Gf951-1

m

1

có

79

4;

i

j

E

i

N12«5118659356 021

ï

LEU Ii" DEU

UB Tübingen

|

E

*

*

Dem

?.

n

T

M

2[.

|

SC

TM

&

Tur

4

81

TR[

Ti

—

INSTITUTIONE !

THE

IN QUIBUS

OLOGICAE

t

PR/ETER FIDEI DOGMATA

PROPUGNANTUR

QUZ/ESTIONES

SCHOLASTICJA,

QUJE AD NOTITIAM

SACRARUM SCRIPTURARUM,

TRADITIONUM, CONCILIORUM,

& HJERESUM CONFUTATIONEM

CONDUCUNT,

AD UsuM

l

THEOLOGI

AÁccoMoDATA,

EK CANDIDATORUM

OPERA AC STUDIO

P. HENRICI KILBER.

Soc.

ESU;

Ss. 'T'heol. in Univerfitate Wirceburgenfi

Profefloris Publici & Ordinarii.

TRACTATUS pzr PECCAT'IS,

Cum Permiffa Superiorum

WIRCEBURGI,

"Typis Jo. Jac. Chiiftoph. Kleyer , Univ. Typogr. 1750.

" m

"

|

$7

d

IA

THi

Dj

C

Árti

3f

"V,

^T

*

j

m —2 — M ert

us

ii

C

R

Aitic,

i d

t

Sd

ii

D

;

5

34

t 0 u

JisPTIQST

w« o

o2

*äg)***

o*

X *

*

4 x*

"

*

**

:

o

«C»o0

'-;ï

9«

O « 0 w2 0 u»oun»

*ï

ää "N ä'ä

:

4255

. INDEX TRACTATUQ

THEOLOGICO - DOGMATICI

^ DE

PE

CCATIS.

DispvT.l. D& peccatis in

genere, pag. 3.

Caput L. De zatura péccati.

Articul. L. Quid £? quotuplex fit peccatum *

E]

- - lL Z4/momme peccatum fit formalis offenja

Dea?

uer. Quidmam civca peccatum pur? philofo-

plicum fit conflitutum *

24

- - TIL /ezquo fiet formalis malitia peccati? 27

Quer. 7

peccati. omiffi

jouis malitia. fovmalf':

eziam [lez. in pofitiva? ..

s

-. - IV. Quenam fit naturats opp

efiio ag n 45

Caput lL. De affectiouibus peccati.

48

-

Arüc. l /4n ommia peccata fint eequalia ?

48

- Il. Uzde d

forum?

efumatuv dzflz'n&z'a [pecifica þecca;

j

- - IIl Uade de,

catovuim g

fumatur diffiutlio numþerim pgc-

$.T.

$. L. dee& cogito[ci pc/)ft » & athus peccaminofus

Jlyficà unicus , fit. moraliter quoad mumerum

malitie multiplex ?

$. IL« Unde cognofci poffit , an athis

þec*camz'rfoj?i

Qä

é

m

"

»

y/icà

-

pluves

fist. vel Hf fitt sumero mora-

(

- itev unus 2

- -IV. Az

7

-

Q

fum 2

peccatum in zfliqua vatione fit irfr

$4

Dim

Capüt IIl De caäjif e efïeïfiäuf peþmti.

99

C

Arüc. T. 7u Deus fit caufa & au&ór peccati ?

99

Attic.

- - ]L 7 reatus culgæ €9 reatus pene diflin-

uantuy ?

I20

í

Queer. Quid &? quotuplex fit paua ?

127

TU

Disevr. II De peccato perfonali.

I2

[

(

Caput. l. De peccato. attuali c*. babituali.

12

Arric.ïl.' Quarndo quhhij&'o;zi aut omif/foni tv.

[

Iua-

tv denominatio peccati ?

129

Mä

-c- M. Zn. quenam . confiflat vatio. peccati bali-

Qu

tualis?

142

Quser. Quodnam

eYan-

. tie moralis ?

fit fundamentum perfev

160.

Cip

Caput II. De peccato mortali & "veniali. 66

Ártic

Artic. L. 25 inter mortale &9' veniale peccatum fit

l

difcvimen ?

167

« - IL-Per que predicata. intvinfeca. differant

intev [e peccatum snovtale 9. veniale ?

192

uer. 747 peccatum veniale fit offenfa Dei ? 204

- -.IlL.. 74 peccato. mortali (latuta 9. debita fit

pena eterna ?

208

l

Quar.

thfit

Quer. Quid fentiendum de libevatione Trajani

erun

69

Maoni ?

Impevatoris à. gebenma. precibus $. Gregovii

224.

]i

- - IV. 7n peccatum veniale in damnato per ac-

TWot-

cidens puniatur pená eterná ?

227

n

uar.

uoimodo vemittatur veatus culpe dece-

if

dentibus cum [olo peccato veniali ?

236

W

Dispvr. III. De peccato originali.

238

2!/]

-

i!g

Caputl. De exiflentia peccati originalis. 238

difit

Artic. L. Quinam circa oviginalis peccati exiflen-

120

tiam fuevint evvoves ?

239

i

- - ll 22 exiflat peccatum orzgz'nalä z

244

$. L. Quibus argumentis ex Scviptura probetur £9

n

vitidicetur exiftentia peccati originalis? | 245

ul

$. IL. Quibus argumentis proletur ex . Traditione

Y

£ vidicetur exiffentia peccati oviginalis? 256

IU

$. HL. Quibus avgumentis probetur ex vatione , s

vindicetur exiflentia peccati oviginalis * 268

277

. Quer.

uid de Zofimi Pontificis econotiia ia

caufa Pelagii ey. Celeffii fit fentiendum? 279

W

fori

f

»

Caput II. De effentia peccati originalis. 288

Artic. L. Quenam fuevint aut. [int precipue . de

ji. 1fb

peccati oviginalis effentia fententiee ?

286

m [

Al j

- - lL 742 concupifcentia conflituat peccatum ori-

nf

ginale ?

292

j al

Quser. Quid veatüs ztomine intelligat S. Augu-

) 192

JHimus , cum oviginale peccatum a[fevit Yeatum

)l

jl

concupi[centie ?

314.

j

- - II Quomodo in zddamo peccaverint. ejus po-

100

flevi ?

315

--IVc

Quæf /

- - IV. Jn quonam formaliter cotfjflat. peceatum

originale ?

336

Caput 1II. De propagatioue þecmti origi-

ualis.

Artie. L. Quomodo fraducatur peccatum origz'nale

ad /Adee po[levos ?

43

W

- - II n peccatum ovig,

j

bomines 2

inale» propagetur ad omnues

357

- - IIL.. 722 Beatif/ina. F'irgo contraxevit pecca-

zum oviginale ?

66

Quer. 74u Beatiffima. F'irgo babuevit debitum

399

TR

contrabendi peccatum originale ?

Caput V.. De pezir peccati origitalir. 402

Artic. L. 72z &5 quenam. füst pane peccati. origi-

nalis in bac vita?

402

- - ll Z parvuli [ine baptifino. decedentes pu-

niautur pvivatione beatitudinis ?

408

- - lil 742 parouli fize baptifino decedeutes pu-

1

Tons

miattur pená [ensís €g 3omis infevualis. 417

Quer.. 742 parvuli fie bapti[ino decedentes pa-

Tn

dantur intevuum anüunài dolorem ob privatio-

fün r

neu beatitudiniis.

i

436

dC

dc'Pec

ab QR h

&

X 3

Ti

U0 j

E T.

fütet,

&oni

TRA-

QQofn

t&üqu;

n

60

"

W

RLT

TA

À

——

AW

»

MXK J/f VNWW"//'

E

A

(

7

Md

A

W

Y

7

Z

-

—

NI

EU

tiig-

^

27

N'É

x

353y/7]

777 RA

7)

»

N

N

Y

7

/-

7/

e

(

7

.

um

)

/|

firini]e

?

SS

NNS

.

/

2

z

77

N

N

NSZ

A

-

((

U

L

,

2

(/

,

»

z

74

LE

AN

z

J

2

7

jdomt

E*

z

Z

Q*

7

37

t pem:-

y6

TRACTATUS ^

ddhtun

»

THEOLOGICO POGMATICUS

, t

T

PECCATIS.

g

"TT in tradendis difciplinis àgeneread

a p

] pecies, à toto ad partes defcenda-

n

U

tur, fang ac naturalis Methodi ca-

!t fl

i 477

nones imperant.... Hos fequimur ,. dum

"I'ra&atibus de AGibus Humanis atque eo-

if t«

Yif

rum regulis interniszqué ac externis, hoc

n

eft, Confcientià &.Legibus; difputationes

de Peccato & Merito fübjungimus. . Cum.

enim a&tionum humánarum bonz aliz, aliae:

malz fint adeó , ut. nullas certé,in indivi-.

duo invenire liceatindifferentes; facilé ap-

paret ; peccatum & meritum, quod bonae

a&ionis genus unicéaut przcipue à-1 heo-

logo fpettatur , ficefle comparata ; utin ea

M.

t

^

ssattusliu

manus

tanquam infpecies &c par

velug

Dr A(Psc CATiS.

L

velut genus& totumdittinguatur, Quo-

niam veró Divinam Gratiam meriti princi-

pium Catholici omnes agnofcimus ; oportet

anté agere de illa, quàm de hoc difleratur.

Hinc eft, cur annua no

ftra commentatio in

o fit verfatura ; ubi rur-

tripartito argument

fus Do&oris Angeli

ci veftigiis inheremus;

ui & ipfe in 1mna 2

dz-à Quaftione 71. ad

:

n

emhuj

us partis usque;

prater infertas de

Legibus q

uiftiones, materiam univerfam

fundug

D

de Peccatis,

Gratia & Merito eft complexus.

ihs,

Exordium porro à

"l'raétotu de Peceatis

i hdy

fümimus; five quia in

Chriftianz Juftitiz

»

E

imu

tranin

officiis pr.

i eft declinare à malo , nempe

va

peccato: five quia

exlegum notitia peccati

tioni

teftante id. Apoftolo ad

cognitio Oritur s

Rom. 3. v. 20. Per leg

emenim cogntio peccatis

Inhacautem materia

pertra&tanda brevio-

res erimus, Dogmatum curam preprimis

D

habituri;

ne vel repeti

tione minüs

gratà af-

l

alis"T'heologia jam exa-

NQue|

feramus, quz Mor

minavit: vel parüm fo

brié fcholafticas fübe

&m ;

tilitates perfequi dic

amur.

Partitionis de-

T

GE

mum ratio plana erit

& hujusmodi , ut Dif-

P

put

atione 774, qug peccato un

iverfim fum«

77

feré funt communia , 274 , quz peccato

pto

R

Per

fonali conveniunt, s/id, quz peccato

if

7.&.1—

Originsli propria funt, per(tringantur.

4

4:

Mudbd

DzPzcceamig..

Quo:

rid-

DISPUTATIO L.

*

Vrtet

De Peccatis in. Genere,

TAU

atoit

UAFUTL

J rü«

De Narura Peccati.

;

"

^

effl5s

Ó

3

à

| j*

9

"t.ad

T Ris fünt, quee, àt ait D. Thomashic 617

I

E

:

art. r. virtuti opponi inveniuntur ; pe

Cs

t5 de

catum fcilicer, malitia & vitiam. Con-

em

funduntur hec equidem à nonnullis , re tamen

Jms,

ipsà inter fe diftinguuntur ; Peccatum enim üt

hccits

actus , malitia üt formale confequens, vitium

ultti

üt habitus virtutis a&ui , bonitati ac babitui con-

trariantur. ltaque ut accurat? loquamur , ju-

n

vat in przfenti c

j

T

ipecc-an

tioni infiftere,-

apite triplici huic conüdcxigf

E

iil

ARTICULUSI

ye -

Quid ?. Quotuplex fit Peccatum?

gprimis

3. N

Ora. Varia eft Peccati , etiam "Theologi-

,matäa-

cé fpectati , acceptio in fàcris litteris,

m

eáque fzepius tropiea & impropria. — Accipitur

enim rmó pro. pega peccati ; íic Lev. 20. V. 20.

M fu

onis u

dicitur: povtabume ambo peccatum. fuum , fine li

Peris morientur.. Et 2. Mách. 12. v. 46. Sontla ev-

ul*

go €9' [alubris eff cogitatio, pro defunclis ovave , ut

Á

10

4 peccatis folvantur. 2dà pro effetiu peccati prae-

j

teriti, & caufa novi; fic indeliberati motus con-

«

cupifcentiae à Paulo dicuntur peccatum ad Rom.

I

WLSPU'

g.v . jem son ego operor ill:;af, Jid quod babitas

m

*

[]

Dr Pscearis.

/

inmes

eccatum; de quo Trident, feff. s. in dec

uT,

creto

D

orig. ait: banc concupifcentiam ,

Md

quam aliquando JApo[tolus peccatum appellat, S. Sy-

lij D

sodus declavat - Ecclefiam Catbolicam munquam in-

fnorur

zellexiffé peccatum appellavi , quod ver? 9 propri

hr

dn venatis peccatum [it ; [ed quia ex peccato eft , &9*

Ihi;

ad peccatum inclinat. * 4tió Pro maferia, in qua

Tranoj

"Vel circa quam peccatur; fic vitulus aureus ,

Convel

"

iquem Judai conflatum adorárunt, peccatum à

CUT

Moyfe dicitur Deut. 9. v. 21. Peccatum autem

b qu

vefrum , quod feceratis , arvipieus :gme combuffi.

pur,

4tó Pro Poffia & facvificio pro peccatis oblato;

funys

fic Of&ce 4. v. 8. dicirur: Peccata populi comedeut

aüpr

Sacerdotes.

Et 2. ad Cor. $. v. 21. de Chrifto:

fünda

Ewum qui on noverat peccatum ,. pro mobis fecit

ferent

eccatum , ut mos efficeemur. juflitia Dei in ip[o.

Phioj

$tó et proprié pro defe&u merali , feu. inovdima-

fe&

7102e voluutatis, quae homini fit impedimento

dine;

quominus ad finem ultimum feu beatitudinem

t

pervenire poffit. De peccato poftremüm no-

fitrj

minato hic unicé acturi , afferemus definitionem

touh

omhnium principiis congruentem : divifionem

tüorun

autem ad ea duntaxat membra , aut potiüs va-

XHG),!

rios ejusdem rei fe habendi modos reftrictam;

lumgn

qui in fequentibus examinabuntur.

3

.2. JDico . Peccatum eft actus moralis re-

LENS

gule morum difformis. .. Dicirur 1. 4£us ; quo

fatig. i

nomine non tantüm. venit actus phyficus, fed

imum

etiam interpretativé talis , qualis dicitur omif-

liberm

fio ab Auctoribus, qui eam puram peccamino-

Ationy

fam admittunt poffibilem ; quia, üàr ait D. Th.

Qd a

bicq. 71. a. 6. adrg. affivmatio $g jegatio ; icä. ef:s,

W

ag

Dz PzccaTIs.

$

nis

agcus & omiífio , reducuntur ad idem genmis. — a.

Vidt)y

AMoralis; per quod intelliguntur omnia requiti-

!)Sn Sy'

V if

ta; videlicet libertas & advertentia ad regulam

morum , actüs humani.

3. Difformis vegule

viri

uhg

7orum; hoc eft, repugnans menfüre ac.nor-

1ne, ex qua rectitudo & bonitas actuum hu-

inqa

manorum habetur. Proj. Quia hec definitio

aurgus,

convenit omni & foli peccato; üt fingula per-

um

currenti apertum fiet: tum quia fatis clara efty

Wonisg

fi; quid & quenam regula morum fir , intelli-

nbf

gatur, quod ex Tr. de A&. Hum. hic füppo-

DO

]

ninus: denique quia ex ea facilé reliqua pec-

cati predicata deducuntur , quae contra quo-

C

rundam opinamenta in fequentibus peccato af-

iif

ferentur.

Conf. Peccatum za?uve preeunte

j ii

Philofopho 2. Phyf. Cap. g. re&é definitur de-

guidi

fectus fubftantize createe à communi nature or-

jimett

dine ac veluti lege: fimiliter peccatutmn av7if di-

iinem

citur defectus à regulis artis; ergo & peccatum

3 -

woris velamorale xeété definitur defectus liber à

n

regulamorum, hoc eft, actus moralis regulas

vifonem

morum difformis; prefertim cüm D. Th. l. c.

yyüs

in . peccatum nihil aliud effe , quàm actum

icat.

ss

(

humanum malum ;

3. DDico ]. Peceatum füb. diverfo refpect

i t*

varis dividitur; & quidem L. ratione fuz enti-

j; U

tatis in peccatum commuüffomi & omiffomis.

jct / ]

imum habetur, fi fiat pofitivé , quod pro-

lr of

bibetur: 2dum, fi non fiat; quod jubetur. II.

Ratione ftatüs in e&uale & babttuale.

Illud eft,

J

quod actu exercetur: hoc eft, quod, licet actu

;

d

Íeverat

;.

üon cxcxceatu;' Ícd prætegi;um íit; per

u

tamen

,

u-

6

Dz Prccatie,

Xamen moraliter feu in ceftimatione prudenti ,

i

(

quamdiu non remittitur. T. Ratione fübje&ti

üm:

22 perfomale €$ originale. Prius eft , quod pro-

T

prià cujusque voluntate contrahitur: pofterius,

ii

quod ab ortu nobis congenitum in voluntate

Adami contractum eft. . IV. Ratione effe&tüs &

ii

1

poene in zorzale & veniales quorum illud mor-

tem anime íeu damnationem zeternam affertz

p

(hrit

non item fecundum, cujus venia facilior eft. V.

Vocin

Fatione regule morum, aut confiderationis ad

eandemin PPilofopbicum & Theologicum. 74 Tbeo-

$r

Jogis enim , ait D.'Th.hic a. 6. ad tum , confide-

petcan

varur peccatum preecipue. fecundum quod eft offenfa

lfin

La

cortva Deum: à Pbilofopbo auteim morali , fecun-

dium quod coutvaviatur vationi. . Unde peccatum

p

pure philofophicum dicitur actus humanus dif-

u

hica

conveniens íoli naturee rationali & rectz ratio-

ni: Theologicum eft transpreffio libera legis

f

Divine, hoceft, eternz. Reliquae peccati di»

'

hss

vifiones habentür in 'Theol. Mor.

ipoy

4. OPf. Quantumvis in Tr. de AG. Hum.

fidic

controvertatur , utrüm regula morum prima

t g

& remota fir natura rationalis & recta ratio;

(itp

enlex Deizeterna? convenit tamen inter T heo-

logos rz0, omne peccatum difconvenire na-

rfurz rationali Indigitat hoc Scriptura , cumy

Pl. 48. v. 13. jumentis. infipieutibus , 2. Pet. 2.

v. 22. fcediffimis pecoribus peccatores fieri fi-

s-z

miles dicit; unde S. Aug. L. x. ad Simplic. q. 2.

peccatum vocat zature deordimotiogem ac per-

Vr

ver/tatcin ; & L.3. de Lib. Arb. C. r4. coztra

m

2. fge-

waruram eife enuntiar ; quem D. Th.hic a.

quis

Dr

ecáTi&

?

cntï )

uitur. Accedirg:;;,afi'o; cum enim reécta ratio

d

dictet honeftum amandum, inhoneftum fugien-

dum effe; fequitur, peccatum naturze rationalé

m

rave (de veniali

tll

repugnare.

2d0, Peccatum

WA

infrà loquemur) effe transpretfionem feu viola-

tionem Legis eterng. Hoc iterum colligituE

ts

]mot-

ex auctoritate ;; nam r. [oan. 3. v. 4. alibique

ifert:

peccatum dicitur iniquitas, greecé évouio, feu

deviatio à lege ; & Pfal. 118. v. 119: peccatores

d V.

yisad

vocantur prav

avicantes, Quod clariüs explicant

1To-

S. Ambrof. L.

de Parad. Cap. 8. dicens: quid efl

peccatum , smift prev

aricatio Legis Divine €9 c&-

d

f

leflium ánobedientia

vacoptorum ?. & S. Auguft.

L. 22. contra Fau

Á

um Cap. 27. fic defcribens

f

peccatum: di&fum, fa

&um , vel concupitum aliqui

C

"

coutva eternam legem ;

quam definitionem S.'Th.

hn

hic a. 6. probat , & ratio

confirmat.

Nullum

fiquidem eft malum , quo

d non prohibeatur à

! leg!'s

*

am nulla violatur ; quin hoc

catide

lege eterna: lex eti

ip(o violetur lex eeterna,; üt argumentum Apo-

ftoli convincir , dum füb initium ad Rom. 13.

. hn

; r

ait: zom ef? po

teflas , nifi à Deo.. .. Itaque quii t«

)

Dei ordimatiori w:/i]"iz't.,

; nj

þjh': porefiati ,

:IThCO-

ARTICULUS II

jire n

j 0

n ompe peccatum fiz formalis offenfa Dà?

Dus

fl*

$. NTO!a I. Ad rationem offente bina requi«

runtur: rzum, ut actio , quae offeníá

1

Vocatur, quáque alter offenditur, illidifpliceat;

j M

, quoc

L

nemo enim proprie offenditur per !

fibi placet; vel certé non difplicet ,

aut quod

02' f:e-

4

g

*

non curat. .2dum, ut actio ejusthodi aliquo

p

etiam modo fit contra alterum, fic, ut is jufté

ijer

de ea conqueri, aut aegré eam ferre poffit; hinc

Ia

licet fürtum v.g. Titii € rebusSempronii factum

u

1nihi difpliceat ; eo tamen. propri& offendi noa

OfRtm

dicor, fi nullà id ratione mihi damnofüm acci-

puon

-"

dat Offenfa autem alia dicitur zarerialis , alia

L

/

vt

Jformalis. Materialis eft, fi quis a£tione fuà pra-

beat alteri caufam difplicentiee rationabilis, quin

ful.

tamen Íciverit aut.copitaverit fore , -ut illi id

Qotttt

difpliceat. — Formalis, prout oppofita materiali,

nie

€ít, f quis id agat Íciens ac prudens, aut ad-

Nmn.

vertens ad jus , quod alter habet ,. ne quid fiat

titi,

vel omittatur. — Dixi: formalis, pvour oppofza

T

gateriali ; nam de offenfa Dei formali , üt op-

$p

pofità virtuali, implicitee ac interprerativae, non

lgt

agitur in prefenti materia. Hoc feníu enim

At

accepta tantüm tribuitur peccato, quod direct&

p

&x immediaté

form;

infidelitas &c.

Deum refpicit, üt blafphemia;

lsofi

'6. Nota IJ. Omhi adn malo in re gravi

r

i

]

Deum offendi materialiter , ex numeris proxi-

i

l

m füperioribus manifeftum eft. . Ex eo enim,

ttriqg

quód peccatum fit Lepis Divinge violatio , fe-

n Q

quitur, juftam de eo oriri difplicentiam in Deo

n

tanquam auctore Legum. — An veró peccatum

ii

etiam grave fir formalis quoque offenfa Dei,

àdy

hibi

ifputatur przfertim ab iis, quipro regulamo-

rum affignant naturam rationalem , .& permit-

tl

*

funt ad breve fàltem tempus ienorantiam Dei

fgndil

inculpabilem. — His enim füppotitis dicunt dari

n

p

peccätum mere philofophicum ; feu folüm re-

E'

pugnans

Dez Prsccar:s.

$

4iqu

qpuenans rectee rationi; ac Deum duntaxat mate-

pl

rialter non autem formaliter offendens ; fi

I; hiüc

nempe quis invincibilirer Deum ignorans , aut

m

inculpabiliter ad leges aeternam non advertens

n

'committat actionem reétzx rationi gràviter re-

m

pugnantem. .Contra hos-

ilit, dà

7. Dico. Omnepeccatum reCte rationi

'ra-

viter difforme eít etiam formalis offenía

b

ei.

füpe

lls qut

Prob. 1. lta eft de effentia peccati gravis , effe

ucdid

contra legem , ut malitia peccati non habeatur

frate

nifi ex oppofitione ad legem; fic enim Paul. ad

u d-

Rom.4. v. 15. ait: ubl zon eft lex , mec provari-

ii

catio. Et Àug. Conc. 25. in Píal. 118. IVullum ff

utique fine prevaricatioue peccatum : uulla autem

j oypqila

o

ef? pravaricatio [ine lege ; mullum eft. igituv mifi in

fv t

lege peccatum. Quibus fimilia babet L. 1. de Lib.

nf n

Arb. Cap. 3. & L. de pecc.merit. Ergo & omne

addrel

peccatum grave effentialiter eft faltem implicité

xfphemiä)

formalis contemptus , & confequenter forma-

lis offenfa Legislatoris; juxta illud: qui offendit

ET

£m

offendit Regein.. Atqui ex una parte Deus

f

j

Legislator, qui vel ipfe tulit1

egem , velal.

r5 p

H

qualiy

teri cuicunque legi vim obligandi dedit : ex al-

hto,

tera parte füpponitur peccanti per dictamen ra-

p W

tionis effe intimatum , quóàd actio fit lege pro-

iübita, quia agnofcitur peccatum ; ergo qui

xoa

of Jb

advertens, actionem effe peccaminofam & pro-

hibitam, operatur, hoc ipfo formaliter agit con-

n

vt

tra D'eum tauquam Legislatorem, eümque of-

m Dd

fendit. Prob.I4. Eo ipfo, quód peccatum at-

(if

r at

tingatur explicité àt difconveniens naturee ratio-

lm r*

nali & contrarium recte rationi ; attingitur im-

plie-

uonafls

$

IÓ

Dz PE&:AT!*&'.

plicité àt illicitum , atque adeo üt prohibituns

eimib

& nullatenus committendum ; ergo attingitur

nhina

implicité üt oppofitum Divinze volunrati illud

prohibenti , & üt contemptivum Divinz pro-

T

g p

hibitionis ac offenfa Dei.. ProZ. confeg. Quoties

pos

peccatum apparet üt prohibitum ita, ut nulla-

tenus liceat ; apparet üt prohibitum ab ea vo-

agemtu

tionedf

luntate , que illud unicé fic prohibere poteft,

petartur

ut nullatenus liceat , creaturis queiscunque aliüd.

lk D r

füadentibus vel pracipientibus. Ergo quories-

fiiam v. |

&unque peccatum apparet üt omnino prohbibi-

tum, etiam apparet oppofitum voluntati Divi-

TU p

d

n&; que una illud hàc ratione prohibere po-

Tizum,

tuit: ergo apparet üt contemptus Divinze lcgis

«f md

& offenía Dei.

Confiri. Peccatum & prohibi-

lm q

tum füb culpa vel eft actus internus yel com-

fl .]uü

plexum ex a&u interno & externo.

Atqui

infed

non poteft quis intelligere a&um inrernum

Dusg

aut complexum exiin- & externo fibi effe prohi-

Ts

bitum füb culpa , nifi intelligatur Deus vel im-

Q6 T0f

mediaté vel mediat$ prohibens; quia vel nemo

T quin

alius poteft a&tum internum przcipere aut pro-

hibere: velcerté nullus id poteft, qui non in-

Dutm,

Irits;

tellipatur habere hanc poteftarem à Deo. — Er-

h&Evm

o nemo poteft inteliigere aliquam actionem

Ih

ltei

ibi effe fub culpa prohibitam (eu peccatum;

z

abeit

quin fimul intelligatur Deusillam actionem pro-

k

ibens; confequenterquin formaliter offendatur.

fitCce

eritas rationis additae zzor; patet ex diclis in

W m

Ir.de A&. Hum. Quia natura rationalis, pre-

ter Deum, füb quocunque refpectu confidera-

ire

Anen

, fed

D

£a non folüm ob defeitum auctoritatis

4

etiam

n

D PiceaTIS.

15

hibitom

etiam ob fcientie & efficacis poteftatis defe&ium

üngitur

nihil in actum internum flatuere poteft.

t d

18 DIQ«

-.8. Oljic. I. Peccatum non eft ideo peccatüm;

quia puenat contralepem eternam, fümptam

Quores

pro actu, quo Deus judicat & precipit aliqui

Q ls

beye

agendum vel omittendum.

Ergo ex oppofi-

tione effentiali peccati ad legem malé deducitur

pote

peccatum effe offenfam Dei. — Proj. /42. A&us

t ld

ille Dei non eft liber; alioqui potuiffet blafphe-

quoti-

miam v. g. nec judicare illiciram nec prohibere :

prdii-

at Dvi-

neque poteít dici neceffarius; quia peccatum

aliàs jam antecedenter ad legern effet intrinfece

x p

malum. Quod enim Deus neceffarió judicat

ne r

effe malum, & üt tale prohiber, non eft ma-

prohi

lum, quia judicatur & prohibetur üt malum;

d of«

fed judicatur & prohibetur àt malum , quia tale

Ài

in fe & intrinfece eft.

Confirm. J.. Antequam

mrermum

Deus ab zterno fpectatur judicare, actum cha-

j proli

ritaris effe moraliter bonum, hic jam intelligi-

d I

effe moraliter bonus; erpo à contrario in prio-

n

ri; quàm Deus judicer aétum blafphemise effé

yp

malum, ille jamn eft in fe malus. — Cozfirm. I

imor if

Bonitas moralis, quee virginitati aliisque confi-

9 H«

liis Evangelicis ineft, habetur, quin ulla de iig

Codt

lex exiftat; erpo & malitia peccati poteftfaltens

ccatilf

haberi fine formali oppofitione ad legem.

emr*

X«. IN. /4. ad prób. JV. 2. parz. Rationem D.

endfih

Antecedenter ad legem peccatum eflet intrin«

ii

fecé malum fundamentaliter C. formaliter IN

Peccatum formaliter tale eft contra legem ; fun«

p

damentaliter tale eft contra fundamentum aut

Füdcra-

)

Sicut autern non habetur lex»

zationem legis,

ceg

«

"Bs

12

Ds Pzcearis.

licer intellipatur ratio legis, utpote quia vis ob-

TT

at 1

igandi non ílat in lepis ratione, fed in füpe-

( 6

rioris voluntate; itaneceft malum vel peccatum

In &

formaliter, quod non eft contra formalem le-

gem obliganrem. . Jam veró fivefündamentum,

gnp

dipey

quod exigat intrinfecé malum prohiberi à Deo,

Til

ftatuatur in oppofitione cum effentia vel perfe-

impo

€&ione quadam divina, fivein oppofitione cum

divinis ideis; in neutro vis obligandi formaliter

Qs Q

fbie d

babetur, & in primo ne quidem ratio dirigen-

[

di apparet.

zdd Coufirm. 1. IN. ,4. Vel fimili-

ter D. jam eft formaliter bonus fundamentali-

R, p

lt

ter C. formaliter N. — Licet ad omnem bonita-

tem moralem non requiratur femper lex abío-

MI

fecefar

luté obligans, quia humanee fragilitati intolera-

bile eveniret, oblipari ad bonum quodcunque;

qui

pem

ur tamen ea formaliter habeatur, adeffe opor-

tet vellegem imperantem, vel voluntatem Di-

D777)

vinam (íuadentem, aut alio modo impellenrem,

«toeg

cum hec una fit principium formaliter dire&i-

vis D

U5 ne

vum & univerfális regula.actuum humanorum,

edd Coufirm. 11. D.,4.. Bonitas moralis , quein

timen .

trinfect

confiliis invenitur, habetur, quin exiítat de iis

ulla lex abíoluté obligans C. conditionatà obli-

QUj er

üeri

gansiN. Suadetur quidem virginitas, non prae-

cipitur; non acquiritur tamen major perfectio

r

fialiis

eut proemium propofitum , nifi fufcipiatur hoc

confiliam : qui veró confilium amplectuntur ,

105 rat

Indan

idis certus id exequendi modus fervandus eft ;

ex quo duplici capite in actibus etiam ex con-

TUS

li (

fiio duntaxat bonis elucet obligatio conditio-

pàta; qua voluntatem füpcrioris refpicit.

W fb

L]

3 9' Ihäl

A

Dz Precarts.

15

hvis d.

j?g »; Jufl. 1. Deus: non. neceffarió: prohibet

, Ofmne intrinfecé malum : ficut non neceffarió

in füpe-

amat ormne bonum creatum ;

&catum

erpo ma-

aem l-

lum & peccatum n

on eft neceffarió contra le-

TRU

-gem prohibentem. . Cowfirm. L. Deus poteft

niw

. difpenfare in Praceptis naturalibus fecundce

l pati-

"Tabule ; ergo poteft etiam ea. Pracepta nón

One cum

imponere: ergo nec intrinfecé mala his Prae-

Confirm.. 11 Pof-

jmaiter

ceptis contraria prohibere.

-fibile eft peccatum impunibile ; fed hoc non eft

T

'd ürmi-

contralegem. .Nam fieut quod eft contra le-

hum

gem, poene fübjacet: fic quod non eft puni-

bile, contra legem non eít; « Ergo.

m boniti

df

m& I. D. 1. Part. dut. Deus non pro

hb

neceffarió neceffitate abfolura C. ex hypothefr;

Itf

quód creaturas rationales produxerit /V. 2dam

dounql

partem , & de amore. eeftimarionis: loquatur,

d

titem D

omitto: fi de amore defiderii ífermo [it, cos-

«edo equidem , fed g 2. JV. pavizatem.

Quam-

enny

Í Qd«

vis Deus , ex füppofito exiftentize creaturarum,

eas neceffarió ordinet ad íüam gloriam ; non

tamen ad eum fpectat, ut omne prorfus ex-

g, u

trinfecum bonum íibi procuret , maximé,

jhr di

quód eminenter ac virtualiter bona omnia con-

"

tineat in fua effentia.

Sed cum Deus fit effen-

monQre

erfedt

tialiter fan&tus, & gubernator optimus ; eíffen-

tialiter fpe&tar adipíum, ut prohibeat , & fübdi-

jatur J

tos rationales avertat ab eo; quod intrinfece &

equit;

fundamentaliter malum eft. 242 Couf. . IN. ,4.

uduseüi

Deus proprié difpenfare nequit in Lege Natu-

j &f fs

rali , fed in actionibus circa objecta, fuo Domi-

;gnditio-

nio.fubdiza, addere duntaxat vel demere cir-

d

eum-

T

24

Dr PrccarTIs.

cumiffantiam , ex qua id; quod aliàs tnalum fo-

ia

ret; jam non amplius tale fit ; vid. 'Tr. de LL.

n «

dd Conf. II. Om. Maj.

uam P. Anton.

que h

j,&E

2ni;

Mayr probabilis falfam effe contendit. V.

*

ur prob. D.

Peccatum contra -Le-

piciac

m fa

bjacet peenze, nifi füpponat liberam Dei

tion C

d

eterminationem ad non puniendum C. fi fup-

tOnc9y

ponat, uti foret in h

quod 4

ygothcü à quibusdam hic

'gratis formata JV.

pliitc

10. Zufi. /].

d Rom. 12. v. 2. dicitur: £t«

hyito

eunque. fire lege peccaverunt ,. [ine lege. peribunt.

N VO

Ergo fine:lege peccatum habetur. — Cosf. . S.

u ]

Thom. Lect. 2. in c. 7. ad Rom. ait: Sige lege

tütfiá c

[A

goterat lquidem peccatum

ï

mofci fecundim qued

r7] lzgen

babet vationem iübonefli , i

eff , comra ratiouem

6p

exiflens ; zom autem fecundum. quod dmportat of-

h ln

feufam. Dei. .Ergo. Couf. 14 — Qui agit con-

Crj..

tra conícientiam invincibiliter erroneam , quà

tipit g

putat fe obligari ad mentiendum, peccat: fed-

p

enim non agit contra legem Divinam ; quia

Ts C

Deus per leg

em füam mendacium non preci-

bipf

pit

Erego.

ICII' neg

E. JJ. Conf. Habetur peccatum fine lege

II gt

judeis tradita, de qua hic loquitur Apoftolus

h

[

C. fine omni lege, Naturali vel Divina JV. S.

Vagb]

Paul. Y. 14. fic pergit: Cum enim geutes , que

dm,

legem ttou. babeut , natuvaliter ea , que legis funt ,

p

Jaciunt 3. ejusmodi legem. on babentes ipft fibi lex

l]

Just. Ynde, licet Zex füb finem fümatur ana-

ij,m

logicé pro confcientie dictamine , fequitur ta-

$g

men gentiles non fuiffe fine omni lege , atque

lion cü

hinc ad Rom. 1. éjexeufabiles dicuntur: nec et-

r ]

ia

Dz Pzcc Aï'rlä."*

:j

dum f

dam caruiffe lege eterna ; eoquod per dicta-

t. ll

men conícienties intimabatur illis lex naturalis;

) Ào

jue legem aeternam participat. 224 Cosf. £.

xl X

D. & Expl.S. Th. Docet hic ; quód fine ex-

nm

plicita cognitione legis üt Divinz actionem ra-

x Dd

tioni contrariam non femper cognofcamus füb

D

conceptu explicito offenfae Divine C. docet

Isdam i

quod aéctionem rationi repügnanrem nec im-

plicité cognofcamus fimul effe offenfam Dei ac

3 d

legislatoris cujusdam fummi V.

Alimd cert&

? f

non voluit, fi quidem hic q. 71. a. 2. ad 4. di-

CM] ] S»

xit: Ejusdem vatiouis ef] , quód peccatum füt

I

contra ovdinem vatiouis bumane, &5* quód fi £0j

adim

1ya legemi eetevnam. — Omnitto , quae ibidem art.

2377

6. de peccati definitione; & q. 91. art. 2. in

mpm?aluj-

de legis eeternce participatione ftaruit. — 744

i ag'xt q

Conf. II.. IN.min. ad prob. D. .. Deus non pre-

em, t

cipit mendacium directé & per fe C. indire&té

x

& per accidens JV. Precipit Deus, ne aga-

Am ; qüia

mus contra id, ad quod nos exiftimamus effe

ab ipfo obligatos ; quia ita agere eílet virtuali-

n pïæfl'

ter neglipere & poftponere voluntatem Dei.

m Íie kge

Hinc ad Rom. 14.v. 23. omze, quod von eff ex ft-

de, peccatum efl. — Ubi ergo per errorem in-

| APOMUS

jvnt

vincibilem quis purat íe oblipari ad mentien-

dum, Deus indirecté & p

er accidcns» praci-

vt

j

pere mendacium dici poteft. .

11. Ob 1]. — Bonum $9 malum dicitur. per

jf

compavatiogem ad vationem , inquit S. 'Th. 1. 2.

muuyr t

n

q. 18. art. $.

Ergo effentialis ratio. peccati

17 um

non eft oppofitio contra legem , fed rationem.

Ü

]

T

Conf. 1. ]/ïfium;:fnim, ait $, Aug. lib. 3. de I;ib..

u

16

DzP xc&.&*i*i g.

Axb. c. 4. tion aliunde maluim eft , wift quia matu-

t

cladio

ve advev[atur ipfis vei, cujus vitium eft. Er-

go.

Conf. J. A&us bonus haberi poteft à

tumne

Apertus

íola conformitate cum natura rationali , üt' fe-

quitür ex propofitione inter damnatas ab A-

feni(tis

principi

lex. VIII. nona: Aevera peccat, qui odio babet pec-

liberatar

catum suev? ob eyus tuvpitudinem eg^ discomvenien-

tim cum gatura vationali

[ize ullo ad Deum of-

caminof

tibus Por

feufum . vefpettu.

difformitate.

Ergo & aétus m

?gu$ à fola

7

lathero

E. D. 74ut. Bonum & malum

tur per

hi.Q

comparationem ad rationem fecundüm fe füra-:

priacipi

tl adu

pram 4V. fumptam cum lege Dei, & prout

hanc^applicat C . Quód. Aneelicus formalem:

Qn- v

Deinde y

peccati rationem. ab. oppofitione legis ducat.j

conflar ex haétenus diétis': quód diclamem | 54j

autem rationis munus regule morum non ob-

Mrg r

&LL Ho

tineat, nifi fecundarize duntaxat & "primariam

applicaptis, dictum eft in "Ir. de A& Fium.

u d

b

r

d Conf. L. D.e? Expl. lta ut fenfüs fit: omne

vitium «o ipfo, quodvitium fit, contra contva e[fo, üt

n.]

l0 Conre

eod. l.c. 3. loquitur C. alio fenfü, & lepem

&ternam excludente JV. fan& eadem loquendi

Qim nor

formula in nofltram fententiam habetur L. 1. de

Hüonem :

Lib. Arb. c. 3. : Aibil malum , zift quia lege etev-

| Oil

ná probibirum. .Et L. 3. cap.15. 4 Deo. babent

* w

m s

omges uature , quod "ature funt,q9 in zamtum

"mt vitiofe , im quantum ab ejus , quà fatke funt ,

Qppoíi

ilem

ayte difeduut. 1n quem locum S. 'T'hom. hic

a. 6. ad 4, ait .. Lex autem ererna comparatur ad

m l

T m

ordinem vationis bumatte , ficut. avs-ad avtificia-

pUH. — ed4d Conf. LL V. /dui, Damnata. propofi-

Iw (ers

lfi m »

m

D PrccaTi&

12

( f

tio, àt. ait. Dominic; ^ Viva'pi'utroque. pade

; ej? Ht

claudicat ; tum | in:eo ;; quodzesplicisé- affepit,

tum in. eo;. qnod. viderur' implicire fapponefe

i lii

duf

Apertus fenfüs propofitiouis à'Bajanis: &:Jan2

u

feniftis quibusdam afferte innuit -tànquamr

]1

principium6! omnem::aétionem' hurhatàm- de-

OM

liberatam; qua: dile&ib;Dei non fit, .effe. pec-

Dan d.

camino(àm 5 quó8 non tanrüm in. Dajo: à: plu-

ius i

ribus Pontificibus;fed jám 'ante :in. Calvino:&

Lathero à Drident; Seff: 141:054. reprobatunr

ä*ätur x

fuit.... Quomodo autem . ex: darariarione: hujus;

mf ln

principii & deduc&tz ex eo fequele inferri po-:

*

teft.actum. bonum vel malum haberi unicaà

H

T$

fomi

con.- .vel. difformitate- cum . natura: rationali ?

Deinde videtur implicité fapponere; quód'pof-

J (

-dfhmt

fit objectum aliquod.attingi üt. difconveniens.

f o

náturz rationali ,. absque : uilo ad Deum refpe-

&u.. Hoc füppofitum ex füprà di&is falüffi-

prinicat

i Eon.

mum eít, nec à damnario

bilitur.

&

ne propoürionisx&;;»

gl a

at cUe] il

0124 ]7?/2. Pe

ccatum,, ü; eft offenfa Dei , m

fuo conceptu formali involvit ralem malitiam,

& legem

quam norz includit; quatenuseft.contra rectam

| ]oqüenüi

ul

rationem ; nam illud. rmó dicit generalem in-

Obedientiam. & virtualem -Dei- contemprumz

jhp dth

2dó prefert Deo creaturam. : Sed horum neu-:

D u

crum inrellisitur. in peccato , üt recte rationi:

i u

oppofito; ergo. Cerf.. Poteft, fecundüm pro-

if

babilem ; füpponi re&tam rationem effe .pri-:

u-

mam regulam morum. . ;1c.- Di(fonantia.actio-

j

;

ul

ï(ï

juti

nis cum natura rationali-poteft (alrem per intel-:

&&ternas

lc&um pr.,,æfcigdi à diflonaatia cüm lege;

e

Ergo

| PWPäoü'

Dr Precar:is.

o poteft aliquid cognofci regule morurm

cini

:

;

orme; quin-advertatur ad legem Dei : &

tuii

voluntas poteft ferri in peccatüm üt contrariun

Áiete

naturee rationali

ed legem.

; præfcindendo ab oppofitione

!

189

';.,' ! 1&-' D-

M. Peccätum üt offenfa Dei involvit

brse

maliiam , quam, üt eft contra rectam ratio-

Q

nem ; non includit explicit& C. quam non in-

f hn

cludit implicité /V. 44. €$ D. m. fimiliter. Quan-

adver

do peccatum cognofcitur üt naturee rationali

ürde

di(conveniens & illicitum , implicité etiam co-

&n

gnofcitur üt à Deo prohibitum ; confequenter

ttn

imbibit rationem generalis inobedientiee & vir«

n

& m

tualis contemptüs atque implicité etiam ac vir-

juit.

tüaliter prafert crearuram Deo , exercire fcili-

quii

cet amando id., quod Deus prohibet; & con-

vid

tetmnendo legem aeternam aclegislatorem. 42

Cosf. D. 4ut. Poteft füpponi fecundüm pro-

-

babilem; & per intelle&tum prafcindi &c. fpe-

pndi

culative T. Practicé N. Qui pro regula morum

defiprant naturam rationalem., " quamvis con-

lt pe

Quem.

cedant omnia rectee rationi contraria etiam pro-

hin f

hiberi à lege eeterna, volunt tamen illam prio-

fnfi

ritate rationis ante hanc intelligi , atque fic na-

"Ut

turam à lege fpeculativé praefcindi poffe.

Ve-

üin

xüm cum intelligi non poffit regula actualis, &

[

maxime actualiter in praxi dirigens, nifi üt ob-

Cl

ligans, quod fine cognitione voluntatis füpe-

Drec

rioris non percipitur; inde fit; ut, quando at-

Qtat

tingitur aliquid difconveniens nature rarionali;

t

etiam attingarur contrarium legi & füperiori;

H

tit ]j

afque »üc

opinio de regula morum

& pre-

-

eifie

Vr i

Dr Pzccatis.

