vitam non eripiebant , Ofeas i da nec illegitimé necad non fuam accedebat ; adeó- m que nec furti nec homicidii nec fornicationis as effentia aut malitia manebat. Econtra fi Deus inen- Nj — Dz Fipt. 46$ eduma. inentiretur ; aut mendacium imperaret, cüm Qtoont maneret femper locutio contra mentem fallendi COR causá, ejuslquoque malitia maneret; quiaütanté ef min repugnaret divinis perfectionibus ac effentiee [clisttn illam voluntatem neceffariam | exigentibus, in o Quoad alteram part.. Conf. ».. Innocenrium ci- : prez- tato Cap. non dicere, difpenfatum fuiffe cum X pni Jacobo; utmentiretur, fed ipfüm excufaripof- Oprig íe à mendacio; quia divinà revelatione illi con- D& m ceffüum erat, utejus verba verüm fenfum ha- effeni i berent, ideóque fine mendacio ita loqueretur: dacint unde idem Pontifex videtur füpponere fenten« etür, 2 tiam Ss. Auguftini & 'Fhomse tanquam veram; ? Lantit non autem in aliorum Patrum íenfu effe lo- ecellar cutus, odl 250. Jufl. [1. Deus poteft mendacium pre- mr. l Cipere, üt patet in eo, qui invincibiliter putat femund mendacium ad falvandam fuam vitam licitum [v quia hic lege naturali , ac coníequenter divinà j tenetur mentiri: erpo etiam ipfe mentiri pote- jus us rit Conf. 4 Deus poteft in loquendo uti re- ftrictione mentali; imó eàdem uíus eft in com- [ mbülüä r minatione per Jonam Ninivitis facta: nec mi- rtit nüs eam adhibuit Chriftus, dum Marc. 13. in- terrogatus de die judicii refpondit: 2e Ze a« y i at* zem illo vel bora memo Jeit ,' ueque Zdugehi n «elos 3(13 lrl'lö geque- Filius , nifi Pater.. Exgo & mentiri po- j terit; quia per mentalem reftrictionem aüdiens (fet &qué decipitur, & loquens decipere intendit; ) j BdeCl- acper mendacium. —Cozf. /7. Licét equivoca- TU tio & amphibologia in loquendo repugnet fin- ; us ceritati; & illà admifsà non ftaret firmitas fidei noftros d Gg Eb o 466 Dr Fipr. u noflra,, cüm femper formidare poffemus, an p Deus zquivocatione non fuerit ufüs, aliüdque tarzindi revelare intenderit; eà tamen Deus juxta com- (rinis muniífimam omnium uti poteft: ergo non ob- E ftantibus rationibus feré fimilibus, Deus etiam t fidoi tehndlor mentiri porerit. — Cozf. /77. Deus poteft homi- ni infundere, aut in eo per fe caufare errorem fttd | f faltem fpeculativum : ergo & poreft hominem verbis decipere ac mentiri. | li prol 5 IV. ZA[J.. 4d prob. D. '"T'enetur lege natu- ; nim f rali ac confequenter divinà per accidens men- | fu. tiri , & quidem prout mendacium in effe intentionali per judicium erroneum apparet verum, 1 bonum & licitum, C. per fetenerur, & prout W ] re ipsà mendacium eft moraliter malum ; N. RT Deus in tali cafü non precipit per fe & directé Qf mendacium , fed per accidens folüm & indi- o re&é, quatenus przcipit homini fequi dicta- ïoquenze 1ihen rationis, quod hic mendacium, licét in- X Düne vincibiliter errone?, judicateffe honeftum, at- ülm. que fic quoad ejus affectum & intentionalem Ex hoc autem n v ftatum exuit ab omni malitia. ïmïïlägmd nullatenus fequitur, quód Deus ipfe , qui in K, judicando errare nequit , mentiri poffit : fi- hd mili ratione, quamvis homo ob fammam ne- ceffitatem aliquando mentiri poffer, Deo ta- n men tanquam potenti non minüs , quàm fàá- '00 oj pienti rnendacium nunquam liceret, Unde me- üüie, Q ritó Job C. 13. v. 7. amicis objicit : INunquid j ff Deus . indiget voffro mendacio? & Plaro L. 2. de U s Republ. ftatuit ; Deo femper indignum fore X'ï; Wn j mendacium, etiamfi bomini interdum urile effe u poffit; Dr Fipx. 457 m pollit; quod teftimonium etiam Fthnicis à na- ; üii 1 u tura indirum laudat L. 6. Strom. Clem. Alexan- us - drinus. 0 m "44 Conf. 1. Jaseta LB:. D..2. Deus poteft uti, & de facto ufüs eft reftri&tione puré mentali, N. tell hus refiridtione non purà mentali, C. — Reftrictio e quit Tmentalis generatim defcribi poteft unius alte- houn Yiüsve vocis reticentia, quà fit, ut verba exte- riüs prolata, fi per fe precis? confiderentur, lgette fenfüm falfam, aut faltem fenfüi loquentis con- dongt trarium contineant ; quamvis eadem cum ver- ] n bis, que mente reticentur, conjunéta fenfum | appr verum, vel menti loquentis conformem expri- áps mant. Reflrictio pur& mentalis eft, quando üm « h enfus, qui mente loquentis retinetur, ab au- t r diente, quantumvis attento &intelligente, per- cipi nullo modo poteft ; eoquód nec verbis à ) Ui d.WJ- -loquente exprimatur, nec à circumftantiis hie ! fdtt & nunc occurrentibus fignificetur ; cujus ex- 4n, emplum eít, fi quis roparus, an Petrüm à fe a vifum viderit, refpondeat;*fe non vidiffe, füb- yca E-3 intelljgpendo non nudum, íed veftitum, non , qi j edibus, fed oculis vidiffe. Non puré menta- ff ? $ eft, quando fenfüs mente loquentis reten- mni tus ab auditore attento ac perito filtem ex cit- p l cumftantiis colligi poteft; licét humanis verbis Til — ' non proferatur; exemplum hujus eft in Sacer- [ dote, qui rogatus de peccato in confeffione au- ]uj dito refpondet, fe non audiviffe, fübintelligene ] [ do, fe nonaudiviffe üt hominem, fed üt Deum, f j r j vel non ita; ut alteri revelare poffit: Nam li« j cit hunc fenfüm verba per fe non fignificent, polüfi Gg 2 ipfa — "u EE .Dz Fipk& | 468 fippai ipfa tamen Confeffarii & confeffionis circnm- ftantia eft ejusmodi, ut prudens quilibet ac pe- dentdi ritus auditor hunc fenfum cognofcere queat. 1 quile jJam veró reftrictio pur& mentalis à mendacio tó, quà non differt, üt declaravit Inrioc. XI. damnans [2 propofitionem ordine 26. : Si quis vel folus vel [3 coram alüs, fiveimtervogatus , fiveproprid [ponte, quia l Ü IDafa (eir " füiue vecveationis causá, [rve quocunque alio fine qu- vet , [e uon feciffe aliquid,. quod vevera fecit, tu- Qube mor d R delligendo intva [e aliquid aliud , quod uon fecit , ve aliam viam ab ea, in qua fecit vel quodvis aliud tats, t additum verum , vevera nou eutitur , uec perju- jucm " vusefl. Nam in ejusmodi locutione verba de jrm fe , fpeétatis omnibus circumftantiis , fenfum f i falfüm, aut menti loquentis oppofitum habere; I Q per fe liquet : eadem veró verba üt conjunca fit x m cum eo , quod loquens occulté fubintelligit, necalium fenfüm faciunt; etenim quee occulte lii: & omnino fübinrelliguntur, ficut audienti pet ni- tf hil innotefcunt ,. ita pariter nihil fignificant; m o adeóque mutare vel modificare nequeunt fen- Iim; füm locutionisexterng, ac coníequenter utens f At v tali locutione nequit prudenter intendere, nifi & N ut audiens habeat judicium falfum, idémque Biling judicet effe in menre loquenris, quod ipfe vi ii , "verborum intelligit. Unde iisdem argumentis LT Á ! evincitur,; Deum non poffeuti reftrictione pu- f h l J DL PA ï ï. ré menrali; quibus fuprà oftenfüm eít, men- UT tiri non poffe: ob contrariam tamen rationem st r ', ilii permiffus eft ufus reftri&tionis non puré Ál mentalis; ideóque is in omnibus Dei locutio- bus, ïïO f gibus, reüþi&ionem mentalem connotanti " m Dr F!bï. 469 Qis ib fupponi poteft ac debet, praefertim cim aliun- ls p de intellipamus, circumftantias plerumque ali- t q quas Dei ac Prophetarum verba effe comita- od tas, quee auditores facilé in notitiam qualem- [ di fn48 cunque fensüs in menteretenti ducerent. Sicin J Ln. J objectis exemplis , Ninivitis non defuiffe ali- r " l quid circumftantiarum ; ex quo prudenter col- il 10 ligerent , decretum divinum de fubvertenda 1l jj urbe non effe abfolutum , fatis liquet tum ex n ii edicto Regis Ninivitarum peenitentiam impe- odur al rantis, tum ex illa ejusdem claufüla : Quis [ci, p fíi convevtatur €g' iguo[cat Deus , €$' vevertatur. à venut fuvove ire fue , €9 non pevibimus ?. Similiter Di- , fenlt Ícipuli poterant ex circumftantiis prudenter col- j habet ligere; quód Chriftus folüm loquatur de fcien- njor tia extremi judicii ex ordinatione Patris com- p municabili, non autem de fcienria fimpliciter ue tali: ex una enim parte fciverant; Chriftum 7l pn il rv etiam fecundüm hurmanitatem habere fcientiam fl u rerum omnium ad ejus dignitatem pertinen- [ tium ; ex altera autem à Chriíto audiverant; u : T a Deum velle occultum habere, & Apoftolisnoa eft, "^ effe conveniens fcire judicii diem. Hinc S. Au- jd Imq guftinus L. 83. QQ.q. 60. fcribit: /deo beue ac- d 1Pf€ D eipitur id, quod ditium efl , [olum [cire Patvem, gut fic di&um e[fe , - quia facit. Filium [cive: $9 quod ij p efh, nefcire Filiumn, fic di&um effe , quia faeit ne- "m Jeire. bomines ,'id efd , uom prodit eis , quod inuti- n litev fcient. Jl püf» Ad Cosf. I. . 1. C. didum A4ut. ex fuppo- * Joci J fito nempe, quàd non intendarur, & fic per ranf!buf) fc (equatur deceptio ,. fed permirratur ea tan- i 83 tum "n d Dz Fipr. 470 tüm & fequatur per accidens. 'Locutio equi- ] i C voca vel amphibologica eadicitur, quz verbis mici 1 conítat plures fenfüs habentibus , ex quibus acobi: quandoque contingit, unum effe verum , &à ilid pl loquente intentum , alterum falfüm, &ab au- tit fl diente acceptum : item unum obvium & fre- | | tiict quentem, alterum rariüs ufürpatum & infre- dinf quentem 5; unde perinde hic nobis eft, an fit | fprietg sequivocatio ftri&té di&ta, ubi fcilicet verbum a m prolatum ex ipfà hominum inftitutione habeat Ti duplicem fignificationem ; an autem fit eequi- ün g vocatio minus firicté dicta feu amphibologia, ambigua cujus duplex fignificatio ex alio capite, nempe hn circumítantia loci , temporis, rei aut perfona prdnte accipitur, aut per tropos acfiguras etiam fit. quiem | Ex hac ipíà autem defcriptione liquet , locutio- Is nem ejusmodi de f& non effe mendacium, at- fl pr que hinc ex ifto capite nec hominibus femper Thonenn prohibitam, necDeoindecentem. Que porró m d conditiones requirantur, ut hominibus licitus dceden fit eequivocationis aut amphibologie & reftri- g D €tionis etiam non pur? mentalis ufüs , hujus tttümm loci non eft. definire vel difputare: nobis hic f annotare fufficiat, in Scriptura à Chrifto aliís- j y D que Sanctis ufürpatas, ac per Patres plurimos, | b, maxime $. Auguftinum, ab omni vitio libera- ïCH Pe; tas effe locutiones 1. hyperbolicas, juxta illu ilem; Genef. 22.: Multiplicabo [emen tuum ficut flellas |. 4 celi cg arenam , que efd in littore maris; 2. ditfi- | tim, mulatorias veritatis, juxta illud Abrahee dicen- | Rl tis, Saram [orovem [uam, & Samuelis: 744 im- dT »uolandum Domito veii; 3. ambiguas, juxta il- "t u A at ln d Da FIbE. 47 Iio a lud Chrifti : Solvize templum boc &c. | Lazarus lie v amicus mofler dormit ; . 4. figuratas, juxta illud &t qui acobi: Ego fum Efau &c.; s. myfticas, juxta , di illud Raphaélis: Ego fum 4zarias, magni /4ua- OP nie filius 6. cum reftrictione non puré men- m if tali conjunctas, quales de Chrifto negante, fe T ad diem feftlum a[ceudere , ac judicii boram [cire, JNFTI füprà explicavimus &c. x 2.. /V. fupp. 7dutec. Bs Nam imó quidem, licét finceritas oblipet ad ne t mentem claré aperiendam, fi quis hanc alteri Yr. claré aperire aliunde teneatur ; tamen locutio hibol ambigua finceritati non repugnat, ubi quis m mentem claré aperire non tenetur; fed potiüs perío prudentem finem habet eam occultandi: qui iium f quidem Deo negari nequit ad meritum fidei, ( | Ícripturarum ftudium , diverfi fensüs utilita- eturm d tem praeftandam ; prafertim cüm hujus rei ad- y n moneamur ab ipfà Scriptura. Deinde veró fal- u porr füm eft fidei noftrz ex hoc aliquid firmitatis J j decedere. Non . enim tenemur credere, nifi &R quz Deus claré proponit; neque determinaté , hij credimus, nifi conítet, ea determinat? in fen- yis A fü revelationis contineri: fi quid veró circa fi- lo di dei myfteria dubii fensüs aut obfcuri locutio ha- lu beat, tum fen(üs verus, tum certus haberi po- u t teft per Ecclefiam, utpote fidei regulam infalli- 1 IHJ fl bilem; unde formido locum habere nequit. "d Conf. IH w. 1. T. 4. IN. Couf. Supponitur i enim, quód Deus non infundat eo modo aut »dn producat errorem, ut conftet illum à Deo per 7 íe & üt caufa particulari proficifci ; adeóque ) I] ( ejusmodi produ&tio nec locutio Dei eft; necejus li *g4 vera— ho E QDE"FIDE. 472 fhiltzte veracitati repupnat: atque ita opinantur Vafq. Lug. Marin &c. Nihilominüs £ 2. /V. /Z.cum super la Suarez, Tanner, Gormaz, & aliis. Ratio eft; iaf tum quia ficüt repupnar juxta AA. prime veri- u p tati. infundere homini mendacium , fic etiam qqi x ^ J videtur repugnare, ut infundat errorem; cüm error non minüs ac mendacium veritarem pri- IL'*!UIF: [ Timton mam dedecear: tum quia perfe & fcienter pro- ducens in alio errorem, - virtualirer mentitur, fe p cüm virtualiter loquarur, licàt ab audientenon | ii advertatur loqui. Patet hoc ex fimili. Si enim j euttim: í quis formaret voces in aére, quae iïgnificarent aratd Petrum currere, dum non currit, licét audiens Df nefciret, à quo ifta vox formetur; veré tamen ag'gninan artifex ille per vocem hanc fignificaret falfum, lls e - & virtualiter faltem loqueretur: unde nemo bl u hanc vocem falfam fienificantem audet Deotri- di,q buere, fed quiliber fciens hanc ab homine non ul dinem ortam adícribit diabolo decipere volenti. Pre- terea cüm Deus errorem infündens non folüm a producat ens alteri malum, üt facit morbum ünf aut cruciatum infligens, fed per fead cogni- LU tionem ei oppofitam moveat, quam ipfe habet Qs de objecto; etiam virtualiter contra mentem Vr loqui intellieitur. Hinc ficut; dum in Scriptu- fotm radicitur Deus exceecare hominem , Patres con- Iloye flanter exponunt de permiflione divina, & di- Tüm rectam aut per fe factam excecationem Deo Volümi minimé convenire poffe ftatuunt; fic idem di- Ü 01(; cendum eft de erroris productione, cüminter Wmnd hanc & exceecationem plan& nullum difcrimen Ádi Um reperiatur.. Cuilongiüs per hanc de mera pof- W üt fibi- , Dr Fipr 473 n fibilitate quaeftionem vagari placet, ad autores N.4a nuper laudatos accedat. Idem dictum velim od de queftione, an Deus. vel per fe vel per ali- ] Mil um poffit falfüm confirmare vero miraculo; de fcein qua tamen fcitu neceffaria alibi exponentur. rem, d 251. Oljic. IT. cont. 2d. A&us formalisvir- i taten turum moralium poteft verfari circa falfam exi- ientem flimationem ; . üt patet in larpitione eleemo- m fyng. pauperi duntaxat putatitio factee, aut in n jejunio Pafchali , quod falfo quis imperatum | m exiftimat: ergo etiam actus fidei poteft verfari circa teftimonium falsó exiftimatum. ;nificar;: Conf. [. àratd Poffibilis eft opinio füpernaturalis; maximé cüm o Laf -admittatur idem a&tus fidei & opinionis poffi- c &f bilis: ergo etiam actus fidei fupernaturalis falli- bilis aut falfus. yde d Conf. 11. exiftimans revelatum at effe, quód bearitudo confiftat in vifione Dei o- mmite M culis corporeis perficienda, circa hanc beatitu- y; ! dinem poteft elicere fpem theologicam & fu- ) &)füm pernaturalem : ergo etiam fidem ejusmodi ; mubut cüm fpes theologica fidem divinam füpponat. R. 4. Formalisactusvirtutum moralium ) Cügïi' yehit poteft veríari circa falfam exiftimationem ; que tamen relinquat (üfficienrem motivi & objecti mettá u formalis proprii rationem & applicationem ad f : movendam potentiam, C. quee eam tollat N. Pri- arrfng* ; i mum quandoque contingir in a&tibus viztutis ad efl er voluntatem fpectantis, adum veróinfide; unde & Difp.eft. Namquamvis judicium fpeculati- j o^ ym f it vum de vera paupertate aut jejunii praecepto füt falfam, tamen judicium practicum prudentiee ( g verum eft, quod dicithoneftum effe, dare elee- ino- ln Gg $ *s 474 Dz Fipr. as füpa mofynam homini, qui probabiliter videtur pau- per ; aut fervare jejunium, quod hic & nunc in- u fb j j ( vincibiliter exiftimatur effe preceptum: . cüm itaque actus mifericordie & obedientie tan- |creimns: quam actus practici & virtutis moralis nec veri- j liedoie tatem füam defümant à conformirate füi cum Miverer 14 ipía re, fed cum recta ratione, nec pro obje- penam €to formali ac motivo habeant ;paupertatis vel | tf | un. precepti exiftlentiam, fed honeftatem il'am ex- L krexi pofiram ; etiam fuppofito judicio fpeculativo &t f falfo, adeft füfficiens motivi vis & applicatio ad movendam potentiam. Fides econtra eft actus ! üm oj fpeculativus & intelle£tualis , adeóque verita- | dee: u | r tem füamab objecto verificationis, feu confor- mitate cum ipfa re defümit , & pro objecto for- [ | ii 1nali habet veritatem primam revelantem ; que fi re ipsá non adfit fed exiftimetur duntaxat; dnfüg i forer f falfa exiftimatio hoc ipfo tollit motivi vim & applicationem ad potentiam movendam. Re- proced Z cole hic etiam, qua' num. 78. diximus. "um j Conf. 1. & IN. Con[. Dif». eft; quia in Antece- ( upel dente füpponitur, opinio effe actus verus, qui kÀ infenfu reali & comparatus ad objectum ma- Wt teriale vel ex fe neceffarium vel revelatum eft Wäm 1 infallibilis, quamvis in fen(u formali ac praci- fte fivo & comparatus precis& ad motivum for- em, ! male fir fallibilis; fi enim aliud quid füppona- Tifura tur, opinionem füpernaturalem negamus pof- ütm fibilem: cüm itaque contrarium in confequen- tf &e non fupponatur tantüm , fed & aperté de- tf claretur; hoc ex priori nullarenus inferri po- if K fcft, dd anf- 11 &. IN. A. quia fpes theA()l'ogcie-l Dz Fipr. N 475 idetry, ca & füpernaturalis non f& extendit , nifi ad ea» &i que fub ipfius objectum formale cadunt ; haec üm: Q aurem ea una fünt, qu: verà fide theologicà lentiz tà credimus à Deo effe promiffa : unde ficut fide ]s ROW theologicà ac füpernaturali credi non poffünt, fe füict nift veré revelata; ita nec fpe theologicà & fu- pro i pernaturali poffunt exfpe&ari ; nifi yerä pro- ettat miffa. n une 252. Jifl. J. In cafu, quo quis invincibili- Tpecuiarm ter exiftimat, Deum reveláffealiquid ; quod in fe eft falfüm, fimülque judicat, fe ad id creden- »plicatäozd aelud dum obligari , fimplex ejusmodi tenetur cre- Je Vett dere: erpo poteft; quiaad impoffibile'nemo " tenetur. ] Cont: Conf. l. Voluntascredendiin hocca- fü eft füpernaturalis, in eámque influit habitus. pdo ft MA piseaffectionis ad fidem infufam: ergo etiamaf- duntat, fenfus intelle&ualis, qui per illum imperatur; v foret füpernaturalis , & ab habitu fidei infufo g M procederet. Conf. Í. Rudis hic eliciendo a- &um fidei haberet meritum "T. ; ergo & a&ug*nü— p A dei fupernaturalem. eris t t &. Admiffo caf(ü D. Simplex ejusmodi te- lum ? netur credere eo modo, quo poteft C. aliter; atmé quàm re ipsà poffir IN. — Quamvis itaque putet C pFZCJ' Íe teneri ad actum fidei verum & füpernatura- ^ lem, tamen re ipsà non tenetur nifi ad actum j M naturalem & falfum , quem etiam elicere poteft. g Talem autem ad falfum etiam obligationem in- j p jau dire&tam & per accidens duntaxat invectam da- ri poffe, conftat ex'Tr. de aCt, hum. — 444 Conf. J d ii [ £. Wdent aliqui N. A. quia & negant, Deum in hoc cafu ad credendi voluntatem concurrere , « ,. aut ü * 476 Dz Fipr. | aut habitum pie affectionis infufüm hoc per- p affnf pernanra mittere, utpore cujus natura fit, effe inítru- mentum Spiritüs Sancti moventis volun- denomina tatem ad veros, minimé aurem falfos, fi- piipre ^ 2j j dei a&tus imperandos ; unde juxra eosdem | ventum. homo illà. ienorantià vel errore laborans mj tenebitur credendi voluntatem elicere, qualem re ipsà poteft, nimirüm naruralem licét imagi- fichenm Commu- M. QT narié ac putatitrié füpernaturalem. qorsds. niüs tamen 7: J4. N. Corf. Difp. eadem eft; que num. pr. de actibus virtutum moralium da- popt | m ta eft, ad quod genus etiam affectio pertinet. Quare, cüm illa credendi voluntas immediaté i mi&í EOY non reguletur per exi(timationem revelationis five veram five falfam, fed per judicium pru- hdet at lw dentiee infufze de eequitate & oblipatione cre- dendi, quod in praefenti cafü practicé applica- (uden ( n tum, tamerfi fpeculativum judicium falfum füp- fs ponat, verum eít; nullum inconveniens ori- tur, fi voluntas credendi tum füpernaturalis ef- fl (ríhs fe , tum ab infufo piz affectionis habitu proce- dere dicatur; cüm tamen e contrario, preeter iif àlla in probationibus allata, fequeretur, actum ün i falfum effe à Deo üt autore & caufà per fe; OM nósque nunquam certosin fide noftra fieri poffe, T firevelatio puré exiftimara ad fidem fuperna- Datürd turalem füfficiat. d Conf. Il w. D. d. Ha- d füden bet meritum ex ipfo actu credendi N. meritum ex imperio voluntatis orrum, feu quatenus li- Tehr " li i beré vult captivare intelle£&tum in obfequium divinae autoritatis, quam quidem falsó judicat [ ] effe locutam C. 77. & V. Corf. quia ex dictis k, ipfe * ais VDE Fipr. 477 hw ipfe affenfus intellectualis non effet entitativé fü- 4[e idiy pernaturalis , fed ad fümmum denominative; i wb denominatione extrinfecá aliquo modo defüm- filts, i tà à preedicta pia affectione. t st 253. Jufl. 1£. Poterant Judei ante. Chrifü : fnrg adventum credere fide infusà, Chriftum effe ven- * qui turum;& ille a&tus poterat perfeverare poftChri- fliadventum. Sedpoft Chriftiadventum fuiffet orimr Chmmy falíus: ergo actus falfus poteft effe fidei fuper- naturalis. Conf. I. Si quis ex falía revelationis m d ralimd propofitione crederet, Filium & Spiritum San- étum effe incarnatum , haberet actum falfum fi- ) penï;-;i mmei mul & füpernaturalem ; ficut fi quis ex morivo autoritatis & evidentiee affentitur eidem objecto, velttio habet actum fidei & ícientiee: erpo. . Conf. /I. ium prt Ex una preemiífa falfa, quee vera exiftimatur , one ( & altera füupernaturali fequitur conclufio falfa, t i lml & nihilominüs füpernaturalis; v. g. ex his prze- miífis: omnis homo eft peccabilis; fed Chri- fj 0 gt ftus eft homo; fequitur hec conclufio: ergo Chriftus eft peccabilis; qua inprimis falfa eft; u io) P[äïöf üt per f& patet: deinde eriam eft (üpernaturalis; * tum quia quales fünt praemiffze, talis etiam eft l W conclufio: tum quia conclufio caufatur ab u- T traque praeemifía, adeóque à principio füper- g f naturali: tum quia falrem conclufio, üt hic fit; effentialiter ab una pramiffa füpernaturali de- j pendens eft füpernaturalis. Ergo fimiliter ex r revelatione falsó exiftimata, conjunctà cum trio- ii tivo divinse autoritatis, fequi poreft affenfus fi- (cquib*m dei falfüs fimul & fupernaturalis. p fpeg(iïïet f d[tïls B 4V. 1. Nam aétus ille fempgr re idenm p h— l 478 VDE, Fipr. st (ciet idem tempus, in quo fuit primó elicirus, & comparativé ad hoc tempus Chriftum futurum [—J | RUS QITUE &i, hi affirmavit; quse quidem ratio, propter quam plures in Logica negant propofitionem de vera tubxt t fcei, E poffe tranfire in falfam, tametfi univerfàlis non foret pro omni enuntiatione; pro fide ramen, [lsefe eg fntideii attentà perfectione ipfius propriá, efficaciüs pu- gnat. Quoniam veró hic parum refert, que- tl iU iV h h n nam philofophica fententia eligatur , nepari ce etiam nofltrà pace poreft majoris pars altera de Q u perfeverantia fidei infufe poft Chrifti adven- k a. : |pemifre tum. Hinc addere juvatargumenti folutionem PA ex S. Thoma, qui hic q. 1.a. 3. ait:. , Dicen- äduüo, i dum , quód hoc ad fidem credentis pertinebat Qu inre poft Chrifti nativitatem ; quód crederet eum in m E quandoque naíci: fed illa determinatio tempo- ris, in qua decipiebatur, non eratex fide, fed n d ex conjectura humana: poffibile eft enim ex imq conje&tura humana, hominem fidelem falfüm Yemifs aliquid eeftimare: fed quód ex fide falfum efti- gN.a/ D) met, ihoc eft impoflibile, ;; 4fd Conf. T. . tilinm Si ejusmodi credens haber duos aétus diftin- MC ' étos de memoratis objectis, alter eft verus & fü- Nyitu pernaturalis, alter falfus & naturalis: f1i autem fs unico duntaxat actu indivifibili copulativà ob- |tüm hy jectum urrumque affirmat, is fimpliciter fal- Tif ] fus eft, ideóque ex di&tis minimà fupernatura- tpoteft li. Ad Rationem Antecedentis 2/fj. eft; quia Betdens ratio fcientie & opinionis defümirur à diverfis i motivis formalibus, veritasautem & falfitas hic Vi faltem ab objecto formali: cüm igitur adfint nj propzia fcienti ac opinionis motiva, actus etiam j i li redé Dz Fipr. 479 lcins | recté fcientia & opinio fimuldicitur; quia veró n fütr Deus utrumque objectum mareriale non reve- ptet qe lavit , hinc etiam actus illud enuntians non em d haber objectunt formale, ac coníequenter fal- tlsmy fus eft. Ex eodem autem capite füpernatura- detim, lis effe nequit; quia licet fcientia & opinio pof- C fintidentificari, eó quód non habeant pradica- fer ta fibi repugnantia, id tamen de falfitate & fü- 'y i pernaturalitate praefertim in actu fidei dici ne- - dlest quit, üt num 247. dictum eft. Ad Corf. I1. f s R. JV. 2d. p. /dut.. d prob. vim. D. Quales fünt Juriowa premiffze ambe feu fimul fumptee , talis eft con- , D clufio, & quidem quoad ea pradicata tantüm ortina quz à praemiflis dependent C. quales fünt feor- ret eut fim fümprtee aut una tantüm, talis eft conclu- tenr fio, fuld. ita ut hec fequatur partem premiffa- flde j H rum debiliorem C. ut fequatur nobiliorem, & enm d quidem quoad pradicatum non dependens ex mf praemiffis, quale eft conclufionis fupernaturalitas i eli N. ad 2d. D. Conclufio caufatur phyficé àceffe- ,)Hf* fy'] tivé à preemiffis N. intentionaliter folüm ac di- int, ! redivé C. — Quia veró fupernaturalitas fidei eft 15 phyfica & fpecialis, hec veró fecundüm dicta 1 gitt uüperiüs à principio phyfico univerfim tan- iT tüm haberiqueat; multóadhuc minüis ab unius i i premiffze füpernaturalirate non foecundá repe- 141 J ti poteft. 72 3. D. Conclufio effentialiter de- ; quü pendens à praemiffa füpernaturali üt tali eft fü- pernaturalis T. ob proximé dicta: conclufio ifh NT jl effentialiter dependens à praemiffa non üt fuper- [ naturali, íed üt vera aut afferta; quemadmo- lii [ ?ll dum hicaccidit; NN. — Preterquam quód con- [ € «uiiQ "übapi 80 DD FipE. ^ 'clufio in difcurfu formali, licét. adfit preemiffa amoje de fide, fepe non inniratur revelationi divi- nce, nec à pia affectione imperetur, adeóque vüpttum d vd n etiam deficiente principii fuperngturalis influxu Certitdo. folüm Íit mer& naturalis notitia veritatis vel re- que erci velatae vel etiam duntaxat ex revelato deducte; m | minimé autem aéctus fidei fupernaturalis ; id cnrin etiam accedit, quód, üt proxime dictum eft; wainis; conclufio non dependeat à preemiffa, üt. fuper- naturalis eft, fed füpernaturalitas praemiflze fe tlv tejtpers habeat per accidens & materialiter ad conclufio- h« in nem; cüm veritate minoris per fidem huma- t p d nam vel affenfüm mereé opinativum, adeóque | | fmdia naturalem habità, & fuppofità erroneà perfua- | ts fione circa majoris veritatem, eadem conclufio | Rontnt deduceretur. Quid? quód conclufio hec ne | It f quidem minorem refpiciat eflenualiter üt ve- | m ram: nam .íicut fi locó pradicte minoris pone- l* Cj retur hec alia: Spirirus San&us. eft homo, vi formz legitimé fequererur Spiritum Sanétum | s n "i | :-L AKW en effe peccabilem; ita licéc Chriftus re ipsihomo non foret, vi forma& adhuc fequeretur eum ei- | Wal ! i íe peccabilem, & fuppofito erroneo pramiffa- rum affenfu intelle£tus neceffitarerur , quoad | ldb | olg fpeciem faleem ; ad erroneum affenfum con- clufionis. indubhg lh ARTICULUS Il. oj "An atfus fidei Jupermaturalis [it cevtus * Iuter j tà Ora. Quód veritas diftinguatur à cer- 254. N titudine, füprà jam infinuatum fuit: d PORN veritas enim defumitur à conformitate actüs t curm IN E X j Ds Fipz 48t t presi D itoni d cum obje&o materiali; juxtaillud ab Ariftotele ( vulgatum & commune axioma: Ex eo, quód res T FallSImill eft, vel noneft, propofitio vera vel falía eft: [afs h l certitudo autem ab infallibilirate proficifcitur ; 0 d quz excludendo formidinem reddir inrelle&tum urals; 1 cerrum: Undelicet veriras juxta Philofophos fidund confiftatin indivifibili; & non füfcipiar mapis vel minüs; bene tamen certitudo, eáque me- ; f »ræmilïzvä taphyfica vel phyfica vel moralis, inter quas prio- ] condi res fuperant illas, quz pofteriores fünt, Por- m m D M ró ad intelligendam prefentem queftionem triplex diftingui foler cerritudo. L Quidem T Jorinahis eft ineluctabilis & neceffaria conformi- ei p | CORICH tas actüis cum objecto, vel infallibilitas & re- j hia pugnantia actüs ad falfüam , quà impoflibile WT U! fit dari actum, quin etiam re ipsá detur ob- |Qof jectum per illum reprafentatum; unde eriam 110 certirudo inheefiva feu inhefionis, & infallibili- tatis feu indefectibilitatis à vero dicitur, 2..Si s jelliva eft imperturbabilis & immobilis allipatio: WHOU veladhzefiointellectüs ad obje&tum, feu firmitas, Ui quàintelleé£tus objecto adharet,excludendo orn- ) i ne dubium ac formidinem; unde etiamcertitu- r do adhefiva feu adhafionis, firmitaris item ac of indubitabilitatis vocatur. 3. Objefivaeft infal- libilis fic f& habentia objecti, flàns in eo, vel uód obje&tum antecedenter& in fe ipfo non pof- í LM taliter fe habere, vel quód ratio objectiva affen- tiendi talis fit, nt ei non poffit fübeffe falfum, De poftrema tamen hác certitudine modó non gum quaritur; tum quia pofterior fenfüs ad. infalli- J ^ g ilem veritatetm actüs fidei pertiner, dequanu- . Hh pet h * 482 Dz Fipr. . per difpuravimus: tum quia priori fenfü accepta tm eete certitudo neque neceffaria neque füfficiens eft ad & D y fide . hoc,utaétus ipfe fit certus: non neceffaria qui- A S.te tüceret: dem ; quiade obje&is contingentibus poreft haberi cognitio certiffima, ütliquet in divina & t0TO C0 prafcientia futurorum contingentium: nonfuf- Tdineir ficiensautem; quia de objecto in fe neceffario ha- & a hi I beri poteft a&tusopinativus & incertus. ltaque i de certitudine formali & fubjectiva actüs fidei , ttto. Cu h. e. de infallibilitate & indubitabilitate, eáque ib tam abíolutà & 'pofitivà quàm refpectivà & Wifé, at compararivà nobis duntaxat fermo eft. Qs ( lt 255.Dico . A&tusfidei füpernaturalis eft certus * 00 f Ui eertitudine infallibilitatis acindubitabilitatis.Pro/; ii b 172.p. Quia Conc. Trid. feff. 6. tum C. 9. tum ütte Can. 16. fupponit infallibilem & abfolutam cer- D n n ( titudinem haberi per fidem, ubi dicit nullum ? Gd Ícire poffe certritudine fidei, cui nequear fübeffe ^ falfüm, fe gratiam Dei confecutum; &damnat Vav : dicentem fe certó; abfolutà &infallibili certitu- L 4lf// L dine; habiturum donum . perfeverantie, nifi ex fpeciali refolurione id uterque didicerit. | MU It Conf. Actus intrinfecó connexus metaphyficé ?iïai;m & cum objeécto ita fe habente, ütipfeenuntiat, eft àctus formaliter certus certitudine metaphyficee j t | Hmd() ['l infallibilitatis: fed a&tus fidei fupernaturalis in- , 28 trinfecé ita eft connexus ; tum propter tenden- Q0 ve tiam fuami in objectum formale, quod utpote thitio autoritas & revelatio divina nec de potentia ab- lod e foluta ad falfuüm credendum moverenos poteít; Vrv tum propter füpernaturale lümen fidei. tam a- LT &uale quàm habituale, quod fimiliter ad verita- D At tem "ts Dz Finpzr. 485 Mfoate " J tem determinatum eft : ergo. Prob. »d.5. 'T'aliseft ml l| & actus fidei füpernaturalisex fua natura; qualem cefhnig ibis AGt. g. requifiverat ab Eunucho Philippus, cüm diceret: 57 evédis ex foto covdes licet. Sed fides t indn ex toro corde diciràctum formaliter certum cer- 7: n titudine indubirabilitatis; unde & Bafil. deCon- al feff. fid. inquit: fodes eff affenfus non leefttans de 1s, l li, que audita fumt. certitudiue [uimnme veritatis: adisi m ergo. Corf. AGüsfidei füpernaturalis concipi- d uïu tur fub judicio evidenti-de prudenti credibili- fl tate, atque hinc de eo, quód imprudens fit j eftatt omnis dubitatio vel formido in oppofitum: er« go ira concipitur, ut fit adhacfivé certus, atque dl sJ fuà firmirate &adhafione excludat tanquam im- MU LA prudentem omnem dubirationem ac formidi- n " nem. Conf. utv. p. ex Scripturis. NNam Tob, t QU li n 3. dicitur: Pro certo babéat ommis, qui credit i yaliid ?. 2.ad Tim. r.autem Apoftolus inquir: $o du vui credidi, 9 cevtus fu. Et Act.2.. Cerziffune jl Jciat. domus ffvael; quiaeg Domimun eum&g Chri- H(/o".') D Jfum fecit Deus bunc Slefuim. Que omnia, cüm Qidicet certitudinem propriam fipnificent , & infallibi« phy liratern & indubirabiliratem demonftranr , qui- n d bus tanquam cardinibus aut HM partibus vera cer. aphx M titudó nititur & confltat. i 256. Dico [I. A&us fidei fupernaturalis a« , fgnden liquo vero fenfu eft utràque certitudine certiory W " €ognitionibus naturàlibus cerris. Prob. À ] uf enliid j Quoad exceffum infallibiliratis ex Scriptur. Lus Í pOIC €& 21. V. 33. Chriftus ait: Celunt zerra tvanfs | d ibunt, vevba autem qmnea gion tranfiburt ; que juxs |yett V ta Interpretes non fant dicta dunraxat ad maa [ pife« Hh 3 — Dz Fipr. ; 484 nifeftandam verborum Dei indefectibilitatem à wütudine mubuse vero, fed &adexceffümin hoc genere fupra cer- tirudinem aliam omnem. 2. Petr. 1. v. 1g. À- oydore nutione n poftolus prophetiam fidémque illi innixam; comparans cum certitudine ex phyfica fcientia ? tl effo frmus. haufta, Habemus , inquit; fzrmiorem propbeticum 15*5 Jermonem , cuá beuefacitis attendeutes. — 1. Joan-s. .: adfaftn D sst v. 9. fcribitur: $2 zeffimonium bominum accipitis zeflmonium Dei majus ef]; nempe fidem magis [ p ob füi certirudinem meretur. Prob. 1. Quo- w ad exceffum indubitabilitatis ex iisdem teftimo- 251 Inter hos autem Chry(. ts r niis, & Ss. Patribus. hom. 2r. commentans in C. 1r.ad Hebr. fic Yneyf tltio loquitur: /Veque vursüs, fideiis, que won cadunt fub a[pehum, non apevtiis fuevit quijpiam pevfuafus, . x p dentuv, potefle[Je fides. Aug. quàm de üs, que vi m autem L. ». Conf. C. 10. Zaciliis, ait; dubita- ERN quam audivi Ti: Ttn vem vivere me, quàm e[[e veritatem , imcordeimeo. Bafil.in Pf 115. hec notat: F Qd va vationales metbodos animam ad. affzénum trin f des [up N W zrabens; & de Confeff. fidei; ides efhaffenfus ld amon befitaus de bis,. que audita [unt certitudine r fumimne veritatis; Item ep. 43. Potior efd verum Mif comprebenfioue ipfa fides. — Couf. utr. p. 4.. Affen- wf füs fidei füpernaturalis eft a&us virtutis theolo- B pice, cujus effentia eft ferriin motivum fuum | LFides fuper omniafibi oppofita; ergoinprimis eít ad- Qpia ( hefivé certior, quia veritatem primam debet NttS; f appretiare füper omnia, curn quibus compa- N*erum, rari poteft: deinde etiam eft inhaefivé certior; lan[üm n quia cüm adhefio illa non fit imprudens; 1e nere ï&üä t Mitri vera äetiam» ac prudentiffima; debet füppo CEI- Dz Fipr. 485 bitn certitudinem infallibiliratis majorem pree illis tefipe omnibus certis, pre quibus veritati primze & LV0 obje&to revelato adherer. Corf. []. Ex dam- [[. nj natione Innocentii in prop. 19. lata, voluntas pf t poteft efficere, ut affeníüus fidei in fe ipfo fitma- j ] gis firmus, quàm mereatur pondus rationum 1]011]w ad affenfum impellentium : íed pondus ratio- um a2 num rmeretur affenfum utráque certitudine cer- yden od tum: ergo affenfus fidei poteft maois effe utrá- )l que certitudine certus, five certior. emté 257. Objic. cont. 115. A&us fidei admittit tem ( as reflexiones : forté fallor; forté revelatio ] Hebrlïïw non exiftit : ergo faltem non eft fimpliciter & n 0 abfoluté certus adhafivé. Prob. /4ut. Admittit ] hec judicia: tota apparentia credibilitatis, füb 'H'fl T qua mihi proponitur hoc myfterium , metaphy- äiz! l " du.fff fic& non connectitur cum exiftentia revelario- 10 d nis: Item, non eft metaphyficé impoffibile , q 1 quód hoc obje&tum aliter f2 habeat: denique , d forfan hic aétus non eft fidei fupernaturalis. d lii j pl ] Sed admitfis his a&tibus, locum etiam inveniunt ( reflexiones ille memorate: ergo. - Conf. £. /W j [ Affenfus fidei ne quidem exercité affirmat effe | & impoffibile, quód objectum aliter fe habeat: d h ii erpo necfimpliciter eft certus adhefivé. ProP. . jüff n 1. Fidesaffentitur tantàm myfterio affenfü füper jl omnia certo füb conditione, quód Deus fit lo- cutus; ficut etiam haretici omne credunt effe verum, fi Deus illud dixit. s f 2. Si probabilis ece ll Ti tantüm notitia revelationis pracederet, intel- s; le&us non poffet prudenter affirmare effe mo- ectum aliter fe ba- p q raliter impoffibile, quód oþj 3 beat: v DE FIDE., 486 beat: ergo pariter præcedeme rantüm notitià mo- aicom raliter certà , prudenter nequit affirmareeffe me- vffeacd taphvíicé impotfibile ; quod obyedum fe aliter. ieulata habeat. Conf I]. Affenfus fidei (olüm extrin- 0nes C fec& & ratione imperii voluntatis excludit for« Tiro, d midinem de oppofito : ergo dici nequit fimpli- ivf citer adhewfivé certus. Arzt patet ; tum quia la m Íolüm opponitur cum formidine deliberara ; Qu us ial quod fignum eít , hanc oppofitionem prove- nue à voluntatis 1mger10 tum quia hoc indi- K Ud care videtur D. 'Th. q. 14. de ver.a. 1. ubi in- lr ol telle&tum per fidem captivatum dicit teneri ter- tit lo minis alienis, non propriis. Conf. figmiliter li- dfipr quet; quiaà per adhefivam certitudinem fim- it r pliciter talem inrelligitur firmitas ipfius actüs & tv 1ntriafeca. b &. V. /4. quiahas reflexiones five per ipfam &i fidel naturam five per piam affectionem exclu- ü fuper di à fidei affenfü aperté conftat tum ex num. binis. ofm; prioribus , tum ex capi:e precedente. d. prob. & quoad yin. 3udicium C. M. N. m. Equidem necap- hn paremla & certitudo credibilitatis refpectiva; nec fen a etiam . quatenus nobis innotefcit , metaphyüce th a&uc connectitur cum exiftentia revelationis; licét g illa connexio re ipsà concedenda (it credibili- U T. tati perfectee & abfolutee, üt alibi dictum: ficut aäus f tamen hoc judicium: tora apparentia credibi- C€H q; liratis , füb qua mihi proponitur Ciceronem ex- ttdté d üitiffe, non connectitur metaphyficé cum exi- Üüsdn ftentia Ciceronis; ficut, inquam, hoc judicium dQ non facit locum huic reHemom : forían Cicero Ms 1 non extitit; fic mul[o minüs id fit in fide; quia Wntix ]Ul - Dr HFIDE.. 487 Dotfn. judicium credibilitatis certó füadet ; prudenter areefen pofle ac debere credi myfteria toto corde & fi- üm d nhe ulla hafitatione; adeóque ejusmodi reflexi- üm m ld i ones cedere oportet. Quoad 2d. judicium N. M. Ratio, cur hoc judicium: non eft metaphyfice .quiF m impoflibile, quód hoc objectum aliter f& ha- i li ü beat; non componatur cum fide, hzc eít; quia actus fidei habet certirudinem metaphyfi- em p ce infallibilitatis, adeóque per actum fidei ex- a hii ercité judicatur metaphyficé impoffibilis alia ha- ], Ui* bentia obje&ti. Quoad 37. judicium D. M. Ad- & [l mittit hoc judicium: forté hic actus non eftfi- jmilit! dei füpernaturalis, quantüm ad entitatem actüs nem i aut principium, à quo elicirur, C. quantum ad sactti motivum N. Sen(usdiftin&ionishiceft: Cer- ti non fumus, quód hic affenfus, quem hic 3peripii & nunc prebemus myfterio revelato, fit reve« m d rà füpernaturalis, adeóque de hoc formidare nun. poffumus, ficut de füpernaturalitate aliorum Y n T áctuum omnium id poflumus; eóquód fuper- j i naturalitas non fübjaceat experimento: ftante )ac.ul U: tamen actu fidei non poffumus formidare, an tif hicactus, quantum eft ex parte motivi , fit ll5 actus fidei; quia hoc effet formidarede exiften- era tia revelationis, quód fieri non poteft: cüm um actus fidei revelationem etiam attinoat intrinfe- 1 ] ce üt quod & firmiffim& credet, adeóque ex- j]il) ercité dicat metaphyficé impoflibile effe; quód 1m a objectum deficiat. ^ d Conf. . V. 4. e? prob. T 171. ex proxime dictis. Nec obftat illud dehze- a reticis adje£tum; quia ejusmodi actus eft fides P qQi duntaxat de Dei veracitate , vel potiüs animi de; ld pra- 4Hh4 P ii dieus 488 Dz Fipr. preeparatio aut propenfio ad fidem eliciendam, dquefo tedimus fi quid à Deo revelatum proponatur. 24 pro/. 2d. Difp. eft; quia prudens formido exercite |pitim o vel fignaté importata in notitia probabili, ne- t U quidem exercité poteft prudenter rejici; dum- funtate modó maneat & appareat prudens: at in ipfa d;hoc. notitia moraliter certa jam apparet imprudens mj pr formido , adeóque prudenter rejici poreft;&fic m tet evidentera ( arc miffimo. pparere prudens credibiliras actu fir- Quare etiam füpponens üt. certam ii fv divinam autoritatem revelantem poteft exerci- frmido t affirmare, effe omnino impoffibile, v. g. Bb Verbum non effe incarnatum; quatenus affen- frpur. , fus fine formidine nitens. divine autoritati eft d. m exercita certitudo & infallibilitas tali J n s objedi. "d Conf. I. . 1. IN. ,4.. Firmitas enim fidei firmidi partim eft extrinfeca, partim intrinfeca feu fi- D n dei ex fe ipfà etiam, & non tantüm à volunta- fedmp tis imperio conveniens, ütex prop. rg. dam- I5 Ver natione num. pr. dataliquet. — Ratio eít; tum | Tefin v quia ficut adhafio affectiva actibus voluntatis ef- i Tl) ficacibus, & evidentia actui evidentiintelle&tüs ütm, eft intrinfeca; fic etiam judicio certo, quale eft Itnj tf fides, adhafio intentionalis ad füum objectum TW W debet effe intrinfeca ,. itaut ex (üo modo ten- T« dendi phyficé repugnet cum omni formidine Tepu ii etiam imprudente ac indeliberara circa articu- & aCC lum, quem credit: tum quia fides eft intelle- li €tualis appretiatio füper omnia , ficut actus cha- t ritatis eft affectiva appretiatio ejusmodi ; atque i, àiinc non minüs quàm ifta per fe ac ratione ful, D adeóque intrinfscé etiam firmitatem dicit, exclu- n í ditque m Dz Fipr. 489 dl dítque formidinem. ;4dproP. rm. IV. fK Con- L. Al cedimus equidem firmitatem fidei etiam effe do erg Jdbi, x partim extrinfecam atque à voluntate proficií- ci; eóquód intellectus determinari debeat à vo- ;jcy d luntate ad actum fidei, àt num. 237. oftenfüm : ia 1 eft; hoc tamen non impedir, quominüs, üt impnis modó probatum eít, ipíe actus fidei ex fuo odl modo tendendi componi nequeat cum formi- tisadut- dine circa fuum objectum five deliberata & pru- Tf denti five indeliberata & imprudenri. Hinc "efl ün. formido indeliberara apud pios & deliberata a- le, V pud improbos , aliique motus de contrario in- U i " l, furgunt duntaxat in credente, quando actus fi- xitat d dei , morá licét imperceptibili, preteriit, aut dj necdum eft: fitamen aliquando coexiftat, vel nim j formidinis actus non eft judicativus fed puré b apprehenfivus, vel poriüs non eft in intellectu ivoltte fedin phanthafia. 744 pro£. 24. &.. S.'Fhomam n u his verbis indicare voluiffe, firmam intellectüs d; n adhafionem , quanta in fide eft, haberi medio pnse imperio voluntatis ; quod ultró damus: non autem, formaliter adeequaté. coníiftere in. vo- d Qd luntatis imperio; quod merità ex nuper dictis nepgamus, )bjeäum R. 2. 7. 44. IN. Conf. In conclufio- odo t ne enim loquimur de adhafione prudenti feu grm/(fjüf regulata à dictamine prudentize, quod dicit pof- Ti fe ac debere affirmariactu firmiffimo; adeóque dul fi probatio allata tenet, hoc ipfo voluntas im- s d* perat actum etiam intrinfecé certum. Preeterea ; veró, nifi TÓ fimpliciter fumarur pro omni- (ne M) modeé ac ex omni parte, falfum eft, certirudi- j eXC;TU' nem fimpliciter adhesfivam includere utram- ij Hh 5 que i Dzr Pipr. 490 etrinfec que ; cüm five intrinfeca five extrinfeca certi- tudo fit, recté dicatur certitudo adhzfiva, fim- petrantu qpinis C ( pliciter tal is, üt patet ex ejus fpeciebus infrà referendis. üm, C pis certi '258. Olic. cont. 2d. Certitudo fcientize ma- s hn jor eft, quàm fit certitudo fidei: ergo fides ne- sl quit dici certior pra cognitionibus naruralibus. f.ci; j [ dnt. prob. 1. ex S. Aug. L. 15. de Trin., ubi air: Per feientiam vobovatuv fides. 2. ex D. Th. dplcite H ( C hic q. 4. a.8., ubi dicit, virtutes intellectuales, fapientiam, nempe fcientiam & intelle&tum effe quoi h (s dl j certiores ex parte fübjecti pra fide. uin Hu- D Wür v go àS.Vi&tore: Zides, inquit abfoluté , eff cer- titudo fupra opitionem , 9 aufva [Cientiam. | Conf. | tunr ] OniiQer J. A&us fcientiz excludit potentiam anteceden- tem formidandi ; & confequentem eriam re- | i | tl ceffum à fe impedir: neutrum autem facit fi- des: ergo ícientia certior eft fide. Conf.. If. ] ea) qu Certitudo fcientige eft certitudo evidentiee, quee Thinig, intelle£tum neceffirat ad affenfüm , & quia eft (idis Gd de objecto neceffario, mutari non poteft: cer- W qu Q m tirudo fidei autem voluntaria eft ; quce intelle- €tum pon neceffitat; atque praeterea, quia eft t dj fcpiüs de objecto contingente, abíoluté muta- W | phx.lï?. ripotefl. Ergo major eft certitudo . fcientias; quàm fidei. um B. /V. /4.. Quamvis enim fecundüm proxi- n mé dicenda certitudo fidei adhafiva non exce- pl dat fimilem certitudinem actüs naturalis à vo- KC luntate independentis, nequit tamen dici abío- & ( luté ac fimpliciter minor certitudo , üt mox pa- ? N d tebit. — Hinc ad prob. uzr. D. . Fides roboratur ex- p d Dz FIDE. 491 een extrinfecé per fcientiam, quatenus per hanc pe- 2 netrantur myfleria, & eft infra ícientiam feu Is i minüs cerra quoad nos & noftram innote(cen- tiam, C. roboratur intrinfecó , &quoad fe mi- Jettem püs certa eft aut infra fcientiam N.' Diftinctio- of nem hanc iníinuat S. '"homas l. c. , comparans atu fidei certitudinem cum memoratis virtutibus fin intelle£tualibus , ac ita differens : , Certitudo eï dupliciter confiderari poreft. Uno modo ex dl ! ) caufa certitudinis: & fic certius dicitur illud, um quod habet certiorem ceufam. Hoc modo fi- Qua des eft certior ribus pradictis; quia fides inni- ttur veritati divine: tria autem pr,ædi&a ni- » du j üi tuntur rationi humanae. Alio modo poteft pecaden ' confiderari certitudo ex parte fübje&ti: & fic eEIaT f certius dicirur , quod pleniüs confequitur in- Mict telle&us hominis. * Et per hunc modum, quia (s ] ea, que (unt fidei, (unt fupra intellectum ho- nja d minis, non autem ea, qu« fübfunt tribus prae- T dictis: ideo ex hac parte fides eft minüs cerra. [ abet j Sed quia unumquodqve judicarur fimpliciter ziit quidem fecundüm cauíam fuüam; fecundüm au- j tem difpofitionem , quz ex parte fübjecti eft, emute fecundüm quid : inde eft, quód fides eft fim- i pliciter certior , fed alia fünt certiora fecun- düm quid.;, Huicexpo(tioni, quae forfanad unam certitudinem infalibilitatis detorqueri 1 PfOXi- per poffet, adde proximé füb;icienda. — 224 Cozf. £. V. C.4. V. Conj. Equidem actus primus fcien- ïs 'äVG' jd ti& , qui confiftit in premiflis evidentibus vel fpeciebus aut apprehenfionibus fimilibus, ex- UA cludit omnem formidinem ; & propter füam od etiam o Dz Fibtr. 49? pito f etiam evidentiam non permittit inpreffum for- ürar d midinis fübfequentis; cüm tamen actus primus üict ) fidei; ftans in actibus praviis evidentiam veri- tatis non adferentibus, fecum formidinem im- Qu jlia prudentem compatiatur, & pofira etiam fides, utpote à voluntate imperata, fimülque obícu- q.] ra, abfoluré non prohibeat fücceffionem for- midinis. Verüm hoc unicé evincit, quód af- ( 1 fin Orfme i fenfus fcientiee fit neceffarius , & quód ram in . a£tu primo excludat formidinem, quàm poft patsi Dv TW A0 . actum2dum; fides autem fit libera , ac formidi- 'nem tantüm removeat, dum exiftit & in actu Thuno Vi fsiner fecundo, üt num.pr.dictum: minimé verófe- .. quitur adhafivam certitudinem fidei effe mino- T r m ' remacícientie. Naminprimisquód actus 1nus ' D excludat vel permittat formidandi potentiam, ab quq actibus praviis potiüs quàm ab ipfà (cientiaaut fi- d.möq adm dehabetur; cüm tamenhic non apamusde certi- tudine actuum precedentium fed de ipíius fidei fs phy acfícientie certitudine: deinde autem certitudi- um nem adhefivam. penfandam non effe ab eo ; ln N ün quod poteft accidere poft affenfüm, patet in amore Dei füper omnia, qui quantumvis fitad- ls di hefionis fümmee, relinqui poftmodüm ab ho- ü&ïum; mine, tanquam actusliber, poteft, licét non. | Q Ti ita facilé à complacentia fimplici, utpotenecef- fària, recedatur. "d Conf. IH. w. C. Ant. N. itep, - Conf. Rationem habes ex dictis immediaté pre- CQncur cedentibus. Quoad odam tamen partem Ant. Bw obfervandum, quód quamvis objectum fidei; Tioar fi eft contingens, abíoluté & per fe loquendo tefïug F potlit fe aliter habere; tamen id nequeat ex füp- o pofito Dz Fipr. 493 Wim& . pofito factee revelationis divine ; in quo fun- lspring datur actus fidei, ac confequenter exerciré ju- Qtm v dicat objectum jam aliter f& habere non poffe. Idinemit Quznrs L Z quouam [let exceffus. certitudinis zil fidei quoad infallibilitatem füpra alias cognitio- quedia , qnes natuvales cevtas ? N OR i 219. Nota. Duplex communiter certitudini ; qiié quoad infallibilitatem exceffusadmittitur ; 17245 Joduna eftformalis &intenfivus feu quantitativus quoad yoim pf pradus intenfionis; & confiftitin hoc, quód con- chn nexioactüs cum objecto fic fe habente magis vel &ini minüs violari,aut à pluribus vel paucioribus cau- e verüh fisinterrumpi poffit vel non poffit. Hujus exem- (fe mit plum habetur in certitudine metaphyfica;phyfica lus 1 & morali: metaphyfica enim maxima dicitur, quia ejus connexio cum objecti veritate nequi- ntium? Ortdyrt demde potentia Deiabfoluta eft violabilis; phyfi- ca eft minor, quia eft rantüm inviolabilis à cau- d (us t fis phyficis, non autem etiam à Deo; moralis wl i qtt minima eít,. quia licét ejus violatio difficillim& ( " TU & tantüm rariffimà aut feré nunquam contin- gat, fimplicirer tamen etiam naturgliter poffi- xfet bilis eft. " 2du$ eft radicalis feu qualitativus; defümptus à perfectione intrinfeca & dignitate T actüs infallibilis, aut extenfivus quoad nume- o rum & nobilitatem principiorum, confiftítque t Ayf, I! in eo, quód plures tituli aut nobiliores caufae concurrant ad unum pre altero, qua faciant ; g ne connexio actüs cum objecto fic fe . habente m j fidïä: ] violari poffit. Quaeftio jam eft, quinam ex- ceffus conveniat actui fidei fupernaturalis prae gt af cognitionibus naturalibus nontantümmoraliter aut poüw um Séssp 494 Drz Fipr. aut phyfice, fedl etiam meraphyficé certis; cir- men fore slibies ca quam ultimam partem pracipua eft difficul- ras, aliis affirmantibus , infallibilitatem meta- cognitäom phyficam (üfcipere magis & minüs, aliis veró m-veldf.;cx id negantibus. Texcell 1 260. &. 7 Exceffus certitudinis quoad in- fallibilitatemactüs fidei füpernaturalis füpráco- DRrnc. f pnitiones naturales moraliter v«l phyficé certás f vde eft formalis, & ftat in eo, quód actus fidei fit pj metaphyfice infallibilis. frob. Infallibilitas me- ; vd i effe taphyficà quantirativé excedir irfallibilirarerà moralem & phyficam , üt e& num. pr. liquet: fv fed metaphyfica infallibiliras converiit actui fi- | füti tim dei füpernaturalis ür conftarex Articulo & Ca: ! ndfef pite priore: erpo eXceffus infillibilitatis fidei & vendi fupra ipfallibilitatem aétuum moraliter aut phy* Taprin ficé certorum eft formalis & quantitativus, ftat- bv que in metaphyfica à vero indefe&ibilirate. |Tdpicer 261. E. /7. Exceffus certitüdinis quoad T0n agf infallibiliratem fidei füpernaturalis füpra cogni- ide v li dunt tiones metaphyficé cerras non eft quidem forz malis, fed tentüm radicalis, ftans in eo; quàd Mirin actus fidéi ex füa intrinfeca pérfe&tione & ex ttoyfl pluribus principiis fit infallibilis — Prob. 1m. p: | n mï'xï Infallibilitas metaphyfica vel ftát in exclufione | Vetiee omnis defe&tibilitatis à vero ; five cujuscunqué Tünden contingentiz falfiratis; velin eo, quód repu- Wtef u gnantia ad falfiratem à nülla omnino cauíà ne2 | mj quidem ab omnipotentia divina vinci poffit j fij M adeóque fit omuino irvincibilis: fed liec preee tlj dicata non admittunt incrementum aut decres n mentum abfoluté ac fimpliciter tale; quale ra: Md men a " Dsz Fipr. 495 Certs; ( ien foreüt ihtenfivum ac formale: ergo in- d df fallibilitas fidei metaphyfica prze alia quácunque CO r cognitione metaphyfice infallibili non admittit | dis in- vel decrementumintenfivum; acconfequen- terexceffusnon eftformalis. Corf. Ille exceffüs qui s infallibiliatis in a£tu fidei quantitativus praco- s üpri gnitione naturali metaphyficé evidenti habe- vlict at retur vel ex eo; quód plura vel nobiliora fint hs ii principia; à quibus fides fuam infallibilitatem for- titur; vel ex eo, quód magis repugnet actum !Jh fidei effefallibilem ; quia fi perimpoffibileactus naturalis metaphyficé certus poffet falli; actus pr. ige Tb fidei tamen & ejus principia adhuc exigerent do&O non effe fal(à. — Atqui ex neutro capite actui fi- utis f dei vendicari poteít formaliter & quantitative [ I'AUI :ajor infallibilitàs: nam inprimis plura & nobi- N liora principia faciunt quidem infallibilitatem refpicere plures titulos aut effe altioris ordinis, ll non autem formaliter ac intrinfec& majorem: pr( ql VEU deinde veró ex füppofito illo impoffibili erui- (' li tur duntaxat materialiter non autem formaliter :0] Qu major infallibilitas; ficut ex eo, quàd; fi per impoflibile poffet deveniri ad ultimum homis g n MU J num infinittorum , magis ramen repugnaret de- ydi ( venire ad ultimum capillorum infinirorum eo- Jchfmu rundem infinitorum hominum , non infetri (0 4 E lg poteft unum infinitum altero infinito effe majus j formalirer, íed matetrialiter duntaxat. Ergo. a lj Prob. 2d.p.Certitudo a&tus naturalis metaphyficé j infallibilis provenit duntaxat ab eo, quód ob- wæc Pffï T d je&um hijus actüs f& aliter habere non poffit: ;ua!e f ecertitudo autem aétüs fidei inde profluit ; qu quód ass Drz Fipr. 496 quód ipfe effentialiter exigat obje&tum ita fe It Ug nido efiar habere üt enuntiat, quantumvis ex fe con- tingens fit ; tum quia pro objecto forma- fedtio a fs partc li? habet autoritatem Dei revelantis, que meraphyficé connexa eft cum veritate ob- Chra sj ] jecti: tum quia eft actus habitüs fidei effentia- liter determinati ad aétus veros: tum quia ex Tota T0nunt participatione füperna luminis actualis eft in- trinfecé fuüpernaturalis, cui repugnat falfitas, uf df Sed hac'infallibilitas eft radicaliter major , ftát- que in eo , quód actus fidei ex intrinfeca per- Jetph, feetritun fe&tione fit infallibilis: ergo. Cozf. 'Tenet heec argumentatio: Affeníus fidei divine fic enun- mj tiat: ergo res ita fe habet ; non autern tenet fimilis areumentatio in actibus naturalibus me- tl isfecte taphyficé evidentibus: fi enim per impoffibile eorum objectum non eflet neceffarium , fed qiàn hi Bo contingens , & aliter fe habere poffet, ac na- turalis a&tus metaphyficé infallibilis enuntiat, n ] hic non foret metaphyficé infallibilis: unde ex megq's « hoc pracis?, quód hic actus ita enuntier, nul- ämr.ls, ( là habità ratione ad objecti neceffitatem, non Wäm q infertur formaliter , quód obje&tum fic fe ha- Cüm, ü( beat. Ergo cüm hujufinodi actus aliunde fint li lo metaphyficé infallibiles ! neque in hoc predi- cato füfcipiatur majus aut minus , füperantur l l ab actu fidei in illa intrinfeca perfectione. 262. ANec dicas , Non repugnat unum d actum metaphyfic? infallibilem effe infallibilio- Ál rem altero. Proj. 1. Quia certitudo & infal- Ü ^ Qf libilitas eft exigentia veritatis, vel repugnantia a cum falfirate; poreft autem dari una exigenti aut Uïm d — Dr le«:,þ 497 ( &i aut repupnantia major quàm altera. 2. Certi- & f tudo etiam mera phyficze infallibilitatis eft per- (o fom. fectio a£tüs, fed perfectio poreft mapis vel mi- , g nüs participari: ergo. .3. Oppofitio contradi- Petitt d &oria füfcipit magis & minüs, üt patetin te- qei d nebris jam majoribus jam minoribus : ergocüm tum qit infallibilitas meraphyfica dicar contradiétoriam us d repugnantiam ad falüiratem, rmajor etiam vel D &if minor effe potefl. — /Vec Cozf. Z Una falfitas nj l ] poteft effe major alià, juxta Philofophum L. 4. "ID Metaph. tex. 18. ubi docer, non eodem modo Tentis mentitum effe, qui dixit duo effe quinque, ac [ic t ille, quidixit duo effe mille: fimiliter unumim- ferm (& poffibile poteft effe majus altero; fic magis eft libus r impoflibile Deum non exiflere, quàm nonex- nl iflerecreaturam 5 aut hominem cervum dari , Jum, & quàm hirco-cervum. — Erpo pariter unus actus poteft metaphyfice infallibilior effe altero. . Vec f &t ; t Cosf. If. Vifio beatifica & fcientia divina funt / j j ,:1 j magis certee certitudine meraphyficae infallibi- UUCI " liatis, quàm fides: ergo etiam fides imapis quàm «m, N quicunque actus naturalis; prefertim "T cüm, ficut vifio illa & fcientia mapis participat l nl üe hab de divina veritate quàm fides, -fic etiam fides id . y pr? ili. cat pra actu naturali metaphyficé änfalli— ? sl ff & N. 4. Loquendo de infallibilitate fimpli- j u citer, hoc eít, formaliter & intenfivé. rali, "4d prob. ym. D. Certitudo generic fümpta eft jl du exigentia veriratis & repugnantia cum falfitate C. certitudo metaphyfica, fuj4. eít exigentia uanäüïff IN. yl fu*la & repugnantia, (;" qualiscunque Ut« Drz Fiptr. 498 uhylia ífürnma autem ac omnimoda certitudo nequit füfcipere majus aut minus. "Ad prob. 2d. D. 1 ag Certitudo metaphyficee infallibiliratis eft perfe- aphylio; &tio actüsintra fuam linearn fümma &omnimo- tm pan frmits d da, adeóque in- vel decrementi incapax C. eft qi. A P erfectio actüs fimpliciter tantüm ac pofitive t alis & oradus admittens N. — 24 rob. 31. D. tie m f aorant A. Oppofitio perfe&é contradictoria ac dicens privationem omnimodam cujuscunque forme i C 1 ütoN oppofitee füfcipit magls & minüs N. oppofitio tantüm imperfecté contradictoria, & privatio- i quita fiveN nem qualemcunque dicens, qualis in vulgari fenfü tribuitur tenebris C. . Unde patet, totum tertdente argumentutm probare quidem dari intenfionem UER 0 intra lineam certitudinis,. quod füprà jam de- JH dimus; non autem evincere, quód metaphy- |ten e dnten fica ceftitudo intenfionis fit capax. . "42 Conf. 4 &. D. vm.p. 4ut.. Falfitas. formalis poteft effe finm major alià T. falfitas radicalis fu74. poteftinten- um Uoror fivà ac fimpliciter effe major N. exrenfivà T. Falüras formalis eft difformitas propofitionis Wemt cum objecto, quie tanquam ineequalitas & di- Quäm .mv " ftantia ab obje&to extenfivé & materialiter ma- ityic jor earenüs dici poteft, quatenüs objectum u- Vonte niusactüs non ita diftatab objecto verificarionis, p Uþïï'e;ï le ür aliud diftat, in quo feníü loquitur Philofophus; quamvis falfitas, quatenüs effentia ejus coniti- Y ler tuiturin non repraefentatione objecti ficuti eft; Qntor | $m d à Logicis communiüs negetur graduum effe ca- pax. Falfiratis radicalis nomine intelligimus ei- l fentialem & metaphyficam determinationema Q- lg falum. Hacautem, quia fupponitur e a t M ao h d Dr Fipr. 499 rb n n- taphyfica & infüperabilis à quacunque pote nd.i) tia; eequ& intenfionem refpuit ac certitudo me- s dipe tzphyíica; & quia omnimoda eft difformitas, &omim tam parüm quàm veritas, quae adaequata con- apabd formitas cum objecto eft, magis aur minüs füf- D puliu'»;ä i. . d 2d. p. D. Poteft unum impoffibile el e€ pj majus altero, fi inftituatur coiparatio in- riuc n ter moraliter, phyficé & metaphyficé impof- lgt r fibile, C. fi inter metaphyficé impoffibilia fiat p collatio IN, vel /u27. unum magis eft impoflibi- &pna le qualitativé &extenfivé C. quantitativé & in- sinng tenfiveN. Deum quidem non exiftere eft an- jatet, U. tecedenter & neceffarió im Pofïïöile , Creaturam qeiot autem non exiftere eft rantüm impoffibile con- r iäm* fequenter & ex hypothefi, quód exiftat: ficut | m tamen etiam juxta adveríarios actus fidei non Al eft intenfive infallibilior, quo credo Deum effe Trinum, pre illo, quo credo Verbum effe in- st quditt carnatum; fic nec impoffibilitas intenfivé major in priori cafü habetur. Similiter ex pluribus st fgpüü[iü?—' quidem titulis repugnat hominem fieri cervum, quàm implicet effe hirco-cervum ; inde ramen dinslb. Viet íimpliciter major impoffibilitas non infertur, )j&&ümï* urpote quze dicir meraphyficam & omninó in- o fuperabilem repugnantiam ad exiftendum; fed j j o extenfivé duntaxat major. 447 Conf. IJ. W. Si- milirer ; quia & vifio beatifica & (cientia divina di- J 69"15' j jonel cuntur qualitativé perfectiores, cüm certae fint mmemL ex majori perfectione, quàm fides, etiam ex- Jj tenfive faltem ex parte objecti, eóquódad plu- j ra objecta extendantur: intenfivó tamen & íim- T pliciter mag f is certe? non füntnec participantde 4ir a Verie r $00 Dz Fipr. | *:mibiler veritate divina in ordine ad incrementum inten- tonvenit fivuni ac fimpliciter tale certitudinis; quia hec radicata: metaphyficé infallibile; omnimo- penphy da & infüperabilis repugnantia ad . falfiratem; j par Witer & ejusmodi augmentum non admittunt. 263. JNec dicas 14. 'Tum Scriptura tum Pa- mf pr t o tres infinuant fidem effe fimpliciter infallibilio- rem, quàm fint affenfüs quicunque naturales; UT qtilere aut etiam alii füpernaturales: ergo. "ut. pa- tet 1. ex illo Petri dicto: Habemus firiniovem pb ümadm gropbeticum [ermonem. Yrem ex illo Pauli ;d Hebr. 6. "bundantiis volens. Deus offendere pollicitatio- d 'mtep &) mis bevedibus immmobilitatem confilii fut,. imtevpo- IT fuit usjurandum , ut pev duas ves immobiles , qui- bus inpo[fibile eff mentiri. Deum, fovtiffrmum [ola- imiphl tiimec| zium baleamus ; unde colligituraffenfüm in pro- miffione & juramento fündarum efíe infallibi- jl fonem liorem eo, qui in una Dei promiflione nititur. 2. lllud Baülii: Zz4es perfuadet &9 pre omnibus Wnpe | ; 0 vationabilibus metbodis. Item illud HugonisàS. Qdum. ï Wpofin 1 Vi&k. Quotquot veraciter fideles fumt ,. sibil certius tenemus , quàm quod fide credimus. Exgo. — .Nec | mf ln Couf. 1. Hoc ipfo, quód fides fir infallibilior radicaliter, etiam forraliter infallibilior dicen- | Rn lonem da eft; rum quia, quories una entitas eft. per- fectior alterà, pradicata omnia illi identificata | UeU j etiam perfe&iora & majora fünt: tum quia tbf predicarum fpirituale feu incorporeum, quan- | Ddl tumvis perfectio fit excludens omnem marteriam; Knno in Deo intenfivé etiam majus eft ac formaliter « perfectius quàm in creaturis, animabus fcilicet ; "ümino Effe humanis & angelis. Ergo. — /Vec Conf, 17. | "Wi infal- i 1 .Ds Fipz. jor Dtom n infallibilem ex intrinfecadignitate &perfectione, $; Qu convenir etiam aétibus naturalibus quibusdam , Onmy) metaphyfice evidentibus, v. g. T'otum eft majus | filrus fuà parte; tum quia lumen naturale eft effen- hi, ualiter & ex füis intrinfecisinfallibile, circa pri- Qrt t ma fuüa principia: tum quia fimiles affenfüs in- i trinfecé connectuntur cum fuo objecto, prout E Dutt enuntiarur per actum. Ergo in hoc nequit At l j confiftere excefsus fidei quoad infallibilitatem if pre actibus metaphyficé certis; confequenter, ij d cüm admittatur nihilominüs effe intenfivus. I exceffus, is debgt d R. /V. /4. Sifermo fit, prout debet effe, de j, fii lib i exceffu intenfivo, etiam füpra naturales actus f metaphyfice infallibiles; quia de his nec Scrip- mity! tura nec Patres apunt. Hincad 1:2. g. Textum fe ii Petri, ütfupra jam infinuavimus , compara- j m'np; tionem duntaxat inflituere cum phyficé certis, nempe auditu & vifione perceptis , quemad- n QWW ) [url().'llïif [ modum ipíà verborum feries edocet, adeóque propofitum nonevincere; ex alteroautem Pau- jl »:1! li textu falfüm collioi ; càm & ipfi Adverfarii niiw ; li flatuant, autoritatem divinam equé interponi per fimplicem promiflionem ac per promif- of d*Cf Ti ífionem illius juratam. Ratio autem , cur | n!ifffäü Deus in Scripturis aliquoties inducatur jureju- u U rando firmans íuüas promiífiones, varia afferri ! qlm poreít; nempe vel ut intellipatur, promitfio- nem non effe implicité conditionatam, fed ab- " folutam : O[IHEU W vel ut Deus fe accommodet mori jt huümano ad metum majorem incutiendum per j hr comminationem, velad majorem fiduciam cre- an- li 3 'mä i j n Dz Fipr. $02 andam per protmnilfiones : velut indulgest com- |uít pendent muniac imperfecte: hominuml exiftimationi » veroDa qui locutionem divinam ad nortmam humang. iil 1 mylindi ezítimando, quandoque majorem firmitatem Tatrdit locutionis ex adjecto juramento conjiciunt. 742 f x 2d. quoad verba Pafilii x iis tribui fidei precel- pitsy lentiam non quidem fecundüm facilitatem infallibilitatem, fed fecundüm nobilitatém prin- p at cipiorum & intelle£tüs adhzfionem ad objecta ts met etiam obícura atque ex fe contíngentia, quibus atf aliàs nequidem affenfüs forfan tribueretur. Hu- Tf gonis fenfüs verus eft, fimodó affenfuseviden- fü. , ti rei praeftitus non füperet certitudine fidem: effetid preterea autem non mifi infallibilitatem aliquà fordi ratione, nempe radicaliter, majorem exigit. potent "d Couf. E. g. N. A[f. Prob. vma. univerfaliter ifyn] fallit; càm vis potentiarum fenfitivarum in * ] pluribus animalibus fir major ac precellen- fim d tior, quàm in homine, quantumvis hujus en- lit; titas prae animantibus brutisfit long? perfedtior. m Deinde intelligenda dunraxat eft de praedicatis T intenfionis capacibus, non veró eandem velob gl exigentiam omnimodam vel ob fümmam re- 2da velfalfum fup- 'mW pugnantiam excludentibus. Tüqy ponit, vel paritatem non facit; rmum eft; li li per rationem fpiritüs & incorporei excludatur Iet; duntaxat compofitio ex materia & forma phy- x"grirz fica; quia tunc falfüm eft,. quód fpiritualitas Md fitperfectio excludens omnem materiam, quam- il b vis verum fit, nec animam nec angelum com- poni ex materia & forma phyfica, ficut nec| 2dum autem . accidir, fi. Deus inde conflacþur : qui 4 Dz Fipgr. $03 ntlter quafi peneric? per fpiritualitatern excludatur de- exffmmm pendentia à materia, & compofitio; tunc enim Thim J Veró Deus maxime fpiritualis dici poteft, cum nullàratione dependeat à materia, üt tamen m m Onj naturaliter animze in fuis operationibus conve- : nire conceditur: nec etiam accidentaliter com- i pofitus vocari queat, üt iterum animae & an- il ff gelis etiam tanquam fübjectis füorum actuum accidentalium tribuitur: fed hoc cafü fpiritua- m 40 liras nec fümgur univocé nec pro fümmarepu- enti antia aut omnimoda exclufione; uti ramen yerety. enfiseit infallibilitatem à nobis fümi fcepiüs jam dictum fuit. "d Conf. 1I. Ye. IN. ,4. ad prob. yim. D. Eft dige i effentialiter infallibile, infallibilitate primarió & Qs titerm v formaliter derivata ab obje&ti neceífitate; im- potentis fe aliter habere, C. derivata à luminis [ f m naturalis perfe&tione üt enuntiantis N. — Pro/. v? 2d. D. fimiliter; quia, -àt num. 26r. often- ; [f* T füm eft, non valet hzec illatio: actus fic enun- $ j tiat; ergo objectum fic fe habet: adeóque actus, J5 üt enuntiativus eft, & per propriam perfectio- Pgædia nem infallibiliratem non haber, fed duntaxatab demY objecto fic fe neceffarió habente. Hinc fi per ii äfumh impoffibile finperemus , obje&um noneffe ve- ritatem neceffariam, íed contingentem , actus lum u illud enuntians metaphyficé infallibilis non fo- aj ret: econtrà veró hocipfo, quód objectum fit m veritas in fe neceffaria, etiam actus opinativus, m illud probabiliter enuntians, habet eandem in- ff J i fallibilitatem. jf« | [ mCld J Qv ( li 4 $04 Dr Fipr. E UERES II Zz quonam [let excelfus certitudinis ivolunta fidei quoad indubitabilitaterm fupva alias co- itdo d guitiones uatuvales. cevtas?. fem; fri 264. INota. .. Certitudo indubitabilitatis feu tudo p adhafiva univer(im dividitur in fpeculativam & qo p affectivam. Speculativa, qua etiam intelle&tua- gt ad lis dicitur, eft allipatio intellectüs ad obje&um ] warp independens ab imperio voluntatis, àt evenit , qu circa objecta evidentia : 24//e&va eít fimilis al- dgo er ligatio ; .fed à voluntatis imperio dependens. abf Utraque tum fimul, tum feorfim fübdividi po- piito. teft: fimul quidem fübdividitur in zzzezfivam 16j (inema & eppretiativam , ^ prout nempe confideratur vel accidentaliter penes intenfionem, vel fub- detten] ftantialiter penes appretiationem ; . loquimur t d enim.refpectivé ad virtutes theolopicas, qui- füxdius bus intenfio accidentalis, appretiatio autemfü- o per omnia effentialis ac fübftantialis ex com- titliq muni fententia dicitur. Seoríim veró fpecula- (l tiva adhaefionis certitudo dividitur in puré in- Qpret zelle&ualein , qua& sempe à voluntatis imperio eenrl ita libera eft, ut nec per illam imperetur aut Ug determinetur, neque etiam impediri poffit; & tl hujufinodi adhzfio habetur ad objeéta meta- Ti phyficé evideatia, v. g., inilloaffenfu: totum j Dte ' eft majus füà parte :: & in zon purà iutelletua- ] qisi jem, quea (cilicet à voluntate non imperatur of aut determinatur , impediri ramen ab eadem Xrel poteft ; cujufinodi habetur circa objecta mora- j liter tantüm aut phyficà evidentia, v.g., in (iri illo affenfu: ubi füntaccidentia pauis, ibi etiam n panis füb(lantia preeftó eft, qui impediri potett qu à vo- D | E I—D,E. 505 T05 à voluntate Catholica. — Affe&tiva denique cer- alita. üitudo dividitur in prudentem & impruden- ) tem; frudens dicitur etiam conftantia feu certi-- Sbilitazisl':; tudo prudentie, & habetur, fi imperium, à hao quo dependet, fit prudens: zmprudens vix me- nl rerur adhafive certitudinis nomen, fed potiüs ddji vocatur pervicacia & obílinatio ; exiftitque y lLt tunc; quando v. g. intelle&tus tenaciter eft in [Linisd aliquo errore vel etiam opinione, excludens i :r;a",t Miv ex levi fundamento formidinem omnem de op- b pofito. ántuja 265. Nora II Fidei fapernaturali certitu- nlident dinem adhafivam affectivam & liberam, pru- ve dentem item, & füo nomine dignam conveni- pquir re; atque quoad hzc praedicata affenfibus na- . 