, 19

: hORU

cifio intelle&üs ne fpeculative quidem procedir,

1] d

multó minüs fi re

Ontrarni

ULIEM IRn -

fideretur.-

ppoli

35: Obj. II Omitii eetate extiterunt Athei.

& i

2. Securidüm probabilem poteff in homine ad

breve tempus dari ipnorantia Dei. $. Status

dam r

1 Don

contróverfize praefentis ponitur cum hypothefi:

fi homió actionem recte rationi diflonantem

« Qui

advertetis apit , & invincibilirer ignorat Deutny

? Ritond

etm ov

&ut-de eo non copifat: - Arqui horüm omnium

actiones , cognitee tanquam contrarie naturze

equentt

rationali, o

n

l

n

offünt dici peccata T'heolo

& formales o

B

nfe Dei; cum , qui& ad

g

oc

fan «t

juxta fanam Philofophiam & 'T'heolooiam re«

erai i

quiritur advertentia ad lecem D

2

ei ; ge,l,abüc

at &fl)f'f

velabeffe füpponatür. Ergo:

t 4

Y ad 11y0m D. Ornni etate extiterunt Arhei

ydüm J*

praéticé tales C. fpeculativé tales N. — /4;beu$

ldi&(« (þi*

jradlicé talis eft, qui Deum exteriüs negat; &

u ron

ita perdité vivit; ac fi Deus non exifleret,

a

quémque vellet non effe; quia eum juftum füo-

m

rum ícelerum vindicem inrimo confícientiae füae

ii p

fenfuü formidat.

Speculativeà tali$ dicitur , qui

i

J I fl

Deum mente etiam & ex animo nepat. "'alem.

n'e va

dári negamus: aut contra lumen rationis apen-

ii

tem fibi ipfi exercit& contradicere afferimus;

n

cum; quem Deum füb primo ac pracipuo ejüus

gt J

pradicato inficiatur, füb alio; legislatoris fcili-

T 04

cet aut lepis fapremze, implicité agnofcat. 4

? gt J

2dum D. Poteft ad breve tempus dari ignoran-

fupel'lon!

tia Dei in homine, qui & quándo moraliter

1nO^

&

rali-

di

;ü?nfagir, nec formalicer äeccat'C.*quanda

E -

aó

,Dr Prccamis.

:falite:rä agig.ä;; peccat N. Tunc enim fe omném-

«l

que creaturam rationalem obligari ; sícque fu-

Y r

premum legislatorem feu Deum agnofcit. .. 44

37. D. Status controverfiee ponitur cum hypo-

fgnntun

&Q0m

thefi: fi homo invincibiliter Deum. ignoret

D

omnimodeé & fimpliciter IN. fecundüm quid,

fe ii

nempe quoad aliqua pradicara aliàs prima. C.

Danti

QOmnimoda ignorantia füpponi non deber ; quia.

füidi

hac hypothefis in prafenti queeftione deftrue--

2

DC

:

i

ftat.

et fe iP(äm , üt ait Gormaz , & ex ditie con-

mmedi

*

(

14. Jijfl. I Reperire eft homines in Indiis, aut

Eu

fic t

alibi enutritos in fylvis, qui legem naturz penitus

i

prohi

norant. 2. Dantur rudes, quinon agnofcunt

fi

f

i aliquid prohibitum ,. nifi ab hominibus.. 3.

Tib

Gentiles olim, preter Jovem aliósve.falíos

qux

Deos, verum Numen non cognoverunt. At-

Jos

qui horum peccata faltem non poflüunt dici for-

haj

males offenfe Dei ; cum .certum fit per igno-

prsmy

rantiam invincibilem legis naturg /operantem

o

ex ea excufari à peccato formali; ergo

Joreco

00 f

&. ad 1mum D. Reperire eft homines ratio-

nis minüs compotes tum ob nullam morum

Qs

culturam , tum ob ingenii mentísque hebetu-

gear )

dinem, & organorum.ad animee funcliones in-

Dione m

W.

eptitudinem, qui &c. C. homines rationis com-

potes fu/d. qui ignorent legem nature quoad

Qürty

Vértens

aliqua, & conclufiones particulares ac fecunda-

zias C. qui invincibiliter ignorent legem naturae

Tane

ls ab

quoad omnia, & prima ac univeríalia princi-

iaN. Si primi generis homines huc proferas;

1poft

t Qu

Allos potiüs ad infantes ; vel perpetuó amentes;

.

v

W

2t

O. .

DrPreeaTig —

kqe t

vel demum ad ipía brura pertinere ä:cimus : f

K 4j

veró rationis compotes ftatuas, concedes etiam;

ml

fügnatum effe faper illos Tumez vulrür Divim, &

eorum cordibus iuforiptam legem ab Authore "

| m

nature; cum ratio hurianà & léx Dei inter .

&

i qi

fe inviolabili nexu colligentur. 244 adum D.

2

prim C

Dantur rudes , qui non ag

no(cunt immediat& "

Det;qui

: deltut.

fibi effe prohibitum quidpiam , nifiab homini--

bus C: mediaté N. ficüt is , qui aliquid committit

]6 QU

immediate à lege Ecclefiaftica prohibitum; '

Tréis at

agnofcit idem falrem , mediaré prohiberi à Deo:

fic etiam rudis apnofcens rem it immediaté -

wæpenims

prohibitàm ab hornine nullatenus éffe licitam; *

agnoüuuz

facilé & fatis agnofcir eàndem, üt mediaré pro-

jnibis j

hibitam ab altiori lege.

ZAd 3tium . Ex eo,-

se Al

quód Gentiles malut putabant, fi quid voluntati -

m J

Jovis alreriüsve fictitii Numinis contrarium age-

1 daft

bant; agnofcebant profé&tó agere f& contra fü-

p igno-

premum lepislatorem, licet hunc erronee cum -

)peranlem

Joveéconfunderent. Idém dicendum eft in cafu, .

0

quo rüdis ponitur éxiftimare ;

uód hominis '

änes i

cujüsdám legem nulld ómnino ratione'violare

3 mond

liceat; q

t hebefu'

uiatunc horriinem hunc 1pf"umfua opi-.

nione impliciré Deum facit.

dion Y

15. [ufi. I1. Ad offenfam formalem Dei re- à

onis u

quiritur vel actualis vel virtualis ac remilfa ad*

r Q

vertentia ad Deum.' Sed dantur actiones hu-

máane etiami delibetatze contra dictamen ratio- -

Id

nis absque ulla ejusmodi advertentia; ür ex fa--

l pfincl-

€ta poftmodum reflexione conftat; ergo. Conf.

yofen

Ut quis behe agat, nori eft opus, ut ad pradi-

at

rtibile difcurrendo per-

]

c'atqn,j cum Deo conve

$

tingat;

22.

Dz Pä-C&A?IS- :

tingat; fed füfficir

d* l4

] quo.d(c.egitct eequum v. g.

Fs

efie, ut al

te

w

ri preeflet, quod fibi fieri vult, Er-

go dul

£o.& ad peccandum non opus eft illo di(curfu,

Gnoí

quo quis cogiter, hoc effe illicitum & nullate-

fütam

nus perpetrandum , confequenter prohibitum

A

(s

& voluntate füperiore,.

- Atqui fic nec implicita

efe fer

erit advertentia ad Deu

"

le: ]i

rD; erpo.

R. D. M.. Requiritur actualis vel virtualis,

Ui fir

eáque expreffa & fub conceptu primario aut

01

ormali ad. Deum advertentia N. ac&tualis vel

Qm,

virtualis, fed confufa dunraxat, implicita ac fub

i Inc

conceptu convertibili C. 44. fed /V. m. Poftre-

faftca

mam enim notitiam à peccante abeffe non pof-

.M

fe; jam dictum eft fiepius: eandem vero fuffi-

didy

cere, patet ex paritate Sacerdotis peccantis con-

CR

1ra caftitatem, cujus peccatum eft facrile

gium;.

Jills

quia confusé faltem &

1

exercité cognofcit ,: fe

RUT

eífe voto obíirictum. . /Vec dicas, Id quidem te-

ltht

nere in.eo , qui Deum Deíque legem antea co-

Tate Q0y

gnoverat ; non autem , ubi

í

u

uis horum igno-

omne p

rans fuerit, m Paritas allata

ndatur in impli-

ie]

€ita & exercita advertentia, quam peccanti ad-

iaf

effe, in affertione Theíeos probatum fuit, . /4

d l:

Coif. IN. A. Ut quis moraliter bene agat, non

r

fufficit quaecunque cognitio & libertas, fed re-

i

quiritur advertentia ad regulam morum. . Heec

ij

verà eft lexeeterna Dei; üt aliunde fupponitut;

quai

crgo ut cognofcatur aliquid'zequum eífe , a

T

técede

af 1

5

t.

&dicatum cum Deo convertibile pertingi de-

16. Lof. JH Ut Rex dicatur formaliter

UE

litm

nofci üt

Qd

offendi à fübdito, *rcquirimr illum;cog

regem ,

£

Dz PrccatIS

mv

i. Br.

tegem, alioqui non diceretur offenía re, ia:er-

oo & ut Deus dicatur offendi formaliter, debet

lcorf

cognofci üt Deus ; quod non fit ab advertente

ls.

Jubitm

tantüm , fe agere contra rectam rationems .

Conf. I.. Qui occidit hominem, quem putabat

impica

efle feram ,. non committit homicidium formae

le: Item non perpetrat facrilegium formale,

Atl

ui furatur rem , quam neícivit effe facram,

n0 dut

Ergo à pari.

Corf. [I.. Qui exercet actionem

4

Trc E

udis d

inalam, nefciens illi connexam cenfuram, hanc

)

nec incurrit,

, Bul

.nec formaliter violat legcm)EC.cle-

fiafticam ; ergo fimiliter.

Qp

E. D. 74 UtRexdirect

& perfonaliter &in in-

r

dividuo dicatur formaliter offendi;requiritur &c,

TU

C. ut Rex fimpliciter dicatur offendi formaliter

rieeilts

Jubd. requiritur, illum direct? , immediaté &in fe

i,

cognofíci ür regem; feuquod hic numero homo

nidmt

fit Rex N. faltem mediaté , indire&té &in digni-

antd o

tate convertibili cum Rege C.. Efto, quodnon

omne peccatum dicat formalem offenfam Dei di-

w g

ninp*

rectam , feu contra Deum direct$, perfonaliter

catt d

& in fe cognitum commiffam ; femper tamen

eft (altem indirecta, & cognofcitur contra fu-

fii. À

ggg[, non

premum caput & legislatorem totius reipubli-

cee rationalis committi, quo nomine & Deus &

3.2

n, Ht

Dei offenfà fatis intelligitur, 444 Conf. 1. &. Si;

D

quod fieri omnino poteft , in utroque cafü an-

m

;

tecedentis: füupponatur hominem aut rem fà-

Cffcg 1

rj

cram nullo prorfus modo cognofci , verum qui-

dem eft antecedens , fed nulla paritas; füppo-

fitum enim confequentis falfum eft, nempe

brmalim

gnofciflf

quod neimplicité quidem cognofcatur Deus. 44

[772 E5

[egtm!

&i

DE Piecaris

Dion

Corf. IT . 1. Probas nimiür. / Sequeretur

eiíir?, quàd nefcieris actioni à lepe Divina pro-

p

p ]

hibitze annéxum effe reatum Culpie & poene;

eris

iunc non incurreret ; cu

in támen uteique per

fe fedtiarar 'peccáruii ,

& velit'etiatm effe&tum

feffori

is

d

i caufatri per (e fciéns' prüdénsque ponit,

fs p

N- Cozf. Peccatutn ex fe & natüra füa non

qun.

«onneéctitur cum ce

Qu

ordigar:

nflira, que'eft parna exttie

jà; fed'ex libera duntaxat voluntate

quif

is Ecclefisftict; qui praeteréa folum con-

D

n (

rtümacém ; & fic directé fcienrern «c adverrenz

tem, ligare intendit. Dispar vatio. eftin noftro

du d

cáfi ; "übr ratio

1na

er|i

nis di£tamen af&tiffim ne&titur

*

fltione

cum Iege Div

i, adeóque actio réCte rationi

fim o

contfárià à violatione hu

1

jus legls & ïlägisigwriä

offenfà (éparari

nequit.

£t

C Quaves:: Quidgam circa Peccatum

Vg

lofophicum fit couflitutum ?.

pur Pl

li d

/17. JVofa. Alexander VIII. PP; An. 1690;

Qimin;

24t3 Aügufti damnavit hanc inter binas propo-

&C D)

fitiones' fecundarn ;.' Peccazim | Phil

ofophicum s

o

Jeu sitovale eff. aus bumanus. difcomve

Hiens natu-

t l

v& Yationali

»

4 p

gov?alé-

69 veBIze vationi: Theologicum verà t9

vanseviffio libera Divime legis. — Phi-

qui

fonbieim

quagturmvir grave im ilo., qui Deum

RR

vel iphorat, velde Deo atlu uon cogitat, eft gr. qe

qui

peecóum , [e4 noh'eft offenfa Dei, meque peccarum

Toort4

moriale diffolvens atmicitiam Dei , ueque pená a-

"Occafionem huic damnationi

TU'aÀ diymim.

Qd r

ederunt; ütreferr Dominic. Viva in Trutina

p

TT eO]'Ogjca ; quad

N

am "T hefes publicé propofi-

m p

ZæAn, 1686.

etatis

g

ä*q»ædam Profeffore Soci

iviQe

Dz Pzccaris.

25

Ntety

Divione in Gallia ; in quibus licer heec thefis,

Viti r

prout jacet, non reperiatur, nihilominus pau-

Y p

cis per invidiam mutatis in hanc pofitionem una

ex iis concinnata fuir; cum re ipfà mens Pro-

eiqne t

n

fefforis in manufcriptis expreffa & verba 'The-

feos propofitae fenfüm lonp? alium haberent,

que p

rf

quàm quem profcriptee propofitionis verba fa-

EDd CX

ciuht.

Cenfura autem relatee pofitionis fuit,

volntas

uód fit fcandalofa, rémeraria, piarum aurium

jumcn.

offenfiva & erronea. ' 'Quia tamen tres partes;

avert.

unà filicer de Peccaro Theologico & mortali,.

Y nofb

duse de peccato Philofopico in expofita propo-

y n

fitione continentur, exponendum reftat, quam-

i

o nit

iiam cenfüra recitata afficia. lraque.

.18. À. rm). Pars üna de peccato Theolo-

Iegislam

ico & mortali, quód nempe hoc fit J/era Di-.

vine lei wansgreffo, non fübjacet cenfürz;

) l]

nec digna eft cenfürà, nifi forté philofophica

À 1690

diminutionis & infüfficientiee. — Qa7/o 1:/; quia

bhec notio revera convenit peceato "Theolopi-

i5 p

hf

€o & mortali, ut' ex hücusque dictis conftat

& ex ipfapropofitionis damnatione manifefturn:

2

"0',

el. ao 2d/; Quia juxta communiorem,

WV

quód peccatum fit libera legis divine transgref-

j Pbl'

I[i Dium

fio ,. non habet pracis&, quód mortale, fed

quàd 'Theolopicüm fit, etiam prafcindendo à

; '/W

mortali & veniali.

" Sed de hoe infra pluribus.'

p um

p t

&. 2d6. Pars rma de peccato Philofophico ;

quód nempe hoc fit a&us bumanus difconveniens

g

; Troit

zatur vationali e ve&e vatiomi, fciicet foli,

etiam non fübjacet cenfüre, quatenus nomen-,

p

cretuti

claturam illigs pecéati explicar. Arfo eft; quia

à

accep-

u

o

96

Dz PzccarI1S.

acceptionem vocis & confiderationem re&t ex-

timip

Ponríer

lato,

ponit , & indicatur à D. Thoma, num.

3. IC-'-b

Q dmn:

R. 3/). Pars ada de peccato Philofophico,

p

polit

i

qu:e in poftremo commate habetur , üt jacet;

prem

cenfüram füftinet & meretur.

Jtati0 €f/; quia,

d'lu 1 &

ürait La Croix L. s. num. 58. fic non facit di.

102

ftin&tionem interignorantiam & inadvertentiam

w

ad Dcum vincibilem & invincibilem , & de utra-

Quj

que eequaliter intelligi poteft : multó minüs in-

tib; Qu

dicat aut füpponit impotfibilem .effe ignoran-

fit, qu

tiam Dei vincibilem ; íed potiüs videtur an-

metphy

fam dare judicandi , eam effe vincibilem, quà

für, niy

pofità non eff excufátio ab offenfa Dei & reatu

T0 i

pona eterne. |Preeterea , üt addit Mayr hic

« e!

num. 21. ab(trahit à fenfü conditionato & abío.

N

luto,à poffibilitare & exiftentia peecati Philoío.

phici , adeóque legenti ingerere poteft opinio-

nem, talia peccata frequenter dari poffe.. Hinc

veró reété deducit Viva juflitiam condemnatio-

nis quoad cenfuras fingulas , & 'Thefis noftra

prioris articuli validiffimé roboratur,

j

3. 40.. Si pars poftrema fic limitetur ad fen-

lrl

fü

m meré conditiongtum: Peccatum Philofophi.

4

Ris

ui Deum vel

cum quanrumvis grave in illo ,

f

ignorat zzvincibiliter, vel de eo z

"

/

[]

modo , uec

lnb

quidem implicià , inculpabiliter cogitat , non eft

V cor

formalis offenfa Dei , &c.; propofitio fic limi-

TWfer,

tata illà damnatione non comprehenditur. Aa-

fideten

7/oc/!; tum quia certum eft ex propofitione in-

LEU

ter 31. ab Alex. VIII. damnatas 2da, invinci-

Ptæcep[

jilem juris naturg ; adeóque & Dei ignoran-

:

tiam

Dz Pzcecaris.

27

t

tíam à peccato formali excufare: tumyquia idem

um fs

Pontifex propotitionem de peccato Philofophi-.

co damnat tanquam de zovo £5 ex arco emevjam;

lofophico,

pr

opofitio autem his limitibus circumfcripta

4

TT

ridem ant& à multis viris graviffimis fuit tra-

; qu

dita; & ipfe S.'Thomas eam docuiífe videtur

n d

2.2. q. 20. &. 3. in. (9. ubi ait: .2 poffer e[f£ con-

retfenri

verfio ad bonum commutabile fiue avevfione à Deo ,

&deut.

quamvis e[fet. inovdinata , aon effet peccatum mor-

».minüs l

£ale; tum quia ex hypothefi hac mer& fpecula-

ul

tiva, qua revera non tantüm moraliter fed &

VORQUL

smetaphyfic? impoffibilis à communiori afferi-

hiem, Qd

tur, nihil eorum fequitur, propter quae damna-

J t

tio inflicta fuit. Atque in hoc fenfu cum aliis

M

etiam & Societate noftra locutus eft ille Profef-

T

i& d.

i hi

Íor, üt Vivg lic o&;ndit.

p opn

-ARTICULUS III.

of H

Ju quo flet formalis malitia Peccati ?

Vlemm

v df

Ota I. Quzflionem generaliter propo-

19. N

fitam ad unum commiffionis peccatum

anda

hic reftringimus, ut magis ex. ordine cogno-

Ícamus diverías de hac controverfia Auctorum

nitip

fententias. . Convenit quidem inter illos; 118

i Deum v

modo L

in peccato ,. àt advertit D. 'Th. hic q. 71. a. 6.

in corpore, fpe&ari & inveniri duo;. alterum

RUL

i fl

materiale, feuid, quodad rationem peecati qua-

fi determinatur, & hoc in. commiffionis pecca-

j o

Miione

to efe phyficam entiratem, actüs mali, ,qui à

precepto negativo prohibetur; alterum .for-

; jnylid

nat ad

ale ; feu id ; quod— 3&!1113 quafi determi

£atio-

pe

um

d

28

D& PéccaTIS.

raionem peccati, & hoc effe óppofitionem

qunim

Tectu

cum regula morum. 240 oppofitionem hanc

lmlb

pofie ignificare aliquid per modum po/izivi &

idum.n

contrarieratis, ür calor naturae'aquee eft oppo-

fitus; aut aliquid per modum privarivi vel pri-

puitun

d

vationis, ür mors nature viventis opponitur.

3:jó in peccato reperiri multiplicern privatio-

vd tj

benzem

nem, ícilicet gratie - converftonis a Deum,

conformitatis cum lege, a&tüs boni oppofiti &c.

frdlo,

t ind

Di(crepant veró inter fe; dum; in quo formale

peccati feu malitia formalirer' confiffat, expli-

quà lic

cant. : Alii enim non' tantüm confecutive & à

m

pofteriori ; fed ctiam formaliter & à priori con-'

EY

( legel

fütuunt' adequaré eatri in privatione; alii ad-

a. ]

squaté in pofitivo

*

.

& partim in pofitivo. .^

; ali pa'rtim in

i

r R

trilior

20. lVota /T. Patroni prime feuteutie nec ipfi

in prïs

inter fe conípirant. ' "Narn alii( üit/omittam an-

poet.

Q m

tiquatas. & exoticas fententias) ponunt commu-

CIE ul

niter malitiam in privatione rectitudinis puráà,

*

&

t form

feu .confórmitatis cum lege

3

quorfü

in gtiäf?t'

reduci poteft opinio Efparzee,' qui eám quidem

p

P

m &

in pofitivo ftatuir, fed quatenus eft exclufivum;

:

Ütngs

& fic privatio bonitatis: alii in privatione recti-

Vl

Q]

tüdinis debitee ipfi a&ui , üt vult Scor. Hurtad.

cum mültis ''homiftis: vel debitzipfi fübje&to

lm

bern

feu voluntati, àt vult Gabriel, Suar? Mol. &c.

Patroni fecunde fntertig etiam non fünt concor-

fernus

&rüm

des. "Tannerus enim malitiam- formalem ex-

plicat' per esititatem moralem füperaddiram &

yütat

Ridef

reíültantem in entitate phyfica aétüs peccami-

| &

Roli:' &lii communiüs per ipfam pofitivam libe-

l

ram

Das

^Dsg PrzeceéaTIS.

29

"

..«.

Vfitiones

ram tendentiam aétüs in objectum prohibitu

Hec tamen conciliari forté poterunt; fi dicatur,

nem hx

illam liberam tendentiam zz.cozcreto. effe iptum

L pf

actum malum contra legeir fcienter ac liber&

ELODO-

iiv

pofitum: z abffraclo efie.imodum , quo actus

élicitur, failicet fcienter & liberé contra legem:

Qppoutr

il

Tiv

vel refpe&tum, quem actus:dicit partim ad li-

bertatem & advertentiam ad.legem; cum qua

« Dam,

i

ppditi

fir actio, partim ad legem prohibentem & or-

tam inde obligationem ; .cui. adverfatur . actio;

o fomi

Iht; ent

quia hic modus & refpectus tanquam forma

metaphyfica poffunt concipi in aétu refültare

AONDTA

€o ipío, quód fcienter

& libere pongtur con-

5

ipriori Qu

tra legem.

T

21. Jico

I. Formalis. malitia peccijti com-

Priyatienc,

miífionis nec adzquaté nec inadeequate confiftit

nfiew

in privatione.

Probatum L. univevfim. — INihil

poteft effe formaliter per fe & ratione fui in li-

omttam t

nea morali; hoc eft; primó.ac formaliter .ha-

m comm

bere aut dare denominationem boni vel mali;

(ins Wä!

nii formaliter per fe & ratione füi fit volunta-

eum d

rium & liberum.

Sed privatio. quaecunque

ün ia

aífignata non eft formaliter per f& & ratione fui

du

voluntaria.aclibera; ergo.. Àaj. patet; tum

i

quia libertas eft proximum requifitum & fubje-

N

étum moralitatis; undé quod eft formaliter li-

y g

berum etiam eft formalitermorale, üractus in-

jf MO[ i

ternus; quod autem eít tantüm denominativà

u t

liberum, eft etiam tantüm denominativé mora-

wrmlkm v

le, üt actus externus: tum quia in tantum ali-

ïfüddm &

quid eft bonum aut malum morale; in quantum

j p

eít liberum & voluntarium ; unde inter alias

j

aji

m

89

Dz Psceárts.

d

Baji propofitiones damnata etiam eft haec 46tat

p

ad vatiouem Q9 — defimitionem. peccati mon perti

d

net voluntavium &c.

Min. etiatn conftat; quia

voluntarium & liberum eft ipfum exercitium

(im ho

fus: fi

voluntatis: privatio autem ejusmodi per fe &

ratione füi non eft tale exercitium, íed quid

Qitudin

neceflarió confequens ad illud. | Cozfirm. quia

t ejs.

quin, aut pro priori, quàm concipiatur priva-

Ti p«

tio , poteft haberitotus conceptus formalis pec-

linem

cati commiífionis; fi enim concipiatur actus

EOR

tdmd

pr&cisé üt liber& & cum advertentia ad lepem

prohibentem pofitus, actus jam intelligitur ma-

poed

tuq

lus, peenà dignus, & confequenter peccatum ;

fic autem malitia habetur preefcindendoà priva-

Qun

V0T

tione, imó etiam pro priori ad privationem,

utpote quze fundatur in pofitiva tendentiaactüs

bo n

fbj

liberé & fcienter eliciti contra legem circa ob-

jectum prohibitum. ^ Pro£. 77. fpeciatim

füdini

potei

Conva communem aliorum eg fingulavem Efpar-

z. ACtus, quifiuntfineadvertentia & libertate,

pito d

m pr

carent conformirate cum lege ; ac bonitatem ex-

cludunt; & tamen non fünt peccata; ergo. Item

i£m

n'onara; :

Tendentia pofitiva in obje&tum legi contraria

formaliter opponitur legi negativee feu prohi-

Tit nog

benti ; & heec caufàlis eft à priori: ideoactus caret

B oni

rectitudine, & eam excludit, quia rendit in ob-

je&tumlege prohibitum; ergo privatio, aut po-

terea, (

fitivum quà exclufivum reétitudinis, non eft pri-

46 Vi

mus & formalis conceptus malitiee.

VäU'One

Contra fententiam Scoti $9c.. Peccatis commif-

ifläS dl(

fionis intrinfecé malis nec deberur rectitudo fe-

'

ecun-

23, [

cqndüm pr&dicatum fpecificum ; cum £

Vr

düm

D PrccaTi1S.

31

( hre

dàm hoc blafphemia v. g. fit fimpliciter inca-

pax rectitudinis; quia effentialitér mala: necíe-

L

of i

cundüm pradicatum genericum; quia fecun-

| x

dàüm lioc confideratur' preciss ür aétus huma-

x pl

nus:; fic autem concipitur üt indifferens ad re-

&itudinem, unde hzc illi non' poteft deberi;

m g

Af

ex ejus privatione autem tam-parum conftitui-

tür peccatum, quàm parum corpus per priva-

d

tormdispe

tionem perfectionis angelice. Preterea ex Pree-

€epto nepativo non oritur oblipatio adferendi

Tphtüt Ü

tf d ipt

rectitudinem a&tui prohibito, fed tantüm non

ponendi illum actum; ergo per hoc non pecca-

velitum

tur, quód actui non tribuatur reétitudo.

er Dectit

-Contra [ententiam Gabrielisegc. Forma & pri-

jendodri

vatio refpicit idem fubjeétum immediatum ; er-

riva

st

50 cum rectitudo tanquam forma habeat pro

fubjecto immediato actum, malé privatio recti-

vt qu

tudinis tribuitur voluntati. . Ad hecblafphernia

2771

poteft fieri eo tempore, quo non datur obli-

imd)

i Gbert

gatio abfoluta eliciendi ullum actum virtutis;

cum precepta virtutis pofitiva non obligent

bonitaete

profemper: & quo non datur oblipatio condi-

u

tionata; quia homoin noftro cafü folüm obliga-

g at

tur non blafphemare, quod etiam fieri poffet

"T

er omiffionem puram velactum indifferentem;

hod

unde rectitudo operanti non eft debita. Pre-

4 rendt

terea, cüm blafphernia evitari poffit per diver-

o df

fas virtutes, fi malitia confifteret in earum pri-

d

vatione; illa multi

litias diceret.

plices &, div.eþrfäs fpecie ma-

commf;'

cc;!dS

"

22. Dico If. Formalis malitia

eccati corhï

zi

et

( ]

1

(.

milïaiiolnisadæquatä confiftit in. politivo; fcilie

;CU

(

Q^

Dz PrccaTI&

82

liberà tendentià actüs in objectum prohibitumm;

quz fecundüm omnia, ex quibus habetur, nem-

pe actu, libertate, advertentia; lege , obligatio-

f fl

ne; objecto ac. modo five refpectu, nihil nifi

uj

pofitivum dicit.. Sequitur quidem hac Thefis

k

ex priori , fedulterius ProZ. 'l'alis tendentia po-

pylc

fitiva formaliter conftituit a£tum in genere mo-

qua

ris, quia in actu phyfico fine libertate aut ad-

Tunt;

Í

vertentia elicito ea tendentia unicé deeft, &

MC no;

facit, quó minus dicatur actus moralis;

||erg 0

i lil

conílituit actum vel in genere boni vel mali.

Tetett

i

Atqui non conflituit in genere. boni, ergo in

malra

genere mali; praefertim cum praeceptum nega-

ld

tivum ejusmodi rendentiam directé & formali-

tl

ter probibeart.

Coufir. Aéctus fit moraliter bo-

Wal

nus, feclufo etiam re vel ratione quocunque

Tnt

alio; per hoc, quód fiat fcienter & liberé à vo-

defi

luntate juxta legem operante; ergo fimiliter

pcpe

actus fit formaliter malus hoc ipfo, quod fiat à

hi

voluntate liberé & fcienter contra legem ope-

h1

rante.

d

ticlao

4

22.. Obj. contra m.. SS. Patres, quos fus

bre-

Ant.

fert Vafquez, flatuunt formale peccati in pri-

Uqus|

vativo. Nam 1. negant peccatum fimpliciter

L1

exiflere, efle rem vel fübftantiam.

2. Aperté

C QEQ

explicant per defe&tum privationem, & caren-

u u

tiam.. 3. Dicunt plané nihil effe, ut poffent di-

de

cere,. peccatrum..à Deo non produci.

Ergo

(ppof

Coufirm. S.'Th. 1.2.0.18. a. 1. ait : Dicendum,

quód omuis a&us in

uantum . babet aliquid de effe;

lr pot

M

1u iantum. babet: de.

omitote; im quantum verà i

.

deletut,

*

llz-'guid deficit. ,a'g pleuitudine. efféudi, qua .

actjoni

'Jï:qm

Dzr PzccarTISs.

53

sliin.

á&ioni bumane , deficit d bonitate, t9. fic. dicitur

ts

wmala Et q.71.a. 6. Habet autem atchus buma-

D

nus, quàd fit malus ex eo, quód cavet debitá com-.

hec Ti

eneu[uvatione.

& I. 7:.4. N. Conf. Queftio hec meta-

d

hyfica nec ex Scriptüra nec ex SS. Patribus;

pendem

qui ad. fübtilitates has fcholafticas non attende-

"at

runt; fed ex una ratione definienda eft.. Unde

: deell, d

nec nos in probationibus eos laudavimus, licet

us &

1

id licuiffet. S. Hieron. enim in cap. 2. Mich.

xi vl nà

refert & improbat (ententiam quorundam , qui

yi, entt

malitiam peccati nihil effe volebant. S. Aug.

um

L. de 2. animabus C. 11. definit peccatum efle

m

voluttatem vetiuendi vel confe

uendi, qued juflitia

aoraitc v

eetat, €g. unde liberum efl a

!

flineve.

Vide alte-

u

ram ejus definiionem n. 4. S. Damafc. L. 4.

i

de fid.C. 21. /'itium, quo nomineapud PP. fie-

pe peccatum venit, zez fubflaptia aliqua, neque

; (00 u

J

ul

flautiee proprietas, fed. accidens eft.

ln (p

- Be 2. A. 24.. ad 1. D. negant id in fenfü Ma-

fichzorum, contraquos multi Patres hoc fcri-

s i

bebant C. inalio fenfuN. — Manichzi volebant

x ij

V?),

aliquas fübítantias ex natura fua effe malas: ne-

m m

bant id Patres, & hinc etiam negabant pec-

W prä

cata effe fübfítantias, aut rem feu ens fübftan-

2 at

tiale, aut fimpliciter, hoc eft , fubftantialiterexi-

i

li pOHeüf

ftere; non veró inficiabantur peccata effe actus ,

ïUC'l. Bag

oppofitum nihilo, aut accidentia, quae dicun-

. ]i

tur potiüs ineffe, quàm exiflere. Patet hocex

d],'i]gWE !

j

S. Aug. L. de perfe&t. juftitize contra Coeleftium

C. 2. Ratiocin. 4. ubi ait: Zterum quevendum

n

nde-

i

W

r

0.?;: 7uid eff. peccatumy a&us, au res:j ve(po.

hus

gt

Dz Pzccaris;

34

mus peccátum quidem a&um dici & effe , tton venns.

hu

id &

f

non naturam [ubfeflentem , id efl , fubflan--

T

tiam contra MManicbeos, 44d 2 D.explicant per

mdum

;

defectum vel pofitivum, vel privativum C. (em-

&ITÉ

;per per privativum fuj4, & fic explicant pecca-

«t ten

tum forrnaliter ac in fe ipfo . confecutivé &in

a

effe£tu vel quaíi effe&u; fcilicer in'confe-.

D

quente peceatum privatione C, refponfio pa-:

D7 Duf

tet ex eo, quód SS, PP. hic fxpius intelligant:

tutiohe

privationem gratiee ;. ac defectionem. à Deo,

7771

ld 3..D. dicuntpeccarum effe nihil (übflantia-:

hr

le C. nihil accidenrale fu£2, moraliter.C, phy-:

Matr

fice N.

Quamvis peccarum aliquid acciden-.

lm f

tale phyficum fit, tamen moraliter nihil:dici«

ttit dj

tur, vel quatenus eft nullius pretii aut .mo«:

T

menti ; juxta illud Pfal, 14.v.4. ad mibiliande-:

opod

du&us eff ia con[pe&u ejus smalignus: vel quatenus.:

d

Ral

non eílid, quod ere

itur effc, quo fenfuz; ad:

Cor. 8. V. 4. diciturzzibil. eff- idolum n mundo.

acinrq

4

Ratio addita. non tenet;:quia.hàc rátione PP.

Vtfne

difficultatem: .non |.folviffent, ^cum homines,

tj d

gqué ac Deus,non potuiffent effe auctores pec-

DT Er

cari, fi illud nihileffer; & non pofíer produci,:

fttüs,

Quamvis aurem admitrerént peccatüm effe ali-

W(e

quid pofirivi ; curri-tamen illud: dicerent effe

lgt

defectum moralem;' in.ea ratione : à Deo pro-

mhfl: |

venire non poffe manifeft

"

um erat,; & .diiiicul-

irtic

tas folvebstur.

;

S Thomæ re&ö dxcx-

mülum

z4d Conf. w. Mens

"Line

tür à Vafq. & Granado dubia & ambigua;cum

Mi

videatur nobis non minus favere, quàm adver-

MT

xim&

iäfiis. Nam m QQ de.malo, ubi ma

hane

T

—

Dz PzccarIS.

3j

:

NT

hanc controver(iam tractat, fic q. r. &. r, ad

» [l

Ia-

4- ait: Z&us volustatis, in. quantum ferturi

J

malum , vecipit vationem €9. n0men inahi, ibiq. 2.

um C

8. IT. ad 13. peccatum mon eft. privatio pura ff-

,

n

cut tencbre , fed eflialiquid pofttivà. & 1. 2;

g.

:cqtivä&'m

in conh

72.. 9. ad z. peccatum mon fovtitur Jpeciem ex

parte privationis vel averfromis , fed ex comverfto-

ponío r

ne ad obj:£un. — Quod autem ibi loqdatur. de

inreligat

ratione fpecifica formali, declarst ib. a. 6, Di-

m 4 Ut

cendum , inquiens, quàd im peccatis invenitur

ifoblan

duplex differentia , una materialis , aliaformalis,

v C p

Materialis quidem . attenditur fecundüm matura-

d a

lem [peciem. à&uum . peccati; formalis. autem fe-

TU

cundim ordinen ud uzum finem- pvoprium , quod

n 4jt f

eft objetum proprium: — Unde,qui volet, textus

jalblum

oppofitós diflinguendo intelliere poterit de

vdqutti

malitia quidem fimpliciter tali,fed confequente

p hn

ac integrali, non autem de primaria & formali. "

23. luff, J Malum in genere confift

irin pri-

gtiore D

vatione; Sic enim ait D; Th hic 3 Mi

n hm

mibil eff aliud malum, quàm privatio alicujus bo-

xdorept

9i: Ergo cum malum morale peruneatad lioc

n Pm AK

genus, confiftet in privotione. — Conf. 7. Reli*

tund

L

Uuone,

que fpecies omnes mali habentür in priva-

dic

-D

Nam malum tranfcendentale et plàd&

d

D

nihil: phyficum eft privátio forme natüralis:

& d

artificiale pfoporrionis in opere.

"Ejgo &

malum morele, | Cozf. 7. Boniras cujüsquerei

gt

H

fiat in ejus perfe&tióne & integritate ; ergo

ygllä:wm

malitia in ejusmodi defe&u íeu privatione;

"ml

cüm defectus quà talis form

li male

aliter kdi-catï p'riæ-(ka-

.tionem forme debite.

hu

2

B DA'

Dz Pitccuxs-.

$6

: .'ïa,. D. 44 Malum abfolutum. & fimpliciter

tale confiftit in privetione C. refpectivum &

r

fecundàm quid tale N, malum in genere gene-

Til

raliffimo & analogic? tali füraptum preefcindit

puit

ab utroque. | Malum abíolutum &fimpliciter

etem

tale ex mente D. Th. q. 1. de malo a. r. ad r,

pyi

illudeft , quod ita eft malum, u nihil entitatis

i

& bonitatis, nequidem phyfice, in fe inclu-

Tnüm

dat; & de hoc intellige; fi vis, verba obje&ta,

hi d

Refpe&tivum & fecundüm quid tale eft, quod

0pon

aliquid entitatis & bonitatis falrem phyficein-

cludit. "Tale eftpeccatum, üt exeod. S. Do&t,

pf

L. 3. Cont. Gent, C, 19, conílat ; ubi ait: sa-

pudd

Il B.

lum 1noyale non importat aliquid , quod fft fecun-

i $,

düm ejJentiam eg. pbyfícà malum, [ed quod fecun-

ttifum

düm je &$ phyfícó eff bonum ; malum . autem bo-

tfitin

mun,in quantun ilum privat ovdime vatiouts,

[

qui efl. bomum bominis. MdjConf. 1. N. A. velde

naturali & artificiali malo fimiliter D. malum

TR

ejusmodi abfolutum flat in privatione C.refpe-

lm

€tivum . vel fubd. flat in privatione radicali

o

& quafi activa , quzfcilicet eft formaliterquid

fitem

pofitivum C. in privetione formali & quafi pa(-

tlonem

fiva, que eft quid meré negativum N. De ma-

W

lo tranfcendentali quidem C A. Sed A. Conf.

i

nam malum morale neceffarió eft voluntarium

fj jec

&liberum: hocautem in peccato Commiffio-

Guf

nis eft quid phyficé pofitivum; ergo malum hoc

lia

morale non poteft effe nifi malum refpectivum.

FP Cqt

Zd4d Conf. H, D, Conf. Malitia (tat in. ejusdem

Dongji

defectu vel pofitivo vel negativo, & in priva-

(071)

de-

Vi

tione vel raäïcali vel formah G femper in

ectu

z

-

D& Precarte.

05

"

Omplicte

fe&lu nepativo , & in privatione formali

N.

ivun d

Conf. £? add. vat. Ex una fiquidem parte ip(a

Ttre i

perfectio rei poteft exigere abíentiam alicujus

»preland

pofitivi:'ex altera veró def.&us poteft effe

klnpliat

etiam contrarius & forma pofitiva, üt vel in

) à 1. di

phyficis conftat,

iil enrtts

. [[. Peccarum eft malum maxi-

it feindi

á4. Infl

mum: It, maxim?é oppofitum bonitati ; fed il-

j oj

lud eft malum abfolutum, hoc autem, quo:

k elqui

opponitur contradictorié; ergo. Cezf. . Deus

phylz

poteft effe caufa mali tantüm refpectivi: non

i5 D

poteft sutem effe caufa peccati; ergo. Cozf.

db

/I, Peccatum non habet caufam efücienrem; üt

sljis

ait S, A

. L. 11. de Civ.. C. 7. Afemo quavat

|gud j

cau[am efhicientem male voluntatis : non enim e,

j

T

efficiens , [ed deficiens , quia nec illa eff effetio ,

d v

Jed defe&io. . Ergo ett malum abfolutum.-

| s

W. D.M, Peccatum eft malum maximum in

[ ia

enere imorali; & in eodem eft maxim? oppo-

ye r

f

tum C, in genere phyfico N. malum autem

maximum in ordine ad mores phyficam enti-

n« n

,ymal'lttïqw

tatem habere poffe; facilé conftat, "Oppofi-

n

tionem porro in moralibus maximam non (em-

j

per effe contradictoriam docuit S,. Hlieron.

gd A 06

dum; pejefl, inquit, odiffe juflitiam ,

quam

non fecifle. d Conf. T. D. M. Deus poteft effe

(

"m

;Commü ,

caufa mali refpectivi, fi hoc fit naturale autar-

0 malumhüu

tificiale duntaxat C. fi fit morale fu/4. poreft

j

effe cau(a illius pur& phyfica, ac permiffiva C.

rerpf(/ü

"

moralis, & intentiva N, plura de hoc inf.

TL

4d Conf. 2,.D, 4, Peccatum non haber caufam

&n pml

lr

ur realiter & fecundüm

mpef

efïicigntcm ; fi fpe&tet

inare-

M

C 5

$8

Dz. PeceaT1s.

mareriale N, fi formaliter & fecundüm for-

^tit

male preecis? fumatur .7*. S.. Aug, enim his

um

verbis.negare duntaxat voluit, peccatum effe

ftit,í

fübflantiam ant entitarem ex fe malam a&ui fu-

p

peradditam , àt ex.d. nr.22. conftat, — Cete-

nitat

tüm dici poteíl, peccatum formaliter fümptum

biel

non habere caufam efficientem quà talem feu

-

frp

h

iysic& producentem, fed tantüm morzlem,

:

&i

H

u phyficam, üt beec moraliter deficit; Pec-

if

cati.enim malitia non procedit à voluntate hu-

t &t

mana,,üt phyfic& efficiente, fed üt moraliter

qui

deficiente, & quarenus contra legem Dei

viti)

áctionem liberà & (cienter

ponente. Sicutau-

piri

tem füb hac formalitate non fpe&tatur volun-

pf

t^s agens, fed modus agendi; fic& (üb eadem

qui

formalitate peccatum non eft quid phyficum

phyfic& producibile , fed velut. formalis effe-

s

Ti

€tus refultans ex hoc modo agendi: quá ratio-

It

ne ipfi-adverfarii de privatione rectitudinis

(f

loqui folent ac debent.

d

DA

25. Ofj, cont. 2

» Si peccati malitia ftareti

ump

pofitivo , peccatum formaliter effet ens; atqui

ftn

nequit dici ens; ergo. Prob. miz. Sequeretur

tte fo

enim 179, quód malitia fit perfe&tio , bonum

l

X

& amabile: /242, quód fit participatio effen-

Ü

ti;e divinae; quia hec omnia enti pofitivo con-

tttm

veniunt, -Cozf. Ex eadem ratione fequeretur

effn

170, quód Deus eminenter in fe contineret

malitiam peccati: 228, quód effer idea & ex-

licer;

quegr

emplar malitie;; quoe omnia abfurdiffima funt,

B. 1. Argumentum patitur ipflantiam in

Tenter

Ontin

ver(arii

aftu intrinfecé mal.q, guem etiam. ad

dicunt

hi,

Va

Ds PrecarIS,

$5

d forl-

^"diéünt radicaliter malum , & habere fundamen-

, ttim li

"tüinacexigenriam peccati formalis, — 1. 2, N.

um d

m lt

min.ad pyob, D. ym. feq. Sequeretur , quód fit

"perfe&tio metaphyfica vel phyfica, bonum bo-

«t n

'mirate metaphyfica vel etiam phyfica , ama-

r m

bile five prudenter five imprudenter C. quód

! tdem f

| morden

fit perfectio moralis, bonum bonitate morali,

& hinc amabile prudenter N. peccatum com-

dit; Dee

miffionis aétus bonus & malus eft; fed bonita-

Jontatet

te & malitià diverfi generis. D étiam 24. fe4.

j motyie

quód malitia, quatenus ens phyficum, actus

loen D

vitalis & libera volüntatis tendentia eít, fit

A

participario effentiee divine C. quatenus im-

qtür Yolu

perfectio & defectus moralis eft. N. Peccatum

L(üh exem

quoad priora predicata effe participationem

i n

Dei; nihil aliud eft;, quàm quód D«o aliquo

ymjis d*

modo affimiletur, quia ens pofitiviim eft acex-

; qitti

iftit; düod verum nec abfurdum eft, — Zd

redüudiot

Corf. D 11h. feg. quód Deus eminenter conti-

neat malitiam formaliter fümpram N, realiter

Jtia r

fumptam fu. quoad predicata vitalitatis, exi-

«t ; d

flentise, & fimilia C. quoad praedicatum mali-

t

tiee formaliter fumptum N. Effe vel continere

Jjo, u

aliquid eminenter eft habere bonitatem illius

jpioo &t

omnem, demptis imperfe&tionibus; unde pa-

ofitivon

tet maliriam fümptam, ür tantüm imperfectio

Ju

eft, in Déo contineri eminenter non poffe,

fequc

: coni

licerid de peccato füb dara diftin&tione dici

du 4

queat. Si autem, ut quidam intelligunt, emi-

lfmng i

nenter continere adverfariis idem fonet, ac

s

continere aliquid in eodem genere vel fpecie

5dV€f[l 1

omning falfa eft fequela;' com blas-

ia

4

phemum

Ds Precaris,

phemumfitdicere,Deum majorem habere malie

! tapri

tiam, quàm ipfum peccatum.

2d, feg, N.quia

que

eff: ideam & exemplarrei cujusdam eft habere

Tuntti

aliquid infe formaliter ; cui deindealizres :ffi-

ner

milantur ; quod de Deo .in ordine ad.malitiam

Tont

: dici nequit. .ALi etiam diftinguunt hanc, üt

s

priorem fequelam.

ter

T0

26. In[i. Peccati tnalitia

'juxta nos eftens

morale, ergo etiam debet effe bonum mora-

MT

Mi QU

le, Prob. Cenf. 1m. Ex S.'Th. 1. 2.q.:8.2. 1.

in & omnpis atlio, in. quautum. babet. aliquid de

t m

.efje, im tantum babet. de bonitate.

Ergo. 24,

pyi

Omne ens morale eítintegrum integritate mo-

ficar

rali ; fed in hác integritate morali confiftit boni-

pri

tas moralis ; ergo. 3t,omne ensmorzle eft. bo-

p

num. Sednon efl bonumbonitate phyficá;turn

o

tüli

quia hec bonitas eft proprietas entis phyfici;

tum quia hecnoninvenitur in omiffione libera

den

& umorili pura; ergo eft bonum bonitate morali.

£

4!.Omne ensphyficum eft bonumbonitate phy-

fica; ergo & omne ens morale eft bonum bo-

2

nitate morali,

4

p

- k Praernifsà retorfione, ad fuperius arg

u-

gf

mentum indicatà; V, Conf. ad prob. i. Expl,

proi]

Omnis actio, in quautum haber. de effe, in

cepu

tantum haber de bonitate morali N. de boni-

Y g,

tate phbyfica C. de hac loqui. S. Doctorem pa-

£0f

tet ex eo, quia loquirur de ente phyfico ;; fci-

pea

licer actione ; nam aliquando dicuntur etiam

p

à quibusdam ea effe entia moralia , quc phy-

Thun

icé non exiftunt fed tantüm moralirer,

4d

T

2d. D.M. Omne ens morale eít integrum in-

Q

tegrie

i

Dz Prccaris.

41

«etenj

tegritate morali;hoc fenfu, quód habeat omnia,

«j, Nqi

uz ad conftituendam ejus effenriam requi-

teft hi

ruptur C. hocíenfu, quod labear, quae ad ho-

liere f

neftarem & Conformiratem cum lege requi-

admulitn

runtur N, poftremam abtem integritate, quae

Dt ha, d

peccato deeft, intelligimus, dum ens morili.

ter bonum dicimus, 444 32; D.M. Omne ens

ns efu

morale eft bonum, fi fimul fit cns phyficum

um more

C. fi non fit N. M. & D. m lmiliter,

Doni-

tas autem phyfica ef

t proprietas entis. rmoralis:

x 4b

d

.

*

t dinii

üt fimul phyficum e

& quia omiffio pura

phyficum ens non eft, nec moralem nec phy-

Bo d

eriate

ficam bonitatem habet, 442 4t. Difp. Bonitas

a(f o

phyfica eft preedicatum tranícencentale - entis

d d

phyfici, ejüsque proprietas me:aphylica; un-

deomni enti convenit, Econtra bonitas mo-

hr

nE piys

ralis eft diflerentia fpecifica entis moralis ; un-

de non omni enti convenire poteft.

ffone li

t t

Quares : n peccati om [[rouis zia

lis etiam [let i pofttvvo ?

litia fo(;.'md-

vtl

bonum

23. Nofa, Peccatum. omiffionis differt à

peccato commiffionis, quod hoc fitlibera trans-

eris 40

greffio praecepti negativi, íeu pofirio atüs

prohibiri: illud veró libera transgreffio pr&-

Iþ i. Eïþ-

d Cüe)m

epti affirmativi, fcu omiffio a&tüs precepti,

v. g. omiífio fidei aliarümve virtutum, pro

d lo

floren *

eo tempore, pro quo horum exercitium im-

peratur. Dividi foler peccatum omiffionis in

lyflco " *

x

pecoaum omiífionis pure & non pura.

,

imum dicitur, fi omittirur a&cus preceprus

g

1

fine ullo a&tu. voluntatis phyfico previo vel

4litf

j

'

concomitante incompoffibili; adum eft;fi quis

j

abet

ucgf"t

"

?

-- 4

As

).42,

Ds' PrccarIs,

i

habet volitionem pofitivam, quá velit omittere,

vel nolitionem, quà velit rem preceptam fa-

fii

pre m

cere, quod dupliciter fieri poteít; vel Zire£f2,

üt fi quis dicat: volo omittere, nolo elicere

D.

lier [

acum fidei: vel zzdivétià, üt fi ponat caufam,

ex qua omiífionem fecuturam cognofcit, vel

Tepttv

Depato

actum incompoffibilem cum re precepta, v.g.

fénnini

fi liberé fe determinet ad fominum.

An divifto

hicfitrealis & in membra faltem realiter poffi-

b

eti- fom

.bilia, difputatur in Ethica, & à quibusdam

etiam in 'Tr. de A&, hum, — Videtur id affe-

qudia

Nolontas

rere D. Th. qui omiffionem puram peccami-

nofam poffibilem indicst, dum 1.2. q. 71. &.

acídit o

7.ait: ^ Perius dici

dum;d

b

pote[! , quod aliquid peccatum

P'O 7 eje a

f

;l

ue omti aclu, & ib. ad 2d. meritum

tettà r

12032 potefl

[j

j

ffte omui a&tu

lo

; fed peccatum. poteft

tis &i

"effa fsne a&u.

Hinc faltem (üpponi poteft. Eo

autem fuppofiro, quaritur , in quonam ftet for-

quái,.

malis malitia peccati omiffionis utriusque?

*(alcnrcr

Sunt; qui; quamvis nobiscum in thefi priori

ertati

confentiant, tamen dicant, peccatum omiffio-

hi K

nis peccaminofze

urse ftare in mera privatio-

Qu qu

ne: non puree

i

4

re in privativo, quarenus

g

peccatum hoc repugnát precepto imperanti

Ql r

aclienem; & fimul in

ofitivo , quarenus id

uTT

quoad actum füum pofitivum voluntatis vel

Nünuy

alium incompoffibilem eidem repugnat pra-

[/177

cepto, quod indirecté prohibet , ne ponatur ali-

Déccat

quod impedimentum actioni przceptz, Alii,

f [n

licet rnaliriam

pura omiffionis concedant p5y-

G&Us p]

ff

£é effe quid negativum, eam tamen formali-

Que(to

Qu fri

?tr ftatuunt in quafi pofitivo, feu meraliter &

inter-

t

"u ?

Dr- Prccaris

45

Titomiti

interpretatio? dicunteffe quid pofitivum;ex quo

Ecepun t

fequitur malitiam omiffionis pofitivee feu non

veldng)

pure multó magis ftare in pofitivo. Cum his

tlo elce

: 28. . Malitia peccati omiffionis pure for-

Onat n

maliter ftat in. quafi pofitivo, & non in mero

nofct

nepativo. |Pro/, Sola omiffio actüs quin & ipfa

EC Vi

nepatio tendentize in obje&tum imperatumeft

tantüm peccatum: materialiter tale, (eu mareria-

An d

r

le & fübjectum, quod ad rationem mali & pec-

cati formalirer talis determinatur per hoc,

| qibosin

s i h

quód illa omiffio & carentia tendentiee fit, dum

voluntas actum poffet poncre, & —advertit

m pette

ZX

acícit obligpationem hanc ex lege ad ponen-

dum actum; quia fine hac potentia & adver-

Ql p

od immt

rentia non haberetur peccatum formaliter,

Ergo in hocmodo ftat formale peccati omiffio-

«tconm p

nis & malitia formaliter. Atqui hic modus eft

j poti.

quafi, feu moraliter, interpretativé. & equi-

yum fert

Mrrosqy

valenter pofitivus; tum quia hoc exercitium

libertatis pur& omittentis actum | eequivalet

d yt

acui pofitivo, omiffionem decernenti; tum

qum oni

quia qui f-it obligationem actualem, & pro in-

yrs [riat

ftanti, quo fcit, deberac poteft, & nullum eli-

i, at

cit actum voluntatis , non minüs culpabilis

p int

eft ex omiílione fua, quàm qui actum pofiti-

Qu

vum nolitionis elicir; cum fciemi borutn &5 non

jplontas*

facientà. peccatum | fét . illli.

Ergo.

Conf. In

puoni [f

peccato commiffionis malitia non ftat formali-

: pontr

ter in pofitivo ideo; quia ejus materiale eft

t

a&tus phyficus & pofitivus , aliàs nulla inhac

yedit P

quaftione controverfia foret; fed quia modus;

" fmwh-

quo fit ille a£tus &-ad peccati rationem deter-

r

mina-

i

t

o

44

Dzs PzaccamI$,

minatur, nihil dicir & connorat, nifi'pofiti.

qiid

figtulo i

vum; nempe ex parte potentiee cognitionem

unifioni

& exercitium libertatis, ex parte termini le-

v efe

gem & ortam inde obligationem. Ergo, curn

modus; quo fitomi(fio & dererminatio peccati ,

ub

eadem omnino dicat, & preeterea exercitium li-

poltiva

mordem

bertatis pur& omittentis equivaleat atui pofiti-

vo ;ürproximédictumeft; modus hic faltem in-

quin ju

terpretativé pofitivus diciformaliter deber, nec

in, j

reiltins

o»eft, quod ejus materiale fit quid negativum.

29. Nec dicas 1, Peccarum omiffionis con-

bilibus.d

füituitur per negarionem actüs ; cum inhac ftet

qui d

violatio precepti affirmativi: Item per folam

phyi

actüs neo»tionem diftinguitur à peccato com-

Qui

miffionis.

tits, üt

Ergo. & D.Z.Peccatum omiffionis

conftituitur & diftinguitur materisliter per ne-

Ten al

gationem a£tüs C, formaliter N, Etiam ipfi ad-

que d

veríarii nobiscum fateri debent, omiffionem

Xenrf

puram actüs debiti; qua non fit libera, non

terife;

effe peccatum, nifi materialiter ; üt conftat ex

vl ]ly

& d

Tr. de Act. hum. & plurimisfententiisS. Aug,

quarum una nobis hic ex L, de vera rel, C,

Ia

34. fufficiat: wsqueadeo peccatum voluntarium e[!

malum; ut sullo modo f peccatum j f£non jfr

(

voluntavium, — Et boc ita manifeflum eff, ut nulla

binc dotorum paucitas, uulla indo&torum turba dif-

SO-N

Jfentiat. . Ergo fola libertas eftconftirutivum &

ämlmp!

diftin&tivum formale peccati;üt peccatum eft,

fentign

INec dicas 2.. Ex eo, quód in peccaroomif-

QT

fionis fübje&um & materiale peccati- fit nega-

r u

rivum . fequitür ejus formale non «ffe quid po-

Dum «

ne-

Ut

?givum-; tum. quia. fubje£tum negativum

quit

|

Dr PrccaATIs

45

nif

quit habere formam pofitivam: tum quia quod

negativo identificatur (uti malitia identificatur

nl

tetmiti b

omiffioni , utpote de qua affirmatur) negati«

vum effe deber. — . . [eq. ad vatiozem 1m. D.

Eoar

o s

Subjectum negativum nequit habere formam

Yercitim)

pofitivam phyficam & phyficé inherentem C.

moralem & moraliter meré denominantem N.

du d

uc faemà

quin juxta aliquos ipfa cognitio phyfica &

stdebet at

activa, juxta alios cognitio paffiva &adillam

refultans, dat negationibus &rebus impoffi-

Lt

Ad »d. D.

ftonis r

bilibus denominationem cogniti.

m nb

quod identificatur negativo eít negativum

emperlis

phyficé & realiter C. moraliter & formaliter

eccato a

N. Quanquam nec inter negationes daturiden-

titas, üt tamen adverfarii in fua fententia debe-

ym omji

rent admittere; nec denominationes pofirivae,

qier pet

qua dicunrur identificeri negationibus , illis

Em ii

identificantur , nifi fecundum fübjectum ma-

, omiliod

teriale; quatenus hoc habet denotninationem

li, i

i contat d

vel phyficam vel moralem ex aliquo capite.

Sed de his, utpote meré fpeculativis nec ad pra-

entiso. A

xin aut dogma utilibus íatis,

vt U

ARTICULUS IV.

20 d

Quenam fft natura 9. oppofrtio P'itii.

g, m

WJIJWM

30. Oia. . Ex variis de vitio queftionibus,

X . binas has duntaxat breviter folvendas

gt

fliroivun

affümpfimüs, quc ad cognofcendam ejus ef-

fentiam faciunt , & à materiis aut. inutilibus

eccatune

yeceion

aut huc non fpectantibus abílinent. Loqui-

mur autem de vitio, prout ad humanum ani-

i

mnum ac mores refertur; Vitium enim, quod

feit

scon-

n

;arivum

ip genere dicitur habitus fuo fübjeé&to di

veni«

qi

/

46

Dz Pzecarmis.

veniens ;- illádque imperfectum cdn&ituens,

lat

& inclinans ad a&tus eidem disconvenientes,

puím

etiam rebus naturalibus ac artificialibus tribui

tom ad

dirmat

fole. Similiter nec de emni , que vitium in-

ret ac virtutem oppofitio intercedit; loquimur,

23

Hinc oppofitione tendentiarum aut termino-

ponunt

"

tium 4

rum preetermifsá, unam , que ex párte obje-

H formalis petitur, attendimus; fecündüm

Qu

quam virtus moralis honeftatem; vitiüm inho-

tere b

neftatem , vel potiüs aliquam delectabilitatem;

m

(tim e

inqua inhoneffas relucet, fpe&at.

,31. Dico [. Vitium morale eft habitus

ts vl

pravus inclinans ad a&us moraliter malos,

d ;

Explicando Piebatur.

Dicitur 1mó: 2aitus

Mi

pravus, non quidem malitià morali fàlrem for-

fs ord

maliter; cum ficut nullus habitus eft. formali-

li, q

ter liber , fic nec formaliter malus; fed in fen-

porenr

fu-generico füprà allato; quia omme vitium,

iles:

ttim j

inguit S. Aug. L.3. de lib, árb. C. 14. eo ipfo,

quod vitium efl , contra. naturam efl. Si. exim

i patet

natuva zon socet, nec vitiun efl./ odo : indli-

TUttritio

nans ad a&as moraliter inalos ;! per quod diftin-

Qttr

guitur à narurali & artificiali. vitio,

Inrelli-

htis

gunturaurem ram actus intrinfecé: & per fe,

t

quàm extrinfec & per accidens,: fcilicet ob

E

finem extrinfscum & circumflantias alias, mali.

Vitiuy

Nam licet , ut actus poftremi non fint màli,

fiatür l

fufficiat, ut muratis his cirenmftanttis nonfor-

&tm l

tiantur: deformitatem ab objecto; tamen.non

d

LT

fufficit id, àr; habitus ejusmodi non fitvitium;

tum quia hic.per fe femper inclinat ad. actus

Mi vj

IEM

c:'ævrïrizäæf'ec,& imalos; fi ex iis eftortus: tümqu

L

4

üt

d

Dz Pzccaáris.

4?

àt eit Suarez.hic, propria vitii defotrnitas

confis

nvenms

potiffimum:oritur ex eo, quód inclinat poten-

libos hi

tiam ad sppetendurm aliquid ; licét bonum, ita

ee vitium

effrenat&, urnon atteridat regulas rarionis.

; oqint

33. Dico [I.. Vitium & virtus acquifitaop-

tUt felmyn

ponuntur contrarié phyficé : :non equé vi-

Ratio- 1mi:

pirte d

tium 4X virtus. füpernaturalis,

uia funt ejusdem ordinis & fub eodem ge-

; fecidi

vitüim inh

nere habitüs, maximé ab invicem diftant, (é-

que muruó ab eodem fübjecto pellunt; cum

rbl

énim ex effenria fua tendant ad. producendos

| dt hn

aétus phyfic? oppofitos, unde generantur, ab

lisdem neceffarió . participant contrarieratem,

siter mit

100/77]

Ratio 3di. " Quia virtus fupernaturalis eft alte-

ji remfar

rius ordiais: poriüs párticipat denatura poten-

; i formi

tix, quàm habitüs; cum compleat & elevet.

s; elinh

potentiam ad a&tus, ab ea fola non produci-

*

biles: in füa genefi non pender abfactibus:

n i

ET

etiam in gradu. intenfo ftat 'fimul cum virio;

üt parer in. juftificato . per a&um.heroicum

J 5 a

qb: ití

contritionis aut poenitent:ze Sacramentum pec-

catore, qui etiam póft difficultatem experitur

T

J

J

invitiis coércendis , qua per confuüetudinem

ii !

7[?:.;:'

ii

contraxerat. .Dixi: woz 444ó; negando fcili-.

cet :equalitatem, noa. fimilitudinem omnem.

gt

Vitium ehim non tantüm demceritorié contra-

ii

riatur.virtuti füpernsturali, (ed heec illi aliquà

n i d

eiiam ratione phyficé ; ür colligitur ex D. Th.

s*

q. 1. devirt..a 10. ad 16.ubi ait:- qui. babuit. ba-

y i?

bitum intempevantia ; cum contevituy , non vema-

00 hi

1

j d

nd in virtutetemperantia infu[e. babitus inten-

int ?

iptios

pffaþtid iu valione babitás , fed m via corvu

r

Ji$ ,

s fümqüä*

Err

Dr Prccari:s.

48

sij. Sicut enim, recedente animá, cadit eor-

P

pus continu:eque corruptioni fübjacet , donec

tüenda

in pulverem refolvatur: fic habitus vitiofus,

Lsl

cum per contritionem definit effe voluntarius,

fl i

lethale vulrus accipit,; ut loquitur San&tus

Heref

Docor; quia voluntate jam conrra ipfüm re-:

p

nicente fenfim diminuitur ,donec

finat.

pror(us dc-

la. 3;.?.

CuPHTOH r

prum

W irü]

De Affetlionibus. Peccati,

It.7,

Miffo etiam vitio , reftant adhuc gemia,,æf,

p

confiderariones , füb quibus de peccati:

O

quuie

affectionibus agamus. Harum autem

fit fr

nomine, dum actum ipfum malum fpecta-

t li

mus, intelligimus inzequalitatem & diftinQtio-;

Gühy

nis precipuam radicem : dum malitiam atten-.

Ftn

dimus , ejus infinitudinem examinamus.

velm

ARTICULUS I.

locej

Z4n omnuia peccata ffut equalia,

*

[iiiy

23. Qra.

Stoicorum paradoxum; qui

te-

m dy

íte Tullio in Or. pro Murzn. &Pa-

fl t

rad, 3. inaequalitatem peccatorum füftulerant;:

Mi

adoptavit praíertim Jovinianus, contra quem

p

L. 2. S. Hieron. agens inquit : De eo. autem;

MLUN

quod giteris, approbave, convitium €9 bomici-

fl IM

dium , vaca $9 adulterium , otiofum fevmonem &9:

De

npietatem umo fupplicio vepen[avi, jam fuprà

Drobi

£ibi ve[pon[um efl.. Quamvis veró , ficut hae-

llf )

reticus ille beatitudinis s&equaliratem affirma-

Wtl

bat; ita etiam hic de afferta dunraxat füppli-

Wm; l

cii aqualitate intelligendus., atque '^hinc:

L

D Pscearis.

49

edites

ad quaftionem de peccato mortali infrà infti-

t , d

tuendam rejiciendus videatur; premittendutn

Ts Vil

tamen hic examen de ipforum peccatorum na-

voluntriy

üur d

tiva ingqualitate judicamus , cum S. Aug. L. de

Heret. C. 82. de Joviniano dicat : Zc omuia

riint

qeccota paria diceba? , fieut Sroici Philofopbi.-

prot à

34. Dico. Non omnia peccata funt sequa-

lia.. Eft de fide. Prob. Joan. 19:fit mentio ma-

jorum minorümque peccatorum. V.rr. Ouwi

me tradidit tibi ; majus pececatum balet. — Et Je-

Mfl

rem.7.v.26. dieitur : Pejus opevatà fugt , quám

lx enit

þzztres* eovunt.

1. Joan. 5. fit mentio peccati,

y d p

quod eft & non eft ad mortem.

V.16. Qui

arm at

feit. fratvem. fuum 07 peccare ad. smortem , petar ,

gun [j

€j dabirur ei vita peccanmtitton ad mortent. Eff pec-

A df

catum ad mortem: 05 pro illo dico, ut voget quis.

nlaïxfmm rl

Fit mentio peccati, " quod meretur majorem

Tnrmus

vel minorem poenam, quod remittitur, vel non,

hoc eft, difficillim& remirtitur; Matth. $. v.22.

ii

Qui ivafciturv fratvi füo , veus efl judicio : qui au-

xum QU

tem dixerit fratrà fuo , vaca , veus evit. concilio:

Moren ;

qui autem dixerit , fatue , veus eviz gelenne. E

m

f

ib. C. 12.v. 32.. Quicunque dixerit verbum coutra

«

Jilium bominis , vemittetur ei :- qui autem dixevit

contra Spivitum Santhum , nom veinittetur eà neque

mf)b

g

8 boc [ceculoyueque in futüro. : Couf.'Tum quia ex

[

peccatis alia mortalia fünt' alia venialia, üt inf.

j g

y

probabitur : tum quia lumini rationis contra-

r il

,

icit , ejusdem effe criminis nec plus mereri

r

f

poenaehomicidium , quàm colaphum autconvi-

"m i

üu 3

m[axü [üp

tium ; tum quia quedum milipiici honeft

t

a

/

$9

DE PEccaris.

»

üàr adulterium , aut nobiliori honeftati ac virtue

"

J

ti; üt odium Dei, opponuntur.

fli, f

35. Oljic. Fundamentum Stoicorum eft, quód

quatt

recta ratio fit inftar lineze ; quam eque tranfi-

amia

liunt, quicunque peccando illam tranfiliunt.

& H

Corf.. Peccatum eft privatio ; fed privatio una

ilo o

non eít major alterà, v.g. míors morte , ergo.

Chri

Fund. Sloviriami.eft , quód in Scriptura tantüm

bonorg.*

p

duo ordines hominum conftituantur , bonorum

M

dl

fcilicer & malorum , Matth. 22. v. 33. ffatuet oves

m

d dextiis , bedos à fisifivis.. Couf. S. Bafil. in reg.

dim )

brev. refp. ad inter. 239. dicit, difereutia m

d0-

/

£5

Ui (

vuim g 1minorum peccatovum uusquam in t0vo

dÀ

Jlameuto invenivi,

fonin

ante

g. /dd Fumd. Stoic. D. 'Yà equé appell

Qntr

peccantes C. appellante modum N. omnes qui-

Quiteg

dem & fineuli, quitransgrediuntur; lineam hanc

fà non

tranfeunt, fed non omnes & finguli equaliter;

tflere

aliis longiüs aliis propiüs abeuntibus ;. in quo

fl

ficut à centro mapgis aberrari; fic in moralibus

à ratione difcedi & peccari poteft. — 4d Conf.

üfparcr

s.

Qmifsá maj. de qua füp. dictum , . cum S. Th. hic

pit

atf

q.73..2. in (9. D. 1u7. Privatio fimplex & pu-

3;

petatur

x-

ra non eft major vel minor C. privatio non fim-

4

)h

plex nec. pura.N. per 1:0am privationem intel-

iT

l

-

igit S. Doétor illam , cujus oppofitum eft indi-

?il ey

vilibile , aut cert& per privationem ita tollitur,

üm : (

ut nihil ejus remanear ; ralis eft mors refpectu

Qirtify

vitze vel animee: pet 2dam inrelligir, cujus op-

Qul ao

pofitum eft divifibile , aut faltem non toraliter

Tore

rollitur; qualis eft eegritudo refpectu faniratis.

liy t !

Ejusmgdi etiam eít peccaturm ; quia for

ma, quà

D'ng 1

privat,

—

Dzr Päcculs.

81

hii

privat ; nempe honeftas, non ftet in indivi-

fibili; fed eft multiplex tum in qualitate tum in

m lg

quantitate; potéftque jarn uniu$jam plurium ciz-

&qu d

cumftantiarum defe&tu peccari. 44 Fand. 9fov.

m trat

&& Hoc nihil impedire, quorminus füb utroque

] privio

ilo ordine reperiantur varic differentise.

A

forte, eu

Chriftoetiam ftatuantur duo ordines fervorum,

a tunt

bonorum fcilicet & nequam;- & tamenLuc. 12.

n onon

v.47. ait: illefervus , qui cognovit voluntatem Do-

pf

u fui, ey non preparavit , 9 mon fecit fecun-

s D n r

düim voluntatem eps eapulabit anultis: quà autem

fs

nonm cognovit, ey fecit digua plagis, vapulabit pau-

i

cis.. . Ad Conf;: Expl. Dicit hoc monendo , ut

hormines etiam abftineant à peccatis minoribus,

g t

contrà ac fentiebant ; qui cavebant à peccatis

N.omms(?

quidem majoribus, minora veró, quafi pecca-

yyinemit

tà non forent, amplectebantur C. alio fenfü, &

afferendo peccatorum aequalitatem IN. fané aliàs

ais

s; ind

ad filentium N. Teft.

:j morat

provocare non poguifff?fi

üt patet ex n. 34.

j A

36. Ol[erva. S.'Thomas q. f. cit. plura ca-

L.

pita affignar, unde inzequalitas peccatorum re-

ans 4

finpir

petatür.

1. eft Objethum , quod quó nobilius

janonotiD

eit , ii oppugnatur aut ledatur, eó gravius

aj

etiam eft peccatum:

Huc reducitur zocumen-

fium &i

?um ex peccato fequens faltem confusé preevi-

ia u

fum : cmeumflantie morales : ac etiam oppofitio

I d

virtutum , de quibus S. Do&tor in divertis arti-

jt av

culisagit. 2. Conditio «&üs, qui quó liberior,

ïnon [

h't;ï

tmajore cum advertentia ; intenfior aut diutur-

nior eft , eó mapis Deo difplicer. 3. Condirie

h fmim[lï:

,

igi

T

pevfoneg , tum que peccat ,. cum in quam peccatu

A

n

PrIVäh

Dr PszccariS

528

In priori autem attenditur facilitas refiftendi, ín-

tilist

gratitudo, fpecialis repugnantia ftatüs cum pec-

quu

cato , fcandalum.

In pofteriori diftinguitur

l pe

Deus, aut perfona Deo propinquior: peccans

*

(caa'

P

ft:de

fe, aut conjunctus cum peccante ; perföiia

vertn

pgblica &c. de quibus in Th. Mor.

t d

ARTICULUS 1.

i

ie

f il

Unde Jejïlmfztur diflintlio [pecifica peccatorum ?.

p a

Ora £. Queeftio hec non iníflituitur de

)

37- N

fpecie Zogica ,. que eft fecundüm uni-

n

verfalitatem aut praedicabilitatem: nec de moeza-

fx,

plyfica, qua eft fecundüm conceptus abítractos:

dentim

nec de p/y/ica , quee eft fecundüm entitates phy-

hh

ficas: neque etiam de morali quacunque , quae

&il

fecundüm zíltimationem qualemcunque. pru-

Fa

dentum ftatui poffet; fed de Z/cologica, fecun-

IKcta

düm quam attenditur notabilis diverfitas pec-

M

t

cati ad diftinouendos & dirigendos mores, &

(Onfri

potiffimüm in ordine ad confeffionem pecca-

rum. Cum enim ex occafione precepti quo,

Hs

Q

ET

declarante id Conc. T'rid. feff. 14. C. 5. & Can. 7

peenitentes ad peccatorum numerum, fípeciem

i

Oi

& circumflantias fpeciem murantes in confeffio-

Qu«

ne exponendas obligantur , inquifitio hac fiat;

d Q

patet ;. preeter poftremam acceptionem nihil ad

CCl

id priores omnes.afferre. Quia veró in mora-

li y

libus difficillimum eft, intriníeca fpecificee di-

i, i

ftinétionis principia invenire ; hinc ne quidem

Ti

hicin intrinfecum quoddam pradicatum inquiri-

huj p

i Objeä

TQUS , per quod unum pec'catugl ab altero €

H'qn-

tià-

/,uf l

Dzr Prccaris.

53

fidendi i

tialiter differat, fed in extrinfecam quameun-

k ampe

que notam , unde arguere valeamus , heec vel

dllingum

illa peccata continere 'Theologicé diverfa pree-

: «

dicata? Statusitaque queftionis eft, queenam

fir adaequata & univerfàlis regula affirmandi di-

tte T

veríam peecatorum fpeciem 'Theolopicam, ita

ut dicere poffis: ubicunque hec regula tenet;

ibi eft diflin&tio fpecifica peccatorum; & vicif-

fim, ubicunque eft diftinctio fpecifi;a , ibi re-

Wt

ula hec locum babet.

yüündrd

38. Nota II. Diverfie in hac re fünt Aucto-

cudim u

rum fententiae.

nec dei

r5 dicit, ea peccata differre

fpecie, que differunt notabiliter judicio pru-

vsabfrd

dentum. Sed o/flat . Quia ipfi prudentes de-

ts

bent habere fündamentum judicandi, quód hoc

um Q

& illud fpecie differant; quodnmam illud ? 2.

yxoanqie i*

Furtum ro. fl. & 10oo. differunt. norabiliter;

jgius E

nec tamen fpecie.

2da dicit differentiam defu-

jrettis Pä(

mendam effe ex fpecifica differentia di£ctaminum

y mote

con(cientice.

Sed obflat ; quia dictamen folüm

pnem ?

intimat, & proin prefüpponit malitiam obje-

recyt;

&ivam & ejus diverfitatem; unde & actus non

éít malus, quia opponitur dictamini: fed quia

uj f

«

iu

opponitur legi reflexee ; preecipienti agere id

&i

1 con

quod confcientia dictat à leoe preeceptum. 3//2

frio haX

inde defümit , fi peccata opponantur diverfis

onem ^

fpecie virtutibus. '"Sedo/f/at ; quiaeidem virtu-

e n

ti v. g. caftitati opponuntur fpecie diverfa pec-

u

1 fpälfi

cata, fornicatio fcilicer & mollities: libera-

MU

j

litati prodigalitas & avaritia &c.

A4ta derivat

- Sed

gimmi

ab objecto, in quod actus malus tendit.

TOU

oclflat 1. Quia non poteít intelligi objectum

3

114-

$4

DE PrEccATIS.

materiales um fartum auri & furtum argenti, | vluti

fine alia diverfitare morali , non differanr fpe-

fonem.

cie : furtum veró Scyphi argentei & templo;

tiliter

& fimile & loco profano fpecie differant.

2.

Tilbus

Quia non poreft intelligi obje&tum formale. Si

nm di

enim hoc fümatur pro /ze extrin[eco , ex eodem

vdaic

fine poffunt haberi diveríà peccata; üt fi quis

fismi

ex fine eodem furetur rem facram & profanam:

mod:

& ex diverío fine ejusdem fpeciei peccata ; üt

tles itc

fi quis furetur ex fine lusüs per fe honefti , al-

um lo

ter ut commodeé vivat. Si autem fümatur pro

jem d

vatione formali obje&tum. malum conftituente ;

&qua

hoc ipfo coincidet fententia haec cum illa; quae

pltr v

deducit diverfitatem ab oppofitione peccatorum

T

ad leges diverfas, cum malitia formalis flet in

diq

difformitate actüs cum lege: vel in objectis de

epsat

íe malis attinget tantàm malitiam fundamenta.

Ditur

lem , in objectis autem per legem pofitivam

tivo pl

malis attinget. nullamr; fi precisé objectiva ma-

hibety

litia intellipatur.

5£a determinat ex diverfita-

D eglsl

telegum vel praeceptorum, quibus peccata op-

W. 8

ponuntur.

Pro quo

lüen

39. JVota III. Leges vel funt materialiter.

( ex ]

vel formaliter diverf. . AMarevialiter. diver(ae

ET

unt, quee tantüm diftinguuntur fecundiim en-.

Cv

titates fuas phyficas, quatenus vel una eft natu-

Virtui

ralis alia pofitiva, eut una à Deo altera ab ho-

Vl ex,

mine, aut heec ifto illa alio tempore lata, — For-

COnney

maliter diver(e funt ,. quee habent diveríàm vim

j » ali

oblieandi, & hinc obligationem diverfam etiam

UHiC& &

inducunt. Vis hzc obligandi, quee quafi for-

mà ac anima legum eft, formaliter habetur à

ivolun-

Dr »chdAræä.-

55

»:mü voluntatelepislatoris volentis diverfam obliga-

Ra fj

tionem ponere ; que colligitur vel ex ipfis no-

t t

tabiliter in fenfü morali diveríis objectis mate-

Rn )

rialibus, aut notabiliter diversà horum objecto-

fomd

rum difficultate, aur alià circumftantià notabili:

RC

velcircaeandem quidem materiam fed ex diver-

fis motivis; velex inrentionelegislatoris diverfi-

; u

kprofania

modé obligare volentis ; per verba legum aut

alias circumítantias manife(tatà.-

Porro morti-

pecati; i

lonli , ?

vum legis vel eft in- vel extrinfecum. — ztriz-

f p

fecum . ett honeftas virtutis. aut inhoneftas vitii

contünyat

ad quam virtutem vel vitium id , quod praci-

omili; g

pitur vel prohibetur, aut per fe & ex natura

e peccator

füa aut ex circumflantiis fpectat. — Exrrinfecum

ml d

efít, quod intenditur vel advenit à voluntate

legislatoris ; per quam a&tus vel objectum po-

p dts!

fondimt

nitur etiam in fpecie illius virrutis,ex cujusmo-

tivo pracipitur, vel vitii; ex cujus motivo pro-

m P()[]HW

yjinm

hibetur.

Ut autem hoc eveniat ,. requiritur 1.

ut legislator exprimat, vel aliunde claré colliga-

a diverQn

tur, ex motivo ilo a&um precipi vel pro-

T

hiberi, « 2. Ut fimiliter confter , quód legisla-

T

tor ex hoc motivo velit obligare fubditos ; &

fic a&tum vel objectum conftituere in hac fpe-

jj i

cie virtutis vel vitii. 3. Ut, quod (üb motivo

fandin*

virtutis extrinfeco pracipitur, aliquo modo

D

lus

velex naturà, vel ex circum(tanriis fit cum ea

d 9?

connexum, ita ut unum habeat fe adinftar me-

re i ;

um

dii, aliud inftar finis; alioquin hoc referretur

dv

unicà ad obediéntiam , nifi habeat motivum

j

U.

u

etiam imrinf&cum virtutis alterius.

hat

jl

D 4

40o. Di-

iU

*

56

Dia PE.c.c;A'rks..*

40.. Dico.. Specifica peccatorum diftin&io

wj

ultimató & formaliter defumitur à difformitate

w f

cum legibus formalirer diverfis: feu regula uni-

i, qu

verfilis & adeequara affirmandi di(tinétionem

t ii

fpecificam intrinfecam peccatorum fünt leges

lhomine,

formaliter diverfe. Prob. Malitia peccati 'ge-

tibirum,

neratim. eft. difformitas cum lege: feu univer-

41

faliter & adequate dignofcitur ex oppofitione

berpt

ad legem; üt conftat ex dictisin pr.cap. & Tr.

Áimitrd

de act, hum. . Ergo etiam malitia fpecialis five

i lod

in fpecig determinata eft difformiras cum lege

tetals:

Ípeciali five obligante füb diveríis rationibus

dexiinc

formalibus: íeu univerfüliter & adeequaté co-

Ui o

gnofcitur ex oppofitione ad lepem fpecialem feu

f;)ecian p

formaliter diverfam. Sicut enim, quia animal

Tnere

üt fic cognofcitur ex ordine ad fenfationes;

T m

etiam animal in fpecie determinata rugibilis,

Quj m

hinnibilis &c. cognofcitur ex ordinead rugitio-

nes &c; fic etiam idem à pari dicendum eít de

ïö[qagls f

D

peccato. , Cozf. Peccata fpecie divería vel fünt

mala, quia prohibita fünt per lepem pofitivam,

Id of

Q etam

vel prohibira fünt per legem naturalem, quia

U5 Virtu

malaíunt. Peccata rmi generis juxta omnes;

tj de

ficut habent rnalitiam fim

pliciter à legibus pofi-

Wtton

üivis, fic etiam habent malitiam diveríam à legi-

Yi

bus formaliter diverfis.

Ergo , cum peccata

für d

2di generis non fortiantur malitiam completam

lier f

& formalem , ni(i quatenus funt contra legem

prohib

li

?eternam

; ea neceffarió prohibentem, etiam non

h

abent malitiam diveríam

Verfimo

; hifi quatenus oppo-

EU xpfo l

nuntur lepi get

ernge virtualiter multiplici , diver-

fütm

nti,

fiquä obliga

Dixi: Leges formalitev di-

mküu;n

Ut

m

E DE PsccaATi$.

37

t ftnf

verfz ; quia leges materialirer tantüm diverfae

tflormits

non fpecificant peccatum , üt patet in homici-

Tegului.

dio, quod unicum duntaxat eít fpecie pecca-

(nduona

tum , licet lege naturali & pofitiva, à Deo &

t ünr ls

homine, in Veteriac Novo Teftame

hibitum.

x

:

nto fit pro-

p

[et onie-

41. Objc. 1. Diverfitas fpecifica peccatorum

oppoliot

bene petitur ab objectis modísque tendendi in-

a. & T

- figniter diverfis in genere morum ; ergo non

-&legibus. JProb..4m. Omnis actus vitalis eft

[xcds n

us ml

effentialis tendentiain objectum: & modus ten-

j mons

dendi in objectum eft actui effentialis; ergo fic-

daquo

utaétus cum objecto & modo tendendi variat

Ípeciem phyficam , fic etiam variabit fpeciem

fpecmkmfw

"

- qui i

jt

in genere moris. Corf. /. Natura rationalis eft

| enfions

regula morum propior nobis & notior ; ergo

u npià

quantó magis min'isve eam dedecet a&tus , tan-

nead i?

tó mapis minüsve erit inhoneftus.

Sed major

egd[lm al j

minórve dedecentia actüs commodiffimé peti-

eveli

tur ab objecto & modo in illud tendendi; er-

m poltiv

go etiam fpecies peccatorum. — Cogf. J Spe-

gedem; qüiä

cies virtutum paffim ex objectis & modo ten-

|

x t

dendi defümitur; ergo ex eodem poterit peti

Y

peccatorum diverfitas.

m

qminig

. 1. TY. /4nt. N. Couf. Si diverfitas fuma-

tur ab obje&tis, non quidem nudé & materia-

; eor

liter; fed formaliter fümptis , nempe quatenus

prohibitis diversà lege ; & hinc moraliter di-

um ?

t

g

veríimod? malis , àt explicant ipfi adverfarii;

m—1

*

eo ipfo leges conftituuntur fpecificativa pecca-

arens 0

"

torum, üt ex hac explicatione & num. 38. 1na-

g, d

nifeftum eft." B. 2. D. 42* Petitur ab obje&is

/'gmhliimi fï*

Dy

tan-

D

—

Dz PrccarmISs,

38

tanquam formaliter, ultimató & ratione fui fpe-

o h

cificativis IN. tanquam à fpecificativis merà ter-

f

minativé, & proximé quidem, non tamen ra-

&dedive

tione fui talibus C. — Sicut malitia tam in ipío

, m

aétu quàm in objecto formaliter habetur ab op-

Dj. Q

pofitione ad legem, fic & diver(a malitia ex op-

poprio;

ofitione ad legem diverfam oritur ; unde ma-

Ronadten

itia diverfa objecti nec ultimató nec ratione fui

propr,

fed tantüm ratione oppofitionis ad legem diver-

fitc ff

fam fpecificare actum malum porteft, ^ /44 pro£.

£. hi

N. Consf. £. pavit.. Species phyfica a&tüs fi ab

t qa.

extrinfeco petatur, aliunde quàm ab objectore-

t

peti non poteft, cum aliud quid prater hoc

fim jret

non habeatur.

Econtra, vel ipfis adverfariis

dfaguu

fatentibus, non unum objectum, fed & leges

vititum.

aétum extrinfece fpecificare poffunt; ergo cum

Concufn

leges pre objecto id formaliter, per fe; & ul-

mndümq

timató preeítent ; ab his potiüs, üt fpecies mora-

do, f

lis, fic etiam variatio fpeciei hujus re&té fumi-

tur.

hij

"d Conf. 1. D..4.. Natura rationalis eft

Tigie .

regula morum propior nobis ac;/notior , fecun-

ftt frgy

daria tamen & vi legis eeterne , quam proponit,

Md i

obligans C. primaria & vi fuà proprià obligans

ttg fpfi'if

N. Inde autem fequitur dedecentiam ruríüs

'(iOïiLm [

& inhoneflatem poriüs effe defumendam à lege;

tup

]iitt

atque hinc ad qmn. fub|umpram. Yedit eadem . di-

J

k

flinélio proximé data.

"d Conf. I1.. W. x. fimi-

dm]f ['105]

liter D. 4. Species virtutum paffim petitur ab

objectis formaliter IN. terminative- fu/d. ita ta-

W f g

men ut intellirantur objecta non fpecificare per

il

115 j

€ & ratione fui , fed per refpectum ad legem &

Wa

TW s

bonitas

ratione leg,?s C. fecus N. ficut malitiaita &

actuum

Dzr Przccarmis

;5

nefi .

a&uum humanorum habetur à regula tnorum

RR t

Ms

feu lege ceterna , üt conftat ex Cap. pr. Unde

& de diverfitate virtutum eo, quo de vitiis di«

unii

verfis , modo loquendum. E 2. 7T. /4. V. C.

d

Difp. Quevis virtus agit ex motivo , eóque

T.

proprio; unde aliud fpecificativum formale

; Qd

non attenditur.

Vitia veró. non ex motivo fibi

tationeli

proprio, fed ex beneplacito voluntatis agunt ;

gem d-

hinc fpecificativum aliud inquirendum,

,.U Adpvoþ

42. Jnfl. D. 'Thomas aperté eft contrarius;

adis (id

nam q. 2. de malo a. 6.de peccatis ait: nec eff di-

T

cendum, |quàd diffevant. [pecie fecundàm. diffeven-

yater lt

ziam preceptorum , [ed wmagis à convev[o precepta

s d

diffizguuniur. fécundium. diffeventiam. virtutum &g

d gt

vitiorum. . Item 1. 2. q. 72. 8. 1« ponitur haec

; at

conclufio: quoniam a&us bumani voluntarii , fe-

, d

cuuditm quos attenditur. [pecifica peccatorum diftin-

pecies mité

&io, [pecie per obje&a diffinguuntur . etiam pecca-

mll

2a [pecie per obje&la diflingui nece[Javium eff.... De-

ajb

nique ib. in Q. ait: ugun

1gquodque confequitur fpe-

4

ior;

ciem fecundum illud , quo

efl pev fe. mon autem

facundimn id , quod eff per accidens... €g' ideo pec-

npye

n p

cata [pecie diffinguuntur ex parte a&tuum volunta-

x n

viorum magis , quàm ex parte iuovdinatiouis in

st

peccato exifientis.

W. N. Affevt.

Ex iisdem enim locis düedi

j ul

ditur nobis favere, aut ejüs fententia coincide-

i

re cum noftra. Nam rmo textui ftatim fübjun-

n entiré

nþf', i['ä lj

it : f ergo aliqua effeut peccata , folum quia pro-

.

7

U

litain bis rationabile effet, t fecundàm diffeven-

,ecifjcarepff

peccata differvent. . Subf.

Ti

ziam praceptorum , [pecie

Sed in noflris principiis;

etiam in S. Thoma fun-

i gtl

datis 3

Pal

[^

Dz Preccaris.

datis, üt fup. oftenfüm eft, omnia peccata uni-

Ia

Tsf

verfaliter funt propri& & formaliter talia , quia

funt prohibira; ergo omnia peccata univerfàli

inpunat

p i

ter differunt fpecie fecundüm differentiam pre-

d rauo

ceptorum, fcilicet formalem, nonmaterialem.

$.