5 turalibus fpeculativé aut imprudenter certis fü- du periorem effe , tum ex nuper, tum ex alibidi- a &tis liquet: quzritur veró de ipfo certitudinis ifb adhefivee exceffa, non quidem intenfivo, fed. appretiativo ; tum quia intenfio adhaerfionis ac- ) [ j cidentalis duntaxat eft , neque in exclufione m d omnis plané formidinis quoad hanc faltem par- ylit ! tem locum habet * tum quia appretiatio füb- n u ftantialis eft neceffaria ad fidem divinam , & H P Y preterea fermo eft de tali certitudine, vi cujus. J quis paratus eft potiüs nepare afTenfus aliosop- J pofitos , quàm ab objeto, cui per fidem ad- d s heret, difcedere feu diffentire, quod per ap- fjf pretiationem preeftratur: ficut enim appretiatio gl divinee bonitatis ,- contenta in amore Dei füper j elif omnia, ejüsque exceffus explicatur per hoc, 100'6* quód amans ita adhereat Deo ,. ut exercità vel Virr ib li 5 P $o6 DE Fipr. | virtualiter difpofitus fit, preeferre divinam bo- crtis nitatem cuilibet rei oppofitee, adeó ut , fi opus E ( quzm foret, contemnerer bonum quodlibet pro non ii offendenda. graviter bonitate divina; ira pari- fs i ter appretiauo intelle&ualis divinze autoritatis; quorarm que in fide habetur, ejüsque exceffus ftat in 'af n m co, quód credens fimiliter fit difpofitus pre- TO TUf ferre divinamautoritatem aliis veritatibus, adeó rl ut ; Íi neceffe foret , negaret aliis affenfüm, ruen caíu quo viderentur opponi rei revelate. Por- naturd ró affenfus, cum quibus fidei actus comparari fdif poteft, univerfim ad duas claffes, nempe ali- df quà ratione à voluntate dependentium ,. aut Ys uT omnino independentium ; reduci poffunt. De tffnfo 1ma, ad quam etiam ex d. num. pr. affenfüs qim: H moraliter aut phyficé etiam evidentes reduci- (ens mus, minor eft controverfia; majorautem de feni 2da, per quam affenfüs metaphyficé eviden- r tes , Ííeu puré intelle&ualiter certos intelligi- mus. p p 266. 3. 4 Alffenfüs fidei quoad certitudi- li j nem adheefivam excedit. exceffü appretiationis j 3;3 intelle&tualis omnes affenfüs naturales,' depen- R dentes à voluntate, fi non fint nequidem pura- ex titié affenfus fidei divinae. — Proj. 1:.p. Affen- n fus naturales à voluntate dependentes vel fünt actus opinativi, vel affenfüs moraliter autetiam liy: hyfic& certi: fed hos omnes excedit certitu- Adfr dine adhaefivà affenfüs fidei; üt patet tum ex df dictis num. 256. ad partem 2dam : tum quia Q actus opinativi formidinem prudentem non ex- cludunt ; ayfics tum quia in a&ibu? etiam pl Certis : - Dz Frpr. 507 lvt certis poteft adeífe ratio formidandi nonnun- i, lg quam de fenfüum illufione , vel de eo, quód t p , miraculum intervenerit: ergo. Corf. Atlen- T - QO il :u fus ille eft altero adhzefivé appretiative certior, f .... quorum alteruter &i relinquendus foret, hic re- fs A I tineretur, alrero negato & reliéto, üt declara- vt AE tum num. pr. fuit. — Sed fi vel affenfus fidei vel naturalis alius à voluntate dependens foret re- is f eltz n linquendus , recedendum eflet ab affeníü tali naturali, non veró ab affeníü fidei; üt jam à C fideli fit in a&u fidei de praefentia Chrifti in Eu- Denpi chariftia, & fieri debet ;; ne committatur gra- um vis irreverentia in autoritatem divinam: ergo (lunt. ) affenfus fidei eft adheefivé appretiativé certior, - alfer quàm affenfüs alius naturalis à voluntate depen- 5 rl dens. Prob.2d.p. Ex num. 234. non datur di- Fautné fcernicalum ullum in fideli articulum verum cäres'i:'s: credente; & voluntas «qué indubitabiliter im- uj perat actum fidei exiftimatum ac verum, üt patet tum experienrià in Faereticorum materia- eriti liter talium adhefione , tum ratione ejusdem st objecti formalis faltem invincibiliter exiftimati: dpe ergo certitudo adhefiva fidei verz non füperat p certirudinem adhasfivam affensüs fidei divinee . Mf li tantüm putatitiee. VE u 267. Nec dicas 1. Fi des certitudine adhæ- a " fivà non excedit affenfum, quo Hereticus et- W at iam formaliter talis adhieret fuo errori: fed hic " " affenfüs eft naruralis ac dependens à voluntate: Jf ** I ergo. lVec . Fides exceffu appretiativo non n excedit actus fidei previos ; quia credens ne- þmh os actus quit habere animi prerparationemn ad ill [ il | potiüs DE FipE. $c8 potiüs rejiciendos, quàm fidem ; cüm aliàs vi voluntat actüs fidei everteretur ipfafides, illosactus prae- fippona fupponens: fed ifti aétus dependent à volun- lantate; tate: ergo. quám . ad rm. C. premiffas IN Conf.. In thefi utecede enim à nobis pofita comparatio duntaxat fit ad « em, alios affenfüs ejusdem hominis fidelis, & qui- yeis j demn ipsà fide durante; ídque conformiter ad qin d h afleitionem fimilem apud omnes communem pranos de exceffu appretiationis alios voluntatis affe- tipen €tus in amore divino fuperantis. Sicut enim duic o per charitatem dicimus, Deum füper omniaap- dücm tm & pretiativeé diligi: quia volunras ita afficitur er- gaDeum, ut charirate durante fit difpofita pra- V od ferre Deum omnibus bonis graviter oppofitis; ts a quamvis peccator dilipat creaturam, quantüm i juttus Deum diligit , & quamvis juftus ipfe re- i cedens ab illo amoris actu diligat creaturam; n tj quantüm priüs Deum dilexerat: fic etiam dum lh fidem dicimus effe certiorem exceffü. appreria- t pr tionis intelle£tualis prz affenfibus naruralibus à Iteri voluntate dependentibus , loquimur tantüm N comparativé ad affenfus ipfius fidelis, & donec Áiri 1 A: fidelis eft..— 2424 && 1. fimiliter C. Prem. NV. vvl Conf. Quia propter rationem Majori adjectam ftm ici poteft; quaftionem folàüm moveri de illis tdls actibus, qui ad fidem non concurrunt aut prg&- pupn; upponuntur,. Nihilominüs g. 2. D. M. Fides oaf non excedit actus preevios, fi qui à voluntate od non dependent, C. qui à voluntate depen- | Düide dent, fujd. Si ràm antecedenter, quàm con- qid fequenter ad fidem füpponantur dependere à us volun- E Dz Fips. $09. üm dl voluntate, N. fi rantüm .antecedenter ad fidem Dun füpponantur, & re ipsà dependentes finr àvo- E luntate; C. Etiam D. . AGus previi ; & quidem omnes, dependent à voluntate tantüm h antecedenter ad fidem, C. etiam confequenter t ad fidem, V. z. & Corf. Ex actibus ad fidem 5, g previis judicium practicum .tam credentitatis; i d quàm credibiliratis jJuxta plerofque afferitur, )mmungm juxta nos etiam permittitur, effe evidens atque Ytat i independens à voluntaté; adeóque hi aéctus ad (cüt ii hanc conclufionem noftram non pertinent: ju- J dicium autem fpeculativum de exiftentia (igno- ciur & rum & revelationis, quia eft duntaxat morali- fita p ter certum ac inevidens, depender à volunta- ppoüfk' te; adeóque hic in controverfiam adducitur. quanm: Dicimus autem ,. hoc judicium confequenter st ad fidem, íeu poftquam actus fidei elicitus eft, ATU non ultrà dependere à voluntate; quia intel- umdin le&us in fenfü compofito fidei ex vi illius ju- appreria: dicii previi conceptee, non ampliüs poteft ex nlb imperio voluntatis diffentire exiftentiee figno- fanti rum & revelationis, nequede ea imprudenter (dont formidare; adeóque fidelis nequit exerciré aut 4lll. 1' virtualiter effe fic difpofitus, ut potiüs negaret hn figna & revelationem, quàm ipfum myflerium: 127 talis enim difpofitio, preeterquam quód fit re- Ia pugnans, foret imprudens; ficut ipfe receffus fids ab affenfu fipnorum & revelationis, non con- j junéctus cum receffü ab affenfü myfterii , im- prudentiffimé concipitur. Pofito tamen cafu; qu C0 quód revelatio aliunde, quàm ex fignis, fuff. "T cienter proponeretur, & figna etiamn cum orn lii p w $10 Dz Fipr. til ret ni fua apparentia viderentur repugnare myfte- rio, voluntas confequenter ad fidem poflet ac ttis hoci teneretur potiüs recedere ab illo afleníü fipno- um qii rum: unde conftat ; quód certitudo fidei ad- quna miciner, hafiva fit major comparative ad illum cafum, feu ad judicium fpeculativum fecundüm fe ac ynria feorfim fpectatum. Atque in hunc fenfüm in- deanum p p telligenda eft probatio noftra ex prop. 19. ab Innoc. XI. datmnata füperiüs allata : i enim ais 4 untaxat in|ea de certitudine judicii fpeculativi lilba liquet tum ex mente Autoris ; Marchantium lB put ts h memorant, qui Antverpiz olimeam pofitionem difputandam expofuerat; tum ex ipfis verbis, Bren qua de pondere rationum ad affenfum impel- Teute pausr lentium loquuntur; qued quidem motivis cre- dibiliratis & judicio fpeculativo convenit , non p lus autem judiciis vel 11»ó vel2dó reflexis, utpo- Dropon te quee per rnodum principii & actüs pruden- obf lC tie in hoc pondere rationum fundati movent. n ? 268. « /7. Affenfus fidei quoad certitudi- if V IU D nem adhafivam non excedit affenfüs naturales r metaphyficé certos feu evidentes, & à volun- h tate independentes; quin exceffus appretiatio- Iïtugïo Í ts nis in fide füpra hos affenfus & impotlibilis eft, nec ad cérriradinem fidei neceflarius aut utilis. N Prob. ym.p., que per reliquas partes abundé di f declarata eft. In vero metaphyficé evidenti, &tem [L tanquam in füo centro perfecté poffeffo; im- 11 mobiliter , ac omninó indubitabiliter pondere qui naturalis füi appetitüs fiftir & quiefcit intelle- ï Bu us: ergo nequit adharfio firmior in alio quo- n Q cunque aétu à voluntate imperari; tuim quia b nuHa — ? ho Dz Fipr. $It ! F nulla ratio dicendi eft, quód imperium volun- h ol tatis hocin negotio plus poffit, quàm evidentia: enít n tum quia intelle&tus magis adharere nequit, lo f quàm excludendo titubationem omnem ac for- um n midinem, & modo quidem appetitum fuum diné: proprié adaequatéque fatiante; id quod perevi- fexlni dentiam praeftatur. —.ProP. 2d. p.. Excefus ap- 0p.Jj 1 pretiativus adheefivee certitudinis in fide non eft poffibilis refpe&tiv& ad & füpra affenfus, v. gpu " ------- g. Quidlibet e 4 , Vel non eft ; "'otum eft majus Fchara fuà parte &c. ; fi credens non poffit effe para- lia tus ad hosaffenfüs negandos , quando repu- [ at enare viderentur reirevelate: íed credens fic n inp: nequit effe paratus ; tum quia non poteft effe tivisct paratus negare, quod negare non eít in ejus nit , i poteftate: tum quia impoffibile eft; quód res 5; if proponatur üt Gide credibilis, fi in contrarium ; ! p obítet certitudo metaphyfica feu evidentia: er- SH". go. JProb. 37. p. Si exceffus appretiationis in E fide füpra aflenfüs meraphyficé certos effet ne- ..... Dj ceffarius aut utilis , ergo per hoc, quód hác "o ratione obtineretur vel intelliperetur ejus cer- retit titudo füpra omnia: atqui ad hoc obtinendum vel intelligendurmn non requiritur aut confert il- bilisyix It U ] le exceffüs; rum quia certitudo debet tantàm Ü YU "fl effe füpra omnia fibi abfolut oppofita, non hd*' i Tl autem fupra omnia; qua tantüm füb hypo- j I thefi impoflibili conditionaté opponuntur ; eo- y cle quód hzc chymerica fibi vix ullus proponat, Iw ntejt nec ullus proponere aut comparare teneatur: Q tum quia ad amorem Dei füper omnia haben- dum non requiritur voluntas, quà dicam v. g. nW dio 512 Dsz Fipr. V Co Odio profequerer Deum, fi hoc ipfi placeret &c.: ergo. Conf. Vel illa animi preparatio, pots fi in qua adverfarii exceffüum appretiationis fla- f credia tu&nt, eft ad negandam potiüs hanc eviden- tele . cenden tiam: quodlibet eft, vel non eft; pro hac hy- pothefi, fi eadem evidentia proponeretur re- diets a M f pugnare articulo credendo; velproiíta, fievi- dentia per propofitionem revelationis obícura- hetender ta articulo repugnaret. Sed praeterquam quód fepeccit cafus uterque fit chymaricus ; adeóque animi tf preeparatio ad utrumque nec neceífaria, nec in:pre utilis ad ftabiliendam fidei adhzefionem: inpri- (entuso mo caíü praparatio illa eft imprudens; rum ityrolg uia cohibere illum affenfüm evidentem non tün g eflet liberum, fed impoffibile: tum quia in illa Qeendend hypothefi articulus ille non poffet eífe revela- 10 qu tus, nec fidei objectum aut credi, cüm falfum ttm fuP1 fit, cuievidentia &certitudo metaphyfica con- & trariatur : in ado aurem cafü evidenria illa ob- li niti Ícurata jam non ampliüs foret fcientia, neque tthyl affen(üs illi praftitus effet à voluntate indepen- [ PT dens; adeóque nihil probaretur contra conclu- in; fionem, neque fides praferretur fcientize. Ttinís 269. Nec dicas J. Aétus fidei habet exerci- h&l Q:X Q té hanctendenriam: potiüs neparem, quode dl metaphyficé evidens, quàm veritatem revela- CR tam, fiillud huic opponeretur. Proj.tumex Rüngnc Apoftolo ad Galatas fcribente : Zicét Zngelus &t p de calo evangelizet vobis , preterquam quod evan- | Ia gelizavimus volis, anatbema fi. EtexS.Augu- L ino num. 256. conteflanre, minüs fe dubita- Wi vita. V n re de veritage revelatg, quàm de propria Ne Dz Fipr. $15 ii Nec. Curf. .. Credens. eft paratus ad mo. rten L rapa potiüs fübeundam, quàm ad negandam rem à trations l fe crediram ; nemo tamen, nifi flultus, etiam u en tefte S. Bonaventurà, pro veritate meraphyfi- prohay cé evidente fe moriturum offerret: ergo fidei ODCIeQU affenfüs adhaefiv& certior eft affen(i evidente, oj i ÀNec. Conf. ]. A&us contritionis affert fecum nis o las tendentias conditionales: fi pofíem facere, iquinqi ne peccatum exifteret, id praeflarem ; . i effet &i neceffarium aut peccare, aut gehennam fübire, - Y [ari, i hoc prze illo eligerem : ergo fides pariter ten em: b dentias conditionales impoffibiles, quas nuper eng; improbavimus, includere poterit; prafertim ffem 3 cüm ejusmodi conteftandi formule valerent ad quia n oftendendum voluntatis affectum & zeftimatio- nem, quà credens fertur in Dei authoritatemy Jfe d UT i etiam fupra metaphyficas (cientias. ] R. À. ^f Md prob. ym. &. 1. Ab Apoftolo ! tl U hic minimé comparari fidem cum evidentia me- jj, T ( taphyfica, fed predicarionem fidei à f& fadtam If MM dunti cum alia quacunque vel àfe, vel ab alio facien- [ OHHU' dam ; ídque unice intendi, quód fidei doctrina [ig. tot tantísque morivis fit facta credibilis, ut ni- tej ( g il ei contrarium fieri credibile poffit ac debeat; que unde hàc phrafi generalem quafi canonem hunc fe m ftatuir: fi novum alicübi dogima oriatür ; exa« T Ol minandum eft, an concordet cum fide praedi- ( cata per antiquam Ecclefiam ; habendümque j Ti il pro Heretico, . fi ab illa diffentiat. Bs 2. Vel s A hic feníus verborum eft hyperbolicus, üt fü. du ll prà jam notatum, & more humano plüs dicit; Jit [ m minus, & quod juftum eít, intelligatut ; " que lssb "Dz Fip£. $14 Al Coj. qua loquendi formula frequenter in facris lit- teris ufürpatur: vel eft proprius; fed tunc in- tendenti telligi debet de Angelo apparenter de celo; fint p quali diceretur: Si vobis videatur &ngelus con- Pümbljcc j trarium evangelizare, illum tanquam quid ima- firem p inarium contemnite, "d ob. 2d. . Com- qolem parationem à S. Auguftino hic non inftitui cum pibie, vita, que meraphyfice innotefcit, íed cujus T. notitia per fenfus duntaxat corporeos ae phy- p ficb cómparatur: atque hinc certitudinem vite vitodem etiam deprimit infra certitudinem fcientiee po- w q tiüs, quàm fidei, üt verba ipfa, quorum ali- obþgare: uem fenfüm duntaxat num. cit, dedimus , ma- prim nifeftant. .Ez clomáfli de longinquo: m veró ego lm « fum, qui fum ; &g audivi, ficut. auditur m covde, ttition €9 non evat provfus , unde dubitarem. | Faciliüsque dulitavem vivere me , quàm uon . e[fé veritatem, O0 pl fitionen que per eay que fa&la funt , imtelle&ia con[picitur. Ad Conf. L. W. T: ,4.. Quia, quamvis affenfus u veritati evidenti praeftitus non eequé fit obliga- ho peg torius, ac fidei actus, cüm negaro articulo fi- Rtur dei committatur infideliratis peccatum; tamen ht fi etiam negarem veritatem evidentem , mern- ES ; lhie f N M dacium profectó dicerem , quod nec ad vitam L falvandam licet. .. Cosf. Affenfüs eft adhe- EU fivé certior appretiatione intelle&tuali , & in filinà ratione veri, N. appretiatione meré affectivà 5 d in ratione utilis & neceffarii ad falutem, C. Si- d n militer enim Medicus v. g. magis appretiat me- Wp(]fp dicinam, quàm demonftrationes mathematicas: i T nonquidem intelle&tualiter, & in ratione veri;fe N Vi profecutivé , & in ratione utilis ad fuos fines. r TU Dz Fipr. $15 Ms (ed turi 4d Conf. IJ. * D. .4.. Contritio affert fecum tendentias conditionales , que & in quantum t d funt poffibiles, C. qua & in quantum fünt im- Modar potlibiles, N 1ma tendentia, quae deteffa- mquis tionem peccati exprimit , reducitur ad hoc: d. nollem peccáffe ; cujus objectum non eft im- nfütiar poffibile, cüm antecedenter peccarum potue- , la rit omitti.2da declarat deteftationem peccati r Qinen füpra gehennam, quae fàtis explicatur perhanc virtualem tendentiam: magis deteflor pecca- n tum, quàm gehennam ; vel fic: fi Deus me Jorum ? obligaret, ut acceptarem gehennam propter imis,t primum peccatum, alioqui peccaturus, potiüs juni illam acceprarem ; vel denique fub alia fimili 1 conditione abfolut& poffibili , de quo vid.Suar, fuclitt Difp. 3. de Poenit. Allata autem in argumen- gt n to explicatio deflruit obje&um poenitentize, feu li j ! rationem offenfz, fiquidem illa neceffitas folüm y tU i fingi poteft per hoc, quód Deus fic flatuat: fi ll Ub[ if non pecces, mittam te in gehennam; quo cafü ria) peccatum defineret effe peccatum. — Sicut verà j um contritio, ut fit fincera & perfe&ta, non indi- , Df get his figmentis, fic nec fides rendentias con- æd HW ditionales impoffibiles includit. "d vatiozem (s adjunctam &. Equidem non negari, quódetiam , ndi formu- i fübinde fidéles ejusmodi contefta j las & tendentias formales per fimplicem - [ V & conditionatam , füb impoffibili hypothefi i propofitionem ufürpent ad explicandam vehe- o mentiam affectüs in amore, odio, fide &c. Id i [2U veró inficiamut, quód hec& fimilia etiam vir- j tualiter tantüm & exercité praftanda neceffa- l, Kk a2 T $16 Dz Fipr. rib requirantur vel ad perfectionem illarum qui; f virtutum ; quin & affectus ejusmodi, fi ad ri- j diis v gorem theologicum examinantur , fübinde pe- tife, QU nitus rejiciendi funt, aut certé deteguntur effe &eipr imprudentes; nifi hypothefis importet liberta- e d tem ad illum praeftandum, & eatenüs relinquat (s m objectum formale. parq 270. ANec dicas IJ. Fides eft appretiatio di- &esden vinc autoritatis füper omnia: ergo dictam ani- (etem t INec mi preeparationem neceffarió includit. 3 lttivos Cof. 1. Objectum formale fidei ex £. d. eft fal- Quf bodt j tem qualitative infallibilius prae motivo fcien- tie: ergo & illud etiam fides poteft magis ap- tiqum mtyoí pretiare, eíque appretiativé adhaerere ; imó debet , cüm intelle&us prudenter agens obje- R& &o formali propofito fecundüm meritum ejus t intrinfecum adhareat. INec Couf. 11. . Poteft C quis adherere certiüs, ubi plura habet princi- IT pia, formidinem depellentia: fed plura funt in Mu actu fidei ejusmodi principia, obje&tum nem- u 1 pe motivum, habitus ad verum determipatus, t & füpernaturale principium: ergo. ZVec Conf. Ciüäit, | 111. Principium meraphyficé evidens eft : Quee qi fünt eadem uni tertio, fünt eademinteríe. Sed p major eft adhaefio a&tüs fidei ad füuum objectum; C quàm ad illud principium ; . quia'aliàs admit- p tenda duntaxat .effer una in Deo perfona: | Q erpo. im, E. D. d. Fides eft appretiatio divinze au- p toritatis füper omnia illi oppofira ,. & credenti d lm poffibilia, C. füperomnia fimpliciter, N. Quód t & 76 oruja fine debita reílrictione. hic fumi ne- p | queat; Ds Fipr. 517 m hn queat, tutm dictum fuit num. 56.; tum patet N l, [di in aliis virtatibus theologicis, prefertim chari- n tate, que folüm fibi graviter oppofita refpicit, o & eft praeparatio animi ad fervanda omniapre- t lb cepta fibi poffibilia. Jam veró ex hactenus di- 5 r €tis etiam liquet, veritatem evidentem ne fim- pliciter quidem opponi pofle veritati revelatee, wgetiamu & credenti impoflibileeffe, ut veritatem evi- n dentem neget. . 744 Cosf. 7. . 7:77. Cüm qua- d ] n litativus infallibilitatis exceffus non motivo; fed [d u l actui fidei, fuprà fuerit datus. D. vm. p. Conf. do i Poreft illud magis appretiare, h. e., zítimare I]0 tanquam nobilius, C. h. e., amplecti hoc pre ( g motivo fcientiz , /V. Conf. &j fapp., quód nem- «s ob pe ex voluntatis imperio intellectus eligere pot- dumd fit in actu fidei motivum divinum pre motivo ] hr & a&u fcientize tanquam oppofito; cüm intel- & pl ? prie leétus rapiatur neceffarió ad fcientice affenfum, ni nec ejus objectum opponi poffit veritati reve- if lae. ;4d Cosf. I . D. M. Poteft quis ad- ynii herere certiüs inactu, qui non omnimodé ex- ln ( cludit, neque formidinem quamcurtque negat; d C. qui hanc fic excludir & negat, fu/4. . Si - principia illa non cognofcantur omnia ; atque )eöüu hinc nec moveant, urt in actu fidei fit circa fü- i pernaturalitatem actüs & habitüs, N. fiea prin- d WA f cipia cognoftantur & moveant, T. Exceífus enim, qui repetitur ex pluribus titulis , non nzd perficit femper adheefionem, nec in ea ratione ri eít fimpliciter & abfoluté talis; cüm v.g. ame« ( tur fanitas ; opinioni prebeatur affenfüs pro- a pter plura motiva , 1 Deus autem ametur uniceé d pro- (l l Kk 3 Eu 518 DEL Fipbtr. ! propter fuam bonitatem , evidentiee confentía- qidem| tur propter unam evidentiam ; quin tamen Titati pf hunc exceffum quis dixerit effe adheefionis ab- *| ne abíc -- | fententà folut& ac fimpliciter talem. Ad Conf. 1IL. . D. M. Illud principium, prout in fcholis limi- Qentiores tatur beneficio diftinctionis virtualis aut forma- tyela lis vel ex natura rei , - vel alterius cujufcunque vt (imm eft meraphyficé evidens, C. illud principium univerfiliter & (ine limitatione fumptum , V. dpae M. €g etiammin., i de prima acceptione enun- tis hum tiet. Unde patet difcrimen inter hoc & alia an B prima principia. .Nec obftat nobis, quód di- tioribus catur hac limitatio effe modó inventa. poft re- foriaé velationem de Trinitate; atque dependenter à t p fide, ex cujus appretiatione factum eft, u illi li limites huic principio figerentur; nam inde ( ) duntaxat fequitur, per fidem tanquam à pofte- Mi QQ riori cognitum fuifle , : quód illud principium d abfolut& ac univer(aliter fümptum re ipsá non tplyf fuerit metaphyficé evidens ; adeóque inde ni- fteid hil contra affertum noftrum inferri poffe, càr lm folüm negemus, certitudinem fidei non exce- efint dere adhefione affenfüm principio metaphyfi- IK €é ac veré evidenti datum. ; yil ARTICULUS IIL | tendi | lii dlcit - n 9 quomodo atus fidei fupernatuvalis fit ob[curus ? &X lib Ora. Fx iis ; qua num. Io5. & rI2. 271. N de evidentia pro varia ejus acceptio- Qj ne declaravimus , facil? intelligi poffünt, que Q n quando- UE aliàs de obfcuritflte prenotanda forent ; quidem Dz Fipr. $19 ee ts quidem hsc idem fonet ac inevidentia, & cla- Quin t ritati opponatur. Jam veró fidem aliquá ratio- lo ne obfícuram effe, unanimis fert Catholicorum a. fententia contra HH. tumantiquiores, tum re- hais centiores, quos num. 163. & feqq. rejecimus; ls um atque hec quidem obfcuritas vocatur precifi- cuyfug va feu permiffiva, quatenus nullum fidei prae- | putgg dicatum ex natura fua evidentiam aliquam aut p i ex parte objecti materialis, aut ex parte ratio- Ti nis humane exigit. Prater hanc Granadus la cum Elizalde, Merin & aliis quibusdam recen- ; qiii tioribus non aliam videntur admittere fidei ob- ts ol fcuritatem, quàm refpe&tivam ;; eóquód fides endentt ex parte motivi füi proprii per fe requirat aut e u habeat evidentiam, adeóque abfoluté fimplici- um ter ac pofitiveé clara fit , & nequeat dici obícura; m nifi comparativé & refpectivé, quatenus non eft tam clara, quàm evidentia phyfica aut me- p T taphyfica. Alii tramen communiter affenfüm pit fidei diving ex natura füa & pofitivé obícurum jf d ftatuunt, volántque eum per fe effe actum in- a evidentem , qui exigat habere defe&tum feu aply negationem evidentie, five ratione motivi pro- prii &objecti formalis, five ratione objecti ma- terialis.. Loquuntur autem omnces de fide theo- logicé fümpta, qualis à nobishabetur invia, & "7) elicitur ab habitu fupernaturali proprio, dequo ex Scripturis, Conciliis & Patribus notitiam habemus; quid enim de fidelatiüs fumpta, pro & p cognitione ícilicet rei per motivum quodcune que rei extrinfecum , aut etiam de generica; n qlff pro affenfu precis propter autoritatem lo- ;um k 4 quen- qui(km Dr Fipr. $20 L dventa quentis accepta, dici. poffit; hic non invefti- gainns; - nj 232. Dico. Affenfüs fidei divinee füperna- pfb a turalis ex natura füa & pofitivé eft obícurus, fium d Prob. £. Quód fides ex natura füa dicataliquam pinja obícuritatem ita, ut nequeat effe evidens , adeó- a iT que exigat eam, aperté faris videtur declarari à Scriptura & Patribus, Nam Apoftolus ad . d Und Hebr.r 1.v.1. Ef autem, inquit, fides fperandarum tomi [ubflantia. verum, argumentum mon . appaventium. - dmpr doon: In quem locum S. Chryf. fic commentatur: 5z Jides. efl avgumentum uon appaventium, quid efh, f t quód ea vultis videre, ut à fide excidatis . Greg. denery M. autem hom. 26. in Evang.. Profe&à liquet Qonfrm quàd fides illarum verum avgumentum eff , que ap- d poveve 2on polfant : que enim appaveut ; jam*non ln sd baleut fidem, fed agnitionem. Idem Apoftolus fIrtor 1. ad Cor. 13. v. 12.. Fidemus , cit, vuanc per [pe- af culum: in enigmates tunc autem facie ad faciem. i, dt ts IK Ubi videmus , idem eft ac coguofcimus , prout S. "Thomas ad hunc locum norat:. adeóque fides tsf eenigmatica tantüm , h. e, obícura cognitio effe ET ] convincitur. Denique 2. Pet. z. v. 19. fides F t Á My appellatur Zacerga lucens iu caliginofo loco , douec dies elucefcat &2c.5. quod Auctor L. de Myftica: t "Theol. C. 1. fic explicat: JVongift per facre cali- der ginis tenebras bumaue mentes nec po[[Junt atec deleut fetit n divina coutemplavi uvyflevia.... Accedunt tum illud m Chri(ti di&tum:. Beati, qui mon vidermnt , €8. cve- lg dideruut ; tum illud S.'Thome Apoftoli factum, A f quo alJ//ud vidit , aliud credidit; tum plura tefti- YT monia Patrum: quale illud S. Athanafii Tr. de gt a - Dz Fi»pr. j21 Yvl adventu Chrifti: /Von emim fides de ve evidenti concepta fides dici poterit ; [ed fides efl , que in im- : fip: poffilili (apparenter nempe aut negative ) poffibi- o litatem credit, — Ex illa S; Aupuflini quaftio Tr. xdqus 40.in Joan.:. Quid eff fides , uift cvedeve , quod ton , vides? Nee minüs aflertio Ejusdem Serm. r. * d de Trin.: Fidelis fa&us fum , cvedo, quod ne[cio. ol d &c. Unde S /Fhomas q. r4. de Verir. a. 3. ad 6. 277 refpondet, veritatem primam non effe obje- hm &um proprium fidei, nifi füb hac ratione, prout T j ) eftnon apparens. Proj, . Quamvis obje&tum (]"1 ] ! fidei fit evidenter credibile, ramen non eft evi- ? G denter verum, üt d. e. num.II4., & num 225. / /lx]]ni T. confirmatum : ergo & actus ipíe fidei nequit qu e(Te evidens. Conf. T. .Fides noftrra ex Praefa- m tione ad Caput prefens eftlibera, honefta ac r l h meritoria; ex iisdem veró preedicatis &aliunde ff!f/þf conítat , ad eandem requiri imperium volunta- l A tis, ür num. 237. fuit oftenfum: fed fi fidei JU)UM J actus ne abfoluté ac fimpliciter quidem obfícu- d 1. rus foret, heec illi non competerent ; nam jux- 110 Ü ta S. Aug. T'r. 49. in Joan.: ZZec eff laus fidei , [j fs quod. creditur , uon videtur; . & juxta S. Greg. M i M.hom. 49.inEvang.: Pidesmom balet mevitum, [vitid y&h cui bumana vatio prebet experimentum; & ex ra- t n tione liquet, nec libertatem , nec voluntatisim- 1 ll perium locum habere, ubi.evidentia obtinet J l ac neceffitatem affen(ui imponit: ergo. — Cosf. ( 1I. Siactui üdei poffetconvenire evidentia , nul- AU la foret ratio, cur*habitus fidei infufte non re- K tll maneret in Beatis; nam & in Beatis fünt judicia Nfd intuitiva autoritatis divinae & revelationum circa Ü Kk 5 ob.- Dr FipE. 522 objecta, qu& nos credimus; & olinj ipfi credi- frfupe derunt, donec erant in via; per qua judicia a imier d ex natura rei nequeunt non affentiri objectis re- velatis propter illud motivum: íed in commu- |ubirmy niffima omnium fententia habitus fidei infufze |tdipeai non remanet in Beatis; üt num. 59. oftendimus, alitifi ergo. ingtn 273. Oljic. Obfeuritas fidei eft folüm re- La fpeétiva, ea fcilicet, qua comparatur divito lu- v il mini , tenebva efl , àt S. 'Th. hic q. 5. a. 1. ad. 2. | Qutor: 1 docet, & ipfi textus Scriprurae enuntiant. Nam j um um 1. quód ad Hebr. £ey»oc feu argumentumrerum non apparentium fignificet demonftratio- fatd nem & convictionem, adeóque evidentiam, ; j füprà à nobis dictum fuit. 2. Vifio per fpecu- atls, lum defignat vifionem claram , cüm fpeculum qun non rei imaginem. üt vulgus putat, fed rem ET (icine ipfam oculis exhibeat. 3. Lucerna ex eo, quó in caliginofo loco luceat; non poteft dici pofi- | d ü tivé obícura, cüm Chriftus, qui Joan. r. dici- ; Ugf tur Lux, que in tenebris lucet, à S. Hilario Wïifrm L.2. de 'Trin. , nihilominüs vocetur lux fplendi- þ[lt, | diffima, quam multe tenebra non poflint vin- | lts cere. Conf. l. Fides in Scriptura appellatur Vi fcientia, & claritas: rmum patet tum ex verbis ] Samaritanorum: Sam zon propter tuam loguelam f cvedimus; ipfi enim audivimus $9 [cimus, quía bic ! p eft Salvator. Et ex x. Joan. 1.affeveratione: Quo ife audivimus , quod vidimus oculis uoffris, €$ manus j ciale ! vo[tve contretlaverunt de vevbé*vite... 9 vidimus, f £2 teflamiur , $g annuntiamus volis vitam etevnamz ( tum ex epift. ad Ephef. 5., ubi dicuntur fideles lia fcive Ds Fipr. 523 pf fcire fupeveminentem charitatem Chriff ; &iterum t j ex r. Joan. 3. ,. frzve,- quoniam cum apparuerit, od ' fimiles ei erimus. — 2dum liquet ex 2. ad Cor:35 n omm ubi tranfitum à fide ad vifionem beatificam in- Qd ia teligens Apoftolus, zos veró ommes, inquit, ve-- [l velatá facie gloriam Domini [peculautes in eandem amaginem transformamur d clavitate im clavitatem. folim i d. E. c. 4. loquens de fide Chrifti, quam v. 4. di- xerat Juminationem Evangelü, v. 6. fic profe. 114 uitur: Quogiam Deus , quidixit de tenebvis a M lucem [plendejceve, ipfe illuxit in cordibus noftvis ad 7A ülluminationem [cientie clavitatis Dei. . Ergo ob- yrt fcura dici nequit. — Cozf. /7. A&us, cujus ob- (entit jectum eft tale, ut dicatur demonftratüm, ut rfpeo nullus, nifi infanus, nepare poflit, ut de eo þeculun aliquantulum dubitare fit pracipitis arrogan- ( i tiz aut fümmze dementie ; pofitivé obícurus agl dici nequit, fed clarus. Sed obje&tum fidei tale ii eft, ür fecundüm priores conditiones afferir S. 1 die Chryfoftomus in orat. contra Gent., quam - Hno ] anon[hatiouem , quód. Chriflus fit Deus,. infcri- l ii pfit ;; quoad poftremam autem docet S. Augu- atl ftinus L. de uril. cred. C. 12. , & Richard, à S. I xl m Vi&tore L. 1. de Trin. C. 22. Ergo. x IN. A4ff. Hanc fane obfcuritatis acceptio- XWW n nem nec Scripture , nec Patrum praffertim "r Jl phrafis negativa, & nonnunquam de poflibili- "i tate enuntians innuere videtur, cüm aliàs fpe- qui ciale quid & ignotum nos minimé doceret, & j cientiam etiam naturalem obícuram faceret. 1ni Quare cüm S. Thom. ibid. q. r. a. 4. & 5. cla- jdols nis 1V'iHimör negat fidei claritatem. demonftratio & /n're $24 Dz Fipr. fntit. & fcientie , illius obícuritatem tantüm refpe- €tivam ad divinum lumen hic non afferit; fed gfcora drers vel oftendere intendit, illam obícuritatem non effe peccati poenam ,. eó quód ratione limitationis m Q creatz heec ipfa etiam ante peccatum fuerit in fmifta homine & Angelo. 724 pro/. 17. ex Scriptura roviden n V. D. Fides üt argumentam rerum non appa- rentium fignificat demonftrationem & convi- Iecdile liv &ionem, ficonfideretur fecundüm judicia prae- via & credibiliratem, C. fi fecundüm fe fpe- | Mt6, 1 tfcum &tetur & ipfüm affenfüm myfteriis preeftitum, dcure Jubd. fignificat demonftrationem & convictio- nem , attendendo pr&ecis$ effe&tum ,. nempe quxl certitudinem infallibilitatis acfirmitatis, C. atten- E dendo modum, nempe claritatem ac evidentiam, n NN. Sicut, dumibidem fides dicitur vzógacic, feu defof fub- &exiftentia, velfundamentum rerum fpe- (On e randarum, nonfacitresipías veré ac reipsà exi- itqr ftere, fed id tantüm praeftat;ut futura tam certó ac | hdesfp tüini firmiter credamus, ac fi jam fübfiflerent, eáque coram haberemus ; fic etiam, dum voca- EU non facit Tner tur (Aeyxoc feu demonftratio , ea, que non apparent, evidentia & clara, fed [ praftat, ut nihilomagis de futuris atqueà fenfü | lt remotis myfteriisobfcuriffimis dubitemus,quàm | , | u« fi oculis confpecta vel ratione à nobis compre- henfàforent. 4dprob. 2d. x«. D. Vifio perfpe- fin N l T culum qualiscunque eft clara T. quia quamvis Ípeculum rem ipfàm oculis exhibet, id tamen N non preftat per radium directum , fed refle- ptor Xum, ideóque non proprie, claré, diflinété, Ri fed quafi procul; obfcuré & confusé rem repre- Evïäc fentat. — — Ds Fipz. VSZS m r fentat. . Vifio per fpeculum in eenipmate , h. e. feri; i obícura (quia enigma eft quaftio cum invo- m n lucris verborum propofita) eft claraN. E'zoz. Imitiiür Tgov, quod Vulgata vertit fPeculum , juxta alios Vr i fignificat infpectorium ; íeu medium alicujus Scym rei vidende, qualia funt perfpicilia fenum, fpe- on r culum oculare feu vitrum viride, quodad ocu- & a los debiles in le&ione confortandos adhibetur,, d h&c veró quantumvis faciant rem videri & lit- kb j2 M j teras, nontamen immediaté fed per medium reltnn obfcurum, adeóque litteras virides, fübatras & Yi obfcuras exhibent. "d prob. 3:. &. . Ex eo, fent quód lux omnis certo fenfü & comparativé ad W alia poffit dici clara, non fequitur eam pofitivà jenriay obícuram non effe; cüm lux dubia, maligna & m;,ff! interfufà tenebris communi ac proprià ufürpa- wl tione etiam obícura vocari foleat. Quamvis. itaque fecundüm phrafin Hilarii Ch riftus aut i at fides fplendidiffima lux dicatur, eóquód à te- ', eaqUE nebris extingui omninó nequeat; tamen tum V(Jfg' ex notione lucerne , quse lucem tectam fonat « : tum ex adjuncto loci caliginofi, qui lucisradios ; tenebris füis intercipit, atque hinc ejus vim de- ] d bilitat, fides nec clara nec evidens, fed obícu- p ra ac inevidens proprié ab Apoftolo compella- mpfä- tur. d Conf. 13« D. Vides in Scriptura vocatur "j fcientia & claritas in fenfu proprio & pofitivo N. minüs us proprio & tantüm comparativo C. i Scientiz n omen à fàcris sequé ae profanis Scri: u j ptoribus non raró ufürpatur pro notitia & co- 7 gnitione rei qualieunque, etiam incerta & in- r evidenti: Fides veró nomine fcientiee veftita ia ff Scri- Dz Fipr. 526 sobcu Scriptura nonnunquam fumitur pro objecto fi- dei, vel pro notitia ex fide orta, veletiam pro t eredi & N confcientia de fide, üt S. Aug. L. 13. de Trin. C. r. adnorat. Ad rmam acceptationem perti- l& C eidente nent verba Samaritanorum , ubi fcientia ufur- patur pro fide, quin tamen inde claritas cogni- &, din tionis probetur, ficut dum r. ad Cor. c. 13. v. preys a db 8. dicitur: Sive [rientia deffruetur, intellecta per illam fides , folüm dicitur ?vdcic, id eftcogni- dam tio; & quidem tefte Chryf. Theod. 'Theoph. ümym. imperfecta, obícura & senigmatica: ad 2dam k ectat locus Joannis, de humanitate Chrifti à diium [ fenfibus externis percepta loquentis, qu& bitum, fidei annuntiatee objectum erat: ad 3tiam deni- tl que reducuntur reliqui textus, utpote de noti- t Tün «t tia ex fidei principiis haufta intelligendi, que fcientia ob certitudinem quidem, non autem l m bim ob evidentiam, appellatur ad morem omnis conclufionis theologica. Similiter claritas ; Id prio quam . quidam. Interpretes ll. cc. de fide expo- 24 nunt, pofitiva & propria non eft, fed imper- | &lheg e Id fecta & impropria, accomparativa duntaxat vel '1 ü Iu ad legem veterem, ubi plurima fidei myfteria m füb tyrabolorum ac figurarum velamine propo- d nebantur involuta, cüm nobis ea explicité ac I m diftinété fint expofita, & plurimis fignis eviden- EY ter credibilia facta; vei ad tenebras ignorantiee fecal & erroris, quibus collata copnitio omnis, pra- Itttd fertim vera ac certa, lumen ac illuminatio voca- ltl ] tur: atque gemina huic expofitioni geminus Tus, textus allatus & diametro correfpondet. d A0f Nj Cozf. Il w. D. M. A&us ille nequit dici pofx;ig VVDE Fipr. 327 oDf véobícurus, cujusobje&tum, quatenüs pruden- letim l] ter credibile eft tale, ut dicatur demonftratum j dT &c. N. cujusobjeétum, quateniis verurm eft ta. femps le &c. C. Jam veró myfteria fidei non effe t uf evidenter vera, fed evidenter duntaxat credibi- il qe lia, dictum fuit difputatione prioreà num. 112 LC perpluresfeqq. Precterea rursüs hic notandum, elle nullum ab Adverfariis fieri diferimen inter evi- ls dentiam & certitudinem, quod tamen facien- g dum, nu. 105. docuimus. Deniquequamvis con- gl ( j fequenter ad affenfüm fidei firmiffimum liberà Chii elicitum debeat effe certum omnimode ac indu- E bitatum, &revelationem exiftere & myfterium m d itaíe habere, üt actus enuntiat; antecedenter de noi tamen ad fidei affenfum & ex vi praecisé fipno- rum ac motivorutn de exiftentia revelationista- hu Yi du lis certitudo füumma non habetur, nec ni(i du- m a bium & formido prudens excluditur, àt hoc dittiy & priore capite fzepiüs notatum fuit. ige 274. Olferva. Ex di&tis collipitur, actui fi- (* dei theologicee effentialem vel, ür alii volunt, connaturalem effe modum tendendiin " objectum my!ï:fli obícurum. Obfcuritas tamen objectiva in or- ! pröþ? dine ad eam fidem non habet fe üt ratio forma- j lis motiva ; cüm ea , ficut incertitudo aut jj fallibilitas in motivo probabili, nec perfüadeat , n nec alliciat aut moveat ad affenfum, fed potiüs p retardet: adeóque eft conditio duntaxat necef- « farió requifita, ut fidei a£tus liber fit ac merito- rius. m uamvis itaque dari poffit, quod evi- D dentia o5jectiva veritatis fit objectum formale yl partiale fcientiee, eóquód illa inadzquata fir [j cauía usse Dr F'IDE. cauía & ratio affensüs, id tamen ex oppofita ibos nf præmim ratione negatur de obfcuritate. dapitsd vRES L. ZIpolfcuritas a&ís fidei conq)atiaiuv um d evidentiam pevfetlam in atteflante ? d 275. lVota. Evidentia myfterii in atteftan- iboay te eft clara & evidens cognitio de exiftentiare- w velationis circa myfterium à Deo facte, feu wid quód Deus fümmee auctoritatis objectum ali- i : quod revelet; ex qua, üt d.e.num. 112. etiam | ümitio o ipfüm myfterium pro ratione revelationis divi- ne evidenter cognofcitur quoad 4uid ef?, feu E fecundüm füam effentiam, vel faltem. quoad az | IXttnt efl, feu fecundüm exiftentiam. Perfe&a dici- | ld tur, fi habeatur evidentia tum de veracitate & dedone fapientia Dei fümma ac infallibili, tum de ipfa Drmoig e revelationis divina exiftentia, tum etiam zdo m connexione meraphyfica autoritatis divinas re- Q velantis cum veritate rei revelate: Jmpevfe&a; trin, quando ex his unius evidentia deficit. — Pofte- lt riorem dari & cum a&tu fidei componi poffe; UT facilé conceditur ab omnibus; tum quia ubi ve fimd veritas prima vel révelatio vel faltem alterutrius fitln connexio cum objecto revelato non eft evidens, | mäw adeft aliqua obícuritas & intelle&tus manet liber filàà ad affenfum:. tum quia de facto, quantumvis |t d nobis etiam evidens fit aut effe poffit, dari vera- ) Iirig'el- citatem ac fapientiam Dei fümmam, eámque 80 p neceffarió connexam 'cum veritate myfterii re- lil d velati, tamen ob inevidenriam revelationis, feu ln quód Deus ver? locutus fit & objectum refta- W qt fide- tus;, fidei a&us liber & obícurus etiam in libus Püï.ïu 4 Dz Fipr. $29 t oj libus nunc admittitur. — Priorem evidentiam, praterintuitivam.in Beatis, etiam abftra&ivam :'com;[zf.izï duplicis ordinis, füpernaturalem fcilicet ac na- h turalem dari communis affertio 'Th eft contra Bannez : eoloporum in a quia nec repugnat infundi à Deo cognitionem xillatis vel fpecies füpernaturales, per quas in intelletu formetur verbum vel ff h cognitio de eo, quód talis res à Deo dicta fit, »je&umïz:» ac etiam addi lumen füpernaturale, quo prior It J il 107 cognitio evidenter in fe cognofcatur, qualis fit & cujus naturée; | nec implicat etiam ralia Gieri (ti t/ figna à Deo; que evidenter nos convincant de quoii locuiione divina: ubi utrinque füppofità vel fi- J5 ( Jtat mul datà evidentià de autoritate divina & con- o ff nexione curm verirate revelata in cafu quidem t "7 primo immediara infufa, & füpernaturalis, in « 2do mediara , acquifira & naturalis evidentia : jj [2 l] eáque perfecta preftó eft. Queritur itaque tanrüm, an actus fidei compo ni poffit cum evi- h j ! dentia perfecta in etreftante ? Cüm veró hec n Q ipfà evidentia poffit fe ad actum fidei habere "u formaliter & adeequat? , fi nempe actus ifte mo- (e[illi'gl tivo füo evidenti unicé innititur; veletiam mae :Vid;ü terialiter tantüm & concomitanter, fimotivum nl fidei duplici cognitione, alterà fcilicer eviden- p te; alterà obfcurà proponatur, & a&tus fidei j (ti diriper etur à fola cognitione obfcura, & mo« p tivo per eam propofito inniteretur :: fermo'hie ii f nobis duntaxat eft de priori acceptione & ufü nl j evidenti& , non autem de pofleriore ; .quia ï [e!if&- ec queflio pertinet ad illam : an idem aétus i f " f j poflit effe fidei & fcientie , feu habere moti- l um du ' : Dre Fipt. $30 - N vum evidens & obícurum ; de qua inferiüs Tünant aucis refpondebitur. &üs fidei. non compa- nits dj 276. &. Obfícuritas a titur 'evidentiam perfe&am in atteftante ; feu fionis a tions D a&us fidei theologice füpernaturalis ex natura fua fic eft obícurus, ut nequeat effe ex eviden- us iqu mpta tia objecti (üi formalis ,. vel niti revelatione & autoritate divinà, . & utriufque connexionecum v ddin yn t veritate obje&i evidenter cognitis. . Pro/. Af- fenfus fidei infufie , fecundüm dicta prec. art.; Teveati Qcuri dicit aliquam obfcuritatem ita, ut in credendo nequeat effe evidens : -fed affenfüs ex eviden- fante tia objecti formalis, nimirum divinze aütorita- :' Qimn j tis:ac revelationis, unicà profluens', feu illi J m g innixus foli, non eft obícurus , féd. evidens: ffis LX ergo. "Minor prob. Veritas innixa prami evidentibus ac bonitati illat ionis evidenu non m&s ! " obfcura eft, fed evidens; quia préter imme- | Kitts diatam evidentiam obje&ti in fe ipfo, ab omni- L bus admittitur mediata; per quam intellectus t vidét obje&tum in praemiffis , & in iftaram tat connexione cum objecto. . Sed veritas, cui aí- (entitnur .ex. evidentia autoritatis & revelatio- nj nisdivinz, eft veritas innixa preemiffis eviden- tibus & bonitati illationis pariter evidenti; quia AR lib nititur his praemiflis:: Quidquid Deus revelat; verum eft ; fed Deus hoc revelat; qu&e prae- & CO miffae fünt: evidentes, üt füpponitur, earüm- que connexio cum veritate eft pariter. evidens ln femel penetratis terminis ; :adeóque veritas, que eft conclüfio objectiva ,. innititur preemifíts & Ó r bonitati illationis evidentibus. Ergo non.e ul Obícura, fed evidens. 277. D Fipr. 551 a i i 277. iVec dicas [.. Obfcuritas fidei, quam infinuant Scriptura & Patres, eft folüm obícu- 0T COU ritas objecti materialis, & quidem exclufiva vi- hm j fionis ocularis, aut intuitivae beatificae, vel m $ dU tionis humane, üt ex teftimoniis n. 272. reci- exeil tatis liquet: ergo. AVec Couf. L. Perfe&tior vel elatitsl imperfectior propofitio motivi non impedit xionat vel defítruit rationem actüs virtutis, cui moti- il vum tale eft proprium ; . üt patet. in fide nixa J [ p[ïüäf[ revelatione privatà vel publicá : ergo defectus ao obícuritatis non facit, ne actus habens eviden- x eni tem reyelationem fit fides; prefertim cüm di- at ci non poffit, ad quam fpeciem ejufinodi actus , fii pertineret. INec Cotf. 1. Prafente etiam evi- eyidat dentià motivi in fide adeft comparatio animi -s , vi cujus credens velit praeillo motivo præmüfi at omnes rationes in oppofitum occurrentes re- erim ' jicere; item talis, quà vellet affentiri objecto ont etiam propter motivum cum fola certitudine vt morali propofirum ,. & licét abeffer evidentia n in atteflante : fed per hujufinodi comparatio- T nem fàlvatur propria ratio fidei inobfequio vo- eveläW luntatis intelle&tum captivante conítituta : er. ejid o.. AVec Corrf, I]J. Fadem fpecies poteft pro- d u i r j cere cognitionem claram & obícuram, idem g habitus charitatis a&us efficaces & inefficaces, eadem. prudentia infuíà a&tus evidentes & ob- ) pfæ' u Ícuros: erpo idem pariter concedendum eft habitui fidei. jl gg)qüz? 3e AV. utr. p. "duf Obfcuritas, quam exi- MIS& gunt Scriptura & Patres, explicité quidem fie- yn 4 p$ afficit res creditas, implicité tamen ad mo- Ll2 'tivum 352 ? Dz Fipr. dicüba tivum 'etiam pertinet ; hoc ipfo enim, quàd i priv veliat obje&tum materíale obícurum ; . poftu- TQtta C lant etiam aflenfüm procedere ex obfcura co- ericant pnitione motivi; cüm evidentia objecti forma- ^ lis fit mediata evidentia objecti materialis, üt fin, t pryrat proximé demonflratum eft. Quod alteram partem attinet ; fides quidem juxta phrafin fetine tnisi recam argumentum non viforum appellatur; É e d ficut vifionis notio etiam evidenti inrelle- ti,isf i q étüs copgnitioni; & non experimentali tantüm fenfationi tribuitur , fic nec fola ocularis perce- feidür (s d prio excluditur. Praterea fidem non dici ob- Ícuram comparateé duntaxat ad vifionem beati- 15 d ficam , num. 277. jam dictum eft. Denique Wi excludi rationem humanam à motivo fidei con- pitum a ftiruendo , affertum etiam fuprà fuit à nobis; inde ramen inferri nequit; hanc unam excludi, tl multó minüs motivum fidei evidenter poffe preir WWn Q proponi. 4d Conf. ]. &. D. Non impedit ra- tionem actüs virtutis perfectior vel imperfe- | tl E &lior motivi proprii propofitio , quz relin- quit eundem tendendi modum , aliásque actüs DN | Vg l roprierates, C. qu& illa tollir aut prohibet, N . Lux proponit oculis objectum, & nihilo- | tl Ciptà minüs, finimiafir, eosdem perftringit; in- eptósque ad videndum reddit: motivum fidei feqUe " per opinionem propofitum manet eadem au- toritas divina revelans; quin tamen affenfus lg lt propter eandem formidolofus dici queat fides theologica infufà: cognitio proponit objectum | ii ) Cl'emer : ei ac defiderii; poteít tamen effe tam perfe- 4 8 lis Wi » qualis eft vilio beatifica, qua: locum il e* Dz Finr, $533 Qim, qi affe&tibus relinquar nullum. ' Hinc patet D/fj. ) x de privata vel publica revelatione , quarum Obftuqo neutra officit proprietatibus fidei ; cüm tamen. j evidentia motivi necliberum , nec obfequio- eri, 1 fum, nec meritorium actum relinquat , quas X dur proprietates fides noftra ex obfcuritatis imper- fe&tione fortitur. t j Porró an ejufmodi actus di- cendus fit fides alterius ordinis, an veró fcien- appelïaqr; n f tia; lis forían videtur effe de nomine, de qua d at tamen pauló póft aliqua addentur.. [dem di- ar t cendum de eo actu ,. quo quis alterius hominis dictis affenfüm preberet ex evidentia locutio- 1 di o'q- em nis, autoritatis, & utriufque connexionis cum Dj veritate ; nifi quis potiüs negare voluerit füp- fidut i pofitum ,. quód tam completa evidentia in- 4 nox 1 ..... " ter homines detur; aut pro difparirate affer- ! exc ; re locutiones Scripturae & Patrum , .quibus prafertim circa habitus infufos ,. nobis aliunde p non cognitos, ftandum eft. /Ad Conf. IT s npeäi((ä inpe quoad ym.pt. D. M. Adeft libera animi compa- ratio talis , vi cujus &c. IN. neceffaria compae ? rekf« "T ratio, T. Quia, ubi neceffiratur. intelle&tus, roli voluntatis actio ac imperium nón intercedit ; gmhtþ adeóque non poteft effe obfequiofa intellectüs captivatio per voluntatem , neque etiam con- Jl j "d j fequens libera volitio rejiciendi omnes rationes mi oppofitas pre illo motivo. Quoad 2d. p. IN. [« 4M. £. 1mum quidem, quia affenfus ex evi- dentia neceffarius nihil praeparationis dicit aut d (un infert ad affenfüum liberum & motivum inevi- F g denter prepofitum : 2dum autem, quia ejus- f 1s modi comparatio animi non eft ipfe fidei affen- Lrs fus, ääl p 4 Dz Fipr. tifüS füs , fed affe&us duntaxat ad fidem ; adeóque meritum fàltem ipfius fidei non habet ; cüm fundat Ehdlï j| aliàs & Beati in ceelo fidem , que tamen ibi- dem excidit; haberent; & Chriftus veram de dfve k if peccatis propriis contritionem ejüsque pr&- mium hàbuiffet. 722 Corf. 7I7. *« 7: quoad vm. d r ut. umverfim IN. Couf... Difp. ftat in ipfa natu- v as ra habitüs fidei, qua, quatenus ex Scriptura d & Patribus nobis innotefcit, hoc diftin&tum ab aliis & fingulare habet. Quantumvis autem id jf : qLilt [ imperfectionis aliquid praefeferat, hec tamen per alia praedicata abundé compenfatur. tntir Tif nf 278. Nec dicas I]. Evidentia obje&ti forma- d d lis non facit evidens obje&um materiale fidei; WV. i tum quia evidentia obje&i nequit haberi per Ámiri medium extrinfecum ; tum quia evidentia ha- bita per difcurfüm eft demonftratio vel à prio- Tum; affnfa ri, velà pofteriori; quarum tamen neutra hic locum habet, cüm revelatio & autoritas neque i fsl E . fit caufá, neque effectus veritatis creditee. Ergo. IVec Couf. .. Cum evidentia de revelatione & m [ autoritate poteft ftare inevidentia objecti, ac con(equenter actüs fidei ; üt inprimis patet ex fs. doctrina S.'Thome, qui hic q. 5. a.2. in Corp: E Si aliquis, inquit, Propbeta preemuntiaret. in fer- l u) hic| mone Domini aliquid futurum ,. &9 adbiberet. fi- ïi gnum ; mortuum [ufgttando: ex boc figmo conmvin- k imm/e« ceretur intelle&us videutis, ut cognojteret manife- Jià boc dici à Deoy qui non mentitur : licit. illud CUm, fl d futurum , quod predicitur, in [e evidens uon effet; unde per boc vatio fidei zn tolleretur. Deinde j HC.lEnþ etiam ex paritate: Nam licét Mathematicus im- f ) peti- Dz Fipr. 335 E peritus morali evidentià in teftimonio ornnium & fundatà fciat aliquam .propofitionem efle Eu- m d clidis, & unà omnem Fuclidis propofitionem VefatiG effe veram ; non propterea habet evidentiam qu m de ipfis propofitionibus ; earámque- veritate obje&tiva, quia'illas nee intelligit, nec demon- quit iplt ftrare poteft: 'ergo fimiliter qui evidenter no- vit Deum loqui myfterium Trinitatis, & nihil b Tdm? loqui poffe ; nifi verum;: non ideo myfterium sanni ipfum evidenter cognofcit. IVec Conf. 1. Ex & UR vi illius difcursüs, quem pofità evidente co- gnitione.diving revelationis & autoritatis for- ]r, qi fort inat intelle£tus ; ífolàm infertur conclufio evi- dens de-modo ;; nempe verum efle, quód de- ale f peri d tur v. g. myfterium 'Trinitatis ;; non etiam in- fertur conclufio de dicto, feu Deum effe tri- li num : ergo qui preefente illà evidentià haberet yip affenfüm immediaté de dicto , haberet actum m d fidei obícurum. JVec Conf. /17. Myfterium cum evidentia in atteftante. neceffitat tantüm ad af- du UR fenfüm fidei ; cujus firmitas non excedat certi- tudinem fcientificam : fed affenfus fidei certi- ! tudine excedit firmitatem fcientiee , & ad hunc paretf! exceffum non neceffitat evidentia in atteftante: ii ergo voluntas; ftante etiam illà evidentià, ad- d7 l huc libera eft ad imperandum hunc exceffüm. y. AV. 7d. ad prob. ym. D. Evidentia objecti u f mij? f, J immediata nequit haberi per medium extrinfe- j l i il cum, C. mediata N. Res manifefta eft inom- jl ] 9j 1 j ! ni demonftratione à priori ; feu per caufam ef- ficientem , & in demonflratione à pofletiori p g feu per effectum; ubi utrinque medium eft de- L1 4 mon- pfïl- Dzr Fipt. $56 dttig monftrato extrinfecum. | d proJ. 2d. & 1. .N. um. *. /4jt. Quia omnis cognitio rei in medio ii di evidente, & evidenter cum ipíà connexo eft quödjua evidens ejus cognitio mediata & abftractiva, ( fat fuüb illa ratione, fub qua medium cum ipfa ap- Ij), Q paret evidenter connexum, etiamfi meré con- d r comitanter fe habeat, dummodo evidenter co- TT T. nofcatur üt neceffarió connexum cum hac vel inum ila talis rei ratione; üt patet in cognitione in- & fufà de aliqua re. EK. 2. D. 2d. p. 4nt. Reve- qm, latio non eft effectus veritatis creditz in ftricto prüp fenfu, C. in fenfülatiori, N. Ut illa divifio dere evidentie mediata fit adaequata, ex proximé Gbiit dictis ratio caufie & effe&tüs non deber ftri&? eniden & proprié, fed laté ac reductivé fümi: fic qui, autem veritas revelata eft caufa objectivà mo- &i | tiva divinz ícientie , àqua dirigitur revelatio; lii & hoc feníu illa veritatis creditze demonfítratio Qul ex divina revclatione dici poteft à pofteriori. (s 4dd Conf. L. . D. ,4. Cum evidentia de reve- lidii latione & autoritate poreft flare inevidentia ob- k N je&i fecundüm id , fecundüm quod non (ub- D) Ítat evidentie , C. fecundüm quod eidem füb- fitgy ftat, N. Evidentia motivi poteft effe tantüm q w quoad exiflentiam , . non autem eflentiam. vel D) proprietates objecti ; item poteft tantüm con- ; comitanter fe habere, adeóque relinquere ob- Que fcuram effentiam . objecti ) vel actum ex alio. tf motivo liberum. |,Z4 prob. 1m. & Cüm ibi- r dem S. Doctor hec pramitrat : Quód autem vo- At luutas :moveat. iutelletum. ad affentiendum ,. potef miu vouringere duobus uiodis: uno nodo , ex ordine vo- | W lun- Dz Fipr. $37 l] lutátis ad bouun; &2 fic evedeve efl atlus laudali- in mi lis: alio modo , quia intelle&us comvincitur ad boc, n d quàd 3udicet effe credendum bis , que dicuntur , li- ftdi €& gon comvincatur. per evidentiam vei , fequitur nig Imó, quód, dum poftea in verbis obje&tis di- Dert g cit: Ex boc figmo comvincevetur mtelle&us viden- entt zis , ut cognofceret manifeflé boc dici à Deo; quód; nl inquam , non loquatur de evidentia veriratis, ] b fed.credibilitatis feu credentitatis ; prafertim " cüm , üt alibi diétum ab illo & à nobis fuit; il per figna ejufmodi intelle&tus non convincatur f l d de revelationis exiftentia, fed de ejusdem cre- prot dibilitate: 2dó; etiamfi intelligendus effet de t (h". evidentia fevelationis fecundüm íe & dire&ta, J d quód , cüm fübjungit, non tolli rationem fi- j m r dei, per hanc non intelligat fidem divinam ol laudabilem, & à voluntatis imperio profectam, vt qualis in nobis eft ; .fed fidem latiàs fümpram fenit & coactam, qualem ibidem ex verbis S. jaco- er bi dicit poffe effe in dzemonibus. . 4d prob. 24. j P. Mathematicum illum habere evidentiam j l moralem circa veritatem propofitionum füb illa " ratione ; füb qua eam evidenter inferre poteft anru'tg ex autoritate in preemiffis contenta: poteft au- m rem illam evidenter inferre quoad quaeftionem ml 48 ; Íeu quód detur veritas; non. veró quoad T quazftionem quomodo , feu per qua mediafcien- T tificé demonflretur. Unde pariras pro nobis 1 ] pupgnat; fiquidem evidenter cognofcens reve- lationem myfterii, illiüsque connexionem cum nb ! | yl 1 / l | hujus exiftentia, habet evidentiam quoad an fit n vel exiftat myfterium ;; non autem quoad que- li DIs ftiones l l Dz FipE. 538 ftiones alias, quibus examinarur ratio intrinfe- noü&; ca, & cur aut quomodo detur tale myfterium. Webre Ad Conf. 1. &« IN. 4. Heec enim duo: verum fide r eft, Deum effe Trinum; &, Deus eft'Trinus; d. re ipsà idem fignificant; adeóque implicat: vi i revelationis unum fieri evidens, & non alte- tognofc- rum. Ratio ulterior eft; quia evidenter co- | m5 gnofcens, Deum effe, qui dicit fe trinum effe | d in Perfonis, & non poffe dicere falfüm; : po- hn hs teft aequé immediaré ac facilé inferre conclu- D fionem abfolutam, quàm modalem , ita nem- qim. R pe difcurrendo: Deus eft talis, qualem effe fe dicit: fed dicit fe effe trinum in perfonis: er- It j goin perfonis efttrinus,. 244 Conf. 27 W. 1. N. lia 44. Quia firmitas fidei non commen(uratur frin: certitudini propofitionis feu judiciorum pre- viorum; fed motivo fuo formali; quare fi evi- babäï dentia füpponatur neceffitare ad fidem motivo qued proprio innixam , ad firmitatem etiam fidei t convenientem neceffirat. ^ E. 2. /V. m. quoa uf utramque partem; rmam quidem ex dictis de (tn fidei certitudine; 2dam ex refponfione priore. p 279. INec dicas II].. Plures de facto habue- n runt fidem ex evidentia objecti formalis: ergo. h Pvob. /4ut. 1. In angelis viatoribus, tefte S. | d "Thoma hic q. 5. a. 1., erat fides: fed in iis ac | fil prafertim in angelo füpremo erat evidentia at- | d teftantis; quia hic evidenter cognofcebat ,. fe | Ó l non illuminari ab alia creatura, fed à Deo: er- fubie. 9o. 2. Lumen propheticum juxta S. Th. eft iij evidens, ideóque Prophete dicebantur viden- li tes: & tamen eorum fides inde orta fimilis erat w | no- Dr Fipr. 539 0i noftre; tum quia laudata precipué C. r1. ad D Hebreos: tum quia illis non videtur meritum 0i W fidei nepandum, qu d aliis datur. B 5. B. Vir- sü?nnug go & Apoftoli habe b a nt fidem; &tamen ex Dj node miracülis, que in ipfis & per ipfos fiebant , cognofcebant evidenter, illas veritates effe di- D d vinas; üt iterüm S. Th. pluribus in locis affir- nuné Tmat 4. S. Paulus poft raprum ad tertium coe- n p lum habuit probabilitfimé fidem eorum, que &t vidit& audivit; hanc autem aliunde non habuit, r quàm ex evidentia in atteftanre; quia eviden- ndé ter recordabatur eorum, quee viderat & audie- n t rat: ergo. - 5. D. Thomas Ap. vifo Chrifto, & 72 hincex evidentia, credidit, dicente ipfo Do- Yorat mino: Quia vidifli me Tboma, credidifis. fn p B. IV. A. 74d prob. ym. &. 1. N. M. Pro- [ babile enim eft, ür Durand. Alenf. Bonav. alií- mmott que docent; angelos non habuiffe fidem obfcu- » f ram & liberam, fed cognitionem fide altiorem, quazd vel, fiitàloqui libet, fidem neceffariam &evi- (5d dentem; quorum aliqui idem docentde primo priore. parente, neceffitatem fidei reducentes ad fta- n rumnature lapfe. Sub hac veró ratione intel- u ligi poteft-Do&tor Angelicus, & ftareetiam po- Jeà teft libertas merendi per a&tum [ab ejusmodi p D fide regulatum; propterea quód coenitio evi- [ dens prefüppofira ad omnem a&tum volunta- n tis non ideó voluntatem necetlitet, quia ipfa eft ,Cf fubje&tivé neceffaria; fed quia objective non eft l indifferens; h. e. obje&tum non reprefentat in- ii differenter, fed ub pura ratione boni amabilis, u Re 2. V. r. Cüm enim an- vel mali odibilis. n gelus $40 Dg Fipr. elus fupremus fit talis duntaxat inter angelos g'mis qu bis: D actu exiftentes, non autem pofífibiles , porerat . idem, faltem imprudenter, füfpicari à Deofibi g, d ob altiffimos fines occultari aliam .creaturam pO[CF [l fe füperiorem; adeóque non habebat eviden- ( neo tiam illuminationis vel revelationis à Deo fibi imt immediaté factae. "d 2d. &. D. 1. p. Lumen CU | m propheticum eft evidens quantum ad manife- Ítationem fignorum, qua videntur & audiun- n $ tur C. quantum ad manifeftationem tum locu- mlon tionis divinge tum fensüs prophetie N. Evi- j poen dentiam de ipíà exiftentia locutionis divinz non | qun n fuifTe neceffariam Prophetis, fed (atis fuiffe evi- olend dentiam credibilitatis , conficitur tum ex fide no- Cf ftra; tum ex obligationead fidem illis habendam , tq5o9 qu& evidentercredibiliafunt: nonenim tam ex | Ht | evidentia veritatis, quàm ex cognitione occulto- | d rumacfuturorum Prophetz dicebantur videntes | pümi juxtaillud Chrifti de..A brahamo Joan. 8: Exulza- Alg vityut videvet diem meum; vidit & gavifus eff. Pra- Ws* terea veró Prophetas non cognoviffe femper ; qev qusa prophetárunt, docer S. Th. hic q. 173. d. 3. 4., & expertus eft Dan. 12. v. 8. & 9. Pro- WT pheta,. qui dixit: Er ego audrvi, €9 gon intellexi ; NN ac ad quafítionem. füam refponfüm. accepit: T F'ade Daniel,: quia claufi funt /i natíque [ermomnes | Wt j fim ufque ad pyafimitum tempus. — 4l 2. P. We. V. fupp. quód eorum fides orta fit ex evidentia locutio- Cj j fis divinze ac veritatis revelataee; quiaaliàsüt ne- ff L L d ceffaria laudari non potuiffet, necfimilisnoftra tj foret. . /4d 31. W. C. 1. p. /V. 2.. Ratio eft 1mó; dvf quia càm laudetur duntaxat actusliber, B. Vir- D gims Ds FipE. $41 ? u pinis autem & Petri fides commendetur his ver- » Bo bis: Beata, que cvedid/flài: Beatus es Simon Bar- il jona, quia cavo €9 [anguis mon vevelavit &c , non KTGRUIUO poterat illa fides ex evidentia profluere, adeó- t edo que neceffaria effe, quae tantà laude non foret D«l digna? " 2dó, quia miracula etiam viíà non fa- , lm ciunt evidentiam veritatis, in cujus confirma- | mos tionem fiunt, üt d. e. num. 116. Porró quo- um modo & B. Virgo & ipfi etiam patratores mi- tm x raculorum Apoftoli dubitare prudenter (altem V. Ti potuerint, explicat hic Difp. 2. Card. deLugo: At quin nec fidem neceffarió inde ortam fuiffe aifes oftendit Tude proditoris fa&tum , qui fidem de dideto Chrifti divinitate fceleftiffime abjecit, licét in endun, ejus confirmationem ipfe miracula fit operatus. tm d Hinc D. Thome affertiones intelligi poffunt xl vel de evidentia credibilitatis, vel de alia qua- Vi piam minüs propri? ac ftricté fümpta . veritatis, m "d 4 &.. T. M.; quia füppofità veritate mi- ) noris vel concedenda tantüm eft (Ícientia eorum; 104 quee viderat, vel alia propofitio obícura adjun- |T ", " i C enda, unde fides de eodem objecto etiam per ) ientiarri cognito haberetur. AN. mig. Funda- 27 mentum, negandi ortam ex evidentiamemoriam ei rerum vifarum &auditarum & affenfüm, przebet m ipfe Apoftolus, dum de alio adjuncto ineviden- j tiam fatetur, 2. ad Cor. 12. v. 2, Scio bominemin üt» Chriflo aute anmos quatuordecim , five incovpovete- tf« fcioyfive extra covpus nefcio, Deus [cit ; vaptum bujut- j 1nodi ad tevtium celum ; & fimul etiam addit, f& au- fify diviffe arcana verba: . ex quibus plures ftatuunr, Vr A poftolo necolim accidiffe viionem intuitivam, ed giiiii $42 Dzs Fipt£. . firmus ] fed abftra&ivam & eenigmaticam. — J2 $f. m. Preterquam quód tefte S. Greg. M. 'Thomas mi fur dici poflit aliud. vidiffe, aliud credidiffe, aut Tisten, yro fidei objecto formali vel totali vel parriali frápom defideráffe vifionem, ex quo plus etiam, quàm ymád adverfarii oprant, fequitur; íàtis manifeftum lumv eft, hic non interceffiffe evidentiam metaphy- | al ficam in atteftante, íed l n 1 ocum fuiffe formida- fs tioni. : figeh : QyæREs' II 725 obfcuvitas ais fidei c-om- tss , patiatur evidentiam vei atteflate ? hn 280. IVota. Queeftio heec eadem omninoeft i cum illa, quee plerumque tractari folet in Logi- gt hs ca: An.fides & (cientia polfint circa idem ob- jectum materiale ftare fimul tum in eodem in- It telle&tu tum etiam in eodem actu ? Cüm ita- quidem que nec mens nec otium nobis fit controver- &undAn aj fias alibi, ac prefertim in Philofophia , jam exagitatas huc revocare aut renovare ,. ab ulte- &mya bl riore utriusque queftionis examine. hic abfti- nemus. Netamen, que Theologize propria fünt, ij N eüdem preteritione omittamus, . paucis gemi- nam illam queeftionem refolvemus; quantüm fds | t ad habitum fidei füpernaturalem fpectat; cone formiter nempe ad affirmativam fententiam; E lu qua contra Thomiítas communior eft reliquo- rum. Preeterilla igitur, quz in ordinead pof- | Mu h. l fibilitatem duplicis a&tüs fimul exiftentis in in- telle&u,. aut-ejusdem actüs à duplici motivo dem Y lgl dependentis circa idem obje&tum materiale vel M füpponuntur vel evincuntur; hic etiam füppo- þ " nimus Dz Fipr. 543 Aigi nimus 1722; habitum fidei theologice poffe fi- L. Ti mul ftare cum actu fcientize circa eandem ve- idifr, « riratem, contra Capreolum, qui docuit Chri- yvdpri ftiánum fidelem hoc ipfo, quód demonftratio- u q nem acquirat, & affenfüm habeat fcientificum Danilr harum v. p. veritatum: .Deus eft, Deus eft u- n nus &c., amittere fidem habitualem: 240 poffe Y viciffim fimul cum actu fidei ftare habitum ícien- tie naturalis: 3770 habitum fidei poffe in eodem fübjecto fimul ftare cum habitu fcientiee. natu- d. j ralis refpectu ejusdem objecti materialis:* in qui- bus probandis ficut laboris nihil eft, | fic in iis- mind dem permittendis nec Adverfarii multüm ter- tinLp giverfantur. — Difficultas proinde folüm eft, an den habitus fidei füpernaturalis & fcientiee naturalis (m Y in eodem intellectu poffint fimul operari, 11nó m j quidem in actusdiftin&tos; adóautem inunum Yi eundémque influendo ? j i 281. B.Z.Poffüntin eodemiintelle&tu circa 6an- jule dem veritatem v.o. circa unius Dei exiftentiam 6. j l mulftareactus fidei füpernaturalis& fcientiee evi- yii dentis;five infufce five naturaliter acquifitee, Pro/. ] gï StatuamusPhilofophum gentilem.qui habens na- i turalem Deiunius demonftrationem, velitacce- ; deread Deum, utjuftificetur. Hicnonobftante p Ícientiee naturalishabitu & actu, tenetur eandem i Dei unius exiftentiam fide füpernaturali crede- ij re: ergo poteft credere, fimülque ftare actus ] j fupernaturalis fidei cum naturali fcientize de ea- »* dém veritate affenfü. gt "ut. liquet ex Vulgata n illa ad Hebr, t 1. fententia: 7Zccedentem ad Deum ife- ) oporzet. cregere ,. quia efl . quibus yerbis man ]Emü'ï um — | Dz Fipkr. l 544 ftum eft, proponi verum precceptutn de actuali | Mt 0p fide Dei exiftentis: ür collipitur ex Trid. Seff. lis ao 6. C. 6., quod ex hoc rextu docet fidem de Ti exiftentia Dei effe difpofitionem ad juftificatio- fouíi nem; itemex Ecclefiain fymbolo omnibus pre- M fcribentecommunemillam credendi formulam: fos Jen ( Credo in uium Deum; . denique ex damnata ab Innoc. XI. hac 23. propofitione: Zide: lazé dica &bo, [ ex teflimonio cveaturavum fimilfve motivo ad jufli- ficationem fufficit. Conf. eft evidens. Diftraxit v die hoe argumentum "Thomiftas in varias refpon- Àol fiones; hinc aliqui ydent 1. 6 credere accipi hic Crdmty ab Apoftolo pro quocunque affenfü certo: alii ff l) 2. ibirequiri fidem de Deo üt authore füper- | lia naturali: quidam 3. folüm exigi preeparationem l& nT animi ad credendum: alii denique 4. non efle |Btton fermonem de habentibus evidentiam, &in fen. | pl fu compofito evidentize. Verüm nihil ex his fa- tmqi tisfacir; unde refutando refponfiones finpgulas A pe afferrum noftrum Cozf. Nam xfio 17 non te- tin (n net; qui: Apoftolus preemiferat : Sigefide im- lii fy polfihile fl placere Deo5 quibus continuó fübjune git: Credere enim oportet : certum autem eft C fs in prioribus verbis de fide proprié rali dif- feri; adeóque & poíteriora verba eandem Ts ufürpationem retinere; üt ex damnatione pro- ll q pofitionis nuper recitatee manifeftum eft. Pre- | Gen äQUm terea quia Conc. Tridentinum ex iisdem ver- bis fidem afipnat tanquam difpofitionem ad ju- Wj ( ftificationem non aliter ac fpem ,' timorem; do- 118 lorem &c.; ficut reliqui difpofitionum actus in fio, fenfü fuo proprio fümuntur; fic & fidem acci- pere Dz FibE 543 mdedh pere oportet. i 2da rejicitur; quia Apofto- lus duo' requirit, credere nempe,; uj2 2f], eg t fideni znquiveutibus fe vemunevator fit : 1mum autem juftic fignificat fimpliciter Deum exiflere fecundüm d interprerationem Patrum apud Suar. Difp. - formiz fe&. 9.5 unde & in Symbolo dicitur: Credo zz amnat JDeum Creatovem celi 9 ferve: ergo non folüm 1277 de Deo; üt autore füpernaturali, fed & üt au- m tore naturae fides requiritur. 37ia videtur ze- B qué aliena à mente Pauli & "Tridentini nam jistéo Apoftolusait: Credere oportet, & Concilium: a Credentes vera effé &c.: credere autem affenfüm cetto: i fignificat , non veró folam animi prepara- re fü tionem ad credendum; ficuti fperare, diligere aratiot &c. in Tridentinonequeunt de fola ani mi prae- d paratione .ad fperandum & diligendum 'ex- 1 " plicari. 4/2 denique multó minüs fübfiftit ; j tum quia dicinequit, quàód preceptum Apo- yinpt toli pertineat rantüm ad idiotas & indoctos ; t cüm fine omni difcrimine inter doctos & in- [ doctos à Scriptura proponantur credendae per- plb u fectiones divinae plures naturaliter demonftra- ü Utefl biles, & ex pracepto profeffio fidei omnibus uj facien ", tineat da fit juxta Symbolum: tum. quia fi per- at preceptum credendi ad omnes, etiam u illi, qui evidentiam de Deo exiftente hàbent b debent poffe credere, adeóque conjungere n j a&um fidei füpernatur alis-cum fcientia na-' T turali de codem objecto; aut fi id non pof am) p ?nt, & imprudenter obliparentur illo pree-' ii cepto; & fidei profeffionem edentes vel rten- ng AVL ID ' tir.cn-. : Päfi E 6 Dz Fipr. tirentur vel falfüm dicerent, & pre indo&tis l prop forent conditionis . deterioris ; careréntque nm qii rimá ad juftificationem ac fummé neceffarià pefad difpofitione. 1Nec juvat dicere, doctos debe- viemy re mentem avocare à tali evidentia; tum quia mOV hoc gratis ac fine fundamento petitur, tum frreca quia hoc aliquando non eft liberum. fitrilfe 282. & L. Etiam idem realiter actus poteft effe t wt fides theolopica füpernaturalis&fcientia evidens, n nor Prob. In five infufa five naturaliter acquifita. WMrqm cafü jam pofito poffunt intelle&tui fimul obver- iitpro fari ambo motiva, nempe fidei motivum ; dm (j quod eft auctoritas divina revelans, & medium fiüim demonftrationis : ergo poffunt utraque fimu t 3 operari, feu potiüs intelle&us elicere affenfum fin, de exiftentia Dei ex utroque motivo, tanquam poden: - Zdut. vel ipsà expe- in actu primo adaequato.