In reliquis textibus, ubi diverfitatem ab objectis

fit m

[

.ïf:

baberi afferit , fan& non materialia, fed formalia

crta d

-obje&ta intelligit, adeóque diverfis verbis in

fntform

eundem nobifcum fenfüm confpirat , üt nota-

lh (j

tum füp. Iraque a2 122 Expl. Vult tantüm,

tiver(fc

quód radicalis & fundamentalis differentia in

his, que prohibira funt, quia mala, non de-

j ox

fumatur à preecepro, fed illa praefüpponatur

tm; &

C. vult; quód univerfàliter in malis omnibus

fiam pe

Gf [

differentia etiam formalis non defümatur à pre-

cepto N. /4d 2dum. Expl. Et hicS.'Th. confide-

Nsten

.

rat fpeciem fundamenralem,

BC

ompletam acin

yerfæ?

ratione actüs praecisé C. formálem, completam

[]

& in ratione actüs maliN. Idem Aefp.ad 32ium;

at Qj

Ubi quod additur de zzordizarione D. magis fpe-

l Quj

W

cie diftinguuntur ex parte actuum voluntario-

rum; quàm ex parre inordinationis pofitivee

Iqider

Ione o

feu. oppofitionis ad legem IN. quàm ex parte

[

inordinationis privativee , quae confequitur ad

li

DA

actum & oppofitionem cum lege C. hinc etiam

ib. ad 2dum ait: Dicendum, quód peccatum mon

15: Whie

10

ef? pura privatio , fod efh aGus. debito ovdine pri-

vütus. ' Ceeterüm fi etiam textus intelligatur de

fpecifrs

(um h

ipfa oppofitione ad legem , dici poteft, quód

5. Thomas dixerit peccata mapis fpecificari ab

Rgulam

TU

if

objectis; tum quia lex ipfa plerumque per ob-

ratio

&i

jä&um formale fpeciem accipit: tum quia

lc-gis

Dz Pzccaris.

61

legis plerumque eft generica ; licet quandoque

Detedttr.

tilà; qi

manente etiam eodem objecto formali actüs lex

1 Univart

imponat obligationem fpecialem. . Unde inferri

wniam j

poteít, inordinationem fecundüm íe fümptam

dfenn

effe rationem peccati tantüm genericam.

43. Oljic. [4. Ex regula à nobis allata non

n oj

fit manifeítum , an hec vel illa dererminara pec-

fed formà

fs verbis

cata ditferant fpecie; quia non patet ; an Leges

fint formaliter diverfe; ergo non eftregula bo-

t u not

Va um

na. Conf.[. In determinandis rationibus leges

diverfificantibus fzepe à nobis recurritur ad ob-

diferenti t

je&ta notabiliter divería; aut judicia pruden-

di, m

vlippntt

tum; ergo hoc ipfo deducimus rationem fpeci-

ficam peccatorum ex fententiis antea rejectis.

alis omnls

Conf. [1.. Viderur à nobis committi circulus..

mauripte

Quzrenti enim ,. cur leges fint formaliter.di-

Th n 1

verfe? refpondetur , quia ver(antur circa ob-

ynpleumt

jectà formaliter divería : & vicillim querenti

y C

cur objecta fint formaliter divería ? refponde-.

lfgf ul JW

tur, quia fünt contra leges formaliter diverías.

.mgsto

y volua

x. 7: 4. IV. Conf. Patet ex num. 37. nos non.

loqui de regula difcernendi abíoluté & finecon-

ors p

ditione omnem differentiam fpecificam in par-

dm er tf

ticulari, fed . de regula affirmandi diverfitatem

fpecificam , hàc fcilicet ratione, ut dicere pof-

C hia

fis: ubicunque hec regula tenet, ibi eft diftin-

lat

€io [ípecifica peccatorum : & ubicunque eft

j odl

.

Ípecifica peccatorum diflin&tio, ibi regula hec

(

locum habet.

yreligi

Y

Inde autem conítat z. hanc

Oïdb qw

regulam potiffimüm ad. explicationem

j d,iy?ï?f.

anm

(c"ialla

fiatis fpecificee dandam pertinere : 2

yque perü

t1ae

n

€ci.

J qum

eonditionaté. rantüm cognitionem .di,&"erg

Mj

s.

62

Ds PECCATls.

fpecificee enuntiare. . Quare ficut ex definitio-

ul

nibus non ftatim manifeíta fit, quz fit natura

ÁMmie

cujuslibet in particulari ; fed tamen; fi depre-

m

hendatur alicui convenire aliqua definitio, ejus

diformt

natura manifeffatur ; fic etiam accidit in noftro

fropert

éa(ü. Ut veró peccati cujuslibet fpecies cogno-

[ Qbig

tde&ve

fcatur, debet ulteriüs applicari heec regula &

fecundüm hanc inquiri in rationes formales le-

prolien

1. Odim

gum vel obje&torum. . 4d Cozf. £. D. 4. Se-

pe recurritur ad obje&ta tanquam ad funda-

Tib moi

menta, & ad judicium prudentum tanquam

1.5«

ad figna , in quibus nititur aut ex quibus colli-

i f

ficum d

gitur diverfitas formalis legum, & confequen-

ter etiam peccatorum C. tanquam ad ipfam ra-

tivo rel

tionem diverfitatis peccatorum propriam, pri-

iter fefg

mai & formalem N.

Judicium prudentum

Y

Vum fo

in obícurioribus tanquam fignum adhibetur

ex quo colligatur diverfitas, quam minus docti

fübltsn

ver(

metiri ac dicernere nequeunt. Atquead hocnor

inhàc tantüm materiafed &in reliquis omnibus-

( oj

folent recurrere , dum AA. quod à S. 'Thoma

T .

alíisque perpetuó obíervatur ; ad auétoriraterm

f übjq

tüm Philofophorum tum Patrum confugiunt;

quoqd

quin ramen in ea rationem formalem rerum

ho r

QR r

conftituant. 744 Conf. I IV. A. aut faltem.

circulum effe vizzofim.

'Tum quia dé correla-

lu

micitr

tivis hic aeitur ,. à quorum uno ad alterum &

viciffim absque vitio proceditur : tuim quia

Urfumv

diversà ratione res geritur; ab obje&tis enim.

intrinfec? malis fundamentaliter tantüm habe-.

0b boni

tur diverfitas leeum , fed à le

e

oibus formaliter

hs

M

bäþ&þl;lr' diverfitas malitiee in objectis.

44. Jnfi.

Ds Prccaris.

63

ex deriii

44. lif. l. Sepe propter idem motivum

hie (

formale prohibentur peccata fpecificé diverfa;

en; lr

ergo peccatorum differentia non defümitur à

lt q

difformitate ad leges formaliter diverfas ,. feu

aditii a

propter motivum formale diverfüm diverfimo-

[pects ag

dé obligantes. — Pro/. 74zr. 1. Peccatum mor-

hgc ruil

tale& veniale; v. g. furrum parvum & magnum

sformast

prohibentur ex eadem ratione formali juftitias.

14

2. Odium Dei & odium proximi prohibentur

m « d

füb morivo eodem bonitatis & charitatis divi-

yum n

n&: 5. comedere carnes in quadragefima & in-

T II

ebriari fub motivo temperantiz: 4. non audire

&il

facrum die fefto & omittere breviarium füb moz

T

tivo religionis: &c.

Atqui hec fün

4

t pe;ca.ra

voprit, J*

inter fe ípecie divería; ergo.

g u

W. D. J4. Sepe propter ide

Bo

um dX

vum formale in gerere tu dHOad. fpeciem

; minst

fübalternam prohibentur peccara fpecificé di-

( adhoot

verfà C. propter idem motivum formale in fpe-

i uis ommï

cie morali feu quoad fpeciem infimam & ato-

üsTie

mam JV. . €9' prob. M. Utpote in quibus habe-

tur ubique motivum formale in fpecie morali

jado

& quoad fpeciem infimam diverfüm. Nam in

m a

7p preceptum prohibens furtum füb mortali

min i

g "d

habet pro motivo proximo graviratem furti

tanquam avertentem à Deo , deftruentem ejus

gi m

P gt

amicitiam, & creaturam Deo interpretative fàl.

jj

tem preferéntem, quaenon eft ratio prohibendi

furtum veniale. In 240 odium Dei prohibetur

o

[

(j

ob bonitatem Dei, àr amabilem in fe, odium

tapri l

proximi ob bonitatem Dei, üt amabilem inalio, &

uf

rmäh[ff

ob natura cequalitatem. . In 37jo comeftio carnis

15

!

M

j

)»

1

64

DE Pzeccamis.

viutr

in quadrapefima habet aliam inbóneftatem temie

d Th

perantic oppofitam, propter quam prohiberur;

ac ebrietas. || Ac preeterea hic fufficit. divería

arim p

denm,

obligationem imponendi voluntas, uti patet in

comeítione carnis & lacticiniorum , ubi ea pro-

gun à

)

hibentur , que in facramentali confe(fione di-

]ungunïuï

fincl? exponenda fünt. — In 470 motivunrpra-

fu.

Tantie, t

cipiendi auditionem fàcri non eft precisé mos

tivum religionis in genere , fed etiam ratio fa«

lion, t

crificii & memoriá noftre redemptionis : mo-

qum intr

tivum autem precipiendi recitationem breviarii

Ym he

eft motivum reli

& obipet

calem exercendae.

i

gionis , üt per oratignemy

.

nüs d

-

45- Juft. 11 Saepe leges habent motiva for:

dixte

Al S

-

malia diverfà , & tamen peccata illis oppofita

funt ejusdem fpeciei; ergo..Prob. /47. 1. Juxta

X t

peleute

S-Th. 1. 2.q952:a. 7. in Q peccata cordis, oris &9

operis, 101 ficut im diverfas jhecies, [éd fecundim

cum D)

efibs

gradus ejusdem peccati fecuudüin Jpeciem dividuntuyy

& tamen prohibentur ex motivis diverfis. |2.

fitir

Wüfcs,

Jejunium quadragelimale precipitur ex.moti-

vo abítinentie & religionis, & tamen violans

r ]

Venà Tor

illad non committit peccatum duplex. 3.Simili-

ter non peccat malitià duplici , qui fefto die in

gj

Dominicum incidente non audit facrum , licet

At

l

n

YX

auditio facri die dominico precepta fit ex mo-

li

tivo latrie, die feílo ex motivo duliz.

Quim Qu

EK. D. A. Leges fipe habent motiva for-

Tüm (eng

d

melia intrinfeca

li

vería, & tamen &c. N. ex-

XImC' d]&,

trinfeca fajd, & propter. que eriam legislator

f& (

cognofcitur imponere voluiffe obligationem.di-

lm fs

^4. Non di-

.vfrfäm N fecusC, — d d prob. 1. D.

& g

,vi-

"

s

bE PzccATIS.

65

eiremen

viduntur in diverfas fpecies completa$ , 'àt ad-

dit D. Thomas, fi fimul conjungantnr C. fi fe--

n probben,

iftot d

oríim ponantur IN. En verba ibid. ad 3tium:

» u p

dicendum , quàd peccatum cordis e9 oris uon diftin-

, ag

guuntur à peccato operis , quaud.

b fanul'cum eo con-

:

nf

junuguutur : ed prouz quodlibet. borum per f inve-

notivuqo

mitur. . 74d 2.D. Precipitur ex motivotempe-.

precis n

ranti, tanquam intrinfeco ; & ex:motivo re-

pam nf

ligionis; tanquam extrinfeco C, ex utroque tan-

1pnonis: I

quam intrinfeco IN. ubi autem utrumque moti-

yem bret

vum habetur, prafümitur, quód lex lata fit

ytionem

& obliget ex morivo intrinfeco; quia-hoc natu-

-

ralis & frequentiüs accidit ; nifi contrarium.

u m

aliunde 'conftet , quod hic non eft. :- d 4. D.

Auditio Sacri die fefto precepta eft ex morivo

TT

)br Ard' l WL

dulize, tanquam aliquo mediaté & indirecté im-

pellente C. tanquam aliquo novam in concurfü

ia tdtt

cum Die dominico obligationem inferente N.

77 /äd,f!tuw

Verius videtur, quód ex virtute latrige praeci-

gmdoit

s dverie

piatur auditio miflze tam in feftis, quàm in Do-

minicis, quia non Sanctis, fed Deo fàcrificium

r m

offertur. Licet veró concedatur, Ecclefiam mo-

um v*

veri à motivo dulie ad id praecipiendum , ta-

d

yl

men nec id ad obligationem novam faciendam .

i

fio d

fufficit, üt d. nr.40. necmens Ecclefize de hac

du d

obligatione'conftat ; fed eontrarium potiüs, tan-

p f x

quam. ex pofleriori, à communiori Theologo- ;

ii

Ie.

rum fententiadefümitur , imó ob:

-

ximé dictam preefümitur.

:afignenl Erg-

-R

U

.

"

gj

46. Objic. III. Vidéntur etiam

p.eæata '-cïi—

/nart If

ftingui fpecie ex diverfitate folüm:inateriali. le- .

jj

Ü

& hu-

j

gum; ergo. roj. A(zt. 1. Lex divina

inana

iv

N

um

"

66

Dz Psccarmis

mana etiam circa idem objectum funt fpecie di-

eniapt

verfze , quia Divina dicit effentialem ordinem

pn p

ad Deum , humana ad hominem , qui legisla-

[tuton

tores fpecie differunt; ergo. Cozf. Inobedien-

protibe

tia erga Deum & inobedientia erga hominem

( onive

Ípecie etiam "T'heologicà differunt ; ergo. 2.

tüs, T

Leges tantüm materialiter diveríe prohibent

tum hon

v. g. homicidium ex diverfis finibus; naturalis

intendir

nempe ex fine felicitatis naturalis, divina & Ec-

Qu dipi

clefiaftica ex fine felicitatis fupernaturalis. Ergo.

fiem il

3. Peccata contra jus nature differunt paffim

üm; d

& peccatis contra jus pofitivum; ergo. — Comf.

& sf

Inceftus inprimo

tàdu prohibitus jure naturze

i

&

Ípecie diverfus e

ab inceftu in aliis gradibus

formgls

prohibito à jure pofitivo; ergo.

g. JV. d. ad prob. 1. D. A.

Sunt f;pecie di-

Dtotimi:

üm; l ï'ï

veríe in ratione phyfica C. in ratione morali

ferentu

Uübd. fi obligant ex diverfo motivo C. fecus N.

D.4 ]

Idem efp. ad vatiosem additam , . praefertim

.

jue hu)

cum ormnis etiam lex humana obl

et vi leeis

divinee reflexee , juxta illud Eccle

j

a

flici : per

Ívet m

sT pate

ene veges vegnaut. g legum cotiditoves jufla decer-

Dtem r

nuunt;:acilud Apoftoli: zez ef? poteflas mifi d

Deo &c.

Unde ob levislatorum diverfitatem ;

MIIIE fäng

trbá

moralis legüm diverfitas non oritur. d Conf.

R« Antecedens, quod inrelligendum eft de in-

lt d.

Qul l |

obedientia fpeciali, videtur D.'Fh. 2. 2. q. 104.

a. 2.ad 4. ex ea ratione negare, quód obedien-

tia tantüm refpiciat rationem prccepti & füpe-

rioritatis in communi. Eo tamen concefio rà-

li d

fþ?ecialis'

'tio eft, quia ejgs:rlxodi'irllabediemia

; cons.

) Nog

MRES

Dz P*Ecre*äwlrsl.'

67

nt d

m Ordnen

eonjunpitur cum irreverentia erga perfonam

ipfam precipientis , qu& hic utique morali e-

qi lr

flimatione etiam diverfiffima eft. ^ 2475.

e

;

. Id

vt honine

prohibent ex diverfis finibus remotis; rriediatis

& univeríalibus C. ex diverfis finibus proxi-

TTE

mis, immediatis & fpecificis N. . "T'uni Deus

ie ib

Q5 Dd

tum homo ex jure fuo & ad finem proprium

divn od

intendir recté ordinare mores fubditorum, ideó-

que difpicit rationes formales obje&torurn ad fi-

xurdis E

nem illum conducentium aut ab eoó dimoven-

früt paf!ï;

ii

tium ; atque ab his ficut proxime, immediat&

.

& fpecificé movetur ad ponendam legem ; fié

s pte t

etiam lex fpecificatur. Jam'veró eadem rarió

dis g

formalis homicidii eft utrobique nempé kefio

proximi j ergo.

"d 3. D. ,4. Differünt paí*

u d

?j

fim, fi lex pofitiva fit circa obje&ta ex fe indif-

ritine nv

ferentia C. ex fe & intrinfece mala N. 774 Cogf,

&'0 CI (efw.*l

D..4. Différt precise ex eo ; quàd- divétío

jure prohibearur N. quód fimül prohibearüréx

lipet

diverio motivo formali T: Reverentia fanpdinis

Mdf :

erga-parentes aut parentum 'erga proles áliàm

qu Ml

Ípeciem rnotalem infimam dicit, quàm reve-

p j

fentia fanguiris erga alios confanguineos ; un-

; du

de probabilius leges hae formaliter diverfze fünt,

g. AU

licet ab 'aliis'non imptobabiliter id

i

ànd

er d-

POR

n

2

u

ä g

"ARTICULUS II

k

"

p

"g

Usde dfnitit diinifo aunóson jesccund

Á

)t

Ora. " Ciüeeflio praefeis ion eft. d& di-

ccátorursindividuali; feu

'?,7'.*7

N

; Riä&ienb pe

*

E 2

nuinees

68

Dz Pzccarmis.

numericain fenfu phyfico; cüm certum fit tot ef-

qiusdi

íe phy(icé numero peccata, quot funt a&tus pec-

Tuna CO

caminofi inter fe realiter diftincti : fed de numero

dorehe

morali, quem füprà etiam ex Trident. in con-

lm univ.

feflione explicandum diximus. . Convenir au-

£, üt:

£em inter omnes ,. fzepe eundem phyficé actum

circunf

continere plura moraliter peccata, quorum

ti jrda

quodlibet in fe eft completum, & füfficit ad con-

füá m

ftituendam materiam fufficientem ad peccatum

chollic

mortale: econtrario autem plures etiam dari

actus phyficé diftin&tos, qui in sftimatione

fum copiz

piragraph

morali unum numero peccatum complent: ficut

Tum rore

veró prioris generis peccata neceffarió expri-

df ve

menda fünt in confeffione, ita peccatum pofte-

rioris generis unum füfficienter expofüiffe fa-

ibis gu

tis eft.

. 48. Dice ]. Numerica peccatorum diftin-

Gio defümitur ab oppofitione cum legibus nu-

Unde.cog;

mero formaliter diftinctis. . Azie cf?; ficut pec-

V,

catum ,. quod conflituitur per ordinem ad le-

em, eft fpecie diverfum , filex fit formaliter

j

foÀ

ecie divería: ficetiatn eft numero diftinctum;

d totii

1lex, cui o

diftincta.

pp?pitur ; lit formaliter numero

l Veley.

Rnr, B

49. Dico. I7..Hac regula, quantumvis fpe-

Crrnento

€ulativé vera, parum confert ad praxin. 770

Tütar

€f; quia ejus applicatio nimis eff obícura , nifi

ienta ,

forté in eo cafu, quo duo füperiores prafer-

T a

tim fücceffivé ex fimili motivo circa idem ob-

je

hsdem j

m edunt preceptum , fimiul declarantes

[ hümau

novam diftinctámque obligationem à fe impo-

Ut me

s,ex

Ql

nf-' Itaquealias regulas proferendas cenfemu

qui-

as

Dzr PrzccaTiS -

69

tutm (s

quibus diftin&io numerica aut unitas präcöpto-

n

x denme

rum ac coníequenter etiam peccatorum faciliüe

deprehendi poffit. Premonemus tamen regu-

n inqu

Converi

lam univerfalem in hac materia dari vix poffe;

fed, üt norat Haunoldus , fpectatis marteriisy

hyio d

circumftantiísque particularibus rité examina-

, u

tis, judicio viri probi; communi fidelium fen-"

afficit d

fui & timoratorum plus tribuendum eft, quànt

d a

Scholafticorüm fpeculátioni. Ne veró regula-

rs ean

n al

rum copia confufionem pariat, juvat diftinctis'

paragraphis de pluralitate malitiae vel peccato--

omplentzüü

rum morali in actu phyficé uno , & de unitate

vlari

malitiee vel peccati morali ina

cum p

&ibus phy(i;ä plu-

ribus agere.-

aol

«

I

qonm d

Unde cognofci po[fit , an aö.?us peccaminofus

byficà

um legiblli j

?

unicus , fit movaliter quead numerum ma.

f i

multtplex ?

-

x dinem 4

.f f

5o. Nota I. Objecta alia dicuntur parfialia,"

2U] ölülnlm

alia totalia. — Partialia fünt, que vel ex natura

fua velex hominum ufu ad eundem finet ordi-

yiltet 10

nantur, & hinc ab invicem augmentum vel de-

gn[um*v"ïsïpö'

H

crementum capiunt, vel etiam inter fe com-

ii 9

mutari & compenfari poffünt; qualia fünt fru-

Bob H

menta, panni, efculenta &c; utpote qua refe-

runtur ad candem neceíliratem vitze ; augent

us P

j t

ejusdem hominis divitias, füntque in commer-

j dedmnw

cio humano permutabilia & compenfàbilia, ac

(

unam rmenfüram , nempe pecuniam ; habent ;

1emä

ejus-

j cw[&müä

]

ï

guä-«ifta omnia acquiri p?ffunt.v Objecta

3

mnge

«

789

Dä PzccarTIS.

xhddi, fi.ad eundem hominem pertineant » pof-

extí

fnt uniri in ratione unius objecti, & ranquarà

$00

partes ejusdem rationis conftituere unum ob-

uverí

je&um totale, féd majus; undeactüs, quoauf-

«; q

icruntg: »

malitiam numericam tantüm augere

Confitend

dicuntur.

Zotalia fünt , quee nullam habent in-

vantes; d

ter fe unitatem, connexionem aut fübordinatio-

fe m

nem.ejusmodi; fed fingula per fe fuas rationes

utonen,

completas & diftinctas ira habent; ut unum non

Tito r

augeatur additione ; nec minuatur fübtractione

« numa

alterius ; qualia fünt vitze aur famee trium ho-

qe

minum. . Objecta hujusmodi non poffünt uni-

]

riin ratione unius obje&ti , fed manent etiam

prog;b

l

moriliter plura ; quamvis terminenr eundem

;

actum.

füurüm,

endm

51. JVora 1. Plerique confentiunt , actum

Sict d

in plura obje&a partialia & in ratione unius ob-

für d

jecti totalis unita. tendentem non effe nifi mo-

Quenter

xaliter unicum numero peccatum , atque hinc

füfficere, fi dicatur in confeffione : materiam

efim d)

lt (nt o

ravem-furto abítuli , fi pecuniam ,' pannum

(intip f

& frumentüm eidem Domino unicá actione füb-

traxi ::peccati mortalis reus conféecravi, licet

um j

iminofrs

plures;hoftias etiam in pluribus ciboriis confe-

rárim, &c. Econtrario autem communior etiam

Qu f»

lf

h&ologorum eft ,. aut., üt adverfarii volunt,

Tordte

faltem fuit ante Card. de Lugo fententia, quàd

D ty

us.

tendens in plura objecta totalia fit eequi-

valentemmultiplex moraliter peccatum ; vel ha-

ln

*tplofi

beat. rüultiplicem numero diítin&tam malitiam ,

At Datr

atque hinc n : confeflione -oporteat - explicare

Qui

| ts

?ni:t?-tem actüs & -numerflm objectorum.

€on-

&a)ï

x

Dzr Prccaris.

7t

Itl

contfarii fünt, conveniuht quidem in eo ; quód

At

ab obje&tis etiam totalibus actus non accipiat

: m d

univer(alirer multiplicem malitiam ; difcrepant

05 qui

veró, quatenus, qui admittunt obligationem

Ym ape

m hn

confitendi circumftantias etiam tantüm aggra-

vantes , dicunt in confeffione exprimendum ef-

ibordd

fnas rti

fs numerum objectorum : qui veró hanc obli-

ationem negant, füfficere ajunt, fi objectanu-

VE CUT

fa.

mero plurali exponantur,; licet non exprimen-

do numerum determinatum.

Contra utros-

ge n

que

^

ipofü

52. Dico. AGus peccaminofüs phyfice unus

Tárnent

probabiliüs multiplicatur moraliter quoad nu-

nen a

merum, fi tendat in objecta plura totalia intra

eandem fpeciem morálem prohibitam. — ProP.

limr, d

Sicut ab objectis moraliter fpecifice diverfis ori-

Qneuns?

tur diverfitas fpecifica praeceprorum & confe-

efe nl

quenter etiam a&tuum ilis oppofirorum ,. fic

; ag

etiam objectis moraliter numero diflinctis, qua-

«: f

lia fant objecta totalia , habetur moraliter di-

if y Pmn

ftin&tio formalis numerica praeceptorum & hinc

3 ao

a&tuum illis oppofitorum; ergo ficut actus pec-

pf !

caminofüs phyficé unus multiplicatur moraliter

d

quoad fpeciem , fi tendat in objecta plura mo-

raliter fpecifice diverfa , fic eriam multiplicatue

[mug;or Eu

'f[;ïm Y (

moraliter quoad numerum , fi tendat in objecta

« i^

*plura totalia ,

hoc eft , moraliter numero di-

j

Co

72

ul

f

ftincta.

f Qui diftin&& previdens unà

aturm; "

id

explofione occidit homin

es tres, uno actu male-

detrahit tribus, aut eidem

m 2

"dicit patri & matri;

j

"apud tres homines,

kedit duo, aut tria juradi-

r d

ntur intentionaliter in

Aori

uno

q

iüi-n&a ; qu&' licet unia

d/*

"

v2

Dz Pzrccaris.

uno &ctu, trioraliter tamen funt multiplicia, neque

qu.'w fib

invicem fubordinata aut ullo modo inter fe con-

GOmmun

nexa;. ergo füfficiunt ad equivalenter multipli-

tttit; p

candum numero peccarum vel malitiam ,. fic-

ipfm t

ut fejunctos. actus multiplicarent formaliter in

fetim d

i

ratione peccati vel malitige.

quqe

53. Oljic. Ubieft una fola diffo

rmitas ejus-

adverr

fürari t

dem indivifibilis a£tüs. cum eadem unica lege;

ibi eft rantüm una malitia; fed in cafü, quo quis

p N

occidit tres homines, eftuna fola difformitascum

Iempeu

eadem unica lege ; ergo.

Corf. I. Si objecta

& n.jo.

numero diftinéta multiplicarent legem & actum,

fons

ergo, cum quelibet.lex refpiciar objecta fyn-

hilenim

caregorematice infinita , etiarn effetinfinité mul-

Gionm

tiplex: Item actus, quo quis vellet furari cen-

Wt

tum,eflet; centuplex ; quod falfum eft.. . Cozf. Z£.

&tl

NNemo dixerit , quod fi quis mentiatur , mille

homines. effe occifos , mille mendaciorum ma-

objeäi

liiam contrahat , vel mille legibus veracitatis

Vn (anf

contrarietur ; ergo.

i

dine ng

E. D. M. Ubi eft una fola di

H;o*miitas actüs

fcitmrfo

moraliter & formaliter ejusdem indivifibilis cum

m ply

lege.moraliter & formaliter unica, ibi eft rantüm

d

una malitia C. ubi eft difformitas actüs rantüm

f f

materialiter & phyfice ejusdem indivifibiliscum

VÀ ndy

lege rantüm materialiter & phyficé una N. Simi-

Cl'g()

litaz.D. m. e? JV. Cogf-' " dd. Conf. 1. IN. 1. feq.

&]

Quamvis quzclibet.lex ob allatam rationem s&-

Ton d

quivaleat fyncategorematicé infinitis praceptis;

Tüycy

f1 fübje&ta & objecta legis confiderentur fecun-

Y d

düm diffinéta moraliter numero jura & perfo-

Ij

dici;

gas, tamen plures numero leges-..nqn folet.

A

91113

.

Drz Pä CCATÍS.

-

753

picae

quia fübje&a omnia attingit per modum unius

Vintereen.

communitatis & objecta per modum unius ma-

yer mj

terie , prout legis ratio & natura docet ; quod

iltam, i

ipfüm tamen nobis hic non obftat, qui jurà pree-

formaiteri

fertim diftin&ta attendimus. & minüs propriam

quoque legis ufürpationem adhibemus cum ipfis

rmite

adverfariis.. 2. feg. D. A&tus , quo quis vellet

» unic lg

furari centum ad unum fpectantia ; effet centu-

3lhyqog

plex IN. fpe&tantia ad centum ,. quo fingulis

formiascy

nempe unum furari vellet C. . Difparitas patet

L $dj

ex n.50.cum in 1mo cafu effent objecta partia-

Tia, in 2do toralia. 724 Conf. I7. C..4. IN. C. Ni-

gem&m:-

t ol

hilenim in cafu allato mendacii eft , quod diftin-

tinfnie n

&tionem numericam fundet, cum homines non

t fonn t

urinter fe diftincti; fsd prout enuntiantur aliter,

acreipía eft; fe habere, mendacii obje&tum fiant.

d. r

entattr, D

54. Jufi. L. Unius actüs non daturnifi unum

ictmnt

obje&tum adeequatum ; ergo femper unius actüs

bus Vert

una tantüm erit malitia.

Conf. [. Plures albe-

dines numero diftin&e ia uno fübjecto unam

As

faciunt formamn ; ergo & plures malitize in eo-

Jb

dem phyficé actu.

Conf. IT. Concretum acci-

dentale non multiplicatur.nifi multiplicaro fub-

i du

15 MüS tinfi

jecto feu recto; atqui rectus , quem peccatum

jjilit

vel malitia hic dicit , eft tantüm a&us' unicqs H

;unal V

M

ergo.

Tx.

D. A. Unias aélüs phyfic? confiderat

11AIH

y n

non datur nifi unum..objectum - adeequatum

;phyficum C. unius actüs. moraliter confiderati

jis p

[2

non datur nifi unum .objectum . adequatum

lerentt

morale , N.

Juxta omnes unum. objectum

iif

p

" [

adzquatum phyficum poteft conftituere

plure;

pl

5

fnaii«

qlld

t

74

Ds Peccaris,

malitias adeequatas fpecificé diverías: poteft ita-

epmcl

qalere.

que etiam conftituere plures numero diftin&tas,

"d Conf. 1. Plures albedines ratione füi & füb-

& C

faterilite

jecti habentunibilitatem, fübordinationem & ha-

bitudinem tum ad fe tum ad formam unamin-

[iatinduo

tenfiorem faciendam : malitiae autem ille füp-

g v

ponuntur & funt difparate, & fine ullà ad f& in-

ter ditnd

vicem unirate ac connexione. 747 Conf. /7. D, M.

dein st

Concretum accidentale non multiplicatur ; nifi

gT.

in phyficis-multiplicetur fübje&um phyfic?, in

Ti orex

moralibus moraliter C. utrobique phyfice N,

f« qorg

T noya

Satis enim eft in denominatione morali fübje-

&um phyficum hujüs denominationis morali-

tediiol

rer multiplicari ; ür hie fit, ubi virtualiter eft

eforis

multiplex;& a&tus sequivalens pluribus diftin&tis,

i, t

ib

Ceceterüm an plura peccata, an tantüm plures ma-

litie , aut etiam una malitia pluribus zequiva-

tra ii

lens in noft

á

Uplete

mine,

ro cafu dici debeant? lis eft de no-

Qdj

GE pon t

y5- Juff. ]1, A&us oppofitus tribus legibus

numero diftinctis, ícilicet naturali, divinze &

inmedns

humane non habet tres numero malitias;. erpo

T peoogr

nec a&us ledens jura trium hominum. Cozf. 1.

fümidsm

Qui violat praceprum patris & matris, com-

X i

mittit tantüm unum peccatum inobedientie;

Ortgi

n

ergo & qui maledicet his, committet tantüm

aff

ET

unam injuríam vel irreverentiam.

Conf. II

Cür i

tf ho

Actus, quo quis tribus dat eleemofynam, non

habet tres bonitates ; erpo etiam.

Corf. III.

Di . tàm

A&us voluntatis , quo quis vellet infi

nitos hà-

u 'mter (

d

Es

»

:

TM

cc i?efe' » Ron habe; malitias infinitas;

Tl

ergo

at

Dz.Przcciris.

73

as pl

ergþ nec habet tres malitias, quo quis vult Ues

Ooeccidere. -

"

Yero difire

yne f r

R« C. /4. N. Conf. Leges ille non fünt nifi

nanonemd

materialiter diftiné&tze ; cum legislatores iis no-

Prnàm unigs

lint inducere novam & diftinctam obligationem:

iutem ilels

jura veró diverforum hominum fünt formali-

euliqlhi

ter diftin&ia, quia & ex f& fünt totalia & aliun-

"d

at 11

de in jus unum totale non coalefcunr.

ipleinr , d

Coaf. J.T. .4. ob di&ta n..49. IN. conf.. Suppo-

w phyfc

nitur praeceptum patris & matris effe unum fal-

tem moraliter, cum neuter intendat oblipatio-

i p

e mori i

nem,novam ; ergo cum ratio proxima & im-

vtionis myt

mediata obediend: fit preeceptum, non autem fü-

perioritas parentum , quz materialiter quafi f&

j virmditt

ybus i

habet, ratio formalis erit unica , & hinc actus

inobedientize oppofitus moraliter unicus. Econ-

nmphrss

lorbis aj

tra dignitas & jus perfonee in patre & matre eft

2l t

duplex, ergo cum injuria aut contemptus, fi fit

formalis , uti in maledictione contingit ,. refpi-

ciat non tantüm interpretative,' fed directé &

ii

rii, d

immediaté perfonas ipfas, etiam duplex nume-

ro .peccatum erit. 444 Corf. I7. IN. d. Cum

) ais i

ninm u

enim idem aéctus poffit habere plures bonitates

fpecie diverfas, eriam plures numero diftinctas

v nurs, O

fortiri poterit. Certé f S.Nicolaus uno actu fe-

indedi

ciffet, quod fecit tribus, non apparet ratio;

yoittet tï!

cur in uno actu nequear dici equivalenter ha-

m)

buifle. bonitatem triuma , dotando tres puellas.

nofrmtt

yn,

Di[p. tamen etiam inter bonitatem ac malitiam

fl 6011

ea intercedit ; quóàd in a&tu bono honefltas po-

pf

jos

fitiv&.debeat intendi, & haec videatur fzepe una

es

n

refpiciens plura objecta: mahna uT

cat

—€—

'DE Prccaris.

76

K0

beat intendi pofitivé , fed aliunde etiam ab ob-

jectis fcilicet, effectibus &c. defumatur. Quam-

T oen

Ti COR

vis veró & hec, cum aliquo modo cognofci de-

beat, voluntaria fit & interpretativé intendi di-

Qdares p

erticulis

catur, & fic ob unitatem fpeciei & cognitionis

tna d

forté intentionaliter una dici queat, tamen mo-

"Ad

letrtdi

raliter multiplex eft & manere poreft.

Ye: dial

Conf. LT. . 1. Idem folvendum etiam eft ad-

verfariis.

fenfreide t

Refpondeant enim r. utrüm, .quia

furtum 10. fl. eft gravius furto unius floreni,

h, &kum

tem form

actus fit malitiae infinities gravioris , quo quis

vellet auferre infinitos: florenos ? 2. quid , fi

U.

tss m

quis vellet commitrere infinira peccata fpecie

diveríà ? iy. 2. 7:,4. A&tus enim eo modo in-

üjfor,

fmmam t

finitas malitias habet ,

uo modo malitias co-

gnofcit.

JV. Conf. Aliter fe habet actus practi-

pexmm

tripliie

cé & ex parte voluntatis efficacirer tendens in

plura objecta, aliter veró inefficacirer & velut

ia u

f d

ípeculativé in pluratendens. Poftremus enim

to(om,

interdum eft ficut fimplex delectatio abftrahens

Tum fj

à numero & fpecie ; ubi proin una eft malitia:

UOctm t

interdum eft defiderium quidem, fed pluralita-

tem confusé. & indeterminaté reprafentans;

Dtin i

N

ubificut non cognofcuntur fpecies vel numerus

t

objectorum , fic actus nec fpecificam nec nu-

Jeine

petfooy

mericam multiplicem. malitiam , fed quafi ge-

nericam contrahit ;; unde quamvis in objectum

q in Q

&t

infinitum tendat; tamen quià non tendit in infi-

nitum quà fed quod infinitum , non tam attendi-

ET

Tadtion

tur pravitas objecti, quàm voluntatis, eáque fini-

ta'eft; aut falrem in confideratione morali talis

t n

m

untaxat ,. qualis in ipfaintentione aut defiderio

explicito intelligitur.

56-0",

at

r

P

Dz PzccarTis.

77

etum d

$6. Olferva I. Plures quidem nobiscum in

Atur. Quam,

regula generatim affignata concordant , non ta-

men conveniunt femper ; ubi ea ad cafüs parti-

) m à

ive mntendit

culares applicatur.

Nam 1. fi quis tribus fidei

articulis unico ac&tu diffentiat ; aliqui dicunt;

& eonitit

1t; tmn)

tria infidelitatis peccata committi; quia actusil-

le tria objecta habet totalia inter fe non conne-

padi 4

eam d

xa: alii afferunt, effe peccatum unum; quia dif-

fenfüs ille tendit contra unum objectum forma-

, urim,

wnüs fores

le, & unum preceptum propter eandem ratio-

nem formalem motivam prohibens formaliter

J5 qé

unicum.

2. Si quis unico actu calumnietur in

24 quii

tribus materiis diverfis, v. g. Cajum dicendo

pean i

? 0 od

injuftum, bibulum , libidinofum, aliqui dicunt

famam tantüm ledi magis, & fic efle unicum.

ip multist

peccatum magis intenfüm : alii ajunt. peccari

w Vs p

tripliciter , eo quod diftinéta & moraliter tota-

jrr

lia jura Caji ad famam ledantur; cum, quód

axier 8

Íciatur effe fur , non fequatur eum efle libidi-

vfiremistt

nofüm.

3. Si quis integrae duodecim perfona-

qio apfrit

rum familie parat infamiam , aliqui fentiunt

w dl

unicum tanrüm effe peccatum, curm inregra fa-

y Rn

milia in jure habeatur pro una períona : alii id

. yettit

negant; quiain fingulis eft totale & diftinctum

st

jus fame , & familia rantüm fictione juris fit

diam !

períona una , ubi totale jus agendi per fe refi-

det in communitate, üt communiras eft. Sed

j 0"

heec traCtare & in materiis particiülaribus difcer-

fe p

nere, num objecta fint inter fe diftinéta, an ze-

o n

Ítimatione morali per modum quanrirativi co-

quäüm

alefcant in unum

at5 d

f fl

j

d p

[

]u

ralcn»x,

i OE

j dl

W

Q

Dz Prccaftis

vletres:

57. Olferva I/. Sequitur ex. diCti$ probabi-

liüs etiam effe. obligationem exponendi multi-

vud od

fitorcint

plicitatem hanc cquivalentem .peccatorum in

confetfione.

Cum enim Conc. Trid. f c. exi-

utfil, Q

piema;

gat manifeftari zumerum peccatorum , fané non

it hormic

intelligendum eft de numero actuum phyfice

Quo d

fumptorum, fed moraliter numeratorum; in ca-

fibus autem thefeos noftre haberur zequivalen-

opus cat

quí m

ter & moraliter multiplex peccatum.' ' Accedit,

quód adverfarii faltem concedant, cxplicandam

torpleme

f hon

effe confusé pluralitatem obje&torum, üt nora-

tum eftn. 1. dicendo v.g. femel detraxi aliqui-

jtepatuio

ocatng

bus vel pluribus; quod neceffarium non foret;

fed fufficeret dicere: femel detraxi, fi juxta eo-

trátfo,

Ontidtos

um fententiam fas effer confequenter loqui.

Quia tàmen in quibusdam mareriis ob au&ori-

$& 1

Cpimui

tatem adverfariorum & difficultatem dignofcen-

QuOfies n

di contraria opinio probabilitatem habet , anxiis

tum confitentibus rum confeffariis ad id ferviet,

etedi a

ne & in confeflione & interrogatione nuimerus

lii pa

l. £, h

peccarorum difcin&us rigidiüs exipatur.

*

ib wj

$. II.

TUém i

än,a'e cogttofci pe[frt

aj athus peceaminoft pb

yfvä

À fr/ï (

o

jllures— Jfnt vel uo

n [int mumevo moraliter

unus$

Dln dj

cefräfi[) hi

| 58: Nam l - Preeter a&us internos & ex-

téConmr

ternos , fimiles & diffimiles, quorum explicatio

um m

aliunde nota eft; dividuntur actus 1. in confüm-

"ID lren

matos feu abfolutos , & non confummatos feu

ldl [io

: fïþoxfdinatos. Confummati dicuntur, qui ad alios

ET

Fme !

uite«

a

Dzr PrecarIs.

79

ls d

ulteriores actus vel de fe; vel ex communi ope-

onendi tj

randi modo , vel communi prudentum judicio

Deceatorn

non ordinantur, five fint interni, àt invidia, five

Trd (ea

externi, qui vel confümmantur verbis, üt blaf-

rum, f

phemia, vel confummantur exteriore opere,

üt homicidium. — /Voz copfummati fünt ,. qui ali-

um j

Patorum, n

quo ex ngminatis modo ad alium actum vel

opus cotmmplendum folent fervire & ordinantur

Qu uv

um A

quafi media ,. vel difpofitiones, vel partes vel

complementa aut appendices ordinarie; utire-

b epkana

Yüt], t Qd

fpe&tu homicidii funt odium , intentio cadis,

d

preparatio armorum , inveftipatio inimici,

r fon dtrt

Occafionis captatio ; confli&tus ; vulneratio ,

xi, f a

transfixio, gaudium inde refültans &c. . 2.. In

continuos & interrüptos.

quettt ln

$9. Nota IJ. A&us voluntatis toties non.

i obidr

continuati fed moraliter Zuferrupti cenfentur ,

ais

m hat

quoties nec formaliter infe nec virtualiter in-fuo

effectu aut implicita intentione eos conti-

TT

tiore nutá

nuandi perfeverant. Hocautem tribus modis

fit 1. Contrarid voluntate , feu pofitivé retra--

yipit

étando volitionem priüs'habitam ,. & poftea fi-

milem priori circa idem objectum afliümendo.

2. Liberá ceffationes feu definendo ex taedio vel.

af

laffitudine v.g.à priori conatu, & ad aliud opus

vt at

plané difparatum abeundo. .. Ubi tamen baec

ceílatio non debet effe conjuncta cum volunta-

te contraria feu retractatione; quia aliàs ad pri-

gt

rnum modurmi pertineret::nec cum propofito

m

p

j

dein ulteriüis. pergendi ; quia. aliàs actus prior

gr i

«

vi talis propofiti cenferetur fiepe moraliter:per-

"

m[ummäm

j

(evgxare.

3. Jndeliberatá ce[fatione , fcilicet ra-

[Uqumad

&

Y,

tione

W

$

$o

Dz PrccaTISs.

l

|

tione diftraftionis , ebrietatis , fomni ; vel al-

Juin.

terius fimilis caufze ; quee mentem aut volun-

qtqusan

tatem fopit vel avertit.

Poftremus hic modus

la deld

auterm non fpectat ad actus externos; qui pri-

fiopda.

1nó poft aliquod tempus compleri poffunt; in

eonftr

his enim per fomnum non interrümpitur prae-

uelipun

cederis voluntas ; facta preefertim cum propo-

qui hac

fito opus poít aliquot dies explendi. 1mo di-

ünum f

firactio etiam naturalis nec actus internos inter-

tiem aj

rumpit moraliter ; nifi illa refpectu actuum fit

m hr

notabilis, quia aliàs non cenfetur effe moralis.

Ontinpar

60. JDico .. A&tus peccaniinofi phyficé plu-

us ver

res funt moraliter numero unus , fi fint actus:

vishi

non confümmati nec interrupti, & hinc 1. vel

BOR

ab operante ad eundem finem ordinantur, vel 2.-

Utits tot

uno quafi impetu & tractu fiunt ,. vel 3. ex na-

lr

turafua tanquam preeambula & exordiaad unum:

intender

opus confümmatum -referuntur.:

Rartio elt;

Cifionee

quia fic omnes ifti a&tus in fenfü morali nomi-:

CX infenn

ne unius actionis veniunt ; üt ait S.'Thom. in 2.

du prj

dift.42.q. r.a. r. in 3.

Contingit. effó a&tus pu--

Tordirer

ve$ , fecundàm quod ad gemut mature veferuntur :

B p

boc eft plyficà , qui tamen Jumt unum ,. fecundim

Qüde(onr

quod in geneve snovis confiderantuv , dt patet in. e05.

x

N'ie

j fuvatur ; quia omues a&us ejus, qui-ad fiuem

A ts

fs

viz ovditantuv , peccatum [unt , cüm mnalá in-

Ximid q

zentioue fiaut : qui po[funt valde multi effe , & ta-

Tile RT

cen ommnes eompiutamtur üz umum peccatums . quia.

TO foti

aon babent vationem peccati , wift fecundüm quod

f of

gev. unam volugi.

iqus: P

apem in um perveWgz finem or-

di"?'ffffï'

Nne (

s

Hlïu, d

: ipl-,

R

Dr PrccaArt:s.