- lbt q rientià certum videtur. Corf. prob. Nam fi id | Iiæ, i repugnat, hoc provenit ex eo ,. quód vel 1. Ym unus idémque actus nequeat fpecificari à duobus Ms motivis: vel 2. quód motivum unum deftruat tf mosivum alterum:. vel 3. quód idem actus ex bícu- g duplici motivo pendens foret clarus & o Itl rus, neceffarius & liber, quod fieri implicat: &mim vel 4. quód habitus fcientiee conpaturaliter ne- Veyd queat influere i eundem actum, in quem ha- E bitus fidei füpernaturalis influit. Sed heecom- | lil nia, quae fünt pracipua Adverfariorum funda- . | eïdüd( menta non officiunt. Nam imum, decujus Wi poffibilitate in utramque partem in Philofophia ffn; l difputatur, hicfüpponitur; cüm aliis frufirà Ieïïï&u no- & à Philofophis & à TTheologis queítio à bis id qUe Dr Fip&. * nl 547 bis propofita moveretur. t ? " - 2adum falfum eft ; " tum quia inter motiva fidei & fcientiee utpote : d perfuadentia eundem veritari odord s aflenfum &íein- vicem juvantia non datur oppofitio : tum quia g ]u t motivum ícientie nec facir, ut eade m veritas fit revel àta; cüm certum fit, plures veritates ' naturaliter fcibiles à Deo fuifle affertas 3. nec spid - p ; acit, ut teftimonium Dei non fit obfcurum; Plr;v IE cüm non mutet ejus proponendi modum & naturam iotivi extrinfeci mj - ; nec facit ut actus ifte prout dependens à m OtlV ; o fidei fit clarus, TOf cüm füb tali refpe&tu nihil p ml articipet, nifiquod fidei motivum obfcurum ha bet ac tribuere po- V Áii te 3!ium quidem verum eft (üb diverfo re- dfenlt fpectu ; fcilicet; quatenus a&tus'ejusmodi de- tinquat pendet à motivo fidei lib ; poteft dici obfcurus & p er; quatenus autem refpicit motivum- fcien- uml ;öd ï'Cj ! tie&, evidens ac üeceffarius; in quo tamen ze- qué implicantia non eft, ac quód a£tus füper- ii Tl naturalis üt refpiciens potentiam dicatur vitalis, x Ut refpiciens habitum infufüm non vitalis; vel Ti quód amor Dei in Chrifto üt confequens vifio- u nem beatificam fuerit neceffarius ; &ütíequens nj cienriam abftraGtivam audierit liber. Preeterea jiet f veró obfcuritas fidei non eft nepativa, feu ex- n cludens omnimodé claritatemtam ex parte intel- z f lectüs quàm ex parte a&tüs, íed pofitiva, & excludens tantüm claritatem à motivo fuo pro- ia prio: Item a&tus ille fim liciter liber dici po- J teft; quia licét in concurfü utriusque motiviin- fnià telle&tus debeat affentiri aliquo actu fcientifico , I ad quem determinatur à fcientiee evidentia; po- 8 Mm a teít p PzFips. $48 teft tamen fimpliciter non affentiri tali actu, qui fides fimul fit & fcientia.. A4£um denique falfum eft; quia ficut non eft oppofitio motivorum )u hujusmodi in ordine ad eundem actum, . nec Nf etiam iftorum actuum ad eundem intelle£tum ac t obje&tum, üt hactenus declaratum eft; fic nec sf eft oppofitio habituum. — Fruftrà veró quidam, g dum dant habitus fcientiee & fidei fupernatura- f f lis fimul in eundem actum influere poffe, ne- i ht e gant id fieri poffe, fi habitus fcientize fit. natu- ts xalis, quia habitus fidei infufze non habeat con- naturalem vim elevandi nifi id, quod pertinet ad objectum fuum proprium & in ordine adil- ( If i lud operatur: nam elevari habitum fcientiee na- turalem per habitum fidei füpernaturalem, nie hil aliud eft, quàm utrumque habitum confti- 4j tuereunum complexum, quod poflit producere h actum fidei fimul ac. fcientiee füpernaturalem; flprä, unde ficut, quód potentia & facilitas acquifita ]n d cum habituinfufo conftiruit adeequatam caufam Wt a&tüs vitalis, facilis ac füpernaturalis, porentia Wüm & facilitas dicuntur elevariab habitu infufo ; fic; Ts quia aliunde nihil obftat, quominüs idem actus u F producatur à fcientige & fidei habitibus, pri- $w mus habitus naturalis debet dici elevatus ab al- eim, tero fupernaturali. Roboratur hoc ex paritate qui] peccatoris, qui ex habitu naturali obedientiee Wa vel mifericordiee & fimul ex habitu fpei füper- | Qu naturali poft amiffos charitatis & virtutum mo- | n ralium infufos habitus elicit actum füpérnatura- | Qij; lem. . Sed hec, nelimites à nobis üxos transe päicaq eamus ,. fatis funto. Q C. Á- | Dz FipE! 549 r quefln CAPUT III. rv lmy g De quiburdam affectiouibus actár fidai. J Nter fidei affe&tiones referimus illius neceffia b ia . tatem ac oppofitionem, . quas hic examinans )quia das fufcipimus , ne lumen deeffe patiamur i dis; que in hanc rem hinc inde füperioribus in- [ n Ípería fuerunt. Brevioribus tamen nobis effe a licet , eóquód im '"lheologia morali hec ipíà Dd uberiüs jam ad praxin propofita habeantur. | per:ä;:s ARTICULUS I. nea n . Qualis fides uece[favia fit ueceffitate medüi ad "n !' Quffificationem g [alutem 2 conte 283.NTO?s. .Fidem adultis effe necevfïari'an(x a neceffitate medii, demonftratum fuit j füprà, ubi num. 135. & feqq. declaravimus ob- quli jedtà & articulos, quos credere neceffarió o- a porteat, ^ Hoc veró etiam (füppofito, contro- Qul verfiam rtihilominüs aliquam relinquit tum fidei 6 j' UC, ipfius tum actüs fidei varia acceptio & diverfi- m&gb' tas. Fides enim juxta Ripaldam poteft intelli- P r gi velftri&e vellaié: ftridi? fümptam ait effe i €am,; que nititur revelationi divinse formali ; g t quà Deus liber* loquitur & teftatur- aliquid. ad extra: lat fümptam dicit poffe vocari quam- p cunque illuftrationem füpernaturalem, aut af- fufa fenfum, qui nititur revelationi divinze foltim vir- DIf tuali;. atque hanc virtualem revelationem ex- us plicat per id; quód Deus quafi virtualiter lo- quatur per creaturas quascunque , quatenus has j Mie T1m.3 um - qgo Dz FipE. dB indicant divinas perfectiones juxta illud Pf. 18. Cali enavrant. gloriam Dei, €9 opera manum ejus Deo, t dmm) annuntidt firmamentum. Practerea fides fpecta- ri poreft. prout formaliter & in actu aliquo re It ipsà explicité habetur,. vel proür rantüm vir- dis 9 i tualiter ac in voro eft, uti duplicem hunc mo- la dum ufürpant Theologi, loquentes de Baptif- f( mo & aliis. Porró actus fidei dividitur in in- d «6 ternum & externum, in naturalem & füperna- qirt. turalem &c. Quaeritur itaque 1mó, an fides,; quam alibi jam eftendimus effe medium necef- f farium ad falutem, fit ftricté aut laté fümenda? lr dj 2dó, an fides ipía formalis & in actu requira- oþmff D tur, velfufficiat ejus votum feuinelio. Exfüp- pofito autem, quód formalis requiratur fides; tini( tf queri ulteriüs poffet, an de actu id interno ac fupernaturali fit intellipendum, vel non? Hoc tl eaf tamen quafitum examinare hic omittimus, cüm aliunde pateat , tum de actu interno precipué yom Ym affertiones effe intelligendas, quia a&tus exter- hu nus fine interno nihil valeataut profir; tum fü- p pernaturalem fidem hic requiri ») utpote, dif- ( pofitionem ad falutem, & quidem talem, quam qu gratia preeveniat , üt plurima Concilia declarant; T tl & oftenfum eft in Tr. de gratia contra Pelagia- nos. Itaque Is 284. Dico J. Fides «ad fülutem neceffaria t | debet flricté fümi , nec füfficit fides lat? acce- l Wt pta. t Patet ex prop. ordine 25. ab Innocentio XI. damnata: Fides lató di&la, ex teffimorio crea- l) fà zuravum [imilíve imotivo, ad uflificationem fufscit. Praterea Prob. [ Fides , fine qua Apoftolus , a Dz Fipr. 551 AT ad Hebreos rr. dicit impoffibile effe placere Vr Deo, ab eodem antecedenrer definitur fperaz- asf darum fabflautia verum , 69 argumentum non ap- dqo t paventium , ac poftea afferitur fuiffe in Patriar- inm vi chis; operatámque effe juftitiee opera & prezemia. Inc t Sed hec de fola fide ftricté fumpta intelligi po- 3 funt, & ibidem etiam additis revelationibus Wt declarata funt: ergo.:. Cozf. Tridentinum feff. Ápm. 6. C. 6. pro difpofitione ad juítificationem re- quirit fidem, quà credantur ea; que divinitüs q fs d vevelata €g. promiffa funt ; fimülque addit: De met! bac difpofitione [cviptum éfl , accedeutem ad Deum r oportet cvedere, quia efh, €g quàód iuquiventibus fe hf vemutevator fit. Ergo patet tum ab Apoftolo, [ Hdö) tum à Concilio fidem ftricté fümptam medium neceffarium haberi. Prob.7/. Aflenfus exiften- amo& ) m tize Dei preftitus ob teftimonium creaturarum, j d eft affenfus fcientie , non veró fidei ; tum quia pro motivo habet folam connexionem creatu- zi . . u rarum cum Deo tum quia producto etiam w hoc univerfío, ex quo relucent divinz perfe- 7 (9 ä*f &iones , potuit per illud fuam autoritatem, quam in loquendo habet, interponere vel non u du interponere ; cüm etiam virtualiter loqui ipfi fit liberum; quód autem eam interpofüerit, ex d creaturis intellioi nequit: tum quia hec ipfalo- cutio virtualis per creaturas eft (olüm metapho- effäriä q«e rica, & improprié fümpta, & nequidem ejus- modi, qualis fit per miracula in confirmatio- stl Tiig nem veri edita; cüm creaturee non producan- tur à Deo tanquam fignum precedentis loque- jf folt le, íed folüm üt manifefatio materialis fuce Mm 4 omni- 1 $52 Dz FiprE omnipotentice. Ergo non eft fides ad falutem nez qii à ceffaria, . Corf. Dum IT ridentinum, feff. 6.. C. g. quim Concilia.&PP. fecutum, fidem vocat initium (a- Verboi lutis, fundamentum .radicem omnis juftifi- Dus j cationis . illam non ftatuir tanquam difpofitio- præw'o-,A nem mere paílivam, & previé requifitam, fed pra tanquam meritum de congruo ; ür tet tutn fpeur ex timore, fpe, amore , aliísque diípofitioni- i bus ibidem C. 6. fidei adjunctis, quibus omnes fité n rationem meriti tribuunt; tum quia aliàs auxi- fs lium füpernaturale previum ad fidem potiüs d n dicendum erat initium ,. radix & fundamen- T di tum: tum quia nec commendanda à Concilio apit; fidei libertas fuerat ,. àt tamen C. 5. & 6. fa£tum. T Sed (ola fides ftrict dicta, utpote obícura, po- diri: tefít effe libera, & habere rationem meriti de lm con ruo; non veró fides lata, qusecüm fit l, evidens, nee libera, nec meritoria effe poteft: j qe f eroo. tf 285. JDico ]. Eadet fides debet efTe for- K malis. & actus re ipsà elicitus, ita ut non füffi- &l ( ciat ejufmodi actus folàm in. voto. Puob. Si Dd formalis actus fidei ftricté fümpte non foret EY neceffarius ad falutem ,. ergo fides laté talis Qgiet 1i; poffet illi sequivalere , ac illus defectum füp- plere:. fed. fides latà dicta. talis naturee & effica- 16 cie non eft: erpo. Maj. patet à paritate de [777 Baptiímo &Sacramento Penitentize , quz ideo Bim dicuntur invoto. duntaxat neceffaria, quia illis D sequivalent quoad efficaciam, & eorum defectum magïs füpplere poflünt amor & contritio perfecta z Dl affipaamus. autem. hic fidem lat dictam ; tum t quia Dz Fipg «5'5'3» d quia de hac movetur controverfia: tum quia D lequimur de przefenti providentia , que nobis ex inifünj. Verbo divino innotefcit : in alia enim (cüm nis u Deus poflet tribuere falutem fine omni actu dipol previo, aut poffet füfficere alius eeque noþil.iä ftam l vel praeftantior actus,. nempe evidens copnitio p fupernaturalis vel revelationis divinze vel im- poliz mediata ipfarum rerum revelatarum) fides ab- us m folut& neceffaria neutiquam foret. Min. vof. TM b Si fides lat? diéta poffet fupplere defectum fi- m piüs dei firicté talis, illud haberet vel ex ordinatio- i ne divina, velex ipía fui natura: fedexneutro Condi capite illi heec vis convenit: non enim ex pri- o 10; quia nullibi Scriptura hane illi efficaciam J afferit: neque ex fecundo ;. quia omnis etiam d fupernaturalis cognitio ex creaturis hauíla, de an i Deo, íolüm eft de eo ür Autorenaturz ; adeó- : porcf(: que fundare nequitamorem amicitize perfectum & juftificativum, üt conftat ex dictis num. 136. fe ht & feqq. Corf. . Apoftolusl.c. fidei, quam n Mä antea dixerat ad fàlutem neceffariam , exempla tij. proferens non alia recitat, quàm qua. fuerunt y fort actus re ipsà cliciti fidei ftricts fümptae; adcó- "] que claré innuit, eos effe ad falutem neceffa- 1 rios: ltem Chriftus, poftquem Marc. 16. v. fuu,Z' 16. dixiffet: Qui crediderit, tg baptizatus fuerit, "T Jalvus evit ; mox fübjuppit, nihil jam. de Ba- U ptifíno commemorans : qui verà zom evedide- ] lii Yi, condemnalitur ; wnde colligitur , fidem foml magis ad fülutem neceffariam eífe, quàm Da- ^ ptiänum: er o lict hic fufficiat in voto, fides ii tamen in voto non füfficier. — Cozf. //. Si fides [-4 !d þvï m À in $54 Drs Finr. in voto füfficeret , fequeretur , fidem om- dnter nium articalorum effe sequaliter neceffa- aiftent riam; fides:enim in voto virtualiter & impli- qus & cit& extendere fe debet ad omnes omnino arti- tde r culos: íed fides de omnibus articulis non eft gis!arore , i equaliter neceffaria ; quia fecundüm füperiüs Ti dicta pauca fünt neceffaria neceffitate medii; pah T 100 alia veró primarió; alia fecundarió praecepta: erpo. ftd&ää 286. Objic. cont. vin.. Jaxta Apoftolum ad X Rom. :o; v. 17. fides vera eft, qua habetur ex (rm auditu : íed ex eodem ad fidem ex auditu ha- dlumi bendam füfficit teftimonium virtvale per crea- Tredi turas; quia, quee David Pf. 18. de ceelis & fir- iif ; mamento v.5. dixerat, eadem hic affumit Pau- TYamt lus-v. 18. dicens : /Vuzquid mon. audierunt * 'Et n ] um W quidem im omuem tevvam exivit fomus eor zn fines: ovbis tevre vevba eorum.. Exgo. Conf. L. | b Idem Apoftolus A&t. 14. v. 16.: Voz füne tefhi- Mi morío , inquit de Deo ,. veliquit fe ipfum, Lene- | lanr Bul faciens de celo, dans pluviam $$ tempora fru&ife- va, impleus cibo ey letiti corda moffra: ergo al opera Dei ür Autoris nature fünt füfficiens ad C fidem teftimonium; tum quia Chryfoftomusin t illum textum fàcrum fcribens , — Deo fiquidems [ce ait, tam loquenti , quàm miraliliter operanti equé tum eredere &7. obedire oportet : tum quia fecundum | d. probabilem T'heologorum fententiam miracula, | QUi etfi tantüm fint virtuale teftimonium Dei ; ad Bur a&um fidei movendum füfficere poffunt. Conf. fhor 14 Hocipfo, quód quis ex creaturis copnofcat * f! pru- l)e; exitentiam & perfectiones ; pote L denter Tij P / Dz Fipr. 555 fdem us denter fupponere, quód Deus revelaverit fuam t ned exiftentiam & perfeétiones; ficut ex eo, quàd r quis agnofcat dictamen íue confcientie feu Dcno af recte rationis ; & fciat id nobis à Deo üt Le- ls n d gislatore inditum ,. pote(t certó fcire, Deum n fipri re ipsà aliquid pracepiffe aut prohibuiffe: er- le n go & hoc ipfo poteft quis vi acceptee à crearu- pracot ris notitie , quafi reflexé etiam credere fide * ftricté dictà. tom d . IN m. AHd prob. D. Quee David de ceelis abetrt & firmamento litteraliter dixit, eadem Paulus udin affumit allegoricé. de Apoftolis & Evangelii per qu Pradicatoribus, C. ufürpat litteraliter de cce- ls t lis ac firmamento, N. Ufürpationem allego- i ricam cum S. Aueuftino aliísque Patribus com- uit i muniüs afferunt [nterpretes , & argumentum QUl g etiam ipfum hujus capitis exigit; cüm Paulus , ibidem loquatur de fide in Chriftum & Evan- 4 peli ; que certé ex teftimonio creaturarum hii Il ! hauriri nequit. Ad Crif. L. 3. IN. Conf. Quia rlf!ügïf) ij Paulus hic non loquitur de teftimonio füfficien- 1: te ad fidem ftricté talem , ejüsque objectum fadia creditu neceffarium per modum medii, fed de torti (U] ii teftimonio duntaxat füfficiente ad notitiam vel f 1 fcientiam de Deo üt Autore nature exiftente ; gi( tum quia operailla, quze teftimonium Dei com- ;undtm pellat, prorfus naturalia (ünt , neque aliter, j quàm effectus füam caufam, h. e. , naturaliter N) E*, fienificant & manifefflant: tum quia de tefti- . ( monio loquitur , quod infideles etiam habent; ynol cüm ibidem dicat de Deo hac operante: Qui J prü- in'pratevitis geuevationibus dimifit omnes. gentes dta iugredi 556 Dr Fipr: tf augvedi vias fuas ; quibus certé infidelitas pofitis (e xl va univerfaliter dari nequit , aut negativa in peccatum fufcipi poffet cum Dajo ,. cujus ta- Autoris t d men propofitio 68. hoc de Chrifti fide enun- tians damnata eft. — 74 prob. 1m. &. D. Deo (m, n isdie: tamloquenti, quàm mirabiliter operanti eequé credere & obedire oportet, fi mirabilia opera- f tur in confirmationem pravie revelationis; $, | atque hinc exintentione fidei eliciende, .C. fi Q fic non operetur, IN. ..Deo credere non pof- [ fumus,. nifi ipfe liberé interponat fuam autori- tomol tatem, quam in loquendo habet ; cüm igitur Ql per hoc precise, quód aliquid producat, hanc Qqum autoritatem non interponat, propter efle&tus Dic n denta. precis? à Deo productos eidem credere. non ml poffumus. |./Z4 prob. 2d. .. Qui miraculis tri- buunt vim intrinfecó & per modum objedii lste 3 formalis partialis movendiad fidem, fimulfüp- ponunt preceífiffe revelationem divinam, in | lm «ujus confirmarionem ea eduntur; confequen- | d 1ier quatenus confirmatoria revelationis mora- (s liter dici poffunt locutio divina iterata, & te- Itm ftimonium Dei virtuale non fimpliciter tantüm, v'.nag ( fed in ordine ad credendam rem à Deo reve- Qim latam: fimile quid, ex defectu illius fugpoüri, exig'x minime convenit cuicunque productioni crea- | Q turarum à Deo ad manifeftandam . materialiter Qfnn gloriam füam fa&ta. . 4d Copf. IJ. &. IN..4. Vel UI enim revelatio ejufmodi precis& ex fola crea- | üone prudenter füpponi nequit ; cürm revela- . tio Dei forma l i is fit nova actio Deo libera, qua- tyl Qs que ex.noyo fine poni poteft: vel exinde non . potef& Dz Fipg. 557 i f oteft füpponi, nifi probabiliter , & quidem epati d f; g e exiftentia & perfeétionibus Dei dunraxat üt CUjUS l Autoris nature : verüm nec probabilem noti« |dc a. tiam de revelationis exiflentia (ufficere ad fi- 797 dem , nec fidem de Deo üt naturz Autore (à- Intisqi tis effe ad juftificationem, alibi jam oftenfüm fuit. T "d prob. "Vransmiffo paritatis antece- 'eïatiouï dente, quod de Deo tantüm üt Legislatore na- turalia e 1 preecipiente vel prohibenre intelligi po- m teft; x. JV. Conf. Difp. eft ; quia non poteft Q dtor- cognoíci diétamen confcientie oblieantis fine T t cognitione alicujus Superioris ac Lepislatoris, 2071 qui mandatum dederit, üàt di&tum cft in'Tr.de eftdts pecc. num. 7.5 poteft tamen cognofci Dei exi- [e. 0i Ítentia & perfectio quecunque naturaliter co- il t n b ofcibilis ex effe&u creato ; quin intelligatur d ei revelatio circa ejufimodi praedicata. 287. Jufl [. Stante folà fide lat? tali vel i il t homo poteft Deum fuper omnia amare amore perfe&to amicitie , vel amor amicitize flrict& u u di&us non requiritur ad juflificationem; po- &t Ílremum enim nec exigitur ex ordinatione di- Ti vina; càm haec ad. juftificationem nihil exigat, f quàm quod ex natura rei requiritur: nec etiam LPOM exigitur ex natura rei; cüm vi hujus füfficiar h amor Dei füpernaturalis & appretiativus füper Jiat omnia, utpote per quem modo füpernaturali V eus preponitur omni creature , ficut per ( peccatum mortale fuit poftpofitus; talem au- ia tem amorem poffe provenire ex fide lat? tali, colligitur ex S. Auguftino , L. 10. Con£- C. 6. p nt dicente : Celum €' fevra Q9 omuia ; quie in eis ! H 2j À n um n J 558 Dz FivE Teritort unt, ecce undique imibi dicust, ut te amemy, uec Amoretr ce[fJaut dicere omnibus , ut. [int iuexcu[abiles. Exgo. Corf. l. Ante actum fidei ítricté talis poteft i bene &mmor d elici pia affe&tio credendi fuper omnia firrniter, quz divinitüs revelantur: Item ex fola fide laté TU5 0T tali poteft quis elicere actum attritionis, & cum lia ea füfcipere Sacramentum Bapti(mi, sícque ju- lt l füificari fine omni actu fidei flri&té accepre: ag ergo & amor perfectus poreft elici ante fidem i ben rigoroseé dictam, & fine ea obtineri juflificatio. Cozf. 1]. Licét charitas à Ss. Patribus dicatur ylitc | TRU neceffaria ad meritoria opera viteezeternse, hoc | ia tamen non intelligi debet de charitate proprié | ofenfa ufürpata habente pro motivo bonitatem divi- 3 n nam, fed de latiüs accepta, & que pro rnoti- vo habet quamcunque honeftatem virtutis mo- ,| p quát ralis ad Deum relatam: ergo fimiliter, licàt ad falutem dicatur neceffaria fides, hec de ftricté aocc p accepta intelligi neceffarió non debet; fed po- Drt teft accipi vel laté ,. vel pro fide praecindente tilic ab utraque ratione. R. IN.utr. p. 4f Cüm enim ex dictisnum; Qs bug 139. & 140.liqueat , amorem amicitiee perfe- um erga Deum haberi non pofle , nifi ex dnd li fide de Deo üàr Remuneratore füpernaturali, fides autem laté dicta de eo effe nequear; fe- 4li quitur ftante folà fide latiüs acceptà , homini trjr hunc amorem non competere. Amorem veró Ti amicitiee ad juflificationem extra Sacramentum ll requiri dicimus inprimis ex ordinatione divina; Bff; | quia ex hac fecundàüm Apoftolum ad Hebr. fOFm; N impoffibile eft placere Deo fine fide Dei remu- nera- m Dz Fiprz. 459 11 t neratoris; adeóque cüm illa fides ordinetur ad /z'ie.-'.Erga amorem Dei, ficut neceffaria eft fides de Deo, dis d üt benevolo Remuneratore & Amico, ficetiam à i amor amicitie exipitur: Deinde etiam afferi- h f mus ex natura rei neceffiratem talis amoris ad 5 dur juftificationem: cüm enim ifta formaliter con- iQqu . fiftat in jure filiationis Dei adoptivae & amici- « tie, hac autem in poffeffione Dei amicabili ; Dre Á confequens eft, amorem ferri debere in Deum u M 1 üt benevolum tali benevolentià amicabili , uc y Q juftificationem de congruo amor ille per f« me- reatur. g, Hinc od vim. prob. IN. 4ff.. & ex. ra- tione adjecta potiüis infertur contrarium, üt jam p m ( oftenfum eft. "d 2d. prob. fimiliter IV. ff m Rationem D. Ex natura rei füfficit amor Dei Tij fupernaturalis & appretiativus füper omnia , qui fit amicitiee , C. qui fit concupifcentiae dun- i - eni taxat aut fimplicis benevolentie N. Quod de üp peccato additur, pugnat pro nobis; ficut enim mdett mortale eft per fe violatio amicitiz divine, fic ad illud abolendum per fe requiritur amor ami- Ij Tif Citize. Porró S. Auguftinumloqui dunraxat vel de | perf:: amore Dei naturali, . vel de füpernaturali qui- nilid dem fed imperfectó concupifcentize aut benevo- J lentiz;colligere licet ex verbisl.c.mox füb junétis: lts autem tu mifeveleris , Cl mz'kwus eris, &9 p ominl í v mifericordiam praflabis ,. cui mifericovs fuevris: a- qu0 lioquin celum €9 terra [urdis loquuntur laudestuas, Qcofm "Ad Conf. [. Y. quoad m. p. C.,A4. IN, Conf. Difp. eft; quia pia affe&tio credendi pro füo motivo. Itj [ formali habet folam honeftatefn , qui in elicien- .emg. do actu fidei propter revelationern divinam elu- " cet ia ] Dr Fipr. | $6o | niere cet: unde haec füfficienter dirigitur per motivá credibilitatis, & judicium prudenric füperna- t turalis: amor amicitiee divinae perfe&tus autem wíarpz pro motivo formali habet Deum üt benevolum Türgrun & amicabilem remuneratorem; cüm veró Deus propriax üt talis nequeat cognofci ex creaturarum tefti- Á monio, fed ex revelatione divina, fidem ftri- ] ls : €&te ralem ex ipfà rei natura requiri ad ejusmodi t amorem fponte fuà confequitur. Quoad 245 fi-'.»:ïüäb'i IN. A4ut. & ejus Supp., quód hic cafüs fit poffi- li .| bilis ; tum quia homo ejusmodi non potefteli- (wf. ] cere attritionem pro juítificatione etiam cum Sa- diils cramento requifitam; eóquódattritio juxta Tri- & dent. Seff. , 14. C. 4. debet effe conjüncta cum Qu ( e venie, hec fpes autem regulari à fide flri- fine n 4 & dicta, quà Deus copgnofcatur certó effe pla- ! lsl cabilis: tum quia nequit habere füfficientem in- Ws ) tentionem füfcipiendi baptifmum, ni(i prits fal- Que tem implicité crederet hunc. effe remedium fà- p lutis, ac confequenter ex fide ftricté rali notitia |üm; Dei üàt füpernaturalis Autoris & Salvatoris ha- UY bearur. Sunt tamen qui dicant, adultum ejus- htty modi folo originali peccato infectum forfan ju- tün d ftificari & fàlutem nancifci, fed praecise üt hee- fs reditatem ad modum parvulorum ;quod fi etiam Qu Cl ànobis permittatur, nihil conclufioni füprà factze Obeft. 44 Conf. 1. . Difp. eft ; quiatumipfa Pa- Jtout trum verba & ufürpatio charitatis manifefte o- Ur [ ftendit aliam quàm flricti fensüs; acceptionem D tum ipíà rei veritas ac natura probat rationem | d meriri non charirati duntaxat fed &homiais jufti | el'gg operibus fupernaturalibus aliis convenire, Ut dise vide- Dr Fipz 56t r videre licet in Tr. de Merito: econtra àScrip- tlipm tura & Patribus preeter fidem flricté dictam non lus ane ufürpatur fides alia ex teftimoniis duntaxat crea- enevs iurarum, acexiisdem oftenfüm etiam eft, fidem vero]s propriam ex ipfà rei narura requiri. m t 288. 4nfl. I1. Cornelius centurio, . de quo den A&us Ap. c. ro. memnorant, ante fidem erat us veligiofus ac timens Deum , - ejiisque - orationes. eg d ) eleeiofyme afcenderunt àn. memoriam i2 con[peGtu t Dei. . Ergo: etiam ante fidem fuir juflificatus. pott Copf. I. Pluresgentiles habuerunt. folam fidem nam latiüs dictam , quia üt ex ep. ad Rom. z. v. 19. tTt & feqq. conftat, cognoverunt Deum ex crea- Xb an turis; &tamen quieorum Deum pro illa cogni- ll tione nonglorificaverunt, traditi funtin poenam fuis defideriis, ac inexcufabiles ibid. C.. 2. dicun- efepi ysm i tur: qui veró huic cognitioni funt obfecuti, ea, priü;.»ä!- quz legis fünt, fecerunt: ergo ex fola fide lata d rum porerant bene & falutariter operari, tum jngtt etiam merirori& operati fünt, üt ibid. innuitur sl V. Io. & 1 1. .G'loria autemn e9. bonor Q Pax-omni mj operanti bouum , . Sfudeo primim, $ Gaco: uom rnj enim efl acceptio. per[onavum . apud Deunn: . ergo u fides flri&i? di&ta non eft (impliciter , fed íe- fietin cundüm quid rantüm:neceffaria, nempe àt fa- Jide ciliàs aut perfectiüs obtineatur juftiriee apex , pfaPa- prout infinuari videtur ab Apoftolo ad.Rom. z. [ V. 17. fcribente: 5'uflitia Dei n eo (Evangelio) o vevelatuv ex. fide àp fidem. Conf. . H. Si fidesftri- n &6 talis.eft abfoluté neceffariaad juftificationem, ergo nullee dantur gratiz nifi per fidem,; ac fi- 1isj11(h ( y 'dþs þü prima gratia; & fon $ omnium aliarum ; st * n fed 2 862 Dr FipE. fed hée funt propofitiones ordine 26. & 27. d ht natz in Bulla Uigemitus: ergo. fatoim Quefnelli damn vf E. D. 4. € ornelius ante fidem in Chriitum eámque explicitam erat religiofus ac tirnens lus o fxcil Deum C. Ante fidem proprié di£tamin Deum exiftentem & remuneratorem N. v. f. d. & T du f de Gr. 44 Couf. I .. Quamvis multi negent ante fidem propriam haberi poffe opera füper- (romn paturalia, nifi quae velex fe ipfis vel ab ope- q; f zantibus referuntur ad obtinendam fidem, cüm legcm : IDeus det gratias a&tuales ex inrentione obtinen- fimca lomin de juftific ationis adeóque in ordine ad fidem : «uia tamen dogma Catholicum eít, gratias fal- | [ieg füfficientes. dari etiam infidelibus; tem remoré 4* [e; At lie autemgratie probabiliàs conftiruuntur in il- | tb Mi luftratione &affectione füpernaturali, quà adfer- vandam legem naturalem infideles excitantur & Gd im. Cosf. — Exfola fide Wt adjuvantur: hinc 2. lata poterant falutariter ac meritorié operári; t du naturalia mediatéac re- üii Operati fünt opera füper C. im- morté difponentia ad juftificationem , huT mediaté ac p roxime ad juftificationem difpo- Ti In de veró 24. Conf. falfam effe con- lm nentia N. flat; qua etiam ni hil juvatur per textum Pauli, Is ftiti a Dei per Evangelium re- fltq qui loquens de ju velata, hoc ipfo per fidem, ex qua in fidem & revelatur, non p otuit intelligere cognitionem p (fed fidem V. T'eftamenti ex creaturis hauftam, ty in ordine ad fidem Novi , vel incipientem &im- i perfectam refpe&tivé ad fidem proficientem ; I perfe &arn & charitate formatam ; de quo v. Hhelhg 0Q Corn. à Lapide. Caterüm ordo juftificationis 8 Dz —FmE. $63 Y d : w & falutisà fidelata ceepree à quibusdam hic apté ftatuirur: r. ubi gentilis ex pulcherr ima uni- VOb verfi ferie naturaliter co & t gnofcit dari aliquem il- lius porentiffimum & fa pientiffimum autorem, ninDi Deus illum fü ernaturaliter illuftrat: de oblioa- d tione & honeítate indagandi exiftentiam. & ef- iif fentiam hujus autoris.. 2.: Si. homo huic illu- m p ftrarioni cooperatur, pro illa no titia capienda d o orat, facítque quantum in fe eft ; obfervando dep, t legem naturalem nec peccando; vel Deus cur- egyat füm caufarum fecundarum ita difponit , ut ab alio ii homine faltem polfit inftrui in neceffariis necefz ;rariasiä' f firate medii, vel minifterio angelorum media- t$, aut immediate privatà ac interná revelatio- r ne; in iisdem inftruit. pofità Deus homini dat 3. Háàcinftructione füp- i«l gratiam actualem ad eli- n ciendum a&um fidei cir ca Dei amicabilis remu- 1 [ neratoris exiflentiam; & fübinde ad a&tus fpei at ac charitatis feu amicitize. 4. Pofito amoris J amicitize perfecto a&tu, hom o juftificatur, & à C', [ peccato oripinali emundatur per baptifinum fla- j dïf?o mipis, in taliamore virtualiter inclufum. Hunc 4fei itatum reliquaconfequuntur, quz aliis etiamin m h hominibus ad períéverantiam & falutem requi- d fita continge re folent aut debent, d Conf. II jj E. D. feg. M. Erg O fides inchoata, initialis & TU imperfecta effet prima gratia & fons omnium aliarum , Wnn tie C. ac nifi per hanc nullee darentur gra- u Fides completa, perfe&ta & explici« at ta eriam in Chriftum N. . Prioris fidei nomine q iitelligimus quamlibet Dei cognitionem, fi mo- j 9 coelitüs immilfa fir, & rum gratias tum actio- ii Nna nes Dzr F:p£ 564 nes falütates ad fidem five proximé fivé remo- rf d f& difponentes; conformiter ad dicta S.Augufti- D &A ni, qui hec& fimiliaL. r. ad Simpl. q. 2- appellat juchoatioues quasdam fidei , conceptioribus [ini- qum g fs t les: . De pofteriore autem fidei acceptione in- ld telligenda eft damnatio propofitionum allata- xum uod enim- Janfenifte docuerant in li, qu t prop. 5. ab Alex. VIII. damnata; nempein Pa- i (teogus ganis, Judeis ac Haereticis voluntatem nudam efle ac inermem fine gratia füfficiente; quód- drper prei que Quefnellus in prop. 29. afferuerat, extrà Écclefiam gratiam concedi nullam; hoc ipfum W r idem &inflauravit & repetiit in illis propofi- G] iionibus allatis, quibus negavit ante fidem in p Chriftum, . vel etiam in Deum remuneratorem; bf & dari gratice auxil ia praevenientia & quodcunque opus falutare: de:quo vid. Fonraine in Bulla qum. & Tr. de Gr. tionem Unig. theologicé propugnata, 289. Objic. cont. 2d. Fidelis cu m Ííola fide ttar t virtuali poteft elicere actum amoris juftificati- vüm; quia non femper requiritur ad actus me- ld ritorios eliciendos imme diaté praevia fides for- It malis. ergo & id porerit infiaelis; confequen- K l n ter fides ftricte fumpra re ipsà & actu non re- quiritür. Conf. 1. Licét baptifinus & peeniten- C tia formalis ac con feflio dicantur neceffaria ne- z. Wece c necellitas ceílirate medii , intelligi tamen hee firda elinrevelin voto: ergo idem ii poteft de iis v dicendum eft de neceffitate fidei flricié talis. Ti Co;f. IJ. Juxta nos nomine fid ei in Chriftum, l'ö Q vató- m) [ poteft 'intelliqgi fides implicita, - five in Sal rem: m i Dr Fipz. 565 QVe t rem: erpo etiam idem dici poterit de fide in S A Deum üt amicabilem remuneratorem. n À. IN, Conf. Difp. eft; quia fides virtualis, nho f quam apud fidelem füfficere dicimus, non eft pümeie fides tantüm in voto fed re ipst* exiftens & in m d actu licét duntaxat tenui ac ferm? impercepti- gerat t bili; quae eatenus dicitur virtualis, quatenus mgeiuä prafupponit formalem expreffam & reflexam; d ex cujus virtute procedit atque in aliquo effe- ; qi &u perfeverat: talem autem apud infidelem re- tit, d perire non eft, utpote qui fide ftricté rali fem- ia per caruiffe füpponitur. d Conf. 1. 9. IN. p Conf. Difh. efl.*Fidem in voto füfficere, nuf- hii 1 piam Scriptura docet, üt tamen fignificat de Tator baptifino & confeffione; ubi actibus charita- du tis & contritionis vim juftificandi tribuit ; ; m BW quam neque propter Sacramentorum inftitu- [:05 tionem- & oblieationem inde ortam illis fuiffe (is ablatam ullibi declarat. Preetereaetiam affigna- flcte ri non poreft actus alius intellectüs, qui fidei 1&05 T ftricté (ümptee eequivaleat, aut vim ejus prze- st ftet; ür hactenus probatum eft. — 22 Corf. 77. ]ib N. Conf. Difp.eft; cüm fides in mediárorem fon $? hominem Deum cum reliquis proprietatibus ac )æni!ä?« circumftantiis redemptoris nec ex natura rei j nec ex ordinatione divina oftendatur neceffaria, " fundamentum eft fidem in Chriftum explican- Ü idem di de fide implicita ac in Salvatorem , ubi illius T mentio occurrif & neceffitas afferitur: quiave- rl ró contrarium probavimus de fide ftrict? fum- du pta, afferra fidei neceffitas mal& refere i tur ac? r fidem latam, 290. Nn5 $66 DE Fipg. 290. Olferva. Fidemetiam neceffariam effe gimy. morts ex precepto, manifefté docemur tum ex ejus neceífitate hactenus afferta, tum ex aliis Scri- ine d parel pture textibus, Eccli. 2.. Qui zimetis Deum;cre- f d dite illi. 1. Joau. 3. ZJoc eff maudatum ejuf, ut evedamus. m uomie filii ejus &c. Unde ab In- uT n noc. XI. eft profcripta hec propofitio 16. Fi- des 1102 cen[etur cadere [ub preeceprum [peciale £ [z- & di tf euudim fe. Itemab Alex. VIIE. hzc ordine rma: Homo nullo uuquam tempove zeuetuv. elicere a&tum mf fidei, [peitg charitatis ex vi preceptorum divinorum, jm| adeas virtutes pertinentium. Porró cüm illud f d &emO preceptum fit duplex, aliud fci]icet negativum íeu prohibens, ne quis fidei myfteriis diffen- Mani tiat, aut de iis dubitet; aliud affirmativum feu pr&cipiens, ut iisdem veritatibus affenfüs actu detur;.certum eft 1:mum obli are pro femper; quia nullum eff tempus, quo ; dei myfteria fuf- 8 2dum ficienter propofita repudiari poffint : etiam aliquando quidem obligare , liquet ex fl proximé dictis. — Àd tempus veró precisé de- Tinen terminandum facit tum cenfüra ab Innoc. XI. u [f & infli&ta huic ord. r7. propofitioni : Saris ef? a- lii &um fidei . fómel in vita elicere, tum univerfalis WW dthe omnium fententia ftatuens, hoc preceptum fze- piüs urpere in vita & ratione fui, & per acci- EU dens. Nam . per fe quidem videtur urgere r. pl'Op cüm fides Catholica fuüfficienter propofita eítin- ld ld fidelibus , heereticis, & iis, qui in infantia ba- | fn Wü ptizati rationis ufüm attingunt: 2. cüm gravis Dnpr contra fidem pulíat tentatio: 3. cüm quis in Qs herefin vel dubitarionem voluntariam circa fi- W e€ Dr FIDE.J: $62 firimé dei myfteria lapfus eft: 4. cüm adeft probabile Im r mortis periculum. |Per accidens autem, ubi Ls $ fine actu fidei precepta.Dei vel Ecclefiee, üt Dann par eít, impleri, aut peccata vitari non poffünt; nit, fic feclusà fide magis aut minüs explicità, nec ndebl digné quis Deum orare, nec peccatorum in Sa- od fic cramento remiílionem confequi poteft : tiil etiam aliquando tam praves carnis contra fpiri- NT tum infürgunt motus; ut certó fuccumbat, qui T ] non à fideroburquafiverit, repreefentando fibi j Deum Judicem, qui corpus & animam gehen- m ii 1, ne addicat. Verüm de hoc uti & de actu fidei externo feu fidei um profeílione plura vide in Th. (l Morali. þä m v [ i lr ARTICULUS il. (üs [ Quorodo opponatur fides ifidelitati ? f empäw feri zþ*: i Ota 1. lnter fidem & infidelitatem op- s J pofitionem intercedere, velipía ety» j q ]i mologia oftendit. . Eft autem fecundàm com- A munem acceptionem triplex infidelitas: 1./Ve- " gativa eft ignorantia inculpabilis rerum fidei ; & lj "L eft in eo, cui fides vel fimpliciter vel füfficien- veti ( ter non eft fic annuntiata ;' ut credere poffit & n debeat. Hac quidem peccati poena eft , non AL autem peccatum , üt ex damnatione DBajans h propofitionis patet , qua ordine 68. fic dicit : din Jufidelitas puràuegativa inbis , quibus Chriftlus non a eff praedicatus , peccatum eft. o. Privativa € gt ignorantia culpabilis , habetürque in eo ; qui ; j5 quos potuit; difcere articulos fidei negligit ; ü vel cui fides fufficienter eft annuntiata ; ut cre- d Nn4 ere ss ;DE Fipr. 568 qm ea dere debeat , omittit tamen credere , quin fi- mul pofitivé diffentiat , vel ullum errorem fi* dicarc dei conrrarium admittat. .Fiec peccatum eft « pat quidem contra fidei praceprum , fidei tamen ( velc objecto formali directé non opponitur. 3. Po- vled "THva Áive coutraria antonomaftice quafi defini- pdd tur deliberatum ac pertinax judicium contra ali- i Vr quem fidei articulum ; magis autem generic? à Card. de Lueo defcribitur effe peccatum, quod qurm ex objecto fuo ita opponitur fidei aQuali , ut; Qumv) 1 quamdiu non retractatur , non poífit homo tionem habere voluntatem credendi vero & proprio fiqe, aétu fidei divinz : atque hoc contingir, quan- f m do quis vel diffentitur obje&to fidei füfficienter Ti iní propofito , vel affentitur objecto , quod fidei ] etsis t repugnare ceognofcit, vel de rebus fidei fatis L propofiris volunrarié dubitat , vel deliberaté fta- piouni tuit aut omnia aut aliqua fidei objecta non cre- fetto dere. Inde autem collipirur infidelitarem pro- D ng prietalem nec haberi inerrore inculpabili; cüm 20 hic peccatum non fit :: nec. in errore culpabili hin ad culpabilem ignorantiam fequente ; cüm in fetr hujus confortio ftare poffit tum voluntas tum at actus credendi articulos füfficienter propofitos, T & quorum ignorantia non adeft: nec in nega- t tione fidei externa aut perverfione aliorum ad Íiim falfam feCtam ,. i nepatio interna aut diffenfüs Pmnw conrra fidem-abfit; càm haec omnia, licét fint Bd gravia contra fidem peccata, actui tamen fidei Q interno non opponantür.ex parte obje&ti: nec ïqgicas in voluntate. peccaminofa, quà quis univerfim 1 mlkia audire dafïlrinam. aut fidem Chriftianamy; . Q eum PC us Dz Fipr. $69 h quií cüm ea etiam ftante dari fimul queat voluntas NTEORDI cend efficax credendi illam doctrinam , quantam eft ex parte objecti; quia fi in hoc ca(ü vel fortui- Vdei t tó vel coacté hauriret fidei notitiam , poffet r 3] J velle & etiam credere.. Porró infidelitas pro- nf d priédictanonnunquam cum heerefi confanditur; Sonttid communiter tamen univerfalis fümpta fübdi- generic&j viditur in Paganifmum , Sfudaifinum & Havefin , um, ii quorum explicationem num. 103. dedimus ; "d j quamvis aliqui ea praecisó in ordine ad revela- fit hn tionem explicantes nonnihil diffentiant. De- (pny nique /Zpof/afia univerfim fümpta eft defe&io à Pf ) qw fide priüs füícepta , atque ad unamn ex memo- ficiet ratis infidelitatem, .pro ratione fcilicet tum re- od f cefsüs tum fidei, reducitur:. in fpecie autem (l 1 & per antonomafiam eft tranfitus Chriftiani ad al paganifmum vel judaifmum ; in quo fenfü de- nyde fectio à fide Catholica ad harefin Calvini pro- timpto prié non dicitur Apoftafia. j, i 292. iVota [[. Infidelitas pofitiva , E]u'ani pl unicé hic confideramus , conferri poteft .cum dni fide tum habituali tum actuali. Comparatio- n r nem rmam hic non minüs , ac num. 57. fece- of ramus, omittimus; quód (üfficiat.nobis admit- T tiabomnibusoppofitionem demeritoriam; phy- füm ficam autem eriam addi vel negari hic nobis jes perinde fit : 2dam veró breviter faltem attin« vl gendam duximus ; : eóquód hec controverfia i Hdä communis fit circa alias etiam virtutes 'Theo- t fY n lqgicas ; 8c praeterea ad. varias virtualitates ali- ls'ï!ïiff! i occurentes. explicandas pertinere potfit. T Queritur autem , an infidelitas pofitiva circa q Nn ;j unum Dz FipE. 370 du unum articulum poffit componi cum fide : na- turali vel fupernaturali eirca articulum alium ; iitis v. g. utrum Lutheranus negans arbitrii liberta- 21 tem poffit fide divinà , in fenfü corapofito hu- fdeat fte di jus erroris , credere Incarnationem Verbi ; quam veram & revelatam profitetur? Commu- Tisd nis fententia ne pat, univerfim enuntians, non g poífe amorem e flicacem aut affenfüm abfolutum MR unius objecti propter motivum aliis commune pam componi cum odio aut diffenfü alterius, quod t füb eodem motivo continetur. Altera ex prin- nl tuts l cipiocontrario, &factà interactus virtutis per- fectos & imperfectos diítinctione, cum Ripal- grfo da , Lug. Viva , Ulloa &c. tenet , culpabiliter d r in aliquo difcredentem , h.eft infidelitate po- hntte fitiva circa unàm articulum laborantem , poffe Ls fimul credere alium fide divinà imperfectà , ; l000 etiam fupernaturali. Ubi tamen Ripalda Di 131.advertit;/bifariam hereticum diffentire po j t articulo fidei ; rmó admittendo revelationem Qünpy Dei, & negando illam efle infallibilem ; quo tricil modo difcredens articulum unum juxta omnes DA nequit alium articulum credere: 2dóadmitten- do omnem Dei revelationem effe infallibilem, ii fed negando exiftentiam revelationis aliàs füffi- f cienter propofita.Praererea autem obíervandum i eft aflen(üm imperfe&tum & minus firmum non QUs elle fidem fimpliciter ralem , quee füfficiat ad ju- tüti ftificationem hominémque denominet fidelem; erga cüm hujus nomine intelligamus ex füpra dictis V ff affenfüm appretiativum füper omnia ; qualis non € Eu z Dz Fipr. 571 n fien elt actus imperfectus , qui potilis dicitur fides um dim, initialis vel fidei inchoatio. Ti lbt 293. Diro . Difcredens culpabiliter unur;x polmo fidei articulum non poteft fimul credere alium, m Va fide divinà perfe&tà & fimpliciter rali. ^ Pro, C Fides divina perfe&ta & fimpliciter talis debet jan5, t ": appretiativé ferri füper; omnia divinz autorie abfübr - tati ac revelationi graviter oppofita: ergo ram CO(U[HUD? parum poteft componi cum diffenfü culpabili 1 qi divinze revelationis füfficienter propofitee dealio Ts myfterio , quàm parum a£tus perfectee chari- Ti ratis ftare poteft cum culpabili & pravi trans- n greffione alicujus precepti. Cozf. Affenfus fi- ii dei perfectee ac fimpliciter talis prerequirit vo- fife p* luntatem efficacem fübjiciendi & captivandi in- h PbE telle&tum in omnibus divinz autorirati loquen- yeid ti; tum quia hoc requiritur ad credendum ex u toto corde; tum quia hocexigit propria & ad- jep eequata intellectüs captivatio: fed hecvoluntas a ondt componi nequit cum nolitione credendialiquem i qUO arriculum füfficienter propofitum , üt per fe manifeftum eft: eroo. 3 0m jnite 294- DDico IJ. Difcredensculpabiliter unum | 1j2 fidei articulum poteft fimulcredere alium affene i fü fidei obje&ive divinee impefecto, probabili- m:fum ter etiam fupernaturali, Prob. 15.p. Poteft Tif quis profequi aliquod obje&um materiale vir- il tutis ex motivo univerfali ira , ut non afficiatur du erga motivum univerfàle in tota füua latitudine, d velítque ex eo rem aliquam materiz ac difficul- tatis minoris, quam accedente majore diflicultate j l] aut materià non preftaret ; v. g. culpabiliter nQ« 572 Dr Fipr£. nolens reftituerecenrum, poteft fimul velle re: nípon pGHüïül flituere decem; ex motivo juftitie: poteftami- cus eà dilectione diligi, qua « quidem non pa- l; di tiatur nepari illi pecunias , quamvis non para- R* / ta fit pro eo fübire famee & vite periculum : po- quatu nidd teít cum violatione praecepti difficilioris ftare 0 Dei amor remiffus & imperfectus , vi cujus voluntas maneat determinata ad obfervanda fa- T. gindit ciliora precepta. Ergo pariter voluntas poteft iga affici erpa divinam autoritatem loquentem ; u T ut ei prebeat affenfum folüm in iis ,. que per- fe&ctionem practicam relipionis ac fidei facilem drdn reddunt, non veró iniis, que reddunt diffici- t ln lem ; aut circa ea , que fibi proponuntur his vcl illis argumentis credibilia, non autem quo- fitis pw ad illa; que minoribus argumentis perfuaden- | tur. . Conf. /4ut. & declaratur: Potefteffe tanta p D claritas vifionis materialis intuitivee, ut exiften- tia objecti vifi fit motivum formale , diftinguen- diciu di illud ab omni alio , excludens omnem om- Mi fittm nino errorem , quo objectum vifum confun- dam cum alio; fed & poteft effe tam exiguacla- tmü ritas ; ut compatiatur errorem , quo rem non fit non difcernam ab omni elia , fed vel cum pau- 'mgv lat €ioribus vel cum pluribus confundam : fimili ratione loqui licet in materia theolopica de na- die. tura divina ; qua eft objectum formale conti- lls nens & repreefentans Bearo has & non illas cre- 0 aturas; quorum ratio eft , .quód illa vifio utra- al Ut que non. fir adeequata motivo : ergo etiam ef- ficzcia voluntatis circa aliquod motivum poteft ergq ipfi morivo effe adeequaté vel inadeequaté. cor- E fe- Dz Fipre' $73 lvl refpondens, ita, ut componatur vel non com- pl ponatur.cum nolitione alterius objecti materia- lis ; cui illud motivum commune eft.. ProP. 24. d Donpa . 'S. Aug. L. de Patientia cüm queefiviffet , lom: quantumSchifmatici patientia pro Chriftoac ves [orisin ro fidei articulo valeret; & an donum Dei effet; vt cap. 27. fic refpondet:' /Veque emim bocnon efl Lo- tv muimn , ut eredat bomo . etermo [upplicio [e elfe pu- nspot uieudum ; 'fi uegavevit Chriflum , &9 pvo ifla. fide qualecunque fuppliciumperfevat , €g' contemaat bu- Querm, quye manmum. . Proinde ficut negandum mon eft , boc etiam 1 f effe domun Dei, ita iutelligendum efl , alia effe do- nt dl na Dei filiorum illius S'erufalem ,. que fuvjum &- ntur beva eff mater moftra... Ergo fides hujusmdi ho- amqu minis alium articulum negantis, . patientiáque pro veritate illius eft actus fupernaturalis; quia vt sf phrafi Auguftinianà actum aliquem effe donum ratftt Dei idem eft ac effe cumauxilio pratize füpernae elicitum , üt toto hoc libro aliíísque inlocis ma- lt nifefté docet. m t Huic adde fententiam S. Chry- uf foftomi de fide introductoria num. 77. recita- qiguedï tam & expofitam ; item Auguftini L. r. adSim- am If plic. q. 2. fidem inchoatam & imperfectam di- ny ftinguentisà perfe£ta & aucta, quam utramque i tamen L. de Pradeft. Sanét. C. 2. donum Dei T. a effe contendit. . Copf.. Deus hareticis ac infide- COO libus confert auxilia füpernaturaliaad falutariter a operandum ; üt d. in tr. de gratia: ergo etiam ad fidem tum articuli; quem pofitive. difcre- u um dunt , tum articuli, quem verum exiftimant : ergocüm aliunde inter fidem iftius imperfectam jl ? & alterius. diflenfüm non detur repugnantia D. phy- [ U Dz Fipr. $74 ffom ; phyfica, poffunt concipere ex auxilio füperna« turali fidem unius articuli imperfectam & alte« t em " rius diflenfüm ; prafertim cum gratis ac fine fundamento afferatur lex Dei , negans füper- tat& nf Tachara naturalem concurfum ad credendum unum ; ubi aliud culpabiliter non creditur. Dixi: Pro- Q pro] babilitev fupevgaturali; quia ad preefentem qua- fl p ftionem pro nobis decidendam etiam fufhcit f( inodó detur affenfus naturalis propter revelatio- fdy: | nem divinam, fiquidem & hec vera fides ob- 1 wie je&tivé divina dici poteft, àt ex difp. rmaliquet. : b 295. Ob coutra yii.. A&us perfe&tus v. g. Q8g temperantia inunamateria componi poteft cum Mu actu intemperantig in alia materia ; actus per- Ti fe&us fidei humanee , aut fcientiee ftare poreft piacoi cum pofitivo diffenfü in alia propofitione ; & M x fic de aliis: ergo idem pariter contingere poteft fez f circa fidem divinam. Cozf. J. Affeníüs intelle- MC &tualis fidei ex fe non eft acceptatio nequidem lt virtualis omnium revelationum , quz füfficien- eipe ter proponuntur: ergo neque pia affectio eft m ejusmodi acceptatio ; preefertim cüm obfequi- üp, . um & cultus fidei erga divinam autoritatem fit Oi intelle£tualis ; adeóque , quod ad intellectum itim non fpe&at, nec ad obíequium & cultum fidei torts erga divinam autoritatem pertinere cenfeatur. impo; Conf. .11. Quamvis hereticus faceret contra itel cultam divini teftimonii, fi illud admitrens ne- t garet veritatem revelatam, tamen contra hunc hüü [i; cultum non peccat fi neget exiftere teftimo- Vtten nium divinum ; ficut homini loquenti irreve- Qdj £ens non eft, qui duntaxat negat eum fuiffe lo- UT cutum ä m ADXE FIIDE. $75 LO'(UPQ('!« cutum : ergo negatio hujusmodi componi pe. m d teft cum affenfu fidei perfecto alterius mytterii. ii5 l Conf.. 117. Si a&us fidei perfectus cum infideli- hts i tate non foret compoffibilis , fequeretur , quód I Q Zacharias difcredens aut faltem haefitans de fn- J D tura prole, fibi ab Angelo prenuntiata, ami- ( fiffet perfectam fidem circa alia myfleria, ad d fidem Catholicam & univerfalem pertinentia : "t fed hoc minime videtur dicendum: . ergo. s R. V. Conf. Preterquam quód dentur di- malgi veríe fpecie remperantie , autoritas hümana us non equaliter fit vel perfpicax vel verax circa yellat rem quamcunque, pro diverfis conclufionibus du requirantur divería demonítrationis media ac t pit principia ; cüm tamen autoritas divina fit om- (one d nino eadem , & revelatio fupponatur zquali- ii rE M j ter fatis propofita : Univerfim JD/[p. eft ; quia p ii nec temperantia ; nec fides humana, nec alia p hujusmodi exigunt!aut connotant. voluntatetrt fufteh efficacem univerfalem, amplectendi omnia ob- & d je&ta materialia fimilia, qua fübfunt eidem mo- tivo, cüm appretiationem füi motivi fuper ia iten omnia non dicant : at veró actus fidei perfectee leit ac fimpliciter talis eft appretiativus divinae au- um toritatis füper omnia , atque hinc voluntatem Y importat efficacem ac üniverfalem fübmittendi Dd intelle&tum divinz autoritati, quotiescunque 12 Dei teftimonium fufficienter proponitur ; quia du hoc fic propofitum contemnere gravis eft irre- ii verentia , quae cum illius fümma appretiatione conciliari nequir. . 44 Corf. £. .N. Conf. Quam- t j vis affenfus fidei intelle&tualis implicit& ac vir- tua- citif ss l | Dz .FIDE.. $76 h. rualiter faltem affirmet; verum effe, quidquid Deus revelavit, quatenus datur propter in&ni- |tim Qy tam autoritatem , üt in omnibus infallibilem ; | d np non tamen affentitur eriam virtualiter rantüm ponin a Yerent t exiftentiee cujuscunque revelationis füfficienter L: propofitee ; tum quia interdum aliàs continge- ret hunc affenfüm implicitum effe falfum, ficut 3 accidit fübinde proponi fufficienter üt revela* pinpr tum ; quod reipsà revelatum non eft: tum p ts quia ejusmodi virtualitares in eo fundantur quod motivum hujus actüs commune fit acti« dl li bus vel objectis aliis : jam veró cum motivum fisine intrinfecum affentiendi divinzee revelationi ex fit,&e dictis difp. pr. firexercita revelatio divina heec Wt reipsà exiftens; hec veró non adfit cuicunque & Go revelationi füfficienter propofitee ; patet moti- poyrai d vum affentiendi huic revelationi per actum fi- tielpe dei non effe commune revelationi cuicunque ltaran füfficienter propofite. taque oppofitio a&tüs & tj ubUS Q'gd fidei perfecti cum infidelitate formaliter confi- ftit in pia affe£tione & voluntatis imperio uni- m verfali , efficaci & appretiativo divinge autori- E tatis füper omnia; atque hinc illud faitem vir- ftrgn! tualiter dicit: volo fübmittere intelle£tum cui- (tn, libet revelationi füfficienter propofite ; licét | ?Mïïfï'a | actus fidei nequidem equivalenter dicat : am- Y plector üt ver? exiftentes omnes revelationes f fatis propofitas. -4d Prob. * Obfequium Vüre nihilominüs dici poffe intelle&tuale, licàt inipfo | tsf affenfü formaliter non confiftat ; . quia faltem AUU * D circaaffenfum tanquám materiam ipfiusobfequii | D P f N & cultüs Veþf:zftlr. «dd Conf. 1. s. ad. Hf. Dz Fipbz. $77 "d. £2 prob. Ad fümmam enim erga teftimo- Jpteri nium divinum reverentiam intelle£tualem fpe- Valb &ar recipere illud übicunque füfficienter pro- er t ponitur credibile: ficut enim non absque irre- [uf fent verentía refpueretur teftimonium Repis, ubiil ico lud prudenter & rationabiliter proponeretur efz fum, x fe regis; fic idem in noftro cafü locum habet !ni JN It potiorijure, cüm Deus fidem exigat, quoties- [i cunque faüs credibile eft. ejus teftimonium ; füvtatt undediflenfum femper pofitivamirreverentiam ] üt'z:ä» eífe colligitur. — 224 Cozf. 171. 3. IN.M. Zacha- rot m ..... riasin ea héefitatione, quz minüs deliberata dotigni d fuit, & ex inconfiderantia proficifcebatur, non livina peccavit graviter, üt Corn. à Lap. in C. r. Lu- tU c& exponit; adeóque illa non fuit pofitiva & t m propria infdelitas, cui duntaxar fides appretia- «duri tive füper omnía praviter oppofita tendens con- trariarur. . Idem refponderi poreft de Sara Ge- d i aäïï»' nef r8., que dubitáffe etiam, fed fine mino- zibus credibilitatis rmotivis, ia de revelatione per aro Ut angelum facta videtur, ? auto? 296. Objic. cont. 2d. Apoftolus . ad "Tim. v. m jacturam fidei com parat cum naufragio, dicens: tum d Quidam vepellentes bonam confcieutism civca fidera [2 Jk'äf vafragaverunty &C.6.deerrantibusinuno ar- qiu ticulo ait: Si quis alitev dicit , fuperbus &ft 62 mi-- dil f CLens. ii No mine naufrapii autem & illà ne- J gatione nihil fcientis videtur fienificari amiffio zil PU omnis fidei & auxiliiad credendum. | Accedunt " ia li $. Aug. L. t. cont. epift. Parmen, C. 7.; affes o fens hzrericos non re ipsà; fed folo nomine ef- M i fs Chriftianos; &S. Thorn .$.in Q jl 2 ïls hic q: $. à €Orpi N Dr Fipr. 57* Unde manifeftum eft; tordiur €orp.fic concludens: ; uód tal ishzereticus circa unum articulumfidem portum gnon habet de aliis articulis, fed opinionem quan- tholcis Herenc dam fecundüm propriam voluntatem.;, Conf. À. Non poteft intelle&us affirmare, quàd Pe- T f hii f trus fit rifibilis, quia eft rationalis, & cogno- fcendo fimul Paulum effe rationalem, negare; Vrf uód hic fit rifibilis: ergo neque poteft intel- w le&tusaffentiri v. g. Incarnationi, quia hec pro- TIeTCAnt r füfficienter üt revelata, & diffentiri fi- ponitu s mul E uchariftie, quam cognofcit fufficienter Cl üt revelatam effe propofitam; adeóque ne im- d m perfe &us quidem fidei a&tus cum infdelitate Ti ftare poteft. Couf. 1. Qui deteftatur unum dfefo0 mortale ex motivo univerfali, ac omnibus com- Ym n muni, implicité ac virtualiter deteflarur omnia hi ^ v mortalia, atque hiric nequit fimul habere com- fi placentiam in aliquo tnorrali: cujus ratio eft, tl quia libertas voluntatis nequit feparare virtua- j [anqu lem inclufionem unius in altero; üt patet in ef- m ficaci amore finis, circaquem licét libera fit vo- u h luntas ad arnandum & non atnandutn, non ta- &f men poteft effi caciter amare finem, & fimul k nolle ponere me dia Ergo pariter id obtinet in qu L fide. , "PT E. ad arg. IN. Hunc fenfüm erui ex Scriptu- ! ll ra. Comparatio enim hereticorum cürn nau- lt frapantibus non eft adequata, quandoquidem tf aliàs illi deftituerentur ornni gratià & illuftratio- T ne etiam ad refipifcendum aur ad eliciendum : T quodcunque bonum: confiftit itaque hoc nau- li erna- Witu fragium in ja&qra omnium habituum fup tura- | | DE FIDEA f £, s , tlumán turalium, .ac. difficulrate appellendi ad filutis portum; nemqe tholícis. quz in haereticis miajor eft ac in Ca. Idem refpondetur ad alium textum: 1 U Hsreticus enim dicitur nihil quih fciens, tum quia licét fübinde habeat a&tus, t amen fpoliatus eft & am habitu fidei & fcientice füper naturalis: tum quia » DOf actus fidei & affenfüs in illo uf n adeó infirmi & im- perfecti fünt, ut fcientie appellationem non firaa ^ inereantur. jfent Quod ad autoritatem S. Augufti- (f ni fpectat , cum illo etiam nos confentimus; Chriftianus e nim re ips is duntaxar eft, acdi- Qje i nfiddtz ci meretur, qui nulla in re à profeffione Chri- fliana deficit. S. Thomas veró vel loquiturde ur ün xeretico , qui negat veritarem , fatendo effere- busct velatam , quia non tenet revelationem metas r r phyficé cum veritate connexam, üt exponirRi- t d T0 palda, propterea quàd S. Do&or pro ratione affipnat, quàd is non adh ereat prima verira- e Vi ti anquam regule infallibili; ve ] folàm necat u fidem perfectam & fimplicite r talem, ür indi- m cat in refponfione ad 1mum qni ex f. d. etiam nos fübícribim us. : in quo utroque "d Couf. £. &i E. JV. Conf. Dif). eft ; quia dum intelle&tus di- j cit: Petrus eft rifi eft ac fi dicat: bilis, quiaeft rationalis; idem omne rationale eft rifibile; cürm i in illa caufali i mplicité affirmetur neceffaria con- j il nexio adeóque omnis rationalis cümn rifibili : o unde fequitur, intelle&tum affentiri motivo in pl tota füa latitudine, atque hinc dicere non pof- & Paulum m quidern effe rationalem, non tamen j j rifibilem. Simili etiam modo , qui dicit v. ff Incarnationem effe'veram, quia revelatae & "up:u ! o2 ,nequit Drz Fipt. 480 fefas t nequit dicete Euchariftiam effe revelatam, non dfenfis, veram; dicere nihilominüs poreft, Euchari- ftiam nec revelatam nec veram effe, quamvis foret f hs aliunde füfficienter ür revelata proponatur. In- telle£&us enim in fidei affen(u, Incarnationem Qtolos: A gon affirmat, quia eft fads propofita, fignifi- eante à quia motivum affensüs, fed fignifi- Quf ( mda cante puram conditionem & approximationem motivi, quà po(ità, sequaliter etiam pro Eu- tins; fodes ] chariftia, voluntasliberé adhuc, licét impruden- k ter imperare poteft affenfum Incarnationls pro- d pter fidei honeftatem , ita ut hanc velit limita- te, nec in tota fua latitudine, nec prout com- t p munis eft affenfüi Euchariftie. — 247 Corf. L D. Aut.. Qui deteftatur unum morrale efüicaci- 1f Ál j ter efficacid adeequatà & in rota latitudine mo- (; üvi &c. C. efficaciá dunraxat inadaequatà & re- [v ftri&dà N. — Ad rationem JV. /Z/- univerfaliter d fumprum, cujus exemplum tantüm locum ha- lt bet in efficaci amorefinis, dicente efficaciam ad- V A r seequatam: contrarium enim lique t ex aliis eX- 0l ii DO emplis num. 294. allatis ; & ex illo abfürdo, quód aliàs actus quiliber honeftus, ob confor- Q W mitatem cum ratione elicitus, effer retra&tatio pl cujuslibet peccati priüis commifli, nec conjun- füen Sed de QUam gi poffet cum aétu rationi difformi, Doinjs his in feqq. redibit eriamnum fermo. r 297. Infl. Qui difcredit aliquid cum pravi irreverentia in divinam autoritatem ; non cre- DT dit aliud myfterium ex folo motivo reverendi Lf divinam autoritatem, fed ex totivo v. g. ma- Dtenr oris faciliatis; commodi &e. Ergo talls ai- N -^ - Dr Fipz s um t fenfus nequit effe fupernaturalis. Conf. 1. Si , bun affenfüs, quo hareticus credit incarnationem , foret füpernaturalis, in eo non deftrueretur ha- ; Qu onanr. bitus fidei infuüfüs; cüm in hoc caíü non effet TP otiofus: Sed hoc falfum effe con(tat ex 'Trid. Seff. 6. C. 15. Ergo. Cozf. Z7. Non dantur a- d ii &tus fidei füpernaturales , qui fint formidoloft QDADOTR & fündari tantàm in notitía probabili revela- npo D tionis: ergo nec dantur fidei affenfus fü perm z turales imperfecti & rninüs efficaces. impnldenv tion E. /V. 72. Facilitasilla velcommodum non Jit li eft ratio motiva affensüs , fed duntaxat remo- Ut 0 tio impedimenti, quód aliàs vim motivam ims pediret; & limitatio etiam affensüs ex remiffio- li c efitt ne efficaciee in piaaffe&tione provenit, ficut dif- dinem , fufio ejusdem fecundüm omnem morivi latitu- at dinem ab adequara affe&tüs & voluntatis effi- cacia ortum habet: ex quo non minüs quàm vtl x* ex allatis füprà exemplis falfitas afferti detepi- qunt tur. 74d Conf. . IN. M. Habitus fidei deperdi- D tur ab Haretico demeritorié, & ob fpecialem Bard indigniratem ; undeadjunéta ratio hic nihil evin- cit, prefertim quód id etiam oftendant exem- n pla aliarum virtutum infufarum: habitus enima ml fupernaturalis temperantie, mifericordie &c. a [ quamvis in peccatore otiofi non forent, nihilo- minüs à nullo reflare dicuntur. ^ Ubi veró im T2 abfentia habituum eliciuntur a&tus fidei, tem- perantie &c., horum füpernaturalitas habetur at vel à gratiee auxilio tranfeunte, vel ab omni- ,f potentia Dei fpecialiter applicata, prout in Tr. 11 de Gr. explicatum fuit. Ad Qonf. H. v N. Qos3 Gonf. 382 Dr Fipx. enforae Corf. Difp. eft 5 quia formido vel eft culpabilis vel inculpabilis: fi ymum; eft pofitiva infideli- m tas, quia fecum importat judicium erroneum ais Wi de incertitudine motivi; implicat autem actum articos] fidei füpernaturalem coexiftere infidelitati pofi- witionr eutibrs| tiv& circa idem myflerium: Si 2dum; adhuc nequit ftare cum fide füpernaturali circa idem n myíterium; quia affenfus formidolofüs eft im- tn df perfectio effentialis & intrinfeca ipfius affensüs, mspmo] nec captivatio intellectüs circa idem myfterium, Tiemm. cui aflentitur ; adeóque nec füpernaturalitas vebluf fimpliciter nec fidei füpernaturalitas convenit e- fpimt jusmodi affenfüi. Similia non fünt inactu fidei n n accidentaliter imperfe&o, de quo nobis fermo W i eft; ac preterea patet, poffibilem effe affe&tum in, d füpernaturalem in aliqua materia, qui compo- f fnf natur cum amore prohibito circa aliam mate- todim riam, licét nequeat conjungi cum amore pro« 24is] hibito circa materiam eandem, 0 | gm, Quzmzs. Quis feufus fi Ceufuvarum Theo- fj OgtCavum s 298. Nota, Cenfurahic fumitur pro nota f,fälihfe xel T q $nal& doctring, feu pronuntiatione malze qua- ä?. h litatis aliquam do&trinam vel propofitionem af- f& o ficientis: "Theologica dicitur, cüm mala ejus- p modi qualitas eft nociva fidei; quia üt 'Theolo- Quj U gie munus eft tueri fidem, fic etiam ad illam i Q Ípectat doctrinas fidem leedentes notare: exof- il ficio inuritur à Summo Pontifice, Epifcopis & Quaefitoribus fidei. Md Pro diverfitate graduum, n quibus propofiio fidei opponitur, diverfa etiam Cen« ML*) 1 Dr Fipr. 535 Lalpdg Va ii eenfura eft, cujus varice fpecies & exempla ex^ tant in Conc. Conflantien. Seff. 9. & r5. arti- SETOnR tem dm culos Wicleffi profcribente, in Bulla Leonis X. articulos Lutheri abolente, in damnatione pro- Mp pofitionum Bajanarum, ac in quibusdam De- fm; d cretalibus Pontificum. r Atque fecundüm hanc ipfam graduum diverfitatem . triplicem cenfüra- fos d. rum claffem ítatuimus; ubi ad rmam reduci- Id mus propofitionem hareticam , erroneam, blaf- nyltam Tafitz phemam, impiam & fchifmaticam; ad 2dam veró fufpectam & proximam herefi aut errori, OW apientem harefin; ad 3tiam denique fcandalo- adtà fam, maléfonantem, piarum aurium offenfi- Jisfm vam, fimplicium mentium feductivam, fedi- a tiofam, & temerariam. In harum explicatione r non fenfüm qualemcunque íed fidei duntaxat m m» oppofitum attendimus, &unum ab altero, qui yure f ab aliis fübinde confunditur, fecernimus, fpe- ando ubique obje&um magis, quàm füb- jectum. T 299. & 7. Propofitio Hereticaeft; quce con« trarié vel contradictorié oppofita aperté eft ve« yot ritati, quam certó conftat effe revelatam feu de at e. Erronea eft, que opponitur vetitati cer- fem t& certitudine theologicà; fic autem certa dici- m tur à plerisque veritas ea, que eft conclufio [ ! theol ogica feu evidenter illata ex propofitioni- " li jl us, quarum altera de fide altera evidens eft : ,ai 2b aliis explicatur effe ea, quse re ipsà de fide ( non eft definita, communi tamen confenfà fi- j delium habetur tanquam contenta in SacrisLit- jepum icris, aut Conciliis, aut traditione Apoftolica. ( Oo 4 Blafphe- Dr Fipt. $84 P quon t Bla[phema eft ,. quee injuriam & irreverentiam immediat$ aut mediaté contra Deum vel San- ia éios continet; hzc fi cum fidei arriculis fimul du pr pugnat, bla(phema heereticalis dicitur. Impia CUP r ert eft, qua contra verum ac debitum Deo vel San&is cultum pugnat, illíque detrahit. — .Schif- yt ] a2uatica eft, quee nata eft, quamvis fine hereli, (ictu, lia inducere vel promovere Schifma, h. e. fepara- iionem Ecclefize à füo capite. fiitpp findvi |.300. R. /7. Propofitio fufpe&a à quibusdam Afümitur quafi genusrefpectu fubfequentium cen- m p fürarum hujus claffis, dicitárque ea, que vi- lp xletur innuere aliquam herefin vel errorem : odf «quod fi proximé fiat, dicatur proxima vel he- fs xefi vel errori; firemoté tanrüm, dicatur fa- ficm &i f ;piens herefin vel errorem: ab aliis feorfim & tanquam fingulariscenfuraaccipitur; inter quos fihilom xamen aliqui eam extenuant; 'ac infraillam, qua profem fapit herefin; diminuunt, volüntque eam di- r m Xi, de qua tantüm fundamentum adeft fufpican- di herefin vel errorem: aliqui veró, extollunt & i proximam poft erroneam ponunt , dicüntque fi R eam, que opponitur doctrine facra non cer- gl tó quidem & communi confeníü, fed probabi- filad liffimé & juxta plerosque in Scriptura aut trae n &litione contenta. Proxima beve[i vel errorz Üim, eft, quam quidem non omnes , plures tamen Ptaly & graves Doctores cum gravi fundamento di- td cunt effe haereticam vel erroneam; quia ipfum t proxümiratis vocabulum maximam indicat pro- fttà pinquirarem, qusealiter explicari nequit. $2- fa opter ol p—z'mls'b;erïeþgz vel errorem eft, quee five pr veroa Drz Fipr. ;85 SVerentm verba aut materiam, five propter locum , teme m vll pus aut perfonam , five propter circumflantias culs fry alias prebet fundamentum probabiliter judi- r hi candi,. aliquam hcre(in vel errorem effe in au- n Dow tore, ex qua vel quo talis propofitio procedat. TR 301. R. ///. Propofitio fcezdalofa univerfim te nj dicitur, quz affert occafionem ruinze vel faci- «fpi litatem cadendi in herefin, errorem, vel alia fideioppofira: magísque fpecialiter dicitur, quze um in individuo & praxi damnat bonos fidelium YO mores piásqueé confüetudines à Preelatis Eccle- jgs fie permiffas & communi fidei inftructione in- RTEK troduétas. Male fonans eft, quae duos habens ivl fenfüsproprios alterum Catholicum;alterum hae- (atür rTeticum vel quàcunque cenfürà damnabilem, rf fed in fenfu damnabili frequentiüs fümnitur, & nier s nihilominüs absque explicatione vel exceptione "T. profertur. Pierum auriumn offenfiva eft, quee eano repugnat communi fidelium exiftímationi, in lii quam eX pietate do&trinee facree coriformi in- t ductifünt. Simpliciuui mentium fedutliva eft, quee g füb fpecie & vclo pieratis ac doétrinze fanee fe- n d ducit fimplices animos à fidei doctrina. — .Sedi- o ziofa eft, que in Ecclefia vel populo Dei viam a fternit ad negandam veldiminuendam obedien- tiam, maxime Ecclefie, Pontifici; Conciliisac m f tzmep Preclatis circa res fidei ab iis propofitas creden- qo d- das debitam. Ztmeraria eft, qua communi ] ipfum Patrum fenfüi opponitür, aut fine füffcienti fundamento fimili Do&torum confeníüi repu- :.at PIOA 2 gnat in materia theolooica íeu in rebus, quae e &illatione ex prin« ;,oprcr aþ humana ratiocination « O05 cipiis $86 'Dz Spz: (em, Ài cipiis naturalibus & fidei factadependenr. Hane stits a pofitiv? temerariam dicunt, cüm alia privativé dve mal temeraria dicatur, que» quidem Patribus aut Doctoribus, eó quód hi rem nec in communi p mb dTI4 nec in particulari tractárint; non contradicit ; tilre temeré tamen ac imprudenter fententiam pro- MY nuntiat: fed poftremam plerique confundunt cum improbabili, quaetamen nota, nifialiquid &dqu ms, üc- ex aliis füprà enarratis participer, inter cenfü- Bdem. ras theologicas non refertur. Quse de habitu fidei addenda in procemio qim : | i, O dixeramus , Difputationi rmae infpería funt ; | ubi de Virtutibus Theologicis preecipuas qua- ! ddn ftiones refolvimus. lutn DISPUTATIO IV. : y. N De Spe. o W!'!! (t CAPUT L ?WFJQ&I l falogi De Natua d* Objetío Spei. Nsin Um ad alteram Virtutum Theologicarutm, NI le]iaï C Spem nempe, explicandam tranfimus; ex ipfa materize pertractandee propofitio- qum;: ne elucet; nobis nec de Spe latiffimà fumpta; ig&o l nec de ea metaphorice accepta fermonem efle. TV pto Hinc quadruplicem Spei ufürpationem in pro- Qd r fanis aut fàcris Scriptoribus occurrentem hic Qd jj wrerimus, quarum prima pro exfpectatione, Nj 3 pu tu:mh e. firma apprehenfione boni acquirendi a CIH. " u Dr Srr. ler. H $87 Clem. Alex. L. 2. ftrom., altera pro affectu ap- à priye petitüs circa id , quod exfpectatu r, five bonum rb 4 eid. COmmttut five malum apud Virp. L. 4. ZEn ; tertia pro ipíà re bona ac futura fperanda ad Rom. 8. & Yi ad Tit, 3., poftrema pro causa efficiente fpei fim p noftre five principali, five inftrumenrali Pf 6o. Of & Jerem. 17. refertur. — Ut enim agentes de fi- ii de, ad ejus actum duntaxar & habitum attendi- f canfe mus, fic & hic Spem tantàm actualem & ha. bitualem examinabimus. In quam rem primó proffmio quidem ejus naturam datà definitione expone- a li mus, poítea veró ad pleniorem cognitionern us Q objectum rum materiale tum formale afferemus, ARTICUTUSI - Quenam fft natura £5 302. notio Spei Theologicee ? Ora, Spes | r oprie talis fed in genere juxta D. i h omam r, 2. q. 40. a. 2. in Corp. defícribitur e ffe mozus appetitive vir- Tutis , cor, /fe polffdilis a. 4 uens apprebenfionem boni futuri , avdui ipifete Ex hoc Philofophi jam & Theologi plerique pronatura fpei. cognofcenda varias in obje&toc litates exigunt. onditiones , & in actu forma- (utufi Conditienes quidem fünt, ut Yi obje&tum r. fit 4 onum aliquod ; quia fpes tan- yítt quam actus profe cutivus nonni : fi bonumpro ob- m jecto habere poreft ; cüm malum fugee, non ve- pde tÓ profecutionis o bje&um fit: a. abfems, íeu quod necdum habetur; cüm f ult& fperetur jl o quod jam poffidetur, nifi forte ejus praefentia Lu'one» poffidentem lateat per errorem: 3. arduum feu p cum aliqua difficultate in obtinendo conjunctumg J Áüicut Dzr Srr. $88 hr Trde ficut enim non timetur malum , quod nullo ne- otio declinare vel depellere licet; ita nec fpe- mare rare quis dicitur res minimas, aut facillimas; tione ho quas obtinere ftatim, üt voluerit, in poteftate Cop r habet: 4. po[fibile obtentu , & probabiliter obti- r qi nendum: quia quod quis cognofcit, à ,vel s onam dubl nullatenus obtineri pofle; vel certó non obten- tufn iri, id quidem defperare poteft, fperare um autem nifi imprudenter nequit; cüm a&tusfpel wünrt i füpa prudenter conceptus non poffit ferri in impof- fibile, vel in aliquidj quod certó cognofcitur ! t non effe obrinendum: Poffibile autem , üt inquit |ten &t l D. 'Th. 2.2. q. 17. a. 1.; eff ttobis aliquid duplici- Ua I j RU Ol zev : uno modo per uosmet ip[os , alio modo pev alios. His veró obje&ti conditionibus quadruplex etiam l Pmdeme' Et qui- G formsliras in actu fpei correfpondet. dem ratione rmi aror feu complacentia in bo- | p | firea no fperato requiritur; quia, üt S. Th. 2. 2. q. 17. à. 7. notat, fpes & omnis appetitüs motus Qdem examore derivatur: ratione 2di defiderzzm ; tum Wi d quia ad eandem virtutem aut facultatem perti- tj net amare bonum, & amatum defiderare: tum * It quia fpes ex communiflima acceptione morum X i voluntatis tendentis ad boni abfentis confecu- d tionem fonat: ratione 3tii ere&o animi feu effi- PU €acia volitionis & conatüs voluntatis, non ob- Batüm, ftante difficultate profequendi bonum & media (Onojn ad illud confequendum adhibendi; cüm enim Qüpr fpes nec-objecti arduitatem, urpore quee ratio- Y nem boni non habet, appetat, neceam etiam fu- li T jat; aüt ejuscauía ab objecti profecutione defi- Qs "- D fn ltat;deber contra iflamappetirum exigerejüt ver a Ds S»z. $85 dub ba Tridentini Seff. 6. C. 6. innuunt, & confir- du mare , ut ilam contemnat ac füperet: atque ra- feclins rione hujus fpes; üt S. T 1.2.9.25. 2 D. n pocde Corp. ratiocinatur, quatenus füpra defiderium lt d addir quendam conatum. & animi elevationem ib ad bonum arduum confequendum, in appetitu Buf 1 iraícibili refidet ; quiaanimus difficultatibus quo- l, p dammodo irritatus , quibus quafi feprum pro- duf ponitur bonum, ftimulatur & accenditur adil- las fuperandas: ratione 4ti //ucia feu alacritas j inïmpof- pondt animi conjuncta cum certitudine aut quiete fal- D " tem & exclufione timoris inordinati, ne diffi- '/ld(lllhh culrates reipsà non fuperentur, & bonum defide- / fü [ ratum obtineatur; quia absque. fiducia eàque plexetig prudenrer concepta fpes in temeritatem velau- k T daciam degeneraret, vel certé languida foret; i? ac prorfus excideret, x his porro tres pofte- ^ ( l TP riores actui Ipei effentialesfünt, amor autem & j n5 quidem concupifeentie, feu quo amatur ali- n quid üt nobis bonum , vel preefüpponitur vel empt includitur in defiderio ranquam genus in fpecie. je; tU Preterea veró quoad rem ipfam perinde fe ha- emot ber, an illae norae characterifticee fpei dicantur confc:ï' f effe folüm formalitates unius realiter actüs, an attustres realiter diftincti pem tanquam agore- T. o gatum conítituentes; quarmvis pro definitioné k medii concinnanda prior loquendí & cogitandi modus "T aptior omnino facilé ex dicendis colligatur. 303. Dico l. A&us Spei Theologice eft de- g I! quno fiderium efficax & fiduciale boni ardui üt à Deo obrinendi. Pvrob. Quiaper hanc five definitio« gt* ,e)ü[vcf' nem five defcriptionem fpei natura & effentia- es | $99 Dz S»r. | itose les notze fàtis exponuntur; actus fpei diftinpui" tur ab omni alio ; ratio theolopica füfficienter in- | 0rum. qua dicatur, àt ex fingularum vocum confideratione liquet. Nam z. Defiderium obtiuet hic locum n fttpts generis proximi, quod cüm dicat motum ap- petitüs rationalis, fpem à paffione neceffaria ae Torum C p fenfitiva diftinguit; cüm dicat actum profecu- tivum, diftinguit à timore; cüm dicat extenfio- Qd LL nem appetitüs ad objeétum, üt S. Th. loco pri- iüm num. pr. laudato loquitur, & à fimplici n 2. Effcas üvirt complacentia & à gaudio diftinguit. botji avdui praedicatum proprium & differentia- iri, ) T &po le prius continet; tum quia per hec vocabula indicatur animierectio: tum quia per ea fpesdi- (o; ol J Q ) ftinguitur partim à defiderio inefficaci, partimà defiderio fimplici feu profecutione boni abfoluté Ünia Onrrs E futuri, aut futuri fineomni difficultate ad libitrum defiderantis. 3. Fiducial exprimit alterum Iheologi( " predicatum proprium ac differentiale; quia & QFUC WTO er hoc poftrema formalitas diferté exprimitur; im f lm & fpes À defperatione non minüs, quàm à te- ineritáte ; audacia & praefümptione diftinguitur. As | s d 4. Dicitur: Zoni àt 4 Dco obtinendi, per quox ratio actüs theologici defignatur juxta fentene Wo ts tiam D. Th. hic q. 17. a. 1. in Corp. dicentis: J quantum evgo [peramus aliquid àt poffilile üobis ln c per divium auxilium , [pes moftva attigit ad ipfum Q0n u JDeum, cujus auxilio inuituv. Sed de hoé 15 fenr Iw plura, ubi obje&tum formale fpei declarabitur. 304. Dico [7. Habitus Spei Theologicee eft Vind virtus per fe infufà difponens & elevans poter- Wt Biam ad actus fpei füpernaturales proxime de- g Ícriptos Dzs S»r. 591 el diüfngwj' criptos eliciendos. Prob. explicatiome terri- fiietter morum. Spes enim habitualis c;r. eft; rum ndenn quia facit bonum habentem fe, ju : | illud Pf t lichs 33. V. 9. Beatus vir, qui [perat ia eo: tum quia mnotn o facit opus bonum , utpote honeftum, & repulae vecdini morum conforme, üt infrà oftenderur. Eft m ls per fe iufufa, àt prater dicta num. 39. liquetex t ep. ad Rom. 15. v.13. Deus a Spei vepleat hg vo$ onmi gaudio e? pace n crede ut abunderis lm z [pe eg virtute Spivitüs Sauti. Orro ejustno- D di virtutem djfpoyere ac elevave ad a&us fuperua- ]if Zirales, patet ex natura habirüs & virtutisDifp, Cvocdd 1m. expofita, ubi & alibi etiam ex 'Trid. Seff. 6, fs Can.5.oftendimus füpernaturalitatetn a&tüsSpei. 305. Offrva. Fidem effe virtutem à Spe ; pitt jb diftin£tam, faris oftenfum eft num. 44. & 64. Yl contra Hieterodoxos, priorem illam virtutém jr dl theologicam in fiducia fpeciali reponentes. Ab hoc errore quantümvis alieni Catholici quidam s qui gprimimïi fpem faciünt effe vel actum folius intelle&tüs, unit vel falrem potentie hujus non minüs, quàm vo- untatis, fed perperam. Nam licét & hi ftu- iil « deant diftinguere actum hunc intellectüs à fide, & nos concedatnus pramitti judicia de mero- du Qd ratis nuper objecti condirionibus; ex nullo ta- WP / l ien capite fpes actus. intellectüs dici poteft: / L ( h md,þ?lm non quidem ratione defiderii, utpotecujusmo- i dus tendendi fcilicet profecutivus, & objectum Warabi!llf- formale nempe bonitas, plan& difcrepat àmodo tendendi expreffivo & motivo intellectionisfeu gicæ ( Veritate: nec ratione erectionis animi; uütpote od m quie actus eft apperitüs irafcibilis generose af- für- fron d $95 Dz S»z. fürgentis contra arduitatemboni, & oppofitus quidio tam timori quàm defperationi; qui aétus duo ld qu oflremi m , omnibus fatentibus, ad volunta- b aven tem pertineant, fpem quoque illuc referri ne- fts r ceíse eft; quandoquidem fecundàm Philofo- u Wridof phum in Categ. contraria fpectent ad idem fubs je&um: nec dcenique rationé fiduciz aut firrmni- vit n tatis; tum guia prior fpei formaliras non eft à s frmid intellectual ve vivax tantüm perfuafio aut Hümer » fides de bo ffibili , fed affectiva, & alacris F lr volitio boni illam intellectualem praefüpponens: Dx ob - zum quia firmitas fpei ac certitudo non eftfor- hE fnalis, feu affirmandi aut negandi, fed illativa, Ti i aut ür S. Th. hic q. 18. a. 4. inquit, participa- ra & competens voluntatis actibus , quatenus ïnnlh.iqterc fs his & ad bonum imtmobiliter ferimur & contra rü, WW difficultates in eo confequendee erigimur, NI5 Q w]j " ARTICULUS if. &om Quodnáth fit materiale objehum fpei tbeolopice? 0ve Orá. Objectum fpei maretiale princie W « 30'6—., N pale effe Deum feu beatitudinern ob- enegq je&tivam commuünis omnium ac certa eft fen- Y tentia, quam Scriptura manifefte declatat, Gee m nef. 15. dicente Deo: £Ego meyces fua magna gi- bt mii; & Matth. 6. adhortante Chrifto: Queriré Dexum þïii?lït'n'z Aegrit M. m Deéi; atque ad Tit. 2. fcribente lr D X Apoftolo: E -Jpe&antes beatam Jpem ? advéntumi "m glorie magni Dei. . Eadem (ne quidde teftimo- m nio Patrum à Suarez hie laudatorum dicam) con* ftat ex multiplici ratione; ex qua haec una fuf« [Pff&mm ficiat: Obje&um fpei noftre primarium eft; ïg() w quó Dz S»r. $93 Ls Ls quod eft preecipuum bonum nobís promiiffam, VOlt & ad quod opera noftra omnia ordinantür: ra- le autem fine omni controverfia eft Deus & no: 'arawe m ] fira beatitudo: erpo. Controvertitür nihilo- minüs ( quamvis forfan lis. fit de nomine ) an ( Xmup £ dl beatitüdo formalis fit obje&um primarium, ü£ vult Durandus; an objeétiva connotans dunta- xat formalem, üt dicunt Thomifte ; an comz KT lexum ex utroque, quatnvis objectiva priücipa- j ; ; üs refpiciatur, àtSuarez explicar cum pluribus? p l01 De objecto autem fecundario queritur: quaz nam adillud bona pertineant? circa quam quá- d ftionem inter Catholicos quidem controverfià pnf K inulla intercedit; quamvis nonnullaiisdem cum qui fanaticis illis, quos Quieriftas vocant; effe pofz y n Yf fit; utpote qui nequidem beatitudinem-& virz tutes , quibus ea acquiritur; imó nihil derértí- nati à Deo defiderandum aur g fed omnia voluntati divinz fi C 'etendum docént; l pérmittenda ; ut Mil borno velut paffivé fe habeat; hoc eft; paratus 110 fi deneper. fit vel accipere; fi Deus concedat; vel privari; iM ( 307. IDico £. Ob]e&um inateriale primá- 4f2 rium üt quod f ei rheologice eft non tántüm j Id beatitudo objectiva; fed & formalis; fcü com- hum plexum ex utraque. PProb, Per fpem attiripi- tur Deus; non folàm Àit potens rios beare;, fed etiam üt in actu fécun do nos beans; quia idertà j ^ obje&tuni materiale ar tingimus per actum; rjuo JVCZm/Cff Íperamuis; Deum nos beatutum , ac per a£tuír; ( gt j )d quo creditius Deurn de facto beare, Santtos: j r ergo per fpem non falàri attingitur Deus; fed qua P etiàm Dr S»s. $94 etiam id, per quod conílituitur nos beans, fendo bo uz eft bearitudo formalis. Cozf. A&us fpei janmdoag uia eft procurativus & caufarivus fui objecti; q D sj finem femper fa&tibilem Philofophi dicunt; & tur; n hinc cujus gratia nominant ; quód ejus causá ETUd rj omnia fiant, ficut & ipfe fit; fed non eft cau- Vnent fativus Dei fecundüm fe , fed folüm Dei ür pof- f ail fidendi: ergo: b 508. D:co I]. Obje&um materialefpei theo- rituten logicze fecundarium fünt bona füpernaturalia &m for omnia beatitudini fübordinata; imó & bonana- sDeteh turalia ac temporalia, quantum heec ad confe- Eoy/ uendamn beatitudinem conducunt. Prob. Ad sE eandem virtutem fpe&tat velle finem & media, rLOan'JS ] primarió quidem finem; media autem fecun- s ] darió:,ergo cüm fpes verfetur circa beatitudi- li um nem tanquam finem, & hinc illa fit objectum etiam verfabitut circa bona füper- 'fzifm primarium; vlj*fby fit naturalia , prefertim gratiam divinam & remif- fionem peccarorum , quae funt media neceffa- ria; & circa bona naturalia, fi& quantum hec Wf - fünt media conducentia ad beatitudinem ; adeó- A]W Q que hec.omnia fünt obje&tum fecundarium, UET Q Corrf. Spes theologica attingir Deum üt obje- : r A &um formale ac materiale: fed quando fpera- n tur bonum üt conducens ad beatirudinem ; at- Jiir tingitur Deus àt obje&tum formale & materiale; quando autem fub hoc refpectu non fperatur Rf lepfg ür bonum, neque Deus eriam fic attingitur; quia li quando amarur.bontim üàr medium ad beatitue n du dinem, hocipío etiam amarur beatirudo, qu& ntrario ?Emnem importat Deum Bt nob;s þonu.m j &eco Vr quan.« Dz S»rz. $95 0s bur, Ms i Quando bonum fic non amatür, neque etia beatitudo aut Deusillo a&u amatur : ergo. Di xi: K d. du Bona waturalia, quatemus ad beatitudizem £0f ju od tunt; tum quià naturalià bona fecundim fe fpe« xdiab &ata equé. poffunt effe impedimenta falutis aé Jjitpt adjumenta; nec illus confequendas evadunt tnedia; nifi ad eam fuerint à Deo ordinata; tum quia non poffunt effe obje&tum pertinens fpidis eridt ad virtutem fpei, nifiilli conveniat etiam ob- X botte je&tum formale, quod partiale falter eft bonis tas Dei refpectiva feu Deus t potlidendus. d) Pl 309. Dico 1. Utrumque obje&um etiani X mel determinaté fperandum eft, — Patet ex propó- fitionibus Michaelis de Molinos ab Ianoc. Xf m fect t damnatis, inter quas haee ordine 1. fic haber: d Qui Juum liberum avbitrium Deo donavit , de vulla vt debet curam balere , uec de infevzo , uet de Pà- xonaä!pff' t Yadífo, mec debet babev defidevium proprie povfa- T Jonis , tnéc irtütumy, nee proprie [autiratis, noe propria [alutis, cupus [pem expurgare debez. Yeemhiee m ordine 1'4. 2 divitie voluntáti yé, ^ ; i j De /ïgfidiuf dÀ nog yarim Cohoemit, uf 0 Vér aliguadm pe Z a petere t imperfetio ,. cim fi a&us proprie voluutan t i o ele&ionis, eg df pit e[t velley quod drvinia volugtas mj lncm ] ä[ conformetur , €9 non quódu offra divine &c. Pyob, 3us [ünt petenda & ro. g anda à Deo; hac iti- gidi dem fperaridà fünt; f Til turn quia fpet eft orare; üt €x ipfà oratioriis nat ura &S. Aup. Erchir. C. 7, Ify qum conftat: tüm quia jüxta eundem C. 134. Qquae NIINE bt in Oratio de Dórninica continéntur, ad f P err o qüæ perinent. Sed urrumque obje&tum à De Ó pé- m tendum & rogandurm eft; nam ex unáq uüidém qum- Pa par- Dz Sr£. 96 digum arte Chriftus precandi formulam feptem pe- jentions titionibus diftin&tam dedir & precepit. illis Uomon Matth. 6. verbis: Sic vos orabitis: Pater noffer, itigt, qui e. rincmlis &c. Unde S. Cyprian. Serm. de dinm x Or. Dom. ea m ita neceffariam dicit, m alzer vixuor orare, quà m docuit , non igno vantia folimn fit , [ed vdoyrta £7 culpa ; & Aug. ep. 9$. fcribit: Qmibus te- Vas)en ce[faria eft O vatio Domini Ü ^. a5 quam et. iam ipfís arit« frsulim id eft, "4poffolis fuis , Dominus dedit: o (ine yibus gregis ; terá vero * ex parte conftar, tam primarium m fy quàm fecunda rium fpei objectum quoad bona f dem gaturalia non minüs, quàám füpernaturaliadiftin- ( x &t* ac determinat? po ftulariin divina illa precan- find di formula.Ergo. Cozf. Nullum eft fpeiobjectum ttdofon éctum,; de quo non habeantur particulare & diftin tum V. tum N. T'eftamenti, &A exempla fanétorum Ey] ui illud àDeo vel poftula verint, vel poftulare fradi f nt juffi aut mo niti: Item Ecclefia in precibus lt g fuis publ icis obje &a fpei tam univerfim quàm determinaré petit & orat: ergo. d iamö; fingillatim ac 10. Ob ic. comtra 1m. Vel fola beatitudo qllü.[üh | &um primarium &im- n formalis debet dici obje í Fa mediatum fpei, vel fimp liciter non poteft dici f di objectum üt quod: ergo. Prob. ym. p. Ut aliquid fir obje&tum fpel, debet effe futurum kity f &c arduurn ; ut firimme diat um, nihil inrer illud & actum fpei mediare debet: fed ligec foli bea- titdp| quia obje&tiva ft- timen] £itudini formali conveniunt ; fttm ve Deus non habet rationem fururi, inter eam &utem & actum fpei debet mediare formalis; Wtl ) Asr cüm hác medianre fpes refpiciar objectiv am tari- j quam terminum &ultimum finem; ergo Qüsü;v & Dr $»&. 397 Objeétum gaudii immediatum in patria & de- f fperationis in via eft fola vifio; timoris obje- t &um nen eftipfe Deus, fed malum, quod Deus (1 1 ei imme- n 5mt infligit , ergo etiam objectum d t, tj diatum non eft Deus, (ed ejus po ffio; quia D velactuumfibi füccedenrium idein eft o b ectum, lnl vel contrariorum eacern ratio. P ; . 2da p. J Solus Deus fecundüm fe eft fümmum bonum & amjg m d finis ultimus; vifjio autem Dei eft rantàm con- ditio fine quanon: ergo folus Deus eft obje- pmsrium &um fpei adeequatum, & beatirudo formalis uorc t d faltem non poteít eífe objectum fpei àt quod. Ja pri Conf. Coprütio rei amatee non eft partiale ob« jectum actüramoris; ergo nec poffeílio feu bea- iojs titudo formalis eft objectum refpectu actüs fpei. hibeit R. N. A. ad Prob. vm. p. D. M. Debet effe dhnt loyfi futurum &ardudim fecundum fe & entitatem N fecundüm fui affecutionem & poffeffionem C. Ó ptäibü Licét aurum non fit de novo producendum; íngi fed jam exiftat , ramen fperatur üt obtinendum, p a quin;fola ejus poffeflio in abftra&to fit objectum, um fed aurum poffidendum in concreto. —Zfem ut Objectum fit immediarum , inter illud & actum ydti Ípei, nihik debet mediare üt quod C. àt quo N. xm. Pl l Ktiam oculus immediaté dicirur videre album; f uamvis veró bea- m licét vifio mediet àt quo. titudo fic mediet refpectivé ad poffetfionem, nora T tamen habitáratione actüs fpei; adeóque retine- eavtae re etiam. poteft praedicatum . objecti ür quod ; d nf.quoad fjb quemadmodum mox exponetur./24 C^ r audii e ] iores partes & /V./7. Namobjectum Vamm eus ür pofíeffus,quia ficutnonfola po! effio, fed gO ( : * P 3 etiam h spn Dz Srr. etiam Deus eft bonum, fic nec fola illa deleCtat; i, nig fimiliter etiam defperatio verfatur circa Deum dhm od poffidendum, quia eft nolitio formalis vel vir- tualis: Dei poffidendi, quatenus boni ardui & rb n m ampoffibilis. Quoad ultimam T* 2. N. Conf. B hr Dijp. eft; ; quia Deus in fe malus non eft , ad- iniin eóque objectum timoris aut triflitiee effs nequit, nidrin üt tamen Deus, utpore bonum , fpei objectum K quea eít: poteft.tamen Deus üt puniens apparere ]a, w malus, licét re ipsà malus non fit, atque hinc r «tiam effeobje&tum timoris & triftitiee ; ob quam cauíam .4zr. transmittitur. — 44 prob. 24. p. W. ii D. xm. p. 4nt. Solus Deus fecundüm fe eft ,f m Summum Bonum abfolurum &füum C. refpe- j j !j ) X &ivum & noftrum, & fittale fine vifione feu fitumq : beatitudine formali N: 444 2d. prob. N. 4ff. Vifio enim; quam hic praetermifsà Philofophorum aut lmp&mk 1 Theologorum controverfià beatitudinem for- b:eümdipe i 4 malem vocamus, eft ipía finis poffeffio, feu finis, 2 [ ultimus üt quo; adeóque per modum conditionis, n tantüm. minime fe haber in ordine ad beatirudi- nem adzquatam feu in complexo fumpram. 742 Wamind Conf.. & D. Cognitio. non eftobje&tum partiale U dT amoris;in quod amor tendit C. fiipfa cognitio & ER obje&tum per aliam cognitionem proponarur ür t ;onum cognitum amabileN. Simili plané ratione. qil beatitudo formalislicét refpectu beatitudinisob- li diy jectivae habeat fe üt quo;tamen refpe&tu fpei,quae tburjo eft actus quafi reflexus, íe habet àt quod. DT W ia 311. Objic. cont. 2d. Nel nulla bonà tempo- Mxæ lmm ralia, vel omnia fünt obje&tum fpei, ergo. Prob. yi. p, Nihileft obje&um fpeiexd ictis in Dlrp e& t,hcüg N Vi : Dr Srr. $99 h d | thefi, nifi quod vel eft beatitudo noflra' velad tD us illam conducit; fed bona temporalia nec fünt DI atl dit bearitudo noftra, nec ad eam etiam conducuntz ergo, "Conf. Spes, utpore virtus theologica; À NG debet habere pro objecto materiali immediato nd,d lo aliquid divinum feu Deum: ergo bona tempo- ralia objectum effe nequeunt. vob. 2d. p.. Ob- L Objf.'&liül jeda quecunque, licér non conducentria ad um E UR Deum, poffunt effe mareria fidei : ergo & quacunque bona temporalia objectum mareria- lefpei. Cozf. A&us, quo quis v. g. fperat fa- T 1 nitatem, fecundüm f& fumpram & à Deo con- IT C ferendam ad interceffionem alicujus Sancti , eft lione à fpes theologica; quia pro objecto habet omni- potentiam divinam auxiliatricem : ergo bonum 4Ni temporale quodcunque feu non conducens ad jorumi joen beatitudinern poteft effe fpei objectum. R. JV. d. /4d pvob. ym. p. 9. D. 2d. p. m iaf Bona temporalia non conducunt directé , pee voittà fe qut per modum meriti ad beatitudinem C. ne- fa. Ym A quidem indirecté , per accidens , aut per modum occafionis, vel materiz etiam, in qua exercea- MIVC tur virtus aut meritum N. 724 Cozf. w. IV. . )gnitio? Ex eo enim, quód fpes fit theologica, fequitur ntyri ! fb duntaxat, ejus obje&tum formale debere effe quid divinum, materialé autem principale GC Yi attributionis effe Deum, quia aliàs objectum f a formale requifitum nequit adeffe; non ver T quód nihil creatum pofhit obtinere locum ma- j p terie immediate. 444 Prob. 24. p.g. IN. Conf. ; u Di[p. eft; quia quodcunque creditur propter d U^ rcvelgtionem divinam, creditur propter moti- vum p4 606 l?; É S g*EJ*. vum fidei proprium; adeóque eft matetia fidels Apofto uando autern aliquid fperatur fine relatione il- if [ € us ad bonitatem Dei refpe&tivam feu Deum at p offidendum,, non ampliüs adeft motivum p pif ib ecificativum fpei theologice ; cüm hoc ex od proxitué dicendis partialiter fitum fir. in boni- Wi tny tate Dei refpectiva. Arque hinc etiam colligi po- m g teft ,cgr non omnes fidei.objectum primarium & [5 fecunc;rium, ficut pro, fpe, flatuant, quamvis us €oncedant reliqua omnia ad unum Deum referri, tlino, etiam in mareria fidei poffe. 442 Goyf. . N. d. Cs : Ad fpem theologicam , que effenrialiter eít de-. bt fiderium,! & üt defiderium pro motivo bonita-, dris tem divinam respectivam habet, actus ille ex. Jmin di&tis non pertinet, fed ad dile&tionem, pro- Wm ! priam, & fiduciam in Deum, quarum prima LA fpecificat actum in ratione virturis rnoralis , cui. lhi: s seque ac aliis conyenit poffe efficaciter defidera- Pt n re & fperare hunc actum & obje&tum: altera. k ] autem quarmvis referar actum ad Deum, fpem, Ws nc theologicam non conftituit ; cüm. nonnifi inad.-. I n sequatum . fpei motivum, & fe folo, ed illam in- iïmpm ufficiens importet. f 312. Objic.cont. 32, Eides tria docet.:. 1rpum,. N neminem falvandum, mifj fit. praedeftinatus: i n lm ! 2dum; non omnes effe predeftinatos: stium , Ti j neminem p : j fle . effe Y u certum, de fua predefti- - ! i, natione fine fpeciali revelatione: ergo.ut in hoc. L dubio, voluntas humana fir divines conformis,. P ls ; non deber fuam íilurem abfoluté. petere, fe n 1 conditionaté duntaxat, fi ita Deus decreverit,. (l c.a?r—erüm.. paraa illà pivari. — Gof 7. äm l4 p9 601 Dz Spz. Mi Apoftolum ed Rom. 9. Quid ovemus , ficut opor- teltion] tet , tie[cimus.. Exgo nihil determinaté perendum T aut fperandum eft.— Cozf. 7/. 'T'emporalia bona m non poffunt effe materia orationis; tum quia im ia oratio eft mentis afcenfüs ad Deum , apperitus rl veró temporalium eft defcen(us ad inferiora: DO tum quia Orarionis Dominice peritio quarta, Ril uam nos circa viétum & veflitum verfari exi- !; Qu limamus, ad panem fpiritualem reftibus Ter- U T tulliano, Cypr. & Aug. fpectat: tum quia, ubi 1 Chriftus Matth. 6. nos juífit querere regnum jter d Dei & juftitiam ejus nec folicitos effe de necef- vo b fariis ad vitam, juxta $. Aug. L. 2. de Serm. hi Dom. in monte., /Voz.ait utique , qugrize primum 1em D vegnun, Dei 9 deinde ifla quevite; fed bec omuia, m i 1n4uit, volis apponentur [cilicet etiam nou queveuti- Qrus, hus: tum quia determinaté fültem temporalia ;cfdffdm peti non poffunt, ficut (üpernaturalia. Ergo. i z. A. Conf. Incertitudo enim pradeftina- L JJf fpäü j tio ni 5 s non debet extinguere aut füfpendere no- m ítree falutis defiderium , càm Deus, quantum jüni j eft ex parte (ua , velit ferió. omnium falutem , re- gnum ceelorum vim patiatur, & violentiillud ra- t ; alu iant ; culpà non praedeftinatorum accidat , quód pftnti * ; tem non coníequantur ; quia nempe nolue- g runt illam adipifci, nec pro viribus & fervore prier lebito ad illam contenderunt. Quin excitari j t potiüs inde noftrum, defiderium, diíciraus ex g 2. Pet. 1. Magis [atagite, ut per bona opeva. cer- j ja TAT am vefjrqu. vocatiogem. €9 ele&lionem, faciatis, eaeverlb ! & ad Hebr, 12. Coutemplauzes, uequis. defit; gvatia us,neícimus $ Jum JDei. d Conf. 1. D. A4. Quid orem r d fer- » 602 Drz S»r. Moreia d femper & quoad omnia N. nefcimus aliquan- do & quoad fingula C. — Quz enim füperna- fnt at Das p turalia fünt, petere femper poffumus & debe- fveims: mus determinat? & abfoluté, temporalia veró tim of femper quidem indeterminaté & conditionate, & non veró priori modo petenda funt, nifi fpi- n ritus in & pro nobis poftulet gemitibus inenar- LU rabilibus. 424 Copf. II w. IN. Aff -4d Prob. 1. x. D. Appetitus remporalium propter vitam édigà mior eí ' eeternam & tanquam mediorum quomodo- cunque ad illam conducentium eftdefcenfüs ad ntptry tirori inferiora N. temporalium propter feipfà appe- titorum , ita ut iniilis plan$ fiftaur C. — 44 qum a Vif Prob. 2d. . D. Orationis Dominice petitio Itütsin quarta; imó & feptima, pertinet ad panem fpi- hesd ritualem & bona füperna , cum exclufione no- ftreeinterpretationisde vi&tu & veftitu, de ma- m lorum item temporalium diminutione aut de- f «; ff pulfione N. ' fine tali exclufione C. Iidem enim Patres fenfüm utriusque petitionis etiam Wt Kntbo temporalibus tribuunt, & pro füfficientia ad vitam prefentem liberationéque à poenalitatibus Nïittt le hujus vitz orandum ftatuunt. UCC "4d Prob. 3. Y D. S. Auguítinus monet temporalia non effe M n qusrenda, excludendo folicitudinem , quá aver- Tig tamur à regni divini profecutione, & defide- RW Y rium, quo ferimur in bona temporalia unicé Tf an Wter propter fe ac tanquam in finem ultimum C. ( excludendo omnem temporalium petitionem ; Uf ' üt conducentium ad falutem N, Vid.S. Aug.l. c. at f C.16.& 17.. 4d Prob.4. . Difcrimen inter Tier ? füper- ä E f utraque b.?na poftulanda patet ex dictis: natu- DP Dzr Srx 604 naturalia enitn abíolut& petimus, quia non ob- ts ml fünt accepta, & preeterea certi fumus, . quód u . Deus paratus fit ea dare, cüm toto corde quas- ordangd fiverimus: temporalia veró conditionat& tan- ndiitg tüm poftulamus, q t eüe. - uia Prodcfï'e poffunt & ob- m Bosinenr 313. Olferva. Controverfüm eft inter Au- Al hi tores, num & aliena beatitudo formalis poffit pet r effe obje&um materiale fpei theologicae ?. Com- d munior eft &probabilior videtur nobis fenten- fcesd tia negativa, nifialienabeatitudo intendatur üt i ad propriam fperantis beatitudinem conducens, A C W- quam & ample&titur S. 'T'h. p. 3. q. 7.a. 4.ad 2., & infinuat S. Auguftinus in Enchir. C. 8. pre- ? pen'cþ qem ter alias inter fidem & fpem diftin&tiones, hanc [lone 1 quoqueafferens: Spes autem momnifi benarum ve- j d vum efH, uec uift futuravum , $ ad eum pertinen- gid pium» qui eavum [bem geveve perbibetur. Ratio eft, quia fpes theolopica eíft actus concupifcentice cir- ï [j yis t cabonitatem divinam refpectivam, üt ipfi concu- pifcenti bonam: taliautem actu quisnon coneu- $t d Ajatiu pifceret beatirudinem üt fibi, fed üt alteri bo- nam ; adeóque defiderium ejusmodi ad amorem 4 D oenevolentice vel amicitize , non autem ad fpem theologicam pertineret. Atque hinc quidem quäaw' patetinprimis difcrimen, cur eodem habitu cha- o ritatis amemus Deum , nos ipíos , & proximum jj propter Deum, utpote ubi femper pro obje- il o &o, formali attingirur bonitas divina abfoluta; quin tamen eodem fpei habitu propriam &alie- lgl* u nam beatitudinem fperare poffimus, ob diver- fum fcilicet motivum: Deinde veró conftat, hp non ni jl 604. Dz Srx. non nifi improprie defperari de aliena falute; 3 ut: D quia ejusmodi defperatio potiüs fiducie in K j p ini Deum, quàm fpei theologice opponitur: De- freden, nique fequitur defiderium fàlutis & erectionem ii animi ad fundendas preces non ex concupifcen-. wram d ticeamore, fedex benevolentia proficifci etiam in illocafu; quo Deus promitteret viatori fancto, fs TU intuitu ejus precum à fe alreri peccatori conce- Sed de hoc fi lu- um aten dendam veniam & fàlurem. Kf IT ber, plura vide apud Vafquez ; Rigalda ; Viva. tin alict (mipora ARTICULUS H fem tote Quodnam fit obyc&um formale : Spei Tbeologi-cæ-f que a n let, m Ota 1. Qui fimplex pro fpe objectum &a fs 314. N formale ftatuunt, in diveríàs plané Itl abeunt fententias. Eorum enim aliqui motivum tones f Ípeiin arduitate objecti fperati reponunt; fed nec conformiter ad alias materias, nec ad veritaterm. hpram US ff iNam arduitas fe habet ad fpem, ficut obfcuri- Vi dd tas ad. fidem: üt ergo hecnon eft ratio moti- M. va fidei, fed raodus duntaxat objecto illiusin- Ü T heerens ac proprius; fic & arduitas fpei moti- AT vum dici nequit ; praefertim cüm ex fuprà dictis arduitas non fit id ; propter quod. es ad actum ii v z d ] reducitur, fed.à contrario potiüs Alii bonitatem Dei refpectivant pe retrahat r à fperando. l d flatuunt. pro. adquato fpei obje&to formali; n a fed etiam malé: cüm nemo interrogatus, cur ali- cujus rei affecutionem. fperet, dicere pollit, id " upri fieri, quia fibi bonum. eft rem illam. affequi; T ittend:u quamvis heec bonitas ratio effe poffit, c ur rem hil W cupiat: Dz Spx. 6o$ li i .i P'.þ LU .: : ) cupiat: unde pater; fpei actum ultimató non fidui s nyr: D reíolvi in illam bonitatem, adeóque rationem formalem, faltem adaquatam non effe. Nec cerediona feliciüs affignant Alii mifericordiam & omnipo- OYapís tentiam divinam pfo fimili objecto: cüm enim Ya r fpes üt a&tus voluntatis profecutivus non fera-. Taor nf tur in obje&tum, nifi füb ratione boni; objes ROT COR d " la h[ étum autem ürpoffibile, füb quaratione fpera- ta res omnipotentiam connorat, voluntatem p T non alliciat, fed àt bonum; confequens eft, omnipotentiam ac mifericordiam motivum fàl- tem totale fpei prebere haud poffe. Cürn ita- ue ex fimplicibus illis obje&tis, quee affignari ;Zea/ogiazf íolent , nullum fàtisfacere pateat, ac preeterea ii a&us fpei , utpore velformaliter vel equivalen- us M ter triplex, poflit ac debear habere diverfàs ra- W»w tiones formales; cum communieri jàm Theo- yi n logorum fententia pro fingulis fpei formalita- jv tibus num. 302. adnotaris fingula objecta for- j d malia defignatum imus. "o mo :315. Aora JL. Juxta :Philofophos bonitas ii abfoluta eft idemac perfectio naturee aut effen- (p f* tiz , feu transcendenralis proprietas entis, quae od undat negationem ormnis defectüs in ratione T effendi feu effentize: refpectiva autem eft entis , s erfectivitas, feu porentia & aptitudo aliud à wea n fe diftinétum perficiendi, vel in ordine ad effe- ;f &tum explicando eft intrinfeca rei amabilitas; a If (eu aptitudo ingenerandi in aliis amorem fui. i ofüïvid Secundüm 'Theologos autem , cüm ab iis non ) aifequl,' attendatur ad proprierates entis transcendenta- ) u rgïïl lis, abfoluta & refpe&tiva boniras defumitur à diver- a 606 Dz Srr. diverfa confideratione perfectionis inordine ad jmom, ( aov d fübjecta, unde etiam diverfüs amor nafciturj dn a. atque hinc abfoluta dicitur, quà aliquod en$ tr d in fe bonum eft & in ordine ad fe fpectaturj i fen ex quo amor aílimationis, benevolenti& aé 10 r amicitiee profluit: refpectiva veró vocatur; quà p p ens alteribonum eft; & in ordinead aliosfpecta- tur;ex quo oritur amor concupifcentiz ; profe- N qiet d cutionis acdefiderii. Quia veró res alteri fecufie düm diverfà poteft effe bona, atque hinc appé- « dy ts p tibilis, inbonitate Deirefpe£tiva diverfz relatio- &n d nes attendidebent, inrerquas pro ratione obje&i ln liim pei primarii etiam primaria eft, que in ordi- "]i ne ad vifionem &amorem beatificürri habetütj unde & nomine hujus boniratis Dei refpectivae W,PIC IN e& etiam venit ejus poffeffio eu Deus poffidendus inconcreto: ubi tamen poffeffio eu vifio ac ámor d g faltrim fruitivus, non fpe&tatur preeciss üt aliquod bo- numcreatum, fed üt donum Dei; proutnos uni- 4 Gu vo »m,&w ens cum Dco; adeóque ütaliquid moraliter divi- num. Similirer virtus Dei auxiliatrix non dicit tdine tantüm omnipotentiam Dei & mifericordiari; iT i &f fed & auxilia ac media à Deo profecta & neceffa- (Kettoy ria five utilia ad confecutionem boni fperati. DEU 316. Dico I. Obje&tum formale fpei theolo- lt qia fic&, prout hgc dicit formalitatem defiderii ; QRripos f ld 0 eftbonitas Dei refpe&tiva. Proj. Prout fpes di- cit formalitatem defiderii; non tantüm eft actus UT W en virtutis theologicee ad voluntatem fpe&tantis; ed & amor cóncupifcentig, Arqui dum üt vir- IURT q tus voluntatis pro objecto habet bonitatem, üt ii DT theologica bonitateni divinam feu Deüm quà Mosw bo- "i Dz S»r. 607 nortr] bonum, debet üt amor concupifcentie pro motivo refpicere bonitatem Dei reípe&tivam; Ot nf tiquis cüm amor concupifcentie per hoc diftingua- tür ab amore zílimationis, benevolentie ac : m Vk d amicitie feu à charitate, quód illeferaturinbo- ocn d num, prourt amanri bonum eít, non autem prout pracisé bonum eft in fe & abfoluté: er- dispe tta 0. Conf. Idem eft obje&um formale gaudii, quod eít defiderii: fed obje&tum formale gau- J lixgg dii eft divina bonitas refpectiva five Deus üt rfert nobis per fui poffeffionem bonus: ergo idem etiam efít ob n Jh d J jectum fpei; prout formalitatem zi defiderii importat. | hbe 317. Dico II. Objeétum formale fpeitheo- «[pecti logice , prout hec dicit formalitatem erectionis animi, eft virtus Dei auxiliatrix. Prob. illud Yidend fio ii eft obje&tum formale fpei fecundüm hanc for- malitatem , quod eft ratio formalis & immedia- diquddby Qs tà, cur voluntas audeat contra difficultates co- nari; & earum fibi victoriam promittere; quia df o d erectio ejusmodi eft conatus quidam volunta- tis ad füperandas difficultates cum exclufione Cordi kntCC" defperationis, ne ille faperentur; fed hecra- tio eft Deusauxilians , feu virtus Dei auxiliatrix; fperäfh tum quia virtus Dei auxiliatrix preeftat ratione 4 Ihwb' omniporentiz ,. ut victoria difficultatum fit ab- ii foluté poffibilis, ratione mifericordiz autern; J ut illa etiam fit nobis proxime poffibilis: tum z quia interrogatus: cur quis fperer bearirudinem f g&mUFi obtentu quantumvis difficilem, feu contra dif- gt ficultates animum erigat , refponder, quia Deus :mfem)m rs vult jn g po:yens valet auxilium ferre, & miferico ) ferreæ Dzs S»&. 608 ferre, feu paratus eít ad ferendüt auxilium; frram: € m ficut eeger ad queftionemi; cur fanitatem vehe- menter afllictam reparandam nihilominis fpe- IRàr.E v | | ret,reponit: quiaprafto eft Medicus peritus & dentinom ad medicinam falubrem dandam paratus: Ergo; Difmf Couf. Scriptura feepe proponit jam virtutem f&moyum n pro Dei auxiliatricem ; jàm fingulas liujus virtutis partes, mifericordiam nempe & omnipoten- E tiam rum ad conteftaudam tum ad excitandam xàtinab la Ti Ípei ere£tionem ; üt patet ex Pf 17. v. 3. Deuis ] zneus adjutor 1neus , 9 [pevabo in eum. Genet t5; um j5 ( v. I. JVoli timeve? Ego. ProteGor tuus , 9 mercei zua magna ninis. P(. 12. v. 6. Ego autem in thife- p vicordia 1ua [peravi ; Qu& verba-Bavid Pf 5t: Iinmc v. IO. repetit; 1(à 26: v. 4.. Speráffis in Doiti- lia 70 Deo forti. 3. R e i. ] g. 2'27.4'v'; 3: Deus fortis meus; fperabo i& eumi &€; r anqua 318.. Dico .1f. öbje'&um fofäi,aiö ; Spei ger? theologics&, prout ha dicit fiduciatri; eftfidelitas jisn quer Deiinpromiffis, velütaliiloquuntur; omnipo- Ym: tentiaac mifericordiaDei per promiffionem obli- Ápdg| gáta. Prob;Motivum fpei fecundüni lanc formá- litatem eft illud, quod datur pro ratione fortrià- t l li& inimiediata, eur confidarius boria fperatà lrasy nos effe obtenturos: fed hec ratio eft Dei pro- Dite n mittentis fideliras; quia füppofito; quód Deus 0 oden t trifl beatitudinem & miedia ad illam nobis prorhifé- rit, sítque omnipotens ; & promiffa fervare vá- T mgle a leat; ex eo precisé ac formaliter habetur fidü- "T cia beatitudinis conífequerida ; quód Deus pro- T üten miffa fua preeftare velit; nec voluntatem mutet; "Detem quia e hoc capite certó inferimus objectum Winen (s — Dz Srr. 609 1 i futurum: ergo. Conf. /Spes ratione fiduciee Kitemds dicit firmitatem & certitudinem, indéque ad Oninisl Hebr. 6. vocatur aucbora tuta. $? firina; Tri- dentinum veró docet, Omes debeve im auxilio tspertsd i b Dei [pem firmiffamam pouere: Sed hujus firmita- m vitdd tis motivum 1n Scriptura affienatur fidclitas di- tj t vina in promiffis; cüm Apoftolus ibid. ro. v. Qp 23. enuntiat: Zemeamus Spei uofire confeffionem leicnin iudeclinabilem y— fidelis enim eft ,. qui vepromifit. . V. Et ad Tit. Zz fpem vitee eterna , quam promifir , . Gadi qui uonm mertitur, Deus. . Ergo. 319. . Objic. cout. ym. Nullus actus refolvi dn jeat poteft in bonitatem rei fperate tanquam iu sd B motivum; cui innitatur: Ergo bonitas Dei re- T fpectiva nequit effe obje&tum formale fpei theo- r logice. — Prob. 4ut. vimà. . Licet interroganti : cur aliquam rem amem vel defiderem vel de yit ealeter ? recté refpondeam , quia bona eft ; ta- m,dmdcüfä men querenti, cur fperem? ita reponere non polium: qui enim poftremum qusrit, fcifci- J; umnipq fiore tatur, quà re motus aut fretus in illius rei af- fanctt* fequenda fpem veniam? Sicut qui querit , cur onefot credam? inrerrogat: quà re motus aut frerus prebeam affenfüm ? 245. Licét bonitas rei ya t d Íperate non fit indifferens, ut quis eam amet us aut oderit, defideret aut fugiat, de illa gaudeat j n » aut triffetur; atque hinc poffit effe objectum formale amoris, defiderii & gaudii; tamen bo- 2 WVB labcnlïEl ; nitas rei fperatee fecundüm íe eít indifferens; five ut eam fperemus, five ut de ea obtinenda ij j f deíperemus, ür experientia circa eandem bea- tirudinem refpe&u diverforum hominum pro- D bat: [ q igeect 610 D'E- SrPE. bat: ergo actus fperandi in bonitatem tanquam 5 od motivum refolvi nequit. 37/0. Motivum defpe- dm; t rationis non eft bonitas, velmalitiarei, de qua dentem nl £ defperatur, fed vel infirmitas virium vel defectus ts tine diet alieniauxilii: ergo à contrario bonitas rei fperatee non eft motivum formale fpei, fed vel propria luoot pd fperantis induflria vel alienze poreftatis auxi- tb lium. Conf. J. &mor concupiícentiee non per- ho te tiner ad conftitutiva fpei, fed ad eam preefüp- p r ponitur; ficut ad timorem pre'füpponitur amor t t Yei, quam quis amittere timet: ergo bonitas triverfm | refpectiva nullo modo poteft effe objectum mb ULL n formale fpei. Conf. Ii.. Si bonitas reípectiva hic o effet motivum actus fpei, & hic eflet fimul t actus concupiícentie; ergo fpes non amittere- Bs i tur folo peccato defperationis, ficut fides folo t infideliratis peccato juxta 'Trid. Seff. 6. C. 15. d deperditur; fed etiam quccunque alio peccato droim i mortali commiffo cum advertentia, quód illud didk? | bono noftro füpernaturali adverfetur; cujus- M fda modi tamen fünt omnia fer& peccata mortalia t hg Chriftianorum, quibus peccantibus id notiffi- r mum eftacferé femper occurrit memorize : hoc m «s enim peccatum directé opponituramori & defi- eü fummm derio boni fupernaturalis non minüs ac charitati od &amicitiz erga Deum. Sequela eft falfa: Ergo. tUdoci E. JV..4. vel D. Nullus actus fperandi lu fümptus feoundüm formalitatem defiderii re- Md folvi poteft in bonitatem &c. /V. Sumptus fe- cundüm formalitarem erectionis animi aut fi- A;TTOIS. ! Vr ducie 7. Quamvis enim fi formalitatem pree- L cis& attendamus; nihil videamur eonfiderare; A m nifi ". N Dz S»r. 61X tm ttgr ivam nifi modum illum; quo a&us rendit in obje- &tum; tamen fi actum ipfüm hoc modo ren- TC dentem nominamus, concretum quafi intelligi- ais 1nus, in qua acceptione falfiras afferti ex pro- arelfet ximé dicendis emicabit. — 42 pvob. 1:.. D. .Af p il lta non. poffam reponere querenti, cur fpe- dub a rem; fi acturn fperandi contidero, prout pro- Xie Q fecutivé tendit 1n obje&um JV. ^ Si eundem um j j precisé fumo,; prouttalimodo C. Etfi enim DWELI etiam fermo fit de Spe proprié ac ftricté rali, Ip0 Wi univerfim patet, quód queflio illa, cur fpe- e oDj rem , habeat duplicem fenfüm: 1mum quidem ; reftl hunc: cur velir affequi tale bonum? — cui re- : ditit Ífpondetur per fpecialem rationem motivam; on amitg(i füb qua illad vulr; nempe bonitatera ; aodum i f I n J &utem iftum: cur tali modo tendar in obje- [4 G &urn, id eft; curerigatur animo concipiátque dio fiduciam illud affequendi, quamvis arduum ac I difficile? huic refponderur per motiva erectio- r df ni & fiducie propria; Arque hoc fpeciatim TT etiam loquendo elucet in Spe theolopica; nam j /d H(Jfüa)s fi queratur, cur tendamus ad DEI vifionem, yorie d eandem appetendo ? apt? refpondetur: quia eft (ammum bonum noftrum: Si veró cür tali r &ä « ch&'*h modotendamus, per erectionem nempeanimi if & fiduciam illius affequendz? ratio re&t da- , o tür, quia Deusparatusomnino eft auxilium no-. bis dare ; quantum füfficit, ut eam affequamur. 1 nl p u "d prob. 2d. IN. conf.. Sequitur enim duntaxat ; voluntatem poffe diverfimodé habere circá j prä idem objectum formale diverfimod? apprehen- f um: nempe circa illud audendo & animum ( [ eris D Qq2 aemm 612 Dr Srr. erigendo, atque profecutivé tendendo , fi appre- weritit hendatur üt potlibile ac probaliter futurum; vel n dietam econtrario abjiciendo animum ac diffidendo & w tendendo averfativé, fiapprehendatur üt impof- f4: D fibile aut nimisdifficile. 7Zdprob. 3. D.74. Moti-- T0 o vum defperationis, h. e. abjectionis animi ac diffi- iid m dentiz noneft bonitas vel malitia objeéti, fed &c. ho morta C. motivum defperationis, h. e. averfionis aut conf:mptur omiffze tendentiee in objectum, non eft bonitas Vi Subd. Secundàm fe fümpra C. apprehenfa ut im- ts d poffibilis aut nonobrinendaJV. 744 Conf. /.&. D. tl p 44. Amor concupifcentie fümprus pro fimplici irrimre complacentia aut affeétu amoris cujuscunque vel p defiderii inefficacis non pertiner ad conftitutiva tlf Spei, quod ipfüm füp. notavimus C. amor con- htudnis cupifcentiz profecutivus boni ardui acfuturi & IN defiderio efficaci expreffus /V. Amor primo tim disi modo acceprus timorem equé acSpem pra- ütliomd cedere debet aut poteft; íecundüm alteram V, veró accept ionem ad Spei effentiam ex S. D. locqm pertinet. Ad Conf. 1. Y«. IN. g. quoad ad. f rur partem. — Quamvis enim juxta plures probabi- Pt n : liàs dicatur Spem amitti non tantüm per pec- Ia catum defperationis nuper explicatum, fed etiam Curins per quodcunque aliud. peccatum mortale affe- W& m étibus virtutis Spei incompatibiliter repugnans, itütllsa illósque proríüs excludens à fübjecto; cujus- & ratio 1nodi flatuitur voluntas deliberata nunquam R alic Íperandi , contemptus aut negleétus abío utus flüüfa f& proprii boni füpernaturalis ; & peccatum i mortale admiffum cum advertentiá , quod rali hs ! "It bono graviter adveríetur; aut nos illo privet; pree- Dr S»pr. 613 bl Iüram; prafertim irrevocabiliter: fal(üm tamen inpri- mis efteríam in plerisque Chriftianis peccanti- ifhdenil bus vigere iliam notitiam & adeffe adverten- ürütny tiam : Deinde veró di(crimen oppofitionis in DA nimicd peccato mortali cum charitate ac Spe; ex alibi didis eft manifeftum ;; quandoquidem pecca- & dl vtion tum mortale eft formalis offenfa Dei ejüsque contemptum formaliter includit , qui fané cum d ont Dei amicitia ftare nequit; càm 6 contrario, denf quamvis caufaliter inducat privationem boni n 1] noftri füpernaturalis, tamen hecà peccantibus ol fiepe ignoretur, aur (altem non attingatur. Suqi 320. Oljic.contr.2d. Virtus Dei auxiliatrix per- coditum m ol tinerad cauíam efficientem objecti fperati, h.e, beatitudinis ;imó actüs Spei (üpernaturalis: ergo acfünii noneftmotivum feucaufa obje&tiva; prafertim, m ? cüm aliàs daretur mutua naturee prioritas, quia pop auxilium divinum, quod fperatur, cau(aturà Spe; n d &tamen, fiillud motivumSpei foret, Spesabeo a auxilio caufaretur. Copf.7. Eadem virtus, quá- quis cunque ratione fpe&tetur, nequit effs motivum ;] pfobäï' Spei, etiam fecundüm formalitatem ere&tionis: Ti Sienim fpe&tetur ürbona abfoluté, eft objectum vt charitatis: fi àt bona refpectivó, eft objectum xued Ípei fümptae fecundüm rationem defiderii: fi repp üt utilis ad obtinendam bearirudinem , non ha- y df bet rationem objecti formalis, fed medii pro- pup pter aliud amati: ergo. Corf. II.. Si affertio ,diout noftra teneret, fequeretur & contrario, timo- l « rem gehenns debere pro motivo füo habere TUl l Deum comminantem , adeóque etiam effe vir- p V 3 [i* ] j ; m | Dz Spr. 614 turem theologicam : Sicut enim interropanti: J d cur fperas, refpondemus:. quia Deus paratus il & eft, per füa auxilia fubvenire ; Sic etiam fci- lgt fcitanti : cur times gehennam? refpondendum mimor O foret : quia Deus illam comminatur; atque hinc df m Deus comminans non minüs effet obje&tum àris; p formale timoris, ac Deus auxilians objectum : wri r Spei dicitur. dv . A. Corf. Patet enim contrarium in me- pofin dico, qui motivum fperande fanitatis unáque m erx caufà eam efficiens fzepius babetur. Ad id; W. hn quod additur m JV. /4f. : Ad rationem D. (QUDIDS Idem numero, quod fperatur, caufatur à Spe, Winirso 1 AN. aliud numero C. Auxilium divinum con- t yredi currens ad productionem actüs Spei eft diítin- hrts D C&um ab auxilio altero, quod in premium BU Spei conceditur: , atque hoc licét poflit effe It v cauía finalis Spei eliciendae; tamen quia caufa od n finalis, nec üt exiftens, nec üàt futura caufat, R phyficé profe&tó & in eodem ordine prior non T terr eft füo effectu. — 44 Couf. L. & IN.Conf. Virtus l"üï».'fogaïm auxiliatrix, prout eft objectum Spei, fpecta- ffmiO Teddf tur pracisé fub ratione efficacie fibi proprie, üm&m am quà rem fperaram reddit potfibilem & non ob- u ftante quàcunque ejus arduitate probabiliter fu- lm f turam, eó quód füb hac ratione voluntatem mj erigat, firmétque in boni profecutione. Cum 3. hac refponfione conpruit aliorum enuntiatio ; L qui volunt fpem verfari circa virtutem Dei "n (if auxiliatricem üt dignam, cui confidatur ; ficut Q hOC) Y fides veríatur circa veritatem primam, üt di- Wi 1 gnam, cui credatur; 'charitas circa boni tatem M Dei Dr S»r. 615 interrogac«i: Dei àt dignam, qua ametur propterfe. 44 ts p Cosf. 1. . Quamvis timor Dei üt vindicis Yc ettn i poffit pertinere ad virtutem theologicam fpei; Dordeds ficut timor offenfze Dei ex motivo Dei füumm& ; a dile&ti conceptus habetur pro actu fecundario t d charitatis; propterea quàód eadem virtus pri- ts o marió profequitur proprium bonum, & fecun- tlomms darió averfatur ac fugir malum füo bono dire- & oppofitum : nihilominüs fpectando pre- titis i ! fentem argumenti propofitionem, . V. feg. &5 lii ij prob. Inprimis enim falfüm eft, quód Deus ationen. comminans neceflarió flatuendus fit pro moti- fiturt vo timoris gehenne: deinde difparitatem pro- rinm r dunt pradicata divina; cüm omnipotentia & T bonitas Dei fit per fe & ante noftra merita ad . prema auxilia & vitam eeternam dandam difpofita, ju- i QOKH :(u ftitia veró vindicativa & comminatoria non (it qad prona ad infligendam poeenam ante demerita ; fj pretereáque hanc non intendat , uti bonitas enmür vitam gternam: Inde autem fequitur, quód interrogatus de Spe, debeat pro motivo pri- )j Vi[g d fnario reddere virtutem divinam auxiliatricem ; DA timens autem pro eodem affignare malum poe- & n ng probabiliter imminens, & pro motivo fo- xbl litm fécundario ac ex fü * ppofitione confequente qoluta comminationem divinam. s 0n 321. Objic. contr. 31.. Ad fecureé defideran- ao dum feu fperandum cum fiducia aliquod obje- gt !^ &um füfficit, illud effe futurum prafcindendo j : ab hoc, velillo medio , quo eft active futu- ( ! j rum; üt patet in eo, quicüm vel mediis deter- hu H minat? non cogniris, vel etiam illis perfpe&tis , q4 pru- u 616 Dz Srr. od prudenter judicat vel fcit fe dignitatem obten- turum, fecur? defiderare dignitatem poteít, deerendet quin moveatur à mediis etiam fibi cognitis: watapm prefertim cum aliàs etiam merira noftra forent totborat ünenont motivum Spei theologice , fi;, quod ad rem &&tivé futuram per modum caufze vel conditio- Sitrg, nis ípe&at, neceffarió tanquam obje&um j picfreg formale conítiruendum effer. Sed beatitudo B e[t formaliter futura per feipfam ac prafcin. 71 pumpr dendo à fidelitate Dei in promiffis vel omnipo- ! ag tentia Dei per promiffionem obligata: Ergo. ( Ail Conf. L. Seclusà omni promitfione füfficiens ^trni morivum fiducia habetur per ipfam potentiamy Qun f mifericordiam, liberaliratem, juftitiam remu- - Miütce neratoriam aliásque ejusmodi perfectiones di- . juninh vinas; prout hoc ipfüm etiam paret à paritate tütrin in humanis: ergo. Conf. 1l Plura, nempe t&emofr auxilium efficax, finalem gratiam &c., & peti- : fpïrer; q mus & fperamus à Deo, que tamen non funt gim: t promi(fa ab eodem, atque hinc pro motivo fi- UTl2 i deliratem divinam connotare nequeunt: ergo. EK. D. À. Ad fecuré defiderandum a&u L l Ri | Qs d Spei quocunque aliquod obje&tum füfficit &c. * u C. ad fecuré deliderandum a&u fpei theologi- RI N ce N. Ut Spes etiam fecundüm rationem fi- Clfen l, ducie habeat veram notionemi virtutis tleolo- Onts d gice, non füfficit habere pro motivo futuritio- 'ita i nem formalem beatitudinis przfertim formalis, 4 fed requirirur futuritio cau(ülis, qua quoad ln 10 poffibile ab omnipotentia, quoad certitudinem üfmh) à fidelitate Dei in promiífis haberur. Hinc a Fgri 1. prob, Maj. patet difparitas, ad 24. prob. ve- ró Drz Srr. 619 item ojs ró conceffo sfferto nepamus abfürdum, quod ta- lem pti cité exeo deduci videtur. Communior enim fen- bi u tentia pro formali fiduciee motivo fecundario fta- Vfl ts tuit omnia illa media,quaz ad obtinendam beatitu- d a dinem fünt.ordinata; qualia fünt merita Chrifti Velconi Salvatoris, accurata obíervantia mandatorum, n d d besit pius ac frequens ufüs Sacramentorum, exerci- tium virtutum, mutue juftorum in terris de- i pl gentium preces, interceífio Sanctorum in coe- velonp lis, pro quibus tam autoritras quàm ratio pu- : p nat. /2d Conf. I. . D. M. Seclusà promiffione ve füfr diviná fufficiens motivum fiduciee adeó firmz, | oteta quam fpes theolopica importat, baberi poteft, fim t N. fiduciee qualiscunque C. — Experientia, ad dlionst ]. [ | quam in humanis provocatur, poriüs oftendit ti pur contrarium , cüm mendicus long? confidentiüs "f , odf j eleemofynam fibi promiffam à divite ac liberali ; Wüä Íperet, quàm ab altero equali, qui nihil pro- 0 non t mifit: atque hinc etiam, quia ille perfectiones o u divinge dicunt in Deo inclinationem ad conce- tn d denda fperata, non veró neceffitatem , quá ndum u omne defiderasum debeat dare ac obligetur, Gf « Spes, que in Deo habira non confundit, fi- theni delitati etiam inniti debet; id, quod ulteriüs qtiontd declarant tot in Scripturis confignatee promif- yi n fiones diving, que íané forent fuperflue, fi ) Á tanta fine illis fiducia elici poffet. — 24 Corf. J7. &. D..4. Plura petimus & fperamus, que à u qW Deo non fünt promiffa promifífione faltem ge- ii nerali, quà ille recepit adeffe in nomine Chriíti fic/ petentibus, rogantibus, & pul(antibus & in- j o* Qq $ YO» *'an* 618 | Dz Srr. wlion t vocantibus fe N. Promiffione femper parti- culari; fpecialiter ad tale obje&tum rerminatà C. i i Inde veró actum Spei unum prze altero & con- dhcnt gt . fidentiorem & contra difficultates audentiorem f facilé concedimus. : n Ul i 32:. Ob[erva J. Ex di&tis patet, quodnam i qu 1 fit objectum adequatumr fpei formale- confti- Wt, m tuendum, Deus nempe üt remunerator feu t x nobis bonus, üt auxiliator; & üt promiffor m ( fidelis: ficut enim pro fidei motivo autoritatem hoj Dei & revelationem fimul ftatuimus ,. fic pre- hdens d fettes qn ter fidelitatem etiam promiflionem divinam hie in complementum motivi fiducize adjungendam üinin þm ceníemus. NNec refragatur nobis D. 'homae ii v autoritas. uamvis enim hic q. 17. a. 4. dicat: lr oj Spes duo vefpicit , [cilicet bonum , quod obtinere in- EUEeY zendit, €9 auxilhum; perv quod illud bonum obti- i t setur ; bonumtamen , quod quis [pevat po[fedendum, ï'((l'f.'r: N babet vationem caufe frnalis , auxilium autem , per &t mf quod aliquis (pevat ilud bouum obtineve, babet va- m du tionem catfce efficientis: tamen hic quaftionem is f noftram & füb his terminis non traétat, unicé- Tiioda que probat, quód bonum fperatum habeat ra- $ tionem caufe finalis refpectu virtutis fpei üt Ut profequentis & enitentis illud affequi , auxilium Tüm 2o veró divinum rationem caufe efficientis refpe- (fPäT 651'.41'& €&u affecutionis ejusdem boni; quin neget au- B xilium effé id, ex cujus confideratione affurgat * qri voluntas in fpem , & fiduciam habeat: Tn Quae- t fs flionibus enim difputatis q. un. de fpe. a. r. d aperté pro nobis definit fcribens: Sieut objetum. lPï&'lvam Jonmale fidei efl veritas prima ,. pev quam ficut per Wi hie quod. .Dr S'PE., 619 per n quoddam tiedimn. affentit. (intelle&tus) Bir , Vq*uæq termiu dicuntur 5 ita objefhum fovmale [pei efft auxilium lero us divine pietatis &2 poteflatis, proptev quod tendit Audentt morus [pei ia bona [perata, . que funt obje&um ma- teviale [pez. — Arque his fimilia ibid. ad 4. & a. 4. h quita repetit: quid? quódloco (üprà objecto a, x. fta- mie- cyl tuit, Ípem noftram attingere ad ipfüm Deum JDC4U0E ] enjus auxilio, nempe üt. objecto formali, in- t prond nititur. Quód veró non adeó diferté divinam autond in promiffis fidelitatem adjunpat, nihil, àüt ex j ln haétenus difputatis liquet, " obeft noftre fen- divinam tenti;; quia vel de fpe minüs adaequat? nec fe- j cundàüm perfectionem certe fiduciee fümpra D. Tonz loquitur, vel porentiam Dei auxiliatricem pro- 4401 miffione obligatam intellipit; quo poftremo at fenfü etiam accipi debet illud Pf 20.. zx fperat hod in Domino $. in mifericordia altiffimi. nom commo- Wlw velitur: Spem enim formaliter immobilem non T facit mifericordia Dei fecundüm fe & inclina- 2 1 tionem duntaxat ad bona concedendam expri- mens, fed promiffionis obligatione & fidelitatis yelint r u vinculo:determinata. 323. Olfwva [], Spem effe virtutem à habett yis t Charitate diftin&tam fàtis jam oftenfüm eft j num. 39. , ubi duplex diftinétionis fignum, g feparabilitatem fcilicer & relationis oppofitio- nem attulimus. iji "D v a - Liquet id preeterea ex pree- g n j fenti articulo & obje&to formali ntriusque , At cüm 'f'pgs fecundüm formalitatem amoris ac fj ! defiderii pro-motivo refpiciat bonitatem Dei re- Veri- // u ] M fpectivam, charitas autem abfolutam. il rati huic ab omnibus aliàs receptee duplex ad- J IM J Vere f 620 '"Dr.a Srr. -verfariorum quorundam genus repugnat. Alii 1 enim amorem Dei àt nobis boni, vitii & malé | du mutari ordinis infimulant, adeóque vel fpem virtutem negant, vel cum charitate confun- Ü dendam jubent; íed contra hos agetur, ubi 1 iw, d j 9; de fpei honeftate difleremus : alii é contrario Pcíorm: contendunt, nihil poffe à nobis amari . nifi il- m i, lud fit nobis bonum , cüm non fufficiat rem amandam effe fimpliciter & abfolut& bonam; m d ia D fed requiratur, ut amanti fit bona & conve- niens; adeóque charitatem à fpe diftinétam effe igüets, fictitiam: verüm & hoc, ubi de charitate lo- (tülir t j quemur, facilé diluetur; & objectio allata fo- tutjg, hismate laborat: Si enim per voces illas; no- is bonum & conveniens, intelligatur, quód P»'iim üf i xes amata debeat pollere virtute amantem per- Ms D ciendi, aut amans debeat effe ordinatus ad m & a remillam, vera omnino eft propofitio: Si au- tem fenfus fir; rem illam, ut ametur, femper Wi h conver referri oportere ad ipífurn amantem tanquam ad finem , -propofitionis falfiras tum ex obviis Qu j exemplis tum ex infrà dicendis perípicua eft. lmint GAPET hn Qv Wmer De Proprietatibur. ( Affettionibur Jþez NterSpei proprietates certirudo, inter reli- lT. I quas illius affectiones honeftas & necefliras €.e[, ( videntur nobis precipué, qua examinari ^l DO & i tnereantur. De his itaque fingulis agetur bre- viter, aliáque nonnulla eó fpectantia annexis M El ed quaftiones fübjunctas refponfionibus expo- A q mentur. X ER ARTI- 621 DE SPE. f i, ARTICULUS T. vin d - Zdn a&us. Spei tbeologice fit fummà. certus? e df te Qu Qz4. Certitudo ex dictis num. 254. alia 324. N eft infallibilitatis feu indefectibilitatis at tj & comm à vero, alrera firmitatis feu. indubitabilitatis. i, t - Prior formaliter nequit haberi in a&tu Spei & fuficit t ratione füi, fed denominativé tantüm & parti- pre hn cipativé ab actu intelle&tüs , à quo dirigitur, u üt docet D. 'Thomas hic q. 18. a 4. Certzrudo, idund inquiens, zmvemitur im aliquo dupliciter , [cilicet Rarítit effentialiter €g' participative: effentialiter quidem io latl imvenituv im vi cogno[citivas pavticipativé autem. in omii eo, quod d vi cognofcitiva movetur infaliz- sls ? tr, qi biliter ad finem fuum : Atque heec Spei certitu- do participata vocari etiam poteft infruftrabi- intem p n litas. Pofterior, quantum pracisé dicit firmi- tatem & adhaefionem actüs ad faum objectum; j $t non actibus duntaxar intellectüs fed & volunta- lts fait tis convenit, cum hoc uno diícrimine, quàód 7 [jb p ob firmitas intellectüs excludat dubium & fluctua- tionemintelle£tüs, voluntatis firmitas timorem j v ac voluntatis flu&tuationem excludat.. Przeterea, cüm ex recens di&lis appareat, fpei certitudi- nem ex actu intelle&üs previo dependere, ad juoi hujus actüás qualitatem ftatuendam animadverti "T debet, circa obje&um materiale fpei duplicema r m Dei promiffionem haberi, alteram abíolutam de auxiliis füpernaturalibus faltem fufficienti- p W bus, alteram conditionatam de beatitudine "TU adultis conferenda, fi nempe hi ferió & effica- s citer auxiliis ejusmodi cooperentur; atque hinc illam MT 6223 Dz Srr. f d illam promiffionem effentialiter effe infruftra- bilem, hanc veró fepiüs fruftrari, non qui- yrput dem ex defectu infallibilitatis & virtutis divinze, ts dl de fed. ex hominis defectu nec pofiteeab eo con- m qi ditionis. Porró fecundüm hec Catholici om« anoicini nes diftinguunt tum inter objectum fpei rum if t inter ejus certirudinem, quantum refpicit vel frins,. Deum vel nos ; cüm econtra Novatores, qui (s (l -]n dbf exiftimant fidem effe certam animi fiduciam; quà unusquisque indubitanter fibi applicat pro- üfiwm j f imiffiones furürg beatitudinis penerarim factas qia s ftatuant unicuique firmiter effe fperandum, d d feu in erronea eorum phrafi, credendum, fe ul ia w effe ex numero predeftinatorum ac certó fal- vandurm. Contra quos "du 325. Dico T. A&us fpei theolopgice , quan- tl ve tum ex parte Dei, fen Deum refpicit, eftfüm- f vd mé certus feu infruftrabilis, & fummó firmus feü fülfioni: excludens omnem timorem. Prob. 11m. p. i, juxta Apoftolum ad Rom. 5. v. $. Spes von con- ttinjf fundi; juxta Pfülmiftam pf. 24. v. 3. Qui fa- fin ln Jliuent te, mom confundeutur; & Eccli 2. v. 11. ia [ docet fapiens : Swzore, quia mullus [peravit in - Miünya Domino , €? confufus efl ; . Paulus denique de fe Eu teflatur 2. ad "Tim. z. v. 12.. Stio, cui credidi TW g ? certus fum , quia potens efl depofitum meum U fivvave. Unde fic arguerelicet: Si fpes ex tlf parte Dei non foret fümmé certa, füo quan- , ] doque fruflraretur effe&tu, aut fruftrari certé ,J..æm U.m poffet, quiaaut fi Deus creaturis fuis deeffet; adeóque fpes confunderet, confunderentur ii; D'ïmla üm rtus n qui fperant in quino ; nec Apoftolus ce eue Dz S»er. 623 [e wrin effe potuiffet: fed enim hoc repupnat citatis m Scriptara textibus: ergo. Cozf. A&tusvolun- rrüisdi tatis eft denominativé ac participativé certiffi- $40 mus, qui dirigitur ab actu intellectüs fummà Jutolito certo ac infallibili, üt ex num. pr. conftat: fed m f actus fpei theologicee ; in ordine ad Deum m A oj fpe&Ctatus, diripgitur ab ejusmodi actu inrelle- Yaf ctüs, fcilicet à fide divina, quà fperans credit, ni f Deum abfoluté quidem collaturum auxilia füf- pl ficientia, & conditionaté beatirudinem; . tum ) i ) "at quia fpes füpernaturalis ab eadem fide conna- turaliter depender, fecundüm illud Apoftoli (perandv:: Jendun) ad Hebr. 11. v. 1. Eff autem fides [pevandavum j o Julflantia. verum : tum quia; hoc ipfo, quód Deus aliquid promifit, poteft homo ac tenetur credere rem promiffam effe futuram, vel ab- ;icæ J qtl' i, dl folut& vel conditionaté prout fenfus eít pro- lum miflhonis: ergo. Prob. 24. p. 'l'efte Apottolo P ii ad Hebr. 6. v. 18.. Per duas ves immobiles , qui- um bus impoffibile ef mentivi Deum , fortiffimum [ola- 4b zium babemug , qui confugimus ad tenendam pro- " pofitam [pem , quam ficut ancboram babemus aui- 1moe turam ac firmam. Cui precinuit Pfalmifta r qque^ pf 124. V. 1. Qui coufidumt ia Domino, ficut 7non$ Sion: 7,02 commovelitur in ctermum . &c, quiaP In divino Ji [ Unde "Trid. Seff. 6. C. 13. inquit : auxilio fjrmiffimam [pemeollocare £g veponeve omnes Sifpï q ! jb debeut, Firmitas autem ejusmodi deliberatum ^ faltem timorem non compatirur, ergo. Couf. Í i jj i lle actus eft affe&tivé/ & appretiarivà. fuper ommnia firmus , qui habet motivum formale srentit j at füper omnia i nfallibile &firmum; defumir enim i tni- — 624 Dr Srz. 'fïrmitatem-ä motivo, cui innititur: fed a&ctus ( Ípei theologie, fecundüm pr. art. habet tale vt d inotivum formale: ergo. 7444e hic partis 1mae TT confirmationem & paritatem cum fide, de qua IT E audiri méretur S. T'homas hic q. 17. a. 6. ita LT. diflerens: Spes autem e9 fides faciunt. bominem CL ánbeveve Deos ficut cuidam principio , ex quo ali- u qua nobis proveniunt. De Deo autem nobis pro- dm p ca vetit $9 coguitio veritatis ? adeptio pevfetlae boni- tnidino tatis. Fides evgo facit. bominem Deo adbeveve ; li, o iuquantum. efl mobis principium cogno[cendi verita- ETOYVY, fem: credimus enim ea veva effe, que nobis à Deo ts dicuptuy. — Spes autem facit Deo adbeveve, pvout [ib dj eft d uobis priucipium pevfetee bonitatis, in quau- tUtofibe zum [cilicet. per [pem divitio auxilio inuitimur ad " beatitudinem obtineudam. ipt: h 326. Dico 1. A&usfpeitheologice, quan- od tum ad nosfeu ex parte noftrà, & prout invol- * IUDDOt vit abfolutam exfpectationem beatitudinis, fe- feflrion clusá fpeciali revelatione divinà, nec eft füumm& Wf certus vel participarivé infruftrabilis, nec fum- Ms f me firmus vel excludens timorem. Pro/. 1.p. : At Eccle 9. v. 1. docemur: — JVefcit bomo, utrim Tititre amove an odio diggus fit : féd omnia àp futurum Qüt m Paulus veró 1. ad Cor. 10. Jfevvantur. incevta. dei üe' v. I2. monet: Qui fe exiflimat flave , videat , ue DOtditi cadat. Ergo càm abfolutus noftre falutis e- WE [pen ventus dependeat ex fidei & gratiae perfeveran- Af p tia, aliísque noftris meritis per modum condi- il g tionis ad coronam plorie requifitis ; ficut de t li his certi & infallibiles non füumus ,. fic nec fpes tvelr noftra eft infruftrabilis.. Unde Trid. Sefl. 6. Wüalura 112* Dz S»rz. 625 t d t hi C. 12. Nermo, inquit, quamdiu ip bae stevtalitatg vivitur, de arcato divine predeflinarionis mnyfles C patiu vio ufgue adeó prefumere. delet, ur. cevto flatuat , f g f omniuo Jl effe 2n mumero predeflinatorum . . . . AVam, nifi ex [peciali vevelatione » fciri uon potefd, TU quos Deus fibi elegevit. Et Can. 16. fic ftatuit: » al ZT I j JJ Siquis magnum illud ufque àn finem per[evevantiee donuim [e cevtà babiturum , abfolutá & infallibili pouie / o idt cevtitudite dixevit, vifi boc ex [beciali vevelatione didicerit , anatbema fit. — Copf. Promiffio divina i nhiril de danda nobis bearitudine , feclusá fpeciali re- velatione; eft folüm conditionara, & quidem u p füb conditione fallibili; quia facta duntaxat eft 1149 a Deo füb conditione preefertim per(everantiae j : finalis, üt. ex innumeris Scripturee teftimoniis liquet: hec autem non eft certó, fed folüm )gkæ, qta*" [ probabiliter fütura; üt iterum patet, & aliun- roum&'gï' e füpponitur: ergo fpes, prout includit ex- ij ^ fpectationem beatitudinis abfoluté futurz, ne- T quit effe fümmé certa & infruftrabilis ; tum , K fi uiafpes feeundüm preefens obje&tum diripirur Prohar) r untaxat per judicium probabile de abíolura fa- 1 g turitione beatitudinis, à quo denominari ne- T. Quit certa : tum quia, licét praefüpponatur actus at fidei de futuritione conditionara beatitudinis , T conditio tamen eft incerta & fruftrabilis; adeo- uint Á que fpem de abfoluté futura beatitudine fr- d 4l !u ftrari poffe, ac effe fallibilem fequitur. Prof. dum « l àd. p. Spes theolopica obrinendas beatitudinis , fore ) non folüm poreft, fed & debet , (eclusá fpecia- [ , li revelatione, fitnul componi cum timore fü« pernaturali de ea non obrinenda. Sie enim j f ( K Oftáe 626 Dz Srz. hortatur Paulus ad Philip. 2. v. 12.: Curm muetu lm *es fremore veffjvam falutem. operamini; & ad um Rom. 11. v. 20.: Zu autem fide flas:. moli altum (s * fapere, fed time.. Ytem 1. ad Cor. 4. v. 4. de fe fprineun ait: JVibil mibi con[cius fum ; fed nen im boc juffi- qu; r t TI ficatus: [um: qui autem judicat me , Dominus «ff. "Unde Tridentinum Seff. 6. Cap. 9. inquit: Sicur f msc pf memo pius de Dei mi[evicordia , de. Chrifli merito, kelt: t vmne f déque Sacramentorum virtute €g. efficacia dubitare - debet: . f , ác quilibet , dum [eip[um propriámque in- t quid EAC , fürmitatem 9 indifpofitionem ve[picit , de fua gra- " dia formidare&g timeve potef]. Cap.13. autem pro- übuent, ferens teftimonia nuper laudata fic profequi- &t d -tur: Zormidare enim debent , [cientes , quàd i nnítad - Jpeimn glovie , £. nondum in ploriam venati funt de Mp pugna , qua [uperefà] cum cavue , cum mundo, d eum diabolo. 'Tandem Cap. 16. füb finem hec d ag addit: Quia in mulüis offendimus ommes; unut- QVets no quisque [icut mt[ericordiam 5 bouitatem, ita fe- j n Tr, Ttrg ] veritatem €9 judicium. ante oculos babere debet , neque [eipfum aliquis , etiamfi nibil fibi con[ciusfue- m or vity judicare, quoniam ommis hominum . vita uon Go bumano. judicio examinanda &9 judicauda eft , [ed ,mt O Dei &c. Ergo hoc ipfo fpes ifta; quantum Mp e&d nos & ex parte noílrri, & prourt involvit t D " exfpectationem abfolutam beatitudinis, nequit m r L efTe fümmé firma, fpeciali revelatione abfente. Wg. — Conf. Obje&tum formale fecundarium feu ne- ls d ceffaria conditio fpei, quatenus nos refpicit & Pïffü'er; " beatitudinem abfoluté fpe&ctar, fünt propría l ttlire auxiliis divinis cooperatio , & pleraque illa Eïgo ( : ,omnia, qua num. 321.in tefp. ad arg. ad. prob. d recen- Drz SP:—:. : » 627 : Cmg recenfüimus : fed fpes his motivis innixa non Imiy; LU excludit timorem; tum quia haec media noti 1* tdR inferunr infallibilirer falutem, propterea quód Y perfeverantie donum , licét impetrari orando n queat, juxta D. Th. 1. 2. q. 114.a. 9. & corn- Dj munem Theologorum confenfum, füb meri- inqut tum nec proprium & condignum nec infallibi- Infi m le cadat: tum quia viator adultus, feclusà re- t d velatione fpeciali, nequit efTe infallibiliter cer^ apria'mguei tus, quód aut hzc media, cum effectu graríee T fanctificantis in praefenti & glorie in futuro, At adhibuerit, aut ob potentiam refiftendi pratiis c p divinis & voluntatis defectibilitatem impofte- u, m rum fit adhibiturus: ergo. — ccedit, quód , f 77 'nl: fpes ex parte nof(tri foret abíoluté certa, poffet 1 W 8c proin reneretur quilibet certó credere, f& finen? efle ex predeftinatorum numero: fed confe. m i quens non eft duntaxat contra dicta num 64. jl il & in Tr. tum de Deo tum de Jufti£, fed.& " /'»'" contra ipfa Novatorum placita, quibus per- fuafüm omnino eft; nec omnes etiam ex i uf pfis j a? effe electos: ergo. TM 327. Oljic. coyt. 11n. J. Spes, quantum etiam quiiá refpicit Deum, pro motivo formali debet ha- y n bere Deum auxiliatorem in ordine ad beatitu- 13 HCqW dinem reipfa obtinendam:. fed fpes nixa tali j g mortivo nequit effe (ümmé certa & infruftrabi- futi lis; càm certum non fit, an Deus fit daturus [ K perfeverantíe donum, & hinc nos adjuturus in ordine ad beatitudinem reipía obtinendam s duUA raque ul ergo. Corf. Qui fperat bearnrudinem, ebet habere fiduciam de ipía beatitudine, abfolutà at p - r Rr 2 Dbti-' bE Sper. | l $28 obtinenda: fed qui fpe fuà refpicit Deum, fpe- dein] «üm no rat beatitudinem; nec tamen poteft habere fi- duciam illam cum fümma certitudine: ergo (inemre f I 11. Ad hoc, ut fpes fit fümmé firma affective, debet excludere omnem timorem deliberatum E de oppofito , feu de non obtinenda beatitudine; ïæur.iump quia in tantum datur firmitas affectiva volun- niltrm. tatis, in quantum excluditur formnido deoppo- je1t fü fito; oppofitum aurem fpei eft non coníecutio axnfor m ( beatitudinis : fed fpes hunc timorem non ex- cludit, üt patet ex conclufione 2da: ergo. andm tmirie | Corf. Licét timor fervilis & füpernaturalis ad- hareat Deo, & fit appretiativé füper omnia Tdoder firmus, fecundüm illud Matth. 10: Z7mefe eutm, türr tin qui petefl & animam &9 corpus perdere in geben- Ed sam; non tamen debet effe affectivé fuper om- 1 n niafirmus:ergoà pari idem dicendum eft de fpe. tüly &. ad 1mum D. :m. Spes talis nequit effe jj CMf | fümmeé certa, quantum reípicit Deum abfolute 1 limor daturum auxilia füfficientia ; & etiam beatitudi- A r nem ex hypothefi pofitarum per hominem con- n ditionum, N. quantum refpicit nos & no(tram u D cum auxiliis cooperationem , aut abfolutam *Hendm« beatitudinis collationem, C. 744 Cosf. . D. M. lsany U3I Qui abfoluté atque fine omni conditione fperat lm beatitudinem , debet habere fiduciam &c.; C. ä V agl 25 qui conditionaté tantüm ac füb hyporhefi fuee j* b fimul cooperationis facte vel faciendee fperat NI D beatitudinem , N. vel f4/d. , debet habere fidu- IN Vper ciam ex omni parte fummé certam , N. fecun- M ' tlims: düm quid, nempe prirnarium füumn motivurn, Umma tceram , C. Similiter exponenda eft affumptio; (s d qu : Dr S»r. 629 m qui enim Deum fpe füá refpicit, conditionaté Ll tantüm non autem abíofut& obtinendam beati- l: «j tudinem refpicir: & fiduciam habet probabilem dH duntaxat fecundüm motivum fecundarium, Wi quod eft propria cooperatio ; certam tamen «s fecundum primarium , feu Dei auxilium & pro- inm miffionem. 