$t

mni; vdi

| ant vol

JDeclavatur indu&lione quoad ymum.. Sic, ]i-

cet quis ante fornicationem , quam intendit, ha-

; hic mü

beat-defideriaturpia ; tactus & ofcula , ramen

(; QUj

fi copula fequatur , omnia illa unum peccatum

i polur;i

confüruunt , & juxta communem füfficienter

ümpitr g

intelliguntur, fi is f& accufet.de habita copula ;

L um p

quia

&c tanquam difpofitiones & media ad

d m

unum finem intentione referuntur, & uni-

aermosit

tatem accipiunt.

Quoad 24um.

ui eun-

h d

:

dem pluribus verberibus continuató e

r

it, aut

[ mordi

continuatis acceptionibus plures pecunias rapit;

liph&üwü

unius verberationis & furti reus eft; quia quam-

, Limat

vis hi a&tus confummati poffint dici, tamen ob

& hixui

continuationem reputantur tanquam partes

finannr, f

unius totius.

Quoad 3£ium.. Si quis ab initio

, 105

abftraxerit à copula, hoc eft, eam nec pofitivé

xora t

intenderit nec excluferit ,. poftea autem ex oc-

' [fm j

cafione eam admiferit, ramen tactus preevii, qui

| modat

ex intentione copule non habebantur, feeun-

5 Thon

dum probabilem dicuntur coalefcere in unum

u d)

moraliter peccatum; quia ficur ejusmodi actus

gv

poft copulam exerciti tanquam complementa

coalefcunt in unum cum copula, licet non fiant

, 1

,il ptï(ii f ïl

ex copule intentione , fic etiam hoc fit in illis

actibus ranquam preambulis & occafione pro-

j n5

[ü/]l n !

xima ad copulam ; cum ad totum aliquod mo-

rale conftituendum non requiratur, ur inten-

"T

v

tio totius compofiti partes omnes przecedat;

fed fufficiat partibus jam pofitis conjungere re-

177

liquas: ac praterea in voluntate occafionis pro-

wfmff*"" !

ximze faltem indirecta voluntas habeatur operis

ulümi; ad quod ca occafio deducit.

GI..Di-

l

Dz PsccaT1&

$5

:

€1. Dico 1. A&us. peccaminofi phyficà

frnrme

plures etiam moraliter fünt plures ; fi. 1. fint

fyent :

actus perfecté confummati: aut 2. ex diverfo

timon fe

fine intendantur: aut 3. voluntate contrarià

dante

interrumpantur. — 2770 ef? ; quia hi actus phyfi-

dbis,

ce fünt plures, nec adeft ulla ratio , cur coale-

Fj

fcant in unum moraliter totum; ergo & mora-

T.

f ]

liter fünt plures.

Declaratur indutlione quoad mum. . Sic plu-

ltmpe

res cedes, copule, pollutiones&c., etíi etiam

besami

ex errore aut malitia ad unum finem ab ope-

tlter pi

rante deflinentur , plura numero peccera funt;

fapils n

quia ex natura fua completa funt, & in aefti-

lm

matione communi hominum veniunt nomine

Thorgl n

Quoad 2dum.

plurium. moraliter. actionum.

Dl

Sic plures actus interni, qui non habent pro

Til q

obje&o actum externum , fed tamen finem ex-

mortgis

trinfecum diftinétum moraliter:- item actus ex-

Omina

terni, queis quis voluit rantüm vulnerare alium,

fut noy

poftea autem ex ira vel malitia occidir, plura

Tepratt

peccata funt ; quia ficut finis idem actus non

Cdüm: &

confümmatos poreft unire , fic diftin&tus mo-

d

raliter eriam diftinguere poteft. — Quoad 3£/um.

m

Sic qui morofam delectationem admifit, poftea

tf

ponitentià ductus flatuit omnes ejusmodi ex-

lmiug Q

cutere, pauló tamen póft iterum delectatur;

pitte o

pluries peccat ; quia cum actus phyficé plures

pltibg.

fint, nec per retractationem in ratione morali-

DEU

ter unius conjungantur, fed potiüs disjungan-

men[Um (

tur, moraliter plures evadunt.

Idem ordina-

Rs i

rié faltem etiam locum habet in actibus exter-

murogm i

i

D

'

nis, quamvis fübinde quibusdam videat

- trà-

'

l

z

m

Dzs Pgccarts;

33

ol vl

$, 11f

trarium effe dicendum ; üt , fi quis die jejunii

flatuerit nihil carnis ampliüs comedere , novo

; er dv

tamen ferculo illato; rurfüs comedat; quia non

ite um

obftante fimili propofito de comedendis aliis

u

cibis , ejusmodi non diceretur violare legem

) a

jejunii; unicam tantüm refectionem permitten-

o m

tis.

62. Dico H A&us quidam confummati ,

. Sicph

Item per ceffationem five liberam five indeli-

c, efittü

beratam interrupti aliquando cenfendi fünt mo-

ym b 9

raliter plures, aliquando unus. Aa/o ef?; Quia

gcota

fiepiis non ex ipíà nátura rei, fed prudenrum

NY

.

eftimatione ac arbitrio , quod fübinde variat,

miunt 10

J

moralis numerus defümitur.

d

Declaratur indutlione quoad zgmum. Sic com-

p st u

munis contra paucos tenet Sacerdotem peccati

füen Bo

mortalis reum tot committere mortalia, quot

jen t

homines abfolvit; quia fingule abfolutiones

ynerare u

Íunt nova novi facramenti confectio, neque in-

xcdl p

tegrant unam totalem abfolutionem aut judi-

cium: econtra Sacerdos idem multis commu-

m adu !

diiods?

nionem diftribuens probabiliàs non committit

ug':]J;/Z[f

nifi unum mortale; quia ex parte communi-

cantium rora heec diftributio habet fe per modum

ii P^

T i

unius eonvivii, ipfa autem adminiítratio ex

d

i

parte Sacerdotis velut unum minifterium, ex

n

hvf

pluribus quafi a&tibus partialibus compofirum;

üt ipfz hoftie antea unum Euchariftiee facra-

anone IF"'

jus (

d

mentum conflabant. Quoad 24um. Sic qui fin-

"

gulis diebus aut ante fomnum delectationem

j

g

morofim admittit, & man? vigilans eandem

[ ,

sefümit: Item qui inter laborandum duntaxat ;

a

$4

.Dz Preccaris.

fed quotidie , blasphemat, ex omnium feníü

t Y

peccata plura committit. Econtra qui per me-

roxi-

Quefio

diam horam turpi delectationi aut odio

fimpto:

mi inheret, licet aliquoties liberé aut in

4

elibe-

tionts :

xaté diftrahatur breviter ad alia, unum pecca-

finitudo

tum moraliter committit; quia & in aliis, me-

atd d

diratione v.g. colloquio, prandio &c. ejusmo-

qiiij

di brevis interruptio moraliter numerum actio-

qui d

num non multiplicat , &alioquin moraliter im-

277

poffibile foret numerum peccatorum interno-

d pm

tum confiteri. Simile etiam evenit in peccatis

cum d

externis fermonis impuri, comeftionis car-

TRUE

nium, exportationis furtivee &c.

db if

ARTICULUS IV. |

4

mf

tintml

Qusqr

n peccatum in aliqua vatioue fit iufrmitum $

àque

Ota I. Peccatum mortale, de quo uno

bet i

N

hic fermo eft, poteft fpectari vel phy-

Cditr

ficé, feu (ecundüm füam entitatem, principia &

qui eí

affeCtiones phyficas , vel moraliter feu quoad

p fevi

denominatlones morales; quod tripliciter fit:

feidore

11nó dum fumitur fecundüm malitiam , feu qua-

blb

tenus fpectatur intuitu regule morum feu le-

&l

5: 2dó fecundüm offenfam , feu quatenus fpe-

Gl

:

atur refpectu dipnitatis perfonee contemptee

quide

ac offeníz : 3tió fecundüm vim demerendi;

offenf

Íeu quatenus fpectatur in ordine ad peenam;

d'ue f

qua* peccato debetur.

Flie veró dubitat ne-

&T* i

T0; peccatum phyficé fümptum effe finitum;

Teicier

quia preeter Deum nulla entitas infinita datur ;

lm : f

& peccaturn etiam contra infiniti naturam liber-

l m

tate »

Dr Prccaris.

85

nrim (

tate , voluntatis conatu ac duratione a'ugät'ur?.

quperme

Quaeftio itaque folüm eft de peccato moraliter

L od r

fümpto; ratione cujus , ficut in omni perfe-

at dl

&ionis aut imperfe&tionis infinito ; duplex in-

Wnm p

finitudo diftingui foler.

Infinitum enim 1móà

LIn dis, T

aliud eft fimpliciter 1ale, quod in f& & per ali-

&c um

quid ipfi rei vel actui intrinfecum eft infinitum;

merüm d

morgiferit

quale eft merirum Chrifti: aliüd eft vofpetzv?

feu Jecundum quid tale; quodin aeftimatione qui-

Ym iterm

dem prudentum eft quodamodo infinitum, fed

f p

cum addito extrinfecé, fcilicet obje&tivé aut ter-

meltns :

minativé, quod etiam dicitur infinitum ordinis.

2dà infinitum fecundüm quid feu ordinis aliud

eít perfe&?? tale , quod fcilicet in füo genere non

I

tantüm habet füb fe fpecies potlibiles in infinitum,

quas excedit, fed etiam non habet füpra fe aliud,

dj

àquo excedatur : imperfet? tale, quod quidem ha-

bet füb fe fpecies infinitas, quasexcedat, (ed ex-

«f vl

]

ceditur tatrien aut excédi poreft ab alio füprafe;

quale eft vifio beatifica ; utpote quaé habet fu-

y p

er f g

"n

pra fe vifionem aliquam altioris ordinis: hem-

violicit

pe increatam, quà Deus ipfe fe videt; licet fuüb

íe habeat infinitas alias feu finitas in infinitum.

iiam, At

64. IVota II. Communior confentit, quód pec-

y quiet d

catum quoad offenfam fit refpe&tive & fecundüm

quid etiam perfe&? infinitum ; quia peccatum üt

z t

j demefffï'

offen(à refpicit dignitatem Dei , quee eft infinita ;

ul

atque fic eft extrinfece infinitum: eft etiam per-

D

n

fe&& infinitum; quia non datur ordo offenfze

p d

refpicientis altiorem dignitatem ; quàm Divi-

, d

i

1

nam: riec offeníà altioris ordinis, quàm crea-

jnfnit

j

t ; cum hec deberet.

4

eff

ffe divina j -queï:--ga

mep—

1

[

"l

F3

P

E

86

Dzr PrccArIS

implicat. Idem dicendum eft de malitia, quae re-

peccata Y

fpicitlegem eternam & eft formalis offenfa Dei.

omnape

€ peccato quoad vim demerendi omittimus

(icenda

hic querere, partim quia, quod infra probabi-

ape p

tur, certum eft peccatum mereri panam eter-

augmem

nam.;.partim quia.hac tamen poena zterna

exendit

emper finita quoad re&tum erit, & duntaxat fe-

tiam tU

cundüm obliquum infinita, quod merum eft infi-

miti à

nitum fyncategorematicum ; ac preterea , infini-

&mlh

tum categorematicum creatum implicare, aliun-

nf om

de füpponitur. Unde quaítio rantüm füpereft,

fium pj

n peccatum five quoad malitiam, five quoad of-

d e

fenfam fir fimpliciter infinitum , ubi non tan-

66.0)

tüm de intrinfeca infiniti forma,

fed etiam gra-

ofofe;

du füpremo intra eundem ordin

em inquiritur.

Offeder

65-. Dico. Peccatum nec quoad malitiam

tordt

nec quoad offenía

m eft fimpliciter infinitum.

Atqi

Prob. Ubi forma,

conílituens rem in effe talis,

mf

non eft fimpliciter i

nfinita , ibi nec ipfà res feu

Thesna

concretum. eft; íed forma.conftituens pecca-

0perum

tum in ratione malitie vel offen(ze non eft infi-

nita;

Crili:

eec enim eft modus

; quo actus fcienter

infnimm

& liberé fit cont

ra legem Del, in quo omnia

d ümim

finita fünt: ergo.

Corf. .. Quamvis obje&tum

um

r infinitum,

peccatum tamen inde infinitum.

tà ]

fimpliciter dici

nequit; tum quia objectum non

r

menfurat actu

m fecundüm füum effe reale, fed

e

Jdin

fecundüm eff

intentionale feu fecundüm mo-

tür od

um copenitionis

j que etiam in peccato femper

nita.e

fefim|

; majorque vel minor habetur , unde

Muitor.

* Ppeccarum au

geri vel.minui contingit: tum.

NI j

quïa g?iä's virtute

8 T heologice, vifio beatifica &:

fb g

pecca-

Dzr Precaris. ;

$7

li quen

peccata venialia fim

pliciter infinita forent: imà

s ofenti D

& Joviniano

omnia peccata equalia cum Stoicis

di omitüm

dicenda effent. Cozf. /7. In quo

enere aliquid

nf r

, in eo non eft in

&

n

irum ; cum

augeri poteft

paames

augmentu

m füpponat finem ;

ultra quem aliud

a at

extenditur. Atqu

i peccatum tum quoad mali-

4

tdunturi

tiam tum quoad offenfam augeri poteft, quia

erumelut

malitia & offenfa una poteft effe major alterà:

Peret; if

& nulla determinata peccati malitia vel offenfa

jire; d

in fé omnem malitiam & offen(am intra genus

tim p

fuum poffibilem formaliter vel eminenter coni

iveqndé

tineat; ergo.

ub m

66.0bjic.I.

Deusoffenfuseft fque&um morale

kdetamp

offenfe; tum qu

ia offendi eft pati offenfam, ficut

m ingin

offendereeft apere offenfam : tum quia ficut ho-

noxd ml

noreftin honorante, fic & offenfa eft in offenfo.

ger ininim

Atqui fübjé&um in moralibus habet f per mo-

min d

dum form:e intrinfecee , üt pater in compofito

'Theandrico, ubi verbum tanquam fübjectum

ciph r

operume

ft formaintrinfecà dignificans aétiones

iters p

Chrifti :

& Deus offenfus eft quid fimpliciter

n st

infinitum ; ergo. — Conf. .. Quantitas offen(ae

dns t

defümitur à quantitate

dignitatis offenfi, üt ex

g quo anti

D. Th. p. 3. q. t. a.2 ad 2. conftat ;

atqui digni-

mkobjt&üfi

tas Dei offenfi eft fimpliciter infinita ;- ergo.

je inhnit

Corf. II. Ex dignitate Dei offenfi, tanquamob-

fj

je&ti in ordine

fuperiore , peccatum conftitui-

(fe rl ?

etiam ex dignita-

tur ordinis füperioris ; ergo

d

te fimpliciter infinita Dei offen

fi peccaturn con-

ao

ftituitur infinitum

npliciter.

Coxf. 1. Satis-

jpett ; v

fa&tio perfonz infinitz eft infinita; ergo &1e-

yugi:

pita; ^

fiofeu offenfa perfonee infinita: eft infi

D

9

) ls j

4

a.

"

m

^

$8

Dz P.EccAi'l--s.

..Be IV. M. vel D. Eft fübjectum morale re-

m sber

ci

piens offenfàm N. fübje&tum morale duntaxat

quniis

logicum feu tantüm denominarum C. hoc au-

AL

tem

b

per modum formz intrinfecz fe non. ha-

miür gt

et; que ali

üit ex allato

quid a&tivum aut principium fonat,

dqu f

exemplo patet. 724 prob. 1. V. A.

tuns of

Offendere ,

amare, &c. ad actionis quidem

pradicamenr

proport

um juxta omnes pertinet : offendi

quir i

autem vel

amari à nul

fionis refertur.

lo in predicamentum paf-

fitpae p

lraque quod offenditur , eft

Sictn

duntaxat objectu

m offenfe & offendentis, aut

fttem off

fübje&tum rantü

m denominationis.

"d prob,

türerüm.

2. /V. par.

Quam aliqui falsó dicunt ab Arifto-

$. Thom

teleL. r. Et

h.C. 5. affertam, cum ibidem folüm

Dunan

flatuat, h

onoretm non effe

in eo, qui honora-

fittt d

tur.

Unde

loco S.'Th. c

potiüs noftram fententiam ex hoc

ins.. 4

olligit ,

dum 2. 2. q. 99. a. 1. ad 3.

eit: Szcur aute

«óque

" bonor e[l in Lomoraute ,. mon au-

prfonam

Tem ineo, qui bomor.

GÍUY , E dicitur in x. Etbico-

itüt offa

VU ita etam irveveven,

7ja ef ím eo, qui ivveve-

oïenfam (

venter f babet,. quamzis

ettam mibil noceat ei , cui

qYeveventiam exbibet.

NNam ficut honor eft bo-

Dä[a) dd)e

fm Q

na exiftimatio de altero , & honoratio cft tefli-

Pf r

ficatio bonz. hujus

opinionis ; quae ambo fünt

Ts d

in folo. honorante :

.ita & contemptus alterius

Dugs

ac externum ejus fignum in folo contemnente

es Ql

eft. Siquae ta

men. paritas in eo afferto, quod

Drenj;

quidam

axiomatis more proferunt, ftatuatur;

hec hab

r m

etur ex eo,

quod.ficut honor magis

C qur

eft in poteflate honor

antis; . quàm honorati, ita

nj

€tiam effeníàfit magi

s in poteflate offenfi, quàm

d o

o endenus quoad h

*

0c5 quód offen(üs potlit fe

non

W N

Dz Pzccaris.

89

1 od n

non habere pro offenfo, non triffaride offenía;

ordedny

uamvis offendens id vellet ac intenderet;

mC ls

Ad Conf. I. D. M. Quantitas offente defu-

cetan h

mitur geometricà ; hoc eft, cum proportione

p (

aliqua fed long? minore à quantitate digni-

jl.i ld

tatis offenfi C, arithmeticé , hoc eft, cum

1onis quis

proportione cquali fz/4. fi dignitas offenfi z-

titet: of

quatur à coguitione offendentis, üt fit aut con-

Amenunpi

tingere poteft in mutuis hominum offenfis C.

Yendtur, 6

Si cognitio offendentis non poffit eequare digni-

fndauis, d

tatem offenfi; üt fierinon poteft in offenfis crea-

s A

turarum contra Deum N. Idem indicare voluit

n &b Ari

S. Thomas, dum l c. dixit: peccazum comra

ibiden

Deum commiffum quandam infinitatem babet ex iu-

finitate divine majeflatis, nempe infinitatem or-

ii

n dt d

dinis. . 244 Conf. 1I. Difp. Ut offenfà fit divina,

adeóque fuperioris ordinis ; fatis eft cognofci

TU m

yuit, W

perfonam, que offenditur, effe divinam ; fic-

i

ut ut offenfa fit regia, fatis eft cognofci perfonam

il; fll/ m

offen(àm effe regem : ut autem offenfa fir infi-

TT

nita ; debet coenofci Dignitas Dei offenfi, quan-

thorord

tüm cognofcibilis eft. Preeterea certum eft non

ortio &L

pofle dari offenfam majorem ,. quàm Dei ; aut

g

magis divinam; cum nec ens Deo füperius aut

Deus major fit poffibilis: ergo ex hoc pre-

emm Qlïedif

cisé offenfà Dei eft ordinis divini, infiniti & fu-

p t

premi: econtra etiam certum eft , quód poffit

o 9

[ WU*?

darimajor vel minor offenfa Dei , ficut regiss

hac autem major vel minor offenfa non poteft

hont f

; hod

defümi ab obje&o, quod ubique eft idem Deus,

fed defümitur à copnitione vel voluntatis actu;

2 offeüxquwm

pliciter infinitay debet

[21

«nís ";

fxfgo ut offenía Deifit fim

P)

96

Dz Prccearis.

effe cognitio infinita, & cognofci Deus; quan-

jy df

tüm cognofcibilis eft ;'ac contemni ; quantüm

triécum (

poteft contemni ; quorum neutrum in peccato

ff

determinato haberi poteft. — 42 Cozf. //I. Difp.

tiam at

Perfona infinita in fatisfa&tione influit in eam

vl mino;

períe, immediaté, & ut principium quod in-

dem df

trinfecum ,' cum actiones fint (üppofitorum:

tem Ver)

períona autem laía infinita in offenfa influit in

sde0gue n

eam tantüm mediante cognitione ; eàque finità,

Tiorm,

& üt obje&um extrinfecum.

fenfi,

67. Jifl. . Ex objecto refultat queedam in-

$1

dignitas in actu, quee actui eft intrinfeca; ergo

C i

ex objecto dieniore indignitas major ; & ex in-

fotmainr

finito infinita.

Conf. l. Cognitio eft tantüm

a&

requifitum & conditio ad peccatum ; fed ma-

Inttinfece

jor vel minor perfectio conditionis non facit

fimpam

majorem vel minorem perfectionem effentie;

f ad D

ergo. Conf.1L A&tiones Chrifti fünt valoris

Cf ].

infiniti ; licét in fua entitate fint finite : ergo

&quligr

etiàm peccatum poteft effe infinirum in ratione

Wíte &

offenfze, licet

quoad fs & ratione co'än*itignjs

4

7)

d Offegü

finite fit finitum.

qinqi

x. D. 4. Ex objecto üt

cognito & f'eZuh-e

ducur

dàüm modum cognitionis refültat &c. C. ex ob-

Wt

jecto, üt eft in fej & fecundüm fe fümpto fine

D M

ordine ad cognitionem N. * Sicut fi objectum

RUT

nullo modo cognofcitur ; nullo modo fàlrem

TOUltite

formaliter peccatur aut perfona offenditur ; fic

&ntis.

etiam quantó clarius vel imperfectiüs objectum

L

€ognofcitur, tantó magis vel minüs, ceteris

f"Pemam

paribus, offenditur. 224 Cozf. £. D.tm. Major

Wt

ff'ej minor perfeétio conditionis non facir &c.

u le

il

^

Ds Prccaris.

Des n

in abfolutis T. in refpectivis & objectum ex-

It quur

trinfecum connotantibus , uti hic eft. IN. Dixi:

umin r

Zvan[oat; quia major vel minor approximatio

nE

etiam facit, ut calor in aliud. fübjectum major

dothit i

vel minor inducatur. ;4d Cosf. 44 Difp. ea-

pium quis

dem eft, que ad 37;am pr. num. preeterea au-

ppolie

tem Verbum non dignificar merita üt cognitum;

nl infrt

adeoque non eft, à quo limitetur infinitas me-

, eue f

ritorum. . Contrarium autem

jux. d. eft in off

fenfà.

Jiue f bBantiliteim

t lum

68. Znfl. I.. Sanctitas

Vrinc; d

Chrifto five accidentalis in. homine jufto: ef

yjor; at

forma intririnfece dignificans actus meritorios;

tio ef t

ergo & vilitas perfonae offendentis eft forma

un; &t

intrinfecé indignam reddens offenfam a&tivé

Qris v &

füumptam. .. Atqui vilitas. perfonse offendentis ;

jnem ditr

fi ad Deum. comparetur , cft infinita ;; ergo.

i f vt

Conf. 1. Quantitas offenfée de(ümi poteft ab 1n-

y f

zequalitate; quae eft inter excellentiam rei poft-

um n

pofite & vilitatem rei antepofite; unde major

fje cognidcü

eft offenfa regis, qui poftponitur plebejo;

quàm qui Duci. Atqui inzequalitas inter Deum

njo n

& creaturam eft infinita ; ergo... Copf. //. Pro

EC

peccato non poterat dari fatisfactio adaequata;

nifi à períona infinité digna ; ergo peccetum

r f u

y m

fupponitur effe infinita offenfa vel ex infinita

i

]

dignitate offen( vel ex infinita vilitate offen-

| modO [

JJ

dentis. .

ditr;

fen

R. 44d. par. Meritum, tanquam obf&quiüm*

as d

m

füpernaturale non provenit nifi à principio fü-

niri d

pernaturali, quod. cüm infit Chrifto fübítan-

[] WUT

iusque

i.

T.

tiaütg?* , jufto accidentaliter, dignitas utr

forma

ssts

92

Dr PEccaris.

forma moralis merito intrinfeca reclé dicitur.

eno ts

Demeritum autem tanquam opus naturale mo-

g.

rale; quod ratione füz oppofitionis ad Deum

uqo f

Coterüm

& legem eft Deo odibile, precisé provenit à

principiis effectivis & directivis moralitatis , in-

fim pit

ter qua vilitas perfons non recenfetur, nifi

tem elt

amore]

quantüm cognitionem obligationis auget; alio-

quin peccatum ab angelo commiffüm in eadem

60l

lum frit

Ípecie minüs grave.forer; quàm commi(fum

ab homine. 744 mim.fulf. . Vel furhis vilitatem

dpic

fhaxmun

moralem: vel phyficam? Si suoralem - haec fü-

mitur ab ipfa peccati gravitate : ifta à cognitio:

ditd m

Thortde

ne & tendentia libera: utraque autem eft intrin-

fecé finita. Si fümis p/y/iram; aut nihil ad rem

quiefer

prefentem fpectans aHers, aut minüs dicere

p in

debes peccare illum , qui majoribus nature

&0, q

aliisque donis abutitur ad offenfam Creatoris.

mll in

Ad Conf. L. D. M.

uantitas offenfa defümi

V]

t inte

poteft ab inzequalirate; ubi hec intercedit fini-

ta T. ubi infinita fu/4. defümi poteft arithme-

(ers ii

ticé, ita ut crefcat ad eequalitatem gradüs N.

: W c

geometrice, ut creícat pre&cisé ratione ordinis C.

B

d infinin

Poteít etiam ma

jor effe offenfa regia, fi quis

Q m

deliberat , nullà affe&tus injurià aut aliunde

lm (

animo non perturbatus poftponat regem no-

Ti

bili; quàm fi minüs deliberaté, affe&us injurià,

10 nl

aut fubità

ntüm

patlione impulfus plebejo pofthabear.

«4d Conf. [I. D. 4. Ideo, quia fatisfactio pro-

Déccato (

lii

rum

prié talis, quee fundatur in zequalitate perfona-

[

:

; requirebat perfonam ejusdem ordinis fci-

d 4j

licet

divinam C. alio ex capite N. cum autem

'ütüm fo

digna;

numm;m

perfoqa Chrifli fatisfaciens effet infinité

etiam

m

Dz Pzccaris.

93

t d

etiam fatisfactio fuit füperabundans , üt ad Rom.

s anmden

$. V. 15. dicitur, & eXxceílit peccati debitum ;

xus « ]«

ex quo fequitur offenfam infiniram non effe,

g pv

Ceterüm adverte, plurima argumenta inftan-

od

tiam pati in peccato veniali, quod ipfüm fal-

Venfty t

tem eít offenfiuncula Dei : Itern. in vifione &

amore Dei beatifico &c.

isamt d

(fim in e

69. Olj. Zl. Malum; excedens omne ma-

n commift

lum finitum, eft infinitum ; ejusmodi malum

fs il

eft peccatum mortale; ergo. Cozf. . Malum

maximum in aliquo genere, & quo non eft

yim ; h

aliud majus excogitabile, eft infinitum ; fed

il

mortale eft tale ; erpo.

Conf. IJ. Numerus,

yem du

a nl t

qui effet maximus & füb fe numeros plures &

: minis d

plures in infinitum contineret; foret infinitus,

ergo, cum idem conveniat peccato refpectu

ioriys d

mali, infinitum malum eft. :

qm C

. D. M. Malum, excedens omne malum

f

- ireritt

tam intra quàm extra füum ordinem C. exce-

dens quidem omne malum ; quod eft extra;

gel i

fed nor quod eft intra füuum ordinem , fu/4.

rem Qub

eft infinirum fimpliciter & in fe N. fecundüm

ov

quid & ratione ordinis C. . /4d Conf. /. D. M.

fa regiä, lï

Si etiam fimul formaliter vel eminenter conti-

yj g uU

neat , quidquid eft poffibile intra fuum genus €.

gt Ro

fin minüs N. aliàs enim füperioritatem ordinis

tantüm facit.

Hanc veró ficut concedimus

fs i"l'i"

'0 10 y

eccato omni, fic negamus fingulis füprermum

fs

malitie gradum & intenfionem poflibilem in-

xj p

effe. 44 Couf. L. Difp. Ejusiodi numerusnon

|

dem Jl

[is]

tantüm füb, fed etiam in (e contineret omnem

a

m non

ün

numerum poffibilem : peccatum aute

habet

i

m

94

Dz PrzccaTIs.

habet in fe rnala alia; fed tantüm füb (6 ; unde

c&äuäl

$, 0

eque parum infinirum eft, ac Angelus dici po:

tet, qui infra fe sninores fp

ii p

fibiles tenet.

ecies infinitas pof-

pifer,

70o. [ufi. I. Malitia peccati eft major & pre-

titatem (

ponderat omnibus bonis operibus etiam in in-

li , at

finitum multiplicatis; ergo eft infinita. Cozf. /.

faifetm

Peccatum non eft prudenter eligibile pree aliis

"Ti

etam infinitis malis ;; ergo infinit& malum,

fecam äfh

Conf. 1. Bonum nullo ca(u prudenter odibile

fea f

eftinfinitum : ergo & malum nullo cafü pru-

( bonit

denter eligibile , quale eft peccatum , eft in-

T Oib

finitum.

Til aer

&. His ipfis argumentis probatur etiam ma-

tUt qua]

fertür i

litia peccati venialis effe infinira; quo ficut juxta

adverfarios nimium ita nihil probatur. — Hinc

Qs at

habendo

NN. Conf. quia tantüm fequitur peccatum effe

ordinis füperioris & perfecté infiniti, ad.quem

Ai u

non perringunt ulla creaturae obfequia, utpote

proefi

finira: unde-eriam plus eft , contemni Deum

nonaa;g) |

i inigr

ab una creatura, quàm à creaturis omnibus ho-

norari 244 Conf.[. D..4. Non eft eligibile ob

Ti hOC q

malitiee infinitudinem IN. ob füi cum voluntate

5 Qunn

divina oppofitionem , quze eft regula electionis

Ws

omnisC. 744 Conf. 11. N..4. Aliàs virtus etiam

l i

& gratia eflet bonum infinitum. | Sed illud eft,

damnum,

quod in f& bonitarem omnem complectitur.

100 qu

71. Jufl. .. Malum infinitum eft , quod à

æï fnim

Deo aufert bonum infinitum ; hoc facit mor-

ectum m-

rale; quia aufert rationem finis ultimi ; ergo.

5 110g

Conf. /. Mortaliter peccans fiepe vellet non eífe

W meri

Deum : affectus autem reputatur crebró pro

[f

7 d

-

Dzs Pzcearis.

95

t üb; ul

effe&u à Deo ; ergo peccatum infinitee maliriee

npdsdy

eft. ,. Cozf. 14. Crucifixores Chrifti damnum

&tf

infiniti pretii intulerunr.

Item fi quis eorum

putáffet , quod occidendo Chriftum ejus Divi-

imirám

nitatem deftrueret, actio ejus fuiffet tantze ma-

lii , ac fi Divinitatem deftruxiffet.

JUS etm ii

Ergo

nfnita (

fuifTet malitize infinitze.

E. JV. smin. vat. D. Aufert rationem intrin-

ipbie pei

pünte md

fecam finis ultimi IN. extrinfecam C. — Intrin-

feca finis ultimi ratio eft infinita Dei excellentia

vienter od

& bonitas Deo intrinfeca, qua de fe eft digna,

DT

caun, d

ut omnibus creatis anteponatur : hanc Deo ni-

hil auferre poreft. — Extrinfeca eft honor;amor

fanaretam a

aut quaeliber actio , quà Deus actualiter pre-

fertur aliis omnibus: hanc licet hómo Deo ne-

;qu g

roun. D

gative auferat, eum fcilicer bonis creatis poft-

habendo, tamen infinitum bonum nemo dicit.

r p« j

h

nfnt, &

(

[mL

yut

"Ad Couf. 1. D. adam partem. Affe&tus reputatur

pro effectu , fi,effectus fit poffibilis & propor-

)bfequiä; m

tionatus, nequeà modo cognofcendi aut aliun-

onremmi J

de limitatio fiar C. fi oppolitum firIN. — Axio-

r omaiis^

ma hoc qualecunque fpectat ad res poffibiles ;

d ii

&; quantum ex parte agentis fuir, efücaciter

T

intentas , fed póít tantüm per accidens impe-

gt

ditas — ./4d Conf. 4L. IN. utrumque. y1ynum ; quia

j ts

damnum, nempe diífolurio animae à corpore;

; d L

non autem unionis hypoftatice, fuit fimplici-

ompk&lwf

i

ter finitum.

2dum, ob dicta de affectu ad ef-

jf Cür qüUG

fectum impoffibilem & improportionatum. Ad

X fw[ n

j

hec non ideo reipíà peccatum eft irremiffibile

ls yiin;*

nec merita Chrifti excedens; licet quis.ira exi-

X

Veüel IXOUC

[ü! CNbW

pN

üälmet l]

Ü

s

96

Dzr PzccaTIS.

ftimet; ergo & illa opinio non attuliffet infini-

pit.

tam malitiam.

hum ef

72. dnfi. 177. Peccatum tantum eft malufn,

fineper

quantum eft bonum , quo hominem privat;

Imtam

t0n eft

fed bonum, fcilicet Deus, quo privat, eft in-

finitum: ergo.

Conf. J. Peccatum privat ho-

fionepr

mi

minem unione hypoftaticà ; quà humanitas red-

ditur infinité fancta; ergo infinito bono privat.

4l i,

Conf. []. Peccatum demeretur gratiam & glo-

pf

riam finitam in infinitum: Item privaret homi-

aun&

nem prarià fimpliciter infinità, fi quis eam ha-

Q5 o

beret; ergo de fe eft privativum boni fimplici-

ter infiniti.

Gof iq

E

R. D. M. Quantum eít bonum immediaré

dütrnm

llflæ mfu

& formaliter fpeétatum , quo privat C. quan-

tum eft bonum mediaté & objectivé fümptum

Qls: r

N. privat nempe hominem vilione & fruitione

tà limy)

Dei, immediaté & formaliter beatum faciente,

tom í

feu Deo , üàt finité tantüm nobis communica-

Gier inf

bili, fic etiam finité rantüm poffidendo. 44

exenfrà

Couf. J. Y. 1. IN. 4. Mortale quidem, ficut &

r

veniale , indignum facit hominem unione hy-

VOV

poftaticà, non tamen privat; quia nec debira

ld

nec homini neceffaria eft, neque ejus carentia

W df

peecati poena recté dicirur, quae non tam ex

Ti

prafítantia boni abfentis quam ex indigenrtia

lts W

ilius. ad felicitatem obtinendam defümitur.

lfj

E. 2. D. Conf. Privat bono infinito, fed indebi-

Quo

d]x

to neque neceflario ad felicitatem illius, qui eo

k

caret C. debito & neceflario bono N. majus ma-

f )

um homini eft carere in s:eternum vifione bea-

ls

Frte

tificà; quàm unione hypoftatica ,-üt ex modo d.

m

patet.

a

Dz PrzccamIs

9?

tolfer

patet.

Ad Confirm. II IN. conf^. Ratio quoad

rmum eft ; lieét ceecitas defe privet oculum vi-

um d mdr

fione perfe&tiore & perfectiore ininfinitum , ma-

Tinen Wi

lum tamen infinitum non dicitur; quia ceecitas

prvin; d

non eft malum oculi ; quia infinité perfectá vi-

tum pnvei

fione privat ; fed quia privat vifione proportio-

hmntàté

natà & debirà, quee finita eft. [ta à pari. Quo-

to bono p

ad 2dum; privatio illa oriretur non ex infinitate

gniam d

peccati fed ex oppofitione neceffaria inter pec-

: privare[ho;

catum & gratiam intercedente; cum etiam uni-

J qusami

cus gratie fanctificantis gradus deleret in pec-

m boni m

catore infinira peccata mortalia, fi illi ineffent,

- 73. dnfi. I. Peccatum meretur. poenam

nim j

zternam, & fic infinitam: ergo etiam eft ma-

ia C u

litige infnite; tum quia pena " correfpondet

culpa: tum quia , licét peena zeterna non fit to-

ïe&wä (umyþl

j m

ta fimul, tamen illam incurrendi debitum eft

besrum d

totum fimul ; unde culpam & debitum fitnpli-

bis commd:

citer infinitum effe fequitur.

Confirm. J. Poena

extenfivé infinita cequivalet intenfivé infinitze;

xl /

luidem; i

:l:ï

ficut poena bihoraria inteníà ür unum moraliter

/

equivalet horariee intenfze ütduo; ergo. Cozf.

rem s

i

:

Ya m

M

4I. Si darentur infinita venialia fimpliciter infi-

nita, de fe mererentur poenam fimpliciter infi-

l:

ellj a

u non (

nitam; ergo ; cum mortale fit gravius etiam in-

finiis venialibus, meretur peenam (fimpliciter

Jde

enm?

infinitam & eft fimpliciter infinitum.

Adde,

"

quód Deus puniat femnper infra condignum. -

Jt0 : fed ,

. D./4. Meretur fic peenam intenfivé in-

offl IHIUS; qw

finitam /V. /2. & Supp. quód hec fir producibi-

N

1 JUJM

lis. Extenfivé infinitam"C. Sed bh«c, üt di-

1U

g uf

Q

um eft, habet partes füze durationis femper

a

Pä

"

fini«

E

-

DE PzccarTi1S.

98

*

í

k

finitas, & fücceffivé tantüm finité extiturms;

fc

u

lámque negatterminum ultiraum fücceffion

finitarum.

Ad rationes additas JV. feg. uzr. Li-

Di

cet etiam actus charitatis in homine jufto me-

Àif

xeatur preemium eeternum , & exigentia ceter-

WV n

nüm durandi in angelo fit tota fimul ; in ne-

fem r

utro tamen fimpliciter infinitum afferitur. So-

tàa (cijo

la ipitur ex his fequitur & ad hec in peccato

a,

fi

cit infinitudo ordinis , cum aliis adjunctis

inferiüs examinandis, 44 Conf. 7. N. A. Pa-

fütm p

d d

na intenfivé infinita implicat; unde peena ex-

tenfivé infinita , tanquam peccato veré debita,

Teenfen

initum «

poenee chymericee zequivalere malé dicitur. In-

de etiam habetur D//p. de peena horaria & bi-

Thinzmiy

Cili exte

horaria, quarum utraque dari poteft, & datur

tota, & hinc juxta aliquos zquivalere poteft;

T (

intenfivé autem infinira dari nunquam poteft,

extenfivé infinita nec'unquam tota , nec nifi

finita aCtualiter datur.

Ad Conf. II. D. M. me-

4

rerentur poenam fimpliciter infinitam propter

L

intrinfecam füc malitias demeritorie dignita-

l

tem IN. poenas in fe finitas & folo numero ii

l phs Q

finitas propter colle£tionem venialium nume-

DRog,

ricé infinitam C. binc.quia mortale habet ora-

u

viratem non multiplicaram, & fimpliciter fini-

iï?ïïmuue

tam, nec ei alia peena quàm proportionata de-

betur : nec aliam quàm finiram, licet veniali-

lm d

um peenis acerbiorem & diuturniorem, mere-

lt Q

tur. /2d additamentum D, Devs punir infra con-

'ettIone

'dignum fecundiun iaccgüg;;em G duxa:iggem

ltton M

V

CA-

dj

)

hu

DE'PECCATISH.'"

39

etuts s

füccefiont

CAPUT Ill

V.j

De Caufis » Efettibur Peccaii.

ite vl n

Xtta t

Aufz. peccati efficientes à S, "'homa: re2

fimd ; 0

cenfentur plures , qua: ad. duplicem clafz

alfentur Y

fem referuntur. Alie íunt internz , ignoran-

yec n peat

tia fcilicet , paffio & voluntatis tmalitia ; alias;

externg , diabolus nimirum, homo & pecca-

-dis il

INb

tum pracedens.

Aílignatur etiam ab eo-

dern duplex effectuum peccati genus infrà

yde p t

ro wre d

recenfendum. Propcfiti noftri füb "Tractatüs

initium expofii memores duo duntaxar exa-

g dc. l

honri o

minamus ; i7um, Num Deus ad caufas pee-

cati externas pertineat ? 24unm, Num intez

i, k

reatum culpe ac poenae diítinctio intercedat..

iviee p

n p

ARTICULUS L

p tot2, f

n Deus fst caufa es au&tor peccati ?

25

im prt

74-NTO/«. Hac duo , tametfi apud mulros

r df

idem fignificenr ; diverfa ramen fünt,

(oo gumerci'

& plus dicit, effe auctorem , quàm caufam

peccati,

enidium 8

Caufa enim etiam. per fe fipnificat

d

duntaxat principium . influens in effz&um ex

t

intentione : au&or autem includit eriam prin-

figpici

porroti

cipium intelle&tuale, determinans contingen-

Iïcel W]i

tiam effe&

b

Ós ad unam partem,vel ponens me-

j!

mh

dia, ex

q

uib

'ioreth

libus determinatio fequitur cum in-

i i ,

tentione. — Deum peccati caufám ftarüerunt

pu

iC

g

Simon Magus , Cerdon , Marcion , Manes ,

alíque po

3

illos, qui bina omnium principia,

Ü

m', pofücre, Flori-

gliud* bonum aliud "m'fïlu

nus

z

gl

10O

Dz PxccAT1s.

nus quidam Seculo II. Deum peccati aucto-

LT

rem aperté blafphemavit, plu(quam hereticus

guim.

inde à S. Irenzeo dictus.

Eum Sec, XVI.

íecuti funt Libertini ; quorum duces praci-

(rit in

i

fU (v

ui Coppinus & Quintinus, Surores Flandri,

hi [un,

N

-

egabant hi quidem, peccata quidpiam pre-

AA

ter inanem ac falfam opinionem effe ; affir-

li,

tfmabant tamen ; quae ab hominibus peccara di-

[/187;

cuntur, à Deo, í(olo omnia in omnibus ope-

r

gante, fieri.

Hos duobus libris oppugnavit

fim d |

Calvinus, ipfe tamen equalis blafphemie reus;

hajorm

peccata enim hominum Deo volezte , defipien--

Scripun

$e, imperaute & impellente fieri plurimis in

locis fuarum Inftitutionum , Libri de zeterna

prüme

lud,t

preedeftinatione, aliorüámque operum fcripfit.

44 Cin

Unde Bellarm. l. 2. de Amiff. Grat. cap. 4. &

für

feqq. demonftrat, à Calvino etiam fatendum ,

nüllo m

vel quód Deus veré peccet, peccatíque auctor

fit; vel quód peccatum preeter inanem falfám-

Il ,

que opinionem habeat. nihil.

Idem docuit

olim Lutherus, üt patet ex affert. ar, 36. &

UI ]

Melanchton in Comment. ad ca

f Do

P. 8. er' ad

Wt ])

Rom.

j. Dico, Deus' non eft caufa vel au&or

LU 7

mal"m m

nllius peccati, Eft de fide. Pro/. ex Scripiu-

anatbmu

va , quz diff:rtis verbis negat. Deum /facere,

(iit d

velle , impevave peccata, aut ad ea zmcmare, 1.

LUET.

Sap. 11. v. 25. de Deo. dicitur : Idl odifli

AUty) )

eórum , que fecifli, Sap. 14. v. 9. autem : Simi-

liter odio funt Deo impius &? impietas ejus.. Ex-

b

£0 Deus non facit impium & ;mpierarem. Il.

LUE

LT

Pf. 5, v. $, ANon Deus volens imquitatem tn 65

»

Og &

DE.þäCCATIäJ

YOX

Jcoti u

Pf 44. v. &. Dilexifli jullitiam , ? odiffi iti-

am heret

m Sec Ti

quitatem, VML Eccl. 15. v. 2:.. Negini mau-

davit impi? ageve. — Jerem. 19. v. 5.. /Edificave-

Qs i

vunt excela Baalim , que mon pracepi , uec locu-

Qtores F

zus fum , mee afceuderunt in cor meum. 1V. Eccl.

yidpamm

15. v.11.. Non dicas ; per Deum abeft : que enim

n di;á

Aon dicas , ille me implana-

odit , ne fecevis.

YUs pecatt!

vit: nom emim mece[Javii fumt ei bomines impii.

oj o*

Jac. 1. v. 13. Nemo, cum tentatur , dicat , quo-

s 0ppugni

Deus enim intentatov

giam à Deo tentatuv,

xfohemig t

malorum efl.. fpfe autem. neminem tentat." Conf.

timy dj

pro-

Scriptura docet , peccatum foli creaturee

j plinins i

rium effe ; Ofew 13. v. 9. Perditio tua ex

jb de at

Isvael , tantummodo in me. auxilium Joan. 8.

.perum &Ilpt*

44. Cum loquitur mendacium , ex propriis loqui-

G d

fur.

uia wendax eff , $9 patev ejus,. Exgo

jam fetiz

nullo modo in Deum referri. poteft,

L Conc.

Araufïc'.

caigeti

Prob, ex "Traditione.

inanem j

II. Can. 23. h&c habet :

Suam voluutatem

]dem i

|

bomiues faciumt , wou Dei, quando id agunt;

f d J

(

quod Deo difplicet. Et Can. 2$. 4liguos ad

malum Diviná poteflate prede[Hinatos o folum

5sog credümus , [ed' etiam, ff [umt , qui 1antum

ul r u

analum cvedere velint , illis cum omui deteftatione

anatbema dicimus. "Frident. Seff. 6. Can. 6. :

MP

j

P

. Jan^

Jj

quis dixevit , mon e[fe im poteflate bo

münis vias$

"

eva ii

t bona

a ii

wa$ malas faceve , fed mala op

;.IM

i

Deum opevavi ; uom permif[ro?

olim , [ed etiam

proprià $5$ per fe , adeóq

ue ut

Jfít proprium ejus

n

j

epus mom mümüs proditio

-

Sgude , quàm wocatio

uml

at

Pauli , anatbema fit.

Il Patrum teftimoniz

fü quadam elterertur.

;;Mdf

p M

(::bviax funt; & in decur

ntex

h

3

162

Dz Pzg cgn'rs.

Ínter eos S. lreneus integrum opus contra

hp

harefin hanc , tette Eufebio 1. 5. Hifl. c, 19,

155

edidir : 5. Bafilius homiliam , quam infcripfit:

h heo !

Deus n eft Jdutbor peccati x S. Aug. libros de

Ym fer

libero arbitrio ex eadem potiffimüm caufà et-

jam ícripfit,

1

ham z

I

Prob, ex Ratiose. Deus caufa & author

üt m

peccati dicitur; vel quia ad id hominem mora-

ff d

liter movet: vel quia phyfic& neceffirat: vel

jm, K

quia concurrit, cum poffet non .concurrere:

fhe g

vel quia illud permittir, cum poffit impedire.

qurun

Sed. 1suum eft fal'am , cum Deus peccarum

& inill

prohibear, ab eóque poenis propofitis deter-

luns

Xeat ; aut fi verum forer , nec fan&tus effet,

ln [

mec juftus fcelerum ultor, Falfüm etiam eft

decterit

2dum, cum homo liberà peccet ; fin minus,

& f

|0mo non peccaret,

3tium non facit Deum

]tio no

peéccati auctorem ; tum

quia ejus concurfus

lüt &

«reatiuris eft debitus

*

*

tum quia ex fe eft in-

y.20 ;

differens : tum. quia ab actione creata logicé

tte g

'detefminatur, & contra intentionem datur.

tbgg

INeque 47um id evincit ; quia Deus peccatum

15 Len

impedire non renetur ,. & jure non impedit;

U n

tum ut debitum caufe univerfalis impleat:

n eff

!

tum ut; quod Aug. Enchir, c, 2. & 1 . ait:

eiigm. de malo benefaciat,

fnid

4

(

Wt

v6. Objic. I. , Sacra Scriptura pluribus mo-

is.Deum declarat au&orem peccati, I. Tri-

. if

"

!j

buit.Deo univerfim omnia mala. Sic Amos 3.

IIj

i fuevit malum in civitate , quod non fecevit Do-

'€€l in &«

eninus, 1. 4g. Ego Dominus. facieus pacem 5

glC PI'OV.

nia ma-

'creffm malum, -« D. tribuit Deo om

t D

la pe-

Dr Prcearrs.

103

0pUS ctty

fa poenze C. mala culpee N. de 1mo textu au-

5 Hl c u

rem S. Aug. cont, Adiment. c, 26. ait : malum

àm ir

Boc loco sen peccatum , fed peua intilligenda eft.

ite. Dünst

Idem feníüs eft textüs 2di; üt—S. Hier. in hunc

m at

locum apert

& dicit.

Ii, Signi

ficat Deum velle: & decreviffe ,

uf & udt

ut mala fiant, Sic Genef, 45. Non veflro Con-

yminem nit

félio , sit Jofeph, fed Dei voluntate buc miljus

neceftt v

wm, A&or.2. Hunc Chriftum , defimito con-

t COT

magus ini-

frlio €$ pve[cientid Dei traditum pev

vt inpdi

juorum. affügentes interemiflis, & N. In his

Jeus p

& fimilibus duo fpectanda fünt : 1»m , vo-

opoíirs i

luntas & actio mala frarrum & judeorum;

(adtus

hanc Deus praícivit, non tamen voluit aut

Yor etn:

decrevit : 2Zwn; perpeffio hujus mali bona,

s; n n2

& fecutura inde exultatio Jofephi ac redem-

o &i e

ptio noftra; hec ex previfo malo bona vo-

luit & decrevit Deus elicere. Hinc Gen. $0.

ejs nE

"Tib

v. 20. Jofeph ad fratres : vos cogita[!;s, ait; de

e crtti

me malum , fe

d Deus vertit illud i2 bomum , u£

gonem G

exaltavet me;

eg falvos faceret multos populos.

Dens p2

Et S. Leo Serm, 16. de paff. Dom. — Divevfum

id, quod in maligmitate Juda-

r noni

£ contravium . eff

4ii; in

orum ef] pracoguirum , &9

quod 2m 'Cbrifli paJ-

Jjfone eff difpofitum. -

MNon inde proce[ft voluntas

C,Z.&"'ï

uec de uno extitit

duterficiendi, unde moviendi :

Spiritu. atrocitas fceleris g tolevantia Redempto-

] PIUFW j

T/$.

eccatli h

III. Docet Deum ereare impios , ut p«

jcAnt

)

ftea in eorum poenis man

ifeftet fuam juftitiam,

,f

j

J

Sic Prov. 16, Omnuia operatus efi

proptev. femet.

jin P^

d ditin malum.

Jj

ibfum Domitnus , ünpium quoque à

)u 0f

2XQQ.

mj

RT

104.

Dz Prccaris.

Exod. 9. Icirco. autem pofui te , Phataonem,

fitnem r

ut oflendam im te fovtitudinem «neam. — Ubi ad

De (dva

Rom. g. dicitur: excizavi £e, Et ibid. 4 gom

jitam .

balet poteflatem fazulus facere aliud vas. im-bo-

10j ad$

vz0rem , aliud in contumeliam. 2

E. D. Docet

prátin

Deum crea:e iimpios formaliter tales, hoc eft;

fentim )

quos ipíe impios faciar /V, materialiter tales,

4f tf j

|oc efl, quos videt ex propria ele&tione im-

7778

pios futuros , fu)2. ita ut decretum , ad jufti-

mj« d

tiam in impiorum füppliciis demonftrandam,

Mp d

pracefierit culpe pravifionem AV. ita ut pra-

i ontum

vifio culpa: anteceflerit decrerum C. — Itaque

jroa r

Deus etiam impium, qui füá fponte ad diem

vt f

malum iturus erat, creavit ad gloriam füam.

C m «

Sic enim Aug. epift. 1c6, ad Paulin. Quamvis

peccata. nou

101 fath

fecevit ,. maturas zamen ip[as, qua

N,

pev fe ipfas fene. dubio bone [unt , quibus tamen

incitre

ex avbitrio voluntatis futuva e[fent vitia peccato-

gtlos m

vum , €9. in multis talia, quibus etevna e[fet pe-

jragi,

na veddeuda, quis niff Deus cveavit ? Pharao-

AL Chy

nem , cujus liberam pervicaciam preeviderat,

li, t

po(uit ac confervavit iz végno, üt interpreta-

Des fj

tur Ruperius Tuitient, in hunc locum, ad

Dünm 4

exercitium patientice Ifraclitarum , & potentiae

^ f

fuz manifeílationem. /Vovz? ergo Deus , inquit

Ws

Aug. q. 32. in Exod. z , w malis, iz. quilui

Voltts

famen bumanam natuvam uom ad malitiam evt-

DItum

at fed eos pevfert

patientev , quousque fcit opor-

U im

Feve; z0n inanitev .. [ed wteudo eis ad admoniti-

pic C,

onem vel exeveitatiouem . bonovum, — Denique

QUS jr

fenfus allegoriz .de vafis figuli eft , homines,

ali damna-

nj Q,

.?ui peccato origiqali vel eiam a.

n

tig«

. Dg VPECCATIS.

-Yo$

» Phititne

tionem meruerant, alios per mifericordiam

wumn. Ui

Dei falvari, alios pro meriris fuis per füam

Lbid, m

juftitiam peená affici. Ita explicat S. Aug. ep.

lul u iti

105. ad Sixt.

u

amvis Deus faciat vafa a in

D.v

pevditionem , ut o

D

endat ivam €$ demonflret po-

t til, ii

zentiam fuam , quá bene etiam utitur malis, 49

erilier

ut tofas faciat. divitias

lorie fue im va[a mi[z-

3 eldioxt

vicovdie , que fecit in

,

onovem, non dammabili

etum , ad i

ma[[e debitum , fed fue gratie lavgitate donatum;

emonfruds

tamen eisdem ive vafis , propter mevitum ma[Je

j i

in contumeliam . debitam fatfis , id efl , bominibus

um C lig

propter natuva. bonitatem: cveatis , fed propter

fponte D]

vitia fupplicio deflinatis , iniquitatem , quam ve-

ghrim f

&iffima veritas àmprobat , damnare novit ipfe;

li. (ur

mon facere.

mn jj

IV. Dicir Deum homines ad peccandum

incitare & impellere , jam per fe jam per an-

y, gv

"T

gelos malos. Siclib. 2. Reg. c. 16. Dominus

m

pracepit , Semel , ut maledicevet David. Ybid: c.

yi] Hn

24. Commovit Domini furor. David , dicentem:

m praytd

vade , uumeva. lfrael &$ Sfuda.

kt 1.24 9 25.

, ür i*

Deus fpiritüi malo, qui promiferat fe dece-

Qunc Joctm, |

pturum Achab, ait : decipies ; $9 pravalebis, Pa-

de, €9 fac ita, &. D. Dicir Deum incitare &

1 PWG

m Duh n

impellere proprié, hoc eft, phyficé movendo

voluntatem, vel moraliter per verum & pro-

),'I/I/!ï j r W

j nijin

prium mandatum , fuafionem aut alium mo-

I

n

J

dum impellendo N. improprié tantüm & tro-

ouiqV

m ad [ ,WW

picé C. Dicitur autem per tropum tripliciter

1

q ]

Deus imperare malum vel ad illud incitare,

1 ]

17j Quatenus permittit, diabolum vel homi-

d

jj

nem malé agere; ficut qui frana equo gene-

[

5

IO?

—

2

roS

DE PrccaArTIS.

fofo laxat aut cani venatico funetn folvit , in-

pugin

citare ad carfüm aut ad predam immitrere dí-

fims ver

-citur.

Hunc modum truüm alibi tum L. de

Coreriit

Grat. & lib. arb. c. :3. S. Aug. ufürpat ,. cm

ticont D)

auditis, dicens , ego Dominus [eduxi Propbetam

gyouos,

ilum,ig9..quem vult, obduvat 5 im eo, quem

Tayoris

Jfeduci permittit vel obdurari , mala ejüs merita

ex horur

cvedite.

2do.

uatenus non tantüm permit

- 3

P d

pmnia d

tit malos mal*? agere, fed deferir etiam eos

)

in2d 8

Suun fecf

contra quos mal agunt. Kujus modi indi-

cium prebet Aug. epift. 89. q. 2. dum expo-

ütem im

nens illud : £? ze mos trfevas in teutatiouem , ait:

gnitceni

autelligitur , ve mos iufevri defevendo. pevmittas.

& in !

3100. Quatenus voluntates Jam ex íe malas

Ondetur

ordinat ad unum poriüs malumquàm aliud; vel

t Ab(lo

permzwvä, impediendo fcilicet, ne hoc faciant

Untür,

malum, finendo autem, ut faciant illud : vel

Vll

pofítivà tautüm occaffonaliter , immittendo fci-

homips

licet affectum vel cognitionem bonam, unde

328 4

l

malus fümat occafionem judicandi melius ef-

Q

p

fe facere hoc , quàm illud malum. Hunc mo-

fta qy

dum adhibuit Hugo à S. Victore lib. r. de Sa-

A *

cram. Parte 4. c. 29. De illo autem 1nodo , quo

Q9 t

malas etiam voluntates , .. . ad fuum arbitrium

zempevat 69 inclinat , boc fentieudum , ut creda-

ET

zur Deus 1nalis voluntatibus t2 dare corruptio-

ld (

zem , fed ordinem.,

Et infra : Zoluntati nale

&t t

vitium eff ex ip[a, quo mala eff : ordo autem ex

li, &

4Deo eff , quo pev velle ffve ad . boc ffoe ad illud

Ü

€ff . .. Potefl ergo voluztas mala in fe corrum-

0 Que

pi &5 vefoloi per proprium vitium, quod ei aliun-

l

M Ve]

e u dajur $ fed uon potefl pev. velle extra fe

pre-

: Dz Preccaris.

107

m fv

pyacipiravi, viff quà ei via apevitur. . S. Augu-

rumireni

flinus veró & Theodoretus in illud Píal. 104.

E.

Convertit cor eorum , u odiemt populum ejus ;

o t

dicunt Deum.

feciffse non pervertendo

lr Pj

gyptios, fed benefaciendo Iíraelitis , unde illi

1najoris odii Gccafionem acceperunt.

Atque

; ug

ia tj w

ex horum uno vel pluribus explicari poffunt

inrüm pe

omnia objecta; de quibus preeterea adverte;

scit ea d

in 2do textu Deo permittenti adícribi, quod

Satan feciffe 1. 1. Paralip. c. 2 1. legitur : in 3tio

j m i

. dng

autem imperativum modum adhiberi pro fi-

fetbitionm

gnificando futuro, fecundüm ufürpatam alibi

u p

etiam in Scriptura phrafin. — Simili ratione re-

nerfra

fpondetur ad ea, qua ex lib, 2. Reg. cap. 12.

qin dit

de Abfalonis inceftq &

untur.

j

A.aliung?c de aliis (?bjici-

e hod

m excecare & *xobduurafe

can d

V. Afferit Deu

homines malos ; cecitas autem & durities ju-

immia

y bonam, U

xta S. Aug. l. ;, contra Julian..c. 3. peccatum ,

cquía & poena peccati eft, — Sic Joan. 12. Pvo-

ii d

um. Huüfi?

prevea "on potevaut cvedeve, quia itevum dixit

Jfaias : excecavit oculos. eorum | $9. induvavit

um p

cor eorum. |Et ad Rom. 9. Cujus vult ymi[zve-

fur , £9 quem vult ,induvat.

E. D. Afferit De-

TT

mm ! yn

um excecare & obdurare homines pofitivé,

]

hoc eft , fal(a preejudicia & erroneam confci-

m at

du*

entiam illis immittendo , quee eft cecitas men-

tis , & affectum pravum ac admonitionum

, aïda [

divinarum contemptorem voluntati tribuen-

hf"

do, quz eft duritia cordis, N. negativé dun-

TI,

j um

"r

i

taxat vel permiffiv&, fcilicet czeciratem & du-

",f

titiem non impediendo , hominibus non mi-

T

Crenle

Wi

108

Ds PreccarISs.

Íerendo, eos deferendo , & uberiora ae con-

I

tüm ; nan

grua auXilia, quae dare non tenetur , fübtra-

hendo C, Conftans hec eft interpretatio S. Au-

volubtate

(ine, U

guítini. Sic enim ep. 105. ad Sixtum loqui-

€.100,

tur ; zog obdurat Deus impevtiendo malitiam,

ftd mon impertiendo mifevicordiam. 1J1. ad Sim-

eliam du

10 f m

plic. q. 2. — Obduvatio Dei eff nolle miferevi , ut

pon ab illo evogetuy. aliquid , quo [f bomo dete-

hn a

Vde p

vior ; fed tamtum, quo fet melior , tton evogetur,

Dess vl

Et Tract; 53. in loan. Sie excacat , frc obduvat

Deus de[evendo , non adjuvando , quod occulto ju-

ET

m ; f&

dicio faceve poteff. Pofitiva autem exceecatio

tit jbid, À

& obduratio eft ab ipfo homine ; quod David

fignificavit monendo , dum P(àl. 94. v. g. dixit:

t f )

n syg]

"iolite obduvave corda ve[lra ; Chriftus autem

reprehendendo; dum inquit. Matth. .13. v.

Vüt i

DAm ib

15. ZncvafJaum efl cor populi bujus, €9. auri-

luiat; l

bus gvaviter audievunt y €g. oculos. fuos. claufe-

vuut;nue quaudo videant oculis, $9 auvibus au-

u ftriy

) fllüd 1

diant , €9 corde intelligaut , €9 cogvertantur ,&9

À

fanem . eos.

bC Erg

77. Objie. II. S, Auguftinus etiam pec-

& ( |

& non b

cata dicit fieri Deo volente , decernente , fa-

pha t

ciente & incitante, * Etfi hoc S. Auguftinus

doceret, contra dogma fidei nihil probaret,

Vl N

fed deferendus foret. Damnata enim ab Alex.

Omnipmn

VIIL eft hec propofitio 3o.. U/z quis invene-

QUid fere

vit docvinam in. duguflino clavà fundatam , il-

Wenatiya s

lam abfoluz? tenere. potefh, mom ve]piciendo ad ul-

lam Pontifcis Bulam. Sed quàm falsó hocà

PECCa[um

TVterari

alvino objiciatur, videamus,

I. Deus

R

—

| Dz Pzecarts.

109

Y «

- L Deus juxta $ Auguftinum vult pecca-

L y fllbf'r

tüm ; nam I. peccara non fiunt preter Dei

voluhtatem $ nec eo invito. , aut otiosé fpe-

ytto$ l

&ante, aut imprudenre, üt conftat ex Enchir.

Simn hg

m mdli

c. 160. . /Von f preter volugtatem Dei , quod

etiam contva ejus voluntatem fit ; quia uon fie-

nl as

vet , f non feueret : neque utique nolens feuit , fed

j mifmg

volems ; ergo à Deo volente fit peccatum . 2.

I3.7

, r g

Velle permittere ; includit velle fieri ; atqui

Deus vult permitrere peccatum ; üt patet ex

«it, t

[

textu. jam citato ; ergo. 3. Deus vult bo-

num ; fed peccata fieri eft quid bonum , üt

Ut eidd

ait ibid, Aug. c. 96, — Quamvis , que mala funt,

e;qui

207 ffut bona ; tamen uz mon [olum bona , fed

VO

etiam mala fent , bonum e[L.

4. Etiam Deus

Chrfhs t

vult peccatum ipfum, licét bonà voluntate ;

; Mu t

nam ibid. c. 101. dicitur : 4/liquando louá vo-

L

!

J

'WJW

luntate bomo vult , quod Deus non vult ; €9 vur-

) i

Jus ffevi poteft , ut boc veliz bomo voluntate ma-

1 g um

g. IN. l]. ad 1m.

lá, quod Deus vult. boná.

at

D. C. Ergo Deo volente permittere fit pec-

catum C. Deo volente fieri /V. Deus erga pec-

ms du

cata non habet pofitivé velle ; quia bonus &

d

juftus eft: talis autem non effet , fi peccata

xl :

vellet. INec etiam haber pofitivé nolle ; quia

dii p

omnipotens eft : talis autem non foret, fi ali-

1 cnimüïæ

1]

quid fieret ipfo abfolut& nolente. Habet tamen

jj g d

negativé nolle feu condirionaté non velle;qua-

*****

tenus péccatum prohibendo, vult aut non fieri

j umllilnlmlf

"J

r

ï

peccatum , aur puniri eum , qui peccar. Ex hac

fjb

jraqueratione, & quia Deus vult permittere, ut fi-

um

[?eo.

x

ant peecafa »apparet, quód peccata non fiant

&

M

d

1IO

Dz PzccaTiISs.

imprudente , aut fimpliciter invito , aut. preeter

sár hm

ejus voluntatem,

Ad 24. N. vel D. M. Velle

ada .

permittere ; includit velle fieri ex parte per-

tijris 0

mittentis N. ex parte facientis C, velle per-

m, ddr

mitrere mala eft velle non impedire,; ne fiant

Mitiaque

mala ; quod poteft eff: bonz: voluntatis, prse-

fiott ?

fertim in Deo , ad quem fpeéctst non impe-

didþulllf (

od

dire cur(um rerum : velle fieri mala autem

eft male voluntatis, quz vel malo deleétatur,

1717

vel eo uti vult ad bonum contra illam repu-

m [n

lam : zon funt facienda qmala , ut eveniant bona,

1Ios, )

d 31. D. inin, Peccata fieri activé eft bonum

m decre

N. fieri permiffivé fubd. eft bonum , quate-

Ut anpdj

nus przcise peccata funt & fiunt IN. quatenus

Ttt, p

à Deo ad finem bonum ordinantur, poftquam

m ven

permitrente Deo exiflunt. C. — 42 47. D. vult

lm i W

ipfum peccatum , hoc eft, ipfam malitiam a-

qum f

étüs vel objecti N. hoc eft; objectum, quod

defi $4

volendo homo peccar C. Diftin&tio pater ex

7

exemplo ; quod ibidem fübjungitur. Malus

fitaroy,

filius fi vulr mori patrem, hoc malà volunta-

?ms Pf

Y um

te vult & peccat : fi veró etiam Deus hoc

velit, vulr id bonà voluntate, quia preter do-

IT

rinium in vitam habet finem femper bonum

Hinc au-

LT

in decernenda hominum morte.

Y

rem conftat non effz hic intelligendum obje-

étum . intrinfecé malum.

II. Deus juxta S. Àug. ordinat & decer-

l m fi( &

nit mala; fic enim S. Aug. L. de Corrept, &

N

ff

rat. cap. ro. — Cozfeemur Deum , qui mala ex

j

i

poí

5

i

ouis oritura pra[civit, eg fcivit magis ad. [uam

fs ]

emipotentiffauam . logitatem pertipere , etium de

188H5

Ds Psccaris.

P5

^ t0t ptitt

snalis benefaceve , quàm mala e[fe non ffnere , ffc

D. Wi

ordinéffe Zzingelorum $9. bominum vitam , ut in

& poey

ea pvius. offeudevet , quid po[fet liberum avbitvi-

C wl

um deinde quid. po[Jet gvatie [ue Deueficium,

edire, ne

Juflitieque udicium..| Et ib. c. 7. Curz audimusz

ES

olontis p

vzonne ego vos duodecim elegi, e9 umus ex vobis

ht n

diabolus efh ? illos debemus imtelltgeve elettos pev

1 mdidt

mijevicordiam ,. illum pev. judicium : ilos elegit

milo deblir

ad obtinendum vegnum [uun $ illum ad effandea-

dum [auguimem fuum, W. N. 4[f, Quod textus

a lum g

5771

imus , plané non probat , cum non dicat De-

iiv dlut

um decreviíTe ;ut mala ex bonis orirentur; aut

yonum ; (

ut angeli & homines priàs neceffarió pecca-

rent; & propter peccata punirentur, ür patet.

yc N quie

t POW

Dum veró Calvinus & Beza addunt preefcien-

tiam à propofito Dei per S. Auguítinum nun-

4 4

fim n

quam fejunei, falfum dicunt , cum L. de prae-

defl. SS. c. ro, fcribat : Pradeflinatio ffne pra-

aidun d

lo p

feientia ejfe 102 poteft : poteff autem effe feze pra-

mulfuf-

"]

deflinatiome. pre[cientia, — Prade[linatione quippe

Deus prefcivit, que fueva? ipfe fa&urus : pra-

C mala

w]m

jím De:

ftive. auzem poteff. etiam ea; que dpfe mon facit ;

Jffcut quecunque peccata, — d. 2d. text.. D. Tra

u pret

ut eligere ad effundendum fanguinem füum

iW

idem fit ac decernere uti malà voluntate Judze;

ye DA

dun

quam fe permitrenre füuturam in eo praenove-

j

rat; ad redemptionem peragendam C. ita ut

idem fit ac decernere ipfam malam voluntatem

d t

i

N. Huic expofirioni locum faciunt. verba

d Q

l

pauló póft fequentia : aP ijJo quippe ele&us eff ,

1l

!l

opus

Jl ngï

qui no?i; bene uti eiifzm Talis , ut pev ejus.

i

-

ii

1

b

T

Dz PrccaTIS.

damnalile, illud , pvoptev quod. ipfe venevat , opus

dleris

veneralile complevetur,

dercque

IH. Deus juxta S.

Aug. hominem . indli-

fením,

nat ad malum ; fic enim L. de grat. & lib. arb.

pettit

c. 21. Operatur , inquit ; Deus z cordibus bo-

jmtee

minun ad inclinazdas eovum voluntates , quocun-

Tum m

que voluerit , ffve ad bona pro fua mi[ericovdia,

T0 ec0r

dere df

ffve ad mnala pro mevitis fuis, — &. D. Inclinat

proprie N. improprie & tropicé, uno fcilicet

lx ipo

ex illis num. priore $. IV. expofitis modo C.

Wdi dlf !

D d

fub hac autem inclinatione jam adeífe in ho-

mine propriam malitiam , patet ex verbis eod.

Dani

lib. c. 20. premilffis : voluntatem proprio vitio

tithoc D)

malam i boc peccatum judicio fuo ju[To &9 occulto

&

lit me

iunclinavit.

z (übr

IV. S. Aug. verba fcripture explicans;

Ti pett

qus diceunt Deum homines tradere in repro-

quis in Q

bum fenfum , negat id fieri deferendo & per

fed de(er

patienriam feu permiífionem. — Sic enim 1. 5.

fentar, ]

cont, Julian. c. 3. fcribit : Sequitur: propter boc

jungir: [/

tvadidit ilos Deus i pajfioues ignominis. — u-

ii j pwþ

dis propter boc ; &g quavis inamiter , quomodo

RA Dunigt

intelligeudus [ét ivadere Deus , multum laborans,

UT

ut oflendas eum . tvadeve. de[evendo.

Item ibid.

LU TP

'

Quid efl autem quod. dicis : cum defideviis Juis

^ m

zraditi dicuutur , velicli per Divinam patieutiam

tex

Y

À

iutelligendi [unt, mom pev potentiam m peccata

lnt

compulfe, Quafe nom fimul po[uevit bec duo idem

lolet de

"dpoflolus €g' patientiam &$ potentiam,

B. D.

i quæf'

Negat fieri , in fenfu Juliani C. in fenfu-fuo

Ütfit p

& noflro N. Exiftimavit Julianus nec con-

lm quöu

supifcentiam nee ullum peccatum effe peenam

üempe Tl

— alte»

Ds Precarís.

114

Md

alteriüs peccati; & hinc dicebat Deum non tra-

dere quemquam defideriis füis aut in reprobum

yminem ii

fen(üm, quafi peccatum prius puniat: íed quia

. bb d

permittit ; ut quis im defideriis malis , quibus

im du

jam tenebatur, hareat ; unde Deus juxta Julia-

1 y Wr

num mere nepativé fe habebat.

$. Augufti-

a m

nus econtra non negavit fimpliciter Deum tra-

dere deferendo; cum preter dicta n. pr. $. V.

, u f

hoc ipío in loco dicat : cum evgo dicitur. bomo

vütis at

zvadi defidevüs fuis ,. inde fit veus , quia defevtus À

TT

Deo cedit eis atque| confentit.

Negavit veró

rv

Deum id fimpliciter permittere, cum permit-

tat hoc Deus; ut puniat: negavit etiam Deum

v pj

) ju/üb [

hic fe mer& permiffivé habere , cum DJeus de-

ferat fübtrahendo fuas gratias in poenàm prio-

us p

ris peccati , & fic non tantüm permittat, ut

quis in defideriis ; in quibus jam eft , heereat ;

r 01

rb

fed deferendo finat; ut quis defideriis maliscon-

fentiat, Prius oftendir , dum primo textui füb-

Sic «t -';,,

j

jungit : /ed quomodolibet 2radat ; propter boc tva-

didit , propter boe deforuit, fcilicet ut priora pec-

jymimi. ?

atl ; Wï

cata puniat, . Pofterius, dum ibid. addir: alud

efl babere snala. defidevia cordis , aliud tradi eis,

mim

7 j ?

utique u£ confentiendo eis poffideatur. ab eis , quo

fits cum judicio. divino. traditur. eis.

Quod in

7] M]zïm 4

gun p

textu 2do dicitur: g peccazo compulfi ; verba

funt Juliani, quze diffimulavit Aug. tum, quód

n nf

nollet de traditionis modo hic difputare ,. fed

j u

uni queftioni infiftere ; an peccatum fir paena

TT

alterius peccati? üt patet ex verbis mox relatis:

nm(en

(

tum quód alibi fàtis clar& contrarium doceret

fs c

dei pét»

n

T C[R

ii

nempe Tract. 5 3.Ain ]oan. Fécerust. 7u

eatim »

114

Dzr Prccaris.

eatum , quod eos mon compulit faceve ; cui peeta-

f m

fÍnem;q

zum son placez..—. Et L. 13. de Trin. C. 12. Me-

dus, quo traditus efl. bomo in diaboli poteffatem;

crcumft

zoit ita debet iutelligi , tauquam boc Deus fecerit,

de quay

aut fievi quffevit , fe

uod tantüm permifevit. ——

efiám n

78. Objc. IlI.

ui eft cauía caufze eftcaufa

Gis, n«

caufati , ex pofita caufà fecuti & in ea previfi;

aütem t

atqui Deus eft caufà multiplicis caufze ; ex qua

bitum r

pofita fequitur peccatum, & in qua illud etiam

nii: d

ab eo previdetur. Ergo eft caufa peccati. Mir.

al r

tonflat, quia Deus eft cauía 1. voluntatis huma-

& pror

na& proclivis ad peccatum : 2. motuum concü-

Coritis

pifcentie: 3. cognitionum allicienriug ad pes

dndfere

catum.

Vnt retta

- E& D. M.

'Caufa caufze eft caufa ph/ ficacati

Vd tenri

fati C. caufà moralis & intentionalis fu/d. fi cau-

V pf

fà immediata effectüs fit caufa per fe efficax; aut

&ütem el

habeat unum tantüm effectum, aut fi quidem

etim j

habeat plures effeé£tus ; caufa ramen caufie ex

QT

intentione vel complacentia feratur in hos plu-

P*f quag

res effectus C. fecus N.

In omnibus autem

Piyücam,

affignatis aliquid ex his requifitis deficit. 1. Vo-

Cognitione

luntas enim humana indifferens eft tam ad bo-

ttm ijeü

num quàm ad malum , nec tam proclivis e

Wotidene

ad malum , quàm debilis ad borrum, quatenus

£ d

à rebus inferioribus facilé impellitur ad pecca-

Teinoi

tum. Miféria autem hujus flatüs provenit par-

Quanrim

tim à privatione doni , quo allicientia ad pec-

etrahite

carum impediuntur; in quo non eft caufa per

'erüm jn

& peccati: partim à caufis extrinfecis vel intrin-

imlade[)

íecis, quee tamen caufz efficaces peccati non

X

Cttüm &

fünt.

a. Concupif;gntiæ motus non fünt €

e

m

Dr PrccarT:s.

1$

, u

inC nj

fe mali, fed naturales & inclinantes ad proprium

finem , qui de fe eft licitus, quamvis is in certis

al uf

circumftantiis, & ejus abufüs fit illicitus.

Un-

lo Dj

de quantüm ad conditionem hominis fpe&tant,

pemiji

etiam non fünt caufà efficax unius tantum effe-

j a die

€tüs, nec perfe & efficax cauía peccari.

Quód

&in ag

autem tales motus non poflint ab homine ad li-

eufe , d

bitum rationis freenari , oritur à peccato origi-

^

nali :

interdum

a

qu dhie

vitio progenitorum , aut à

p !

culpà perfonali hominis, qui intemperantià füà

volunarsd

eos promovit , aut confüetudinem induxir. 3.

motum db

Coenitio, cujus caufa Deus dici poteft, vel eft

dentiumdg

indifferens & compofita ex duabus, quarum

una retrahit'à malo , altera inclinat ad malum,

laol

vel tantüm proponit objecti dele&tabilitatem ,

ondis t

& preícindit, num fit contra legem : neutra

TEU

autem eftcaufa per fe multó minüs efficax ; cura

etiam poftrema cognitio fit talis fcientia, quam

[] autüqh'jï

timen &

angelus & homo primus acceperunt à Deo, &

per quam intelle£tus cognofcit bonitatem rei

viirin

omnDiP

phyficam. Quin, licet etiam Deus proponeret

cognitionem, qua bonitatem tantüm apparen-

rsdei 1'

TL

tern objecti formaliter legi divinze repugnantis

reprefentaret, hec non effet pofitio caufze per

g; j

um 0

fe efficacis peccati; quia propofitio ejusmodi

relinquit adhuc indifferentem voluntatem ; &

W ädw

fitüt

quantüm moOver ad peccátum , tantüm ab eo

i

c prOWUH

Jicienté

retrahit ob cognitionem lepis adjunctam. — Cee-

terüim in his omnibus peccatam , quo

Jeus

of Cfm :

diffaadet, prohibet &

(

ia

punit, ab eo non intendi

j

qertum eft

qe

(u 09

j

Ha

/ 79. /fi.

".

a16

Dz Peccaris.

79. Inf. 1. Deus concurrit unà actione ín-

fit formi

trorditer

caufa.

divifibili cum creatura ad peccatum; ergo eft

Conf. ]. Creatura ex füo concurtü dici-

us d

tur caufa peccati; ergo & Deus. . Cozf. /7. Qui

t2 df

eít caufa albedinis, eft etiam caufà fimilitudinis;

$o. ]

ergo etiam qui eft cauíà entitatis peccati , üt

iiiferen

Deus, eít etiam caufa malitice.

rüm; ey

E. D. ,4. Concurrit Deus concurfü ex fe

quens p

indifferente ; nec imrnediat? libero fed logicé

eflcaahg

determinato à creatura C. concuríü immediaté

Deus dee

libero; & electivé ab ipfo Deo determinato N.

q.

Concurfus Dei ex fe indifferens eft ; quia omni-

ii

potentia Dei parata eft concurrere cum homine

pit; a

tam ad bonum quàm ad malum : nonj eft im-

0 propte

mediaté liber; quia Deus non ipfe a&tionem eli-

TtVit: qre

git aut determinat , fed homini electionem &

o

didnur,

determinationem relinquit: logicà determina-

tur ab homine; quia Deus concurrit , quia crea-

ordine

tura eligit & agit ; non veró' creatura eligit &

prttbe

"

agit, quia Deus concurrit.

Ad Conf. 1. Dif.

us indf

Creatura ex propria inclinatione , intentione;

G

Áf

electione ac determinatione concurrir vel agit

tll

id , quod omittere obligatur; ergo ex omni ca-

C Rs

pite eft caufà peccati. Concurfus Dei eft omni-

Vitntri

no diverfus, ür modó dictum: ac preterea

pem'x M)E

tànquam cauía univeríalis Deus eum preebere

lnBigï-, t

debet ad porentiam agendi in creaturis com-

rübü' a&i(

plendam , & in liberis poteftatem ad utrum-

CQüente

que fartam tuendam. — d Corf. ILI. Difp. Simi-

Qnd

üm

litudo refültat pofità actione extrinfecà dealba-

4 (;

tionis: malitia peccati non refültat ex fola pofi-

iv

in

Iridg

tione entitatis actüs , cum hac poffit effe; qu

I üni

ls

Ds Pïnr,ccuxs.

119

DEU

fit formale peccatum.

Requiri( ergo cau

fam

AUum; m

moraliter influentem , feu liberé

endentetm

Q conrd

contra legem ; qualis Deus ex

odó dictis

non eit.

S. Qni]LA

f üminia

8o. Jufl. I1. Licet Deusprebeat concurfum

indifferentem , tamen eft auctor bonorum ope-

its p

rum ; ergo à pari.

Couf. J. Peccatum fübfe-

s COncurtut

quens feepe eft poena peccati prioris; fed Deus

ibero fly

eft caufa hujus peenae; er

o & peccati. Corf. /7.

g um

Deus determinat ad in

d

ividuum actüs mali;

o determin

ergo.

selt;que

E.

Difp. Deus intendit bonä opera & pre-

rere qum as

cipit: ad ea nos hortatur propofitis praemiis;

m: u

& propter hec confequenda libertate nos do-

navit: atque ad hec preeter concurfumindiffe-

feadion

nini d

rentem gratias confert; ergo recté author boni

dicitur.

Nihil autem ejusmodi Deus facit in

o ( du

,

naui; qu

ordine ad opus malum , qui illud averfatur,

prohibet, & füpplicia minatur, fi concurfum

)

Al ag

ejus indifferentem ad illud. determinaverimus.

or;

"d Conf. 1. D. M. Peccatum fubfíequens ratio-

ne fui eft poena prioris N. rationeadjunctorum

a

C. Ratione fui. peccatum fübfequens eft actus

epod

voluntarius, ergo pana effe nequit , quce pa-

ldäs ]u aol

j &p

tienti debet effe involuntaria & à puniente veré

infligi: ratione adjunctorum antecedenter dicit

:us ellm Pm j

crearns

fübtractionem gratize & permiffionem Dei; con-

'T

"

fequenter terrores conícientie & fupplicia, fe-

aterm d

D

j

/

»

É

cundüm qua peccatum Deo convenire po

ad

i

J

]

ZAd Conf. II. D. ,4. Deus determinat potiti

e

m

individuum N. negative C. quatenus D

eus im-

Ed

)

pedit unius fpeciei individua omnia preter

:ngl'ff C)q

L

1

unum;

sxmm

——

118

Pr.PrccaTis. -

unum;, quod tantüm permittit & ad quod of-

enytantü

fert füum concurfüm , dicitur negative derer-

Dannon

minare, hoc eft, unum individuum non impedi-

indhocesl

re; non exigit tamen, eligit aut vult hoc indi-

t epe

viduum.unius fpeciei , quia etiam ad indivi-

AR O0

duum alterius fpeciei füum concurfüm paratum

contra l

prebet. .. De quo V. Phyfic. aut Tr. de Deo. -

ceps ac d

81. Zzf7. L41. Omnipotentia Dei eque eft

Tigue, Qu

fancta ac Voluntas; ergo vel omnipotentia Dei

&L , Don

non poteft producere actum peccaminofüm,

qiDenm

ficut voluntas non poteft velle; vel poteft Deus

pite; d

velle; ficut producere peccatum. — Cozf. 7 Vel

Vi

concurrere ad peccatum eft bonum vel malum?

f0f

fi imum ;. ergo Deus poteft id pofitivé velle:

fatüm ne

fi 2dum; nullo modo concurrere poteft. Conf. J.

ücäpræde

Licet eriam Deus vellet peccatum , -tamen vel

dlàs

non effet cauía peccati ; cum hze fit tantüm

&L ady

deficiens ; quod pro«dicatum Deo convenire

l perfe

nequit: vel non peccaret ; quia non ageret con-

Jus pofr

tra legem , utpote quae refpectu ejus non da-

QUatengs 1

tur.

Nireffe

E. . Conf. Dif. Verfari ümplicit&r circa

T nom

peccatum non eft malum ; cum intelle&tus etiam

i phyf

. Divinus poffit fine aliqua culpa verfri cogni-

Qt ul

tione circa illud: firiliter etiam fimpliciter phy-

ceretw

ficé producere peccatum , malum non eft. Sed

tttmi

ficut verfàri circa peccatum- cognofcendo cum

ic diesr

aliqua complacentia eft malum , fic etiam pro-

Sque f

ücere

lum;

peccatum illud liber& eligendo eft ma-

Uam ve

quod poftremum loneiffime à Deo abeft,

Vr fs

d

Co

uf. L. .V. 2. pavt. Non enim omnis a&tus

malus

UE

fed

Q"Wm»

denominat caq'fzsfþ omnem malam ,

eam

Dz PreccaTIS.

119

t quii

eamtantüm , quae per fe ac liberé intluit, qualis:

pv

Deus non eft. 724 Conf-17. N. utr. pavt. Deus enim

Immoninp

in hoc caíü r. deficeret à di&tamine füz fàpien-

*

vült hocii

tie , lege eterna & ultimo fine: 2.

licet non

am ad ii

ageret contra legem füperiorem, ageret tamen

ürum patz

contra legem quafi fibi neceffariam, nihil inde-

Tr a

cens ac fummee (ànctitati repugnans agendi. De-

DT

nique , qui hacc objiciunt, nomen quidem pec-

ipo )

cati , non turpitudinem amoliuntur ; faciünt-

enid

que Deum contra fuam voluntatem agere & non

vepds

apere; cujus chyrmeree fequ

A

elas examingre nec

n Gul

vacat nec juvat.

*

umvel n

82. Ol/ferva. Etiam

plures Thomiftee äpuä An-

natum negant, Deumad materiale peccati phy-

olv

u O

ficé preedererminare, & quidem re£t?: quia Deus

U umv

aliàs peccati auctor evaderet.

Nam fi homo

eft auctor malitize formalis ex eo, quód fit cau-

d t

Deo av

fà per fe ac inrentiva a&tionis phyficee, ex cu-

n ii

jus pofitione novit orituram malitiam moralem,

quatenus tendit in bonum vel objectum ; quod

lz n*

novit effe prohibitum ; licet ipfam malitiam di-

imolciet &

re&e non velit aut amet: Deusad materiale pec-

wreledust

cati phyficé predererminans multó magis au-

&or malitiee dicendus foret ; cum Deus id fa-

TOb

ceret primó & plan? libere;

homo autem pra-

fgpictt

"

determinatüs nec primó nec libere.

Neque

hic dicere juvat, Deum effe indefe&tibilem , ha-

t

r

beréque fibi finem optimum propofitum: crea-

J r

:

turam veró defe&ibilem , atque ex fine malo ac

n

i

lgf

m

contra füam obligationem agere, unde malitiam

[[]

a'f

non Deo, fed creaturee adfcribendam fequatur.

j o

r

orata

K

Qzamumvis enim & heec fibi cérta ac fexpl

f mälämi

ü

pro-

N

1206

Dz PeccaTI1s.

proteftetur Calvinus , ab Ecclefia tamen , tan-

put dio

quam blasphemie in Deum reus, eítconde-

diplaz dl

mnatus. Sed de hoc vide alibi, ubi Predeter-

divinocol

mingtio. phyfica examinatur.

E ftdtit

tüm ad Í

ARTICULUS II .

difpicen

du

n Reatus culpetg Reatus peue dl]fifgumur?'

vindidun

FP

Ota.. Effe&tus peccati, prout in ordine

83. N

ad Deum & peccatorem fpectantur

ülz, N

fenim fo

duplicem claffem conflant. — zmi generis eft jus

duplex , quod ex peccato pofito in Deo. naíci-

comparzi

tur: alrerum eít jus ad inimicitiam & odium

vero iden

contra peccarorem zequé ac peccarum, fi fit

« integro

mortale, aut faltem ad difplicentiam , (i fit ve-

[ reqts

niale: alterum eft jus ad infligendam peccatori

füpeell

ponam, ac vindictam de eo (ümendam.

2

Ti (enre

generis varii aflignantur , nempe averfio &7 oj-

Nolunt r

liquitas voluntatis remanens per modum habi-

Tediter,

tüs poft actualem averfionem & deordinatio-

perennte

nem: acula , qua communiter fümitur pro

T

peccato habituali, à quibusdam autem per pri-

t f ren

vationem nitoris, quo anima anteà dicebatur

v (

immaculara, explicatur : privatio gratie [au ju-

j or;

fUtie infufe , &i pracetfit peccatum mortale ab

LIT

homine in ftatu elevationis perpetratum : difpo-

lis«

Jftio vel balitus à peccato commitlionis reliétus:

m d

orrupiio gafure , qua ex peccato perfonali or-

Utpore

tà potiffimüm fita eft in co , quód per fübtra-

Deccato;

ionem auxilii & protectionis divinze ac habi-

Rütiur

tus vitiofos inclinatio ad bonum minuatur , ad

quis,

malum augeatur. His veró omiílis, de quibus

Vg el

plu-

ETK

i

Dz PreccaArTi1S.

121

m t

plura dicendi alibi for(àn locus erit , füpereít

E

duplex obligatio five debitum, juri illi duplici

, i Dres

divino correfpondens, ex peccato natum , nem-

pe veatus culpe , quae eft condignitas ac meri-

tum ad fültinendam inimicitiam ac odium vel

Hl

diíplicentiam :

H

eatus peume , que eít con-

dignitas ac meri

tum ad füitinendam poenam feu:

df

vindictam & fupplicium. De utroque hoc rea-

prou i t

tu autem controverfia eft inter Theologbs. Sco-

« [pe&anr:

tifte , Nominales & alii nonnulli eum volunt

tantüm formaliter effeinter fe diftinétum & per

li t d

01 Dat

comparationem ad diverfos terminos , realiter

jim à

veró identificatum, adeóque aboleri fecundum

ycatüm, 1

ex integro, fi primus penirus extinguatur : aut

miam,üüü*

fi reatus aliquis peene adhuc remaneat , etiam

a o

füpereffe adhuc reatumaliquem culpe. Contra-

(umendn. ?

xia fententia eftcommunior Theologorum , qui

p n

volunt reatum culpae & reatum paenae diftingui

« ln s

realiter, adeó, ut feparari à fe invicem queant,

ereunte uno, altero manente.