42 2dum &. D. M. Ad hoc, ut i& fpes fir fammé firma fimpliciter & fecundàüm que omnem formalitatem , debet excludere omnem )5 timorem deliberatum de oppofito, C. ut fit d $ fecundüm quid & formalitatem folüm fiduciae i& primarie ad Dei auxilium terminatae, debet em excludere &c., N. Spes nempe Theologica ii* excludit timorem , fecundüm quam partem eft jj fummé firma, habérque fibi przlucentem fi- w dem; non veró fecundüm quam nec firma eft, iij nec nili probabile judicium pravium agnofcit. g & 44d Conf. w. IV. Conf. Difp.eft; quia voluntas 5il per timorem fervilem fugiendo eternam pc- fon nam, per illam praecisé ac proprié loquendo n eo non adheret affectivé, fed tantüm effecti- wb V& , quatenus per timorem à peccatis com- sfoit fnittendis retrahitur, & ad peenitentiam de com- ^ m [J miffis agendam impellitur; adeóque nec affe- rl ; &ivà fümmus eft: econtr: a fpes proprié & affe- t ( &ivé ad heeret Deo, J t 328. Obyic. cont. 2d. l. A&us fpei, prout jj [ dicit expe&tarionem beatitudinis, fundatur in ii fide füpernaturali de Deo Remuneratore: ergo i ficut fides hec eft infallibilis , fic etiam fpes illa jj €ft fümmé certa; cüm ob fimilem fidei condi- ' tionem de Deo Auxiliatore fpes; üt dicit fidu- jig : J ; r3 dgm 630 Dz S»r. Wdinuto e ciam in auxili» divina, fit ífummé certa. Conf. v & fü Jn homine pradeftinato non folàm actus fidei itfeco, remoteé precedens, fed etiam judicium de fua bentrine cooperatione & futuritione falutis eft certum m C & infruítrabile: ergo & fpes in iis fundata 7/. r t Fides Theologica füpernaturalis eft fimpliciter tised i fümmeé firma, licét folüm fit moraliter certum; W 4 revelationem -divinam exiftere: ergo & ípes theologica poteft effe fimpliciter firma , etfi ttn um Af i quis tantüm moralem aliquam certitadinem de füa cooperatione ac falutis füturitione ha- ET d ung beat. Cozf. Etiam fide certum eft, quód Deus omnibus adultis det auxilia fufficientia ad finali- d *tt ob ter perfeverandum aut poenitendüm, perfeve- rantibus autem aut peenitenribus fit collaturus Ms m vitam eternam: ergo in hac fide fundari poteít à [elüm: firmitudo fpei de beatitudine. &. ad ymum D. .4.. A&us fpei, prout dicit 3D rj 1 eXerci expectationem beatitudinis, fandarur proxime & immediaté in fide de Deo Remuneratore; N. *Nanrie: EM remoté folüm & mediat?, C. — Quia promiffio beatitudinis divina eft (olüm conditionata, ipfa- Umfccum e * lterh que beatitudo üt corona exigit merirorum per- feverantiam , fpes beatitudinis abfoluté confe- RUsl Yebre quende immediaté ac proximé dirigi debet à ju- dicio de futuritione cooperationis & perfeve- A Certüm RUT rantie finalis; quod cüm absque fpeciali re- velatione divina fit folàm probabile, probabi- &N eí T * hi lem duntaxat fpem etiam infert. Unde & dt- fcrimen inrer fiduciam expectationis beatitudi- 35 (] nis & expeétationis auxiliorum füfficientium de- & fümitur. .4d Conf. &. D. -4. In homine pr&- defti- u t DE S»ps. 63.t qy (j Geftinato etiam judicium de cooperatione pro- idgi pria & fururitione falutis eft infruftrabile ab uml intrinfeco , feu fpectata fuà entitate, N. folüm y d em ab extrinfeco, íeu ratione praedeftinationis di- d vine, C. Licet igitur fpes etiam hujusmodi . poffit extrinfecé certa dici, non tamen infalli- [Limpie Jiercatt bilis eft intrinfec& aut ratione judicii à quo di- RI rigitur. 244 odum w. 1. NV. fupp. Conf. Vel m & j f enim folum probabiliter futura eft cooperatio propria ac perfeverantia finalis,' vel'fi qualis- certitu aritiora cunque etiam admittatur circa illam certirudo, l / talis tamen non eft, qualem figna credibilitatis quài VEU de fidei noftree myfteriis generant, qua pru- dens dubium de oppofito excludunt. 5.2./V. m; r (igendut Conf. Difp. eft; quia figna credibilitatis de re- velationis exiftentia ex dictis fünt motivum fi- n p dei folàm mediatum & extrinfecum , & fides " DL fuam certirudinem trahit ab ipía infallibilitate Dei exercité fuam authoritatem & loquelam iur p nf revelantis: cooperatio autem . & perfeverantia finalis füàt motivum tum proximum tum in- i r trinfecum exfpeétationis abfolutee beatitudinis; [(Ij d er o licet hec moraliter utcunque certa foret, joruf A tl du tamen fümmam cértitudinem fpei non poffent preftare. — 74d Conf. y. D .4. Et fimul etiam J'tdfbfïälE D&f n ; e(t certum, adultos bené ufüros gratiis fufficien- tibus , ac illis collatum iri donum perfeveran- L " 1 ti$, N. eft hoc omnino incertum, C. Vide 7 prob& j plura de his in Trra&tatibus num. 326. laudatis. j* j ; ] 329. Olferva. Quamvis ex dictis fpes re- i j Ípe&u noftri fümmé certa dici nequear, eam :ien'nllm , tamen fimpliciter &abfolut? certam effe dicen- " ) ] r4 am, ypi ; 1 " s 632 . Dz Srr. dam, conítat tum ex authoritate D. Thome n C lic q. 18. a. 4. ad 2. & 3.; tum quia res que- hi de l libet eftimari & denominari debet ex iis, quae ture pl funt ei propria, non veró ex his; que ipfi per cre Lit accidens adveniunt: certam autem eífe fpem [ ex iis, que ipfi propria fünt, oftendit affertio tdiri, prior, quà fpem in ordine ad füum motivum | pitrn formale, & fic fecundüm fuam fübftantiam con |Dprit: fideravimus; cui pofterior afTertio minimé re- fiem f pugnat; cim timor, incertitudo ac flu&uatio, fttm nor diionqa ug noftram fpem comitatur, non ex ipfà fpe; r e d ex pravitate cordis & defectu liberi arbitrii hum humani, vel ex anxietate naícatur fimili illi; Wi fl quam aut artifex mareriam pretiofam tractans; LT. aut vir prudens de re magni momenti conful- if inl zus fentire folet, quantumvis urerque certas Q «di füee diíciplinee regulas teneat. Quin timor ifte NU adeà non remittit fpem nofltram, quafi fit in- & pol certa, ut illam potiüs acuat ; & ad Deum con- - tüquem fugere impellat; quia dum timemus, ne is nos Woen, deferat, aut propter peccata à fe rejiciat, pro- | tüede mum eíl recurrere ad eundem, cujus natura ]ril) IQH. eft bonitas omnipotens , & opus mifericordia; It ha' ment Dominum, juxta illud P 115. v 11.: Qui tin di Áberaverust in Domino: A4dj ut : v eorum $7 Pro- UNIR; ze&lor eorum eft. o a, ] ts Quanss: 24n fpes beatitudinis po[ft componi TT eum certitudige futurg damnatiouis ? 1 Pler reVl 330. JVota. Coincidit quaftio propofita n cum illa fátis vulgata: utrüm quis beatitudinem | Ui Iperare queat ; cui revelata eft fua damnatio fu- E tura? Dz Srr. 633 D. T tura? Circa hanc fupponendum eft 1:5:2, ha- j n beri de facto revelationem conditionatam fu- eisg ture plurimorum damnationis; cüm ficut Sa« qe j cre Littere plenge íünt promitfionibus vite ndefa eterne pro juítis, fi in amicitia cum Deo de- vt d cefferint, fic etiam abundant comminationibus [ ol fempiterni interitüs pro peccatoribus, nifi re- luntamah fipuerint: 242, in moderna providentia revela- Trd tionem futurae damnationis fimpliciter propo- cfiturt fitam non effe habendam pro abfoluta fed con- ditionata duntaxat denuntiatione , qualis illa fuit ex ii beri i Jons revelatio ; /4dbuc quadraginta dies , €? INin- dimiii uive fubvertetur ; quia, àt cum S, Th, q. 23. de n tradt verit. a. 8. ad 2, confentiunt communiüs Theo. at n logi, in hac providentia datur preceptum fpei, qu « quo adulti omnes ratione utentes tenentur füam ; tv beatitudinern noa rantüm non defperare; fed qui [ & pofitivé fperare , neque ab hoc precepto Deun t aliquem de facto effe exemptum conttat ; quod )slnefflü tamen , pofitá revelatione damnationis abífolutà, ((cat; f concedendum foret, üt in feqq. oftendetur: ujus [ 3:30, long? probabilius effe; quód homini ad- jerictd huc in hac mortali vita degenti poffit fieri reve- [win latio abfoluta füe damnationis poft mortem ni! future; tum quia id rurfüs D. Thomas l. c. docet, atque prater paucos habet plerosque omnes "Theologos füffragatores ; tum quia nul- j n la in eo eft repugnantia, quód Deus homini Ti per revelationem commmunicet, quod ipíe cer- : ;gpoün tiffimé novit, in quorum numero reponenda omnino eft futura hominis damnatio; preefer- ais tim cüm Deus damnationem non decernat nifi p U Rr 5 pre- 634 Ds Srsr. prefüppofità hominis culpà; cujus poena ali- teficins qua potelt effe rriftitia ex illa revelatione oritu- . 302 ra; adeóque hujusmodi revelatio ,non rnagis d af repugnet bonirati ac mi(ericordiee divinz , quàm d Qu ipíà damnarionispeena: 47ó, certum effe , quód emfiftc cum revelarione futurz damnarionis folàm con- fioe, f ditionata poffit flare non rantàm proxima fpe- l j N 115,4 randi potentia, fed etiam aétualis fpes beatitu- «f ! pet dinis confequende ; tum quia ficut ad fpem sétloto: theologicam non requiritur abfoluta futuritio qurum. beatitudinis, fic nec requiritur certitudo abío- ttodinis luta, cui falfüm fübefle nequedt, fed fuffcit ipdri certitudo condi:ionara & polfibilitas abfoluta; fdtnea üt ex num. 302. accedente omnium coníen- toe? d fu liquet ; nec ifta autem conditionata certitudo füre dur nec abíoluta poffibilitas, nec aliud fpei praere- fitei quifitum exclud:tur à revelatione folüm condi- Qini ( tionara damnationis: tum quia de facto nullus Tendam eft adultus ratione utens, qui füam bearitudi- ; prtine nem Íperare non poffit ac teneatur ; etiamfi | li illam plures confecuturi non fint, atque dehoc lt habeatur revelatio conditionata: 570, praíen- B. tem controverfiam etiam non effe derevelatio- m ne abíoluta quomodocunque facta; fed de ea, Vil quae vel a&tu fidei certa creditur; vel tanquam tem ) evidenter credibilis proponitur: neque effe de firium homine pro eo inflanti, quo revelationis an- m tea fibi factee memoria non occurrit; fed quo X pro is vel actu eam credit, vel ad credendum ha- 5 , bet fibi füfficienter applicatam: neque effe de , Ddj " quolibet fpei a&u, qui qualicunque modo ad habitum f f ei reduci poteít; uti eít defiderium Dun inef- Dx S»r. .635 - penu inefficax ; fed de a&tu fpei proprio & fpecifico Jr o num. 303. expofito... Unde feníus quaftionis O0 p eft: an fieri poffit , ut homo in eodem inftanti Ti QUi reali; quo ipfi füa damnario abfoluté revelatur f ii cum füfficiente ad certum fidei affenfüm propo- Qlümqe fitione, fimul habeat fpem actualem (ua beati- yim f tudinis , aut faltem antecedentem & proximam 3 bet ejus fperande' potentiam? Erotemaris hujus dpen refolutio ab aliis duabus quaeftionibus dependet, fto quarum altera eft: an ad habendam fpermn bea- ydo die titudinis neceffarium fit pro eodem inítanti rea- d füfi li judicium probabile de illius futuritione, vel iblolnt faltem carentia certitudinis de ejus non futuri- conie. tione? eltera: an cum revelatione abfoluta fu- ettitüd tura damnationis Tit in codem inftanti reali ile de futuritione beatitu- |prare ftare judicium pro a dinis? que quidem quaeftiones càm ad expo- lo tl nendam apertiüs omtfem ípei oceconomiam *mrimdi: pertineant , abunde docent , cur principalem T quaftionem, quantumvis circa meram polfi- s dl biliratem verfari videatur, breviter faltem attin- yrat gendam putaverimus. Qui enim partem affir- ojtlite mantem tenent, vel negant prius quafirutn, ide [ vel etiam affirmant pofterius: qui veró negan- enqülm 4 tem partem tuentur, ficut primum effe necef- dl [2 farium, fic fecundum impoffibile effe conten- yj 4 of dunt , quorum fententia üt eft communior , fic f I! & probabilior videtur. Unde m 331. &. . Ad fpém actualem eternze beati- d tudinis in quovisinftanti eliciendam effentialiter wodO ?d requiritur pro eodem inftanri vel formale vel - erun tione. virtuale judicium Probabile de éjus futuri Dici- la p 636 DEWSPE. Dicitur autem hic fovmale judieium probalile qunir; actüs intelle&üs, quo homo ex fignis quibus- dein, | widide dam aur conjecturis, abíoluré quidem fallibili- ter; fed tamen prudenter judicat, fe beatitu- bdivel oD dinem obtenturum; five hoc judicium fit fu. pernaturale quoad (übftantiam, five quoad mo- Qu n dum tantüm , quod probabiliüs füfficit: virzua- t I le judicium probabile vocatur apprehenfio beati- tudinis üt futurx , conjuncta cum carentiacer- t füru ttetne titudinis de eo, quód non fit futura beatitudo, & cum apparentia aliqua prudentis probabili- Yermerar tatis de ejus futuritione. His pofitis Pro/. Vo- Wil e litio efficax agendi & patiendi quevis ardua, pit: e ut bonum amatum obtineatur, meritó cenfa- bl A rur imprudens & temer a P nifi illius boni frtiie confecutio refpectu volen isp robabiliter futura jictr sppareat; tum quia ficut amor rendit in obje- $b étum üt bonum, ita volftio efficax bonum ama- Qin; tum obtinendi tendit in ipfum üt füturum; Utimis qua prudens effe nequit, nifi boni confecutio qmä fpe; appareat probabilirer futura, ficut amor pru- Ti dens effe non poteft, nifi objectum appareat i. certó aur probabiliter. bonum: tum quianemo r fapiens opus aliquod arduum , multísque peri- &i culis ac difficultatibus expofitum aggreditur; 3 nifi priüs exploraturn habeat, non tantüm me- Tnaj dia fibi (üppetere , quibus abfoluté perfici opus fempg queat, fed & nihil certó obftare, quominus ton f reipía perficiatur. . Sed inprimis fpes actualis Qs p obtinenda beatitudinis, de qua loquimur, eft li Ts volitio efficax agendi & patiendi ardua, ut eam "mFili tanquam bonum fummé amatum reipíaà confe- Bs qua- DT Dr S»z. l 63? ! pridi quamur; üt ex füppofito 4to pr. nurm. liquet: 5 quiy. deinde, fi in eo inítanri; quo actus fpei elicitur p vel eliciendus eft, non datur illud judicium pro- o Duiit babile vel formaliter vel virtualiter ,' illius boni m tl $ confecutio non apparet probabiliter futura; yogd quia nonnifi per tale judicium probabiliter fu- 7) tura apparere poreft : ergo nifi adfit velforma- Yio o le vel virtuale judicium probabile de beatitudi- 'eDfach nis futuritione feu confecutione, fpes a&tualis eatitid eeternee beatitudinis cenfenda eft imprudens & Y bt temeraria. Subf. Sed fpes vera & theologica nj. Vi nequit effe imprudens & temeraria, üt per fe B at patet: ergo ad hoc, ut fpes aéctualis eternae Q a beatitudinis fit vera & theologica;, ad eam ef- ius i fentialiter requiritur vel formale vel virtuale r fütut judicium probabile de ejus futuritione. Conf. ia Spes beatitudinis ex effentia füa eft illius exfpe- um €tatio; rum quia id fignificatur per particulas t ultimas definitionis fpei num. 303. allatas: tum yectà quia fpes hoc nomine in ep.ad Rom. 8. v. 23. & jor pre ad T'it. 2. v. 13. exprimitur: fed nemo pru- denter exfpectat, quod non formaliter aut vir- ppareat anetmo tualiter judicat faltem probabiliter futurum , üt ex obviis exernplis patet: erpo. É peri- rediti 332. l. 1/. Cum abíoluta reve latione da- um mnationis fature non poteft in eodem inftanri AT temporis reali ftare judicium probabile de illius t tion futuritione, aut de futuritione beatitudi- il nis. Prob. Cum notitia certa futuree damnatio- nis nequit flare judicium probabile de ejus noa n* y d futuritione; tumquia certitudo de verirate uniug « partis excludit prudenrem formidine m de ejus Ü a!li-. 658 Der Srx. ( g fequi falfitate; & hinc à fortiori probabile de illa ju- dicium: tum quia aliàs in eodem intellectu & gefotore fiom inftanti ftarent fimul judicia conrradictoria de eodem omnino objecto, quod eft impoffibile: z d Tire fe fed revelatio abfolura future damnationis affert, certam de illius futuritione notitiam; quia ex r b &) COR fupp. 4to num. 330. loquimur de revelatione damnartionis facta cum fufficienre ad credendum fnrz d m 1 applicatione: tali autem. revelatione füppofità; vel homo fide divinà credit fe effe damnandum, poum, x D vel fidei affenfüm (üfpendit? fi 1:1num; habet ofitivam de füa damnatione certitudinem, üt n ex dictis de fideconftat: f1 2dum ; habet faltem d evidentem füze damnationis credibilitatem , ob dtepri quam non potefít prudenter dubirare, quin füa m damnatio fibi fit à Deo abíoluté revelata, & ts confequenter certó futura; ideóque licét in Qodm hac hypothefi non habeat certitudinem pofiti- T hon vam fidei, habet tamen certitudinem quandam dqueh negativam, cum qua ftare quidem poreft judi- t eg cium aliquod de non futuritione damna'tionis , 3 fed imprudens folüm ac temerarium: unde fi Áipter quis hoc judicio dirigente füam beatitudinem füfäciun fperare conetur, ípes rurfüs im prudens ac-—te- R hr meraria evadet: erpo. &f fidtm 333. B. /77. Cumrevelatione abíoluta &cer- titudine futurze damnationis nequit in eodem Vitte inflanti reali ftare feu componi five fpesactua- füfffcie lis beatitudinis eeternze, five proxima bearitudi- 9d Pyob.. Ad nem szternam fperandi potentia. "i fpem actualem beatitudinis eeternae , imó & ad Atj; proximam illius fperandz porentiam effenriali- ' mf P[q te Dz Srs. 639 cdelhs ter requiritur judicium probabile de beatitudi- ntelid ne futura; üt oftenfum eft in refponfione 1ma: d fed cum revelatione abíoluta & certitudine fu- ture damnationis nequit in eodem inftanti rea- impoli kionsds li ftare feu componi judicium probabile de fu- tura beatitudine; üt liquet ex re(ponfione 2da m; qu Tevelt ergo cum revelatione abfoluta & certirudine eredtnd future damnationis nequit componi & ftare in elipplà eodem inítanti reali fpes actualis aut potentia TT proxima fperandibeatitudinem eerernam.. Corf. um; t Juxta D. 'Th. hic q. 18. a. 3. in Corp. nec in Jinem ? damnaris nec in beátis poteit effe (pes be&tiru- abet lz dinis, quia beatitudinem nequeünt apprehen- j t dere priores üt bonum poflibile, pofteriores üt bonum futurum,;cüm illi de perpetuitate damna- Z QW velatà tionis, hi de poffetfione pra-fenti fint cerri: er- go cüm füppofità future damnationis revelatio- ; lictt p p ne homo etiam certus fit de non futuritione; atque binc impoffibilitate refpectiva beatitudinis, T d od g in eoetiam fpes beatitudinis locum non obtinet. 334- IVec dicas cont. ym.. Ad (pem actualem muyiti 5; uit & porentiam proximam fperandi beatirudinem fufficiunt hec & fimilia judicia in revelatione gt jeng 4* Dei fundata: Salvabor, quantum eff ex parte Dei fua dona promittentis; habebo auxilia fuf- u l ficientia obtinendz falutis; poffüm Deo adju- A Tra vante falvari &c. ; quia aliàs fides non foret u) füfficiens fundamentum fpei theologice contra fp 1 3 ep. ad Hebr. 11. v. 1.: Eff autem fides fperauda- vum [ubflantia verum , avgumentum mon appaven- h) m tium: ergo ad fpem beatitudinis non requiri- i Jj uS, d tuþ probabile judicium de fururitione illi [i4 640 Dr Srr. DEU ANec. Conf. I. Judicium conditionatum póteft regulare fpem beatitudinis , quale eft illud: fl- frcli n babliter o varer vel falvabor, fi vellem gratiis fufficienti- bus cooperari, vel fi non intervenerit impedi- MT mentum faluris; tum quia ad actum voluntatis tine d t r f abfolutum fufficit judicium regulans conditio- natum, üt in aliis actibus voluntatis patet; tum Af i fadenria quia: voluntas feipíam ad actum fpei determi- nat, non autem à judicio determinatur: ergo. prandun INec Conf. Il. Poteft dari propofitum ferium, f of abfolutum & efficax ad poenitentiam requifitum, J aütem M u licét quis prevideat , fe ex fragilitate effe lapfu- rum: ergo & dari poteft fpes beatitudinis, etfi liosbni [ quis vi revelationis preefciat ; fe finaliter pecca- E turum & damnandum. i de &. . 4. Loquimur enim de fpe, que non liltstm ttri Ts folüm involvit fiduciam primariam in auxilio divino fundatam, & per actum fidei regulatam, Dofiis À fed quz , quia eft ex(pe&tatio beatitudinis abíó- "reJudio luta, includit etiam fiduciam fecundariam in coó- U: er eratione propria&perfeverantia finali probabi- T g j ter futura fündatam , & ab actu prudentie M af ] fpecialis dirigitur. 744 Rar. C.72[. fed N. Supp. tholutä fn quia Apoftolus folüm vult , fidem eífe fünda- N Tnentum fpei theologicee fecundüm motivum Qd l i]ife[ ] primarium, non autem fecundarium exfpeéta- tionis; de quibus vide Art. pr. 44 Conf. J ts f rurfüs JV. 72. vel D. Si faltem habeatur judi- Xc d. ü cium probabile de purificanda conditione; T ctm fic judiciurn virtuale abfolutum, C. fecus; N. Fitenri 7d4d Rat. ym. refpondeo fuüb fimili diftinctione: W?.fequm &c praeterea etiam difcrimen effe poteft, quód n Eu — Dz Srr. 641 tum p TEITIA alii actus voluntatis non fint ex füa effentia & fpecifica ratione actualis exípectatio boni pro- nf babiliter futuri ,. ficut eft actus fpei. 224 24. wrtimé lV. Conf. Licét enim voluntas feipfam deter- D voltii minet ad actum fpei , nequit tamen id pruden- s od ter facere fine probabili judicio futürz falutis. p "4d Couf. 11. &.. Difp. eft; quia propofitum e& yxidttn fua effentia eft folàm obfirmatio animi ad non attd peccandum, qua. poreft dari pro nunc, etíi um ia pro poftea pravideatur voluntras defectura : regults Ípes autem effentialiter eft ex(pectatio boni fpe- T rati, qu& fine probabili judicio de fururitione dinit illius boni faltem prudens haberi nequit. 335- ANec dicas cout. 2d. Stante revelatione jier ia abíoluta damnationis faturz datur adhuc pofz , ue? fibilitas tam a&tiva quàm paffiva falutis, feu po- y n d tentia libera confequendi beatitudinem : fed | regufzräm l poffibilitas activa & pafliva falutis poteft fun- J dare judicium probabile deabfoluta futuritione riumitd falutis: ergo ftante illa revelatione poteft habe- jj ri judicium probabile de fururitione falutis. fdeti AVec Conf. .. Cum notitia certa non. obtinendi 1. abfoluté finem poteft adhuc ftare intentio pru- (fe f dens & efficax ponendi media ad talem finem | mOW conducentia, üt patet in Deo, qui licét infal- libiliter preefciat,, non omnes homines falvau- )d Jnt dos effe, vult ramen omnes falvos fieri, & binc dat auxilia ad falutem íüfficientia: ergo t j diit etiam cum notitia certa damnationis poreft fta- re intentio prudens ponendi media ad falutem f ii confequendam; confequenter etiam debet poff& ) eomponi judicium probabile de futuritione fa- u r L j Ss * ! luus, 642 Dz S»z. lutis, 4 quo intentio habet, quód fit prudens. dluts exi ANec. Couf. 1. Cum certitudine de obtinenda p beatitudine poteft ftare judicium probabile de firagrem fütura damnatione, quod evenit S. Paulo, qui du frip licét certus fuerit de fua falute, üt ex ep. ad g Wj 6 : Rom. 8. v. 18. intelligitur, nihilominus juxta fidhos f 8p. 1. adCor. 9. v. 27. concepit metum repro- putir, bationis, utique prudentem: ergo & cum cer- fs o titudine de damnatione incurrenda ftare poreft | 005 &X probabile judicium de futura beatitudine , iftá- ttet, que fperari; quia juxta Philofophum L. 2. Rhet. Jatcan C. 5. Zimor mali €g. [pes boui equaliter compa- imydoir e Vyasmnuv. l diuni & D. m. Poffibilitas activa & paffiva falutis 5 ) fündare poteft judicium probabile de abfoluta r ejus futuritione , nifi adfit certitudo de oppofi- ? Iendere to, T. fi certitudo de oppofito five pofitiva lum bt'l five negariva fidei adfit, àt fieri ex hypothefi jectp noftra nuper oftenfüm eft, N. — 42 Conf. ]. & Ifltze i JD. .4. Cum notitia certa non obtinendi abío- | 'ttia ne& luté aliquem finem poteft ftare intentio prudens Utnifitn & efficax ponendi media ad eum finem condu- [ O,);f * centia ; quà talia & ex intentione finis, qui cer- N tó fcitur non effe obrtinendus, N. ponendi media qua talia & ex alio fine extrinfeco; C. mm] : Exemplum de Deo allatum confirmat hanc re- iüm ! fponfionem ; tum quia voluntas falvandi omnes trgo, ! eft folàm conditionata: tum quia reprobis non n dat auxilia füfficientia ex efficaci & abfoluta in- M wa Q tentione falutis, üt ex Tr. de Deo patet. — /7. "Ofen Conf. II. W. IN. 4., quod non probat eventus li hbgm] in S. Paulo; qui vel nullam certitudinem füe [j - falu- m - . Dz S»& 643 ! fitpis falutis ex revelatione habuit, üt S. Greg. L. 6' : Oa ob €p. 22. docet: vel illam nondum habuit, dum timorem reprobationis fignificavit, ut ex epo- Palb cha fcriptarum ab eo epiítolarum colligere li- raqi cet: vel fi eam habuit tum etiam, cüm ad Co- Tinis j rinthios fcriberet, pofterioris epiftole verba uf protulit , non ad fignificandum timorem , quem & ame fpectatis omnibus ipfe actu habebat ; fcd quem [hrepot omnes extra cafüm fpecialis revelationis habere udi, i oportet, quantumcunque mundam 3 peccatis ia confcientiam habere fibi videantur; quo etiam EL modo in ead. ep. dicendus eft fcripfiffe: /Vibil mibi con[zius fum , féd mom in boc juflificatus fum. iiv d 336. ANec dicas cont. 3t. In facta hypotheti dedii homo adhuc foret viator : fed viator debet per de op fe rendere ad gloriam tanquam finem ac termi- N pOüUï- - num,; bene operari & facere opera omnibus xhüï precepta, agere de'peccatis peenirentiam , & jig í evitare imponnitentiam finalem: ergo. Sed hec u omnia nequeunt fieri fine intentione falutis; joprtt ufürpatione mediorum üt talium, ac fpe: ergo. m ANec Conf. 1. Juxta noftram fententiam in ca(ü mww pofiro homo non tantüm non teneretur fperare p o falutem, fed & licit& poffet eam defperare; fed jn fet ! utrumque eft abí(ürdum; quia rmüm eftoppo- at ht firum precepto, 2dum eft intrinfecé malum : o erpo. IVec Conf. 1. Cum certitudine non ob- tinendi petitionem poreft orari, üt in Chrifto j ul patet, qui licét certus erat fe moriturum , ta- H 18 i ! men orando, ut tranfiretcalix, intendit à mor- ^ a t$ liberari: ergo & cum certitudine non obti- nendi j $s 2 j x Drz Srr. 644 " l ) nendi fperatum poteft fperari ; preefertim quia ï li dpenref oratio fbem involvir. vl i &.*ad "rg. "Tranfmniffo interim toto fyllo- vd ao ifmo, JV. m. tubfamptam ; tum quia pleraque ex perfufont i allatis debitis non dependent à fpe beatitudinis: tum quia licér hec omnia. per fe & ordinarie nimm, qui qus fieri non foleant fine fpe ac intentione efficaci falutis, per accidens tamen & in cafü extraor- frex ec dinario , qualis ett noítra hypothefis, nec fieri gmfc'u d [«m itp debenr,; nec poffunt. Ceeterüm tarn major quàm & difide smiror explicatione eget. . Nam r. licár ejusmo- Qtr p di homo fecundüm quid dici queat adhuc via- tor, quatenus necdum executive eft in termi- f etiree no; fimpliciter tamen & adaequare aut reliquis omnino zquiparandus viator dici nequit: 2 V tim ff tendere tenerür ad beatitudinem tanquam ad terminum folüm negativé, & illam non con- qied temnendo, non autem pbfitivé eandem inten- QUi at ltque ( dendo per mediaquà talia falutis: 3. debet im- plere precepta omnia, excepto tamen pracee Wlerel " ; f W A ia . l, | pto fpei; & dolere de peccatis; fed ultimo pec- cato, ad quod fcilicet poenitentie fpatium non dammm, dari fupponitur, excepto : 4. denique renetur UM quidem impropri evirare impeenitentiam fina- f f lem & peccatum ultimum , illa fcilicet tanquam Dotsnt malum morale averfando & nolendo; non & Ti autem propri$, feu efficaciter intendendo. : ( l teve fperando evitationem; .qua& omnia ex dictis fequuntur. d Conf. £ &. Omifiá M. N. vn. Wt defp, p.mis.; quia pro hoc cafa & hypothefi non "Qüens latur vel non obligat preceptum fpei, o [9.] fe&um neceffariee conditionis ad eam requifite: Rs 'zd.p. — Dz S»r. 645 ii 2d. p. D. Abfürdum & intrinfec& malum eft defperare negarivé, IN. pofitivé defperare , C. Loro f vel fubd. fi ea oriatur ex perfüafione remeraria |ple TU vel morivo fpei theologica contrario, C. fi ex D h perfuafione abfolutee de damnatione revelatio- & ordnd niinnixa; N. . Defperatio negativa flat in eo; jore df quód quis actum fpei omittat vel elicere nolit: afo n five id faciat pro (uà libertate, five quia co- js, n* gnofcit objectum nullo modo effe futurum & x.luul r.ng" pem impoflibilem: pofitiva, eftdejectio anirni mj drgue & diffidentia cónfequende falutis, ex qua fe- adhücté quitur negle&tus mediorum, ür talia fünt, ad n m falutem confequendam. Hxc diffidentia fi ha- beatur ex eo , quod homo fibi perfuadeat, Deum al teïgqu - feqi: vel non effe omnipotenrem , qui media ad fasa- u tem füfficientia dare poffit , vel non effebonum; m n d qui ea dare promiferit, vel non effe fidelem , yen i qui daturus reipía fit; eft intrinfecé mala, ha- bérque fibi conjunctum peccatum infidelitatis ] ibtt n p vel herefis: fi oriatur eo , quód homo fibi per- fuadeat, Deum media efficacia ad falutem non Jrimo f stiot ? daturum, quamvis credat daturum media füf- j us ficientia , diftinguendum efl. Si enim hec per- fuafio fundetur in finiflra zflimatione de Dei um g at potentia , bonitate aut fidelitate , rurfus intrin- fecà mala eft, & cum priori peccato conjun- xnd(). U &a: fi fundatur in abfoluta futurze damnatio« tid af nis revelatione, diffidentia hec, & confequen- "' IC j l I ter defperatio quantumvis pofitiva inde con- fequens peccatum noneft; cüm enim revela- u p tio abfoluta futuree damnationis fit. virtualis vel sf Ob T ationis " potiüs formalis implicita revelatio neg "i 88 3 medii 9 Nousf 646 'DE 133 znedii efficacis ad obtinendam íalutem, juftà tompoti ac prudenter homo fibi perfüadet,. Deum me- dmostion dia efficacia ad falutem non daturum; & cüm dem hat : licit& omittatur medium, quod omnino fru- panure en ftraneum certó noícitur, homo in praefenti ca- gt t fuü licité etiam negligir media ad beatitudinem tue pl w df ra coníequendam, ubi certus eít per illa finem non eíle obtinendum : fi veró illa períuafio ; pl aliunde concipiatur, eft imprudens & temera- «ll , xia; cüm feclusà revelatione ficut homo nequit btenr fin hiüne fg prudenter ferre judicium abíolutum, quód fit damnandus, íic nec quód medium efficax ad qudaq falutem à Deo fit negandum: unde diffidentia fispt & defperatio in hac per(üafione fundata pecca- QOnttanon tum pgrave eft contra virtutem fpei, quamvis put bj careat errore alibi adjuncto contra fidem. — 44 la (pe Conf. 11. 9. IN. Conf. Di[p. eft; quia oratio jiicobe poteft f& habere per modum fimplicis defide- t eipi liüs inm rii atque hinc folàüm conditionati; & ralis erat oratio Chrifti,, qui non intendebat nec fpera- | bat liberetionem à morte, fed füum duntaxat naturale defiderium , feu voluntatem ineffica- AM:?M! cem & conditionatam naturaliter à morte ab- horrentem Patri exponebat: fpes veró effentia- liter involvit defiderium efficax confidentiale 33&-&( dd & abíoluté exfpectativum boni fperati. animi E pvob. D. Oretio involvit fpem formaliter &ne- Ubium ceffarió, IN. concomitanrer & ordinarie, C. Nü0rem :337. Obferva. Qui inter negantem, quam MitQd haétenus defendimus, & aliorum ajentem fen- Ntr ] tentiam ingrefli funt viam mediam, permittunt H quidem nobis, in eodem inftanti temporis mio A; com- r & . Dr S»r. 647 lten, i componi non poffe (pem cum abfoluta futurae y URUT Q damnationis certitudine & revelatione, fiqui- um; ia dem hec revelatio habeatur pro priori figno omn f nature feu rationis ad potentiam & actum ípei, preaa negant veró, Ííi illa fe habeat pro figno na- Dedtidna ture pofleriori: fed quamvis hec una videa- et ia t tur effe ratio , fententiam noflrae contrariam ]l pril probabiliter fuftinendi; tamen nec admodum s &t folida eft, quia vel in eodem inítanti reali de- pmonequ:ï berent fimul flare judicium probabile de beati- », qiid tudine futura, & certum de ea non futura; ? efcit quod zqué imó magis impoflibile eft; acin phy- e difndet ficis pro eodem inftanti reali fimulranea pofitio Qatapett contrariorum fe mutuó excludentium in eadem " quamï parte fübje&ti; vel perfeveraret fpes fine pro- dem, 4 xima fperandi potentia & fuüo fundamento feu ia r judicio beatitudinis futurge probabili: nec utili- s d tas exigit, ut in ea ulteriüs examinanda diu- tils immoremur. - | & 113 s A RTICULUS /n. | m d m n n AGus Spei T heologicee fit. boneftus €9 licitus ? morte? od 338. NTOze. Nemo füit, qui de honeftate fpei, quatenus hec aut erectionem nfidet n 7 animi aut fiduciam dicit, dubitaverit; ideóque dubium prafens in primam fpei formalitatem, J nanä; j amorem fcilicet concupifcentie ac defiderium beatitudinis direct? cadit. Moverunt. illud., y, 07 "d prater Bugaurium quendam, tefte Bernardo de Luzenburg in Catal. Haer., in Caralonia à m arum, j Sancio Archiep. Tarraconenfi, olim damn &cu- q $Ss 4 À. 648 Dr Spr. moris co faculorum pofteriorum haretici, qui nullum amorem honettum & moraliter etiam bonum [ lico 'Iorum , admiferunt; nifi qui ex charitate feu amore be- nevolentie & penitus gratiofo in Deum profr- ipicipium cifcirur: unde omnem affectum mercenarium, 9 qui 'ex retributione etiam «terne beatitudinis f jotbi E i " h movetur, & amorem concupifcentiz, qui ad . — 1 TM Deum & bonum etiam fummum prout nobis. f5 d tinq conveniens fertur, turpem effe ac vitiofum fta- (résmdr ruérunt. Calvinus L. 3. Inft. C.16. $. 3. & C. f;'-nliw?üif! X 8. $. 2. negat effe operandum intuitu merce- Is C 4 ( dis, aut faltem ab eo intuitu ducendum exor- dium adhortationis ad opus: in Antid. ad Trid. M Ll Self. 6. C. 25. autem ftatuit hoc principium: ! Yl d u [ JDei judicio nibil eft fincerum. mec- probum , mifi.— quod ex pevfe&lo ejus amove smagat; ibidémque | LITT Can. 31. ita fcribit: Cum ingemuam à fuis fs. W. 'lf'(', 0; obedienriam vequirat Deus fervile bujusmodi obf- - a DOT quium. ( opus nempe intuitu mercedis fadtum) - Dmia , zi vepudiabit modo, [éd pwocul efüum vejiciet. - Lutherus in Affert. Art. affertione 6tà ait:: Con- OBEIEF l& (& in 7rio, que pavatur per ami[fronem atevue leatitu» kj d dinit, facit bypocrytam , 1mà magis. peccatovem. l Dl [ A aji propofitio 38va damnata fic habet: Ois yma']wz& " " amor creatuve vationalis aut. vitiofa efl cupidias, - fifip)'gpf1»11 quá mundus diligitur, que à Sfoamne probibetur ; fl aut leudabilis illa chavitas , quáà per. Spiritum Sane lia hum i corde diffufa Deus amatur; qua&e propo- Va fitio cum prolato Calvini principio refpondet, m & à Janfenianis tanquam axioma füfcipitur; ex i;aizf. i quo plané & turpitudo operis propter merce- h i Q ei feu dem &ternam fuüfcepti, &, inhoneftas fpa mn CH«leg m I Dz S»r. 649 Wüh. amoris concupifcentiee dimanat. Safficiet ta- am um men hic oftendere errorem ac falfiratem corol- Eu ^ v leriorum , cüm in difputatione féquenti ipfüum a principium evertendi locus fit futurus. ? cemr.rj;r, 339. Dico 1. Licitum eft operari opus bo- j D num intuitu mercedis aternz, Prob. 4.-ex lt qi Striptura: que 1mó mercedem eterbam pro- P[QGFGO?Sï ponit tanquam motivum & inciramentum ad opérandum, üt Eccli 12. v. 2.:. Benefac juffo, j ^ :; jl €9 imvenies vetributiouem magnam , 67 ff nou ab TOR j dpfo, cevià d Dominog & 1. ad Cor. 9. v. 24-: dum d Omnis qui i agone couteudit , ab ommibus [e abfli- L; neb,ty i quidem, ut corruptibilem covogam ac- dy. aT rif l cipiant , nos autein incorruptam; 9d Gal. 6. v.9.: /, "P Domun . auteim facientes mon dyitiamus , tempore bidem enim fuo qmetemus mon deficieptes ;; ad Coloff. 3. L] N- 24 : Quodcunque facitis , éx. animo opevamini Iftt / [ ficut Domino, e$ non bominibus : füentes , quàd à 1 gagmf - Domiuo accipietis vetvibutiouemr beveditaiis. adà li commendat Sanétos intuitu rmmercedis aeserna i j p I [?) operantes : üt de Moyfe ad Hebr, 11. v. 25. 77l & feq. dicitur: Magis eligens ajligs cum populo ii " & , quàm temporalis peccatà babeve jucumditaten, t OI l majores divitias effimans tbejuuro: ZEpyptiorum, !1)'( i (l inpvoperium Chrifli : a[piciebat enim in vemuneva- Ti Hogem; &David de feipfo Pf r 18. v. r12.canit: W**(»rä*" luclimavi cor meum ad faciendas juffificationes tuas g D 3n eetevnum pvopter vetvibutionem , (eu üt Hieron. reddit, propter cterpam mercedem.. 1. ex TYadi- mpgnüïïl jynrs 1 Jione. y1nó quidem praeterPatres plures, praefer- tim in commentariis adPf. r18. & ep. ad Heb, m * 11. legendos; Cypr. L. de exhort. M artyr j [Pez H . ult. y s j Dz Ser. 650 qamg C. ult. pofiquam expof(uiffet magnitudinem m premii coeleftis, ait : Z/ec oportet memte contem- hotitudts plavi &2 copitatione , bac die ac iotle meditavi: f zalem . pev[ecutiogis dies militem Corifli invenenit , Vita eterm iterr vinci tton potefl virtus ad pramium prompta; & g dl in epi(t. ad Seagrium & Rogatian. fcribit: Su- - dmadfne pec veuture. chavitatis gloriam cogitantes , preffu- ex, 2 vas oimues €g pev[ecutiones calcare 20$ convenit. Hieron. l. 2. contra Jovinian, differens contra . doperar ipdum: 4tam propofitionem ait: 4deo. Paulus boc facit; ut plus laborans, plus etiam anercedis. accipiat. NT Aug. in Pf 14. inquit: /Vog faciamus aliquid , du j endi nifi [pe celeftium praemiorum :: ia euim efd altitu- do , o bic quevere inercedem , fed. favfum ; & in lt r £ev vitam cternam;- ls roVQ P£ 120.: /Voli facere nifi prop ideo fac, t9. fecurus facies. 2dó Trid. Seff. 5. lum ( Qiing decernit opus bonbim intuitu mercedis aeterne effé iieitum; five adjunctum habeat motivum tit bona itudin nobilius; five non. Prius patet ex Cap. 1r. LT ubi diciar: /Ztque etiam eos con(tat Ortbodoxe Religionis do&hvine advev[avi; qui flatuunt uflos. wl LVA geecare , fi fuam ipfovum [ocordiam excitando , &9 &f ad cuvvendum $2 fladio exbortando, cum boc ; Ut g li, ut inpvimnis glovificetur. Deus , mercedem. quoqae dutuentuy eteruam: pofterius veró ex Can. 31 Qp qm plends qui talis eft:.Siquis dixerit , quflificatum peccave, dum igtuitu étevice mevcedis ben? opevatur ; ana- & dfüde zbema fit. 360 jnter damnatas ab Alex. VIII. 1).], 4 dtüde; propofitiones habetur heec numero 11ma: In- Zentio, quá. quis deteflatur malum & profequitur m. in 1 bonum , meré , ut celeffem obtineat gloriam , non eft f g etiam ! ifieï veGla, uec Deo placetis ; &ifta rx3tia: Quisquis &ev- t Dz Sprz. 'läs: titnm eterue mercedis intuitu Deo faumulatur , chavitate THtre (f 7 cavuevit, vilio Hot cavet, quotieg imfuitu licdt beatitudinis operatuv. IH.ex Ratiom. 1mó, mdin; | m Vira &terna eft finis fidei & bonorum operum, üt ex r. Petri 1. v. 9. & ad Rom. 6. v.22. li- p t fctibic ) quet: fed licirum erit operari intuitu hujus finis; i, n cüm ad finem dirigenda fint & referenda omnia: DO ergo. 2dó, In negotiis temporalibus licitum CUT eft operari propter coronam aut fruéctum perci- h nf piendurm: üt patet ex 1. ad Cor. 9. tum v. 10: T lii [ ",[; Debet in [pe, qui avat , avave : €9 qui tvituvat, iu [pe Tif Jruclus percipiendi ; um v. 24. nuper laudato: ergo & id licitum eft in negotio ípirituali & 7 eü d;fiïü jim; & falutis; preefertim quia Scriptura ad has pari- 1 gj tates provocat, 3ti0, INon vitiatur poenitentia i $d & Sacramentorüm perceptio, fi fiant obtinen- da diving gratiee causà: ergo nec eadem aut st j mtit alia bona opera vitiabuntur, íi fi2nt obtinendee : n beatitudinis causà; cüm heec fit gratia confum- mata & perfecta. p tum ff 340. Dico /7. Defi derium be?titüdinïs, fed amor concupifcentie , quo Deum üt (üummum gt j, um noftri bonum profequimur, eft honeítus &^ licitus. Sequitur ex priori affertione ; cüm g dm f ornis operatio intuiru mercedis zeterne fu(ci- X Quj w pienda prafüpponat amorem concupifcentiee & defiderium beatitudinis. Ulteriüs. tamen TL ! j M Prob. 1. "Authovitate. Nam 1mó amoris hujus ac defiderii urilitatem honeftiffimam oftendit I Af HPW Joan. in 1. ep.3. v. 2. & feq. : IVondum apparuit, quid erimus : [cimus , quoniam cüm apparuevit, , ! / j j, " * * fimniles ei evimus ; quoiam videbimus eum fkcuri e ; ; ;quirf/»" - 14 i 652 Dr Srr. Et omuir, qui babet banc [pem in eo , fon&hificat fe, & pergt: ficut & ille faxtlus sf Paulus veró illorum co-^ hm C 1 g, & gniionem Ephefiis etiam orando impetrare ftudet non alio fan& ex fine, quàm ur illis ipfi ^ Em u x ia utanrur; fic enim 'ad Ephef. t. v. 16. & 198.: INom ceffo gratias ageus pro vobis, memoriam us d vefivt faciens in ovatiomibus smeis , ut Deus det vo- quips; bis illuminatos oculos covdis veflvi, ut [ciatis , que poats vd fit. [pts vocationis egus , && que divitie glorie ba- ais h veditatis ejus in Santlis; Chriftus tandem ad ea fonem, ] nos adhortatur , dum Matth. 6 v. 33. ait: Que- nonpmá vite evgo primum vegnum. Dei &2 juflitiam ejus, l 5 Dd | €7 lec omnia adjicientuy vobis ; & Luc. 16. v.9. l qntnpil Facite vobis, amicos. de snammonia. iniquitatis , i mmin ut , cüm defecevitis , vecipiant vos in ceterua. taber- sls zacula.. 2dó amoris hujus ac defiderii honefta- QUi ib tem preeter alios Aug. in Pf 102. aperté expo- iüdO; ip nit: Ubicumque peccas , bouum queris, vefectio- fris lc i nem defideras. . Bona funt ifla que quevis, fed ma- &'molivo la tibi evunt defevto illo, à quo lhene fa&a. [ut. tlonum Bonun tuum queve Ó anima ! efl enim aliud alte- Utva Qu vi, C ommes cveatuvcee babeut quoddam bonum & t« fuum , integvitatis [ue : interefl quid cuique vei im- tj Qu períectee necefJavium eff , ut pevficiatur. Quare Wordiee Louum tuuin.. INemo bonus , mfi uuus Deus.. Sum- quitet anuim bouuin boc eff tuum . bouum : quid evgo detfP,, téntem d eui Summum . Bomum bouum eff ?. [feviova bona | quia per aliis €g aliis boua [uut : evige [pem tuam ad Bonum n bonorum omszium: ipfé evit bomun tuum, d quo RU onmmia n [uo geueve fa&a [umt lona. — 3tio "Tvid. Seff. 6. Cap. 16. poftquam retuliffet Scripturae ämandi W teftimonia pramium meritorum confirmantia; H "m Dr S»s. 633 0 fic pergit:' /ditque ideo . lene opevamibus ufque in Hs fWmem egy in Deo fpevantibus proponenda. efl vita Pal 01 ererma , e$ tauquam gratia filiüs pev Chriftum ( U S Efum mifevicorditer promifJa , €g tanquam mer- Ib & ces ex ipfus Dei promiffoue fideliter veddenda. [ Quibus addi' poteft ex Tr. de fuftificatione; quód fpes ; amorem concupifcentize illum fup- ponens vel includens ram à Patribus quàm à ^ Conciliis habeatur pro difpofitione ad juftifica- i tionem. . /4. Aatione, 1mó ,. Ubi objectum, j motivpm &«modus amandi eft bonus ac hone- i D 1 ftus, 1 ;i&anïoi'bonus eftachone(tus: fed amo- AC ris cohicupifcentiee , quo beatitudinem feu Deum [// üt fümmum noftri bonum profequitpur, in- 278 primis obje&tum eftbonum ac honeftum; tumi rihoré quia in beatitudine nulla apparet aurt eft turpi- pmä D tudo, ür per fe patet: tum quia juxia Adver- üF farios hoc objecturm honefté diligere poffumus ex motivo charitatis: deinde eriam motivum eít bonum ac honeflum; quia ratio formalis motiva qua eft Divina Bonitas, fub qua au- Jl bg tem eít convenientia beatitudinis aut fummi tf [ boni cum homine: hac autem convenientia T. moraliter bona omnino eft ac honefla ; tum r. j r a. quia ex fe refpicit horninem,;. non quà appe- tentem & fenfitivum , fed quà rationalem : tum Íl L if quia per fe & proprià vi perficit intelle&tum & p voluntatem, eíficiendo, urille vero; hec bono [ 7 Ifly f fümmo adhzreat , omnémque rationis & legis A[i i divinge regulam fequatur : tandem modus o amandi eft ordinatus ac honeftus; quia amog " anlü hujusmodi tendit in Deüm eo modo, quo bo- j nus » 654 Dz Srz. nus eft & amabilis, nec ullam habet circum- u ftaütiam malam affignabilem : ergo. 2dó, Si dinoeri qm d) be amor concupifcentiae, quo Deum ür füummum bonum profequimur , vitiofus foret ac illicitus, Mocka d effet , vel quia amor concupifcentie non & ( yuS pertinet ad virtutem theologicam , - vel quia amor ; quo Deum etiam üt fümmum noftri bo- D Thoma num profequimur, non efít concupifcentie (s e amor íed benevolentie: fed neutrum dici po- (ti open teft; non rmum ; tum quia amor concupifcen- Iore pro tige proobjecto materiali habet Deum pofliden- tde: (di tum, dj dum, pro formali bonitatem divihiam refpe&i- vam, fertürque füper omnia, & hinc habet ifcim [: zL t Q0n emnia ad actum virtutis theologice requifita: tum quia vel fumitur hic pro eodem cum de- tl fiderio efficaci beatitudinis, velin eo contine- . tur táanquam genus in fpecie, üt num. 302. eft &*Dll dictum, adeóque ad fpem pertinet, quam in. Trcedem ifp. rma virtutem effe theologicam oftendi- Tércedem mus: nec 2dum; tum quia charitas feu emor SN. [ benevolentie tendit in Deum propter bonita- parah'bus ( tem ejus abíolutam, & per eam non nobis, C-C.I; fed Deo bonum volumus: tum quia juxta S. Aug. L. 21. deCiv. C. 15., S. 'Thom.2.2. q. 17. . VY 'thm a. 8., Scotum in 4. difl. 27. num. 3. aliósque Ditit à omnium fcholarum Theologos amor charitatis d Deum tum propter fe tum ira dili it, ut is ad- Xecetgn huc diligeretur , etíi futurusnon effer füummum - i m h hominis bonum ; quorum neutrum amor pro- l i.&ä füm fecutionis Dei üt fummi noftri boni dicit aut Tf includit: ergo, Ub n 341-- Db inte DE SPr. 333* y i bet m 341. Oljic. cont. ym.. Servile ac fordidum v dj eft intueri mercedem: ergo non viderur lici- i füna tum ob beatitndinem bene operari. Conf. L. t &il Agens & amor ob mercedem eft mercenarius: (centi t fed juxta Chriftum Joan. 10. v. 12 agens, & l Wg juxta S. Bernardum L. de dilig. Deo C. 12., ac moyiri D. Thomam 2. 2. q. 19. a. 4, ad 3. amor mer- nopieti cenarius eft viruperandus: ergo. Cosf. T. n Qui operatur mercedis intuitu, operatur ex Oncpite amore proprio , necoperaretur deficiente mer- * cede: fed inprimis agere ex amore proprio eft m m malum, cüm is amor fit malus; deinde actus; - h] hu. nc qui fic in mercedemafficirur, ut deficiente mer- » u cede non poneretur , in prafenti materia eft m um inordinatus ; cüm hominem praferret Deo erpo. ,: e9 Cor? W p CF52 D. ..$ /ervile & fordidum eft intueri d i mercedem , opere ipfo ac labore viliorem ; C. h mercedem erminentiffimam ; & qus Deus ipfe d t5 [EU m fit; N. De priore, prafertim in bonis tem- ptt u poralibus confiftente loquuntur Ambr. L. 7. iti non n Luc. C. 15., Hier. L. 6. in Ifa. prope finem, gt AugeTr. 46. in Joan., Greg. hom. 14.in Evang., dum intentionem mercedis & amorem merce- 4 df narium, dereftantur. Ad Couf. L. 9. D. M. 0 r o Agens & amor ob mercedem temporalem eft mercenarius, C. ob mercedem eternam ac di- ,l[) u[ W&' j in vinam , /u4d. eft rmercenarius lat fumptus, C. flri&té fümprus, N. . Qui pro mercede tempo- um p TL ralia exfpeétar, aut pofitivé non vult operari; nifi pro mercede, aut commodum füum pre- S l & tum cipuä intendit; Hri&ö mercenarius eft à Chri- 656 Dz Ser. à Chrifto tum à laudatis Do&oribus fandtis vi- 811 tuperatur. |. 24 Conf. 77. . quoad 1m. A. mis, ftum (em quoad 2d. JV. Maj. univerfàaliter fümptas, Nam ia beridini inprimis.amor proprius üt fic eft praecisé amoe proprie perfe&tionis & commodi, qui poteft Tiiom, Sernardi effe bonus; cum ordinat? ac honefté poffimus amare propriam perfectionem ac commodum: li p j dalbi deinde operans intuitu mercedis nec debet po- fitivé velle nec pofitive nolle operari mercede [am A forían deficiente, fed poteft ab utroque pre- ts obrn Ícindere. vel, fufpendendo liber& a&tum - circa àdiutr, hunc caíüm, vel de eo cafu nihil copitando. ub pf 342. Objic. l. cout. 2d. Amor concupifcen- fjj nl ti& eft amor cupiditatis: fed amor cupiditatis It COBCUF eft malus; quia juxta S. Bern. ]. c., ubi quis 1tym ; 6']3 non gratis facit, propriá cupiditate trabi convin- 805 meq eitur : povvó ubi pvoprietas, ibi fiagulavitas ; ul timm c & 05 d autem fitigulavitas , ibà angulus ; ulbz verà augulus, ibi fige dubio [ordes feu vubigo: ergo. — Conf. l. Uts; ij [j Etiam amor concupiícentie , Deum üt füm- Morà a mum noftri bonum profequens, eít malus; ttti, . tum quia hoc amore Deum referimus ad nos r &ncu ranquam finem: tum quia eo amore utimur "T pre e0; in quo utroque ordo pervertitur; & Vs füumma eft perverfitas: tum quia armnor concu- cprüqum piícentiee contradicit amori benevolentiee: ergo. "It [ Couf. 14. Saltem amor ejusmodi eft meré na- Tuitm turalis; partim quia ex proprio, quo nos ama- Snem fus, amore oritur: partim quia omnis atnor Tl ad proprium commodum relarus eft nacurahls: €r9Oo. Üv & D. ao l N E : DE»SPE;D. 657 Isf E. D.M. Amor concupif'cägtiæ male feu t g rerum temporalium aut obícceenarum eft amor D cupiditatis, C. amór concupifcenrie bonz feu m« beatirudinis , gratize aliorumque bonorum fpi- Q [ ritualium , N. de priori concupifcentía loquitur li m S. Bernardus , non auter de poíteriori, quam QR fcriptura potius commendat Sap. 6. v. 12. 14. «t 21. & alibi fepius ; quamvis id concedendum r fit cam Auguttino L. r4. de civ. C. 7. , quód TQi d "ufüs obrinuerit ; uz ; ff cupiditas vel concupifcen- Com d tia dicatur , uec addatur,cujus vei fit , zounifi in ogitau l malo pofft iutelligi, 7dd Couf. l. 3. N..4. 9* D i d tripl. prob. 11Óam quidem; quia per hunc amo- aipidi rem concupi(cimus Deum üt finem noftrum ul- , Ui d timum , ejusque no5ifcum unionem ac fruitio- /'lï*l ( "m nem ; nequein nobis fed in Deo finem noftrum li ultimum conftituimus , neque Deum ad nos; fed nos ad Deum virtualiter & exercité referi- 0, il L mus, üt mox dicetur: 2dam veró ; quia ufus 7 üt il proprié verfatur circa media, & oriturex amo- 2 ( mil re finis ,. ad quem media ordinantur : Sed us « amor dncupifcentie Deum ut fummum noftri bonum profequens, non ver(íatur circa Deum ye It t etit;" ut medium aliquod ordinatum ad finem, cujus ao u confequendi grarià intendatur;; íed ver(íatur g d circa Deum , üt ipfum finem ultimum rerum l m omnium, eumque quà talem finem ac ejus pof- feffionem concupifcendo amanti , non àt fini TE mm's «tüf fimplicirer aut fini qui fea cujus gratia, fed üt fübje&o aut tantüm ür fini cui ; unde hic amor g non veríatur circa Deum üt medium, nec ten- dit in amantem üt finemultimum Dei; fed ver* M Tt fatur d ii Dre SPE. 658 farür circa Deum ut finem ulrimum amantis, & gt tendit in amdntem ut fubjectum à conjundio-. H IP[E tW, i ne cum ulrimo fuo fine perficiendum ; in quo inale rel nihil eft inordinatum , fed cotum referibile ad. popegre loriam Dei, & habitualiter faltem eó etiam ROncOpuce hn & relatum ab amante Deum. 3727 denique; tum At m quia uterque aétus in eadem voluntate poteft "fimul cornmorari , üt ex Trid. feff. 6. cap. 11. 2 d. t Mdrini, fuprà laudato conítat: tum quia cBaritas poteít imperare amorem concupiícentize . utpote in 42 rþfädx t£h ag finem charitatis aliquid conferentem. 744 Corf. IHl. &. IN. A. cum probb.. Falía enim eft 112 ; i nàir, g feiom d propri&fümatur ; cüm amor quidem. naturalis proprius fupponatur ad amorem füpernatura- il A lem beatitudinis , üt natura fupponitur ad pra- Wt tiam; ille ramen hunc non moveat; utpote qui tÁtem u lhuitgem ex parte principii à gratia interiore voluntatem excitante, & ex parre obje&i à bonitate re- kD; fpe&tiva boni concupiti exoritur : Falía etiam tüm m 2da; quia amor, quo proprium noftrum com- Q m — modum füpernaturale amamus, füpernaturalis Am ütp eít ; unde & Trid. Seff. 6. cap. 6. fpei inter !Qb g , difpofitiones juftificationis enumerat. Vieri 343. Objic. 1. A&us charitatis poteft re- At fpicere mercedem, ac premium, & proprer re- s g tributionem operari ; üt patet ex Aug, in Pfal. F;J).ASF 71., ad illa verba: *Pars mea Deus;, fic com- 1 quaf mentante: Pa&um ef] cor caffum, gratis jam ama- fu. p f tur Deus : 205 ab illo petituv.aliud premium. Qui l l evgo ?. INullum. praemium Dei ?. INullum pretev i — Md Q ipfum : premium Dei ipfe efl Deus : &g in Plal. l d ofíta ac» 134. .Hoc eff gratis amare , uon guaþ prop Ws cepriont * * $ ] l)E SpE, |É59 D af P N c'eptiohe mercedis ; quia ipfa mevces tua fam 0a De- à n us ipfe evit, quem gratis diligis : ergo ex eo quód TET honeflé refpici 'poífit merces & operatio fieri referid propt etributionem, non arguitur amorem em at Es concupifcentig ;: à charitate diítin&um, effe leniqu,t bonum & honeftum. — Cosf. . Spes ipía eft ünrá j charitatis motus ; àt liquet ex Aug., qui in ep. L 6l ad Gial.ait : Zileros opera boua facere decet fine aris t charitatis , que aterua [pevat biuc premia, 9 ex N Jide exfpeat ; & L. de perf. Juft. C. 10.. Charitas m, At in celo augebitur , &g implebituv contemplata, quod yelit credidit ,. €g. quod [perabat , adepta : ergo amor em nau fpei non eft concupifcentig& fed benevolentiae, (pertié Couf. 14. Xmor, quo Deum üt nobis bonum Yuur af proíequimur, eftamor,quo tendimus in Deum uQor ut finem ultimum : fed hic amor pertinet ad TO charitatem : ergo. ho & D..4. Charitas refpi AO udediae pra- J i " MT mium materialiter , h. e. Deum , qui eft prae- mium & merces juftorum, C. formaliter, h. e. TT mertitul Deum üt premium refpicit ; aut in eum ut bo- x [ num nobis concupiícendo tendir , N. "T'extus l. uterque nihil aliud probat,quàm charitatem non (t j p cariruram premio ; minim? verà , eam refpi- r cere, aut concupifcere praemium.. ,22 Coof. £. lp ^ K.D.. A. Spesipfa e(t motus charitatis imperantis; j U5 T. quia fpem nonfemper etiam imperari à cha- jj í W' ritate, paretin peccatoribus ad juítificationem fe difponentibus: eft motus charitaris clicientis, n ï n N. vel cum aliis fu/d. fpeslat? fumpta pro quo- j FLI R" [ cunque def(iderio boni ab(entis & farnriex qua- 'L) cunque ratione elicito, T. fpes ftricté. accepta ( m al It2 il pro s Ds Srpr. 660 pro quocunque defiderio boni ob noftrum com- fpt m modum vel ejus nobiscum convenientiam elici- aol dridi pot to; N. S. Aug. velde fpelatius di&avelde motu ücharitate duntaxat imperato eít accipididus,ne lim; em timet m charitatem cum fpe tantüm fed & cum fide, de qua eequaliter in poftremo textuloquitur; con- tedum, fundere videatur; quod quàm alienum à mente dn: mj tanti Doctoris fit abundé liquet ex prioribus, s?malum tum in difp. 1ma rum alibi diétis. . Ad Cozf. /7. ii comp E. N m. Namin Deumütfuum finem ultimum; inditar] fibdividin tendir in eum , ut ab illo fibi bene fir, in illo- que obrento füaviter conquiefcat ; fed qui fic feviem in Deum tendit, hoc aétu non diligit Deum um ín | Qustimer gratis & propter fe (olum , qui eft ;hara&ef charitatis: ergo. ttoum ] ! fervilis fit boneflus (Izc«lici;us.? qum QuanEs: 727 ?imor 344. JVota [. Cüm ex art. 1mo alibique di- f hdpe ftt obten €tis pateat, conjunctumeffe cum fpe timorem; foleátque ab aliis timor amittendze beatitudinis Woquis vel incurrende pcene eeternae ad ip(am fpei vir- i cup tutem non fine ratione reduci; de timoris ho- Ttpen, neflate non miniss aliquid hic addendum cenfai- Kündi, znus, ac neceflarió queedam circa honeítatem RORU Eft autem timor (fi fpei ftatuenda putavimus. O eam nec üt paífionem , nec üt affcctum men- Volunts tis, nec meronyrice ac füo tantum in effectu, Imor jf fed proprié ac in fe ipfo fpe&ctemus) a&tus vo- A eul luntatis liber fugiens malum , quod imminet Vitenu , vel imminens apprehenditur. Univerfim divi- &i folet in timorem mundanum-& divinum ; lg Anfe « dMundazus efl , qui fugit malum aliquod tempo- DOtfim tale ab hominibus inferendum : Djvigus, qui Umet n upit Dz Srr. 661 m fugit malum , quod vel Deus inferre pote&; enmei vel quod Deo .malum eft. 'T'imor Mundanus velde m dividi poteft in fimpliciter & comparativé ta- ipiis lem ; comparativó mundauus eft, quo quis mapis um f Y w timet malum temporale vel ab homine infe- qutur a rendum , quàm eternum vel à Deo inferen- m i dum: /Pnpliciter mundanus eft, quo quis praeci- x priria se malum ab homine inferendum timet, fine 'Timor divinus immediateé* Atl illa comparatione. £m uiton dividitur infervilem & filialem ; fervilis porro fubdividitur in fervilirer fervilem & fimpliciter d gi fervilem; filialis veró in perfe£tum & imperfe- gt &um feu initialem. — Timor fervilis eft, quo : chati quis timet malum poene five remporale five ae- ternum à Deo inferendum , aut. peccatum rani- yuclis quam cauí(am hujus pene ; quam appellatio- ab nem habet ex eo , quód fervi ob timorem pae« [ na obtemperare (oleant : Serviliter fevvilis e(t, barit quo quis malum poenze magis timer quàm ma- nf lum culpe ; íeu quo tímetur peccatum pra- imori ! pter penam , cum virtuali faltem propofito jl n peccandi, fiabeffet paena : Szmpliciter. [evvilis odl eft, quo quis precisé timet malum poena ; feu g t quo timetur peccatum propter peenam, & nulla &um nt voluntas peccandi includitur, fi poeta abefiet. j & T'imor /7lialis feu caflus eft,. quo quis timet ma- lum culpa feu peccatum , ur Dei malum eft, Tl jmminü quatenus fcilicet eft Dei offenfa , contemptus, injuria; cujus nominis ratio eft,quia filiorum, & ii poníe eft timere ; ne offendant parentes t Íponfum : /mpevfe&lus feu initialis et, quo quis Od IBW T p timer malum pone firiul & malum culpa, üt j Wt ec [ * 662 Dr Srr. hec eft Dei offenfä & malum; ita dictus, quód ym t ift bontst incipienrium mos fit ita timere peccatum quate- nus malum Dei, ut etiam timeant quatenus cau- Jomifioni à Novit fam poene fecuture : perfzZur eít, quo quis timer malum culpa üt offenfàm Dei fine adjuro- «qiilnl rio timoris fervilis. - nb t d 345. JVota ]]. Ut ne iis hic detineamur; . que vel áperta funt & ab omnibus concedun- tequel gaisid tur, vel alibi ex profeffo probantur , füppo- nimus 1770, timorem compafative mundanum fm , u & lendib effe inordinatum & noxium ; quia contra Dei & rationis ordinem humana divinis, tempora- f eords lia eternis praefert , & ad.peecandum inducit: qnnfgpe TITO p fimpliciter mundanum autem de fe quidem effe indifferentem, atque fi re&a cum ratione habea- &5 p Ti n tur , etiam fieri honeftum , qualis eft ille; quo quis fzecularern poteflatem timet,quatenusáDeo trber lider. eít conflituta vindex in iram ei, qui malum d apit, üt ad Rom, 13. v. 4.. Apoftolus (cribit, ! Boritur 240, ferviliter fervilem effe perverfum' & ma- m, [ Wt & lum; quia & hic re&um ordinem pervertit ; ac preterea affectum peccandi & voluntatem inq 1nalam includit, | his« 340 , Timorem Dei filialem tam perfectum quàm imperfectum effe hone- | ty fidie ftum ac licitum ; quia prior ex charitate, pofte- rior cum charitate elicitur. Heffat itaque dubi- tl um de folo timore divino fimpliciter fervili; in lm , quo aliqui duas diftingnunt queftiones , qua- W rum 1mafit:an timor fimpliciter fervilis v.g. ge- | rf lr henna generatim ac fecandüm fe confideratus fit bonus ac licitus ? 2da, an idem timor hic & lhl De- x;mnc , ubi ex charitate non fit,aut ab ea ad b um Dsg Srpr. 663 ts um tanquam finemi- nltimum non . refertur ; fit bonus & licitus ; aC non fit faltem peccatum UR Qu Jotentso omiffionis ? pretereà vero addunt , priorem à Novatoribus afleri, prafertim à Janfenio, i qg ifnedige- qui illam L. $. degr. chr. C. 21. fibi propofitam E] E , ajendo reíolvit poíteriorem veró negari. deünum Quamvis veró concedam, difcindi in has par- ns u tes quaftionem noftram poffe; nego tamen in- primis id in Novatorum principiis effe neceffa- ur, r od rium , utpoté qui inter vitiofam cupiditatem ; conta) & laudabilem charitatem per fpiritum (anétum »; [f in corde diffafám nullum amorem medium , ac i lom init confequenter nec alium voluntatis affectum ex neuiro profluentem admittunr: deinde etiam quidum: johe hii nego , priorem quaftionem à Novatoribus fe- rió ac fincere affirmari ; aut , fiquidem hoc illis dl rened) k tribui exigant, illosfibi non contradicere. INam Luther. in Art. 4to ait : « Imperfe&ta charitas um j.': (s di morituri fecum fert neceffarió magnum timo- m &t rem , qui fe folo fatis eft facere paenam purga- 2 t torii; & impedit introitum regni . » quod in !] yo affert. confirmat. anfenius veró ibid. C. 27. fcribit : * Impoffibile eft , ut ille; qui in pec- Jel Cfff i candi propofito conftitutuseft, (olà poenae for- L midine ita muter voluntatem peccatümque de- ((al j FUI u U teftetur , ut non peccet : ; praterea proban- dum füfcipit in eod. Lib. C. 25. & 26. timorem [: "l li 1 hunc, etiam füppofità fide, non effe ex gratia nns 1 lm' lsv n Chrifti , fed naturze viribus ; C. 28. non ex- cludere animum peccandi ; C.29. effe invitum nf Uür J & violentum ; C. 31. nafci ex amore fui ipfiusy quod tanquam eertum s cog[picuum etiam C. 24. 4 il affe- y H t4 P " Dz Srr. afferuerat. Item Janfenianorum erat propofitio p ' illa 14ta ab Alex. VIII. damnata : Zimor geben- —— ii , M n& non eft fupernaturalis. Quesuelli denique | n il propofitio prater feptem alias de timore pre- h: cedenres 67ma à Clem. XI. damnata fic hábet: —— 1 / /r, lt Timor fervilis non [ibi veprafentat Deumn ,. mfi i LL Dominum . durum , impeviofum ,. injuflum & in- (l Ap zraclalilem.. Unde vel omifsàillà diftinctione du- Mitompo, biiin duas quaf(tiones / àd u . , vel Npo[ïremä ad difp. fequentem remifsà qua fimen, i / u -.346. Re[pondeo. "limor (impliciter fervilis eft honeftus & licitus. Prob. . Scriptura 1mo Ti d [ f'ïtï.-( , kx l Malach. 1. v. 6. ait : S? ego Pater , ubi eff bonor sneus : €g fi Domiuus ego fum , ubi eff timor meus, [ & r dicit Dominus exercituum /. Lucee 13.v.5. Offen- Gatur. dam autein vobis , quem timeatis : timete eum, qui tiür & co pofiquam occiderit , babet poteflatem mittere in ge- ls a bennam : ita dico volis , bunc timete ;; Apocal, Puj, I4. V. 7. dimete Dominum, 9 date ei bonovem, i, didm quia veiit bora 3udicii ejus? 2dó "TridentinumSeff. ittmrj] Can. 8. fic definit: S;quis dixerit , gebenna me- juid; zum , per quem ad müericordiam Dei de peccatis TW f dolendo confugimus , vel à peccando abflinemus, lt X»m 1 peccatum effe ,. aut peceatoves pejow: fncere , a. LT zbema [i. 3t0 Auguflin. Serm. 13. de verb. quemly Apoft. ait : Zimor fervus efh , cbaritas libeva eff; üm ell £2 ut ic dicam , timor efl fervus. charitatis... Ne " f I polfideat diabolus cor tuum , pracedat fevvus incor- ioris: de tuo , 2 [ervet domime venture locum : fac vel Vnite zünove pene » fi nondum pores amore . juflitie. Et : Ul[, E in Pfàl. 127. ad illud : « Beati omnes, qui ti- IT [ d ment Deum ;, fic (cribit : Il'le fimor suondumn rf 3 | * as L Diz Spz. 665 t proy flus pre[entiam Domini '€$ pamas. timet , tümrþ Ti ib ) facit , quidquid boni facit , om timove amittendi eli d Es " " n l A L | |: L bomum — illud, [ed timore patiendi ilud ma- tinrem | um : mon timet , ue perdat amplexus pulcbervimi t f hs&f:jg - [ponfi , fed timet , -ue nittatur im gebennam: bo- vun, ij nus eff o ifle timor , utilis efl. Rarsus Serm. 18. 1 um [ 9 de verb. Apoft. C. g. Modà cim dicis mibi, geben- tindmmed naimn timeo , avdere timeo, inctermum puuimi timeo: emi dii : quid di&lurus fum ?. malà times £. vanà times ? non audeo : quandoquidem ipfe Dominus dixit : fed eum diter ld- timete , qui babet. pote[latem Q7c. .. . planà tàme , rpturat uibil weliug times ;; mibil efl,quód magis timeve de- DT beas. Ex his arguitur: Actus qui à Deo exigi- Hjtor n tur & precipitur, à Concilio expers peccati vj 0i declaratur , à S. Auguítino velüt bonus admit- nejc at tirür & commendatur ; eft honeítus ac licitus: iil fed talis eft timor fimpliciter fervilis: ergo. Prob. H. In Scriptura rurfus Exod, 20. v. it; Mp T d ào. dicitur : Ut probavet vos , .veuit Dominus, 62 ut tevvov illius effet ia vobis : P(al. 118. v. 120. pe- entitui um tit David : Confíge zimore 1uo carues 1eas y à judi- £s enim tuis timui; & ad Rom.g8. v. 15. Paulus T. " afum ait : JVomaccepiftis [pivitum fevvitutis Gterum in ti- T qore , fed accepifüis [Divitum adoptionis flliorum; in quemlocum D. Thomas inquit : ** Confideran- ) d y ln durm eft ? quód fpiritus fan&tus duos effectus l ! facit in nobis ; Unum quidem timoris ; alium (—j nimzi-:; ï L E: amoris: timor autemfacit fervos, non amor . .. l : u INon iterum in nova lege, ficut in veteri lege fuit , accepiftis fpiritum fervitutis in timore, j ! $, " fcilicer poenarum , quem fpiritus fanctus facie- bat ; fed accepifti$ fpiritum charitatis, qui eft E qGdo- Tt s 666 DESpE' adoptionis filiorum &c . ;, Quae expofitio hau- |Triderio | fta videtur ex S. Aug. Serm. 13. deverb. Apoft, : fsl 'Tridentinum etiam 1 df & q. 55 füper Exodum. Seff. 14. Cap.4. fic loquirur : Z/jem verà con- ln & eti tritionem inpevíe&om que attvitio dicitur , quo- 1N 4 niam vel ex turpituduus peccata confidevatione , vel ujji, t ex geheume &g. penarum ietu comauniter co icipi- Atf 001 f i. A zur , fi voluntatem peccaudi excludat , cum [pe vé- nie; declwart nou [olinm nonfacere bominem bypo- fsinjió evitam €g anagis peccatovem , vevimr etiam . donam tet quit Dei effe $. Spiritus. San&i impulfum ;; Unde & Unis d Alex. VIIL in damnatione' prop. z4te num. pr. paetum . relata & fequentis 15r& tam timorem inferni fmrait, quàm attritionem ex eo concepram & à chari- DT tate Dei benevola fejunctam , decernit. effe /o- Tr [ N gum morum ac fupernaturalem.. Simlicer Aug.L. Mi de gr. &lib. arb. C. 18. air: Cavere debemus , ne tj 105 avbitvemuy non accepi[fe [pivitum 19morts Dei, NRMT quod füie dubio magium eff donum. Dei . . . Hllüis Wf g timoris [piritum accepimus ,. de quo dicit ipfe Do- ï]'i*&i'i/va; , minus Chriflus : Eum tümnete , qui. babet. potefla- EXUET) fem, animam Q9 coípus perdeve im gebhesmam. li ) ä" D f Ex quibus ita arguere licer: 'Timor, qui fecua- D 4 dum f&ripturam , Concilia & Patres eft opus; o n *rïleï effe&tus & donum Dei, impulfus Spiritüs San- VU B j li, & actus füpernaturalis ; eft honeftus & lici- Ti tus : ejusmodi autem eft timor fimpliciter fetï- (g ] vilis : erpo. g, Prob. IHI. 'Timor Servilis ymó. efficaciter Üitem d óppofitus eft peccato; ür patectum ex Prov. g. &i V. 13. Tünor Domiui odit mmalum ;. Eccli y. v. t ï'fhüjo m ex 27. ldimor Domigi expellit jaecmfum :odu W öäz. Tii- Dz;: "SPg. | '657 Ypofti Tridentino, quod dum loco nuper laudato di- verb.And cit : Si voluutatem . peecandi excludat ; fignificat: Ytinum hunc effectum timori non rantüm efle poffibi- m odj lem fed eiiam frequentem : tum ex Aug. in Píal.127.. dlius timet , unde tevruiteg Dominus: D audiflis ,. cim 'Ewngelz'um legevetuv , ubi vermis eovum uon morituv , €9 ignis eovum mon extingue- sur.-— 2dudiunt bec bomines , $7 quiaver? futura funt impis , timent &$ continent [e d peccato : ti- ment quidem , fed nondum amant 3uflitiam. — 2dà. ) L'ïiuïw Utilis eft ad varias virtutes acquirendas ; üt j noni patet tum. ex Prov. 14.v. 27. — Timor Domini Ym init fons vitae , ut declinet d vuina mortis ; & Eccli 1. j& d v. 16. initium [apientie timor Domimi : tum.ex rit d j Trid. Seff. 6. Cap. 6. 4 divine yuflitio timore, 9 lier u quo utilitev concutiuntur , ad confiderandam .Dei N T. smifevicordiam (& comvertendo , in [pem,eriguntur, . d f & Seff. 14. Cap. 4 Hoc enim timove utiliter con- ]i cuffr INinivite , ad, Jone pradicationan plenam WUP tervovibus , peuitemtuam egerust : um ex Aug. i Serm. 214. de temp. . Gim zimetur pena, quam Deus minatuy , difcitur amari. pramin ,. quod ] gr/ lu u pollicetur : ac fic pev timovem*pene bona vita vett« $ l t0 detur : per bonam vitam eon[cientia. compavatuv , ) ut pev bonam con[cientiam mulla pena timeatur. Lt Quapropter di[cat simeve , qui uon vult. timeve : difeaz ad tempus e[fé follicitus, qui femper vult effe *U'MW N ecuru$. 310 Deducitjad charitatem, juftifica- xeg qu tionem & gratiam fan&ificantem ; àt patet tum Deid - ex Eccli 1. v. 17. & 18.. Timor Domini ,. [cien- 1a f X tie veligiofitas : Religiofitas cuftodiet 9 jufHficabit ava- h j € 5 &2. v.20, Qui timent Dominum , pvæjz utz f P 668 DE'SPE; nes bunt corda fua , 9 in con[pe&tu illius [antlificabunt animas [uas ; um ex Tridentino quod sr chrit Qn: d | feff. 6. Cap. 6. timorem numerat inter actus ' qu w e i V 11 J difpofitiozis & prapavationis ad iplam juffitiam;, & Seff. 14. Cap. 4.. Loquensde timore Ninivita- u rum proximé relatis fübjungit : 67 mifevicordi- q am à Domino impetrarunt ; ac tandem ibid. Can, kimr ( $. definit : i quis dixerit, eam contritionem, ( df at ; t que paratur per di[cuffonem ,. colle&ionem &g. de- zeflationem peccatorum ,. quá quis vecogitat aniuos w priim dis, m fuos. im amavitudine anime [ug , pondevando .. . amiffonem eterue beatitudimig €9 cterue. damna- . Hg.zidx , lr : :ion incuv[um ,. w0n. effe vevum 9^ utilem . dolo- J vem , nec preparare ad gvatiam. . . anatbema fit: W ; ä diQu titn t 6 tum ex Aug. , qui L. de catech. Rud. C. 5. ait: tT Jp[a etiam [everitate , quá covda movtalium [sluber- vuno tevrove Qquatiuntur ,. chavitas edificanda efls fneat , ( m all; & Tr. g. in ep. Joan. inquit: . Zzmor quafi pre- wlgun] pavat locum. chavitati ; comgaratque ibidem £i- Qs ha H' (æ äfh snovem medicamento vulgevanti Q$. putvedinem tol- leuti , quam fequatur charitas tanquam fauitat , tis lr & timorem fete , que ficut. introducit. linum, & of quando aliquid fuitiv , ita timor zgtrat , ut jitvo- Ntent ducat chavitatem &c. Subf. Sed actus efficaciter RE m oppofitus peccato ; utilis ad varias virtutes ac- uirendas , ac perducens ad charitatem, jufti- lt Domm d c - ationem & gratiam fanctificantem , efthone- i admj ftus ac licitus : ergo. Qriofi 347. Nec dicas J.. Pfal. 18. v. 1o. dicitur : [Uh'f. l ] Timor Domini [anfus. pevmanens im feculum ^i Qj Jeculi ; h. e.in patria: fed.timor fervilis non Mie | permanet in patria : ergo non eft fanctus, íeu Titum D honé- i Dl—: Spr. 669 Ámüikin honeftus & licitus. Vec Corf, Z Quod oppo- n g nitur charitati ; hequit effe honeftum ac lici- f t i : tum : fed timor fervilis opponirur charitati; m wj quia ex 1. Joan. 4. v. 18. . Zimor mon eff ij cba- AU vitate , [ed pevfe&la cbaritas fovas smittit tinorem : 1h j i ergo. Aec Coif. I]. Juxta. S. Aug. L. cont. st bl Adimanr. C. 17. ait : Z4ec efl breviffmma&s aper- h ( ziffana differentia duorum teflamentorum , zimor lj l: £? amor ; illud ad vetevem, boc ad novum bomi- ! (Jg.','»li "k tem pertinet : ergo nunc faltem timor eft inu- i. tilis ; fi non illicitus. viie du ye. /4d Avg. IN. Con[. Quia proceditur à non ditributo ad diftributum; nec fequitur ex eo; um tütl quód aliquis timor fan&tus'permanear in patriay 161 alium timorem non effe fanctum , quia in pa- Il tria non manet. — Qualis veró timor in patria h14 maneat, differunt inter fe autores : — alii enim j intelligunt filialzm feclufis. imperfectionibus; r a]*" quas habet in via , & quatenus hic fuga eft of- j V fenfz divinze , non quidem fecundüm beariru- dinis ftatum, fed fecundüm fe & naturam crea- narm J«ï«]xï.ii at i tam poflibilis: alii improprium timorem feu reverentialem aílignant, quatenus Beati ex con- TL efiad fideratione diving excellentie profunditfimé demittunt fe in Dei preefentia, & quendam ve- (mute! tem, J j lut horrorem de illo concipiunt; vel quatenus ex admiratione de divina excellentia refugiunt , CM(!U?A curiofiüs invefligare opera & confilia Dei. 742 0U i I ( Conf. L. &. IN. m. ad prob. D. Charitas perfecta j foras mittit timorem ferviliter fervilem, C. fim- / ; m rj I pliciter fervilem , fubd. ilum tanquam con- im- X ! trarium expellendo ; . N. illgm tanquam ho ) per- P E* w*f D'.u SPE. 670 uV perfectum vel excludendo vel ab imperf&&iode anxietaris liberando , C. Timorem fimpliciter wuds & fervilem.abfoluté àcharitate excludi eatenus ad- w dltp mitti poteft; quatenus , qui charitatem perfe- fjnis fin €tam habet ; non operatur ampliüs ex timore vxpolor fervili , aut certé non ex eo ranquam motivo hi m precipuo, ür aliàs folebat ; quod timorem effe ipan quid imperfectius charitate oftendit, non au- dorordi: » tem malum & inutilem ; ficut nec ex eo, quód 1. i vifio beatifica excludat fidem, hac mala & inu- Wm h tilis dici poteft. — Ne8 minüs admitti. poteft; Tbus cony manente timoris fervilis fübítantià, quoe in fu- qua ortun ga inferni vel privationis beatitudinis confiftit timrpeo anxietatem & folicitudinem à timore fervili pro- S. À. fectam fenfim minui crefcente charirate ; quia Quripqt creícente charitate crefcit ípes & fiducia in De- [ . um : his autem cre(centibusanxietatem decref- gt cere & pacem confcientize generari neceffe eft. 1ME'S d Conf. L. . IN. Conf. Ex antecedente enim qo&i cuntaxat fequitur , in veteri lege timorem , in Qu d novaamorem prevalere; non veró timorem Mqum | jam penitus excludi , ficut nec achior antea ex- frtrio clufüs erat.: Atque hoc ipfürn teftatur S. Do- Tem l €tor L. de mor. Eccles., ubiC. 28. ait : Haec DN difciplina, que animi medicina efl, in duo diffribui- Ils tur , Coevcitionem g in[ivu&lionem. | Coevcitio titmo- qimy ve , dnffivuclio amore pevficitur ejus ,. cui per difci- d(lner plinam fuboenitur. — [ bis duobus Deus ipfe, cujus lm, q bonizafe atque clementiá fit omniuo , ut. aliquid fi- &A —À wiu$ , duobus teflaumentis veterets novo nobis di[ci- — ) d iE TE As t pline vegulam dedit, Quanquam enim utrumque in h utvoque fit , prevalet taimen in Em &läüld 45 20v0, vetere zinmnor, amor 348. ul DE-Sff. 671 m f a^ Wi " E »M: 348. Nec dicas 14.. "Timor fervilis eft pur& i m fimy MM naturalis & íolis naturae viribus partus: ergo ]i at non eft fupernaturalis, donum Dei & impulfus Trem p fpiritüs fan&ti ; adeóque probatio altera thet- Qs eY ts eos pro honeftate timoris nihil evincit. — ProZ, qum m "Aut. 1. "Timor naícitur ex amore . creatu- timoré rz fe ipfam diligentis :- fed hic amor omnino ]t, od eít naturalis , atque hinc & timor inde ortus: er i erpo. 2d0, juxia Aug. L. de gr. Chr. C. 15. :mah ia Suuflitia legis dicitur juflatia ttofira & naturee vi- Titi gt ribus comparata ,. non autem ZJei €g ex Deos quia ortum habet ex formidine peue: ergo G | queià j conlit timor peenz eft ex nobis & non ex Deo. . 