& d

vr fümint

84. Dico. Reatus poenze & Reatus culpae in-

ter íe realiter diftinguuntur Pro/.. Juxta Trid.

yarn p

Sef. 5. Can. . per Laptifinum vemittitur veatus

a n

j p

peccatà oviginalis , &^ tollutur zotum . id , quod ve-

vam $9 propriam peccati vationem babet. Evgo

g at

tollitur totus reatus culpe ; cum hic includat

gritin: 4

etiam actum

eccati moraliter períeverántis ;

ifrs 6*

utpote qui zque eít objectum odii diviniaciple

p p

peccaror. Atqui tamen per baptifnum nonze-

ag

mittitur omnis reatus poenae

; quia mors cor-

dut"

poris, rebellio concupifcentie &c. ; . quibus

!

ia d

;

j

tu-

:

homo etiam baptizatus fubjacet, ex $s. Scrip

ro

ii

j

)

125

Dx PrccarIS.

re & PP. do&rina fünt

ficst t

peena peccati origina-

lis. Ergo. /tem lbid. feff. 6. C. 14. & Can. 3o.

tofüm rca

dicit , per Juffificationis gratiam vemitti culpam e$

pseff

Veatum eternae pænæ, YEnanmneve 13ampjgn veatum. Pæ—

füf] cont;

12 teimporalis ex[olvendee in bocfeculo. — Exgo di-

formie,

fionem t

ftinguit realiter inter reatum ütrumque. — Dezi-

que feff. 14. C. g. & Can. :2. falfum omzuino effe

det pem

t? à Ferbo Dei alienum declarat ; culbam à Do-

juv: g

TRU ununquam veiitti , quin unverja etiam pena

rj a

condonetur : & damnat eos, qui dixerint, zozam

T

peuam fimul cum culpa vemitti [emper à Deo.. Fr-

ni du

£o reatus cul

p& feparari poteff à reatu poenze.

tmafoa

€onf. Jus ad odium oritur ex jure perfonali of-

h fent

fenfi , & odium per f& fümitur ex difplicentia

TOl etian

perfona : jus veró ad.poenam oritur ex pote-

DeoviC

ftate judiciali & vindicativa , & poena fümirur

mmvdf

ex amore juftitize,

cautelae & exempli aliis dan-

u cupe

di. Item unum jus poteft rantüm effe in uno

cum t

fübje&to fine altero , üuti patet inter homines;

hpfo aj

ubi offenfus fzepe non habet jus ad infligendam

poteft d)

punam : &licet hanc petere à judice poffit,

DO orin

Princeps tamen ex füprema poteftate eam po-

t at

teft remittere.

Ergo quamvis heec jura ambo

Ui fcudg

in Deo fint, fünt tamen diftincta, & Deus, «-

MUg

qué ac homo utraque poffidens, poteft cedere.

h'm W

unum, altero manente. . Ergo etiam debita his

, Ptl

juribus correfpondentia , reatus ftilicet culpae

Commur

X reatus poenae

(üm o

lies.

funt realiter diftincti & fepara-

LT

85. Olji. Conc. Tridentinum explicari po-

Tliom

te

1700 ; fi

x

$

?

dicatur non remitti ubique totam

Y add(

ftat,

eulpam ; ubi aliqua eäthC ponna folvenda re

jcet

Sm n

E

Dz PEccATIS.

125.

Cett ont

licet ubi tota culpa remittirur ; etiam extingul:

n ;

totum reatum poene concedatur. — Cozf. S.'Th.

Vi m

p. 3. q. 86. a. 4. poftquam in Q). dixiffet pecca-

N UA PZ-

tum continere in fe duo, averíionem tanquam

j ii

formale, cui refpondet poena «terna: conver-

mqu. J

fionem tanquam materiale peccati, cui refpon-

m mj

det paena temporalis ; in refp. ad. rmum füb-

um 1

jungit: &5 ideo ex. boc ipfo. dicirur. culpa movtalis

"jr n

vemitti, quàd pev. gratiamn tollitur averfio mentis

dixerim ia

Deo fimul cum veatu pene eterme.

BRemanet ta-

ib

men illud, quod eff mateviale, Glicet inordimata

irempe

converfio ad bonum creatum: pro qua. debetur vea-

« perfotdt

zus peme tempovalis. . Vel 2d5, fi dicatur ; re-

er üflos

miífo etiam reatu culpee & poenee imponi pofle

xinrdr p

Deo vel Confeffario obligationem ad (atisfactio-

m f

nem vel.fatispaffionem, quia juítitia Dei exigit;

lu

em

Tiog

ut culpa reordinetur per poenam , & peccator

m d

cum tali onere recipiatur ad gratiam ; ut à re-

)uo cafíu hec obligatio ;

r ht

lapfü abfterreatur. -

poteft adhuc dici reatus peenze ; quarenus re-

g infigeis

1ote oritur e culpa.

Conf. S.'Th. 1. 2. q. 87-.

jii n

a.6. ad r. dicit:: Ceffante maculd non vemanet vea-

$

efite & Q

tus fecundüm eandem vationem.

hec p

as*

R. IV. utr. pavt. Cum 1ma explicatione conci-

2

liari non poteft praecipus primus Trid. loc

us ,

)

qd

db

^

poteftas clavium in fàcramento Penitentize , &

iri

communis perfuafio fidelium : nec fundamen-

(ilcet a

tum prave háberur. ejusmodi interpretationis.

x

"d Conf. v. "Farn hic, quàm alio in loco cit. à

S.'Thoma diftingui inter reatum culpse. ac poe-

ner liCäTin'

nz, adduéto exemplo Davidis , cui poft figni-

| ubique Ka

m eft,

"s

j

'c:[f

ficataxn rem;monem-peccafi, denuntiatu

-

mori-,

|

124

Dz Peccaris.

moriturum in pcenam peccati filium ; & utro-

i

bique hinc concludi: puzizur ergo aliquis à Deo,

attem hi

eriam. poflquam ei peccatam dimiztitur : &9 fic vea-

que dta

Vel: Evgove-

Zus þællæ Vemanet PBCC(IIO T€110£0.

vecci

13i[5d culbá , vemanet veatus alicujus pene. . Hinc

t fs

texrum explicare licebit D. remanert illa conver-

Lj

fio formaliter in fe aut in ratione culpae N. e£-

volunta

fectivé feu quoad aliquem effe&um , fcilicet

nus ])

reatum poenee , quarenus reftat adhuc quidpiam

ia

pro ea folvendum C.. Nec cum oda explicatiorte

odium &

conciliatur 5tius 'Trid. locus, qui fatis claré vi-

alpe&

detur dicere, totum pracedens debitum ad

du n

culpam non femiper remittí, quod ramen hic

um )

volunt Scotifte, Preterea vel peccatum mere-

air, Mln

tur paenam aeternam & temporalem fimul, aut

quomdo

hanc faltem conditionaté, finempe poena eter-

terimu

na remittatur: vel non? Siaffirmas ; queecun-

ul

que à Deo vel Confeffario imponatur poena,

[

ea jam ant& erat debita, atque hinc antiquum

01712

debitum ac reatus precedens non remittitur

W ]

totus. Sinepas; nulla hujus vitee afflictio pae-

Vny oj

na peccati originalis aut perfonalis dici ampliüs

&A

poteft: poenitentia queelibet erit fpontanea dun-

Qnter g

taxat humiliatio ergaoffenfüm Numen: nec ad

Ttm

eam fubeundam poenitens forté tenebitur; de

mpm

quibus fequelis confülendus 'Tract. de Poeniten-

r

tia.

"d Couf. D. Ceffante maculà non rema-

m

net reatus fecundüm eandem rationem, quate-

Cnt]

nus non jam eft poena fimpliciter fed fàtisfacto-

tümen j

ria C. quatenus nequidem fàtisfa

&oria peena efl.

tir: n

N. Verba S. Thomee ibid. ad 3. hec fünt: i«

IN Ea' )

iplici-

) Del

cetduin , quid virtuofo trou debetur peua. fün

fe :

- Ds Prccaris.

125

um; um

?ey : potefl tamen deberi pema àt [atisfalovia. Ydem

dpiil

aurem hic in (Q). poenam fimpliciter vocat eam ;

i B n

quae alteri tanquam inimico infligitur ex odio;

Ve: i

velacceptatur ab invito; quorum neutrum pce-

j

nz fatisfactorize congruit.

ner]la u

fi:hac vindicta feu

86. Jufl. Odium idem e

: alpeNa

voluntas inflipendi poenam. . Item homo eate-

um (

nus à Deo habetur odio, quatenus illi ab ifto

Eroo debitum fuüftinendi

ühucqiü

infliguntur mala.

odium & debitum luendi peenam; ideít reatus

adupiz

p as du

culpze & ponz, füntetiam idem. Conf. S. Aug.

y debun

alium in peccatonon agnofcit, quàm paenge rea-

u um

tum, — . Nam L. r. de Nupr. & Concup. C.26.

eccarum n

ait, Manent ergo peccata , vif vemittamuv : ed

fí pretevita fant ? if quia pra-

m ii

quomodo matnetit ,

d

zevievunt a£lu , vemanent veatu.

Ert L. 6. cont.

Julian. C. 16. de baptizato, ori peccato, inquit,

m i

nponat p

cavet, nom ommi malo; quod plamius ita dicitur

ommni veatu. omnium malorum cavet , : 3:on omuibus

hinc at

pon reni

analis. — INunquid enim caret. corruptione corporis

n 1on e[f snalum, quod aggravat animam..

g d

jis d um

R« A. utr. pavt. Quamvis odium & ira fre-

quenter ufürpentur pro eodem , judice ramen

: (pontid Ü

D. Thoma 1. 2. q. 46..6. reipía inter fe multum

Nunet: &

difcrepant. . 1mó enim odium preccise averfio-

? peneitr'

nem aut difplicentiam indipitar: ira aut vindicta

VL o

affectum inferendi malum.

2dó fi etiam difpli-

J o 9

centi gaudeat vel velit ineffe malum ; abftrahit

rionet

,

g

tamen, unde illud adveniat, & num jufi? infe-

d fi

h

cfacb

ratur: ira vult caufare malum, & appetit poenam,

hoc eft, malum jure debitum.

reterea cone

*a&omä*ï

(tat, Deus fuos etiam amicos ; ad probandam

€orum

;&W"Fï

136

Ds PrccarTis.

eorum fidelitatem , malis affligere : tinde con-

fequitur, afflidionem omnem odii effedum

Qr

$s

malé exiflimari. . 44 Cozf. . Equidem . reatus

antonomaftic? debirum pcenze fignificat, & qua-

tern Dd

tenus quid penitus diftin&um à culpa fonat , illi

pim ll

"uniconveni. Adeo tamen id S. Aug. hic non

946

afferuit , ut

potiüs contrarium infinuet ; unde

fu.

AV. /Aff. 9 prob.. Haec fiquidem L. z. de Nupt.

li

il

]

C. eod. pramiferat : 5j gaispiam v. g. fecevit adul.

ht

Terium; etiamfi munquam . deinceps faciat , veus efl

pittur,

adulterü , donec veatus ipfius indulgentid. vemitta-

füm,

fur. , Patet autem adulterii reatum effe reatum

Cte,

culpe.

Similiter loco cont. Julian. cit. dicit

Cunque

baptizaturm carere veatu ommiur malorum ne-

mii, d

gat carere ommibus qalis nempe ex culpa origi-

abation

naria debitis , & fic reatu poene ; ergo & hic

qui,

pro more fuocontra Pelagianos frequenter ufür-

Citrm

pato reatüs nomine culpam , & nomine mali

luntojs

poenam intelli

git & utrumque reatum realiger

t nitg

dividir.

&

Quam g,

87. Olfova. Dicta maximà reatum pjæhvæ

indron

temporalis afficiunt.

De reatu poenae zetertiae

Qnfüm

inter Theologos convenit, eum in prafenti

Iv

providentia remitti femper , ubià Deo culpie

Ti

reatus tollitur. ..Deus enim culpam non dimit-

u lïgmr

tit ; nifi per juftificantem gratiam conftituat ho-

Qu

minem fibi amicum eíque jus ad beatitudinem

Wesdy

tribuat, cum quo repugnat culpae serernee rea-

hn

tus. Difputatur veró , num remifsà homini à

pro

Deo culpà poena eeterna inflipi de abfoluta , üt

D infe

ajunt, porentia queat ? à qua difputatione ta-

0.

men hic abftinere.juvat.

li d

Qua-

n

127

Ds PEc'eATj's.'

ete: Qd w

i dl

: QU ERES: "sz*dffæ[ziotuplex f pæmk:'??

Equdan n

$8. E. L. Peena eft malum voluntati vel fal-

ii b

tem natur& contrarium ; ad puniendam cul-

àciprout

pam illarum.... Depromitur ex D. Thomee 1. 2.

1. usl

q. 46. a. 6. refponfione ad 2dum : .Ef? autem de

infinie; t

vatioue pene , quàd fit comvatia voluntati , 9

L

[

àd afflifliva , €? quàd pro aliqua. culpa infevatur.

b

icitur r. malum , nempe refpectu ejus ; qui

g funi

r fcit, v

patitur, cum refpeétu ejus ; qui punit; fit bo-

E

num, puniente actum juftitize vindicativee exer-

ii v

um efet

cente.

Mali autem nomine venit hic quod-

cunque incommodum , five per inflictionem

join. qi

I TTM

mali, üt cruciatus , ignominia &c. ; five per

ablationem boni alicujus ftatui convenientis ac-

x at

cidat, üt fpoliatio honoris ; opum; &c.

2.

»; emo

Contvarium voluntati, hoc eft , inclinationi vo-

ywfrequttt

luntatis elicitae ; vel naturali, unde additum eft:

; n

ye restum t

vel uature. — Hinc poena etiam dicitur afflictio ,

quam quis ad fatisfaciendum acceptat ; quia in-

y um p

clinationi naturali repugnat: ltem peccarum

quantumvis homini voluntarium , quod Deus

n p d

in vindictam preecedentis permittit; quia vitiat

an p

naturam : Denique amiífio gratie , licet eam

yiilod

"o

ex ignorantia vel malitia. peccator non curet;

j

quia peccatorem reddit infelicem. 2. 744 fu-

n

i

mieudam culpam illatum 5 ficut enim culpa infert

"i beaürudlff-'

& meretur poenam , fic pera fupponit culpam,

ilpæ quit

& propter hanc feu in vindictam pro aliqua cul-

m

pa infertur.

db

; if

89. E.

IT. Pænä 1750 alia eft fimplicit

er pce-

[ difpumiionö j

Pena

naj, alià fatisfa£toria , alia medicinalis.

(

fimphi-

128

Dz Pzccatts.

fiapliciter dicitur , quze modó allatas conditio-

nes omnes habet , & praeterea eft effectus cul-

peineo; qui hunc patitur, ac intelligirur in-

ferri ab extrinfeco per modum fententise vindi-

De

cativae. . Hinc dolor animi de culpa commiffa:

merus cruciatus aut peenalitas , qualis eft fectio

D

eepri fa&taà medico: tormenta à Chriílo pro

-

nobis tolerata poena fimpliciter non funt: ne-

(

que homo etiam hanc fibi infert, nifi quantüm

eft fpontaneus executor vindicis jubentis. —Sa-

)Pb

n

zgisfacloria , que voluntarié füfcipitur & fufci-

pi etiar? poteft ab eo , qui culpam , ob quam

100 rf

pexri d

poena debetur, non commifit. Exemplum ex«

tat in Chrifto , & etiam juftis, qui pro aliis fa-

ii pl

B f

tisfacere poffünt.

AMedicinalis , quse non tan-

tüm ad vindicandam culpam , fed ad aliud etiam

bonum patienti vel aliis procurandum ordina-

tur.

Quin fine culpa etiam infligi eam poffe

T

probare videtur teftimonium Chriíti de ceecita-

tis poena Joan. 9.

2dà Alia eft

k)ztif , cujus varietatem

vite pr«,

trifti experientià quotidie difcimus : - alia fuzurd

Mongif

vi? qua in purgatorio vel inferno luitur. Po-

R0 t

ftrema (übdividitur in peenam damni ac fensüs,

Qmrifio.

Pena damni eft privatio vifionis Dei beatifiee:

Qu g

Pana [entás vocantur cruciatus ignis & tormen-

Tülnis d

torum five corpus five animam aflligentium,

Ontroy

denominatione à potiori defümptà; quia qua

Qara a

hominem cruciant ;

potiffimüm I&nübuts pclcx-

Rfe po

piuntnr.

»

Uiner

NU RIEI

DISPU-

Dz Prccamis.

29

;llatas od

et ts

ODISPUTATIO L. -

c idligtr:

feotente

;)e Peccato.PchOnäIL

cup u

CAPUT L

quisdi

; à Cs

t non füt:i

- De Peccato Aäuqli (j*.Hfzþ,'m alz .

. Cruale peccatum genericze peccati rationi,

; tl qui

A

preter tempus & exiftentiam, addit nihil;

3s ubet

unde de ejus narura aliud querendum

ipinr;

jpun; t

non reftat, ac quando exiflere , aut actualem

peccati denominationem tribuere dicatur. Quae-

. Exenpir

ftionis plus de peccati habitualis nstura multi-

, qupm di

plex fententiarum circa eam diverfitas reliquit.

i, Qu n

(l nl

ARTICULUSJI

grodun t

Quando Commiffioni aut. Omiffroni tvibuatur deno-

if n

Chiiti s

minatio peccatà ?.

Ota I. Convenit inter omnes 172, quód,

ajs

$N

quando fcienter & liberé ponitur cau-

fà commiffionis aut omiffionis ; habeatur pec-

m: d

cemo ln *

catum utriusque caufiliter.

24) Quod com-

TL ^

&omiflio dieatur peccatum formaliter, fiutra-

m

que ponatur eo tempore, quo in poreftate ho-

T j

rninis eft, utramque ponere vel non ponere.

Controvertitur autem, an etiam poffint dici pec-

n ii

xmpiäiv

gl '*

eata actualia feu formalia , fi quidem ex caufis

d

liberé pofitis accidant, fed tum, quando penes

"

hominem non ampliüs eft , impedire easdem

aut ponere; v.g. cura quisin ebrietate blasphe-

dor-

mat , ant ürgente pracepto audirionis facri

1nit P

i

130

DE PzccaT1is

;

mit; qui anté preeviderat ex e

brietate aut fomrio

DT

liber& ponendis blasphemiam vel orniffionem

um 1

facri fecuturam.

"Thomifte , quibus accedunt

pre, qu

alü, communiter volunt, talem com- vel omif-

(mno. (

fionem: unum forrmale peccatum adaquatum

conflare cum libera pofitione caufz : S. Bona-

num, f«

venturá cui reliquis dicit, ilam ne . quidem

m

denominativé effe peccarum actuale , fed me-

Onrep

um peccati effectum. . Cum his

Daje d

91. JVota /1. Si phyficé rem

fpectemus &

ift; fig

€um vulgo loquamur, externum complemen-

ts a ib

£um omne illud vocatur, quod ad caufam libe-

*é pofitam aut animi intentionem confequitur,

vtilln q

tdvolum

Aliter fe res habet; fi rem fecundüm accuratam

lerer fcd

prudentum aílimationem confideremus, &

R groced

"Theologicé ac in ordine ad confeffionem loqui

tioe fs

oporteat; tum enim inter complementurm exter-

imum Dici-

t per

zum & inter effe&um diftinguitur.

&t feng

tur actio externa immediate dependens ab actu

CODt n

interno actualiter exiftente; cujus eft velutexe-

Q LN

€utio ; ideóque denominat hominem externé

eü Hber & l

a&u peccantem. Ejusmodi complemenra fünt

Qu eí

porrectio veneni , applicatio ignis , potatio;

tüm dsd

comparatio ad fomnum, refpectu voluntatis oc-

Itj

cidendi, comburendi , inebriandi ac omittendi.

D ii

2dum Dicitur, quod pracise ac neceffarió fequitur

Alt Wh

ad pofiram cauíam etiam externam, quin ampliüs

L n

voluntati fit liberum illud impedire, à qua íci-

TOU r

licer actu jam non dependet ; qualia funt mors,

VO ts

combuflio, privatio rarionis, omiffio; adilles

WO. a

&ctus priores tum in- tur externos fecuta.

Tf jnr

; 9;2; D i'l'

! Q t

ag

J

»

Dz PsccATI1S.

131

detate r (

92. Dico. Quando commitfio vel omiffio

ve ctifi

caufam liber$ pofitam fubíequens fit eo tem-

qubsax

pore ;. quo non habetur ejus libertas ; v.g. in

m oor.- t

Íomno , ebrietate &c., non poteft dici a&tuale

g edaqu

peccatum aut complementum peccati exter-

cafe: S

num; fed tantüm peccatum improprié, tropi-

la i Q

cé & metonymice ; feu effectus peccati. Pro,

ag'tuale j t

Omrie peccatum actuale: debet faltem denomi-

fis

nativé actu effe voluntarium & liberum; . quan«

r [prder

do fit ; fiquidem fundamentum omnis morali-

num conpi

tatis in liberrate conquiefcit.

Sed:com - vel

od ad as

omiílio ejusmodi nequidem denominativé eft

yem Conitgt

actu voluntaria & libera, quando fir; quia de-

andim x

beret fic denominari ab actu interno ; qui libe-

onliderei,

ré procedit à principio intrinfeco cum cogni-

MAU

tione finis : ejusmodi autem actus nec formali-

cmplememwn

ter & perceptibili modo, nec virtualiter ; hoc

g, m

eít, tenuiter faltem ac remifsé , licét non per-

n

ceptibili modo , exiftere füpponitur.

Ergo.

as eld

Corf. 7. Nullus actus feu internus- feu externus

vominem d*

eft liber & capax denominationis moralis, nifi

quamdiu eft füb poteftate voluntatis; ob hujus

ag

) 100'5; PM

enim defectum nec conceprio & partus ex illi-

cito concubitu, necnutritio ex comeflione car- .

-

e&ï W/

nrg[lSi

Sed in

PU.

"A

c of

nis prohibita dicuntur moraliter mala.

[

Caí(u noftro nec com- nec omiffio eft füb volun-

ao

jj ,qumam

tatis poteflate; erpo. — 7Zccedit, quàd actusin-

ternus primarió denominetur liber , externus

)edllea ip

sali i

veró tantüm 2darió , dependenter ab actu in-

Üj

terno, adeó, ut tora libertas actüs externi à li-

oriilo;!

bertate interni petatur.. Ergo cum actus inter-

m g

non exiftens ; ipfe li-

nus €0 tempore, fcilicet

y

z

ber-

-

à32

Dz Pzccári$.

bertatetn non fortiatur, actui externo etiam li-

d

bertatis denominationem tribuere nequaquam

fomno, €

poteft. Conf. /J. Si eventus, neceffarió aut fi-

niscrif

ne prefenti voluntatis actu contingens; ex eo

thic po

adhuc veram moralitatis denominationem füfci-

Q5

pit; quód ejus caufa anré fuerit liber& data ; er-

vetbis: (

o 1710 baptifius ab ebrio aut dormiente col-

p

f

atus poffer effe validus: 240 poffet quis jam

futt ii

fnortuus ver? adhuc peccare: 3//o teneretur,

apliat d

jam antea confeffus internum extern&mque pec-

TM

catum com- vel omiffionis in caufà liberé pofita

wWd; qu

perpetratum, rurfüs & toties fe accnufare de ipía

C

com- vel omiffione , quoties ea; ipfo etiam tum

p p

invito, fequeretur; quiarerractatio fübfequens

foi aj

nonimpedit, quo minüs cauía nuper libere da-

TT

tafuerit: unde fecundüm adveríariorum fen-

ais

tentiam ex hoc capite fieret peccatum, ficut ex

4 o

eodem adhuc incurruntur cenfüra homicidio

dem (en

impofite.

:

&if a

93. Objic. J. 'Tuncfolüm fimpliciter fit pec-

tionem no

€atum com- vel omiífionis, quando reipsáà pre-

.2

ceptum negativum vel affrmativum violatur;

thfoni,

atqui hoc reipsà violatur , quando actu exiflit

O5 violim

com- vel omiffio, üt patet ; ergo.

Couf. . Ex

V

eb i

noftra fenrentis fequeretur 1220, nunquam dari

NUN

verum & confümmatum peccatum omif(lionis;

Rtts

neque enim admitteretur eo tempore, quo

Tüorz]s

omiíIio reipsà accidit: neque tunc , cum omif-

g

fionis caufa datur; quia ipfüm decretum omit-

nf

tendi aut electio cauíz eft tantüm omiffio fecun-

m cou

um quid, & affectiv? vel caufàliter talis.«240;

amunp

Polle dari peccatum omiffionis completum,; etfi

Præe.

w&llh

Dr Prceatis..

135

Vterto t

precepto fatisfiar reipsà, t accideret, fi quis &

TE DeQuiua

Íomno, cui fe man?à cum pravifione omiffio-

neceflnb r

nis facri futurae dederat, expergefactus facrum

Dgets x

adhuc poftremum audiat. .Cozf. Z/. S. Thiosd.

ninationent

q. 73.2. 3. ad 3. manifefté nobis cohtrariatur his

tlberé d

verbis: Cum aZquis de fevo fe inebriavit &9' mon

dormen:

poteft furgere ad matutinas , iit dicum quidam, quàd

pofia quiz

guuc icepit peccatum omiffionis , quaudo aliquis fe

: fio x

applicat: ad. a&um illicitum &2 incompo[fibilem cum

yrermnqit

illo a&u , ad quem tenetur. — Sed. boc mon videtuy

ulb

verum; quia dato, quàd excitavettr pev violegtiam

at

£5 iret ad matutinas , iton omittevet. — Uud.

e patety

/.

s ipfo etunz

quàd precedens inebriatio sou fuit omifffo , [éd omif-

ffonis caufa.

Unde dicendum eft , quód omiffro in-

àro li

| p lbt

cipit ei imputari ad. culpam ,. quaudo fuit tempus

verürnn:

operandi , tamen pvopter cau[am peacedentem , ex

xcanum, X

qua omif[ro [equens vedditur voluntaria. — Ad eun-

nforg n

dem fenfüm loquitur de malo q. 3. a. 7. ad 12.

&q.16. a, $, ad . 11. & p. 3. q.80. a. 7. ubi pollu-

implcietit

tionem nocturnam vocat peccatum. .

&. D. M. 'Tunc fit peccatum com - vel

niorejs

um d

omiffionis, quando pracise materialiter & phy-

fic& violatur praeceptum N. quando. moraliter

ao 4

g. Üf^

&liber? violatur C. . Similiter D. £2 JV. Couf-

quando actus ponitur aut omittitur extra ftatum

j n*

libertatis ; com- vel omiffio non eft libera nec

m mll

moralis ; ergo nec poteft effe violatio legis li-

[ngOIC j 0

bera , que formale peceatum facit :. fed hoc

C

ao

)

ionn

conflituitur per confenfüm voluntatis liberum,

dum cauíà ponitur, —,44 Conf. £. N- feq. xmam.

lmomilflü 9

jj

iNam imprimis

eccatum omifTionis tam tnora-

o, quàm phyfice &

in

compkmmïzg

liter & in fenfü heologïc

"

snfü

3

,

134

Dr PrccaTis.

fenfü vulgari confummatum habetur , 11 omiffió

tiiw/f ] $

fiat eotempore, quo eft in hominis poteftate, in

viliia

reefens omittere vel non omittere. Deinde in

omifio fa

j

[:

níu quidem vulei .confümmatur peccatum

iputafu

omiífionis; durn omiffio etiam non libera reapfe

dens omi

exiftir : "Theologic? veró confürmmara malitia

impedm:

omiífionis contrahirur,.quando cauía efficax

cliring

omiffionisponitur ;unde Nego in fenfü T heolo-

tit, dqe

gico effe tantüm peccatum omitfionis fecundüm

tofef, E

quid tale.. /2d2dzim fe3. s. fimiliter D. Poffet dari

qit, qi/

peccatum ornitfionis in fenfu Theologico com-

i, j

pletum , erfi &c. C. in fenfü. vulgari comple-

ii «t

tum N.- -Pretereà ficut in caíü allato etiam

Qu [

juxta sdverfürios, fi expergefa&tus facri audi-

frnt!

tionem ornittit; corimitrerer duplex peccatum

t a.

in confeffione diftin&t& exponendum propter

t q

diftinctos numero libertatis ftatus; fic econtra-

fitim fq

rió recté áfferimus, non'effe peccatum omifio-

nem extra flátum libertatisevenientem , &con-

fqrma!im

1(19.&4

fequenter poffe dári peccatum omitlioriis Theo-

WW [

logic? completuim . licet omiffio ipfa peftmo-

leNvM

duni non eccidat.

d Conf. Il. . S. Docto-

LIT) Ma

rem in tmotextu fimilitertantümintelligendum

q

!

l

& h

effe de omiffione in fenfü vulgi: in fequentibus

d

de peccato^rión proprié fümpto , fed impro-

lo Wi

psie àccepto pro effe&tu & figno peccati for-

Tonicis

malis preeteriti.

Hsec enim explicatio fecun-

Tüicids n

düm fanaé Fie?meneutices le

es admittenda eft;

ne contradifctoria ranto Do

á

aturam;

ori impingantur.

Ton incy

Is'enim. q. 16. de malo a. j. ad 1. ait : Ebrius

Wüincey

Yenezuv 205 Deccave ,

50n confiderato quidem pra-

utavii

d'tors,

ltritg

feuti lu ; fid con[g(g*atä ebrictatis volu

caufay

Dr Prccaris.

335 -

etur, (lond

emisà, SEcuupuM QuaAM zmputatur ei ali-

nis ol

uid ad culpam. Exgo fi ex mente S. Doctoris

tee, Dents

n ebrio fequitur, folüm illi

omiffio facri, que 1

r ia

impuratur z caw/z, quatenus nimirum previ-

nonler t

dens omiffionem liber& pofüit per ebrietatem

fammat n

impedimentum, quod cum auditione facri con-

]o caif &

ciliari non poreft ; ifta iz fe imputari non pote-

infenfu Ts

rit, atque hinc nec in fe formaliter peccami-

(fionis w

nofaeft.. Et 2. 2. q. 150.a. r. in . Zicen t in«

j D. D

quit, quàd ebrietas dupliciter poteft a

ccipis umo

[heohriot

anodo , prout [ignificat ipfum defectum bo

"umis, qui

ut 1107 fit

vülnn u

accidit ex maülto viue potato; ex quo fit ;

efa du

capax vationis ;

es fecundüm boc ebrietas non 10-

[//

equentem

as f

minat culpam [ed defe&tum penalem c

d

É

1

p s

ex culpa. ^ Ergo ebrietas (idem eft

.

e quavis5

acione

alià aüt omiffione ad caufam liberé po-

nendum pf

s; fcdr

fitam fequente)'que ex nimio potu fequitur ,

formalirer ife non eft peccatum.' Itém in 4.

yecatum of

aqve in

njente i*

Dift. 9.2.4.q:3.ait: Von perof aliquis pecc

jonmo necmereri ; fed tamen i fomuo potef acc

ideve

omilfons i?

fo ifb

SicNuM Pzccari vel merüi, imn quantum

fomaia babeant caufas i

E

maginavias vigilantium.

.

[ y 548

4. Homici

dium in ratione hofnici-

mrclllgf!ldf

94. duft.

dii eft peceatum ; fe

d mors fequens ad caufam

j: 1 fquti

liber pofitam eft tantüm

homicidium in effe

k

*

m non eft ho-

P(O )

omicidii ; quia vulnerans tantu

h

micida; neque incurrit irregularitatem

hotnicidis

ef Jicato

ex delicto

i

flarutàm; ergo. Cojf. J. Irre

pularitas

Ti

non incurritur nifi propter p

eccatum: fed heec

yi il

rtem fecutam ; er-

J

nonincurritur nifi propter mo

|rr. d

o mors fecuta eft peccatum

Conf. II. Efe&tus

f

((l

h

enditur à Sanctis Pa-

WMM*

in ebrietate fecutus Tepre

tribus;

"U

W

4

146

Dz Pzeccaris.

tribus, & punitur à Legibus.

Nam S. Aug,

auetm a

L. 2. cont. Fauft. C. 44. reprehendir inceftum

um pat

a

Loti in ebrietate cominiffum , & S. Ambr.

L.

& n0n

de Elia & Jejun. C. . eundem vocat ebriet

ate

f quan

dt ennd.

Geteriorem. Ariftoteles autem L. 3. Ethic. C. 3.

ait duplicem poenam fuiffs olim ebriis impofi-

duntaxat

tam: alteram ratione ebrietatis , alteram ratione

&iv&, chl

peccati fübfequentis.

Denique Ecclefia C. /i

porii

qUis 15. q. 1. infanientem , qui alium occidit,

für, fati

puni. Ergo effectus

x ebrietz

ejusmodi formalit;r pec-

catum elt. .

blice ld

. D. M. Homicidium fecundüm. omniä,

mm p

us tam ex parteagentis, quàm patientis inclu-

&l antda

d

it , eft peccatum N. (ecundüm ea, qua ex

9d

parte agentis dicir C. . Ex parteagentis (unt in-

tre um

tentio vel falrem przvifio mortis, & actio ex-

tum, f

tübles:

terna libera. de fe apra ad mortem inferendam,

& heec rationem moralitatis & peccati füfcipiunt.

prinend

FHinc qui ea pofuir, "T'heologic? homicida dici-

lia

tur,quamvis phyficé nonita nuncuperur ;utpote

fers Jcirà

ad quam denominationem requiruntur etiam eà,

&U

qu& cx parte patientis funt, a&tualis nempeoc-

fl ]

cifio feu mors ipà. . 442 Conf. , D. M. Irre-

Ul le

gularitas non incurritur nifi proprer peccatum,

W o

quod fit formalirer praefens, dum ipfo factoin-

p

curritur N. quod faltem fuerit antecedenter &

inputg

prefüpponatur ad i

píam mortem /u/d. ita ut

Chüfe j

mors ipfa habear í&

tanquam conditio, cui an-

QUe aut

nexa fit irreg

ularitas C. ut ipfà in fe fit merito-

xi^ poenze IN.

Türey c

tfür u

Imó irregularitas etiam infligi-

taro

bi nulla eft culpa, ür patet ex can.in Conf.

I:ci

Tl In (

t Unde etiam ad Cogf. 11. N. Conf.

Quod

vüö) q1

autem

as

Dz Pzccart1s.

137

) Nat

autet auctorirates attinet; &. S. Aug. l. c. Lo-

hendt nl

tum potiüs excufat, quàm accuíat, aítque

. &S Anlr;

eum non efle culpandum, quantum inceftus ;

! voct o

fed quantum ebrietas merebatur. $. Amb. dum

L Bix(

ait eundem inceftum fuiffe deteriorem , vult

duntaxat deteriorem fuifIe materialiter & obje-

m eris iy

y altetumti:

&ivé, licet formaliter deterior non fuerit. Ut

je Ea

porró leges ab Ariftotele laudatee juftee dican-

a alom d

tur; füfficit, quód effectus ejusmodi externi

l formdicy

ex ebrietate profecdti, per quos bonum Reipu-

Pofítre-

blicze leeditur , in caufa liberi fuerint.

cumdn t

müm paena infanienti non tam ad culpam, quàm

*

n puretit

ad cautelam imponitur.

iüm & quæ:

95. Jufi. 11. Si com- ve

l omiHïko fecuta ex-

tra ftatum libertatis non effet formaliter pecca-

teupentisit:

yis, us

tum, fequeretur 15à, quód non effent impu-

tabiles: 240, quód non effet neceffitas, eas ex-

tem i

wl

primendi in Confeffione: 37 quód eas quis

licité poffet optare; aut de iis gaudere, utadul-

o hn

nopeurid

ttera licité optat partum, & gaudet de filio nato.

Re. V. 1:mam [eq. . Effe&tus malus vel ex cau-

jrontur i*

fà illicita profluens eft f0 modo zeque imputa-

à

uj

bilis, five fequatur poft , five ante retractatio-

[ D5

n

pcccal»

nem voluntaris , etiam quando non amplius im-

f

ad

pediri poreft.

Nam effe&tum poffe cuipiam

n ipo

imputari, nihil eft, nifi poffe alicui tanquam

aprocedtt

caufz liberae tribui id , quod fequitur ; utrim-

m j

que autem verum eft, quóàd effectus ille fequa-

ondmo; g

Perre-

tur ex caufa, que poni non debuerat.

pl l üf n

tractarionem quidem fit, ne effe&us volunta-

j d

- euant

rius fit quoad tempus preefens & futurum, non

veró, quod voluntarius non fuerit quoad rem-

h

/-

(u

P

pus

Dz PzccaTiIs.

1 3/8

pus preteritum. — Hinc effe&us ille imputatur

u l

culpz preterirze hoc fenfuü, quód ranquam ef-

paml*adt'

fectus referri debeat in culpam preeteritam tan-

teri0, m

quam caufam: non autem eo fenfü

, quafi nunc

djv

fit aut dici queat culpa.

E.

dmpot

fcindatu

"d adam fiq. &.

. Sequeretur ,'qui;dgomt

vel omiffio praefente libertate eveniens non fit

ex n

n A

exprimenda in confeffione N. abfente libertate

eveniens fu. quód per fe loquendo non fit ex-

[4/

denomin,

primenda C. per accidens N.' Per accidens ex-

ponendus eft fepe etiam meruseffe&tus ex caufa

fs. li

voltum

fecutus ; tüm quia alioquin non intelligeretur

fmpe peccatum ipfüm , aüt ejus malitia - aüt

Dem pra

actüs efficacia; tum quia ratione effe&üs poteft

n (

effe contra&ta cenfüra vel irregularitas, quam

tcfimu

fcire oportet confeffarium ; aut orta in pecca-

Titit,.

catore obligatio reftituendi vel alia; quam mo-

C ]

neri deber peenitens. — Quamvis veró expediat

eit phyli

etiam effe&tus peccati confiteri , per fe tarmen

| Dinzri]i]

ad hoc obligatio non datur ; fed füfficir expli-

LT

care in confeffione pofitionem liberam cauf&,

| N

ex qua, dum jam penes hominem non erat

| Mb (ten

' eam removere aut impedire ; neceffarió proflu-

VL m

Xit eventus, ür cum communiore dicunt Vafq.

E

Curiel. Bonacin. La

ym. Hurt. Lugo, Ovie-

vo!umm

do &c.

]

wiads

"d 3tiam N. feq. Quia commiffiones hacte-

d

nus allatze licet non fint formaliter peccata; ha-

QU ner

bent tamen malitiam objectivam, cum fint op-

E

pofite preecepto negativo naturali vel pofitivo;

Rm [

Xdeóque illicirum eft , in illam malitiam vel per

W g

olun-

:deüderMm vel þer- complacentiam ferri v

U.

tarié

j

I

Dz Prcearrs.

139

s eimptt

tarii. .Ex hoc ipío autem elucet difparizas de

d tnqum

partu adultere ; Hic enim, fuppofito jam adul-

) pratertm v

terio, nulli precepto opponitur, nec malitiam

enfayquiis

obje&ctivam habet , unde adultera optare eun-

dem poteft, modó quoad complacentiam prz-

etur, um

fcindatur à modo, quo illum concepit.' ^ Aliàs

eveniers tl

ex rationis paritate locum habet damnatio In-

abfene l

noc. XI. in propofitiones 13. & 15. lata.

terdo ao fit

96. Objic. 14.. Ad aliquid actualiter :

liberuxh

Peraccident

denominandum füfficit , quód precefferit liber-

sls a

tas, licet actu non ampliüs exiftat; nam actu

yn iteluet

volitum poteft aliquid denominari per volitio-

us ml t

nem preteritam: ergo & voluntarium & libe-

rum. QCopf. J AGu quis deneminatur fenex

s d

ac famulus, licét anni & condu&tio actu prate-

regxdaritas; u

rierint; dummodo precefferint.

Ergo à pari.

a o p

| diu, quind

Corf. 11.. Cau(à moralis poteft a&tu. caufare, li-

cét phyficé non exiftat ; ergo & aliquid deno-

vis v d

j, Def f v

minari liberumab actu,

qui quidem phy?icä non

eft, fed fuit.

d füfict

[iberm C5

B« JV.. affertum , quod accedit vel viam pro-

ximé fternit ad propofitionem 1mam ab Alex.

qinm u*

VIII. damnatam: 72 flatu natuve lapfe ad pecca-

sealini n

zum 1ortale $ demevitum fufficit illa libevtas , quà

voluntarium ac liberum fuit in cau[a fua , peccato

; Iugo :

eriginali g voluntate "4dami peccantis. — quan-

do tamen dicitur liberum, fic vocatur o/je&ve,

nmifïïonöh*?f

quia nempe fuit obje&tum & eft effectus caufze

iterp

«t

liberé pofitee, quz eft locutio impropria: non

qum

ld

autem liberum formaliter vel proprió denouina-

Ia

j«

f

ziv 4d prob. Difp. Efle atu volitum eft pree-

ul

dicatum commune tempori preefenti & preete-

g i

)

rito;

[

140

Dz Prccaris.

rito; nam quod a&tu volo , & aliquando actu

qiiá

volui, pro ifto tempore dicitur aétu volitum:

formai

econtra actu voluntarium eft praedicatum tan-

j

tüm de prafenti, &

abolvi-

quidem phyfico ; quod

nos habetur, nifi à forma

phyfíicé exiftente.

mttyri

"d Conf..I. Difp. EfTe actu fe

nem aut famulum,

r ol

dicit hominem actu exiftere & praeteriiffe an-

nii. ()

nos aut conductionem antecetliffe , quemad-

libertsz

modum in expofitione barum propofitionum

Gtind

fecundüm fuam fignifcandi vim facta paret;

limt, q

ubi cx dialectica conftar copulam fepe matare

& viide

flatum , & ampliari vel alienati. .Effe autem

tinddrz

actu voluntarium & liberum dicit aliquid a&u

gas Thort

dependere à volitone vel libertatis exercitio, à

lbet p

qua fic denominetur. Hoc autem non habetur,

k

ubi volitio vel libertas actu non extat. 44 Cosf.

Il Caufa moralis, v. g. meritoria , cauíàt per

quig

intentionalem füi exiftentiam movendo; ergo

pereo

caufare poreft , licet phyficé a&u non exiflar,

diftindi

modó cogno(catur , ür abíoluté pofita vel po-

Qm d

Sicut autem hic cau-

nenda certo tempore.

4 nf

fandi modus non tenetin libertate;quee quafiin-

M i

formando potentiam & determinando ad in-

M

fluendum, ut fit effectus , caufat, atque hinc nec

Tut, lg

cognitio volitionem nec actüs imperans impe-

&t

ratum moraliter caufare poteft , nifi actu exi-

Cündim

in a

flant; fic etiam non poteft a&tu denominari ef-

fectus à libertate, niíi actu exiftente. Praeterea

It tm

m q

ficur fe habet peccatum timpliciter. ad liberum

fimpliciter ; fic fé habet peccatum actu & for-

Bittey

atum

maliter; unde, ut actu &'formgliter pecc

W; [

quid

UE

Dz Prccaris.

14i

diquado

quid dicatur, neceffarium eft ,. etiam a&tu &

du voliy

formaliter effe liberum.

B

rexditm

97. Jufi. . Poteft quis accipere gra

tiam &

phylo;

abíolvi propter actum antea elicitum , imó &

martyrium obire in fomno ; ergo etiam deme-

u erde

m aut i

reri poft & propter aéctum, qui fit caufademe-

riti. Cogf. Satis eft ad actuale peccatum, quód

prazeri:

ie; qui

libertas adhuc exiftat moraliter in virtute, fcili-

propolitionä

cetin aliqua caufa vel effectu; ür patet ininten-

m f p

tione, que fi in aliquo perfeveret moraliter,

ad valide confecrandum vel alia facramenta ad-

m fape o

j du

miniftranda füffici.. Atqui in noflro cafü liber-

|cit ii

tas moraliter adhuc exiítit; quia caufa peccati

r eyerct

liberé pofita etiamnum durat; ergo.

m non h

EK. D..4. Ita ut hoc eveniat ex opere ope-

rato , quod eft in facramentis , aut ex opere

"T

oria cud

quafi operato , üt in martyrio contingit C. ex

opere operantis N. Quoad poftremum autem

morend; d

A m

diftin&ionis membrum eft tantum comparatio

cum demerito.

De corolla martyrii adverte ;

? polia ?

aytem A4

illam annecti morti ipfi tanquam conditioni ;

eámque infantibus ab Ecclefia afferi.

"d Couf.

jeque

UL

UE

D. M. Satis eft, quód exiftat moraliter in vir-

(iU

tute, hoc eít; in cauía;vel effectu à libertate

" a[quehigcti

etiamnum dependente C.independente.N. Se-

imperus E

cundàüm communiorem virtualis intentio; quae

NT

in actione externa perfeverare dicirur , inclu-

depomz"

dit femper actualem volitionem , licet remif-

"T

íam, tenuem ac in fe imperceptibilem , — üt

1l 5d

d

patet ex eo ; quód fi mens penitus alió abflra-

i

Similiter ut

um * :

j

hatur ,. actio interna ftatim ceffer.

Jisr p

liberras virtualiter. durare dicatur , aétus ejus

ali-

d

142

Dzs PzccaTIS.

n

aliquis requiritur; quód cum in cafu noftro non

fit; e*qué parüm actio aliqua tempore ebrieta-

peit

unümr

tis aur fomni eveniens dicetur peccatum , quàm

parüm illa ipfis adverfariis probatur tanquam

&Gre

TO

valida facramenti adminiftratio.