3770 rvil p S. Aug. negat dari gratiam ijs, qui ex timore dute; d operantur , üt patet ex L. de fp. & lit. C. g. lia Quicumque faciebaut , quod lex jubebat , non ad- quvaute [pivitu gratie , [ed timore peree faciebant s jem d i at & C. 29. Zimentibus penam ab[conditur gratia: db ol ergo & ipfe timor non eft gratia.. Vec. Corf. 7. imoran; ! Qui culpam fugit propter poenam ,. refpicit fe. 1) o tanquam finem ultimum 5 cum unicé confulat proprio commodo : fed fe refpicere tanquam p d finem ultimum eft inordinatum & malum: er- hr L go. Aec Conf. 1], Ut timor fit honeftus & or- al : dinatus ; neceffe eft, ut culpa timeatur magis j dif?ri quàm pana: fed qui ex folo paenarum metu (l //] jf abítinet à peccaro, ? contrario plus timer pcee- ful "EU !u/ & Jf I' [l nam , quam culpam: ergo. É R. ") Ad Avg. IN. 74. Falfüm enim e H' 1mó; ", ))WU"" fi fpe&terur quoad fe; quia timor fervilis eft ] T fpecies timoris divini, refpicítque paenas à Deo n ü- ul 4ti 1 inHig;ndas per fidem propofitas : adeóque p re 672 . Drs S»z. ré naturalis k'nc;m eft & folis naturee viribus par- »nft tus ; cüm copuitio proponens obje&tum fir fa. ; m // w Dore pernaturalis : 2dó etiam falfüm eít, íi fpeQta- turquoad mentem objicientium ; quia licét con- ertimrt í cedamus dari poffetimorem fervilem.naruralem, Nor dri ficut id oftendimus num. 19. dealiisactibus rum um lt intelle£tüs tum voluntatis; non tamen eo fenfü mgri d Áipilno; eft naturalis, quafinon poffet aut foleret etiam infpirari à Deo & ex gratize principio elici , eó hiO q lt quód vitiofus fir aut nature duntaxat debitus; prout adver(arii intendunt. 724 prob. vm. D. iginur, a tmoremfi 4M. "Timor nafcitur ex amorecreaturz fe ipfam LO diligentis , h. e. bonum aliquod füpernaturale d p fibi appetentis, vel malum aliquod füpernatu- Ficpoo tl t rali felicitati oppofitum fugientis ; C. h. e, bo- num aliquod meré naturale appetentis & aliud Inyicier: excludentis, vel malum huic felicitati duntaxat AOT« QU oppofitum fugientis , N. fimiliter . z amor limm, ï prior eft omnino naturalis, IN. amor pofterior; dm non lt abf C. m. fed. IN. [uppofl, "Valem neceffarió effe ra- dicem timoris fervilis. 774 24. D. Juftitia legis 11 tanrii dicitur noftra & naturee viribuscomparata, non ts autem Deí & ex Deo, quia oritur ex formidine M pene ferviliter fervili, C. fimpliciter fervili, N. jM- N.l Sieut S. Doctor contra Pelagianos per juftitiam legis intelligit opus juflitize ex fola externa le- u fuge V none gis propofitione, adeóque à cogitatione & af- fectione interna mere natürali profe&tum ; ac m ( preterea fepius accipit juftitiam folüm exter- m CU]p; nam cum affectu interno peccandi feclusà poená :düm] ll conjunctam : fic & timorem ferviliter fervilem "p natu- Vr inrelligcredebuir? quem non tantüm mere ralem L Drz S/P E 673 P virby ralem fed & inhoneftum 'ac perverfum füp po« um füimus. 744 5*. D. iNegat dari pratiam iis; qui MIn ex timore fervilirer fervili operantur, C, qui yu lr ex timore fimpliciter fervili operanmr, füád. UT Negar dari gratiam propriam Evanpelio, C. IsamDbtr gratiam Legi propriam, licét veré divinam & m a proprié theclogicam, N. Audivimus füprà ex folee Auguítino, prevalere amorem in novo Tefta- pio dijt mento,- quod ideo lex amoris & fimpliciter at O Lex Gratie appellatur: ex quo tamen ficut non fequitur , aur à S. Do&toreafferium fuit, nullum pmb. n wefeit amorem fuifle in Teftan ento veteri, fic nec de- duci poteít, timorem omnern fervilem carere )pernis | (üpert principio gratie.. 722 Coz . . . IV M. Neque enim ejusmodi homo refpicit fe tanquam finem Che qis d fimpliciter talem, fed tantüm tanquam fubje- twi du &um, cui bonum vult:. neque ranquam finem n uliiimum, quia ipfum bonum & commodum gr d füum non eít finis pofirfé ultimus, à quo fci- licet abftrahit, fed ad (ammum finis proximus; ia udta non tantüm ulteriüs referibilis, fed & virtuali- m ter relatus, fi ex amore concupifcentiae ac fpe Kfotai beatitudinis eterne oriatur. 244 Conf. J W« r(eni T. M. N. m. ymum quidem, quia Suarez cum aliis docet, neminem teneri femper & in omni yr j y ejtor ftatu fugere colpam magls quàm paenam, mo« dó non excludat ré&tum ordinem ad finem ulti- ia mum feu Deum, nec fuga penee impediat fu- r yini gam culpe fimpliciter & propter alias rationes: 2dum, tum quia non eft neceífarió inftirnenda cis " ( comparatio peenz cum celpa: tum quia ad hoc, fatis g ub timor fugiat culpam propter poenam ,. u " | eít, 674 Dzs Srpz. eít, (i naturà prius & independenter à fuga cul- 1toque t p fugiatur poena, & non viciffim: tum deni- intati d que quia ficut fervus, dum diligit dominum k quU propter cibum, non diligit cibum magis quàm m cope dominum ; & ficut fidelis, qui diligit Deum t Comm: propter retributionem, non diligit retributio- frigm nem mapis quàm Deum: fic nec qui fugit aut Y 0. i deteftatur culpam propter poenam , magis dete- frt, u flatur aut fugit paenam quàm culpam; cüm in- ii o tentio finis proximi & utilitatis non excludat V d. finem ultimum & excellentiz. fento p 349. IVec dicas I11. 'Timor, qui non exclu- ipetton dit voluntatem peecandi, fed eam potiüs fup- (f mdon ponit, bonus non eft, nec honeítus: íed timor Wi e [ pone eft ralis, üt conftat plurimis Auguftini tqulic textibus, quos Janf. L. $. de gr. Chr. C. 27. Vüdere & duobus fequentibus congerit: ergo. ANec àt t Conf. 1. Voluntas peccandi , quà quis derinetur, tquit: f deponi nequit, niíi e$ contrariá voluntate be- Waf nefaciendi, üt docet Aug. L. 2. cont. adverfa. tïugere [ " ^ Leg. & Proph. C. 7.: Defiderium peccandi non l w uj extinguitur , sifi contravio defiderio v2 faciendis Rittir:e ubi fides per dile&ionem opevatur : (ed valis volun- tn fs tas nullo pacto haberi poteít ex timore poene; RD fed tantüm habetur ex dile&tione juftitiee ; .üt m eü7 ruríüs docet Aug. ep. 144. ad Anaftaf. fcribens. ^ ptal Tüntüm quisque peccatum odit', quantian juffitiam m d diligit ; quod non poterit lege tevrente per littevamy EU - Jed fpivitu fanante pev gratiam: ergo. — :Nec Conf. nj I1. Qus aguntur puré ex metu, fecundüm fe ts ( fpectata fünt involuntaria, prout veró hic & Qm) t nunc aguntur; funt voluntaria, atque adeó ex Q bgm utroque "r r . Drs Sex. 675 t . i mnïcf:,»: utroque mixta: ergo agens puré ex metu vOs j 1 dni luntatis actum conjunétum & praíentem ha- bet, quo nollet facere, nifi impendentis mali Qp metu cogeretur. Utrumque oftenditur exAug. lipt U in Comment. ad epiftolam ad Galet: Qui per t rerdu chavitatem [evvit , libevà fervit obtemperans Domi- qu p no cum amore facieudo , quod docetur ,. on cum st tümore, quod co m; oni imiplere copebantur. gifuv; & (üpe?iüs: Zinove, ifla on a W. ad 4rg. 1mó IV. M.5 quia fimili argu- nond mento probaretur , actum fidei informem, feu à peccatore adhuc charitate deftituto elicirum , potis [ effe malum; quia nec is ex fefe voluntatem : fed li peccandi excludit: 2dó V. miz.; quia timor, A de quo hic loquimur, id omne poteft ac debeg r r excludere, (irre quo ad finem, quem inten- efgo. .'h dit, nempe fugam atrerne poenz, pervenire st nequit: fed fi actualem peccandi voluntatem T velaffectum non excludat , paenam quam timet, y. d effugere nequit; quia maxime actualis interior vt t peccandi voluntas vel affectus zterno füpplicio : W punitur:ergo. Ad autoritatem Auguftini, ne Jis ol eum fibi ipfi in textibus füprà laudatis timorem [e Pæ['?) commendanri contradicere afferamus, dicen- yiz; dum eft, illum loqui de timore ferviliter fervi- ( ( li; prefertim quia in locis à Janfenio allatis ex- ] j'!jgmæ!' prefSé defignatur voluntas mala & effe&tus pec- ! jj li i Cg],h candi, üt Ripal. Tom. 3. L, 2. Difp. 22. Sect. g. li oftendit. 722 Covf. L. &. 1. IN. M.; quia vo- gt )! luntas poteft immediat? excitari ad odium pec- 2 cati; nullo precedente amore abfoluto & effi- od " eaci boni oppofiti ; cüm fola peccati malitia im- p mediaté yuz eem Dz Srr. 676 mediat& motiva fit odii, actüsque: odii in fe BH jimmediate liber adeó, ut à voluntare fieri & - Miranm. uun & d cohiberi poffit feorfim ab alio actu voluntatis libero pracedenre. "Ad textum Auguflini . m C Í AC tofn in í Expl. Defiderium peccandi non extinguitur contrari&, nifi contrario defiderio recte facien- gfä IUd) n qu di , ubi fides per dile£tionem operatur, T. non mN $ rf extinguitur contradictori& aut fimpliciter; N. Praterea S. Doctoris fcopus, quem hic per to- ljmum tum Cap. fpectabat ; fuit duntaxat. oftendere; f tang. Legem veterem, quamvis bona & íancta fue- t Ij rit, quia tamen ex fe gratiam adjuvantem non n j habebat, fed duntaxat mandatum &legem pro- impuj libentem, non fuiffe medium fufficiens ad im- puríene a 1 t q pediendum peccatum, fed potiüs occafionem ;peccandi; contrarium autem ob rationem op- lm a pofitam effe in Lege nova: unde mox fubjun- . Mhe t it: Zoc autem mon preflat litteva. 3ubens, [e dihme Jpivitus adjuvaus; non lex evgo [ed gvatia ; nom ve- UL zus Teflamentum. in. fevvitutem genevaus , quod eft NU [ gav, fed movum; in quo mon funt ancille filit; &U Imne U l 'y fed. libere ,. qud libertate Chriftlus mos liberavit. LU Quibus verbis ficut non excluditur univerfim !tf omnis pratia & amor falutaris à veteri Lege; T ficnec per verbaobjecta excludituralius modus DAR hr extinguendi defiderium peccati, EK. 2. . m.5 Qünjund quia timor non minüs ad juftitie amorem quàm & QUi n ad injuftitie feu peccati deteftationem inducit. Tiferiin Cüm enim timore gehenna intentatze percul- 4 4 fus videat, non poffe poenam illam evitare ; nift amorem injuflitie exuat, & induat amorem. Qp d juftitie; proxime & efficaciter movetur ad de- teftan- i Wi Dzr S»r. À 677 t od teftandam injuflitiam & juftitiem amandam. yntate b "d txtum Jdug. Expl. Non poterit odiffe pec- . eatum & dilipere juftitiam ex timore ferviliter - Á d voïgcm [* fervili; C. ex timore fimpliciter fervili, fu4d. u fi tantüm fit à lege terrente, T. fi fimul fit à J gratià, qua ipía etiam fiepius ad tímorem da- stur, T. tur,N. Sermonem hic fieri de timore fervili- ml ter fervili, conftat ex premiffis, ubi dicitur: m D Erfi uon impletur. foris uegotium male cupiditatis , x t ol ipja tamen mala cupiditas intus el! boflis. .Et po- t antut Ítea: /n ipfa voluntate veus eft , qui vult faceve , Vantendt quod mon licet fieri, fed ideo mton facit , quia impat- ldegent 7 101 potef fievi &c. Caterüm in utraque re« dens d fponíione aliquid transmifimus; quia alibi exa- occlt minatur, an peccatum vitari poffit fine gratia anontat divina aut charitate ? "d Conf. IT. w. D. .4. morióg Que fiunt ex metu, fünt involuntaría quoad J, affectum efficacem, N. . quoad affe&um ineffi- il w" cacem, /uld. fi effe&tus etiam tantüm inefficax * obílar fini per a&tionem vel omiflionem. ex [//) metu imperatam obtinendo, N. finon obftet; C. Porró patet ex dictis ad arg., affe&tum pecca- y li ii ti inefficacem etiam obflare fini intento à me- jeri lt tuente gehennam. Textus Auguítini agit de Jinsimt fpecie trmoris cum voluntate peccandi interna conjun&ti, licét exteriüs à peccato abftinentis; " Md oremi de qua nobis fermo non eft; neque ad noftram Id materiam efttransferendus, cüm Trid.Seff. 14. m p il r u Cap. 4. contra Novatores fimili argumento utens dixerit: Zal:ó doceut, contvitionem , quae viti" TM attritio dicitur, & ex gehenna ac poenarum me- Af ii tu concipitur, effe extortam &$ coa&dam , 10 li- €Yan [l Uu 3 l g, ag 678 [] Dr Sprz. beram &2 voluntariam ;; & Can. $. definierit: d [5 Siquis dixevit . . . illaim, nempe artritionem ex U & mnetu peenarum concepram, effe dolorem coattum ns: Jl €92 non liberum ac voluntavium, anatbema fit.. Plu- | pu Ti ravide in Tr. de Ponir. Difp. 6. C. 3. Art, 2 f ä(t*þlürll/ t i Qu ARTICULUS IIL dmuyit n detur i bac vita perfe&lionis flatus , da quo 2 du p actus [pei tbeologicie smon fit. nece[farius ; gubp eim doc aut locum non babeat 2 mienae Ota I. Supponere hic nobis licet täd— o mory DN quam certa, qua Theologia Mora- pit, n GH lis uberiüs explanat, & pluribus confirmat. Y M Ts uorum i/um eít, fpem effe neceffariam ne- ( ]J i ii ceffitate medii; tum quia hoc fequirur ex ne- qea d ceílitate fidei , utpore qua foret inanis fine fpe; T unde ad Hebr, r :. definitur in ordine ad fpem, dcas, & frequenrer in Scriptura cum fpe conjungitur: | y. tum quia partim adultus peccator fine fpe jufti- |Unteyo ficationem obtinere nequit; cüm illa inter. ne- d iq ceffarias ad hanc difpofitiones à Tridentino i q Self. 6. Cap. 6. fuerit numerata: partim quia ja- Qfv ftus feclusà (pe gratias ad perfeverandum inbo- ld no neceffarias nec poftulare, üt par eft ; nec pro- Qu erm inde affsqui valet, 2dum , Eandem efle necet- dE MO]] fariam neceflirate precepti tam naturalis quàm divini. titzzo Precepttm naturale enim fequitur ex hn if 1mo füppofito; cüm lex natura praecipiat, ut media ad falutem ac finem ultimum neceflaria LT adhibeamus: divinum aurem demonfítrant tum Ts t d()gr, expreffa in Scripturis mandata, quae Pfàl. 61. V. 943 Rn m DE SPE. 679 N ia y. 9., Eccli 2. v. 26., Ofe. 12. v. 6., 1. Petr. r. v. 13. & alibi referuntur: tuim propofitio fe- r d uens: ZJomo uullo unquam vite [ue tempore te- mi f setur eliceve. a&uim fidei, fpei eg cbavitatis , ex vi « Mi 1 T - preceptorum. divinovum ad eas virtutes pevtinen- ?ium ; quam inter alias ordine 115nam Alex. VII. [ damnavit. 37/um , Spei preceptum negativum I obligare pro femper, affirmativum autem ali- LT quando per fe, aliquando per accidens. Prius 'enim docet ipía negativi praecepti conditio ; & materia etíam praecepti exigit ; quae eft defpera- ys lt j tio motivo fpei oppofita & temeraria praefüme ( ]i Confit ptio, nunquam licita ; tanquam intrinfecé mala:z pofterius declarat tum fpeciale praeceptum fpei (arimt obligationem eliciendi hujus actüs per fe, tum i d ejus ad alia virtutum neceffariarum exercitia ne» nis ltl - ce(fitas obligationem illam per accidens ine T ducens. g , 351. /Vota 1]. Neceflitatem ejusmodi nega- nl runt exorti proxime füperiore fzeculo novi My- l ftici, à quiete ac indifferentia animee dicti Que» Trica tifle, qui certum perfeCtionis & amoris ftatum m qqiaä confinxére, ubi fpes locum habere nec poffit qom i necdebeat. Autor hujus doctrine , fpurciffi- [ref mis erroribus ampliüs depravatze, fuit Michael la Qv de Molinos, Presbyter Hifpanus, in pago Ma- j niozzo Diccefis Ceefarauguftane in Aragonia (equimïï*; An. 1640. natus, & Romam an. 1665. profe- p &us; ubi fermone, litteris & libro, Dux fpi- us [ ritualis , infcripto perniciofa myfticee fuee fcho- (tmodum non in reli- f Ae dogmata fparfit, po Tcd & in Hifpaniam & f] quam duntaxat Italiam , Gallias " J " Mi 680 1 . bDrs SPE.P diam eiot Gallias perlata. Eorum quafi principium erat; internam viam íeu vitam ípirirualem flare in — ii annihilatione potentiarum anima , qu& in nul- «ànl qiüs doà lo fe debeat activé gerere; in perfecta cum Deo unione, quam anima illà annihilatione ad pFäXI Tenoi principium füucn &originem redeundo confe- Tts (etg quatür; in totali fui derelictione & wraditione, — ii quà Deum folum omnia agere finat, & qu&e- nj cunque circa fe fieri non curer.. Inde per mo- - [ipdonu dum corollariorum inferebatur 1750 , ftuden- . TARO (&00) dum unicé orationi quietis tanquam perfe&tiffi- | OU f2 , in qua per fixum fidei inruitum, qui fitco-.— lob gnitioà Deo folocreatura tradita; habeaturcone — & lf xemplatio Dei füb conceptu univer(àaliffimo; & : Ü 1.de ; " excludatur rum omnis reflexio, difcurfus & ope- lr j ; iO D fario mentis, tum voluntatis etiam quicunque ftttt, ( affectus pius; abitque rum memoria attributo- — t caren rum Dei, Trinitatis & humaniiatis Chrifti , tum | mnarus phautafia imaginum, fipurarum & (pecierum fentie ! 2dà , nihil à quarumcunque etiam fanctarum. ff Deo petendum, & hinc etiam pro nullo gratias Vener apendas; nullam ullius rei eriam virtutis, per- Qum (oy. fectionis , fan£tiratis & falutis propriae curam Mi habendam, & hinc ab actibus virtutum &ope- D ribus bonis ex propria ele£one & activitate — qed, factis abftinendum; non reflectendum ad du- — fojy bia; qua de overe occurrunt, aut ad proprios Lï Iibus Or etiam defectus, & hinc confeffionem ac pae- (s Qp nitentiam omittendam. 31i0, In tentatiopibus d n tam folarum cogitationum quàm operationumy Düferi five demonis inftin&tu à proprio corpore, five Qlb nf follicitatione alienà fattarum;, nec extern? nec etiam t Dr SPE. 681 Cipune, n etiam eliciendo a&us virtutum oppofirarum in- 'Ism l Wt terné refiftendum pofitivé, fed tantüm negan- que i vé & in íua annihilatione permanendo. Ne RTG Q citiüs doctringe hujus perverfiras , & ex.ejus WhmHUW praxi renoyata antiquorum Ginofticorum impu- xundo ritas detegeretur ; fecit tum amblguus Mapiftri Y d n » in docendo fenfus; & hypocritis in agendo fa- 1at, & Jj mam pietatis & authox-ra em adepta, tüm di- nae fcipulorum nequiffima arcani obfervatio. De- m l mum tamen indiciis captis, An. 1685. Molinos p cum. duobus fratribus geamams cognmmnc l Leonibus Romz inopinaté derentus, ejus do- 1; quui bï*(Uh 7 &rina 68. propofirionibus comprehenfa anao Timo; 1687. die 28. Augufii, Bullà , que incipit: Ce- xrfus&» lefis Paffor, tanquam haretica, fuüfpeéta, er- l qUI»J" i ronea, fcandalofa, bafphema & ipfe verà ria tUP ad carceres perpetuos 3. Sepr. ab Innoc, XI. ^ J 1111, Ü damnarus fuit; ubi editis pæmtennæ àc refipi- pe»]lh fcentie fipnis, cüm jap anté errores füos ab- juráffet . tandem 1695. obiit. Venenum Molinofifmi quoad. partem ali- Itl hr quam füxerat in Gallia nobilis quaedam Domi- nade Guyon nuncupara, corruptámque de vita rg o l] um d fpirituali ideam variis manufcriptis prodiderat; i MW j qu& cüm ad manus Benieni du Boffüet, Epi- U fÍcopi Meldentis perveniffent, is edito de Sra- lun ^ um p tibus Orationis libro illufionum hujusmodi fal- ] L&' lacias aperire; & mala inde oritura prevertere m a j eít conatus.- At ex adverío, five in preefatae nhm*" ,ara[,CHW mulieris defenfionem, five in doctrine , quam nullo infe&tam veneno exiftimabat ; ampliorem o apologiam, Archiepifcopus Cameracenüs elu- t "UMU s cubra- g DE Srr. 682 iUreftl cubravit opus , cuiritulus: Explication des Ma- miói ximes des Saints für la vie interieure. Autor D Pont erat plietate non minüs quàm doétrinà celeber- rimus Franci(cus dela Motte - Fenelon ex nobi- [ pirt, bt liffima Feneloniorum ftirpe in Galliis an, 165 r. qu lr ortus, poft fufceptum Sacerdotium ad Huge- Áncerm ( m [ nottos convertendos primüm , tum ad conver- Àp Ws d fos regendos adhibitus, Praceptor poftea Du- ci Burgundie datus, ac tandem ad Archiepifco- mata edi findus, patum Cameracenfem evectus: doéctrina veró jam damnatis in Michaele de Molinos errori- bt Írendm bus admodum affinis; cüm admiffus ibidem H ftatus quidam habitualis divini amoris & cha- Citum d ritatis pure excludat omnem actum & morti- lo vum proprii intereffe feu commodi etiam fu- Y fonr pernaturalis; exigat ftatam (ancte indifferen- ia ctg $ DN ti&, in quo etiam partem inferiorem anime percellere poffit defperatio j| regnante apud (ü- ( [nm periorem charitate; faeiárque animam in vir- m d tutum exercitatione non minüs ac contempla- du tione feré paffivam. Quare & prarfatus liber iriciom 1 damnatus, . & 23. propofitiones inde excerpte * An. 1659. die r2. Martii ab Innoc. XII. Bullà, fiit. Sin Qs v qua iacipit: C ad "4poflolatüs INoffri notitiam, edità fuerunt profcripta tanquam temerariz, QU Ícandalofae, malé fonantes, piarum aurium of- D7 i t df fenfivae , in praxi perniciofz;, ac refpectivé er- 1. ronez. Hoc Ecclefie judicium quemadmo- * pirta dum humanz fragilitatis in fümmo Viro do- UT cumentum exhibuit, fic & protulit pulcherri- fl mum debite erga Ecclefiam humilitatis & obe- 1 f dientig exemplum. — Adeó enim Illuftriffimus L a re- üa Srr. 685 itiond Preful damnationem füam fincera cum poeni- J lte, 4 ! n rentia & fübmillione fufcipere non erubuit, ut lrind o d ) t 1 ipfe Pontificium Diploma fuo Gregi promul- vlon ent ! ) pàárit, & edicto edito fuerit obteftatus, nequis- Miisan ! quam librum ínum legeret aut fervaret, fed - um 41 finceram obedientiam & intimam docilitatem f ane fecum Apoftolice Sedi-exhiberer. Cujus etiam " jr il t 1 virtutis deinceps dum viveret, plura docu- menta edidit , tandem an. 1715. pientiffimeé de- Ardigla lodriiie functus.. Feminam veró memoratam, vanis M "n linos decepram illufionibus, vel ad radicem mali de- ilfus i ftruendam, vel ad occafionem eripiendam ju- Voris d dicatum eft recludere. . m &t Porro propofitiones huc fpectantes praci- di etiam: pué funt, Molinofi quidem 7ma: JVon delet » df amina cogitave aut pramium , aut penam , aut pa- vadifum , aut iuferuum , aut etevuttatem ; & 132ma:: m Qui fuum. liberum. avbitrium. Deo. donavit, de TU uulla ve. debet cuvam babeve , mec de iuferno, uec g n Q de pavadifos mec defidevium debet. babeve pvoprie al (j J perfe&liouis , nec. viviutis , uec proprie fandlitatis , fe eyc ". nec proprie [alutis , d. cujus etiam [pe purgare fe x delet. Similes fer& füunt 13. & 14ta. Camera- i i cenfis veró funt, 1ma: JDatur babitualis flatus amoris Dei , qui efl cbaritas puva fine ulla admix- tl tione proprii itere[[e : meque timov penavum , ut- amgt D ( que defiderium wvemunevationum. baleuz. amplias i2 o pavtem: son amarur ampliàs Deus propter ime- s "d vitum , ueque propter perfe&lionem , ueque proptev felicitatemm in/ eo/ emando. inveniendam; & 2da: " n flatu vite contemplative [eu unitive amittituy ia emue hotiowm iuteve[fatum timovis &g [pei; rufï[ifiiïlfï qui- I Dzs Srr. 6844 quibus correfpondent 4ta & octo contintá (e- h: A rie fubjunctes. ? UT 352. Dico, Non datur perfectionis fta iug, um n L mmiada in quo sé&tus fpei theologicee locum non habeat, aut non fit neceffarius. Prob. rm. p. Scriptu- f gur Jf " [ if i. fr n ra deícribens perfe&tionis ftatum, & requifita ad hominem perfectum proponens, defiderium T UI U ac fpem falutis huic defcriptioni ac requifitis in- Ilf — 1 i I 1 000 ( ferit, üt patet ex ep. ad Rom. r2. v. 9. &íeqq. Odientes snalum , adbeventes bono:. chavitate fva- itq & ternitatis invicem diligentes: . bonove invicem pre- MU (amorei venientes : follicitudime non pigri , [piritu fevventes: [ Domino [Aoientes: [pe gaudentes &c.. 1. ad Cor. ! pii hmog T Tln 12. V. I3.: JVunc autem tmanet. fides, fpes eg cha- vitas , tria bac; ad Philip. 3. v. 14. & (eq.: 44d 110 f deffinatum pev[equor , ad braviwm fupevne vocatio- lt avjiat 25 in Chriflo À Efu./ Quicunque ergo perfe&i [u- Myís, n mus , boc fentiamus; ad. Coloff. 1. v, 22.: IVunc frtmuroy autem veconctliavit in corpove carnis ejus per mor- V.H Yem, exbibere vos fantios €g immaculatos & ivve- Bftati ) prebenfibiles coram. ipfo: fi tamem pevmanuetis iu ; [n fide fuudati, &2 [labiles eg immobiles d [pe Evange- Vafibi li; 1.ad Thelff. 5. v. 8.: JVos autem, qui dié &i uj fumus, fobrü fimus , induti loricam fidei $g. chari- m;:;: DT fatis, C? galeam [pem [alutis 5 ad "Fit. 2. v. 1. - nf & leqq.: "Zpparuit grazia Dei Salcatovis atoffri, j Inqui evudiens 1os, ut abnegantes fceculavia defideria , [o- f0 )C lm ]i bri? 3 ju[]à 9. pià vivamus im boc fieculo, ex[pe- &antes beatam [pem &c.; ad Hebr. 3. v. 6. Chri- Wjr: lt füus fidelis evat- tanquam filius im. domo fua: qua Iep. 3' Y domus [umus 105 , & fiduciam €9 . gloviam [pei u[que 'É'imdg in fisem firmam vetineamus : & ibid. 1o. v. 22. LT xfeqq. — » DE SPE- 685 ) t "n LT feqq: "docedamus. cum-vero- corde in phnitudine ? fidei, afpevfi covda d. con[cieutia mala, ?. abluti ! i fhtns L W corpus aquá inuudá ,. teueamus [pei no[tve qpnfe/) m fionem indeclinabileim. ( fidelis emumn efl , qui promt- f(t) €9 confidevemus invicem in provocationem cha- , Ug vitatis g lonorum operum , non defeventes collcéio- nein noffram , [ed coufolantes g tautó snagis , quan- CT 70 videritis appropiuquantem diem. . Exgo in hac vita non datur chiiftiange perfectionis ftatus; ( in quo a&us fpei theologicee locum non ha- bear. 2 Conf. L. Viri in Scriptura à perfectione Til & amore in Deum celebratiffimi foverunt actus ju m fpei theologice proprié talis, quales fuerunt in t Vet. Teftam. Abrabam, de quo ad Hebr. r1. ! v. IO. fcribitur: Ex/pe&alat fundamenta baben- ! & &q',:. zem civitatem, cujus avtifex 9^ couditor Deuss Moyfes, de quo ibid. v. 26. legitur: /4fpiciebat $ ; in vemunevatiogem; Vavid, qui de fe ipío Pfal. j" 118. v. 112.2it; Zzclinavi cor meum ad faciendas guflificationes tuas in eetevuum propter vetvibutio- zen; In Nov. Teftam. Petrus, qui 1. ep. r. [H//W//L')ï l V. 3. (cribit: Zeredi&us Deuseg Patev D. N. 3. C., ui fecundüm snifericordiam [uam magnam vegene- vavit nos in peu vivam , per ve[urveGionem 5 Efu Chrifiiex mortuis; Paulus, qui ad Rom. 8. v. Lt 25. inquit: . Sed e9' mos ipfi primitias [pivitás ba- [ entes, €g ipfi intra . uos gemimus , adoptionam fi- liorum Dei ex[pe&lantes, vedemptiogem corporis L uoflvi: fpe enim [alvi fatli [umus; joannes, qui UW ! 1. ep. 3. v. 2. & 3. dicit: Augc filii Dei fumnus; €7 nondum appavuit, quid evimus:. [cimus , quo- 4l l n tiiam cim apparuerit , Jüuiles. ei evimus ,. quoiaz'am fo. V :;( M L 686 Dr Ser. r f t? videbimus. eum, ficuti. efl.. Et omnis qui la- Y bet banc [bem in eo, fantlificat [e , ficut eg ille fau- p jfa; x did &us efl. Ergo ratio ftatüs perfecti non impe- TT dit actum fpei theologicae : nec datur perfectio- D R; nis ftatus in hac vita , ubi fpes theologica lo- cum non habeat atl Conf. 11. Siquis perfe&tionis ftatus foret, qui fpei non permitteret locum, mpfms ttn Scr ergo id oriretur vel ex fpei imperfectione, vel ex charitatis puritate, vel ex indifferentiz circa f& & cun tj f propriam falutem neceffitate: fed nihil ex his Ts qu affignatis diei poteft: non 1rmum; quia licet actus fpei theologice fit minüs perfectus a&tu 1ut, i £ Drücpi ,charitatis ; eft tamen honeftus , fupernatu- ralis & veré theologicus; üt ex füprà dictis li- üm ringuïal tdidm quet; non 2Zum; tum quia a&us fpei cum actu charitatis poteft ineodem fübje&to conjun- tbl gi, & homo, cui tanquam fübjeéto beatitudo tiotfog "um Chri defideratur, feipfüm poteft referre ad Deum tanquam finem (üum ultinum: tum quia, tam- ^&racenfi 2 7'0/). ; etfi actus charitatis rendat in Deum propter bo- nitatem ejus abfolutam ; non veró refpectivam x Mari & noítri perfectivam; tamen neque in ítatu t receni perfectionis omnis voluntatis actus deber effe "t ex charitate elicitus: neque pravfentis vitee fta- Ws ()lg'm &U5 m tus, in quo amor concupifcentiz licitus par- tem nullam habear, S. Bernardo viderur poffi- f 1 bilis; qui L. de dilig. Deo C. 15. fic fcribit: -Dim) jü ANefcio, fi d qu/quam boimine quartus gradus. in L bac vita pevfe&là appvebenditur , ut. [ [eilicet bomo Weetei diligat tantüm propter Deum, Afferant boc, fiqui 15 Dto. expevti funt : mibi, fateov , impoffilile videtar. l; Àl Erit autem procul dubio, cim. intvodutius. fuerit LR Jer- 'ä&:(( Dz Srr. 687 fervus. fidelis in gaudium Domini. fui : däniqu e Wi ul (TT I non 3/24Ó; rum quia hujusmodi indifferentia nec eft ad perfectionem neceffaria; cüm nul- D ürperi lum de ea preceptum aut naturale aut pofiti- eopi) vum extet, & farente Cameracenfi in propof. 22da nihil de ea 2 Pafforibus autiquis fit propoft- perkeln teret z tum paffrm multitudini fidelium ; àmó haec doétri- tedim "n na tum Scripture trum T'raditioni, preceprum R rettz d Ípei & curam falutis omnibus univerfim incul- canti, fit contraria: tum quia eft perniciofa; nihl « utpote quz omne laboris falutaris ftudium ex- ; qui felts t üinguit, inertiam fovet, & ad prefümptionem &c precipitium ducit: tum quia eft fanatica; fipat yi did cüm fingularis deceptio fit, animam puro amo- re affeCtam etiam defperando ac fe reprobatam s fpd invincibili perfuafione credendo , fuperiori par- (loc o bt te fponfo adherere , inferiore autem exfpirare cum Chrifto; üt prop. 9. & romà exponit Cá- « ad i meracenfis. iqii Prob. 2dap. Ex di&is num. 350. fpes eft E r j ^ (f neceflaria tum neceffitate medii, tum neceffita- r ' te precepti tam naturalis quàm divini, quod U 1 n üt affirmativum aliquando. & per fe & per ac- ,dCb.et d Is Vi lz cidens obligar: ergo nequit dari perfectionis ftztus, ubi fpes fimplicirer neceffaria non fit. fict wJ Fd lenr Corf. 1. Jubentur omnes ad bearitudinem afz pirare , juxta illud Matth. 6. v. 9.: Sic ergo vos fici j (l j orabitis.. . . ;A4doeniat vegnum 1uutm; eandem 1 [ querere, ibid.v.33.: Qwerizeergo primim vegnuim 11 » Dei; pro eadem operari ; juxta illud 2. Petr. r. l lf , J 1j V. Io.: JMagii fatagite, ut per bona opera certam fed j fïld" velram vocatio?enz €9^ elecfionem faciatis : a«c m 688 Ds SFE.V hec fine fpe ac defiderio non fiunt: erpo. Anfhyr Conf. I]. Mandatum «haritaris divine precipir, ts m ut quisque diligat proximum ficut feipíum; de fu. quo Avoguftinus ferm. 43. de verb. dom. C. 5. kada ait;' Prüts vide, fi jam nofli diligere teipfum; eg (ttn Qu committo tibi proximum , quem diligas ficus teipfumz geri, f Jf autem mondum nofhi. diligeve te , 2imeo, ne deci- lt p pias proximum ficut te:-. ergo ficut ex mandaro Qnetgr; charitatis nobis preceptum eft defiderare filu. tqe d tem proximi , pro eodem orare ac laborare; fic At & idem preceptum eft refpeétu noftri, no- Ttt datur ftráàmque nobis falurtem defiderare & curare ttdes. debemus: ergo fpei theologice actus nobis ne- Wriatend /ceffarius eft. 'Unde Aug. in P(al. 122. (üb ini- Bf rium fcribir: ZVog prarer. [pem effé debemus; & Ms N, ferm. 16. de verb. Apoft. C. g. Zpfa fpes. pere- &i m Q grinatióni neceffavia eff ,. . Et fp es que bic e/l , fs ve. ad juffitiam pevtiuet peregvinationis noftva. n gj 353. Objic. Juxta Apoft. 1. ad Cor. 13. v. 5.: Fflle,&( Chbavitas nou quevit ; que [ua funt : fed & quere- - Woofiti ret proprium intereffe, quarerer quae foa fünt: -ltt am ergo, Corf. I. S. Bern. loc. nup. cit. ait, pec- UT catorem, cujus voluntatem gratia preevenit, FW Wm à timore incipere, tum in fpem erigi; ac tan- 2 ldem d ü dem fübdit: Zzde trazfit ad tevtium gradum , ut Ms diligat Deum, non jam propter. [é , fed propter MLTT apfum: [an? i boc gradu diu flatur : ergo datur n d in hac vira ffatus habitualis amoris puri.. Cozf.- *flas füon II. Moyfes Exod. 52. v. 31. precatur: Olfécro, ET aut dimitte eig bauc moxam , aut fi non facis , dele A. M eme de libro tuo, quem (cripfifli. . Paulus veró ad Rom. 9. v. 3. ait: Optabam ego ipfe anatbema ejje "n i a Qhri- f As Drz SPE; 689 . : " Ye Drey d Cbriffo pro fratvibus wueis : erpo perfe&a chari- tas etiam : propriam reprobationem amori poft- fj Donit. - .dpm(; ^ il R. ad avg. D. M. Chariras modo inordina- fufi to non quzrit , quz füa fünt, C.. nullo tnodo /'L" J quzrit, fubd. Charitas ip(à, feu qui ex cha- ritate agit, folo Dei intuitu in hoc fuo actu a manc"; dl movetur, C. Qui habet chariratem, quando- eunque & quodcunque agit, ex hoc motivo L0 t J 1 nofl.r j A ïM, operatur, N. — 744 Corf. 1. Y. D. Conf. In hae vita datur ftatus habitualis amoris puri, h. e, & an excludens ab amore Dei aliquo motivum pro-- s nabisj,a prii intereffe, C. excludens ab ipfo amante & 2 : i ab actibus ejus omnibus motivum proprie uti« litatis IN..— 110um . non folàm cum Bernardo, 7 ; fed cum omnibus Catholicis afferimus: pofte- ue l rius veró cum eodem Doctore fententiam pr. TA num. recitatam verbis obje&tis flarim fübjun- rP gente, & cum Carholica Ecclefia damnationem i fore propofitionum Molinofi & Cameracenfis reves g [piit renter amplexa reprobamus. 744 Cojf. I]. W. '.3/[; Pä; IV. Corf.. Ex neutro- enim textu Quieriftarum d error patrocinium capit. Nam fenfüus 1mi vel ;i', st vodum! idem eft cüm altera Moyfis locutione Num. 11 V. 15.: Sin alitev tibi videtur , obfecvo , ut ántevfi- um €ias me y «ie tantis afficiar malis; & hinc Moyfes r folàm deleri f& ex libro viventium in prerfenti )u[,i. [*1/ vita, mortéque immaturá abftrahicupir; quem fenfum ufürpant Hier, in ep.ad Algaf., S. Greg. hij . 10. Mor, C. s. & alii: vel, fi cum quibus- j L'Cfö-:j» | dam intelligatur liber vite eterna , de quo lo« zt/zszzfuj rit fuam reprobatio- [ l | quatur Moyfes; & poüu!ä X mem; 690 Dr Spsr. nem ; aut hoc votum prolatum fuit ex paffionis : ipria impetu, non veró ex deliberatione rationis; üt i&iz cen(íet Hugo Viéctorinus: aut erat hyperholica UT quadam maximi affectüs expreffio ei fimilis, qeil m quà marer ad placandum maritum filio iratum lts diceret : occide me; fi huic proli ignofcere no- lt d di lis, quamvis certa fit, (e non occidendam ; quem t partin fen(um Aug. L. 7. QQ. q. 147. füpra Exod. vi- Ttoogt derur adoptáffe, dum ait: Securus boc dixit; ut von[equentibus vatiocinatio coucludatur : id efl , ut J quia Deus Moyfen non delevet de libvo [uo , pecca- zum: ilud p opulo vemitteret. Utraque refpontio aptari pore j verbis Pauli; juxta Origenem qui- dem ac Hieronymum l. c. vulz "4poflolus perire zn cavne , ut alià falventur in [piritu ; fuum faugui- b 1 *em fundeve, ut multorum anime con[erventur : juxta S. Chryfoftomum autem . & alios Patres H tum Interpretes voturm iftud refpicit feparatio- p nem, non quidem à charitate Chrifti, fed ab j ejus fruitione & gloria eterna; iidem tamen ob- d Üipe n fervant, ingraco nón exrare opzabam, fed optá- vim vel optarem , uoxóuxv, nec votum iatelligi L. N« poffe abfoluté, fed hypotheticé, fi nempe fieri Aonem v poffet & liceret; unde fenfüs eft: optarem pro "t Chrifti gloria ab eo feparari, fiquidem id per tictdg. egem Dei & juftitiam liceret: quibus in verbis d f non invenitur defiderium reprobationis aut Tf actualis acceptatio ejusdem, fed amanrium dun- ? W Àt taxat emphafis atque hyperbolica affectüs ex- JWIM fl preffio , adeóque Quietiftis minimé prodeft , qui Mi votum ejusmodi abíolutum ad probandam amo- Dd 0 [ ri$ Mty r — aEg Dz CHARITAT!.- 691 expái ris puritatem , & habituale ad flatum perfectio- Tatio nis & vi& internz exigunt. iypetà Que de fübjecto & effe&tibus fpei, vitita. ) &i [ti que illi five perexceffum five per defe&tum op- flio z pofitis & variis contra eadem remediis hie fo« ss lent ab aliis addità commentatione tractari; ea (; qu niiy nos partim in füperioribus attipimus, partirn "Theologi& M orali perfequenda relinquimus. hd " ibl DISPUTATIO V. fs * : fe[i De Charitate. 'eteio fohr t CAPUT.L un f - De Natua Qv Oljetto. Charitatir. t ais t Haritatis nomen vari& ufürpari, & tam | /epäfäUD pro amantis five perfona five dono,; C N / quàm pro amantis affe&tu accipi, in'Tr, u de Gratia obíervavimus: ubi de diftin- &ione pratige fanCtificantis à charitate a&hdm d i uit... Neque ipfam chariratis pro amore acce- ptionem magis propriam ita effe finpularem ac mpC Ef* yen determinatam , ut variam fignificandi virtutem i excludat, conftat rurfüs ex multiplici ejusdemm jj apud facros etiam Scriptores ufu. Sumitur jni d enim 1. pro qualicunque amore etiam illiciro apud Aug. ferm. 52. de temp. C. 1.:. Licita eff jyn P d bumana charitas , quá uxor diligitur ; ilicita , qud d mevetvix vel uxor aliena: 2. pro amore naturali & m meré politico, üt Prov. rs. v. 17.: Melris eft n vocari ad olera cumn cbavitate, quàm ad virulum Xxa fagi- o Drz CnHaARITATZE. * 692 nor at Jaginatum cum odio: 3. pro amore boni ac vir tutis; üt Aug. L. g. de Trin. C. 40. explicat: i d p Quid eff autem dile&io vel chavitas , quatn tauto- mj« nift pere Seriptura. divina laudat. & predicat L3tont. amcr bori? — 4. pro amore illo Dei preeftantiffi- (À t defrni [177) mo , de quo [oan. r. ep. 2. v. 5. ait: Qui autem fervat vevbum ejus, verà in boc chavitas Dei per- d apla -fella of ; & Paul. r. ad Cor. 13. v. 13.. ANunc itrfa p autem manent fides , [pes &9. cbavitas, tria bect tnís, 54 murüs shajor autem borum eff cbavitas, Atque dehujus poftremi amoris tum actu tum habitu unicà no- "tmunio bis propofitum eft agere. Quoniam veró deillius i à fide ac fpe diflin&ta entitate in fuperioribus Mpho t Difputationibus, de divería etiam à gratia ha- PUETES bituali ejusdem effentia in Tr. de Grar. fàtis eft T mj di&um: hic tantüm refidua de ejus natura " derils obje&to breviter enarrabimus. gnam', n Ws d " ARTICULUS L ttta def 1 dimin Quaenam f iotio 6f natura. Chavitatis tbeologice £ ftlimiy Wt Y 2 Óta L. Amor; nifi pro mera compla- fe ts centia fümatur, eít affectus , quó "At d quis alicui ben& feu bonum vult. Juxta S. 11 tde "Th: 2.2. q. 23. a. r. in Corp., communémque etiam Philofophorum divilionem rriplex eft; t i D amor fcilicet concupifcentize , benevolentiee & 351 l amicitie; Amor conzcupifcentie eít, quo quis ) m int alicui bene vult füi gratià , feu in gratiam aman- tis: amor Zegevoleztie eft, quo quis alicui be- i mati $ ne 'vult ipfius gratià; | feu in gratiam a armor Miuþ Dzs CnuantiTATE, 693 With amor amicitie eft idem cum amore benevolen- 0. &t tie , fed preterea reípicit etiam amicum feu quniy. amati erga(e benevolentiam. Amicitia àS. Aug. Vi L. 3. cont. Acad. C. 6. & in ep. 155. ad Mar- "d cian. definitur, rerum bumanarum €9 divinavum at eum benevolentia eg cbavitate con[enfio ; juxta alios n D vel explicatur hec definitio , vel defcribitur .Aj A amicitia per conditiones ab Ariftotele L. 9. Eth. ; n requifiras. Earum rma eft mutua benevolentia; gt 2da mutue hujus benevolentie notitia; 3tia tU u communio feu mutua bonorum communicatio. ero d Requiruntur quidem preterea [ab eodem Phi« Jperiowïzä lofopho tum familiaritas & confüetudo, tum fingularitas & plurium exclufio, tum equalitas r v l & fimilitudo; fed prior videtur tantüm exigi TU ad certiüs habendam benevolentie mutue no- tiiam; unde illà non impedità etiam inter ab- fentes & diffitos à fe invicem amicitia coliturz altera defideratur ob bonorum communionem "l non diminuendam; ideóque fübje&tum utrin- a Ll que limitatum füpponit, 'nec univerfalis eft: poftrema vel tantàm poftulatur ad amicitiam ; 4 Cofi qua fit inter omnino pares, velexipit eequa- dus; [] litatem duntaxat imperfectam & proportiona- in lem; unde & ipfe Ariftoteles diftinguit amici- h mutd tiam duplicem, alteram fcilicet eequaliratis , al- a p'cï , teram excellentie feu proportionis, li ij Ifn læ .355. IVota II Dari amicitiam proportionis Deum inter & hominem juftum, facilé often- d ditur tum ex Sap. 7. v. 14., ubi de fàpientia ii dicitur: Zrfmitus emm . thefauvus. eff bmiribus y, ! j i es faéti funt amicz'tz;æ Dii; ' j quo z(ui ufi fuut , pavticip X 3 tum ümm 694 Dz CnuaniTATE. anm tum ex iis areumentis, quibus in Tr. de Grat, probatur , effectum formalem gratiz habitualis g N effe, ur homni»em fàciat amicum & gratum i, dl Deo. Praterea dari amorem amicitiae in Deo dnptepon adhominem juítum, & hominis jufti ad Deum, g d conítat etiam ex conditionibus ad amicitiam re-.. iT 6 ttfido quifitis. Nam 1720 Deus quidem vult homini juíto bonum non propter fuam, fed propier Vte Q2 (rltvs di ilius bonitatem; quia, rametfi hoc bonum & ipfum etiam hominem effentialiter ad fe ipfüm lyi a, " tanquam ad finem rerum omnium ulümum, l tunja feu ad gloriam fuam extrinfecam referat, ta- QO men bonum, quod homini vult , ad hanc glo- Dus at hd. | riam referendo non agit ex affectu proprii com- modi, aut utilitatem propriam non intendit j Ti cüm talis affectus locum non habeat in Deo; . tpremi utpote cui proprié loquendo utilis non eft, nec ID n« PFOCO, f quem beatiorem facit illa gloria extrinfeca; fe folam utilitatem hominis intendere dicenduseft: Totos ef ?-rum &m juftus veró, quiex charitate Deum diligit , vult onum Dei, quia ejus bonum eft, absque ullo — i, reípe&u ad propriam utilitatem. 240, Hec W. mnutua benevolentia Deo quidem conftat certó V m & infallibiliter; homini veró benevolentia Dei dlïigymus. erga fe reciproca conf(tat rantüm probabiliter; nf [ ^ quod fufficit ; gratuira autem etiam certó &in- r p jm fallibiliter. 370 Deus homini communicatbo- Wliïlïüïtl m nà tum naturalia tum füpernaturalia: juftus ve- n (li ró tum refundir. in Deum omnia , que ab illo 1 ip(um ^ acceperat, juxta illud 1. Paral. 29. v. 14.:. Zua M funt omhia , 9 que de manu tua accepimus , dedi- NY 2 fus tibi; tum pro bonis illis reddit Deo gra« L tün tiarum AEZS Dtr CHARITA&:. : 6; t d tiarum actionem, laudem, honorem & obfe- ? hij l quia, Neque, fiquis caeteras conditiones exi- [ gat, deeft huic amicitie equalitas geometrica ii n feu proportionis; cüm juftus fit filius Dei ad- li« optivus & naturee divine particeps, ex dictis Tictm in Tr. de Grar. habituali; neque familiaritas & vült han con(üetudo; cüm juftorum ex ep. ad Philip. 3. k g v. 20» corver[atio fit ia celis, & Joan. 14. v.23. - bowm. Chriftus dixerit: S? quis diligit me, Pater meus ad (3 Iügw diliget eum, €9 ad eum veniemuüs , Q9 manfionem ? ülit apud eum faciemus : neque amicitia Dei pluribus rfera 'communicara aliquid fingularitati derrahit; cüm ] haoj Deus ficut mare , dum tribuit, non deficit, fed oprict abundat. Porró charitatem hominis necdum yinte juftificati effe poffe amorem amicitiz ad Deum; ii l ex premiffis inferre licer; quia licét ejusmodi amans necdum redametur à Deo amore reci- ondt r proco, nec jam fit Dei amicus, tamen pre- jv ventus eít amore Dei gratuito, & per bunc ipfurn amorem meretur gratiam fanctificantem ij j quà formaliter conftituitur amicus Dei. 356. Dico ]. Charitas actualis eft amor; Zülä) j t ef quo Deum propter fe & cetera propter Deum: diligimus, Dicitur 1. emor , quo diligimus; quia Jenti obabl'ff[ä charitas íecundum D. Thom. hic q. 27. a. 2. in Corp. ** importat unionem affectüs, in quanrum «ll punid fcilicet amans zeftimatamatum quodammodo üt unum fibi vel ad fe pertinens, & fic movetur j pH j inipfum,,. 2. Deumts cetera; quia Deus eft [Uæ objectum mareriale charitatis primarium , & ! 77 ] fümmo amore dipgnum: prater illum tamen n D6 fünt etiam alia, que diligere poffumus & de- t *4 bemus; * Mf-*ï: L 696 Dr CHAR!TATE. ] bemus; üàt infrà dicetur. 3. propzer fe, propter — iil ipfum, h. e. propter bonitatem Dei abfolutam, uj t nullà proríüs habirá ratione proprii noftri com- drumpr modi; quia per hoc tum attingit immediat& — ii5 Deum tanquam objectum formale quod , &ac- ^ tf quirit rationem actüs theologici; tum difcer. Dicir 1. nit fs ab amore fpei, que à bonitete Dei re- 1 chari fpectiva movetur, & rationem proprii .com- dliper modi haber , de quibus rur(us infrà. dprie 357. Dico l. Charitas actualis perfe&ta non 1 pt eft amor. fimplicis benevolentie, íed amicitise, himiri Ita D. Thom. q. 23. cit. a. 1. in Corp. « Unde iT snanifeftum e(t, quàd charitas amicitia quaeedam ffimonir eft ad Deum,;,. Prob. Non eft perfectior vi- Mifatia tz hujus charitas , quàm quà jufti diligunt Deum: f if fed charitas juftorum eít amor amicitie, üt tüinn conítat ex num. 355.: ergo. Conf. Charitas Wtbidp perfecta eft, que nititur fide ad filutem necef- fint. D farià, & eít ju(tificativa: fed hujusmodi chari- Qatits tas eítamoramicitie, àt ex dictis num. 139. & x tndim feq. ac num. 287. conflat: ergo. ürigr, ) 358. Dico /II. Charitas habitualis eft virtus & vol per fe infu(à, difponens & elevans voluntatem ilifi d ad actus charitatis proxim? defcriptos eliciene N dos. Prob. expofitione terminorum. Dicitur 1. filamy virtut; tum quia non eft ipfe Spiritus San&us, j ice Q qui fuit error Magi(tri fententiarum, fed do- ldem Pn num aliquod creatum; üt oftenfüm eft in Tr. Tt fe, e Grat.: ture quia habentem f& facit fimplici- 1fy. ter bonum, cüm alie virtutes faciant bonum f& vin duntaxat ex parte juxta illud Auguflini Tr. 7. Ty in . Joan.: JJabere gomen Chrifti , &j malus effe &31 pordi: — g DE»CHARITATE; 697 hm otef?: babeve autem chavitatein. g malus effe uon il potefl : tum quia charitas eft virtutum theologi- toltriqs carum praftantiffima , fecundüm illud 1. ad Cor, ii 13. V. 13.: AVunc autein snanent fides , [pes 62 cba- jl vitas , tvia bec: 1major autem borum efl. Charitat. um dl Dicitur 2. per fe injufa ; tum quia ex diétis Difp. qelen ima charitas eft virtus theologica;. theolopica Opridt eft füpernaturalis; fupernaturalis autem virtus eft per fe infufa: tum quia Paulus ad Rom. 5. ;rfe&azm v. $. aperté ait:. Charitas Dei difjufa e[l in covdi- d an bus uoffvis pev Spivitum [auttum , qui datus ef? no- P' ( th bis; & Trid. Seff. 6, Cap. 7. cüm Apoftoli te- aqui ftimonium recitáffer, fübjungit: Uvoe im ipfa edliori guflificatione cum vemiffrone peccatorum bec omnia n D (mul iefu[a accipit bomo pev SEfum Chriflum, (xc'uiæxj cui itfevitur , fidem, fpem g cbavitatem: quibus - u verba Apoftoli 1. ad Cor. 15. laudata addi pof- n fünt.. Dicitur 3. elevans voluntatem; quia , cüm yidr charitas nos maximé conjungat cum Deo fe- ul cundüm illud r. Joan. 4. v. 16.: Qui manuet in chbaritate , ia Deo imaauet , €? Deus in eo, pér ean- dtutt dem voluntas elevatur.- Dicitur 4. difponens Juntdt ad a&lus chavitatis eliciendos; tum quiaex r. Joan. y did $. V. 3.:. Heec efl chavitas , ut mandata. ejus. cu- flodiamus ; tum quia (icut relique virrutes theo- Dictti j Sä[]i?äl logica di(ponunt.ad actus fuos,. fic & charitas , ! idem praítat refpectu amoris, quo Deum pro- f |. jil I — prer fe; & cetera propter ipfüm diligimus. | 359. Olferva, Cüm num. 37. ad perfectio- | ümphf]' | | nem virtutis theologicee univer(im poftulave- rim u ut quzlibet fit appretiative perfecta, iil J/ j j reat Deo füper omnia; multoó id mapis &ad hs Xx $ inrel- MJ p u . D& CnuaRITATE. 89:'8 intellilgendum eft de charitate ranquam inter äünnefi,c reliquas pra'ftantiffima, & que nos no(tráque gopar omnuia ad Deum refert. Eft autem triplex in hac perfectione gradus. . 175 , cüm Deus pro- [whu prer fe diligitar füper omnia alia bona, que obüneri aut retineri nequeunt fine pravi Dei offen(à; ita ut homo diligens Deum malit bo- nis illis carere, quàm contra voluntatem aut h N( Qdtt; n legem, Dei graviter obligantem obtinere vel retinere: hic gradus, cüm excludat omnemaf- tmictian modo f fectum ad peccatum mortale, füfficit & necef- farius e(t ad (alutem.. 2245, cüm Deus propter Bof fe diligitur fuper omnia, non folüm eravi- Diteride rer fed & leviter difplicentia, ita ut homo wünrs paratus fit potiüs carere quolibet bono, vel od páti quodlibet malum, quàm Deum vellevi- Qu volun ter offendere: hicgradus, quamvis neceffa- qii f rius fit ad. perfectionem chriítianam, neceffa- N rius tamen non eftad falutem; cüm non cadat dnas x e füb preceptum füb mortali nos obligans fuo w d. tempore, & venialia peccata etiam vitare pof- & loc fimus: ex motivo aliarum virturum. 31iuf , ttyled cüm Deus propter fe diligitur (üper omnia,; kv n non (olüm illi vel graviter vel leviter difplicen- reterh tia, fed etiam Deo minüs grata & accepta; ita Qtm ut homo fic Deum diligens femper eligat id; 36i, quod judicat effe gratius & acceptius Deo: lo hic charitatis pradus eft etiam gradus perfectio- Drtmarj nis fümmus; non tamen cadit fub precepium, l. (| fed duritaxat fub confilium. Primum etiam & li infimum charitatis appretiativé perfecte habere 55 [ lu aliquos intenfionis gradus, plerisque perfua- fmm' um ( EE Dr CHARITATE. 699 qum t fümeft , cüm is finealiquo volunratis conatu fibi J nofba]ue proportionato effe non poffe meritó videatur. Ts .ARTICULUS II Duio - Quoduam fit O b j n^, Q je&um snateriale Clmrifqti: : pra theologice ? n il 360. Qta. JoxtaS.Th. hicq. 25. a. 2. inCorp. Lal d * Per amicitiam aliquid amatur dupli- bt v citer; uno modo ficur ipfe amicus, ad quem Orma amicitiam habemus , & cui bona volumus: alio T modo ficut bonum , quod amico volumus;;. Is prot Ex hoc fequitur , dupiex etiam ftatui objectum m m materiale charitatis; 1mum eft id, cni bonum u ho volumus; quod etiam vocatur dire&um: quia 0no, ; fecundüm fe diligirur: 2dum e(t id, quod ali- y vll cui volumus; quod etiam vocatur-iudiredum , is n quia fecundum effe relativum, quod ad aliud habet, diligitur, Prius continet duntaxat per- y d y d fonas & entia inrelle&tu feu ratione predira, ut- pore ad qua íola poteft rerminari amicitia; & jps h ii de hoc unicé in praíens agimus: pofterius E complectitur res quascunque five füpernatura- [ 0il les five naturales, excepto folo peccato; quia prater hoc reliqua omnia poffunt pertinere ad dii c. "ll 1 bonum amici, & in gloriam divimam referri, du W 361:. Dico l. Objeétum materiale charitatis j l theologicee eft Deus & proximus: ille quidem "l primarium ; ifte veró fecundarium. — Pro£, 17n. pars.. Chriftus Matth. 22. v. 37. & feqq. ait: fggp[llmu u Diliges Dominum Deum tuum ex toto. corde tuo, Ü €9 in fota anjma tua s &g. in tota mente tua : boc Ü cundum fF efl. maximum &9 prz'mum mandatum : — fe li aguren Drz CnaniTATE. 700 autem fimile eft buics: diliges proximum tumm fic- Irisgr ut reipjum: ergo üterque non tantüm eft obje- lw ia $ étum materiale, fed & ille primarium, ifte fe- t m n cundarium..Copf. Obje&tum materiale chari. dbl f Daus, taiis theologicee eft id, quod diligi poteft acde- " bet amore amicitie; quia ex dictis actus chari- pm pr tatis primarius eft amor amicitie: fed Deus & kondait proximus inprimis poteft diligiamore amicitia ; p d üt de primo ex num. 35 ;., de fecundo per fe lily in pàátet: deinde etiam debef diligi, üt liquet tum k: puni Vetudn ex memorato pracepto Chrifti, tum ex aliis in Scriptura fzepius promulgatis: ergo. — Prol. d quin 2d. p. Charitas theolopica in Scriptura fimpli- v pee citer dicitur charitas Dei, ütliquet ex ep. ad pit pari Rom. 5. v; 5.: Chavitas Dei diffufa efl in covdi- ltinn bus noffris pev Spiritum San&lum , qui datus efl uo- & Dom Lis; (ed talis dicitur non tam à Deo velut prin- fl cipio, quàm ab eo üt obje&to charitatis, juxta Bltromm illud Aug. L. de fp. & li. C. 32.: Charitas Dei G qu dicla eft diffundi. in cordibus noffris; nou quá mos U (ee ipfe, diligit , ed quá nos facit dileGloves [ios: ergo. lVf ad | Corf. Ut quis fimpliciter diligatur ex charitate inyjc theologica tanquam amicus, neceffe eft, ur in V wrime €o reluceat divina bonitas, utpote obje&tum DN charitatis formale, & ut fit capax beatitudinis, DuNTE in cujus fcilicet communicatione precipué fün- ll fri darur amor charitatis; adeóque objectum ma- Deter ( teriale principalius eft, in quo pracflantiore dngg] modo divina bonitas elucet & habetur beatitu- 36 qu dinis participatio; fed utrumque preftantiffi- Qs p mo modo convenit Deo, qui per effentiam eft Wenp L] þon L : ifas divina, & per fe beatiffimus : crgo- NT - Prob. T Dzg CuaniTATE 701 m i Prob, 51. p, Juxra 1. Joan. 4. v. 12.: $i diliga- neii "us invicein, Deus in uobis snanet , Q9 cbarita$ m, ib ejus im. uobis perfcla ef j adeóque & proximus tide d eft obje&tum materiale chariratis theologicze: otel d fed Deus, non veró proximus ex dictis e(t ob- s du jectum primarium: ergo proximus erit falrem ed D fecundarium obje&um charitatis. Copf. Ob- Featita je&tum charitatis fecundarium partim dicitur nj L] ilud, in quo tantüm minüs principaliter & lu er participationem divina bonitas relucet, & im u b eatitudinis ratio habétur; partim illud , quod J k eít quid pertinens ad illum, quocum primarió ] 1 yn g & per fe amicitia contrabitur: fed proximus i per participationem eít coníors boniratis ac TT beatitudinis diving, & fpectat multiplici titulo m P ad Deum: ergo. ieutp 362. Dico 17. Nomine proximi hic inreili—; pitür omnis creatura rationalis re aut fpe beara. i, jarit . e. qua sternam beatitudinem vel actu eft confecuta, vel falrem confequi poreft, ac eft ] 1]153*?; i^ d) in via ad ipfam. — Pro£. 7. univevfin. Quia hu- chanti jusmodi creatura rationalis pertinet ad Deum; EH) u qui primarió diligitur üt amicus; & in come oj municatione beatitudinis precipué fundatur amicitia Deum inter & hominem intercedens. yini cirl]'ä.']iï' d. fpeciatiim. Quia inrer proximos diligendos preter Chriftum àt hominem connumerantua (unf* j 1.Angeli boni, qui juxtaS. Aug.L, r. dedoét.Chz. p C. 30. quia nobis mulra & magnabeneficia prae- ftant) proximi noflri, fecundàm Chrifti expofi- du n tionem Luc. 10. datam, habendifont. 2. Animae ' a beatorum in ccelo: 3. Animae defunctorum in [ [ lu pure i d 702 DE CHARITATE. imor die purgatorio detente: 4. quilibet homo viator; etiam peccator & reprobus; econtra Veró exclu- tnicite f& il duntur angeli mali & homines damnati ; utpote quorum priores vel reipfa beatitudinem obti- ( e dl nent, quam illis favere, &(ecundüm externam gloriam etiam augere po(Tümus ; vel fpem bea- fibniman tirudinis certam habent, aut eam necdum om- t qeí nem amiferunt ; aut faltem abfoluté capaces & pr 1 dirat, Íunt: cüm econtra pofteriores prorfus incapa- ces fint beatitudinis, & quorumvis bonorum * ( m conf fupernaturalium :353. Dico 1II. Homo quilibet etiam relatà lm « A Ym ejh ad feipfum pertiaet ad objectum fecundarium charitatis. — Pro/. Verbis Chri(ti füperiüs rela- l: ]b tis: Diliges proximum | ficut. zeipfum , jubemut IT nosmetipíos propter Deum amare, üt Aug. tl L. 1. de do&t. Chr. C. 26. ait: Cim di&um efl, lm diliges proximum ?uum tanquam teipfum, fumnul üt mpla £? zul d te diletlio non pvetermi[Ja efl:. & men- UT füra amandi proximum flatuitur charitas fui hn ij ipfius: ergo quilibet relaté etiam ad feipfum m j eft obje&tum materiale charitatis ; non prima- T rium: ergo fecundarium; unde $. Aug. L. 5. 6 Qub de doct, Chri(t. C. 10. ait: Charitatem voco Ts TQWQ anini motum ad fruendum. Deo propter. ipfum, Ws ln u 1 & [e atque proximo propter Deum. | Ydem cum " d S. Thoma q. 25. a. 4. Theologi omnes docent. MeDU Coyf. Etiam in nobis relucet bonitas divina; & Aptent bearitudinisdivinae capaces fümus: preterea qui- U i libet fibi ipfi proximus dici poteft, juxta illud: Wül[lplex ( Proximus egomet mihi: denique quamvis cha- ii titas non fit amor amicitie , nifi quando eít amor m AR Dg CuaRniTATE.. 793 r amor alterius; tamen nec homini deeft amor tVl amicitie quidam erga fe, quantum ad bomi- Y nem interiorem üt S. Th. 2. 2. q. 25. a. 5. in Vinen d Corp. explicat: nec ftricta ejus fignificatio de- n exitg eft ex defectu, fed ex exceffu; cüm loco unio- d xn ? nisanimarum ad amicitiam requifiti fit ip(a uni- nectumte tas, que ficut in numeris ita in amore eft ra- lo p dix & principium, üt ibid. a. 4. Angelicus declarat.. rÁ n [s Dottt 364. Obferva. Ordinem Vin charitate fervan- / dum conflat tum. ex premiffis affertionibus, m H tum ex Auguftino,. qui & eundem nobis.uni- veríim exhibens L. 1. de Chrift. doét. C. 27. ecundit 1periüs [ fcribit: Jlle juff? e9^ fantle vivit ,. qui verum inte- , p ger eflimatov eff ; ipfe efl autem ,. qui ordinatam j i dile&ionem babet ; me aut diligat , quod uon eft di- T ligendum: aut ton diligat , quod eff diligendum : | Wl; ;'/W aut amplihs diligat, quod minüs efl. diligendum : aut equé diligat , quod vel mimis vel ampliàs dili- j curio: geudum efl: aut minis vel ampliüs , quod equé di- Itgendum &fl.. Porró duplex confiderandus eft uB j prim charitatis ordo ; alter fübjectivus refpiciens per- fonas, quibus bonum volumus:. alter objecti- Àv T 4l vus refpiciens bona, que perfonis illis volu- fl mus: ln priore ordine primum locum obtinet j J Jind Deus, . alterum ceteris paribus nos ipfi, po- flremum proximus: in pofteriore bona fpiritua- y i T j lia preeponenda fünt corporalibus. Quoniam veró & inter proximos & inter utraque bona LAl d qm l " mulriplex darur varietas, & non una compara- n tio inftitui poteft, rmultiplicari etiam ordines 4 . neceffe P y 704 'DE ChRARITATE. ip i neceffe eft; quos tamen defig nare non tam ad.- | noftrum, quàm ad Moraliftarum inftitutum tttm po : yiconl pertinet. fs d ARTICULUS III. Dopetie bjeium formale. Claritatis "TE , ngdnme [f 0 t&fe non zbeologice : 96 D Ota. Sicut bonitas eft, quá quid 'red; rfïfoäegicæ äsþq ditur amabile, fic & eadem eft moti- mm&W vum amoris: bonitatis veró nomine intelligie Oistom tur perfectio; quia quo res eft perfecta, eo. f d etiam eft bona, & quo eft perfectior aut per» tl fe&iffima, eo etiam melior & optima eft t ompia: Porró bonitas maximeé Dei, confiderari poteft It pro dupliciter. rmó quidem abfoluté & refpective; - tl abfoluté fpectata feu abíoluta dicitur , quatenus i qu, confideratur perficere ipfüm fübje&tum illam. 1l theol poffidens, v. g. Deum: refpe&tivé fpe&tata feu refpectiva vocatur ; quatenus confideratur pof- Wem; ( fe perficere alium, v. g. hominem amantemj hr ümr 2dà colle&im & fingillaiim; collectim fümpta [ [ümm& : dicirur bonitas divina, quando accipirur pro i colle&tione vel cumulo omnium perfectionum ts divinarum, qua quia diftin&tione rationis rae Vürtatem tiocinara diftinpuuntur, in colle&ctionem accipi fecam,ü;& poffünt: fingillaim fumpra dicitur, quando itps; 8 finguláris perfectio divina, v. p. mifericordia; juftitia &c. eriam feorfim per rationem ab alii$ d tita accipitur, Addunt alii alias acceptiones, cofi Wir ' fiderando fcilicet bonitatem tanquam fümmart i 'ibu- perfectionem in operando; fchuæ fit attr tunt * "A Dr VACHARITATE. 70$ : nomte) tum à reliquis diftin£tum; vel fümendo boni- n il tatem pro amabilitate nature divine ; etiam à perfectionibus reliquis ac divinis attributis di- ftin&tz: fed quoniam earum examen ad Tr. de l Deo pertinet, praterea veró hujusmodi acce- (nidi ptio ad alterutram ex pofterioribus refertur, neceffe non eft, plura de iis adjicere. 366. Dico ]. Obje&tum formale charitatis iin " theologice efl bonitas Dei abfoluta, quà fcili- em &t cet in fe ipfo ac fibi bonus & perfectus. ProP, ne i Objectum formale charitatis. theologicee qua- lt tuor conditiones prafertim exigit; quarum EU 1ma efít , ut (it ratio formalis amandi Deum fü- oin i per omnia: 2da, ut etiam fit ratio formalis jentint amandi proximum ficut nosipífos: 3tia, ut repe conítituat charitatem in fpecie virtutis theolo- t qui Bice: 4ta, ut diftinguat charitatem ab alia vir- tute theologica. at Jam veró conditiones hae fpdit j omnes. qgt,veniunt bonitati Dei abíolutae ; 1722 Qenmt ! quidem; quia cüm Deus per eam fit fümmeé& T» uper omnia bonus, propter eandem quoque tim t eft (üummé & füper omnia amabilis: etiam 2235 ;jpimr?i tum quia, licét bonitas Dei abfoluta fit nobis & r proximo extrinfeca, tamen ficut credimus ob au- gt toritatem Deiloquentis objecto materiali extrin- Dnem ï(ïäl fecam;fic&ob extrinfecam bonitatem amare pof- fumus; & ficut ob excellentiam archetypi co- y, s untur imagines illud referentes, ira proximus ob bonitatem Dei, quam in fe relucentem portat; jl Q « ( M) j amatur: tum quia dum in civilibus ob patrem- familias propter preeclaras fias dotes dilectum j ['Umïfïf: A; uüicé amamus ejus liberos & domefticos, ratio mm l forma- us L d H * 706 | Drs CHARI';.'ATE. ipfeDat: formalis hujus amoris eft praftantia patrisfami- lias; ita fimileevenit in amore, quo proximum ti, qUe! yefedin d üt filium, amicum; domefticum Dei, aut ran- yinita nj quam aliquid ad illum pertinens diligimus ob fomditer Deum propter füam bonitatem dile&um: tan- Dus i dem 37425 quiafi bonitas abfoluta aliunde fufficit f ams ad motivum amoris erga Deum , nos & proxi- tienegrs mum, uti proxime often(um eft, etiam confti- flamor « tuit amorem in ratione virtutis theologice, 0s m cüm fit aliquid intrinfecé divinum ac ipfe Deus: ]s amz denique 474; partim quia boniras fpecificat hinc emorem à fide Q6 p actum voluntatis, atque tim pone wutpote a&u intellectüs diftinguit:' partim quia. dad bonitas abfoluta generat amorem benevolentie cüm bonitas refpeétiva terminet amorem con- t ( SQJifoq. L cupifcentie , qui fpei e ft proprius. 367. Dico 1. Etiam bonitas abfoluta fingil- ii tuny ijo divina laim fümpra, feu quelibet perf 14 in( feorfim accepta eft füffi ciens obje m formale üinamj charitatis theologicee. Prob. Qualibet perfe- 9 dr '&tio divina, quantum libet feorfim ab aliis acce- livam ditiones ad ob- lt [j ta; habet memoratas nuper con * t de tribus pofte- Á d Jectum formale requifitas; rioribus facilé conceditur: e omnium priore Wib autem oftenditur. Nam perfectio divina; pro- & prer quam Deus eft a mabilis & propter 1e unicuixu fünt Deus, eft ratiofor- Onitas | fuper omnia, quz non snalis amandi Deum füper omnia: fed propter ton pof Wt pro quamlibet perfe&ionem divinam etiam feorfim ífumptam Deus inprimis éft amabilis propter ftibus W q íe; quia quzlibet perfectio ejusmodi füppo- nitur Deo intrinfeca & realiter identificata; aC [] iple ; Ds CnuaniTATE. 707 i pti m Afl ápfe Deus: deinde etiam eft amabilis füper om- 0 prarnt nia, que non fünt Deüs; quia, cüm quelibeg )u ttt perfectio divina rurfus fupponatur effentialiter dipins: infinita in füuo genere; & Deum fümmé bonum ;J:l M m formaliter conítituens,. etiam proprer eandem liavl Deus eft infinité & füper omniaamabilis, Conf. Poteft amari homo jam quà fapiens, jam quà sl " etiu li mifericors, jam quà virtute alià infignis; & & amor ad hujusmodi motivum terminatus eft dieli? icipi . verus amor benevolentice & amicitiee: ergo & J Deus amari poteft propter quaslibet perfectio- orem £ nes, prafertim cüm tanquam infinitee majorem paru'mg vim movendi habeant; & amor e jusmodi erit yeevolt " "perfecta charitas theologica. T 358. Objc. cont, 1sm. Juxta S. Aug.'L. Is ! Soliloq. C. 6.: JVos per chavitatem defideramus ;(oiu:z.g Dii confpetlum; & juxta. D. 'Thom. 2.2. q. 23. a. 4. in Corp. * Charitas verfatur circa bonum ( divinum,in quantum eft beatitudinis obje&£tum : ergo charitas pro motivo habet bonitatem re- gb i j ab EJV*D —— " M l Ípectivam. Couf. l.. Amor charitatis contine- A 1 u ! li tur füb genere amoris üt fic latiffimé acceptis t TÍUDS ] fed de ratione amoris üt fic eft, ferri in pro- / i prium bonum amanris ; quia juxta Ariftotelem qiom — diviti L. 9. Ethic. C. ?à. bonum amabile eft bonum ' unicuique proprium: ergo. Conf. I[. Si fola n . bonitas Dei abfoluta foret obje&tum formale; d : non poffemus charitate theolopicà Deum dili- fi gere propter beneficia nobis collata, & fe dili« efialï»w gentibus promiffa: fed confequens viderur fal- fum; cüm Deus ipíe nos ad charitatem per "T )ene- * GEX 2 gminïf';' qenEm 208 Dsg CHARBITATRE. * T uj beneficia fiepius exciter; & nos eorum memq. rià moveamur: ergo. dem 4net) w. ad Jvg. IN. Couf. S. Auguftinus enim 4l chariratem ibi vel latiüs fümnit pro quoliber amo- Ts fheol re theologico five benevolentie five concupi- frày m ícentie; vel fi charitatem ftricte ac propri? ac- Vatfen cipiat, folüm vult per charitatem defiderari à no- ?ïï]ïff æ( bis Dei confpectum , tanquam medium ad ( moti ardorem & conftantiam in amore Dei propter W e fe dile&ti, praefertim quia ibidem virturem in sverb ] conftantia íeu permanentia fidei; fpei & chari- n& um tatis collocat. D. "Thomas autem per illud i2 às indog quantum , non intendit fignificare rationem for- inja tnalem amandi , fed conditionem ; fine qua Deus idm non poffet amari amore aricitig ; & fic amore i drin iyinitur perfecte charitatis. Ceeterüm alibi jam dictum fuit, beatitudinem etiam noftram amari poíle s. ] Tutimur üt aliquid Deo bonum & redundans in gloriam Dei, ad quam tanquam ad finem cui ultimum dens . nos ipfos referimus. Ad Conf. l. &. D. 1. Lilipn De ratione amoris üt fic eft ferri in bonum Xiplos amantis proprium proprietate quàdam domi- ttlhsolo nii, feu ira; ut ipfüm amantem faciat formali- Spris ter bonum, N. proprietate quàdam propor- dl h tionis & habitudinis, feuita; ut amans ipfum ?3'58&0 f honeft? amare & velle poffit vel fibi vel alteri, C. SENEN Atque in huncfenfüm accipiendum eft Philofo- ii phi axioma; nam fi bonum apprehendatur üt W&l commodum vel perfectivum perfonz propriee; fs habet proportionem, ut illud fibi quis amet hm amore concupifcentiae: fi autem apprehendatue r üt perfectivum perfonee alienee nobis aliquá ra- Rüptr tione m E Dzr CuaniraTR. 709 UT ) tione conjuncte, haber proportionem, ut ei- dem ametur amore benevolentiz vel amicitize, tllinsaz "4d Conf. 1T. Y« D. feg. M. Non poffümus cha- uolbea ritate theologicà Deum diligere propter bene- Ive d ficia, tanquam propter motivum immediatum :tp'w & intrinfecum charitatis quà ralis, C. ranquam J j i proprer motivum mediatum & extrinfecum, N. f f Sicur motiva credibilitatis funt tantüm ratio re- Degmt mota & extrinfeca actüs fidei divine, autori- virtiso! tas veró Dei revelantis eft ratio motiva proxi- x ma & intrinfeca; fic & berieficia divina, qui-' pt [ bus inducimur ad bonitátem Dei cognofcen- j0nen a dam & amandam, fünt remota & extrinfeca - « qui) duntaxat motiva ratio actüs charitatis , qui pro- vic um ximé & intrinfecé ad bonitatem Dei abfolutam. terminatur, jam d m 369. I[nfl. Bonitas Dei non facit nos aut sintd proximum bonum; ergo non poteft effe ratio i r füfficiens nos aut proximum amandi; cüm ni- " hil diligatur nifi bonum. Conf. . Yn tantum j t nos ipfos & proximum directé amamus chari- Am d tate theologicà, in quantum divinz beatitudi- l fotr* nis participes fumus vel capaces; quia ex defe- Q p &u talis habitudinis fup. rejecimus quaedam ab " /) a r objecto materiali charitatis: ergo ratio forma- at lis amandi nos & proximum charitate theolo- p gicà non eft boniras Dei increata, fed creatum " quid & beatitudinis divinz: participatio vel ca- pacitas.. Couf. Il, Amor rei pertinentis ad n T m amatum & amor perfona tanquam amici inhoc : differunt, quód in priori res folüm ametur d propter bonitatem rei extrinfecam & amato in- f Yy 3 trin- l | 910 Dzr CuHARITATE. dri t trinfecam, in pofteriori autem perfona & ami- d a cus ametur proprer feipfüm & fuam boniratem: IU ergo licét boniras Dei poffit effe motivum aman- m 4 di proximum üt rem ad Deum pertinenrem, um &t nequit tamen effe morivum amandi proximum i f üt períonam & amicum, (üb qua tamen ratio- ippolt ne proximus etiam afferitur obje&tum materia- le charitatis theologica. n5 ) igam &. ad /4rg. N. Conf. Licet enim bonitas Dei n TO 1 non faciat proximum formaliter ac intrinfece Lüt zati bonum, dicir tamen quandam ad illum habitu- b qui. dinem , üt ipíe actu vel potentià confors eft na- £urze divinae ac bearirudinis; atque fecundüm m filim « fanc habitudinem chariras theologica invenit ins. in bonirate Dei rationem füfficientem amandi QUE d proximum, quamvis ille nullam in fe bonita- ]Ggicä: ] tem, fed maximam potiüs malitiam habeat, üt Trátion in peccatoribus accidit. 24 Aar. D. Nihil di- m, nifi bo- Tiatis ( ligitur üt finis vel medium ad fine * habe num, C. 'nihil diligitur àr atnicus; /u/d. fi di- nitoi ligitur üt arnicus primarius, C. àt amicus fe- ltgjs, cundarius, N. Qui ür amicus primarius dili- Ál gitur, uti per charitatem diligitur Deus, non tticm poreít propter alienam boniratem diligi; cüm Thoti) ficut bonitas propriurm fübjeétum facit prima- fonæ l rio bonum, ira & primarió amabile: qui veró Tüntà ür amicus fecundarius diligitur, uri per chari- Qie f tatem diligitur proximus, non habet neceffe; ut fit bonus in fe, fed fufficir, quód ita termi- tl r net habitudinem bonitatis alienze, quae propria aïiqua ) 'eft amico primario, ut eam vel atu participeb vel participare poffir; quia ratio amici fecun- ; ! darii mX as Dr CHARITATE. L 7- darii ftlat in eo,. quód ametur àt conjunctus "TT boniut. vel conjungibilis cum amico primario per par- VUm d ticipationembonorum primario atnico proprio- rum. "d Conf. L. &. Pardücule illees. 2g zan- vt zum & in quantum, fi defignant rationem for- proximr malem fub qua, feu conditionem effentialiter qT6n m füppofitam ex- parte noftri & proximi, ut fi- mus obje&um mareriale per charitatem theo-- yb logicam dire&t? amabile, Conc. 44. IN. Conf.; bo CInl quia ex ratione formali füb qua malé infer- tur ratio formalis que feu objectum. forma- lum Yors gl le quod motivum. Si autem ille particulec de- fignent rationem formalem que , JV. 72. 65 rob. fecir Falfum e(ít Antecedens; quia ex num. 366. (ca n bonitas Dei abfoluta eft etiam formalis ratio m d fs hn qua amandi nos & proximum charitate theo- lv u li n iUv logicà: Probatio eft ineflicax; quia creaturas irrátionales rejecimus ab objecto mareriali cha- N li " ritatis theologicae dire&to; non quafi defectus ? 0i ! fe haberet ex parte obje£ti formalis feu divinze 'uM 1 bonitatis, fed quia fe tenet ex parte objecti ma- | ,qmitüïr terialis, üt .num. 360. & 361. declaravimus. mriusf "A4d Conf. 1. &. D. .4.. Amor rei pertinentis ad Jets; Jl amicum , quz fe habet.ür medium pracise ad motivum vel efficaciam amoris, & amor per- at fonse tanquam amici primarii in hoc diffe- : Qi runt &c., C. amor rei pertinentis ad amicum; [ pCf que fe habet üt perfona conjunéta vel conjun- C[nh gibilis participatione bonorum cum amico ; & [l 4 amor períonz üt amici fecundarii; IN. . Res n p:UV aliqua potefttripliciter amari ob boniratem alie- at fi nam; i1mó quatenus eftinductivum illius boni- ] fatis, W Yy 4 712 , Dr CHARI'I—'XATE. duriats fatis, propter quam aliquis amatur, uti medi- cina amatur propter fanitatem ; aut Magifter iquvs amatur ab eo; qui amat alterum propter ícien- tir$, D £s i tiam: & hec res pertinet ad amatum, üt me- dium ad motivum amoris: 2dó quatenus eft &t p utile & conveniens perfone propter fe amatae; 4 Borrm uü divitia , honores, fervusaut canis fidelis &c. "ii fn [ amantur amico; &hec res pertinet ad amicum k d üt medium ad efficaciam amoris, quam faven- Af due ( | do vel oprando illi liec bona teftamur: 3tió C 'im, i quatenus eft particeps vel actu vel potentiàbo- M " ^ norum períone proprer íe amatae, uti uxor :äin 1 t & proles amici amantur; & hec res pertinet ii & [ ad amatum ür quid proximé conjunctum vel Quope conjungibile cum amico & üt amicus fecunda- d di rius. Poftremo modo fi confideratur proxi- -Ant ä mus, efít obje£tum materiale directum charita- m peï' tis theologicie: fi 2do modo confideretur , eft ! ME: objectum duntaxar indire£tum: primo modo äd E &ermi | [: coníiderari proprié non poteft; quia Deus bo- | N D wdo f nitatem füam habet ex fe, nec ea aliunde indu- in«t on ci potefít: poteít tamen confiderari proximus ïfü& Que üt inducens nos ad cognitionem & amorem ]tttn bonitatis Dei ; atque fic amatus eít quidem ob- lg je&um materiale, fed tantüm indirectum ; quia itis b üt utilis ad eloriam Dei extrinfecam amatur. | diones E j 370. Oljic. cont. 2d. Obje&tum formale cha- Crity ritatis eft ipfe Deus àcfümmum ac perfe&iffi- QWid q mum bonum, & juxta D. l'homam füprà lau- 3 datum üt. objectum vifionis beatificae dicit cu- Tuigr mulum omnium perfectionum: ergo. Corf. T. l( Obje&um chariratis debet effe unum, & actus Q chari- Dz CuanrTaTE. P hr charitatis nequeunt inter fe differre fpecie: fed Mrik fi quevis perfectio fit objectum formale fuffi- Jer r Cien$, neutrum habetur: ergo. Corf. //. Omnis N a&us charitatis eft actus perfectiffimus: ergo yeniy d H debet procedere ex motivo perfeétiffimo: íed feanir motivum perfectiffimum fünt perfe&iones Dei frells | ! fimul fümpte: ergo. EU R. ad Jirg. quoad 1m . D..M. Objefium m f r 1 formale charitatis quoad habitum eft ipfe Deus ur: X I &c., C. obje&tum formale charitatis quoad tenti actum , fu)d. eft ipfe Deus àt fummum ac per- uti Ut fe&titlimum bonum formaliter in-omni genere perit boni & perfectionis, N. faltem formaliter in um aliquo.perfectionis & bonitatis genere; C. Ha- feund bitus charitatis infüfus habet fe per modum 1 pmu potentiae, adeóque debet fe extendere ad om- du nem perfectionem , propter quam Deus poreít If M diligi: actus autem charitatis dependet a libera 9 n determinatione voluntatis in eligendo ac praefi- usl gendo fibi motivo ad amorem Dei propter fe dl fuper omnia füfficiente, quod ex dictis poteft Q effe qualibet perfe&tio divina formaliter inuno mod tantüm genere infinita. Quosd 2dum D. 4M. " Objectum charitatis eft Deus àt obje&tum vi- Tuh qld fionis beatificee hoc fenfu, quód omnes perfe- nit &iones , quz funt objectum vifionis, per actum "m charitatis quemvis attingantur, N. hoc fenfü , quód omnis illa perfectio , que videtur, polfit 1 efe obje&um formale, & fingulz füfficienter movere poffint ad amandum Deum füper om- iici:cr ! nia, C. Difparitas inrer vifionem intuitivam (di T. & Qng*i onem abftra&tivam cbaritati prelu- centem d Yy 5 h—— i Dr CnAmi'An:. s 714 " centem aliun de nora oftendit fieri non poffe df p adaequatam compar ationem inter utriusque ob- purs [ diero ex iectum, 74d Conf. 1. quoad 1. &. D. M. Ob- iectum charitatis adeequarum vel etiam quoad g habitum, C. obje&um inadaequatum vel quo- riuem la ad actum, N. vel fubd. Debet effe unum reali- um de ter ac identicé, C.. formaliter & explicité , N. ficlhcun Qnoad 2dum eti am D. M. Actus charitatis ne- lievole queunt inter fe differre fpecie in fenfu mora- ftm ed Ji, C..,.in fenfu phyfico, N. Quamvis pbyfic lod loquendo aétus charitatis, quo . Deus diligi- fifloneo tur quà infinite juftus, fitalterius fpeciei, quam tione 0 actas, quo Deus diligitur quà infinité miferi- TU fmüt cors, quantumlibet has perfectiones per folam W ht noftram rationem fint diftin&tze; tamen mora. f liter loquendo pertinent ad unam fpeciem , quia lonitat conveniunt in eo, quód pro objecto formali i n habeant-perfe&tionem Deo intrinfecam, & üt qua; Deo bonam, quà Deus redditur infinité ac fü- fit, t er omnia amabilis; unde & pertiaent ad eun- Ws dem habitum, prafertim quia is per fe eft in- r fuíus, & habet fe inftar potentie.. 244 Corf.I/. T amic &. D. M. Eft a&us perfecliffimus ex fuo gene- p re & modo tendendi generico, C. in fuo ge- ftlie nere & fua (pecie, N. Quatenus quiliber aétus &i charitatis diligit Deum propter fe feu bonitatem adeöql abfoluram fine refpe&tu ad propriam atmantis Qitur, cupiditatem, & fuper omnia ac referendo ipfum üVe l etiam amantem ad Deum, habet genus ac mo- Temus dum tendendi perfe&tiffimum: inter actus ta- n men fic ex füo genere perfectiffimos :ur alius * alio intenfivé eüperfe&ior y irmebi .pote eiie P Dr CnuaRITATE. 7Ó$ [ W effe perfe&tior intenfivé, quatenus fcilicet ad Tisqu )N plures vel pauciores perfe&iopes Dei unuspra altero extenditur. um qui 371. Obfivva. Quamvis ad perfectam cha- nwg ritatem füprà requifiverimus amorem amicitig, Jnum K TR tamen de objecto formali charitatis non aliter 2 hic locuti fümus, ac de objecto formali amoris benevolentiee. Id veró ex duplici capite fa- nf m &um eít; 1mó quidem , quia amor benevolen- j p*.';ifü ti& & amicitia non differunt à fe invicem in As ? ratione objecti formalis quod , fed tantüm in ra-. "lCi; U'h tione objeéti formalis fub quo; cüm amico- j m rum muruus amor fit amor benevolentie, qui pit [ pro motivo non habeat notitiam de mutuo af- Ilþü ]u fe&u & participatione bonorum, fed amantis CIelts ii bonitatem abfolutam,, quamvis illam notitiam o l0 iU üt neceffariam conditionem exigat: 2dó quia, 1m, d P quamvis etiam bonitas Dei amicabilis ita requi- (v ratur, ut amicabilitas & voluntas Dei homines i ul juítos amandi & communicandi per bona vitee " a eeternze fcipfum dicatur partiale motivum amo- [ ris amiciti2 ; tamen illa non reduplicativé fum- (10 pra fecundüm rationem ad, & àt nobis bona, f M n fed fpecificativé (ümpta fecundüm rationem in, T 1 & üt Deo bona poteít dici motivum charitatis ; lprti adeóque füb bonitate Dei abfoluta comprehen- j amïïï ditur. Ceterüm cur hanc five conditionem )f five rationem formalem ad charitatem defide- J Bo ff remus, dictum eít num. 357 & aliis numeris 1 äuw' N] ü ( ibidem af'flgnatis? CAPUT hr Ü : Dzs CnantiTATE. ?iä d fj CAPUT M. N nb d : preti h De Neceffüate. Charitatis. ) SItatü Nam bic charitatis neceffitatem in examen yitoin ) lll U vocamus, propterea quód de efficacia hujus virtutis in T'r. de Peenitentia , .de vtf reliquis-veró ejusdem affectionibus in "Theolo- lgir d doti gia Morali agi con(üeverit. Poteft autem cha- titas ad duplicem finem afferi neceffaría, ni- iui D [ Grlc mirum vel ut evitetur peccatum, vel ut obti- Tmeatur meritum. Prexerea utraque neceflitas w pring m v vel oritur ex ipfa rei natura, vel ex precepto. Graves circa geminam acceptionem orta funt i, d five in Ecclefia (ive in fchola controverfi, tuef nga quibus egOda/tis prafentem Tra&. abfolvemus. v queti . ARTICULUS L lit 4 n 1 1 ;,l] utayt du omiis a&us bumamus, we peccatum frt , ! m con deleat elfe ex chbavitate elicitus ? TE $72. | Ota. I. Affirmant hanc propofitionem Qug [ *Dmd omnes, qui inter charitatem & vi-. tiofam cupiditatem medium non admittunt, Á t US) cu. adeóque actum à charitrate non elicitum oriri ftatuunt ex prava cupiditate. Prater Calvinum L num. 338. citatum, & Lutherum, qui preter Wf dip ea ibidem recitata addit: /Vemo zegabit, contri- UT tionem quantumlibet magnam , vifi fíat «move jufti- hr Deh W m ftie,t9, ür ipfimet dicunt, in chavitate Dei, nou eft vera, fed fimulata: omnia enim, que extra A - ln tbaritatfmjunt, tibil , vana €9 falfa fuut ; &P: a 1 'ïDE CHARITATE. 712 flea fübjungit: Quod/i dixevimt fe loqui de con- tritione tncbaritatefatla , jam articulus uibil ad me; if preter hos, inquam , affertionem illam aper- tiüs flatuuüt inprimis Bajus, cujus hec eft pro- inttre pofitio inter iilas à Pio V. , Greg. XIII. & Urba- de d no VIII. damnatas 38va: Ormuis amor creature nifeti vationalis aut vitiofa efl cupiditas, quá mundus di- n T ligitur , que d Sloaume pevbibetuv ,. aut. laudabilis aütendi illa chavitas, quá per Spivitum Sanclum in. corde lr diffusá Deus amatuy ; deinde Janfenius, qui L. . duti de Gr. Chr. C. 6., ubi rationem univeríalem necelt ex principiis S. Aupuftini reddere conatur, cur pracol omnes virtutes quidam fint affectus dilectionis rf Dei, ita inquit: /Voz agnofcit. fancliffimus Dc&or i án uiverfis operibus fais mifi duos amoves Creato- folyets vis €9 creatuve , ex quórum alterutro ueceffe eff, ut quecurque atlio voluntatis oviatur : ille cbari- ts eft , ifle cupiditass quavum illa de celo eff Deo plantante ,. ifla ex inundo diabolo [eminante ; quo- nj ] cum confíonat Janfenianorum propofitio inter 31. ab Alex. VIII. damnatas 7ma: Ommis bu- fitont sana a&io deliberata efl Dei diletlio vel mundi: ff Dei , chavitas Patris ofl ; fi mundi , concupifcen- TO qiui tia cavuis , boc efl , mala efl;, poftremó Quefnel- lus, cujuspropofitio 44ta inter centum & unam n à Clemente Xl, damnatas ita enuntiat: /Vog fug£ n j Præ('i" sifi duo aimores , unde volitiones €9 a&ioges ommnes nofire na[cuntur: amor Dei, qui ommia. agit pvo- P li u H piev Deum, quémque Deus vemuseratur , 69 amor quo mos ipfos ac mmundum diligimu 5, qui quod a 0[[ j / ff!: j Deum veferendum eff, t09 vefert ; x $ ipfum fit. malus. proptev-bot/: AP l 373- 718 Dr CnanRiTATE : 373. IVota 1. Circa principium hoc à Nova- ul p toribus ftatutum movetur non ranrüm quseftio itoqe prima juris, an nempe verum fit; fed & altera werti;t fa&i, in quonam fcilicet fenfü illud fuerit ab as '1pfti:i:am iftis afferrum. - Ratione priorisobfervandum eft, ( OU & p charitatem non tantüm accipi ftricté & pro- prié ac pro amore Dei benevolo & mer? gra- r (HiUS a tuito hactenus à nobis expofito, fed maximé à S. Auguftino etiam frequenter ufurpari mi- äï ff [ D ! & Tdll " nüs firicté ac minüs proprié, pro amore fcili- piedi cet quocunque recto, bona voluntate vel amo- re bono; üt patet ex comment. in pfal. . ad illa ) iife l ï (idg verba « comprehen(us eft pes eorum;,: Pef ' l ll auime vetlà intelligitur amor , qui cim pravus efhy 1 | i li vocatur cupiditas aut libido càm autem ve&us , p dile&lio vel cbavitas : ex L. degr. Chr., ubi; poft- D. quam C. 21.dixifIet: Quaff vero aliud fit bonavo- "ütnd EU luntas quàm chavitas , quam Scviptura nobis [f cla- mat ex Deodatam ; deinde C. 24. declarat Affueri tisad Düroo converfionem ab indignatione inlenitatem fuiffe bonam voluztaternà Deo profectam , nullo tamen 34 imodo charitatem proprié dictam, feu animi alie- Qftüm &ionem, quá quis fe à Deo vegi cupiat , volunta- bon] zem [uam ex ejus voluntate fufpendat , ei jugiter a* m h bevendo upus cum eo [piritus fiat; ex L. 8. de di&a) 1 "Trinit. C. 1o. fuprà jam laudato: Quid eff au- 1fed tem dile&lio vel chavitas, quam zantopere Scriptu- hm va divina laudat Q9 predicat, mifi amoy Lorni Tinani Ratione poflerioris advertendum eft, charita- lj tem proprié dictam & theologicam aliam elie lin, imperfectam, aliam perfectam; quarum illa fE d1 IN d Deum quidem propter fe & fic benevolé ac 1msr lt E Dr CaHARITATE. 719 EY meré pratuito, non tamen fuper omnia diligit; mqii »ideóque voluntatem non penitus à peccato a avertit, neque per fe füfficiens eft difpofitio ad ( n juftificationem, üt num. 292. fimile quid de fi- iatdimt de notavimus: ifta veró Deum & propter fe ts & füper omnia diligit, adeóque & oppofité p ad priorem imperfectam , & ob rationem fuffi- d n cientis ad juítificationem extra Sacramentum ii difpofitionis fatis perfecta eft ; quamvis in Imorio alia ratione; num. 359. indicata, crefcere ievidd perfe&tio poffit. Praterea veró notandum eft, ij charitatem ftri&té dié£tam non minüs à Scriptu- Qf £ ra & Patribus ufürpari propri& pro aétu five | pl'di*!l.'. ; juftificationem praveniente five confequente , fan v quàm pro habitu , qui vel ipfagratiafanctificans u l juxra plures dicitur, vel faltem infeparabiliter f W»l conjunéta eft cum hujusmodi dono , üt jam ali- li quoties ex Tr.de Gr.adnoravimus. Hisfüppo- gl fitis ad duplicem queftionem refolvendam , im. iil mutato tamenob facilitatem ordine , accedimus. [ 1 OUC 374. Dico I. Amor Dei, ex quo neceffarió ortum volunt Novatores omnem actum hu- animie manum , ne peccaminofus fit, fecundüm Janfe- h UP J li nium videtur quidem intelligi charitas propri& dicta, non tamen perfecta; fecundàüm Dsjum L "[ perfe&ta fed nori habitualis; fecundüm Quefnel- p lum autem perfe&ta fimul & habitualis vel do- yu M g minans & plené juftificans. j L Prob. . p. quoad rmum. . Janfenius chari- Jj f tatem, que pro objecto habet Deum propter E jf fe dile&um, L. . de gr. Chr. C.3:4.5.6. &9. ftatuit effe radicem virtuturn cardinalium , re- o L ligio- RE D£ CnuaniTATE. 720 ligionis & theölogicarum , imó harum virtu- | Prdz.' tum actus formaliter. effe actus charitatis, & — wb virtutem nihil aliud quàm Dei amorem effe de- Mi cernit, Quoad 2dum. ldem ibid. C. 7. & 8. I25 Quimsc probandum affumit, dile&tionem illam, ex qua fides & fpes nafcitnr, effe imperfectam fenfuü (tr: QU ss od nuper expofito; nam prius Caput ita orditur: Sed ne quis ia bac dotlrina fallatuv , [ciendum efl, trónicur son [empev ita [umi ab Juguflimo chavitatem, t Bj uemadmodum boc tempore pajf/un 9. fzrà femper Witio 4 3 [cbolis ufuvpavi [olet..— INunc enimn . pev chavita- (lert r zem nibil aliud iatelligimus , quàm virtutem illam DT dileBionis im tam períecto gradu, ut fuper ommia Quriats diligatur Deus;. quo [an fenfu cevtum efl , ex men- Ài i ze Auguflini fidem &2 f[pem non fupponere cbarita- ij at zem, ex. qua na[cantuv ; fed. à contvario fidem Q9 otefa fpem chavitati ifli pervfe&iee , ficut & vemiff[joni pec- hd catorum y viam flerneve .. . .. "dugu[linus igitur Yopofi chavitatem accipere plevumque [olet. pro dilecione, 11 qui uá verà , fincevées gvatis ex animo propter feipfum V fj zullius cveatuve , fed ipfius folius imtuitu, diligitur TE JDeus ; ive ad illam pevtingat pevfe&lionem , ut [u- Mu pra omnia creata diligatur , five in. fimpliciori 69 RUL anfeviovi affe&lu bec. beveat. Tulis igitur. amor t dfn Dei , uifi voluntatem bominis ad credendum fle&at, QT zon evit fides chvifliana . . . De tali. iiper[etto 'Jffi ii(l ) charitatis feu diletlionis a&u , qui son [ufficiat , ut M fogn juflificetur bomo , quia nondum füper omnia . diligi- LU 7uv Deus , loquitur Auguflinus diverfis in locis &c. D ïlf(! j ( Sinmilia jam preemiferat L. 3. de ftatu naturelap. ftdiy C. 19. ruríus füb initium Capitis , quo ftatuit D Á LE non dari medium inter charitatem & culpabilem ümy, cupiditatem. Prov. Dz CnaaniTATE " 7?-: füm vt ad. p. quoad 1:um tum ex perfpicuis r verbis propofitionis 31. & 70. 71., ubj cbarita- emelei ?is pevfe&e mentio fit: tum ex datis charitati at- NT tributis, qualia habentur prop. 16: & 32., ubi m d charitas vera Jeois oledieutia & plemitudo legis vo- m f catur: tum ex effectu; quia operibus ex cha- t ordir ritate factis prop. 42. 43. 44. & 69. formaliter andni tribuitur juffificatio. Quoad 2dum patet 1. d quia Bajus in opufculo de charitate, und& pro- nf pofitio 38va &alize de charitate excerptee funt, "u difert rejicir habitum charitatis & /abirualen iftm i atque accidentalem qualitatem , teftatürque à fe j m charitatis nomine intellioi dunraxat cum Augu- hum ftino apimi motum ad fruendum . Deo propter fz- * m m ipfum ac proximo propter Deum: 2. quia idem j fini proteftatur in füa Apologia ad Pium V. datà fe 2 de /olo cbavátatis a&u effe locutum: 3. quia ipfa ii J propofitionis 38vee verba amorem potiüs actua- p dnt lem quàm habitualem fignificant; cüm babea- ij tur; quá mundus diligitur ; vel quà Deus amaturz J li!/»s"n 4. quia in propof. 31. fermo eft de charitate; 2h n que eff ex corde puro;. propof. 33. per quam ca- yli Zechumenus juffó , vetlà e7 fantlà vivit . mandata j 7 "l Dei obfervat , ac legem implet ; quee rurfüs actum fl 1IIme defignant; przferrim cüm juxra prop. 42dam fi E(Tw(* quflitia, qud. Juflificatur per fidem impius, confi- j Jfat formalitev in obedientia mandatorum, que & j il J/ opevum juffitia s 10n autem én gratia aliqua anime j* imfuja, quá adoptatur bomo in filium Dei, &9 fe- n i cundam inteviorem bominem venovatur, ac divine 7 ) mlml confors natuve efficitur, ur fic per Spiritum Saa- j J ii &um renovatus dejnceps bene vivere , e9 Dei man- » Zz ldaiiä—' 1 223 e Dzr CnaniTATE. datis obedive p feccatort of ; cui prop. 62. 63. & '69..ad-*þ dere licet. uD Prob. 3. p. quoad 17:m; tum quia propo- fif; 00 fitio loquitur de amore , quiomzia ; nullo exce- prodden pto, apit propter Deum, five àt prop. 47. ha- idem, bet , propter Dei gloviam , exclufo omni amore; 0 quo zosipfos ac muudum diligimus ; adeóque de t pre amore benevolo füper omnia, feu qui Deum durit omnibus prefert: tum quia Quefnellus ad pre- (à àm ceprum charitatis Matth. 22.. v. 27. hanc ob- dampr. fervationem fübjungit : JVuPe cogitaiiones aut Dmpf 4j confilia in intelle&tu; mulla defideria aut motus 1u Utj nj voluutate; nulle a&liones aut negotia in vita, que «'mza/)kcap z0n debeant babeve pro principio amorem Dei $9 t tme pro fine ejus gloviam; cui fimilem ad 1. Cor. 16. a V. 14. explicationem adnetit : tum quia ad ep. t ( ad Coloff. . v. 14. fic obfervat: Sola charitas Mitry n facit. a&liones | cbvifliano modo per velationem a Trhy i JDium g 3 Efum Cbriflum , uniendo &5 conforman- t lj do s0$ capiti noftro t vera membra . . Charitas "tf folum .vinculum pevfe&um eff , quod cor quietat ; ! pec JDeóque. affigit. Qua & alia fimilia, unde & ï.ni a & propofitiones de charitate ejüsque effectu fcili- r cet juftificatione defümptee fünt, oftendunt fer- ïl!a[i Á monem effe de charitate perfecta. Quoad 2dum l j rob, 1. de charitate Pabituali. Omnis actio, ut nj At Y bona fit, debet procedere ex amore Dei, juxta 1 lia p prop. 44. Quefnelli recitatam: omnis amor ïaf'd; ei bonus prerequirit gratiam juxta prop. 40 T ivale Sine gvatia nibil amave poffümus , uifi ad noftram Ütpe c' condemuationem: omnis gratia praerequifita ve um formaliter praftat vel fupponit remiífionem K d : pse- Dr CHARITATE. 7 «6 " peccatorum juxra prop. 28.: Prima gratia, 4uain Deus. concedit. peccatori , efl vemiffro peccato- m TUm: omnis peccatorum remiílio in prefenti DT providentia fit per juftitiam & charitatem ha- u bitualem, ür ex Trid. Seff. 6. Cap. 7. conftatz MAT ergo juxta Quefnellum omnis a&tio , utbona fit, n debet procedere ex charitate habituali.. ProJ, 2. qil de charitate domizante tum ex fenfu prop. 44.5 li quia amor Dei, 4ui ommia agit pvopter Deum, , hu eft amor formaliter dominans: tum ex verbis qiitd prop. 45., ubi dicitur: 2more Dei in corde pec- j m eatovi$ gom vegnaute, uece[f efh, ut im eo veguet T cavnalis cupiditas, omuésque ejus a&liones. corrum- m par: tum ex ejusobfervationibus ad Matth. 12. " Cvr., 1 V. 30. & ad Luc. 16. v. 27.; ubi in priori no-- Qd tat: Oportet, ut nobis dominetur charitas vel eu- j d piditas, in pofteriori autem: JVii amor Dei do- lum mineruv t principium eg motivum in u[u egc. , dg- fumus buic precepto. — Denique prob. 3. de cha- ) n titate 5Jez? Juflificante.. Plen? juftificat, quod ex-- m cludit peccatum mortale , habet rationem jufti- - ! um ficandi, & vim merendi decondigno: fed haec P omnia juxta Quefnellum conveniunt omhi cha- xdut ritati fimplicirer dictze; quia r. in obfervatione i » ad r..Joan. 3. v. 9. dopmaticé fic pronuntiat: s Ghavitas trullum patitur. fecum peccatum movtalez DC[V )9 j 2. quia prop. 51.: Zides juflificat , quaudo opera- J j p Tur; fed ipja mom operatur mifi pev chavitatem Gqc' d &quivalet huic: fides juftificat, quandocunque /i m»þ [ Operatur per charitatem ; ubi & ratio juflifican- rethm di tribuitur charirati , & queclibet charitas fim- ([) j pliciter di&ta intelligitur, cüm certum fit fidem j Z2 ope- d 724 Dsg CaARITATE. operari per charirarem fimpliciter dictam: fi pett monlite $. quia in prop. 44. exigitur amor Dei, quem fheritten JDeus vemuneratur ; in fequentibus autem foli * charitati corona & remuneratio tribuitur , qua- Vi les funt prop. 55. Deus t0u coronat tifi charita- 1j wf p z prop. 56. Deus mon vemunevat mifi cbari- zatém &c. Couf. Propofitionem Quefnelli de t qu a charitate habituali aut dominante aut juftifican- te intelligendam effe, tradunt 1mó Epifcopi m Gellicanitum in Inftructione Paftorali an.1714.; tinofus tum in Explicationibus fnpra Conftitutionem t propri itmminis Unigenitus, an. 1720. communi nomine editis; ubi docent; Quefnello non effe veram charita- h// ] tem z//i babitualem aut dominautem. | Sdà Auto- ttbons, res Anonymi Opufculorum, quorum primum F'f G h "Dertst anno 1714. füb titulo: Venenum eentum & unius propofitionum , alterum an. 1718. Bru- MU xglis cum epigraphe: Centum & una propofi- J liqu tiones. fin illatim qualificate , tertium 1724. Nüofüs, Gandavi j c infcriprum : Veritas & eequitas eccam Conftitutionis Unigenitus theologicà demon- f non. ftrata prodierunt: hi, inquami, intelligunt No- 'hv*rman vatoris axioma de aore pevfetlo €9. dominante. 5tió P.Paulus de Lugduno Capucinus in Anti- Y SQ M It hexaplis feu analyfi centum & unius propofitio- fis ad prop. 44.oftendit, eandem loqui dec/e- Tnperfsq vitateveva €y proprie di&a , quamSHan[enius amovem & omp Dei dominantem. appellat : 4tó demum idem üperfcd uüberrimé ,probavit P. Jacobus la Fontaine S. J. j x(e[ in Conftitutione Unigenitus theologicé propu- Mpri gnata an. 1719. Romse impreffa, ubi;non tan- Y tüm fipius in difcurfü operis; fed tum in fyno- i Pl —* Dz CuanirTaATE. 725 r n pfï per tres queeftiones fpeciatim propofitas de- moníftravit affertam hic loci à uefnello fuiffe Dé, m a charitatem jufZificantem | [eu cum qu[lficatioue 1u- ür,a fallibiliter conmexam, domiuantem 9 babitualem yidu tum in appendice propofitionibus de charitate ", 7! j D l [ poft prop. $9. adjecta confutevit Proteftatio- nem, quà Quefnellus admiffam à fe charitatem dieh x li imperfectam & non juftificantem contendebat. n;ï'* jj« ! 0L 1 375- Dico 1. Ne actus humanus fit pecca- T mino(us, non requiritur ; ut procedat ex charita- ii te proprie dicta quamvisimperfecta, multó au- jne d tem minüs ex perfecta five a&tuali five habituali. m at Prob. 118. p. Datur actus humanus motali- ter bonus, qui non oriatur ex gratia, uti in Tr. qi M !) pfifïï de Gr. num. 203. eft oftenfüm; & datur actus (ent F; füpernaturaliter bonus; qui fir tantüm fpei aut timoris, ür ex nuper diétis num. 339. 340. m n p 346. liquet: ergo non omnis actus eft pecca- minofüus, qui ex charitate non oritur: ergo ne du 1 T fit peccaminofus, ex charitate neceffarió proce- dere non deber. Covf. Z- Damnata eft ab Alex. ii VIIL. prop. 7ma ex ]oan. Sinnichii, Macarii [igum)ï' du Havérmans & nonnullorum Lovanienfium Jan- fenii Se&tatorum thefibus excerpta & num.372. i? yop? recitata: ergo inter cupiditatem & charitatem imperfectam in fenfü Janfenii datur medium, uie nec omnis actio, quz nequidem eft charitas yi imperfeéta aut exinde orta, eft peccatum. Corff. Ti " 1I. Ex fententia Janfenii fequitur 1. in magnis mmaeS»J 1G t peccatoribus, ubi deficit omnis amor, etiam deficere fidem füpernaturalem, cüm defit bo- 1] j nitatis & fopernaturalitatis principium, nempe gil 23 cha- db 9726 Dr CnuaRnITATE. | charitas falrem imperfecta: 2. peccatum effe, frincipi quidquid nori eft ex fide chriftiana fuüpernatu- Calvinia rali & per charitatem operante: 3. neceffe effe — ü(ui ; fidelem in omni opere peccare: fed ha feque- ia m 1 le non tantüm damnate fuerunt in propp. 8. 1r. & r2. ab Alex. VIIL , fed &repugnant Scris — hl tf ! puure, Patribus & Rationi, üt in Tr: de Gr. ;)üm; E nüm. 202. declaravimus: ergo. Prob. 2d. p. Datur amor Dei naturalis: üt Pul. in Tr. de Gr. num. 224. oftendimus; datur uml amor concupifcentiz füpernaturalis, üt nuper — «fiiu s num. 3 40. probavimus; datur denique chari- j tss inchoata & imperfecta, ür num. 373. indi- 1&]]] cavimus; & hi omnes actus funt honefti acli- — :5 n citi, üt tum ex ibidem dictis tum ipfis termi- — um nis clarum eft: ergo non omnem actionem hu- . xíat rnanam, ne peccaminofà fit, ex charitate perfe» — ümy: €a a&oali procedere eft neceffe. Couf. L. tsiwj Damneta eft à tribus Pontificibus non tantüm — ind. propofitio :38va noflre Affertioni oppofita, jj fed & plura ejus confe&taria; qualia funt 1mà; — iif vanam effe: diftinétionem amoris Dei in natu- — i, ralem & füpernaturalem, üt ex propof. 35. lls item operis boni in meritorinm &non merito- — jjy, rium, àt ex propp. 62. & 63. conílat: 2dó, lb nullum efIe opus'moralirer bonum etiam natu- — ayijy rale folis natutee viribus poffibile; üt in propp. — vt 28.29. 30. 31.37. & 66. afferitur: 3tió, omn!a — qo. opera infidelium effe peccata, & virtütes Phi- — ; lofophorum vitia, üt prop. 28. enuntiatuP: i 4tó, Deum poffe füis praceptis ad impoffibilia i. obligare, üt in prop. 55. docetur. Conf. l.. &i Prin- Dz CuaniTATE. 727 N Principium Bajanum eft fürculus Lutherani & p Calviniani erroris à ''ridentino damnati, & ra- L M dix Quietifmi ab Innoc. XII. profcripti, cujus d helt 1 hanc etiam propofitionem ex Cameracenfi ex- i p " ) tractam recenfet in füo Quietifmo redivivo m [ Boffuetius : Quidquid son proveuit ex priucipio Tf: d» d charitatis, àt. $. "duguflinus docet, ex: cupiditate proveuit: ergo. aaturiig: | Prob. 3t. p. Datur amor bene ordinatus TUS; tum Dei üt autoris natura , tum füi & proximi ; t ex folius naturae viribus poffibilis, üt ex ferm. j2. de temp. S. Aug. f . & ex 2. 2. q. 19. i d " j ( jh 8. 6. D. Thom:ee conítat: dantur virtütes mo- of rales, maximé cardinales, fupernaturales; üt ipi'é tanquam Scriprure , Patribus & Rationi magis confentaneum in Tr. de Juftif. num. 367. oftens Ttone tj dimus: dantur plures preter charitatem virtu- m tes theologicee, ür füprà num. 39. demonítra- n tum eft: fed hzc omnia mediant inter charita- T tem habitualem & concupiícentiam, üt ex ibi- ; dem di&tisliquet: ergo. Cozf. . Ab ipfo Jan« j n fenio L. 4. de ftat. nat. lap. C. 27. falfum & Auguflino contrarium declaratur affertum de QUE p o nullo medio actu inter charitatem perfectam j ? habitualem & juftificantem, ac inter vitiofam u cupiditatem ? damnatum eft à Clemente XI. op- pofitum tam quoad fe in prop. 44. , tam quoac T ;tiöl om:)* confectaria in propofitionibus quindecim prio- rem imrmediat$ confequentibus : damnarum j5 g denique eft à T'rid. Seff. $. Cap. 6. & Can. 7. definiente , opera bona, ante juftificationem ) & hinc absque charitate habituali dominante Ca»)üf * vel Zz 4, Dr CnuaniTATE. 7528 ;jms: E vel juftificante facta, non effe peccata.. Corf. I7. 'Tum ex iis omnibus momentis, quibus in Tr. ! ul de Gr. num. 201. & 381. probatum fuit, gra- d tiam fanctificantem nec requiri ad opera mora- ! Ojbrr Ef liter bona; nec ad meritoria de congruo: tum tir p ex przcedentibus affertis, ex quibus tanquam WUr; € ftr te à minori ad majus valet argumentatio pro pre- fenti pofitione: tum ex eo, quód ex Quefnel. Wi d liano dogmate confequatur univerfz Religionis Iyitur interitus. Nam fi omnis actio & volitio ali r ft l;g- de exorta, quàm à charitate habituali & ju p i cante, efít peccaminofüs ; ergo primus actus l: f fidei , utpote qui in adultis preecedere charitatis & d actum debet, adeóque ex ea nafci nequit, erit f o rnalus; irem malus erit credulitatis. affeétus; des m malum erit volunratis imperium , que& fidei f la preeunt: ergo fides charitati previa nequit fonatisi Titüm : effe theologica : ergo nec humanee falutis ini- tium, fundamentum & radix omnis juftificatio- phrib nis effe poteft , üt tamen Tridentinum definit: ttorib ergo hoc fundamento ruente, non tantüm ruit àm, ( charitas, fed etiam (ücciditur fpes chriftiana, iltdia interit timor falutaris, abolentur Sacramenta, fisef Ecclefi& compago laxatur, &totum , quantum WT eft virrutum ac religionis edificium diffipatur. . t 7 1 | |.876. Objic. cont. vm. 1. Janfenii liber, cui 1 l ( d titulus e(t, /Zuguflinus, ab Urban. VIIT. Bullà; , 4n Eminenti , profcriptus eft ranquam conti- L nens ac renovans Bajanas propofitiones: Que- im 4 fnellus veró utpote fanfenio penitus devotus; frtio , eadem cum illo principia ficut in reliquis omni- has bus, ita in praefenti materia certó videtur fecu- ii tus: Dz CnuantTATE. 729 h [ tus: 'Ergodi Bajus & Quefnellus dicuntur re- bur i? quifiviffe pro actionum principio charitarem f perfectam ; idem dicendum eft de Janfenio. perion Corf. Etiam Janfenius exigit, ut omnia agan- OTip: tur prepter Deum, & charitas in nobis domi- du netur: ergo fi ex iisdern caufis Quefnellus cen- H M 0 py fetur requirere charitatem perfectam ; loc r j ipfüm de Janfenio flatuere oportér. — 77. Bajus )d VAMA .Svln loquitur de charitare, prout illa tum temporis lii ulürpabatur in Ícholis, & ab Apoftolo dicitue ia per Spiritum (anétum diffuía in cordibus no- (s & Ítris: fed charitas fic u(ürpatà eft habitualis: duriti ergo. Couf. Charitas , qua juftificat & fancti- ficat hominem , facítque opus ex illa proce- äquïz ü | anec"gg'» dens meritorium vitze eeterne , eft habitualis: ífed Dajus loquitur in fuis propofitionibus da- qet jà wf mnatis de charitate juftificante & praflante me- finss t ritum vitze eetermde : ergo. 114 Queínellus u xmm' pluribus in notis ad Nov. T'eft. admittir in pec- nié catoribus charitatem inchoatam & imperfe- primt &am, & que preeparer animum ad charitatem hrift inhabiiantem: erpgo juxta eum non omnis cha- T ritas eft habitualis.. Cozf. Idem in libello poft quamü damnationem edito proteftatur, minimé à fe ii requifitam charitatem juítificantem, fibíque in | i^ hoc dogmate affiéto injuriam factam queritur: ; j ergo. Btll d ymum N. . it.e9 Conf. ,QLJOH& prio- rem Antecedentis partem vera quidem eft af- ies-'(l'-"'i. ieti fertio, fal(a autem Confequentia ; cüm nec Ur- banus edixerit ; quasnam Daji propofitiones i "L j Janfenius renovárit, nec Innoc. X. quinque fa- l 2j mofas h d 730 Dz CnuanrTATE. flficuns mofas propofitiones poftea damnahs deé re- novatione propofitionis 38vae Dajanee intel- axat C0 ligi queat. De pofteriore autem parte falfitas generis c patet tum ex manifefto Tanfenii dogmate fupe- et n yiüs allato, tum ex te(timonio Authorum; in- um ter quos P. la Fontaine fuprà laudatus queft. jitim manifel (* 2dà oftendit difcrimen inter Quefnellum ac Janfenium ; & hujus fententiam de charitate de o probat effe mitiorem. "d Conf. D. A4. Etiam od Janfenius exigit charitatem imperfectam domi- p jl nantem &ornium radicem, C, perfectam, N. Cratment Praterea non ex his duntaxat pradicatis fed & qu;d alis in probatione prolatis & additis oftendi- filltot Tnere mus à Quefnello chariratem perfe&tam fuiffe edmiffam. "d adum . IV. m. Obfervavimus für pro jam füprà num. 373., charitatem non minüs tj proprié proactu aopro habitu ufürpari. Quam- cipf n df: vis veró Apoftolus, dum charitatem in cordi- bus diffufam appellat, intellexerit habitualem ; fht &y| Bajustamen hoc predicatum in Opufc. de Char. filem, C. 2. & feqq. attribuit a&ui charitatis; unde & quri exceptio ejusdem , quód in C. 5. illius attributi lg r mentionem nullam fecerit, refutata fuit, pro- k u] pterea quód in pp&eriore capite de eadem cha- tiis f ritate; de qua in prioribus loquebatur, fer- quid| monem continuárit, & hinc illud predicatum Qj damnato articulo juft& infertum fuerit, tametfi Bs « eó loci, unde excerptus erat, aperi& additum Y Qp non reperiatur. 224 Cosf. w. D. M. Charitas ntay effective feu proprié juftificans & preeftans me- Ut ritum vitze aeternee abíolutum e(t habitualis , C. abiKU1 fcïilce[ charitas denominativé tantüm ac impropriäjuï Dz CuaáhirATZ, , 731 hs s ftificans & preftans merirum vitee eternee dun- ime ln taxat conditionarum , N. Pofterioris autem arte l generis charitatem à Bajo folam admitti , liquet ei Thate u ex univerfo ejus fyftemate & propofitionibus ejus$ damnatis. Non enim aliam quàm operum m itts Q juttitiam ab eo ftatui prop. 42da nuper recitata fnelin manifefté loquitur : ab hac juftitia feparatam e du efle peccatorum remiflionem , propp. 31. 32. D & 33.'claré edocent;. neque remiffionem illam tím d per juítitiam operum, fed à folo Deo per Sa- m cramenta tribui propp. 57.& 58. delignant; ex as R quo;'cüm vira eeterna obtineri non poftlit nifi T fublato teatu & obligatione ad, peenam, in quo hm fj manere peccatum próp. 56.enuntiat, fequi- m tur profectó, meritum vire aeterne in fenten- 0 n tia Baji effe tantummodo conditionarom. : Quin l L nec ipfàm charitatem quamcunque à Deo infa- T fam effe veram & proprié diéctam pratiam con- ftat ex Dajano circa ftatum nature innocentis xab;fuzi;ma [. Ut fyítemate: ad meritorium autem opus nonre-- j; U quiri gratie donum ex eodetn circa ftatum na- st [ ture reparate fíyflemate liquet. "d. 3tium i [) r EK. 1. V. Cozf. Necenim, quod aliis hare- at rticis folenne fuit, alienum eft à Quefnello, iluf, " quód fibi contradixerit: nec nobis officium in- j ædW cumbit, fiqua in fpeciem tantüm (ünt, antilo- [ lt gias ejusdem benigniore quadam inrerpretatio- : ne conciliare ; cüm id beneficium Catholicis x ädcn Cmnl j duntaxat Autoribus debeatur. g. 2. D. Conf. fs Juxta eum non omnis charitas determinaté eft ] IS[ habitualis , C.. indererminat? ac disjunctive, jj qn lel ; Ícilicet vel habitua)is vel dominans & ple ne ju- l ificans 732 Ds CuaRITATE. ftificans, N. Pofterius duntaxat à nobis afferi | Ym patet ex thefi & Confirmadone: idem etiam yri d verificari de quacunque charitate, ex proba- (s tionibus liquet. "d Conf. & IN. Conf. Falfitas i diriat & impudenria Proteftationis hujus fufficienter f ia demonflratur ex di&tis. — Qui plura exigit, ad- u eat P. la Fontaine, fübjunélà ad prop. 59. ap- r&jn pu) pendice querimonias illas accuraté excutientem. uigoit, 377. Oljic. cont. 2d. Ss. Patres non.agno- & reg fcunt medium inter charitatem theolopicam & li Q/. EE cupiditatem : ergo ne actio humana fit pecca? minofà, debet ex charitate theologica fiveper- MT Prob. ,4. vmó fe&a five imperfecta prodire. dlcitg S. Aupg. L. r4. de Civ. C. 28. (cribit: Fecerumt iA g eivitates duas amoves duos terrenom [cilicet amor tiinf 1 fut ufgue ad comtemptum, Deis. celeffem veró amor jm i Dei ufque ad contemptum fu: Idem afferiternam Deiqu S. Profper. L. fenrenr. num.221., primámque Turity civitatem notnine Zabylonis , alteram Hiüevofoly- fitidinn "t2 nomine infignit. 2dà S, Auguftinus L. de w dj gr. Chr. C. 2o. ait:: Zdliud eff charitas vadix bo- & zovum, aliud cupiditas vadix malorum; tautám- tdim n que intev "fe differunt , quantum vivtus €. vitium. Ittün, Huic concinit S. Leo. hom. $. de jejun. fept. Wi menf(is: Duo amoves funt , ex. quibus prodeunt vo- (ister luntates , ita divevfie qualitatibus , ficut dividuntur We $, "Autovibus. — Rationalis enüm auimus , qui fiue di- l (l lefioue e[fe mom potefl , aut Dei amator eff aut Mij vmundi u dilthose Dei nulla nimia ; in diletione Wody autem mundi cun&a [uut uoxia &c. In eandem I f fententiam S. Fulgent. L. ad Mon. C. t8. lo- btt fmg quitur. 370 S. Aug. L. 9. de Trin. C. 7. inquit: i N ANeino X Dz CnaniTATE. 233 ol il ANemo volens aliquid facit , quod ston in covde fuo pris dixerit: quod. verbum amove concipitur [ive qp eveatuyee /z've cveatovis : €vgo aut rztþz'difafe aut cbaritates mou quód mom fit aimanda creatura ; fed, A 7 ad cveatovem vefertur ille amor; non jam cupi- m ditas fed cbavitas eviti tunc emim efl cupiditas , 0. 00 cünm voprev /ä qinatuv cyeatuvras Tunc non utentem CU M adjuvat , fed corrumpit fruentem. Simile quid 0048 S. Greg. L. 18. Mor. C. 8. enuntiat, dum fcri- Q21cit i bit: Qui ferrenavum verum amore vincitur , in n m j p Deo nullatemus deledatur. Effe quidem. fine, dele- Ts &atione amüuna munquam potefl; mam aut iufmis Á dele&katuv aut. [ummis...Ez quantó altiori fludio ex- ercerur. ad fismna , tanto majove faflidio tovpe[cit ad infima : quantóque acviori cuva inarde[cit. ad in- fíma, tanto tepore: damutlili frigefcit à fummis. PTIh "] Denique 470 Conc. Arauf. IL. Can. 17. ftatuit: Fovtitudinem Gentilium smundaua cupiditas . for- zitudinem autem Cbriflianorum, Dei cbavitas facit, nis l LU que diffufa ef in covdibus noflvis &c. Exgo.' E. AV, A., circa quod univerfim notandum; r* T teftimonia fübjuncta nec accipi de nore be- A nf ili [ nevóolo, nec excludere medium füpernaturale, l mulró minüs naturale inter charitatem & cupi- ïun |: Í diratem. . Unde fpeciatim ad 1muxmn v. , utruimt- que S. Do&orem loqui non de aéctionibus, fed j de ftatu animorum, quorum alter fir gratize feu juftitie & falutis , alter peccati & damnationis; I quod patet, rum quia civitatis nomen nonapté | ear('ï rem fluxam & tranfeuntem; qualis eft queeli- n j bet fingularis actio, fed ftabilem durantémque ccati , j J üt per fe intellipitur ftatus grariæ vel pe 1(! igni- 4 Dz C HARITATE. 734 fignificat: tum quia aliàs non tantüm actus fü- WDei !d AOT pernaturales fidei , fpei, timoris &c. contra ali- df bi afferta horum Patrum pertinerent ad Baby- lonem; fed etiam peccatum veniale, quod non tetrens api eft amor füi ufque ad contemptum Dei , velad nullam civitatem, vel ad caleítem ac Hiero(o- pliaion tl lymam foret referendum. Itaque ad ftatum quidem gratie vel peccati univeríum hominum &t tünodi enus revocatur; quin tamen illa diícretio eo- rundem in alterutram civitatem vel ftatum ob- hts fin ftet; quominüs tam Babylonii quàm Hierofo- Bo lymite ex neutro amore, quo in fua civitate hag funt translati; ícaturientes volitiones eliciant; M du &t actiones exerceant. "d 2dum w., charita- lt i, tem ab Auguflino hic non fümi flric ac pro- fttmino. prié; fed laté ac minüs proprié pro quacunque B40: pe voluntate bona, oftendunt finis Cap. 18. & ini- [ lr tium C. 19. immediaté precedentis: $j due früenten avbores bona $g mala. duo fuut bomines bouus & Wt pr ino , maluss quid eff bonus bomo, uifi voluutatis bone, b. e. avbor vadicis bone ?. eg quid eff bomo malus li qj; f ]?m; vifi volunfütis male , b. e. avbor vadicis male? Jru&us. autem barum vadicum atque avborum fa- fédi]y tid &a [unt, di&ha [unt, cogitata funt, que bona de n bona voluntate procedunt , €$ mala de tnala, . Facit ( f autem bomo avbovem bogam, quaudo Dei. accipit Ál t gratiam &c. ldem refponfüm etiam applicant od Gallige Epifcopi in doc. paftorali Card. de Ro- hjpe, han textui S. Leonis, cüm hic ferm. 7. dequa- Wi d drag. C. 9. opus moraliter honeftum, & ferm. &i d 1o. etiam füpernaturalem actum fine charitate Qd p admitta, Preterca veró in allato textu amor i Emp el ] Dg ChHARtTATE, 735 nl Dei ac mundi poteft rit& intelligi- habitualis, CO quorum ille juftis, hic peccatoribus proprius tad eft , & facir habitnaliter quie(cere in zeternis aut h quiu terrenis tanquam fine ultimo; voluntas autem d v accipi, non pro actu, fed potentià: in qua ex- : Heni / plicatione nullum quidem inter utrumque amo- alm rem , ficut nec inter ftatum juftitie aut peccati, honi admittitur mediurn ; non tamen omnis aétio ex Cred habituali amore Dei vel mundi procedere de- n bet, ficut nec juíti actio omnis bona eft, nec peccatoris mala. Hied Atque hec ultima explicatio à Q maxime convenit textui S. Fulgentii. 727 3zium &i B.; charitatem ruríüs improprié ab Auguftino hic fümi , patet ex emore creatoris tanquam T bap termino cum eadem equipollente ibidem ufür- pato: nec omnem amorem creaturae propter p 180 &J' ífe culpari, fed tantüm eum , qui corrumpit d fruentem, ex ipfis verbis liquet. « Quidnam rdti veró proprié fit frui, intelligitur ex S. Augu- ftino L. r. de doc&t, Chr. C. 33. fic loquente: 7) hu z f Cuin. adefl qucd diligitur ; etiam. deleationem [e- " l cum fevat tieco[fe efl : per quam ff tranfievis, eám- j* JL Lj que ad illud, ubi peymanendum efl , vetulevis , ute- vis ed, n proprie diceris fruis. ft verà inbaferis, J ! T arque perman[evis fimem in ea pouens letitie tue , Porró 1 P junc vevó 9 pvopvié frui dicendus es. | "] l quomodo non folàüm actu, fed & babitu & ap- aPP! ütudine aliquid ad Deum referatur , dicetur fe- f k J l quenti Articulo. . S, Gregorius fi fümatur de L. &i actuali dele&tatione , intelligendus eft de eo; "h quod paífim ac plerumque , non autem abío- j j luté femper contingit: fi autem , quod contex- " tüi - D-E CHARITATE. 736 tui fequenti conformius eft, loquatur de habi ij pun lo tuali delectatione feu affectione duplici; pro ! odtm r duplici etiam juftorum & peccatorum claffe, tefempe ex füperioribus dictis conftat, inde aCtionem humanam mediam non excludi. Ceterüm . Mi Cü,( pi n ab eodem S. Pontifice non condernnari omnes actus, qui ex amore benevolo non procedunt, veedmp kiner Q ex ejus Comment. in L. z. Reg. C. 12., L. 5. Mor. C. 2., & hom. 27. in Evang. liquet.. 744 UT Y tt quibi 4tum &., teftimonium hoc effe plané imperti- nens; tum quia ex particulari virtute non. valet quim ib prin arpgumentum ad omnes: tum quia Concilium definitionem hanc ex Aup. L. 1. op. imperf. Qu nj Pa mutuatum eft; ubi.refutatur Julianus fortitudi- nem patientie tam in Chriftianis quàm Genti- Is - Wi libus virtuti nature tribuens; cüm ramen for- Vs titudo Chriftianorum, nempe Martyrum, ex Jrexn charitate Dei excellenti(fima proficifcatur ; gen- lls ey tilium veró fortitudo in adverfis plerumque ex - frini vane glorie cupiditate ortum duxerit: quam- Rm ch vis id de aliis virtutibus populari auree minüs ' expofitis non adeó univerfim evenifle dicen- *tiunis hu dum fit. qá p ARTICULUS IT. U du omnis a&us. bumanus , . fit malus , debeat enfly faltem e[fe à chavitate imperatus * Qpno(s O:a 1. Ex alibi dictis vel ex Theolo- Utj 378.*N Ia & fiQ gia Morali füpponimus hic 1770 da« ri preceptum divinum charitatis erga Deum; E flfga[ivä : Titigm quod Scriptura pluribus in loci$ proponit, & Chriftus Matth. 22, v. 38. tanquam emaximum W tuf 9 d Dr CuaniTATE. - 737 m ez primum mandatum commendat. 245, Pre e- plid, m ptum hoc, prout negativum eít, ac prater m d odium omnem Dei offenfam prohibet , obliga- : T re femper pro femper: prout affirmativum au- C tem efít, & actum amoris erga Deum praci- ari Ort pit; non quidem pro femper, fed tamen plus vice fimplici per fe obligare; üt ex propofitio- od Al ne inter duas rma ab Alex. VIIT. , & ex propp. $. 6. & 7ma ab Innoc, XI. damnatis conftat ; i a vl ex quibus &laliis principiis Moraliftee tempora quzdam dererminata pro aétu amoris elicien- nont XOncit do partim certó, partim probabiliter definiunt, quos vide. 34/0, Praceptum charitatis. affir- ) if ' TU mativum obligare etiam hominem, ut feipfum omnésque vitz Íuee actiones referat ad Deum; m G amalt quod D. Thom. 1. 3. q. 100. a. 10. docer ad 2dum ita refpondens: * Dicendum ; quód füb yrum: 1 precepto chariratis continetur , ut dilipatur n Deus ex toto corde; ad quod pertinet, ut n omnia referanrur in Deum : & ideo prace- i: of prum charitatis implere homo non poteft, nifi $ etiam omnia referantur in Deum . 4!6, Reä [; d lationis hujus fpecies communiüs quatuor affi- gnari.. Earum rma dicitur fovmalis vel actualis, que confiílit in a&tu voluntatis tam expreffo u y & fenfibili, üt homo ipfe percipiar feu reflexé li cognofcat, fe referre füa opera ad Deum:. 2da babitualis, quze (tat in relatione formali prete- jl p h rita & non revocara, ideóque moralirer faltem j : nepativé perfeverante, eoquod nihil iili con- , 1 pan trarium fiat: 3tia e(L virzualis ex pavte operantis ) Qrits qua rur(us prefüpponit relationem formalemy n j CO. Aaa "m st . 738 Dr C/.HARIT,ATE. confiflir autem vel in actibus hujus relat ïtlmfs Deum t tenuibus ac reruiffis, vel in quopiam actu alio tunc fblo inde relicto opera relationem formalem fe- ul quentia comitante & ita afficienre, ut verum fit ts m dicere, hzc opera in virtute actüs formalis pirehuna precedentis fieri, quantumvis ad illim non t dictm. refle&tamus ; ubi eodem quemqüe modo loqui m oportet, quo in Tr. de Sacram. inrentionem frin (ch 1 Vocum virtualem exponit: 4ta, virtualis ex parte ope- vi; que in intrinfeco ordine a&tüs honefti &. f& huny virtutis ad Deum confiftit ; quatenus omnis Bd n a&us hoc ipío, quód fit honeftus, ex natura f t f füa non minüs ordinatur ad Deum ; quàn «00 Deus eít omnis honeftatis fons & origo. $10,- ln m Concedi à nobis hominem teneri , ut omnia& E . fingula opera in Deuin referat relatione tum Qm&os, n habituali tum virtuali ex parte operis: 1:um m quidem ; quia homo ex diéctis tenetur aliquo- fiüm hi tles in vita omnia referre fortnaliter in Deums funs inte nunquam veró licet aliquid illi contrarium fa-. tperium cere , eámque fic retractare: 2dum autem; & i quia quoties homo deliberaté operatur, tene- ,f*ffe Ti tur operari hone(lé & debitis cum circumftan- äi&[ n [. tiis. 6:0, Malé à nonnullis confundi noftram N ï quaflionem in fronte propofitam cum hac: i d Utrüm actus humanus, ut fit ex omni parte m ümpïu bonus, debeat referri ad Deum? quia tametit H ralem : id, de quo in Tr. de A&. hum. agitur, conce- JNtüsliter d&eretur, non inde fequitur, debere id fieri ex UT imperio aut motivo charitatis; cüm prater cha- i'mnrms ritatem etiam a&tus ípei ex proprio motivo Ige lp ( e ad Deum attingat, & virtutes morales referr Mi Q eum — ! .VVDE fCHA-RïTATE.," 29 sH Deum íüa opera queant. Quare ut fecundüm Am « ! hunc fénfum propofitio habeatur equipollens, mi quaftionem ita inftitui oportet : An omnis (* aftus humanus, ur ne malus fit, fed ornni ex Lüs f parte bonus, debeat referri ad Deum propter fe dile£tum, feu ex motivo amoris benevoli? iin: m 379. IVota 1]. Catholici non pauci, pra- Jntentt fertim fchole Auguftiniang addi&ti , tamerfi a nobiscum in prec. Art. negent, omnem actio- ; hod nem humanam ex charitate five habituali five ents t actuali neceffarió effe eliciendam ; exigunt ta- L0 men, ut falrem imperetur à chatitate, five ut n; f ex motivo amoris benevoli fiat, & referatur ad o f Deum propter fe dile&um. — Ilidem veró, ut Q m fe à Novatoribus nuper reje&tis oftendant di- at d flinctos, monent 1520, non exipi à fe impe- r 1 rium aut motivum charitatis perfectee, feu de- a mum habitualis feu actualis dominans & jufti- Ta ficans intelligatur ; fed volunt (ufficere etiam quiip , imperium aut motivum chariratis propria qui- m dem, fed imperfe&tee aut initialis ; adeóque füf- jir, P ficere relationem ad Deum propter f& pracise, Ym licét non füper omnia, dile&um: 240, hanc " d m relationem (epius quidem elfe oportere forma- cun lem & actualem; fatis tamen etiam effe virtua- muld lem fimpliciter di&tam, h. e. ex parte operan- jÜ tis talem: 37/0, actionem , nec a&ualirer nec " u j u virtualiter ad Deum propter (e dile&tum rela- :] ii tam, non femper procedere ex cupiditate, nec n intrinfecus in fe & officio effe malam; cüm yat ; 1f fpectato..fine proximo & principio. elicitivo, 0 ol fla & laudabilis: fpe&tatà j Pomc fæpiusteffe hone Aaa 23 tamen À 740 Ds CHARITATE. tamen finis ultimi ratione, quà caret, volunt D y gnrqu aliquid ei deeffe, cujus cáusà nequeat fimplici- ter & ex omni parte dici bona; atque hinc ho- q':ur. Iu g p minem fine hujusmodi relatione deliberaté ope- - rantem venialiter (altem delinquere, & peccati nigi mf wefi: omiflionis fieri reum — Sed enim liceét. rmum eos forfitan difcernere queat à Baji & Quefnel- fut, ind Qqrits li partibus, minim& tamen eosinter & Janfe- ompes nium diftinguit , cujus fententiam eequé mitiga-- ttoneí tam num. 374.expofüimus. NNeque verà 2dum - ro di(criminis ratione hlc afferri poteft; cüm im etuny : (ueenm . : doeumento nullo probari queat, à Novatori- dum dfer bus illis a&tualem relationem neceffarió effe po- t u ftulatam. Quin Janfenius L. 2. de Stat. nat. lap. Prj, C.20. in eandem materiam fcribens plané con- V inguls trarium ita enuntiat: * Hoc autem cerritlimum - fum o eft in Auguflini fententia,. .. vel a&tuali ve V0 ag virtuali intentione id effe praeftandum; virtua- XX mayj lis enim intentio in a&ibus humanis idem facit; ld ha, quod actualis. ;; ]taque circa 37/um duntaxat Yeftat controverfia: ubi examinare j uvat, 1à Eïf&: fe Nm per quidem : an detur preeceptum & obligatio sgen» di femper ex imperio vel motivo charitatis F t fi ml proprie, & hinc referendi omnes omnino aCiones humanas ad Deum propter fe dile- TU ts étum ? adà autem: an Autores id afferentes H"J ftu fais diftinpuantur à Novetoribus damnatis, us ao per difcerimen ab iisdem adductum. In utro- UT que puncto refolvendo intra ftatutos limites Vteni nos continebimus; quandoquidemi vicinze ali& R quzfliones partim in'Tr. de A&. hum,; pat* IN T tim in proximo Artigulo tractantur. 310. - & Dz CnuaRiTATE, 74-l It v 380. Dico . INe actus humanus fit malus; non requiritur, ut à charitate faltem impere- &t li tur. te hi Prob. Si hoc requireretur , ergo vel da- rerur preceprum, quo homo faltem füb ve- bt T1 niali omiffionis peccato teneatur fingulas totius lt u vitee füge actiones deliberatas in fingulis, queis aQ fiunt, inftantibus fàltem virtualiter ex parte operantis referre in Deum propter fe dilectum; t t x vel omnes &finpule actiones , ut ex omni par- T.L te bonz fint , deberent refpicere motivum fal- poteli;iï tem extrinfecum charitatis proprie; urrume j N que enim Adverfarii vel intelligunt per oppo- fitum affertum, vel ex eo deducunt; fed neu- ii ii j., , t tra fequela eft vera; ergo. : l MBU - Prob. ym. p.. Preceptum referendi omnes [ j d & fingulas actiones ad Deum propter fe dile- £4. &um continetur dunraxat in preecepto affhirma- ïl -a&u' um ! f , tivo amandi Deum füper omnia; quia preter hoc maximum & primum mandatum nullum I aliud hanc relationem magis urgens affignari n poreít: fed pr&ceprum amandi Deum affirma- eu tivum per fe non obligat femper & pro fem- Jl per aut fingulis inftantibus, üt num. 378. € W 0 dicum, & per fe liquet: erpo. . Cozf. INon da- ts tur preceptum referendi formaliter vel actua- p liter, feu a&u charitaris theologicee formali; i fuas a&tiones ad Deum propter fe dile&um vel " T.4 fingulis diebus femel, vel quovis die fzpius; m J vel alternis fer& ejusdem diei inftantibus; quia tts" ( univeríim talis precepti mentio nulla habetur "d five in Scriptura (ive in Traditione; fecundüm hii poftrema aurem divifionis membra preeceprum h Aaa 3 hujus- h d N 742 Dr CHARITATE - hujusmodi in tanta varietate ac multitudine ne- G re otiorum vire humaneg videtur effe moraliter qri, bor impoffibile obfervatu, nec ab ullo Adverfario tis, ne facilé afferitur: ergo nec datur preeceprum de firem virtuali fingularum a&tionum in fingulis inftan- ( $i polilfimy tibus relatione ad Deum proptersfe dilectum; partim quia ex Adverfariorum etiam principiis tr&fpa certum eft, quód relatio virtualis ex parte ope- em ficit rantis effentialiter praefüpponat relationemfor- i t malem in aliquo inftante precedente factam, ts d hec autem per formalem dile&tionem Dei fü- 17 i per omnia fieri debeat: partim quia üàt plurí- fnplitr müm contingit, quód vel difparata fibi opera tünenun in actionibus humanis füccedant, vel opus tt oifery unum diverfo fine interpofito aut priore per lts gt diftra&tionem omi(To interrumpatür: unde al- lep Y terutrum confequi neceffum eft, üt vel quo- DOf vis die faepius vel alternis feré ejusdem diei in- frádus ftantibus formalis relatio eliciatur, quod inan- DFT tecedente falfum effe oftendebatur; autfi pro *riuy formali relatione non admittatur preceprum; L2 [17/7 neque virtualis ex praece [ ^ f n cornfequente eft illatum. - pto afferatur , qugd in lu Prob. 2d. p. A&us, qui ex motivo füo fo- 'ftï'fl'fl'f. l lo, & fejunctus ab alio motivo vel imperio eft VU ) um licitus , bonus & füpernaturalis, non deber re- Wi Ípicere motivum faltemn extrin(ecum charitatis, m f ne fit aliqua ex parte malus;- quia nullus actus D) ] ! t in individuo licitus ac bonus , multó autem Vi minüs actus fupernaturalis ex parte malus effe Ihij; ( poreft: fed ex difp. priore dantur actus, nem- ivo & (idis TFPUJFL pe fpei & timoris, qui ex folo füo moti Ti m fejun- F Á , 'DE CHARITATE. 743 hts fs/ejun&i à motivo vel imperio chatitatis funt li« o m citi, boni & fupernaturales: ergo non omnes o d actus, ne ex aliqua parte mali finr, debent re- EC fpicere motivum faltem extrinfecum charitatis. ii Conf. Sicut a&tus charitatis eft perfe&tiffimus, vie dl nobiliffimus & preeftantiffimus, fic actus timo- i ris & fpei eft perfeé£tus, prefltans & nobilis: Q p ergo ficur aétus charitatis fuam precellenciam litiett habet ex motivo fibi proprio, íic & actus ti- ente at moris & fpei ex motivis fuis fuam perfectio- nem nem pofitivam obtinent, adeóque ut fint boni j if fimplicirer & perfecti, non exigunt morivum extrinfecum charitatis. . Confequentia liquet n (nig j VU ex obíervata paritatis proportone: Antecee t piti dens autem preter Scripture teflimonia in r u Difp. yma & 3tia prolata patet ex infinitis Pa- üret trum teftimoniis, quorum quadam brevitatis gratíà duntaxat. hicerecitamus. S. Greg. Naz. n í or. 40. inquit : Zyes emim eovum, qui falutem . quu? I p uU confequumtur , claffes. effe [cio, [evvorum videlicet ; rj mevcebaviorum 9 filiorum : fi fevvus es, plagas pri j qu metue:. i mercenavius , mevcedem duntaxat [petlas fit autem fupra bos ;?Uïtvggs ac filius es,. üt patvem p veverere.. S. Greg. Nyfi. hom. 10. in Cant. ait. j ] Qui vult omues effe [alvos €9 venire ad agnitionem Iff , p w Leä veritatis , oftendis bic perfe&liffmum&g beatum sno« j 2 di dum falstis, eum dico , qui fit pev. chavitatem: DI ] T uan nonnulls frt etiam falus pev timovem , quau- i ylof do intuentes ad minas fupplicii gebeuue [epavamuy j u àmalo: funt etiam aliqui, quà propter [pemn mer- TU ZLW ! r cedis vepofitam eis , qui. pià vixevunt , fe ve& €g ex virtute gerunt , son cbaritare bouum po[fidentes y n [4 [ Aaa 4 744 Dz CHARITATB.. fcd ex/þeäïktione vemunerationis. S. Bafilius or. s. j quup (itit;| de peccaro ita loquitur: Z'demtuv autem mübi res be affeduum e[fe difevemie , quibus ad obe- uf diendum Cbriflo bomines neceffitate compelluntur , futfym fevvorum, mercenaviorum , filiorum. ut enmun U d ultionis metu . à vitüs abflinemus ; atque tum [ervi- fu f lem inducimus affe&tum : aut lucva, que ex mercede Inj proveniunt, confectantes , utilitatis noflre gratiá per- für CorO & En ficimus ea, que imperata [unt ; atque in eo merce- Sarüs. affünlamuv: aut quia boneflum efl & bo- praiel gum, quicunque cbaritate comple&timur eum , qui lts qu zobis legem dedit ; atque fic àn filiorum fovte fumus. t0n ld , Et poítea: JVeque igitur qui metu pracepta olfer- fr: ) vat , veritus penam ex. bis, que prajeripta.funt , u&ioäp bec quidem faciet , ila megliget : fed vindi- foung: | ; &am, que ob quamlibet inobedientiam | [umitur , ET f(Pà ex cquo metuendam e[fe ducet: . ideóque beatus iil qudicatur , quod mibil eovum , que facere oportebat, DLT contemuere voluevit; . :Sed neque mercenavius quid- | Udte quam eorum , que pre[cvipta [unt , prarevire volet. IE&, « . Quomodo enim fui laboris. atque opeve amevcedem tdini) ! veportabit , i ea , de quibus pa&lo convenit , rton con- TUl da fecerit?. Etenim ff velunum ex nece[fJavüs omiferit, g, anteactorum labovrem irvitum veddidit. S. Maxi- | üt lg -mus L. de Myftag. C. 24. hec de Dionyfio Cs Areopagita enuntiat: Pideles virtuti deditot ac prop, : feientiam . falutis colemtes vocabat fervos , mercena- MC vio$ , filios, tves nempe ovdiues eovum , qui [alute CACOTe donantur. — Servi enim funt. fideles, qui minarum tj t metu Doinini mandata implent : mevcenavii autemy Tefpe& qui bonorum promilJorum cupiditate alle&li cum pa- Eotim "ientia onus diei ac. aflum portagt z. il deuique Vr qu Dr CuaniTATÉ "nb (lisqn. qui neque minavum metu neque pvomi[fovum cupis üim aj ditate , [ed modo illo ac babitu, quo in bonum bo- ht di ueflianque propensd animi voluntate tendunt , à Deo nydr nunquam [opavantur , velut filius ille, ad quem di- A a &um efl : Fili ! tu fémper meeum e$ , [æä amm'q mea T tua fuut. T. Prob. utv. p. Ex contraria affertione fequun- j gm)ifr.'- tur corollaria oppidó fal(a & aliàs jam damna- ia ta. Eorum um eft: Liberum arbitrium (áine T gratiz Dei adjutorio nonnifi ad peccandum va- r amj let; quia fine gratize adjurorio juxta adverfarios hnj non haberur imperium vel motivum charitatis; uf [ fine imperio vel motivo charitatis autem nulla a&tio à peccato faltem veniali & omiffione im- n [gj n munis: fed illud corollarium in prop. 27ma m n 2dum , Necefle ett, Baji eft damnatum: ergo. (O(P infidelem in omni opere peccare; quia infide- M lis ficut Deum verum non cognofcit, fic nec — ii amare eum aut fua opera ad illum referre po- at teft, adeóque ex defe&tu hujus relationis. ne- jl ceffarió peecat: fed heec eft prop. 8va ab Alex, T; /, [ VIII. damnata: ergo. 3tium , Eum non care- j; 0 re vitio, quisquis & quoties «terna mercedis $M aut beatitudinis intuitu operatur, fi charirate caruerit: fed hoc ruríus ab eodem Pontifice in A DIO(P i prop. 15tia eft damnatum: ergo. — 4£um, pec- ;AJB yj,"'* I care eum , & fi peccator fuerit, fieri magis pece catorem , qui odio habet peccatum meré o l ( "Ld ejus curpitudinem fine ullo ad Deurn offenfum "u refpectu; quandoquidem jam ex folo defectu r legitimi finis per charitatem intenri timor eít Á venialiter peccarninofus ;. íed prius in prop. 9. j M ) Aaa $ CX - 1 746 Dz CuHARITATE, j ; Alex. VIII., pofterius Trid. Sef. 14. Cap. 4. &po m Coif. Non rejcind Seff. 6. Can. 8. damnavit: ergo. i minüs ex oppofito dogmate fequuntur contra- taxadi dictoria. Nam juxta Adver(íarios 1750 fufficit imperium charitatis dunraxat imperfectae, üt mum d num. 379. adnotatum fuit; & tamen juxta eos- tum; ( dem requiritur etiam charitas perfecta. Requi- m e '"vitur enim charitas talis, quae ómnes omnino yminte dv actiones femper referat in Deum propter fe di- lectum: fed chariras hujusmodi eft amor Dei Qp ficomm füper omnia, hic autem eft charitas perfedta: ergo 2dó, Defe&us relationis ad Deum pro- fono r prer f& dile&um eft peccatum duntaxat veniale QUi a omiffionis, àt Adverfarii afferunt; & etiam eft ii * eft peccatum mortale,*ür probatur. Namomif- f fio amoris Dei, ubi preceprum obligat, v. g. in T articulo mortis, . juxta omnes eft morrale cri- Áta g men: fed omiffio relationis eft omifTio amoris Q jl Dei; ubi praceprum obligat; quia fub amoris Á rj recepto continetur preceptum relarionis; & Büraty [ Oc femper oblipat: ergo. 37i0, Sequitur füf- rf ficere relationem virtualem , àt fupponitur; & tifem non füfficere, quia a&tualis requiritur; .cüm fittm partim , üt fuprà oftendimus; alternis feré in- v ftantibus actualem relationem de die innovari témr oporteat: partim preceprum, in quo actualis Tüttün relatio ab Adverfariis fundatur, actualem rela- Ym qej tionem éxi Qu f git ficut aftum charitat;s formalem N imperat. dsufT 381. DicoII. Autores Catholici , imperiäxm UVQS ü( charitatis ad. quemliber actum deliberatum à es, non fatis àNo- T peccato immunem po?culanc . vato- e : "DB CHARVI—TATE; 747 2 M vatoribus fe diftinguere videatur. . Probatur , :Wf NL' rejiciendo di(crimina, ab illis reddi folita. JF COW mum difcrimen eft, quód Novatores fta- 1 UR A nf tuantactionem à charitate nec ortam nec impe- fede,i ratam effe reipía peccatum & nominari pecca- jutaes tum; Catholici autem concedant quidem , ho. u minem eà actione peccare, ipíam tamen aétio- [ (mm nem in fe peccatum non effe: fedhoc inprimis Mv " i vp! eft vanum; tumquia parüm refert, utrüm aliqua m actio per fe dicatur, aut non dicatur peccatum, perf:i;;: fi conveniatur in eo, quód actione hujusmodi homo reddatur culpabilis & poená dipnus: rum um it verk; quia non minüs damnati fünt ab Alex. ViIT ,. (umt qui dixerunt , zufidelem in omrmi opeve peccare , vel VU vevera peccave eum , qui odio babet peccatum merà ob ejus tuvpitudimem & difcomvenientiam cum na- n W ortet zura vatiouali fige ulle ad Deum ojfenfum vefpettus ipuntí quàm illi qui dixerunt, Omze, quod son efl ex fide chrifliana. [upernatuvali, que per dileliouem um j opevatur , e[fé peccatum , velizteationem , quá quis deteflatur analum , 9 pvofequitur bomum , 1nevà ut yit qiurj caleflem gloriam obtincat , non e[fe vetlam uec Deo placentem. Deinde etiam falífum eft; tüm ex p ;feth Adverfariorum principiis, qui nullam-actio- nemdeliberatam in individuo indifferentem ad- n mittunt, ejusmodi tamen aétionem ad Deum oi j non rélatam nolunt faterí bonam: tum ex eo, uod ficut viriofà eft a&tio , que in turpem i finem refertur, quia repugnat praecepto nega- tivo; fic etiam peccaminofa fit aétio, quae non mpemlü' refertur ad Deum ; fiquidem detur preceptum uf endi; ii 'affxr/mativum ilac omnes actioges refer r pro- d £ Dzr CuaRITATE. 748 duinC proptei'eä quod opus tam vitietur ex. defe&tu finis praecepti , quem habere deber, quàm ex hvf sajii fine prohibito; quem debet non habere, ,cüm utrobique divinum vicletur preeceprum. dc, 2dum eít, quód Novatores dicant opera d honefta defectu relationis intrinfece vitiari ; Ca- allra Sed enim 1mó, (i la tholici autem id negent: per opera honefta intrinfecé vitiata intelligarur, m 1 ttan n actionem quoad fpeciem feu officium efle ma- lam; affingitur Novatoribus falfum, cüm hi Ea Lutherus enim Q contrarium aperté doceant. in refol. contr. Concluf. Eckianas fic ait: Quis derrini il enin dubitat , quin mevetvix tam bonum aurum ge- ffet , quàm pudica matvena , &2 tam fovimofa etiam &q sembra. babeat ?. fed won tam . beue. geflat 63 uti- fre füo zuv. Eodem imodo bona illa opera [apientie , vir- r zutumy douorum , cinn fint gratuita dona Dei , bo- lm na [unt valde; fed quia non in finem debitum refe- Jiis ( vuutur , boua faciunt , fed mon bene.. Calvin. L. 3. m prop1 ia Inft. C. 14.6.2. & 3.: Iou inficiov effe doa Deis quecunque in iicredulis appavent egregie dotes .. .. t nj Jéd quia. [copum mon ve[piciunt , quein. Dei [apien- TE tia prefcvibit : tametfi officio bonum videtur ; quod Qub Rl agunt , fine tamen pervevo peccatum cft. . Dajus L. 2. de virt. impior. poftquam Cap. 2dum (ic Iu infcripferat: Quod aliud fit diffeveve de virtutibus; (im & um de virtutum officiis, in ipfo autem Cap. te diji afferuerat: /Von itaque de officiis mibi queflia efl, lum f que aliqua ex parte poft lapfum im matura bumana rationi, veman[erunt integva , [ed de virtutibus, que etiam Üns Jinibus difliuguuntur d vitiis ; tandem , cur omnia impiorum Opera fint vera peccata, rationera * quo m&hm : dat Dg CuHaRITATE. l 749 . d dat in Cap. 4to; cujus ifta eft epigraphe: Quód qun boneflatis ojficia, cim in Deum mon veferumum , t d n10n fint virtutes fed vitia. Janfenius tandem L. 4. 'nï de Stat, nat. lapf. C . 5. 1ta (cribit: Zoza evgo bon jfuit ifla continenria, ficut 9 mon occidere , non i Ü adulterari, mi[everi paupevis, amutuum daves g 1mji bujusmodi fine fine officia bona. [unt «etiam tunc , dett quando non bene fiuut ab bominibus 2nalis: vetta den enin finis abfeutia non facit , ut ip[um officium in il fe [pe&tatum mom fit bonum. |.2do. fi per opera is« honefta intrinfecé non vitiara intelligarur ; actio- it: ( nem in individuo non effe malam, Autoresipfi a affümunt fibi aliquod falfum. | Quamvis enim j t actio quoad fpeciem fit bona, fi tamen careat nyïü | fine füo debito , hoc ipfo eft mala in individuo, it V | ut preter dicta in füperiore difcrimine patet; Dc'i)";ï" tum ex autoritate S. Augu(tini, qui L. 4. cont. n Juliaa. C. 3. ait: Quidquid boui fit ab bomine , £9 D ton propier boc fit ,. proptev quod fieri debeve vera (,JMJ B!:l fapientia pyacipit , etfi officio videatur bomum , ipfo [l ton véllo fige peccatum efl ; &-S. Thomse, qui ) 1. 2. q. 18. a. 9. in Corp. ait: *« Oportet ; quód i nf quilibet individualis a&tus habeat aliquam cir- T cumftantiam , per quam trahatur ad bonum vel y ,ïir malum, ad minus ex parte intentionis finis, Cüm enim rationis fit ordinare, actus à ratio- j Ü ne deliberativa procedens; fi non fit ad debi- tum finem ordinatus ; ex hoc ipfo repugnat üämä» j rationi, & habet rationem rnali:;, tum . ex ra- j d tione, quz inftar axiomatis recepta eft in fcho- romm lis, quod ficut bonum eft ex integra caufa , it P lu'oan malum ex quolibet defectu. L 3iium | Ds CHARITA'TE. 759 tium eft, quód Novatoresafferant, a&io. — w nemin Deum non relatam oriri ex vitiofa cu- nisdá !ad D piditate; Catholici autem id negent: fed Ca- tholici vel neganr hoc fine furndamenro, vel tite, Q ficimi illad negando nihil amplius aut minus docent; quàm. lNovatores. Prius oftenditur 1mó; allom - s fttinea Actus in individno malus non oritur nifi ex ! principio malo; cüm effe&tus caufam & actus üd t principium ex fua qualitate prodat: fed aétio qpris? in Deum non relata eft actus in individuo ma- hrefat lus, üt nuper probaturm eft: erpo oritur à prin- Va (i cipio malo feu ex vititiofa cupiditate. Zdö) m Omnis actus deliberatus in individuo habet fi- - tf nem individualiter vel bonum vel malum ; quia ^ml fine fine aliquo determinato a&tio determinata D7 [ non fit; & ficut non datur juxta A dverfarios Wt C a&us individualis indifferens, fic nec finis in- if dividualis: fed a£tus ad Deum non relatus non jüm g habet finem individualem bonum ; quia ab Ad- -Isven verfariis incufatur defectus & abfentia finis de- Qits jn| biti: ergo habet finem individualem malum. todjg, Atqui aétus refpiciens finem malum non à vir- V pr tute fed à cupiditate viriofa tantüm oriri po- Rltintur Rn teft , cüm virtutes à vitiis non femper officiis, fed finibus difcernantur : ergo. ütnes : Adverfíariorum fententia actus à charitate nec Qta in elicitus nec imperatus inhsret creature üt no(ct fini ultimo ; càüm homo fiftendo aur in ho- tin f neítate creata aut in amore proprio nec à U Deum pofitivà pergendo dicatur peccare: D fed a&tus inherens crearure üt fini ultimo * Pmbafis | ] aliunde ortum non habet quàm a cupiditate Gd vitio- C . Dz CnaniTATE. 7I 1 d vitiofa : ergo. Pofterius fequitur ex hacte- Vi nus dictis, . Vel enim Catholici negant actum k ad Deum non relotum oriri ex vitiofa cupidis EH[O, jl tate, quia quoad fubftantiam feu fpeciem &of- dv ficium manet adhuc honeftus? fed hocipíum tür m afferunt INovatores, üt patet ex dictis ad di- ür n fcrimen 2dum: vel quia abíentia finis extrinfe- n lt €i eft tantüm defectus operantis, non autem fidi operis? fed praterquam quód hec exceprio viduntt in refutatione utriusque difcriminis prioris con- victa (it falfiratis, ipíi etiam INovatores hác uripe Lutherus enim 1. c. ait : uia ( A phrafi ufi (unr. o lii 207 in finem debitum vefevuntuv , bona faciunt ,. [ed lum 7102 bene ; Calvinus autem $. 3. cit. addit: Coz- m flituit. igitur Augullinus omnes. Fabricios , Scipia- At nes €g. Catones. in illis [uis preclavis facinoribu boc peccáffe , quàd , cium fidei luce caveveut , uom ad eum " fiuem vetulevunt , ad quem veferre debuerumt ; Ba- duyti. T jus veró in Libris de virtur. impior., & Janfe- uini nius in Libb. 4. de ftatu nat. lap(, tametfi con- f n tendanr , opera impiorum &infidelium effe ve- ra & propria peccara,- tamen id non aliunde g" conantur evincere ; quàm quód homines illi a peccent omittendo finem debitum , ad quem x omnes actiones referre oportet. Vel denique quia inter. cupiditatem malam & charitatem a agnofcunt principium actionum medium ? fed- n "T0 enim (i hoc intelligatur tum de charitare five eliciente five imperante tum deactionibus indi- p r vidualibus, falfum effe apparer ex hactenus pecü?ïtï probatis: fi aurem accipiatur de charitate prae» "T J : (l cise eliciente; & de a&tjone fecundüm fpeciem qy j pe* n 4 ! 752 Dz 'CHAR;TATE. fpe&tata, verum quidem eft, non autem à No- ia ( vatorum fententia alienum; fiquidem & juxra virtudit Dern f hos ex antea relatis füfficiat, ac£tionem ex offi- cio honeftam fieri ex motivo vel imperio cha- feimi , ritatis, aut referriin Deum propter fe dilectum, meas bi: ( quin ubique aut actualis charitas aut relatio for- j li A , "n 1taalis exipatur. æ 82. Oljic. cout. ym. Preceptum cbaritatis l1. Deur. 6. & Matth. 22. propofitum eft genera- noburei le; tum quia id S. Aug. L. de perfe&. juft. hom. um id exprefsé enuntiat his verbis: G'egeralis juffo B& t eft : Diliges; €9 genevalis probibitio: INon concupi- m dj — ftes:: tum quia juxta S.'l'homam 2. 2. q. 23. & gro f 4. ad 2. Charitas fe ad a&us. zotius bumane vite dul Vitudsc per modum impevii extendit: tum quia ex di&is ) continet preceprum , omnes omnino vite P 94 actiones referendi ad Deum dilectum propter tütem: ( fé: ergo reliqua omnia preecepra implenda funt Quin ex mortivo charitatis, Couf. 1. Eccli 13. v. 18. o dicitur: Omgi vitá tud dilige Deun;. & 1. 8 pivum Cor. 16. v. 14.:: Omnia vefiva in cbavitate fiant : r ergo omnia vel ex ipfo amore vel ex ejus mo- ii tivo profluere debent; preefertim quia S. Au- A tnem uftinus L. r. de do&. Chr. C. 22. docet, Aul- W am vite noffre partem relinqui, que vacare de- Bitivm beat , &$ quafé locum dave, ut alid ve velit fvttiy Claritas preterquam -Deo. Cof. If.. Apoftolus 1. a [fä[]?grg Cor. 10. v. 31. inquit : Sive manducatis , five Chafitar bilitis , five aliquid facitis , omuia in Dei gloriam ümnem facite; & ad Coloff. 3. v. 17.:. Omue, quodcun- * u que facitis àm vevbo aut opere, ommia im nomine ( as Domiui 3 Efu Chrifli: ergo datur preceptum; n Q omuià d Drg CHARITATE.. 233 " emnia & fingula etiam omni tempore falrem. nim virtualiter referendi ad Dei gloriam ; quia S. m Bern. ferm. 3. de diverf. ad prius ait: Quidquid, p Jacimus , jubemur . facere i. gloriam Dei , & D. ecit Thomas exponens te(timonium pofterius fcri- teiibdt bit: Quidam dicunt, quód ll:oc ff confilium; fed oc nom efl verum. T E. 1. /2d /rg.; id etiam contra Ad ver(ürios o probare nimium. Nam certum eft ; quód prze- j ceptum charitatis in fcriptura propofitum exi- zib d mdit t gat amorem formalem Dei & quidem fuper m omnia dilé&ti: fi veró effet generale & obliga- 19 ret pro femper , non füfficeret initialis amor & nit charitasDei preecisé propter fe dilecti, necrelatio "Dos virtualis Quntaxat. y. 2. /V.,2. S.'Thomas enima. nim v 2. q. 23.a.4. Charitatem flatuit effe fpecialem vir- tutem : fed charitas nequit effe virtus fpecialis np J quin ejus preceptum etiam fit fpeciale & parti- culare. EK. 3. D. /4. Preceptum charitatis ne- T &v gativum eít generale, C. preceprum charitatis u affirmativum N. vel /uj2. eft generale quoad T obligationem pro femper urgentem, N. quo- i5 ad finem & perfe&ionem omnium precepto- al ? rum, C. Preceptum charitatis, quatenus ne- u gativum , non tantüm Dei odium fed omnae. i charitati divinge contrarium prohiber; & quia ( transgreffio cujuscunque precepti contraria eft chatitati ,. utpote quam deftruit vel imminuit ; ualliï; d w omnem quoque prohibet transgre(fionem: un- - qiif de fequitur preceptum charitatis negativum ;',7 [ effe penerale , & ad obíervationem precepto- re, Quatenus affirmari- j rum omnium pe;'rine Bbb vutm 4 Ds CnaniTATÉ. 734 vum eft , dici etiam poteft generale inprimis fafiy 1 ratione finis; quia, cüm teíte Apoftolo 1. ad qu i cTim. 1. v. 5. finis precepti fit. cbavitas , reliqua Vittit ( omnia preceptaex fe referuntur ad charitatem, 0 al & diverfi virtutum actus ab illis imperati to- Dami tidem fünt difpofitiones & media, qua ad cha- DI ritatem nos conducunt : deinde etiam ratione Egt li perfe&tionis tum ipfius charitatis, qua haberi kl nequit fine impletione omnium preeceptorum; W. tum praceptorum, quorum aéctus formantur lüme & quoad vim meritoriam perficiunryr à chari- it, C,p tatis.. Hoc veró feníu charitatis praeceprum Tf affirmativum non eífe generale, quód omni (urig, tempore fit eliciendus actus charitatis aut refe- Ó u renda fit actio ad Deum propter fe dilectum; QUer liquet ex füperioribus. "Ad prob. ym. D. Ge- Di5ibid neralis juffio eft: diliges, fümendo dilectionem fendm, minus proprié & pro quocunque actu bono; C. TE fj fümendo dile&tionem proprié , //4. eít juffio i ad generalis ratione finis vel perfectionis , C. ra- t milit uone obligationis N. In duplici duntaxar fenfü W d conceffo affertam à S. Augu(tino fententiam pa- 'd!Iimum 1 tet ex contextu. 1mus enitn apparet in verbis ttum ) proximé fubje&is: Ude breviter Paulus. quo- lts dam loco utrumque complexus eft. : Probibitio emim [atis Q ef: iNolite couformari. buic [eeculos 3uffo autem: 0mnim Jed venovamini in wovitate mentis vefIre : illud per- Wer (e. zinet ad won concupifcere , boc ad diligeves illud ad Cemls te contigentiam, boc ad juflitiam; illud ad declinan- "titr dum à talo, boc ad faciendum bonum, adus au- R'0my tem in verbis immediaré preemiffis : Dominus ; i qui verbum con[umans &9. bveviaus feeit: [uper ter- YATÀS F - Dr CHARITATE. 733 "ii vamy in duobus preceptis dixit legem prophetás- o i que pendeves. ut intelligeremus , quidquid aliud di- . T vinitus preceptum efl , in bis duobus babere fuieim, hurtit &2 ad bec duo e[Je veferendum :. Diliges Dominum ytit Deum tuum ex toto corde tuo &c. £ diliges proxi- d mum tuum tauquain te ipfum. - u ( f idquid evgo Dei h lege probibemur , eg & uidquid jubemur faceve, ad E u ( ov boc probibemur eg' jubemur , ut duo ifla complea- :epwrurc; 7u5$. "d 2d. D.. Charitas ad actus totius vitze Ormdt humaneg extenditfe permodum imperii habitua- rió lis , C. per modum imperii aétualis , fu/4. ex v neceffitate finis proprii, & quando apit. ipfa j of charitas, C. ex neceflitate finis alieni, & quan- s do agunt virtutes alie , N. — Patet folutio ex d univerfali principio & exemplo , quod D. 'T'ho- "A mas ibidem fue fententice ita preeftruit: j Di- uftt cendum, quod virtus vel ars, ad quam perti- don net finis ultimus ; imperar virtutibus vel arti- ef; ;'ui:; bus, ad quas pertinent alii fines fecundarii ; fic- is Ut ut militaris imperat equeftri ; üt 1. Eth, dici-- u tur: & ideo , quia charitas habet pro objecto nj ultimum finem humane vite , fc. beatitudinem jn d &ternam, ideo exrendit fe ad actus totius vitee ulit f humang &c., 744 5:. D. Preceptum chari- hii tatis continet preceptum referendi f(emper & "T d omni momento actiones omnes ad Deur pro- ] le / prer fe dilectum ; N. referendi aliquando & T. certis remporibus, quando fcilicet preeceprum 1 charitatis affirmativum urget amorem Dei fü- Qdusiu- per omnia elicere, C. DWM!I A4d Conf. I.&. IN. Conf. Hancenim non evin- Á W Ll cit imprirnis textus prior; tum quia in eodexp L bba le Dzr CHAnRITATE. 456 additur : & izvoca illum in [alute tua ; quin ta- m a ficitisd men ex hoc monito erui poffit , nihil agendum nifi orandum, & omnem actionem preeter ora- j neli quDr tionem eífe peccatum: tum quia hic amot Dei & invocatio prefcribuntur tanquam media coligta um á contra folicitationem à Principibus factam; quae t ficut non femper & quemliber infeftat, fic nec jf medium illi oppofitum femper in ufu effe ne- ceffe eft. Deinde nec textus pofterior ; rum nfen uia fenfuseft: Non in contentione, non cum Ünie$, Dutir ambitione & fchifmare , quod aliàs Apoftolus j in eadem ep. monuerat, fed cum charitate Chri- ftiana. vel manfüetudine facite : tum quia , fi la f L :m;quay charitas etiam proprié accipiatur, monet in t.2] charitate habituali feu ftatu gratiee effe facien- g dum, cüm fimiliter habitum virtutis intellexe- tD rit, ubi veríü preecedenti dixerat: ffafe 29 fidu: Ttori tum quia , fi de charitate actuali etiam accipia- tur , confilium hoc monito continetur; non D] ifg Mpoftum autem preceptum. Denique nec teítimonium UA Auguflini; quia ,. cüm hoc agat de fruitione creaturae, prohiber duntaxat finem ultimum in Ümnis f creaturis ponendum, non autem earum ufüm; lr v de quo vide dicta num. 377. mgmms : A Ad Couf. L. Y« IN. Con[.. Quamvis enim in utroque textu admittatur praceptum fecundüm Ws FUi teftimonia D. Bernardi & Thomee; illud tamen l intelligi non debet de relatione operum & Deum ex amore benevolentie, nec de relatio- ne actuali aut virtuali ex parte operantis. Con- fllhffe[ l LE ftat id ex fenfü utriusque textüs duplici; nega- tivo nempe & affirmativo. iNegativus quidem imi Dzr CnanrrATE. 757 1tpk fenfüs hic eft: Cavete omnino , ne quid ;qi ( faciatis divine plorie' adverfüm, aut fcandalum s comeftione -idolorhytorum vel alia re detis; al quo Deus vituperetur; qui fenfüs ex contextut g colligitur, cüm Paulus v. 28. praemittat: $72uis auiem dixevit : boc immmolatum efl idols : molite um t i manducave pvoptev illum, qui indicavit , &9 pvo- pier con[cientiam ; & v.32. (übjungat : Szge of- ude jor t fenfione eflote Sfudeis e? Gentibuses Ecclefie Det. Unde S. Chryf. hom. 2. in 1. ad Cor. 10. ait : U? muà Apolku Deus per omnia glovificetur ,. fine offenfione eflote Sludetis g. Gemtibuss boc efl , uon detis alicui an- a( qui; fam: frater enim offeuditur , eg Grecus (amilitev m 7e tauquam belluonem ivridelit &gc., S. Auguft. 1([: [ enarr. 2.in Pfal. 34. inquit: Zo£4 die Deum lau- indle dave quis durat ?. [uggevo vemedium , unide totá die laudes Deum, fivis . .. Difcedis, ut veficiavis ?. tt0l£ "T ii inebviari 9 laudafli Deum : difcedis, ut dormias? t0li fuvgere ad male faciendum , & laudaflà Deum: n d W negotium agis ?. noli fraudem facere , &2 laudafts ! Deum. Affirmativus autem fenfüs eft ifle: fnii timir Omnia fiant ordinaté & fint talia , unde Deus laudari valeat & ejus gloria promoveri; quem ynu infinuat S. Aug. in enarr. Pfal. 146. ita fcribens: Cümmanducaseg bibisyp[alleyson intermi[cendo [ono- T vum [uavitates ad aures aptas, fed modeffé g frugali- (gcuuczï f [ tereg tempevanter manducando acbilendos quia boc j dicit AApoflolus : frve manducatis five bibitisezc. Uni- Jeruw? j e S.'Thomas, cüm priora Auguftini verbare- tuliffet Lect. 7. in . ad Cor. ro. , fibi objicit: j; U Contra: evgo nullus a&us of indiffevens.. Re[pon- ntelli- w; Illfg' dto , inquit ; Relatio bec in gloriam Dei $ Bbb s gitur" zsqu'ï Dr CuaniTATE. | 758 itur vel ia a&u vel in aptitudiue vefevendi s ,que |dm ] z0n [olàm efl in bonis , fed etiam in indiffeventilus. Deun; Simili modo fen(íus textüs 2di negativus eft: ! j INon propter Simonem , non propter Moyfen, Áitae r non propter Angelos Novantium , de quibus foliop ibid. C. 2. locutus erat Apoftolus, fed propter Titem Chriftum ejusque ploriam facite , üt "T'heod. uj & 'Theophy!. apud Corn. à Lapide exponunt. Aicipn Hinc S. 'Thom. Le&. 5. in hunc locum ait: Di- Ániti cendum e[t, quüd non efl nece[Javium; quod ommiavefe- tut vautur i2 Deum a&u, fed babitu. — Qui enim fa- zdöneg cit coutra gloriam Dei ?. pracepta ejus , facit con- dis i zYa boc preceptum: venialiter autem peccans ton ij Jjacit coutva. boc preceptum . fimpliciter. .. Ytem af- fitm firmativus fenfus eft : omnia veftra opera ralia Puidos fint , que cedere poffint in gloriam Chrifti; Cf Chriftüsque fit vite veftre & actionum finis T n ultimus, licet is fingulisactionibus non attinga- DI tur, üt D. Francifc. Salefius allatam nuper D. Jl p Thomee fententiam exponens L. 12. de Amore üntia Dei C. 8. oftendit hàc declaratione. ZZec verba 1«?(' Tto "dpofloli, ut dicit Do&or "4ngelicus ea explicaus, hr D funt. in [ufficienti ufu &$ praxi , quando nos po[fi- LE demus. babitum [an&iffüne chbavitatis ; per quem QUj licet non babeamus expve[Jam $9. a&ivam intentio- &lcd zem faciendi , quidquid facimus , propter Deum; fidi, babemus tamen implicitó couteutam m umione 9. lr Communione , quam cum Deo babemus , per quam Qj Q onmne botum, quod facere po[fumus, unà nobiscum dedicatum efl diviti bonitati, (eterum a&tua- em vel virtualem relationem fuaderi hic dun- ufy "Ut taXat, patet luculentius ex textu pofteriori, cum m E Dz CHaARITATE. 759 'endi:,jrz cum juxta omnes füfficiat, opera referri ad j j ..... ] Deum, fine refpectu ad Chriftum. us d .383. Jufl. Ss. Patres efficaciter pro. necef- t Mors fitate relationis rejectee pugnant. Nam 1imó dl folis operibus ex charitate factis concedunt bo- " d ! ' niratem ; fic Aug. enarr. a.in Pf 77.ait: Ea Q T quippe fola opeva boua dicenda [unt , que fiuut pev expocu:' diletionem Dei ; & Bern. ferm. 1. inOétav. Paích. i "Ambitionem vanitatis virtus chavitatis excludet , 011172'1&!:'.:" que [ola caffificat ammum, [ola puvgat antentionem. T 2dó negantbonitatem operibus íine charitate fa- q. €tis; ür Aug. L.de gr. & lib arb. C. 18. QuiZ- UF quid fe putavevit bomo faceve beue , [i fiat fine cha- [tnt vitate, nullo qmodo fit leue; &L.degr.Chr.C. 26. 1 0 Quidautem bori faceremus, nifi diligeremus ? Item )( l Chryf. hom. 19.in ep.ad Hebr. Charztatem opti-. num ? emum amovis gemus intev mos [anciamus , quando n d uibil eft boni £. bonefli , quin ovtum ex ea ducat. D* 5tió preeceptum de relatione operum ad Deum duin jnf enuntiant; ita Aug. L. r. de doct. Chr. C. 22. D " j LHec vegula dile&lioms divinitus conflituta efl : .Di- | !Ilm ^M liges Deum ex toto cordeggc., ut ommnes cogitatzo- T ne$ tuas C9" omuem vitam ac intelledum 12 illum p L coyferas , à quo babes ea ipfa , que confevs; & JJ n Caleftin. in ep. ad Gall. Epifcop. C. 8. Ornnia u Jludia , omnia opera ac merita [antlorum ad Det 1 gloriam vefevenda funt. at opera relatione hujus- modi carentia declarant virtutes falfas & pecca- v jl er P ta; fic enim Aug.L. 5. deCiv. C. 12.. /Veque ve- n j va efl virtus , vift que ad eum finem teudit , uli eft l i bouum bominis , quo melius non efl ; & L. 4. cont. Jul.C. 3. füp.cit. Qui d quid Loni fit ab bomitie. 9 $2012 Bbb 4 ii 760 j Dzr CnhanitfATE. aon propter boc fit , propter quod fievi delere vera pi fapientia precipit , etfi officio videatur effe bonum, p!a' qui ipfo non ve&fo fine peccatum efl ; hunc autem fi- "m qutta nem effe Zozum ctermun , creatorem vel gloriam Dei tum ibidem tum alibi exponitur. Conf. L. f vit) S. Thomas tum num. 378. & 382. laudatustum phrin, aliis in locis apert& docer dari preceprum re- - R; ferendi omnia opera ad Deum ex motivo vel RC C imperio charitatis: fed hoc malé exponitur five k de relatione habituali, five de praccepto affir- tperio mativo fpeciali & à charitatis obligatione indi- excelan fliacto: rmum quidem ; quia D. Thom. q.1. Ve nztr de charit. a. 1 1. ad 2. ait: Omzia a&hu. veferre in c ff Deumnon eft po[fibilein bac vita ; fed quüdomuia vir- prend zute Yefevantur in Deum, boc pertinet ad pevfetlionem t ebavitatis , ad quam ommues tenentur ; &ibid. ad 3. hm g refpondet: Unde bebitualitev veferte. in Deun fihm»y uon cadit [ub precepto, [ed vivtualitey vefevre ommnia etplix 3n Deum cadit fub precepto ehavitatis; cum boe ld zibil aliud fi , quàm babere Deum ultimum fiuemn : um oj 2dum veró; tum quia S. Do&or loquitur de tifi: ( precepto charitatis & precepto referendi wl omnia ad Deum tanquam de preeceptis duobus: T tum quia licet preecepta cbaritatis & relationis Bl dicantur ab eodem affirmativa, pofterius ta- Ri men obuniverf(aliratemactionum eequivalet ne- ! QHUm gativo & fic pro femper obligat : tum quia; C cüm 1. 2.9. 100. a. 0. in Corp. dixiffet: 7s boc m D fracepto; bonora patvem , uou includitur , quó | t bonovetur patev ex charitate ; fübjangit: Qui bo- Ti worat patvem , licet son babeat cbavitates, non ef- u L " Jicitug tvansgve[for- äujus precepti , etfi fit t gït - Dr CnuaniTATE. 761 lh preffor pracepti, quod efl de a&iu. chavitatis ; pro- d | | pter quam transgveffionem mevetur peuam, . Evgo. at | Conf. 1. Homini nunquam licet in bono ali- du ^ j [ quo creato conftituere finem ultimum: fed ni- ( íi virtualiter faltem referat actionem ad Dei nj gloriam, in bono creato conftituit finem ulti- -I i Aünt mum: cüm juxta Aug.L. 4. cont. Jul. C. 3. fize Xv amove creatovis nullus bene utatur cveaturis : ergo. Yi &.ad /4rg. IN. Aff. Ad prob. 1mari D. Solis operibus ex charitate factis tribuunt bonitatem epzoai:» o t excellentem & fümmata, C. qualemcunque fi- ve naturalem five fupernaturalem, N. — Ratio " cur fancti Patres fola charitatis opera appellent hi per excellentiam bona , petitur ex Apoftolo 1. i ad Cor. 15. v. 3. dicente: $; charizatem uon ba- i buero, vibil mibi prodefl . fcilicet quautum ad me- n ritum vite eterue, üt in hunclocumS. Thom. ml nl explicat ; & v. 13. addente: Major autem borum um &ft cbavitas. Hunc veró fenfüm effe teftimonio- rum allatorum , oftendunt de 1mo verba prie- L miffa: Credenti i2 eum ; q ui juflificat impium , de- 'äü»l putatur fides ad juflitiam , ut deiude fides pey dile- h s di &ionem incipiat operavi: ea quippe [ola opera bo- D MM 14 &c. ; de 2do autem ratio, cüm caítificari vel [' j lct purgari non modo dicatur, quod ex malo fit j bonum; fed etiam, quod ex bono melius effi- o citur. . ,4d adam D. Operibus fine charirate "u tam proprié quàm improprié accepta factis né- gant &c., C. operibus fine charitate proprià , V j tantüm accepta factis, fubd. negant bonitatera j j perfe&lam, fecundüm quam athus efl mevitorius, tD J j Th. ina. Di&. 4t q. 1. 2.2. ad 2, ait, T. fimpli- j: [ Bbb 5 od " 762 Dr CHARITATE. ter omnem, N. Priorem fenfüm convenire fim r Quemy textui 1o Augutftini fatis declarant verba ibid, C. 17. premiffa: ;44 Covimtbios autem dicit: umen. (i: d& emtia ve[tra cum chavitate fraut ; [atis offendit etiam ipfas covveptiones , quas a[pevas €g amavas [entiunt eti, Qiong qui covvipiuntur, cum cbavitate e[[e faciendas: po- fteriorem autem 2do textui prodit fübjecta fen- imoreí tentia: FErfi enim Dei mandatum videtur. aliquan- figue n do 11on à diligentibus [ed à timentibus fievi ; tamen lpl ubi uon eft dile&io, nullum opus bouun imputatur. Optim It i Utrumque fenfum applicari poffe verbis Chry- foflomi tum ratio tum alia ejusteftimonia hom., tilm,. 4famy, 67. ad pop. Antioch. & ferm. in illud ad Phil. 5. JNon babens meam juflitiamm probant. — Preeterea Cirenna Ts illud //ze cbavitate à Patribus non nunquam ufur- patur contrarió, aut emphaticé , quo etiam Gd modo Greg. hom. 15. in Evang. dixit : /Vec Mllq opus bonum eff aliquod fine caflitate , aut alii de :heologi tàm fe| humilitate locuti funt. /24 372a:] D. Enuntiant bona omnia opera effe referenda ad Deum, h.e. -Quat lm «c Deo tanquam autori tribuenda & ad(cribenda ; C. h. e. ad Deum tanquam finem dirigenda; mn&io tadr Jfitd. formaliter vel virtualiter ex parte operan- tis & quideém ex charitatis motivo, IN. habitua- Ri liter vel virtualiter ex parte operis, C. Priori Qu fenfu accipienda Cele(tini verba docent tum Ávf qua ftatim fübjiciuntur : quia memo ci aliund Vs placet , nifi ex eo, quod ipfe donaverit ; tum ufür- d p patib aliorum etiam Patrum, qualis eft illa; Qüds l Profperi in Refp. ad Capit. Gall. ad obj. 15tam: lt inf Lona ad largitorem cooperatorémque bonorum, ma- DA la autem ad voluntaviam vationalis creature uequi- W & dium Dr CuaniraTE. 763 COv tiom vefevenda funt. — Pofteriori autem fenfu verbai quamvis Auguftinum accipiendum dicamus, , ramen inprimis nihil decernit de modo referen- UBUII ldïf, ii tà di: deinde nec motivum chariratis proprium Jl M exigit ; cüm toto illo cap. commendans dile- !l lj h &tionem loquatur de dilectione concupifcentiae, e i amore fpei & eo, quo frui Deo, cupimus: de- b ii nique nec illam praícribit vegulam , quà homo i, i j fiumpliciter bonus aut non malus fjat, ífed quà optimus; undeait: Zunc quippe efl optumus bo- inuti dist so, cum totá [uá vitd pergit i incommutalilem vitam , €7 toto affetu inbevet ill. — Poftremó ad TA alb 4tamy1.D.Opera relarione hujusmodi contrarié carentia declarat peccata & virtutes falfas,C.ope- Dretet ra relatione hujusmodi meré nepative« carentia )uamufc» J eii declarat peccata , NN. declarat falías virtutes, fu£d. quaténus non funt verez virtutes in fenfü yi: A quit theologico & more Chriftiano nec utiles ad v&- ram felicitatem confequendam feu meritorie, F T. quatenus nequidem intra latírudinem virtu- )ul bj: tum acquifirarum fünt virtutes vere ; N. Di- f ftinctio prior infinuatur à D. 'Thoma 2.2.q.23. üngo d d a. 7.ad 1. dicente: ** ACtus alicujus charitate ca- rentis , cüm facir aliquid in ordineadid ; per abmä 7 ï.h Pr* quod charitate caret, femper eft malus , ficut Auguftinus dicit in 4to contra Julianum , quód g actus infidelis, in quantum eft infidelis femper j n eft peccatum; etiamfi nudum operiat vel quid- gnP quid aliud hujusmodi faciat, ordinans ad finem ; di fus infidelitatis.,, Oftenditur veró etiam ex u ipfo Auguftino ; tum quia ibid. fübjungit: * Bo- m num eít , ut fübveniatur homini periclitanti; pra- ) Ed Dx—: CHARI TATE. 764 prefertím innocenti; fed ille; qui hoc facit, fi Ái & Thot amando gloriam hominum meois quàm Dei facit; non bene bonum facit, quia non bonus propri facir, quod non bona voluntate facit: abfit enim, Qui ut fit vel dicatur voluntas bona, qua in aliis & in vel[in feipfa, non in Domino gloriatur. ;;Pofte- þjflhllä'ü rior rurfus infinuatur à D. Th. 1.2. q.65. a.2. pl ubi diftinguir inter virtutes morales acquifitas qeíüb & infüfas, & has vocat perfetlas €g fimpliciter s & ve dicendas , quia bene ordinant bominem ad finem ul- dm j zimum fanpliciter; las veró fecundum quid vir- preter zutes, mon autetn fimplicitev , cinn ordinemt. bomi- T0 dii, n gem bene ve[pettu finis ultimi in aliquo geneve; um autem ve[pettu frns ultimi fimpliciter , h. e. ütibi- E tüdem dem explicat, i2 ordine ad fiuem [upernaturalem. ÍItem declaratur à $. Auguftino L. 4. cont. Ju- hia n. C. 3., ubi dicit: i ad confequendam veram 3- bj j ( titudimem , quam nobis fides per Chriftum pro- «unl snittit , mibil pvofunt. bomini vavtutes 5 mon. [unt MT vere virtutes; qui poftea referensex Ciceronis &) (ui L. 2». de Invent. definitionem virtutis, virzus &Chrit efl babitus natuve , snodo £ vatioui con[entaneus , &t pr fübjungit: fed quid fir con[emtameum liberande ac VA f beatificande natuve movtalium, ne[cierunt.. Cee- m n terüm obje&tio heec minüs opportuna videtur p ad noftram affertionem oppugnandam ; qu i Qp praecipu? negamus peccatum effe actionem vir- Vftre tutis infufze five moralis five theologicee à cha- trtrim ritate non imperatám ; tum quia Aupuftinus lo loquitur de ac&tionibus infidelium naturalitet ttrei tantüm honeftis: tum quia mentionem non fa- Qànq eit charitatis in fenfü proprie acceptse. F'lm'&: n 4dà Dg CuaRITATE. 765 i (l 7dd Corf. 1. . IN. qm. A d prob. ymep. 9. 1. D. m ]i 3 ( n S. Thormasl,c. rejicit relationem habitualem im- proprié acceptam, C. acceptam proprie, iN. itern Quid hic loci per habitualem relationem S. Do- u &tor intelligat, exponit ibid. his verbis: /7a- Ti litualiter enim vefert n Deum , $9 qui mibil , uec of aliquid a&ualiter intendit, àz dormiens; quze uti- [ U i que füb pracepto non cadir, fed impropria eft nyit j ac divería ab ea, quam num. 378. deícripfimus, n cüm iíla, quatenus relationem formalem Jj W preteritam connotat, afficiatur precepto affir- t u mativo, quatenus períeverantiam nepativam n dicit, negativo charitatis precepto fuübjacere hod poffi. . & 2. D. Idem exigit relationem vir- ! n tualem pro femper eamque fübjicit precepto [ charitatis negativo, . exigit aliquando, & hn at fubjicit precepto chariratis affirmativo ; C dj Quandoquidem D. Thomas in Refp. ad 3tium )j D dicit, referre virtualiter omuia in Deumn nibil aliud C effe , quam babere Deum ultimum finern, alibi fatis J yS, ln declarat preceptum hujus relarionis non obli- Á 1j gare pro femper, cüm in 2. dift, 41. q. 1.a.2. ntii ad 4. fcribat: ** Non oportet , ur actus infide- It lium, quiin finem illum non eft ordinatus, (em- per fit peccatum; fed folüm pro tempore illo, if in quo tenentur actum fuum in finem-ultimum at referre.;, 74d 2de p. prob. vm. N. 4fJ. Con- q Ü trarium D. Th. in ». Dift. 40. a 5. ad 6.apertà docet: * Siqueratur, quando oporteat actum yi T referre in finem ultimum, hoc nihil aliud eft; quàm quzrere, quando oporteat habitum cha- a e ha- ritatis exire in actum; quia quaadocunqu ") bitug E ii 766' Dg CnaniTATE dm j bitus cháritatis in actum exit, fit ordinatio to- tius hominis in finem ultimum,; & per confe- p quens omnium eorum, que in ipfum ordinan- porus turüt bona fibi., Unde fimiliterad 247 V. 4/ ; diqisi quia cüm ex proximée dictis fit idem chariratis fenun, preceptum, quo Deum tenemur diligere (ü Onflor Ál per omnia, & quo tenemur omnia in ipfüm tanquam in ultimum finem referre; ficut pra- Mdstin cepturm chariratis obligat rantüm certis tempo- ftop ilimir ribus & non femper ad diligendum füper om- nia Deum, fic & cerris duntaxat temporibus pri t lm nec femper ad referendum omniain Deum ob- ligat. "d 3t. Y "Texrum laudatum nobis mi- hf Üptt r nimeé repugnare; tum quia particula e//7non fit affirmantis, eum, qui patrem honorat, femper, D Dar & in omni cafü, dum id fine relatione in Deum rma;ion facir, effe tranfgrefforem pracepti de actu cha- BU ritatis; fed folüm eft concedentis, eum aliquan- l"El' pei do hujus preecepti effe transpgreffiorem, fi nem- ftio « i te ( petempore eodem obligat praeceprum de aman- do Deo, quo obligat aliud de honorando paren- Ui« 4 te: tum quiaS. Thomas feipfum diferre explicat, Ui dum ibid.ad »dum fic reípondet: , Dicendum; 5rgl'uionis quód íüb precepto charitatis conrinetur, ut n u diligatur Deus ex roto corde , ad quod per- Gteins tinet, ut omnia referantur in Deum;: & ideo D praceptum charitatis im plere homo noa poteft; ferg, nifi etiam omnia referantur in Deum. Sic er- tine 20, qui honórat parentes, renetur ex charitate tdüm onorare, non ex vi hujus pracepti, quod eft ER m f bonora pavenutes ; fed ex vi hujus pracepti dil- ges Dominum Deum tuuimn ex £oto corde zu0: DT cum * Dz CaHaniTATE. 767; lii cüm iffa (int duo pracepta affirmativa no n Ob-,- t t ligantia ad femper, poffunt pro diver(is tem- ortis l poribus obligare ; & ita poteft continpere, quód d.l M Ü | hr aliquis inplens preceptum de honoratione pa- rentum, non tunc transgreditur praceptum omilTione modi char:tatis. , iliger:*v;ï n "d Conf. II g. N. m. Hujus falfiras 1móà N fcira patet in actibus füpernaturalibus fpei & amo- ts ris propriee falutis, qui Deum tanquam finem fipr ultimum attingunt, quamvis ex charitate pro- 3mpcf;:' ri talinon imperentur; àt num. 342. eft oiten- [autt um: 2dó in aétibus etiam moraliter tantüm nobit honeftis, utpote qui virtualiter faltem ex parte zrþm:i operis referuntur ad Deum; quod expofitio- t nes Patrum & Angelici num. priori ad con- i Dd firmationis poftreme refpon(ionem allatze fatis i convincunt: quin 3tió vel inipfisactibus venia- n liter peccaminofis pater, urpote qui nequidem m fruitio creaturae aut creaturam pro fine ultimo habere dicendi fünt. d Sic enim S. Bonavent. in 2. Dift. 42. a. 2. q. 1. loquitur: « Adillud, quod "] d objicitur; quód amor venialis peccati eft amoc fruitionis, Jicendum.quód falfüm eft, fecun- j g düm quod frui accipitur proprié, videlicet quie(- n:( cere in aliquo tanquam in fine ultirho. ;, S. T h. yi TO autem, ubi in 4. Dift. 3 r. q. 2. a. 3. ad 3. affe- ruerat, quód utens matrimonio propter dele- g |» &ationem peccet venialiter, fübjungit:,, Di-. "] cendum, quod quamvis delectationem non re- Qd ferat actu in Deum, tamen non ponit in eaul- qu timum finem: & ideo non oportet, quàd crea- ü L turà fruatur; fed utitur creaturà propter fe, fe 1 an. Ü 768 Ds CnaniTATE. autem habitualiter propter Deum. ;, Unde pa- A tet, utrumque cónvenire in eo , quód negent ne n peccatum veniale effe fruitionem creaturae aut optris. ejus pro fine ultimo ufurpationem; quamvis demqi differant in hoc, quód prior peccatum iítud dub nolit dici fruitionem nec ufum, fed abufíum; ris: f pofterior autem ufüm dici poffe tum loco nu- Cinist per citato rum q. 7. de malo a. 10. ad 4. con- tiiqu rendat. - 74d prob. y. S. Auguítinum, üt pauló Oti fuprà oftendimus, loqui hic. de bonitate me- finihih ritoria & urili ad falutem; unde continuo fub- IT jungit: Zoc ergo amove opus ef , ut. bomum beati- bii, ficum fit; & pauló anté pramiferat: Qoniam prá [altem concedis opera iufidelium, que tibi eorum li, q videntur effe boua, non 1amen eos ad. [aluteim [empi- tfeln zernam regnumque perducere:: [citonos illud bomum lts ominum dicere, illam. bonam. voluntatem , illud Teleram opus bogum , fie Dei gratia, que datur per unum &tripfe enediatorem. Dei &$. bominum . uemini po[f con- Datiter fervri, per quod [olum bomo potefl ad eteruum Dei tD E douum vegnumque perduci, Am r 384. Olforva. Exceptiones pracipuae, qua contra aíIertionem 2dam fieri ab adverfariisfo- W gk pf lent, refutatze jam (unt in ipía thefeos proba- qum j tione, quam in diffolvendis eorum difcrimini- liS. 1 büs pofüimus. Cüm tamen illorum nonnulli Ti*5 Q maxime difcrimini primo inhereant,& hinc con- tra probationem poftremam ex parirate actüs in il finemturpem,v.p.eleemofynze ad vanamgloriam Dung relatae cum eodemactu ad Deum non relatee de- fità s fumpram varias difparitates & rationes profe- ramus. t i rant ; reftat ut iis;demjbrevirer adhucoccur. ii Dicunt / Dr CHARITATE. 263 U n']x E Dicunt ifaque imó, relationem eleemofy- o nze in gloriam Dei, no n E URTI | efTe preeceptum ipfius operis , fed tantüm operantis ; relarionem ejus- ; Qu m i dem autem in gloriam vanam, effe finem. pro- hibitum non folius operantis, fed ipfius ope- ] d n ris: fed contra eft; quód eleemofyna per fe du minüs tendit in vanam, quàm divinam ploriam; adeóque vana gloria mulió minüs eft &inis hujus u Qiti operis ex fe boni, quàm fit gloria Dei: ergo fi nihilominus in uno cafü non folüm operans (inyo d uml fed & opus vitiatur per exceffum finis prohi- biti; etiam in altero cafü ipfumopus vitiabitur d per defectum finis precepti, 245, Eleemofy- ) L diant nam , quando refertur in finem honeflum, ha- m p Lere totum id, quod requiritur ad actum in- 1 trinfecà moraliter bonum, licàt ulteriüs non TO referatur in gloriam Dei, quze rantüm eft finis n extrinfecus eleemofyng: fed contra eft; quód !T pariter eleemofyna ad finem honeftum relata Ifil/! i n habeat omne, quod ad attum intrinfec? hone- ftum requiritur , licét fimul referatur ad finem a u vane glorim , qui finis magis extrinfecus eft «tl eleemofynze, quàm ploria divina, utpote ad 0s o quam illa ex intrinfeca füa honeftate eft referi- d bilis...3/30, quód vana ploria-fit caufa eleemofy- ; 00f ng; omiílfio autem relationis in Deum non fit ;xhlüc' ilius caufa: fed contraeft; quàd juxta Adver- jo ld farios relatio in Deum fub obligatione peccati n venialis debeat effe caufa eleemo(yne, ficur " vana gloria füb obligatione peccati. debet non ii effe illius cah(a; cur ergo vitiatur eleemofyna gt «X fine prolibito, in quem refertur per ex- [ Cecc cglï'umi 778 . DBVV CHARiTArz. : ceffum, & non vitietu r ex privatione finispra- cir;um mi, d cepti, in quem per defe&um non refertur? fi fort& dicas, non effe eleemofynze . prece- ptum, ut feipfam referat in Deum, fed ope- ranti: Edeo, neque eleemofynz effe prohibi- i tum , ut feipíam referat ad finem vanz glorig, D fed tantüm operanti, utpote qui folus fubje- étum legis effe poteft; ac proinde maner pari- tas. Preterea cüm juxta Adverfarios non re« 2g,,h ferens actionem ad Deum fiftat in creatura tan- - ! p quam fine proximo, amor creaturee erit etiam ff caufa corrumpens ip(am actionem , ficut amor n Dei eft cauía dignificans actionem ad Deum * hr relatam. 470 fiquod mancipium pingat imagi- rtterc nem elegantem ; eámque domino infcio & in- "T vito vendat , peccat quidem: fed pictura ipfa lj non vitiatur: ergo fimiliter fiquis eleemofynam näbus $ $ faciat, eámque non referat in Deum, eleemo- 107 (oy fyna in fe manebit bona, quamvis homo illam do ita in Deum non referendo peccet, fed contraeft; ühum, quia fi mancipio pracipiatur füb peccato, ut w COnE a&um pingendi in utilitatem domini referat; OSque a&tus pingendi eft peccaminofüs, non per fe ip(üm , fed quatenus non refertur in finem füb. hac Wt peccato preceprum: fi veró id mancipio non Pottda pracipiatur , exemplum ad rem non fpeciat; Wrtm, cüm mancipium etíam tunc non peccet pingen- e E do aut pi£juram vendendo infcio domino. QUi r porro allatà paritas vim probandi habeat ; facit apertum difcrimen, quod inter bonitarem pi* d éture & actionis honeftatem int&rcedit; qua- m rum llaab arte naturam imirante;hac ab objecto» Qüim 1 circutm- w L Dz CnARiTATE. 771 g H 9 circumftantiis ac fine 1f u " regulis'morum confgr- [l It mi , defümenda exft. hA ARTICULUS II ) jc ng n n alus Dumanus, ur. fit mevitorius, debeat e[fé vel elicitus vel amperatus à chavitateg: - (l u u r 385- Ors. Ex haétenus diíputatis liquet, j t non folam charitatem efle meriti ca- ( pacem ex eo capite, quód relique actiones hu- ; Cfi[ V tnane fineprincipio vel imperio charitatis fatae (ctti fint vitiofie ; nullique dentur actus (üpernatura- T les virtutum (ive moralium five theologicarum, 'ngäï :C pr&ter charitatem ; ficut enim ifta principia fal- iciid ía & rejecta oftendimus, ífic & corollarium iun! hajusmodi damnatum novimus in propofitio- m nibus 55.& 56ra Quefnelli enuntiantis, Deum m 907 covomave gec vemuneravà mifi chavitatem. lu hot? alio itaquefenfu accipimus quaflionem propo- j cii fitam, quee etiamnum inter Catholicos (àlvà fi- pe&Cm de controvertitur. Convenit enim inter ple- Til rosque eorum 1mÓ,' quóàd actus etiam infide- non p lium maruraliter. tantüm -honefli fxpius im nf hac vita obtineant à Deo retributionem teme- ! Jl Yif poralem: 2dó, quód actus quicun que pecca- g torum füpernaturales etiam ante juftificationem £t plf eliciti de congruo mereantur pratiam : 3tió, d j p quód actus juftorum ex virtutibus five infufis, d five acquifitis, & gratize auxilio profecti, licàt nl À chàritate nec eliciti nec imperati, de condi- gt £no mereantur gloriam faltem accidentalem ac ) euam ;lxur;olwas, i Diffentiunt veró precipuà J (Ccc 2 I;circn CH 272 Dg CHARITATE. fiidm circa meritum condigaum glorie effentialis ac r raemii fübftantialis; quia alii hoc tribuunt aut folís actibus à charitate elicitis, aut actibus qui- jrtufi dem aliarum virtutum , fed faltem à charitate fitrp tieint imperatis: alii veró ad ejusmodi merirum nec tlb phyficum chariraris influxum nec imperium Inpm aut motivum exigunt , fed illas conditiones unas füfficere contendunt, quas in Tr. de Me- N d rito num. 375. & feq. expofuimus. if f lis homi- .586. Dico 4. Ut a&us fupernatura 1eguum ttc nis jufti fir condigné merirorius praemii fub- ftantialis & effentialis gloriee, non requiritur; [ p ut fit à charitate elicitus. d Prob. L ex Scriptura. In. hac non folàm f .a&tibus à charitate elicitis fed aliarum virturum E a&tibus proponitur, promittitur & defignatur p pramium, quo fübftantia & effentia glorice intel- IïvMi ligitur. Nam 1mó ad Hebr. 15. v. 16. dicitur: Af $, Beneficentie 69 commurionis tolite oblivifci; talibus ; M ho ] emim boflüs promeretur. Deus.. 2dó Matth. 25. v.34. &feqq.: Zeuite beneditli Patvis mei , po[f- ndjs: Intigf dete pavatum vobis vegnum d conflitutioue mundi: Efuvivi euim , $9. dediflis mibi manducave: fitivi Y NT €7 dediflis imibi biberez. bo[pes eram , g collegiflis 7 &c. 3tió Matth. 19. v. 16. interroganti: fientr l5 cor uid boui faciam , ut babeam vitam etermam* Chriftus v. 17: refpondet: Si vis ad vitam iti- n gredi , ferva mandata; & mox fubjungendo im. 6. lp] enumerat mandata moralia. 4tà r.ad 0 d v. 17 & feqq. Paulus ait:. Diviribus bujus faculi Titil vecipe . .. bene ageve: divites füevi in bonis operi: mütum QO £ui , facile tribuere, corumunicare , tbe[aurizare Jb utidde an CuamiTATE. 75 n fundamentum bonum in futuvum , ut apprebeudaut m veram vitam. Sed hic referuntur actus 9liar'um Gs 8irtutum ; &defignatur, proponiturac promit« i du tirur premium, quo fübftantia & effentia glo- r t rie intellipitur; üt patet ex fimilibus Scriptu- (One re locis: de 1mo Genef. r;. ubi v. 1. dicit Deus: Vr Ego protetor tuus um €9 mevces tua magna mi- rl mi; de a2do Joan. 3. v. 3. ubi Chriftus ait: JVifi quis veuatus fuevit demuo . non poteft videve vegnum Dei; & v. s.: IVifi quis venatus fuevit ex aj i? aqua €9 Spiritu Sautlo, t101 potefl imome in ve- gnum Dei; de 3tio & 4to autem ex innumeris u Ver. & Novi Teftam ti textibus vel vzm go fimpliciter vel cum addito ezergam pro gloria MU effentiali ufurpantibus. — Cozf. Deus pluries in ddif Scriptura, nempe Pf 61. v. 13., Eccli 16. v. 13., Matth. 16. v. 27.; ad Rom. 2. v. 6., 1. ad lorz? ! 60 [ Cor. 3. v. 8. dicitur judicaturus , vedditurus , €5* daturus anevcedem pvopriaimn fecundüm laborem $3 jj Mi ! opera bominum, nempe bonam bonis, malam [ malis: (ed merces que redditur malis ; eft fub- ! " '7 w 5 ftantialis: ergo & que reddenda dicitur operi- bus bonis quibuscunque ; erit fübftantialis. T u Prob. 11. ex "Traditione. Ss. Patres in com- f [l iA ( mentariis ad fermonem Chrifti de Beatitudini- J II bus communiüs virtutum illarum exercitio tri- l æ[[ [ buunt fübítantiale meritum : lidem, maxime& j uf D Aug. Tr. 51.in Joan., & Bern. L. de gr. &lib. pytr atb. circa finem extollunt fingulariter meritum " miniflerii, quod exhibetur Chrifto in proxi- h morutm obíequiis: Hieronymus aliíque Patres 4l [ J contra jovinianum docent, pro meritorum "Cce 3 multi- ld " 774 Dz CHAR!»TATF,;. multitudine majus preemium effentiale retribui: len, ] ergo. QConf. lridentinumSeff. 6. Cap. 16. ait, Tonit Bene opevantibus propouendam e[ft vitam eternam fem&;: €g tanquam gratiam filiis per Chviflum 9 Efum wi- DUUAE quiur, fevicovditer. promiffam , &2 tauquam mevcedem ex zpfius Dei promiffone bonis ipforum operibus cg me- fifum f di vitis fideliter veddendam, atque banc effe illam co- vonam juflitie , quam fibi Apoflolus ajebat veddene pis d Dande dam. Quod, rationem reddendo, fic explicat: Càm enim ille ipfe Chrflus 3 Efus , tanquam Caput termn) àg membra , $ tanquam vitis in palmites , in ip[os jf Suflificatos jugiter viftutem iufluat ; que virtus [ h bona €orum operva [ampeBrantecedit 69 comitatug €? Jubfequitur , & fine, qua uullo patto. Deo grata &8 st snevitovia effe po[fumt : uibil apfís juffificatis amplius nl dee[fe. credendum efl ,. quominus. plenà. illis quidem proga operibus, que in Deo (unt fatia, divine legi pro Teperig bujus vite flatu [atisfeciffe , «g vitam eternam [uo hg etiam tempoe, [i tamen in gvatia dece[[evint , con- Tümvin Feiqua Jequendam verà promevuiffe cenfeantur. Can. 32. aurem ita definit: Siguis dixevit .. . ipfum jufli- Des: p ficatum boris operibus , qua ab eo per Dei gratiam fs in £2 7 Efu Chrifli mevitum , cujus vivum membruim so&o m 6fl , frunt , won verà merevi augmentum gratia , vi- dam erergam , 9 ipfius vite cetevue, . [i tamen n I6 my 4 ( gratia dece[fevit , coufécutiogem , atque etiatn gloria augmentum , auatbemna fit. Sed inprimis hic non Bo de folis charitatis a&tibus, fed & de aliarum vir- Cient 1 tutum operationibus fermo eft; tum quia ge- dlinrtm neratim ac indefinité de bonis operibus ubique fore lóquitur, ac preeterea €od. Cap. laudat rextum ] Apoftoli 1. ad Cor. 15.: ä&u;zdaze án Qu o pen T [0/] : m * s-— .;Dr CHARI'I;ATE. 773 r bono , [ciettes, quàd. labor veflev. mon eff inauis in Il Jomino, & illum 2. ad 'T'im. 4., ubi o2 frdem n [ fervafhm €g cuvfum con[ummatum veddenda dicitue J coroga juflitie: tum quia deoperibus bonis lo- quitur; quibus divime legi pro bujus vitee flatu [a- zisfacimus , quos inter non folus charitatis actus hi fed alii etiam virtutum aliarum actus à prece- l J 113 ptis divinis imperati neceffarió venire debent. Deinde veró agi de praemio effentiali conftat ex 11 terminis gratie filiis promiffe, mercedis ex Dei ( i qomiffrone snevitis veddende , covoua juflitie , vi- fi && cterte , eg glorie augmenti: ergo. nj Prob. ILI. ex Ratione. Hsec conditio, quód i;ogfm actus neceffarió fit eliciendus à charitate ; ut fit , ;wir!gïfj; condigné meritofius beatitudinis effentialis, nec ffs , » probatur ex aliqua lege Dei; cüm talis nullibi h 4 reperiatur, imó contraria in Scripturis allegatis j 1 di habeatur: nec ex natura rei; cüm omnes alia- n rum virtutum operationes fupponantur habere reliquas ad meritum hoc neceffarias conditio- (n: Iu nes: pr&terea veró earum alique, üt fides & Id J 1 (f fpes, immediat? attingunt Deum; alize, üt reli- T. " gio & obedientia, habenr Deum (altem pro ob- /, 7l je&o cui; reliquee veró, quamvis Deum neu- tro modo attingant, cedunt tamen in gloriam p i i - Dei, & (ünt media ultimo fini confequendo proportionata. Couf. Si foli charitatis actus L jrit effent meritorii glorie fübftantialis, ergo actus u aliarum virtutum, etiam perfeétiores aut inten- nqu' fiores, per fe/óquendo nihil conferrent ad ma- (5 05 erfectis il [CK[J jus meritun( vitae eeternee pre minüs p & intenfis ; &m hi omnes fieri poffint ex eequali jl 1 amo»e l] | Ccc 4 E H ] 776 Dr CVH.ARIT:AT L fehtu amore Dei: item conducentius ad falutem foret contemplando diligere Deum , quàm mu- Dec r nus füuum implere evangelizando & pro filute ; lsgk proximorum laborando: fed hoc nimium aver- Tetür terer voluntates fidelium ab ufü & exercitio bo- lo: n norum operum, repugnátque fenfüi Patrum petni ac Ecclefie: erpo. TAtUTs 387. Dico/I. Neque requiritur, ut ejus- Q modi actus fit à charitate imperatus , feu actua- e[t ne theok li aut virtuali relatione ad Deum, propter fe di- le&urm | directus. Prob. iisdem argumentis; füper quibus prior affertio füitroborata, Nam inpri- in lo mis ficut exScriptura oftenditur non requiri ad üem meritum condignum ploriz effentialis actum mm Tür. à charitate elicitum, eoquód hoc meritum ab ea afferatur actibus aliarum virtutum ; fic & qui evincitur, nec actum à charirate imperatum re- prem quiri; cüm imperium charitatis non inrelliga- D; tur in actibus virtutum fimpliciter appellatis; fquia neque ad illorum fübftantiam vel effentiale com- Nn plementum exigatur. Deinde Tridentinum lo- &is d cis citatis.nec minimam imperii aut motivi cha- fdti ritatis mentionem facit; & aperté declarat , ope- (s vibus bouis zibil amplius deeffe ad verum mevitum fümr vite cterue , fi fiant d membro vivo 1 Efu Chri- a f£i, h. e. ab homine jufto & in gratia (an&ifi- cong: i tüm cante conftituto, & per virtutem & gratiam Dei antecedentem. ac. comitantem. h. e. ex gratiae türg) actualis auxilio & influxu. Demum quia neque ï türgl ex natura rei neque ex aliqua Dei lege ad meri- j tinj tum requiritur etiam charitatis duntaxat impe- ao i rium; & ruríüs ex hoc priora abíurda feque- 1 f rerne Dr CuaRiTATE. '7// (l rentur, Conf. ]. Charitatis imperium vel relatio ümm. nec requiritur ad meritum condignum ef(fentia- QY lis glorice, quia eít peceffaria, ut homo ope- m retur bene; quia id reje&tum eft priori Articu- cinoi lo: nec quia eft neceffaria, ut homo agat (u- Pan pernaturaliter ; cüm ex num 16. & feqq. fuper- naturalitas habeatur ex principio, aut juxta alios as ex objecto formali füpernaturali: nec quia eít odl eít neceffaria , ut homo mereatur fimpliciter a theologicé; cüm ex dictis in TE de Merir. & Yrti füperioribus detur« merirum congruum etiam ij inpri: in homine ne£& habitualem nec actualem chari- tatem habente: nec quia eft neceffaria, ut ho- qund T mo mereatür de condigno; ür nunc oftendi- m à l — tur. Vel enim illa neceffitas fundatur in eo; ) T [ quód tale meritum debeat effe proportionatum a premio; velin eo, quóddebeat effc fa&ctumin ine Deo; vel in eo , quód debeat effe factum inob- pl RU It fequium Dei? fed nullum ex his afferi poteft. j n Non rmum; tum quia proportio hac ex di- fmurnt &is de Merito potiflimum repetitur ex pratia i !t t " fanctificante, quà informari virrutum aliarum rl actus hic fupponitur: tum quia ficut ad meri- mf tum non requiritur fumma actüs perfectio, fic nec maxima proportio; aliqua autem & fàtis fu (Z*V. ï(äüö' congrua proportio inter füpernaturales virtu- jl j tum moralium actus & beatitudinem fuperna- x pn turalem eít admittenda, ficut fimifes actus na- j qLC turales dicendiforent fatis proportionati ad bea- titudinem naturalem, fi homo conderetur in j um ftatu nature purz: rum quia faltem in actibus fidéi & fpei habetur illa proportio; cüm fidei * vifio ] ) ce y mepem C) ( r Ds«, CHARITATE. rut0 f vilio , fpei fruitio beatifica correfpohdear. Non 2dum; quia faris in Deo fieri dicendum d; ü eitt, quod in gratia & ex, oraria fit, ad quod n Deus fpecialiter movet & adjuvat; quod natu- ja fb xà ífuà in Deum ordinatur ac tendir. Non ivzg Z 3tium; tum quia rationem obfequii füfficien- qdlipia tem generatim omnia bona opera fortiuntur LT à conformirare intelle&tüs & voluntatis agentís quit d cum prima veritate & lege eterna; & operum 3 vi aptitudineac ufü ad laudem &gloriam Dei: tum i pitt » quia captivatio intelle&tüs in obfequium Chri- 30 001j . " fti & obedientia fpeciatim etiam tationem for- [ hr tinalem obfequii contineant. — Cozf. //. -Modus operandi per imperiüm & relationem charitatis - 1777 etiam rantüm virtualem eft valde perfectus; p nec communis juftorum fed fatis rarus, faltem l$) inexercitio virtutum frequenti: ergo cüm Deus- C non folüm perfectis & perfecté operantibus; gz/oi í fed omnibus mandata fervantibus. promiferit [ t vitam eternam , hic modus non videtur ad me- Ia ritum requifitus ; prafertim quia etiam ex praxi ppell . fidelium fua bonaoperaex aliis motivis referen- premj ^ tium eft minüs co gnirus, nec füfficienter pro- & mulgatus. ; toyfi 388. Objic, cogt. 1m. In Scriptura 1m ó (oli L flj cbarirati promittitur & proponitur merces, üt pj pàátet ex t. ad Cor. 2. v. 9.: Oculus tton vidity puro ) uec auvig audivit, wec in cev bomünis defcendit ; Titàtt l que prapavavit. Deus iis, qui di unt ilum; & üm Jac. . v. 12.: Zeatus vir, qui Á Z.U ff ert. tentatio- Oþ.'lw ( gemz quomiam cim probatus fuerit , accipiez covo- At f:a:n, n promifat Deus diligentibus fi. 2dó Opnri &atio. E Drz CI&ARITATE. 779 ratio meriti in.virtutibus tribuitur -charita- us dictün ti; üt, patet ad Gal. s. v. 6.: 7a Chriflo H Efu m " W R neque circuincifio aliquid valet , neque preputium; gt TR féd fides, que per. chavitatem operatur; übi vox erc"ysusm commodiüs paflivé accipitar, & in. ifüfrgs telligitur fides per chavitatem faGla , vel faltem im- foritir peratay & ad Rom. $. v. 5.: Spes non coufundit; ris ii quia chavitas Dei diffufa efl in covdibus moftris &c. X p 3tió virtutibus fine charitate meritum negatur; | Detn n üt patet ex r. ad Cor. 13. v. 2. & 3.: Si babue- ün ( ll vo omnem fidem , ita ut montes tvansferam , cba- yentt vitatei, zem non babuevo ; nibil fum : e9 fi diftvi- [ M buero i2 cibos pauperum omtues facultates meas , &2 hjl dqs n l u Jl f tradidevo corpus meum , ita ut avdeam , cbaita- I À , lpelrf zein 7on babuevo , siibil anibi prodeft. Exgo. | Couf. ij ) U'" 4. S. Auguftinus 1mó dicit L. 15. de Trinit. aini C. 18., Charitatem folam effe illad donum, ii quod dividit intev filos vegmi cterni , $9 f. ( lios. pevditionis eterme ; evgo & folam agnofcit in ea meriti rationem: 2dó folam charitatem j n appellat juftitiam ; adeóque & folam meritoriam srdtt premii juítitie refpondentis, àt ex L. de nat. & gr. C. 42. conítat: Charitas incboata , iachoa- niit iE;"v" | 1a ju[litia efl ; cbavitas prove&la , proveta juflitia efl 5 charitas «nagna , magna 3uflitia eft , cbavitas ! lmöiïþl sl perfella , pevfe&ia quflitia ofl ; fed charitas de covde guro , con[cientia bouq, eg fideuon fida: 3tio cha- d i j / / M [ ! riratem ad meritum condignum aperté exigit ; n dum L. 4. cont. Jul. C. 3. ait: o ergo amore u opus eff , ut bonun beatificum fit. Ergo. - Couf. LT. "L Ex ratione 1mó, quia in omnibus hujus vitae j 0 & operibus ;tiam' bonis invenitur imperfecti ing- ] 780 . Dr:.CnuaRniITATE. D ingequalitas ad praemium beatitudinis: ergo heec p buita videtur ftatuenda proportio, ur perfectiffimo vitze actui, fcilicet charitati refpondeat pre- ipig mium oprimum, fcilicet effentiale; inferioribus & 1 actibus pramium accidentale. 2dó quia amor prior dema in via eft quafi fubftantialis vita animae & regina; reliquie virtutes funt quali accidentia & familia: fonfis ergo & amori in patria refpondebit fuübftan- ( nor tia praemii feu fruitio, in. qua amor includirur; Totiva virtutibus autem reliquis gloria accidentalis: potte ddic praertim cüm idem pramium dare regina & ancillis non videatur equum. 3tió 1 ia au- d 3 gmentum preemii effentialis correfpondet gra- COntta ti? augmento , feu charitatis: fed charitas non fte d augetur , nifi actibus propriis: ergo etiam pra- lm T miur effentiale non refpondet nifi a&tibus cha- vitto ritátis. 'qup R ad /dvg. quoad vm. IN. Aff , cujus falfita- $Q tem oftendimus in prob. rma. Uterque textus thios afferit quidem diligentibus promiffam beatitu- fs dinem , neuter veró excludit promiífionem de 'hal aljis etiam effe fa£&am; quin & pofterior impli- t Q cité hoc negat, cüm idem pramium patien- munta ti& defignet ; quod eft charitati promiffüm. Ra- fie tio veró, cur promiffio beatitudinis fzepiüs & tàs h eommwuniüs charitati fit factaj habetur tnm ex eo; utho quód fine charitate faltem habituali non habetur N« meritum condignum: tum quia virtutum actus LE p fünt materia imperantis & exercentis fe chari- dicat tatis: tum quia charitas eft perfectior aliis vire titg. tütibus; & hinc ad eam primarió, ad alias vir- tutes fecundarió pertinet fübftantiale meritum. $404 Dr CnuaARm!'TATE. 78T "t o : " I Quoad »d. D. Aff. Ratio meritiin virtutibus tri- l " buitur charitau habituali; prout (cilicet hzc eft ft at p ipía gratia feu cum hac infeparabiliter conjun- | J éta, C. charitati adiuali, N. — Oppofitio in eyiori J df priori textu facta plus non requirit, quàm fi. I9 Jl dem charitatis habitu feu eratià formaram ; quo 4 | L fen(us graci verbi patfivus meliàs exprimitur; fi li* M & non otiofam ac inanem , fed activam & ope- dudt rativam virtutum bonorümque operum: in jennd poíteriori indicari babirum charitatis alibi jam ii indicatum eft. — Quoad 37. D. Virtutibus fine j d charitate neogatur meritum ; 70 /ize füumendo &LIte contrarié, C. fümendo meré negativé ; fu/4. ( fine charitate habituali, C. actuali, N. Pau- m lum hic agere de Charitate fraterna, nullámque ys d virtutis meritum condignum illis concedere; -qui proximum odio habeant, probabile fit ex ; fii eo, quód Apoftolus ibidem redarguat Corin- e p thios factionibus & difTenfionibus inter fe divi- Íos. bl Si veró accipiatur textus de charitate, fi Qndt de habitu.charitatis & (tatu pratiee eum intelli- r j gere oportet; tum,quia eadem eft acceptio [ charitatis in verfu ultimo: . /Vzzc autem snanent pane " fídes s [pes &9 cbavitas , tria bac: tum quia chari- tas habitualis feu potius pratia fanétificans facit, 1 ut homo aliquid fit &ei profit ad vitam eternam. Nec obflat, quód ftatim fübjungatur: Chari- ybet pl | tas patiens eft, benigna eft &c.; quia heec prse- dicata radicaliter & principiative obtinet cha- TU 9 jj ritas habituglis. ld d 45 rity Qtw E / 782 DE CHARITATE. "4d Conf. L. $. quoad 1m. Rurfüs explico * itii de charirare habituali ; quia. hie Aucuftinus Omn: ia de dono permanenter diílin&ivo inter filios regni &terni & perditionis loquitur, ubi &- eft chari 'pleraque hactenus à Scripturis deprompra & expofitaadducit. — Quoad 2dum N. Aff uam- dimi ein. vis enim vera fit predicatio Auguftini & ordi- nata, converti tamen fimpliciter nequit; cüm . 3 omnis quidem cháritas fir juftitia, non veró vi- | titate pratà ciffim. Quoad 3t. iV. /4[J; INec id probat tex- rus allatus, qui.non loquitur de charitate ftri- tügic - füras & fumpta, fed de amore quocunque füperna- rurali à Dei gratia profecto, vel de amore ad — fim : Deum tanquam finem boneftetis quacunque ratione directo; hoc enim füfficiebat ad con- cnii femc troverfiam cum Juliano hic agitatam; unde & preemiferat: Svizo mos dicere illud bonum opus [ine: merit Dei gratia memini pojff conferri, pev. quod bomo paet. poteft ad eternum Dei donum vegnínnque perduci (f 7y, & fubjecerat: ZJoc amore opus efl, ut pudicitia Cfilf!(þ/ fft conjugalis, ut. fit ejus intentio, quando utitur &l jum ; conjugis cavme, uon im voluptate libidinis, fed in voluutate propagimis. Vid.fup. 444 Couf. 14 W. ft i Gim quoad vm. 7. A. , quod valet tantüm de imper- fectione negativa vel comparativa, non autem BY N de privativa vel pofitiva: V. Corf. Quiapro ifta Chri sequalitare perfectionis inrer meritum & pre&- Matt mium ftatuendae fundamentum ex dictis eft n nullum. Quoad 2d. fimiliter. 7: ,2, IN. Conf. 1 j i , Inprimis enim proprit loquendo omnes virtü- (Ilerm LU tes operativze, etiam charitas in via; comparan- "fur ad gratiam fanétificantem tanquam accidentía fitg intrine — r Dg CuanRiTATE. 733 SDVA? intrinfeca & proprietates ad effentiam; adeóque bOLlUN omnes babent cum gratia proportionem, ut ]L. f illee ad canüqt,endam gloriam deferviant : dein- a de frditio ex di&tis potius re(pondet fpei , quàm Qmpti charitai: denique quamvis in poliricis forma [ dignificansad praemiurm non fit in ancillis, quae ii eft in Regina; tamen eadem; OeHpe Qranafdn- [UI[ w | c'nfïcans, in aliis virtutibus eque eft ac in cha- ritate. Quoad 5t. IN. fupp. " M. €9 m. Nec enim | ID obtt gratia fanétificans realiter. eft identificata habi- tuali charitati, nec gratia aut virtures foperna- fdei turales augentur per actus cau(ahtate phyüca ; fipt fed morali & meritoria. fmor 389. Objic. cont. 2d. Scrlptura ad meritum T Ti condignum beatitudinis fubftancialis equirit fal- n tem chariratis imperium. Nam 1720 exigit ad TUU " meritum , ut fiat in nomine Dei aut Chrifti; üt 11j W/IV patet ex Marth. 19. v 29.: Qui reliquerit domum, aut fvatres. aut forores tg'c. propter momen meum 1 ;m li centuplum accipiet , €g' vitam «tevuam poffidebit ; / l,( I & ex Luc.g. v. 48.: Quicunque [ufcepevit pueruum, y !j Á j / z/imn p nomine 1eo , 12e vecipit: (ed opus non fit in nomine Dei vel Chrifti nifi per charitatem; r H 1 cüm per hanc folam tendamus in Deum: ergo. ln 245 diftinguit inter meritum factum in nomine n 4l Chrifti vel Prophete aut juíti ; üt liquet ex ; p li Matth. 1 IO. V. 40. & feqq:: Qui recipit vos, me 9 reci C [2 eg quz me vecipit, vecipit eum, qui me ii A'. C(*J smifit: qui vecipit propbetam n momine propbete , r amercedem propberee accipiet : &5 qui vecipit jufhun zi ! án nomine quli , mercedem ju/lz acczþzet £2 quicun- ,mp n n quepofum dedevit umi ex minimis iflis calicem aquee ) jr ici- u 7 784 DE CHARITATE. frigide tantim in nomine difcipula , amen dico vo- bis , uon perdet mevcedem [uam: / atqui heec di- " Don Ítin&tio ftat in eo, quód opus factum in nomi- ne Chrifti (eu ex charitate fit meritorium pree- pny mii effentialis, fa&um in nomine alio fit praemii Chr p tantüm accidentalis: ergo. ^ Cozf. . Trid.Setl; 4. Cap. 16. requirit ad meritum condignum, Ya temd ut opus fzat i? Deo; veritas autem aliunde con- ftans exipit, ut hoc meritum fundertur in ami- jdo citia fupernaturali Deum inter & hominem: pop fed ne dicantur verba illa Tridentinieffe füper- qui. flua, debent fignificare chariratis imperium vel ADOnUI relationem ad Deum; cüm Concilium jam an- h sea exprefferir, meritum effe faciendum in gra- fiti l tia & ex gratia: & opera moralia non poflunt fit; n dici actus iliius amicitize , nifi ab ipfo amore tritf fupernaturali aliquo modo procedanr: ergo. Qj Conf. I1. S. Aàg. L. de mor. Ecclef. C. 15. af- QU firmat omnem virtutem, quá vitam eternam Crif meremur, effe charitatem, ita (cribens: Quodf — tum virtus ad beatam vitam q0$. ducit , nibil omnino Ti a e[fe virtutem affirinaverim , suifi fummum amorem fürglen Qp ft Dei Namque illud, quod quadripartita dicitur virtu$, ex ipfius amovis vario quodam affe&hu , us quantum intelligo, dicitur &c. Sed hoc S. Do&or elt, f non afferit; quafi unicum virtutum objectum fir eflet, nempeobjectum formale charitatis exifti- Ome maret; cümCap.fequente proprium cuiliber mo-$ Tütor tivum affignet : fed quia cenfuit actus aliarum tii D! virrutum, motivum proprium & intrinfecum majo habentium, non effe zeternz glorise meritorios, Wi g fine motivo extrinfeco feu imperio charitatis: ergo. 3« Y D;:a CnuanrtATE, ?5 ts y. ad avg. IN. Aff Md prob. ym. W. T. M. d Quia textus allati funt fimplicirer affirmativi, hn nonautemexclu V i; cüm relinquentibes omnia C mps proprer nomen hrifti & opera mifericordise in ts Chrifti nomine exercentibus vitam seternam - ljx j I h promittant, non tamen negent aliis ex alio fine j ifta facientibus. /V.7. ; tum quia preeter charita- n t tem dantur virtutes, que Deum habeant pro ob- n jecto quod vel cui; àt diétum (uprà; ac proinde Of propter Deum , & Dei nomen agunt: tum quia ad agendum nomine Chrifti füfficit apere fee nion &bonum ex fine bono, üt indicat Auguftinus jin? r. 51. in Joan. fcribens: Deler , fi porrigit efit- i vienti panem , ex mifevicordia faceve , tion ex jactan- zia; uon aliud ibi queveve , quàm bomumz qui fie — ag mniniftvat , Chriflo mümiftrat , ve&éque. illi dicezur z lo W [ Quod uni ex minimis feciflis, mibi feciffis: rum. ! Cj quia ficut operatio miraculorum in nomine g Chrifti defignat virtutem operandi naturà fupe- s. riorem, fic operatio virrutum in eodem nomi- jj u ne pracise fignificat finem actionum füperna- j (WW turalem. |/4d prob. d. IN. i. Vel enim diftin- élio fit inter ordinem meriti & premii, ita ut "1 ( ;N , opus-mifericordie factum homini, quia homo ] ujï 3 eft, fir meriri duntaxat. & preemii naturalis, & i fa&tum homini; quia juftus, civisfan&torum, & gb "& ]». j M domefticus Dei eft, fit meriti & premii fuper- naturalis: vel inter gradus & quantitatem sme- jb j EIW] riti ac preemii; ita ut majus preemium merito majori, minus merito minori refpondeat, fer«. [mte atf joti vatà utrinque fübftantià & ordinc. d d n h! 786 IDz CuanrTATE. "d Conf. l. 9. IN. i. Quoad 1gum enim foli préter di&a füperiora , hec duo; eri i2 Deo pi & fieri in ac ex gratia, equivalere patet ex eo, &m quód Canone 26to nulla gratie mentione fa- d étà dicarur: Siguis dixerit , juflos non deleve pro dur bonis opevibus , que in. Deo fuevint fa&a , ex[pe- &ave €9 [Devave eternam vetributionem ..5 ana« fen f zbema fi?t: qui canon cum refípondeat capiti "9 16to, horum verborum compendio exprimit, bus quod phraíi magis diductà illo in capite pro- c pofirum fuerat. Quominus veró fuperflua di- tüt - ci poffit repetitio effe facta, (i quidem hecg. f (f duo aquivaleant, defümitur ex ratione fàtis inter manifefta & neceffarió repetitionem illam exi- du gente, Cum enim Theologorum non pauci &i tenerent ; omnem proríus actionem etiam na- f turalem jufti effe meritoriam hoc ipfo, quod à Q li juíto eliciatur; ne Concilium aut hanc fenten- hi tiam videretur approbare, aut huic controver- dl(lg: fiee (e immifceret , declarat tantüm, quod cer- nf tum erat, reflringitque fuam afífertionem ad Qu opera ex gratía facta dicendo, juftificatis nihil f amplius deeffe, quominus zllis quidem operibus , & que in Deo fünt fa&ta, divinae legi plen& fa» r tisfeciffe & aerernam vitam vere promeruiffe ab cenfeantur, Quoad 2dum , quamvis illa opera "i à proprio & elicito amoris actu non imperen« h tur, ratione motivi tamen füpernaturalis & vi Qu modi , quo fiunt illa, nempe in & ex gratia, d fünt opera amicitiz in actu exercito; ficut qui inter homines confert beneficium amici filio tior| U folüm ; — ex ii X D V Ds CuARITATE. 7?7/ ï' Ubun] nl folüm, quia ejus filius eft; verum atuicitie - opus exercet ; licét tunc non eliciat internum a b Qf T a amoris actum circa amicum , nec ralis amoris , ^ i. s&tus precefferit aut ad beneficium conferen-. h dum moverit. J /4d Conf. IH. & 1. Si verba Auguflini in I,Ju' fenfü obvio &rigorofo accipere oporteat, inde profluent fequelze intolerabiles Catholicis, qui- ïpr.ïi.i:. ] buscum nobis controverfiam hic unicé inter- . p cedere conteftabamur. Sequitur enim1mó vir- d tutemomnem meritoriam non tàntüm imperari n i fed neceffarió elici à charitate etiam perfecta & n fäqi intenfà, ut ipfà verbatextüs allati oftendunt: 2dó. 1N] 5&'!: virtutem omnem non folàm in ratione meriti. N n fed & in ratione virtutis exigere charitatis ef- TT fectionem; cüm etiam ep. 29. dicat: Uf gene- valiter breviterque comple&lar ,. quam de virtute 153 babeam notionem , virtus efl cbaritas , quá id , quód. u diligeudum eff , diligitur ; quibus verbis poftre- - yid ris fimilia cüm retuliffer, ep. 52. ira fubjungit: yn! [ Quid autem eligamus , quod pvecipue diligamus ; 152 zifi quo nibil snelius imzenimus, boc eft Deus : 3tià oper»*'*ïïv eüam prudentiam effe amorem & voluntatis j ,8&um, cüm tamen S. Doctor eam L. 1. de lib. yad ä«: arb. C. 15. fcieutiam , L. de mor. Eccl.C. 24. - t gnofceutiam , L. 6. Mufic. szelligentiam appel- lmpcrfn- . let, & practicam notitiam actionum profe- j quendarum & fügiendarum effe certó conftet. Ts Quare, fi etiam ab Adverfariis mitiori & la- frd ( tiori fenfu teftimonium fit accipiendum , .&& 2. il jf D. M. Augufílinus affirmar. omnem virtütem . Of« [ Ddda seme l " Dzr CuanRITATE. ] | formaliter acceptam effe charitatem, N. mate« r rialier accepram , fu/d. effe charitatem, h. e. :Co n | adt offe tam elici quàm imperari à charitate ; C. E reipsà & actu femper elici aut imperari à cha- ritate, IN. Virtus materialiter accepta eft ipfum j virtutis officium & actus externus : formaliter | vun accepta eft officium virtutis ad füuum finem g àp qun proprium & peculiarem honeftatem relatum; fde & eaténus etiam actus internus: 1mo modo 2do mo- afo, accepta poteft etiam elici à charitate, tur à do accepta imperari tantüm poteft. . Quamvis itir autem inde fequatur ,. virtutem formaliter ac- ff ceptam etiam cadere füb imperium charitatis; ' a$ negavimus tamen eam effe charitatem; tum quia charitas fimplicirer pronuntiata actum inpe adui elicirum, non veró tantüm imperatum, defignat: tum quia Auguftinus hic loci de virtute 1mo Qum pim modo accepta aperté loquitur, quando etiam prudentiam dicit emorem Dei, id eff , fummi lo« diri) Obe «ui, fumme fapienttia , [umnneque concordia. 39o. Olferva. Quamvis nonnulli fint, qui, t quód D. T'homam aperté nobis contrarium pu- impel tent, eundem facilé omitti poffe cenfeant; pro- & fl D pterea quod nec ejus autoritas contra Triden-, tinum quid valeat, nec ejus venerationi quid- G fadi piam decedat , quód illeante hujus Concilii de- finitionem aliter fenferit: nihilominus aliorum ti;f fiti agendi ratio, tanquam honeftior, videtur pr&s habenda, qui benigna explicatione conciliare D D. Thomam cum Concilio laborant. D n Duui M-»N * J Dz CHARJITATE. 789 X/ V Dum itaque rmàS. Do&or 1.2.q.114.8.4. in.— nl Corp. dicit, meritum eterue viteprumó pertineve (f u ad chavitatem , ad alias autem virtutes fecundario, u ecundum quod earum a&us à chavitate imperantur; (s juxta illos non facit fenfüm abfolut?. exclufi- fIfi in " vum , quafíi meritum nunquam aut nullo mo- TIH do pertineat ad a&tus virtutum aliarum ; nifi emm] quando & in quantüm à charitete imperatur; ( m fed exclafivum fecundüni quid & pro aliquo n caíu, ita ut, quando actus virrutum imperan- tur à charitate, vitee eeterng meritum ad eos 'zuamväs Jist üt imperatos non pertineat primó & per f& ; fed folum fecundarió. Arque hujus dicti ratio gri MU ex S. Thome principiis illa eft; quàd a&tus üt T imperatus non habeat meritum diftin&um ab actu imperante , fed unum idemque meritum t cum illo conftiruat , ita tamen ur ratio meritk u primarió & intrinfecé atui imperanti, fecun- p j 1] darió autem & denominativé actui imperato obveniat: cum quo nihilominus coheret, quod ) À ! um actus virtutum non imperati à charitate, aut riunp' imperati quidem fed fpecificativà fumpti , per fe n ac ratione füi contineant meritum vitce aeter- f na. jii j 2d), Dum de verit. q. 26. a. 6. ad g. do- cet, quantitatem meriti penfandatn partim ex g mCW vadice operis [eu chavitate , partim ex genere ope- vis [eu a&u. virtutis , ac praeterea quantitati 1mt- [ viti ex vadice vefpondere premiüm e[féntiale, quan- y zitati aneriti ex genere ve[pondere accidentale pra- Ongüäw smium ; inprimis per meritum ex vadice operis non intelligit a&tum charitatis vel à charirate impe- li Ddd; P T 730 Dz CHARITA-TE. imperatum, fed quodlibet opus bonum homi- cheri vlir nis jufti , àt e(t gratià & charitate habituali in- formatum íeu dignificatum ; neque per meri- priet effen tum ex genere operis intelligit quodcunque opus bonum in pratia factum & à charitatis actu di- fatig? À ftinctum, íed opus ejusmodi, quod propter toni: fpecialem arduitatem meretur fingularem ho- tüum noris prerooativam feuaureolam, Unde de- inceps, dum dicit, quantitati meriti ex radice eypli cellen refpondere quantitatem preemii effentialis, fen- fuüs non eft , quód folus charitatis a&tus effen- fhend tiale praemium mereatur; fed quàd quantitati potià ( gratiz fanclificantis velur radicis prime per modum nature, & quanritari habitualis chari- tatis tanquam radicis proximse per modum proprietatis preecipaae commenfüretur quanti« tas preemii effentialis : fimiliter ubi dicit quan- titati meriti ex genere operis refpondere quan- titatem pramii accidentalis, feníus non eft, quód, opus bonum à charitatis actu diflin&tum v mereatur folum premium accidentale ; íed D46 quód quantitas praemii accidentalis, certis qui- ( ln busdam operibus ob fpecialem arduitatem vel Qm,. nobilitatem debiti,commenfürerur eorum ope- Q k rum quantitati ; ürin Doctoribus, Virginibus fymy & Martyribus pater.. 370 Dum q. 6. de Porent. Dum 8. 9. dicit omzes virtutes babere inevendi efficaciam Pag 3 à charitate, quod idem aliis verbis q.2. de ve- rit. a.2.ad 9., & in 3. dift. 30. a. $. ad 1. alibíque feru ib repetit, ant dum r, 2.q,65. a. 2,in Corp..omnes virtures iufu(as conjuntlas cum chavitate ftatuit; 166 | chari- Drz CuaRniTATE. 79t d EBaritatem duntaxat habitualem intelliit , qua j ] vel ipfa gratia fanétificans vel ejus primaria pro- X prietas eft, unde dienitas operis ad praemium d eflentiale habetur : minim? veró actum chari- d. tatis aut imperium defignar. p Alia, que à nonnullis coacervantur, tefti- t monia vel ad unam ex tribus memoratis tex: J tuum claffem pertinent , atque hinc eandem T R explicationem patiuntur : vel fpectant ad ex- ii 1l cellentiam charitatis ex pratnii ubertate com- t d fnendandam, quam adeó non negamus, ut potiüs illam D. Pauli 1. ad Cor. 12. v.ult. ad- ]mmu ortationem coronidis loco addamus; "E ", Ine j "Emulamini charismata tneliora.. D] r u $0000000000000000000 AN [e 0 ERRATA NOTABILIORA. i d l j ! Pag. 5. lin.8. Philophis lege: Philofophis. j P. 36. l.2. viderefur leg. rideretur. p.73. l. 19. 21 1] diftin&am leg. diffinétum. p. 99. l. 18. 2. ad tin) Rom. - 2.ad Cor. p. 132. 1.4.ed - fed p. 153.1.7. um j ad eum - ad eam. p.166. l. 6. fymbolum unà - j 9 Ífymbolum, quodunà. p. 171. 1. 8. Anaftafia- ] Pcfdl num- Athanalianum, p. 196.1.24.q. 22.- q. 32. ! ;M P- 198. l. 31. foreti pfis - foret ipfis. p.212. ad' l. 3. fübdivitur - fübdividitur. p.225.1. 13. re- il hy ferunt - referuntur, p. 229. l. 1. tis - nitatis, ibid. l. 29. fe veritatem - fe & veritatem. p. ) of quenis « m]L'i[« 260, .l. 13. V. 28. - V. 18.. p.284. l.22.lo u loquen« loquentis. p.;S;. l. 28. illa - illud. pþzgg. ] 3. & ad Theff. - & r. ad Theff. p. 335.1.5. nececeffarió - neceffarió. p. 349. l. G. /mgitur - Junititur. . p. 395.1. 9. Theologicum - Theo- logi cum. p. 591.1. 1. cripros- fcriptos. p.611. l. 30. habere - fe habere. p.622.1. 30. quia aut emittatur. . p. 624. l. 2. theologiee - theologicee p. 650. l. 29. p. 628.1.32. tceram - certam. i1ma-10ma. p. 684.] 13. Cor. 12. - Cor. 15. p. 750. l. 12. vititiofa - vitiofa. p. 754. l. 11. à charitatis « à charitate. N ANSS n C/ u L € J ) . 7Z N /l D A / /A E C — Ya 7 o 3 T ! ] li 17 »-Te| 3 pf ! 0 quit ho 1 | 658 n | ] i Miwï;' — — ( — —— M . sdi * rR A NMMMARdS d n rie STEA- IUO 3 VN MIqUS der i bt SEN — —— — t deretis s GE ER W ] s. - ] P r4 Y X W 19 INSTITUTIONES 18 VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset THEOLOGIC/E! 7 QUIBUS 16 PR/ETER FI DEI DOGMATA | PROPUGNANTUR Focus O Balnce Q QU/ESTIONES J EHN N SCHOLASTICAJE U/E AD NOTITIAM SACRARUM SCRIPTURARUM TRADITIONUM, CONCILIORUM, I 10 & H/ERESUM CONFUTATIONEM CONDUCUNT lm Ap UsuMx J lTugEoLOGIE CANDIDATORUM 9 ACCOMMODAT E [ OPERA AC STUDIO [ P.HENRICI KILBER SJ. Il EE $s. Theol. Do&oris , ejusdémque in Univerfitate Wirceburgenfi Profefloris Publici & Otrdinarii. TRAGTATUS VIRTUTIBUS THEOLOGICIS. |- Cum Permzjþ S upewomm Wu:cx:BURGi, Impenfi: LOCHNERI & MAYERI, Bibliopol. INórimh E- "T ypis Jo. Jac. Chriteph. Kleyer, Univ. T yp. 1751 :ï d) Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com