Unde mimmf

tutit t

fallitas apparet.

ag

ARTILCULUS II

plures;

Gm 1

D!/l/fw.

Jn quonam coufiflat vatio peccati babituelis ?

iem df

Ota 1. 'Tria hic tanquam certa füppo-

97- N

nuntur. 1770 Actu malo phyficé jam

a

jrvae

preterito , remanere adhuc in eo ; qui peccas

vit, peccarum & maculam, bominémque effe ac

eplar

Witone

enominari peccatorem & maculatum. Ubi enim

fl

INathan Davidi 2. Reg. 12. v. 13. dixit: Dominus

abüerg

quoque trau[iulit peccatum tuum; San& fuppofüit

peccatum usque ad illud rerapus in Davide per-

pofito :

P

feveráffe : quod fimiliter dicendum eft de mu-

titem

liere, que tefte S. Lucà 7. v.37. evat in civitate

lruent

peccatrix. — Apertiüis Scriptura de macula loqui-

tur; nam Jof 22. v. 17. dicitur : Peccáffis in

Ug

m

Beelpbegor , &$ . .. macula bujus fcelevis ii volis

permanet: Et Jer. 2.v.22. Si laveris te vitro, ....

W m

maculata es n imiquitate tua coram me , dicit Do-

Afmm

10

TEZULS.

2d0 Peccatum ejusmodi ac maculam

permanenrem fignificare plus aliquid, quàm

tirum

Fat0 Qr

actum malum efíe commiffum , feu peccatum

extitiffe.

Cum enim per juftificationem pec-

fulli

catum rollatur: factum veró infectum fieri ne-

impta

queat, fempérque verum fit dicere : fuit ali-

Qtm

4 u

jam hác

qugndo peccatum ; fequitur aliud quidp

nomen-

Dr Pzrccarts.

145

cafanoftor

nomenclaturà indicari.

31i0. Id , quod poft

peccatum actu perpetratum reftat, non effe

mpore dre

ecamm z

unumreatum poenz. Damnataenim eftà Pio V.

& Grep. XIIL haec inter propofitiones Bajanas

Joafur tuqe

Vnde g

"54?"1 [n peccato duo Jut . a&us & veatus: 1vaus-

eunte autem. a&tu. mibil vemanet uifi veatus , frve

obligatio ad peuam; conftat enim ex dictisn.83.

j

plures peccari actualis effectus effe ac relinqui.

)

D

Denique confentiunt fere'Theologi omnes, pec-

yi hat

catum illud permanens & maculam relictam

idem effe inter fe , ac peccatum habituale vo-

m ctul

cari. Licet enim fint , qui maculam hanc per

nb plb

privationem nitoris, qui animse antea inerat;

|Q; qup&ü

ag

explicare ament ; ii tamen ipfi vel in hac pri-

vatione peccatum habituale conftiruunt: vel

j U

maculam fingunt ejusmodi, que juftificationis vi

ss D

abftergi nequeat, prout fimile quidpiam infup-

T

»

d

ofito 2do attigimus.

g D

98. JVota /I. Circa peccati habitualis enti-

x d

tatem Auctores , univerfim & pro omni ftatu

^ m

loquentes, in binas partes abeunt, — Uza eft eo-

denal

rum, qui habituale peccatum volunt effe enti-

ar: P

tatem à peccaro actuali diftin&tam; quorum di-

af

verfe ruríus claffes recenfenrur.

iza Cum

s.

Ariminenfi affignat habitum vitiofüm à pecca-

T d L

to a&tuali reliétum: 277 Cum Magiftro fenten-

yi a n

"

tiarum qualitatem quandam morbidam & pec-

di Uld7 p

cato ortam: 3772 cum Esparza & pluribus 1 ho-

fapat

miftis privationem gratie fànctificantis , five

"

frcaton

fümptam fimpliciter , five üt connotantem pec-

Ie

m fjl

catum actuale tanquam caufam demeritoriam:

jl

de-

j

4ia Cum Mauro privationem culpabilem

ltge

jgii

&

m

144

Dz PzccariIs.

L u

mö

(

bitee bomitatis & aptitudinis ad finem ult

E

574 Cum Durando & Scotiftis pluribus r

"

atum

pusq

erpuz

poenes; quem vel per deputationem Dei extrinfe-

fitvs vit

cam vel per condignitarem peccati intrinfecam

ad poenam füftinendam interpretantur. /lrera eft

fs. |

mb e

illorum, qui peccatum habituale dicunt effe ipfum

&ctuale, phyficé quidem preteritum , fed adhuc

peo;

tdescpn

perfeverans. Quia veró actus perfeverare poteft

fial

vel virtualiter vel habitualiter vel moraliter: & fi-

C

quidem moraliter perfeverat , in ordine ad di-

fdamer

verfos terminos comparari poteft; etiam hic

multiplex fententiarum claffis evadit.

Itaque

maito

172 cum Vafquez peccatum habituale ftatüit in

treyns

perfeverantia actualis habituali, quatenus nem-

L: qui

e iftud.non eítrerractatum: 244 cum Bellarm.

t

in perfeverantia morali, quae habetur per or-

gt

Mi

dinem ad privationem gratiee fan&tificantis: ia

cum Scotiftis nonnullis in eadem perfeverantia;

Que co

qualts |

fed qua habetur per ordinem ad reatum peene:

444 cum pluribus fimiliter in perfeverantia mo-

tht ;

rali, qua per ordinem ac reípectum ad reatum

Av tür p

culpe concipitur & explicatur.

r

99. Dico [. Peccatum habituale quoad en-

ls C& |

Qiy t

titatem füam univerfim non eft quid diftintum

à peccato actuali.

Prob. Quodcunque atfigna-

i

Tüttitm

tur, vel rationem peccati non habet , vel pec-

cato veniali eequé ac mortali non convenit, vel

ppor

ad ítatum omnem , nature fcilicer etiam pure

Dis, ;

extendi non poteíl ; erpo peccatum habituale

Ldnft

u

oad entitatem univerfim non eft aliquid di-

dbf

í

"

inctum à peccato actuali.

d. prob. Refatan-

Qitdo |

Qo fententias contrarias.

db

Cortra

Dz Pittámis

"

nem ulimy

Couia; viiam eft 3. Ex. peccato omií

ionis

lrb r

purz, quod polfibile à pluribus conceditür, aut

mbeawri

ex peccato commiffionis unico non oritur ha-

V

bitus vitiofus, & ramiea datür peccatum habi-

anur. Afnt

tuale.

2. Poteft manere hàbirus viriofus , re-

Tcunrefegt

miffo etiàrn per contritjonem vel facramentuim

itom, f

peccato: & poteft habitus ille per a&tus natu-

rales con

5

teveramyt

tüali. ^

trarios tolli; ren;:agente peccato habx—

imorgfiend

.

iordnedi

| Coutra 2d.

[7i

m elt 1/ Ejüsmodi qüaliïrais fine

elt; tini

fundamernito fingitur; ut enim ex eo, quód lu-

evdit. It

men fit'qualitas pofitiva, nori fequitur idem de

tenebris; fic riec, quia gratia fan&tificans pofi-

birale t

Juatents f

tiva qualitas eft, maculam fequitür effe quali-

tatem pofitivam.

Unde S-Th: 1.2. q. 86. a. 1.

du r

hat t

ad 3. ait: dicézidum , quàd miacula mon eft aliquod

pofirivà in anima. — 2. Obftant eedem rationes;

ndtcats

qua contra rmam allare fünt; nec enim hac

m per(eïcraüïf

qualitas prodüci poteft ab omiffione pura: &

draum o

ablatá etiam hàc qualitate ; autà Deo impedirá,

vfeveranti

f dl

daretur peccatum habituale.'

Contra 5tiam eft x. Privatio gratize fan&ifi-

cántis eft effe&tus duntaxat & pcena peccáti &

g n

quidem tantüm mortalis ; erpo non eít, fed

iqilid dfind

j

prefüppornt 'peccatum; ficut gratia propter

nmieritum dara non 'eft meritum, fed illud prae-.

hoet ; Y*

füpponit:univerfim veró & refpectu peccati ve-

; ol

nialis, peccatum habituale dici abfoluté nequit.

K

et at

2. In ftatu pure naturz póffer dari peccatum

crm

!

habituale fiüe privatione eratie :' abfoluté lo-

w Cft ihqm

P

üendo poteft ftare pratia fanctificans cüm pecs

identia falterit!

PW

cato habituali ; *& in altera

þmw

juxta

o

3

146

Ds PsccaTIs

juxta probabilem poteft peccatum pur& extrin«

pu at

Íecé condonari, ürdicirur in Tr. de Poenitent.

. Contra4tam obítanteadem, que contra stiam:

difiice

Pul

uia datur etiam veniale hábituale, ür colligitur

te deto

ex Trid. feff. 14. cap. 5 ; & privatio culpabilis in

sptius (

oreefenti ordine aliud non eft ,. quàm privatio

hábit.

gratiee fanCtificantis. . Preeterea non poffet dici,

juidnam fit naturee illa bonitas & aprtitudo ad

pbyia

inem ultimum.

CH') hi

Si enim, üt communiter fo-

$g

let, dieatur habitus naturalis dile&tionis erga

&t notm.

Deum vel infufüs vel acquifitus ; Peccatum ha-

Dul

bituale fáltem abfoluté componi poteft cum ha-

üfiting

bitu hoc infufo , àt fieri juxta probabilem po«

teft abfoluta conjun&tio peccati cum füpernatu-

Doinm

Omoibts

rali habitu: naturalis veró habitus acquifitusnon

tetudor

illicó deftruitur per á£tum unicum oppofitum. .

[eul

Coztra $fam eft 1. Reatus pcene non eft

tdls, d

quid moraliter tnalum , nec proprié peccatum

aut objectum peenitentie ; cum Sancti non do-

OD0fQ

WDere.

leant de poenis, fed de peccatis. . 2. Reatus di-

ttelo ])

ftinguitur à culpa non tantüm formaliter ,. eo-

quod horno priüs ratione intelligatur peccator,

Ls

Atlipn

quàm obligatus ad peenam: fed etiam realiter;

CEdatrem

quatenus unus ab altero feparari poteít, üt. d.

num.84. Ne dicam ordinationem Dei ejüsque

RU

TUkt

decretum ralé affignari pro fortiali peccati has

bitualis conftitutivo : peccara veró habitualia i

damnatis nova haberi

m

pofíe, quin tamen reatus.

"

li m

novus poerze otiatur.

100. Dico Í/. Peccatum hab

ittele -nihil elk

UOHG, i

aliud, quàm ipfümactuale phyficé prateritumy.

eu.

ffd moraliter pqr(ävgrags in zeatu culpae ;

"

per

Wtaä l

T

Dr PrccaTis.

d47

m pb er

t de Pt

per ord.

inem ad debirum füftinendi odium vel

difplicentiam Divinam.

:

dTR

Prob. 1122 pars. Sicut.a

Mafin diemtul.

dlej ul

te denominatur homo actu peccator ;''fic nihil

t p

, Quin p

aptius & convenientius inveniri poteft, à quo

habitu &reartü dicatur peccator, quàm ab actu

Don pl

ohyficé quidem praeterito fed moraliter ; hoc

s &upia

commnit

eft, habitu & reatu perfeverante. — Cowfi. Ex

*

S. Aug. L. 1. de Nuptiis

Á

6. füp.

qileRtois «

cit, nutn. 86.

:

y; Pt

Prob. 2dapavs. Pecca

ais hibirdalbHOH EÓR-

j potell as

fiftit in perfeverantia virtuali aut liabituali ; er«

|proubiny

go in morali, 2475 quead 1muzn conceditur ab

cum fopti

omnibus: 4u02d 2dutm oftenditur . Poteft quis

nsacqulitd

retractare culpam preeteritam, quiri definat pec-

n lt

catum habituale, üt patet in actu doloris natu-

s penz i

ralis, & attritione finefacramento: quin Theo-

p p

logorum communiof eít, contritionem. non

; $at

habere eam vim ex natura fua fed ex íolo de-

; MU

creto Dei, ut obtirieat imortalis remiffionem.

form&üfff n

Praterea pofità quantumviscontritione necdum

r ]s

intelligitur füblatum effe peccatum 5 donec ac-

jeian r

cedat remitfio & juftificatio; quee pofterior eam

ri pote a,yï*

fupponit tanquam conditionem vel caufam ir-

yn De o

ftrumentalem, qualis etiam eft facramentum re-

m p

fpectu juftificationis ; üt ex Trid Seff. 6. C. 7.

"m

diícimus.

2. Quamvis in prefenti providen-

j umen r

tia remiffio non fiat fine praevia peccati retraétae

tione; 'de porentia tamen Deiabfolutaea eft pof-

fibilis; quis enim Dei mifericordiam alligabit ad.

pirud si ;

flcäpfmï Tu

)

certas homi/nisdiïfpoütio.nes aut coþfïi»fiones?-

Á

i

»

'Kz

Prob.

PCK

E

148

] DE. PrccaTIS.

Prob. 3tia pars. - Peccaturn. habituale juxta | as

part. 1mam eft actuale prateritum: moraliter

peCCH[OI'

períeverans, quo homo veré adhuc dicitur pec-

cator, maculatus &c. . Sed id formaliter, pri-

finpict

]A

marió & pracise habetur per hoc ,. quód pec-

converf

-«catum

erfeverat in reatu culpae; feu per ordi-

fio r

nem a

'

debitum füftinendi -odium ,. fi fuerit

máian

Amortale, aut difplicentiam , - fi fuerit. veniale;

fDf |

tum quia hoc debitum formaliter correfpondet

De:ph

offenfze Dei ejüsque juri: tum quia illud eft ra-

tilo; f

dix aliorum effectuum aut ratione falrem eos

lr p

.antecedit : tum quia praefcindendo à reliquis &

todlier!

.hoc uno. intelleéto fàtis.cognofcitur perfeve-

itin ].

rantia moralis peccati ; Ergo. Cozfr. Ex re-

maliert

fatatione fententiarum num. pr. rejectarüm. .

t $

'.Xor.. Objic. £. eont. xmum Cum drimin. t

Te i

Mag. féit.. Peccatum preteritum debet morali-

phyla

.ter peréeverare in aliquo effectu ; is autem non

et m

-eft alius, quàm habitus aut maeula phyfica ; er-

fhorz]rs

0. Conf. l. 'Transacto peccato homo manet

0Omin

:«habitualiter averfüs à Deo & converfus ad crea-

frünicai

turam ;. hec converfio non habetur nifi per ha-

n [anq(

bitum vitiofüm;. prafertim cum habitus is poí-

tl

fit dici;moraliter malus. . Ergo.. Cozf. /£.. Pec-

atum habituale fimpliciter dicitur macula ; hac

tb

s.

autem dicit aliquam qualitatem phyficam detur-

prürs,

pativam, ficut pratia fanétificans

&

ficam exornativam ; er9o.. .

qüalitatemPhy-

k

| Brion;

& at

R. ..M. Debet perfeverare

in ahquo ef-

fectu phyficé producto aut phyficà inheerente

pl

IN. formaliter produ&to ac moraliter inharente

102,

Yes/

C. Hic autem eft reatus culpe, qui poteft dict

f ii

effe&tus

ERZS

]

A

Ds PreeATI& .

149

r'hahimale n

i&'e&us formalis peccati; '& moraliter inherere^

ritum m

lhuc lr

peccatori;'donec definar jus Dei.. Unde etiam

firpliciter negari migor poteft.. 444 Cosf. L.

formiitt r

D. M. Manet habitualiter phyficé averfüs &

hoc,.qui

converíüs N; moraliter C. Averfio & conver-

g,l p

fio: moralis.& peccaminofa habetur per ipfam

dium, if

[ foerit v

inaliriam a&tüs peccaminofi inoraliter perfeve-

rfantem in debito ad' odium vel difplicentiam

uer u

Dei: phyfica autern haberi poteft in habitu vi-

quia d d

tiofo; fed de hac non agitur: quia aliud eft ha-

tiore i

bere peccatum habituale, aliud eft effe habi-

tualiter vel hábitu peccatorem. 44 additamen-

endo d r

o(aur c:

ium D. Habitüseft moraliter rnalus malitià for-

. Cf

maliter tali &:moráli IN.folürn caufali & difpofi-

y Iu

tivà C. Sed hecrialitia poteft etiam effe in homi-

[

ne juftificato: " 44 Corf. IJ. D. M. Eft macula

um d i

phyfica N.'moralis C.' Denominatio peccatoris

du part

eít moralis, ad quam füfficir moralis forma vel

acula Ph "

j

inoráliter inhéerens , àt patet ini aliis ejüsmodi

o ho 9

denominationibus illegitimi ;' infamis, éxcom-

onyents &

Tunicati &c. : Difp. De

:

vati eft, quód pro

j

P

benr nf

hac tanquam qualitate p

yfica' füpernatürali

yn hii

quà homo formaliter jüftificatur; & haber prin-

g, Üf

cipium permanens ad cliciendos actus fuperna-

r d

77

turales, habeatur fundamentum folidum in Scri-

l

pruris , Conciliis & communi fenfü Do&oruin

phyllcm

ts

"priora ficinterpretantium ; üt oftendetur in Tr.

de pratia: nibil ejusmodi extat'pro macula

v

P

TT.

uP

exi

phyfica.& phyfieé inheerente.

p

102. Objc. IL. Cum Tbhomifts tv Muauvo.

hii

j

juxta S. Th. 1. 2. q. 86. a. r. ad 3. Macula von

ii l

"t

nec figtificat priva-

,qmpo

eft alquid pofitiot in anima :

:

fioneim

CML

3

m

»

359.

Dx Pzccaris.

[4]

tionem folam , fid figpificat privationem quandtm

qui

!t

nütoris anime n ovdue ad fuem cau[

ms que efl

l5

Pe 6' C (lf [/174 P

Ergo peccatum habitu

ale eít priva-

d pri(

tio vel oratie vel boniratis debit

g,

Cozf. 1.

&0nvet

Habituale mortale dicitur mors anim

&; fed

Inors anime confiftit in

Gj r

go.

Corf. ,. Averi

privatione Bratig j er-

qedi

o habitualis à Deo eft

v pez

formaliter privatio c

onverfionis. ad Deum:

trif v

atqui. converfio h

abitualis ad Deum eft gratia,

conver

feu in ea confiftir

3 ergo averfio habitualis for-

hi

maliter eft privati

O pratiee.

fdturg Q

E

. Quamvis hic textus, maximé ücompm

j emidi

patur

.cum Qre articuli prafentis & fequentis;

nun f

aveat fententie Mauri, rem tamen univeríam

bis die

non definit. Nam r. ibid. aperré diflinguit pec-

catum à macula privativa, quam vocat illius ef«

itet qu

ectum , quod

& m

pariformiter de peccato actuali ac

ficetam

actual

em. macul

am & de peccato habituali ad

ide a

macul

am. habitualem intelligi poteft. . 2. Idem

! frni D.

q-89-a.1.in Q.ait: propri? loguendo peccatum-venials

l.

qon caujat maculem im anima. 3. Privationem

gratie diferté alibi vocat paenam peccati . non

& &

[

iplum peccatum. .. Er quidem r.2. q.85.a. . in

Hyw

Q. ait ; Subtratlio oviginalis juffitie. babet vatio-

jtu,

duem peua, [icut etiam privatio gvatiz, . Similite

m'z- .A

d

Yie uon.

Itl 33. q. 2. a 1. ad 2. dicit:. privario gra-

;

gb

& hij

abet ationem eulpee , f

d pene.. . Unds.

QR p

cum du

bia faltem mens D. Thomee fit , fine ir-

Teverentia /V. Gonf.....4d Conf.

Z &..D. M. Di-

Qd

€itur- animae mors; demeritori? & caufaliter C.

pf

9208

"

ormaliter & in fe N. - Privationem autem pra-

? df

tuali

S

&. effe efk&umf ggccati mortalis. habi

d

q W

quo

E IIH

Dz PrsccaTIS.

YjY

m fs

quod ifi re&o eft a&uale preeteritüm , nón ne-

Gnjam, qui

amus. 74d Conf. 1. D. M. Averfio eft forma-

tuit d

4

ter privatio converfionis ad Deum alicujus C.-

g, (y.

converfionis omnis N.' Similiter D. m. ey JV.

s dtme; !

Cor. Preter actualem converíionem ad Deum ;

X r

ydis à De:

que eft vel.a&tus hominis jufti, v.g. amor Dei,

vel peccatoris peccatum retractantis ;' v. g. at-

üdis d D

tritio vel €ontritio ; duplex datur habitualis

Jem d'rt

converfio; - 1ma confiftit pracise in immunita-

p habingak

teà peccato ; & per haric eriam homo in ftatu

nature diceretur converíüs.ad Deum: 2da ftat

ixim

in ainicitia' & adoptioné ad fifium Dei per do-

ts t

num füpernaturale iüfufüm. His converfioni-

ymeg Ut

bus diverfis correfpondent diverfi averfionesz

üfinus

inter quas averfio peccaminofà ficut formaliter

n

& immediaté negat immunitatem à peccato ;

at

ficetiam formaliter opponitur converfioni 1ma;

n hd

ide veró:non nifi med

MÉ

iate & quidem pro pra-

P [:

fenti providentia, " -

Y

^

d

103. /nfi. Per i

Ilüd bomo conftituitur pec-

.

jà

n

D

Pfjvmä

cator & habitualiter i

uftus, per cujus.pro-

.

mpec'üüji'

priui oppofirum cori

di

tuitur fan&tus & juftus;

"

PUL

íed per gratiam homo formaliter .conftituitur

j Vi

juftus; üt patet ex Trid. feff. 6. C. 7. ubi gratia

jj $9

dicitür-unica caufa formalis juffificatiomy uoftra :

& hujus proprium oppofitum eft privatio gra-

[ /WW

(æUH

tis. "Ergo. Cowf. I. Peccatum habituale eft id,

ye l; hii

quod per juftificationem impii formaliter prim

"

& per f& excluditur; fed per hanc formaliter

gratig.

-

&aui

primó & per fe excluditur privatio

em i

go. aj. Patet ex Trid. . c. & D

o.ThO *In. 2b ;

jj

dicitur -

j; n

Q 1. a. r à quibus juftificatio impii

qw

;tiam

Ds Prec A"'rls.k

i52

etia

M

iam effe remiffio. peccatorum. - M7.: Conffat

C.prt

fi

inyoliit

imiliter ; quia fecundüm Theológosinfufio gra-

tic eft zermigus ad quem juftificationis; per hanc

d

autem excluditur ejus privatio.. .. Cosf. /7. Pec-

fitoodti

catum non poteft remitti ine pratiae infufione;

fipra

uia Deus non poteft remittere (ine effedtu pro-

Ti d

:

lu ong

u&to, quo homo muratur realiter.. UndeS. Th.

Q. cit. a. 2; ad. 1. dicit.: Jice? bomo

*

3 ntequam pec-

f rai

£et ,. poruerit effe frme-gvatia &^ fs

u- culpa y dame

áni

faio.

ïfäþecceiu

babeat.

7 40 2017

rgo.

4

H

V d fncbesnqo

re; dc

B D..M. Per

illud homo conftiruitur pec-

pidfo

cator & injuftus negativà vel

pofitivé.C. per il-

p

lud conftituitur injuftus pofit

ive , fubd. per cu-

fama,

jus oppofirum contradi&toriu

m conftituitur, ju-

9A

jtus N. per cujus oppofitum contrarium C. In-

ft

juftus n

lv& accipitur preecise pro non jufto

! cepi/fl:;nri

feu non

D

a

i

»' —(

ente

gratiam fanctificantem , qualis

etiam fuiffet

in ftatu

| GQpfy

p

peccáffer: pofirive i

purae naturee is , qui nom

ít

nju

fümirur pro pecca-

tore vel actuali vel h

abit

*

».cujus denomina-,

|'iid

tjo

haberur à.

'eccato ; el phyfic? praefente, vel.

| Bs

Yboraliter per

€

verante. Cum veró pofterior hec.

[ äqua;

acceptio bieJo:

»

j propria fir, fequirur denomina-,

Ít

T

tiones juRi x

r

i.

1, Sancti& peccatoris-equà;

N

effs. contrarias

». Ron auteim contradiétorie op-;

&

inj

peofitas ;.

À

æ;.»..-»?-

d

JS

nomina

O

nes albi & nigris.

Citer ]

calidi &

À

di.

Hs Rgoram..

nu

À

nem fo

i

SH

lum per privatio-.

peat

dd.

oppofitae

012

"

1

Íet

per pofitivum confti-.

uf ]

tüirur. .

4

tw

C

j.

"

D.

T

4.

-;

Péccarum habitualeeft.

homp,a

idjquod formal

iter primQ & per [e excluditur per

Wtte «

ccati

)ufbfï

Ca';iïo',zïä;i; iü,*'Broi-iltf

hæc eft remlüïoge

] |

pro-

Dzr PsccámIS;

153

Min;Cyt

C..prout::bæc-.,eü infufio ogratiee N. «'Utrur!iääüe

gsuiis

involvir juílifcatio ,. ür "Trid. l. c. afferit : JVoz

l0nis; r

eft. fola peccatovum vemiffro : fed e$ [an&ificatio es

-

1 i

d

Gu L

venovatio iuteviovis bomimis pev voluntariam fü

Tutta nf

fieptiouem grvatie 69 donorum.:. Conjun&tio ta-

ne hr

men utriusque non ita eft effentialis , t abfo-

er, Uniy]

lut& unum fine altero haberi nequeat. — " Cetté ,

m

fi remiffio peccati in ftatu. naturze purde conce-

ditur ,. fine pratize infufione fieri debet : & in-

1 ii

fulio gratiz fine remiffione peccati evenire po-

W?W*'*

teít; fic enim S. 'Th. l. c. ait: fuffitia n bomine

confürait

poteft fievi duplicitev.- . Uuo quidem modo per - mo-

gt C

zum fauplicis geuevatiomis , qui eft ex privatione ad

Jovinam, . Et boc inodo poteft ujWificatio competere

"äx.MW 1

s eooftutur

etiatn ei.,. qui zon effet in peccato , dum bujusimod?

n

guflitiam & Deo acciperet ,. ficut. -ddam dicitur ac-

cepifJe ovginalem. ufltiam. —— 24lio.modo poreff fieri

jsepmnonþl?

fantsty qlfa

gufttia im bomine [ecundüm vationem motüs , qui eft

m 5, 92

de coutvario 4n coutravium: . eg. focundim boc juff-

n o

ficatio impovtat transmutationem quandam de [latu.

p d

anjuflitie ad flatum juffitie .. .. . quia morur deuo-

ainatur mnagis à termino ad quem , quàm à tevimi-

j part"

5o à quo; ideo, bujusimodi transmutatio y quá talis

pnr du

zyansmutatur. d flatü inyuflitie per venziffonem pec-

eati, [ovtitur iomen d termino ad quem, &9^ voca-

mecat r

at

zur juflificatio impii.... Unde .ab aliquibus fimpli-

citer JV. M., & intelligitur, cur etiam t

emiítio:

d

ccati. dicatur;fieri' per. juftificationem.

"d

par p i

fityumde

[^

uf. L. V. d. 89 prob. Sufücit enim ; quód:

bomo inuretur.moraliter ;..ficut & homo poteft

m

amare alterum aut.ei offénfam remittere. fine

&

du

efisttu produtto aut dono*

phyficé collätmaHïïïG

mdäo «

Eu

&*

j

LJ

L

(m

154

Der Prsccamris.

S. Th. q. 28. de Verit. a. 1. /4liam mutationem,

E

inquit /rguificat Juflficatio , [cilicet

]

T

0

:

generationem

c

guftitie: g aliam peccatorum vemiff

,ji'ikfet Cor-

picenra

vuprionem culpe ; fic autem juflificatio 9 veniffto

f cos

peccatorum . non. erunt idem ; uifi per concomitan-

lurepo

?iam; quae (cilicet eft in praefenti previdentiai

ga[; &t

e qua'etiam eft intelligendus textus poftremus,

tinQud

u

bi fimul de remiífione perfe&la , hoc eft, cum

VO 200

reflitutione in ftatum amicitize

lm

& adoptionis fi-

liorum Dei con

junéta loquitur, quam fpecialem

& pant

benevolentiam.

vocat.

yg

Gedat co

Ym

104. Objic. IIf cum. Stot.

i'/lz's. .Tranäeunt&;

peccato a&tuali nihil remanet in homine prater

«t me

deputationem ád peenam;: ficenim S. Aug. L. 6,

t mj

(b 4

contr. Julian. C. 19. probat reatum non effe in

corpore, necin anim

«

o, utfübjungat: u

e

pne r

enanet i

um f

fuut quo

dammodo in z

1 in occuliis legibus Dei , que confc

ï

uentibus angelorum , ut nulla.

Qu

fft imiquitas i

mpuiita ,. "ifi

Ui

quam fauguis media-

lic d

fori$ expiaverit ?

^ Conf. .. Peccator transacto.

l

peccato ita fe habet

to.

» ficut juftus peraéto meri-

t

Sed , fi Deusa

d'actus meritorios non au-

Itidj,

geret habitus infüfos

fing.

nifi deputatio Divina

; Dihil maneret in jufto,

i

ad majus praemium ; er-

- . Conf. IJ. Poft actum offenfie nihil eft in

j

lio

mine ; regem offendente ,

Ws

ni(ïx reatus pqe

n&; ergo & poft peccatum. -

Ye. S1 Zfntecedens fecu

ndàm verba fümatur,.

10

offendit in damnatione

m propofitionis num. 97,

dlturm

relatae:. fi fenfüm habe

im

peccati habitualis rati

at; primariam & unicam

onem effe reatum pone;

; um 'ex d. num.

39

extextüu

| Wi

E

i

Y

?

3

á

: ;nec probatur

$. Aug.

Dzr PzccarIs.

155

:

ns

m st

S. Aug. allato.

Agit enim hic S, Do&or co

lctt peemis

tra Julianum dando difparitatem inter concu-.

pifcenriam à peccato relictam & reatum pecca«

vifios bt

frati t vj

ti cujuscunque commiffi. Illam in qualitate ma-

m ne«

f ts

la reponit ; hunc fübftantiam & qualitate

gat, atque hinc nec in corpore nec in animo

nti prert:

xtus polre

tanquam aliquid phyficum effe contendit. Inde

i hocdo a

veró non excludit permanentiam.peccati mora-

lem.in homine neque reatum per ordinationem

&cdoptos

y um

ad poenam ita explicat, ut objeclivé;non prae-

cedat condignitas peccati ad odium. 744 Corf. £.

A. i. Ut enim paritas fir, fapponi debet ami-

f Ts

; honie pe

citia merito effe promiffa ; tum veró jus etiam:

E

m

;

1ajorem amicitiam cum Deo maneret in juz

vin s u

fto. : 24d Conf. I1. IN. A: Er hic preeter reatum:

a n &t

bjnat: M

poene manet moraliter reatus culpee feu debi-.

-',

Y

tum füftinendi regis inimicitiam. - :

A^

1

)0; qW MW

uce.ex identitate. reatüs cu.

!

P

ae

& por

lWïW

hic aíiás offerri folent, vide explicata num. 849

nf

& feq. Unde nec obítat S. Th. L.3. cont. Gent«

cator (s

C. 157. (cribens : . .Dicitur , quód Deus peccato-

ij Pcm&ü n

lt eos privave ultimo finey.

vé$ odit , n quantum vu

ritori ot

quem iis ,. quos diligit , - preparat ,. tüm quia bie

s n p

de effe&tu duntaxat odiiloquitur; tum quia; dum

j

gemum

jz a d!

Deus pecctores odit , peccatores, hoc eft; in-

zl

imicos füos & odio di

gnos praefüpponit ; quoäï

g t

uniat.

J

105. Objic.

$ Qontva 2dum, Peccatum divi-

vbl

diturin actuale & habituale, ergo non poffunt effe

ïrliom's f

5

idem. : Corf./Z. Peccatum

.

habituale. poteft. de4

ff

"

ftrui ;. fed actuale preteri

tum deftrui nequit a

Os

ream ^

eum in preteritum non detur &dio; erg

e

'MW j

Mj

Dzs Pzccaris.

äonf IH

Péccatum habituale eft effe&us peccati

Pecca:m

elimti

actualis; véfa enim eft heec caufalis : quia ho-

Bqie

mo peccavit;' ideo manet peccator habítualiter ;

fur hon

atqui effe&tus diftinguirur à caufa; erpo. Comf.

&upe

4If. :A'peccato , quod praterit; homo non

10f

poteft intrinfec& denominari

peccator & macu-

vert j

latus ; quod tamen r

us

Scripture facree cit.

equiri Xidetur e'ï*f??*fi.b

7

»y

fnen i

&

E. D. /4. Peccatum div

iditir in"a&ïlälä; &

& en

habituale divifione peneris

r

membra ftricte ac

:

in-fpecies, & per

OR

fio

phyficé dividentia N. divi-

i r

ne fübje&ti.in füa accidentia, & per diver(os

malter ]

tantüm Statüs C.. Vid.-n.1:&3: Actuale'& ha-

bituale fecunidüm ft

atum'duntaxat differunr &

&pil ;

fe

cundàm obliquum , mirtimé (ecundüm rectum.

p

& entitatem. « 244 Conf. 1. D. M. Poteft deftrui

T

phyficé & per influxum phyficum N. mordli-

!

nj

ter; & quoad fuos effectus ac tollendo- jüs'au

Cék

libl

debitum:C;'füb hac autem confideratione darur-

of ro

etiam actio in prceteritum; 444 Cozf. /7. D. M.

k

Peccatum habituale cfteffe&tus phyficusaut phy-

fict produétusà peccatoa&uali N. moralis & for-

Uttur

maliter productus fu. (ecunidümid ,;quod dicit

hn

in recto N. quod dicirin obliquo C. Peccatumha-

Y

t

bituale in/recto feu pro-materiali dicit peccatum

Ts

phyficépreteritum, &ficnoncaufaturab actuali

V tato

lehn&

peccato: in obliquo feu pro formali fignificato di-

li5 dc

cit moralem perfeverantiam; & ficaliquó modo

NVOCQI

cau(àtur ab a£tuali, quatenuisnempe hóc prasfüp-

frà

pon

itur pro'priori ad habitudle. Sed de hoc in-

ere

LA2 Conf. LIT. D

. 2. INen poteft inttinfe--

Ro

$ inh&rendo denominari

| hgm):

pecca-

|

"UL

D E.PrEcéATI$,

peccator & maculatus:C. moraliter, in prudenti

R

fiis: qui

seftimatione , & in ordine ad varios effectus. IN.

ZEqué enim per habituale peccatum: conftitui-

or ha

tur homo odibilis Deo

à; m (

d

, reus Pæg? Quc., -a 5

i, homy

actu peccaret:

ccator a

106. Objc. 1. .

Peccatm habimä; -perfä.

verat in ratione voluntarii & liberi ; quia per-

tür exltexim

fcverat in ratione peccati :^ atqui . voluntarium

r nl

& liberum perfeverat;per-hoc , quod mon fit

retractatum; ergo. . Cogf. /. Quamdiu legisla-

fpcis, t

ia d

tor non revocat legem ;- tamdiu lex perrmanet

in ratione lepis.

; Ítem intentio habitualis for-

p

maliter habetur per hoc ; 'quód antea extiterit;

Ab

& póft non fuerit retractata.-

Er .o;ideni de

var df

idümtr

peccato habituali dicendum. .. Cozf. //.. Absque

retractatione . nunquam remittitur . peccatum

[ Bu

nec juftitia confertur ; üt conítat ex "Trid. feff. 6.

gm N

C.6. & 7. fef. 14. C. 1. &c.. ^ Ergo peccatum

tolesi j

habituale manet retractatio

(derstion

"

nelnvon pofitä j eäqug

j

pofità tollitur.

ia LL2

E. D. M.

Peccatlimfl(ïa;bituale fi

e&ificativ?:

y

(cust*

"

fümptum , feu quatenus precis& eft actus vo-

J.m

rj

luntatis liber& agentis perfeverat in voluntario

jl

[

& libero C. reduplicativé fumptum, fcu quate-

C as

mus eft reatus culpee fu£d. períeverat moraliter

j p

in ratione voluntarii & liberi C. habitualiter IN.

]

fbb

Diítinétio faciliüis intelligi poteft ex paritate vo-

ügnïacarodft

ti; hoc quatenus actus voluntarius eft, poteft

;;i

jcaiquoP

'revocati per retractationem ,.& fic habitualiter

ho

definere; vel non revocari , & fic habitualiter

períeverare: quatenus autem 'eft vinculum ob-

yi

rl

et ; nifi

ligans, five revoceturaüyq-non-, perman

irrita-

p

158

Dz PzcécArT:s.

àrritatione , difpenfatione: aut aliá ratione folva.

linc m

dquid

tur;:& fic moraliter dicitur perfeverare: five-

TO cuiquam absque revocátione prioris volun-

hipe

&J.

*tatis fiat;difpeníatio:aut irritatio voti, vorum

manet quidem in ratione voluntarii; .definit au-

primat

fecandi

tem in ratione vinculi-obligantis. : 44 Cozf, .

Difp.quoad xmum. Supponitur, quód perfeve-

Vaio g

xantia legis, quatenus obligantis ;. dependeat à

füs ij

qux

fola voluntate. legislatoris: peccatum habituale

li

autem à fola voluntate peccatoris non depen-

|:

?

Is D

TARÀT

det, nifi fort&, quatenus preftare condien

fatisfa&tionem poteft, de quo inf. . Quoad odum.

titüm r

( fston

Supponitur etiam, quód habitualis intentio nul-

d odiy

lum inducat debitum, in quo perfeveret: pecca-

rum illud inducit, ac permanet in eo ad mo-

« i

Q w

xem voti, matrimonii ; aliorámque . contra-

&uum. .. 24 Conf. II D. 44.. Absque retracta-

titem «

ztdici

tione nunquam remittitur peccatum abfoluté &

de potentia Dei abfoluta loquendo N. in flatu

Tnentum

praíenti ac divine providentie ordine /u/d,

Hfe pen

ita tamen ut retractatio habeat fe ad remiíffionem

Gtm (

tanquam caufà moralis vel conditio C, ita ut ha-

C'bimm P

beat fe inftar caufze formalis & effentialiter N.

Dondons

n

107. Objc. /II. Reatus culpi non minüsef

proprieras peccati quàm reatus poenae aut pri-

li w

vatio grati ; ergo fi in hisnon ftet permanen-

fo «t

lid g.

tia peccati, necin illo erit.

Conf. 1. Debitum

ad odium divinum eft condignitas ad illud: fed

tolj po

lm

Deus hanc tollere nequit , cum 'ea-condignitas

effentialiter fequatur a&tum ; ergo. . Cozf. If

Meper

| li

icer Deus remittat jus ad odium , manet ta-

i

men adhuc verum quód homo peccaverit ;

-

&

Lr

hinc

!

Dz Pscc:.n.ls.'

159

l meronefit

hinc manet macula ;. ficut in eo, qui carnificem

víeverire: (

aliquando egit, aut infamià notatus fuit; macu-

f Drirs niz

afemper perfeverat. . Ergo.

,

tio v0t, v

& D. A. Reatus culpeeft propr

ietas p&ccaii

"

Yani; deltt

L

primaria & prima, ex quafluunt relique 7Yapf.

tis, : A r.

fecundaria & pofterior, üt reatus culpz & pri-

; qui s

vatio gratiae IN. dixi:. ZYanfeaz; quia licét rea-

:

tus cüu

& poffir dici proprietas peccati actualis,

rs, du

quod

s

eatum D3xi

cundüm effentiam definitur-transereffio

tors 100

legis; ramen effentialis peccati habitualis diciru

eltre at

re&e à Theologis, cum fit reliquarum proprie-

tarum radix , üt Philofophi ex eadem. ratione

de rationali loquuntur. . 42 Corf. Z. Debitum

mudlisirertot

vtv p

ad odium Divinum efít radicalis condignitas

ad illud N. eft a&tualis condignitas C. 4M: D.

"TTE

prümqe w

etiam z7. Deus non poreft tollere condigni-

tatem actualem N. radicalem C. — Condignitas

, At

radicalis ad odium nihil aliud eft, quàm funda-

carm dl

mentum aut cauífa, cuür Deus odio poffit ha-

mb Val

bere peccatorem, &confiflirin eo; quód pec-

g od

catum fit commiffum. .. A&tualis condignitas eft

falretit

debitum actuale ad füftinendum odium, corre-

«diio C t

Ípondens juri divino ad odio habendum pecca-

d

torem actualiter exorto & penes Deurn exiften-

ag non m

j

ne t

ti.. rma tolli nequit; quia in peccato commif-

fo eft fündamentum juris & radix debiti: il.

" rmqm

lud autem faétum. nequit fieri infectum.

2dà

od

jl

l

j

tolli poteft ; quia peccator fatisfactione actuale

"r

debitum extinguere ,. & Deus actuale jus remit-

] 4 CUnd

i

tere per condonationem valer, üt patet in de-

bito & jure ex furtiva acceptione rei alienee ex-

jpm;

na

m pec«

orto. «dd Cerf. 11 . N./ d. Macul:fï eni

Pccmem

iij

: c:atiLaï

"

"s

160

Dz Prccaris.

& nf

cati, üt f.d.; non confiftit in privatione nito-

ris, aut in hoc , quód quis peccaverit; fed in

l: fe

TOKIme

PeCC

ato preeterito perfeverante moraliter in rea-

tu

*

]pe ; hoc porró fublato maculam etiam

wre m

obferva,

abfferpi neceffe eft. — 4d parir. . Ffas maculas

effe improprie tales.

Eerum prima enim ha-

findipr

betur ex fola hominum eeítimatione; quà vilis

vel indignus quis exiftimatur ad honore$ vel

ga;gägan

officia alia reipublicee ; unde potiüs eft quaedam

p

ineptitudo aut inconvenientià fecundümi rei-

1

10j |

publicie ordinem, ut talis admoveatur ad digni-

tates. 2da qüidem non pendet ab éeftimatio-

bitudiser

paionem

ne hominum, fedà poteftatelepis aut principis

deli&um punientis; proprié tamen macula hon

Dererum

DOn temi

eft, nec moralis Theologica; fed politíca, & pef

Titeró

äncäpacitatemf quandam etiam explicari poteft. "

peri

odnam,

ff fwz'a"ainentuin:?flfpe&w'-;

mifioni

NQim"REs.l Qu

vantie 1oralis 2

Dener p

. 168. Neta. Inquiritur hie in ration&m,

| Qpnam f

" patel

propter quam dicatur peccatum perfeverare

moraáliter , feu in terminum ; in quo perfeve-

Qttur mo

rantia moralis , ad modum alterius denomina-

MT

tionis vel formse relativae , fundetur , ac reful-

I r

tet. Omiffis aliis terminis, quos à conftitutivo

W d

peccati habitualis preecedente articulo rejecimus;

Ro

alfienantur duo, alter pofitivus, alter negativüs.

(raäum)

Pofitivus ex parte Dei eft jüs averfandi, ex pat-

Ril q

te hominis obligatio fatisfaciendi : negativus ex-

j Wünd;

parte Dei eft negatio condonationis ; eX parte

hominis negatio fatisfactionis.

Queritur jüm; — W

quinam ex

h

is fit terminus proximus formalif

Dz Pzceamis.

161

Oriviftne t

& dire&tus, ex quo refültet permanentia mora-

coivint; j

lis: five per quodnam, praedicatum. explicetur

mordlterir

proximé & formaliter, quód peccatum perfe-

macun &

veret moraliter. Pro quo meliüs inrelligendo -

A o

obíerva, quód peccatum actuale caufer jus aver-

prim ein:

fandi primum & obligationem farisfaciendi pri-

atione, qit

mam : peccatum autem -perfeverans,caufat. jus

ad ho

& obligationem perfeverantem ; (ed fimul füp-

oiàs df qut

ponit jus & obligat

ionem primiam non effe, re-

à fecidin:

miflam.

?

109.

st

.L Perfeverantia moralis peccarihaa

Pt ab alito

bitualis explicatur proxime & formaliter per ne-

gationem fatisfactionis vel condonationis. Prof. -

igs at r

tnten t*

Peccatum habituale perfeverans eft peccatum

non remiffum. Sed peccatum non remiffum for-

k t

maliter & proximé explicatur partim per actum,

E

1 expmn PUF

peccati preeterit

] *

E

m, partim per negationem re-

at ]

miffionis, qüze

t vel per gratuitam condonatio-

j

nem ex parte Dei, vel per fatisfattionemfive con-

t

dienam fivecongruam preftitam & acceptatam

pj n ?

n p

jnt

ex parte hominis. Ergo. Corf. Offenfa Principis

dicitur moraliter perfeverare ex eo , qüód o£- ^

iqop

HIUS denoa'ä

fenfà phyficé preeterierit ,. & vel ab offendente

non fuerit expunéta per compenfationem debi-

mdemï ) g

q52007

tam ; vel à Principe non condonara : Similiter

debitum manet ideó , quia. aliquando fuit con-

alb

« ülfer

ega[]h

tractum , & interea nec folutione congruá nec

liberali creditoris remiflione extinétum : Iter

Verrändl; d

votum durat & obligat ex hoc capire, quódan-

dl negam "

té fir nu

$

ncüpatum , poltea. veró non abolitum

yrionss *

vel ex

letione vel irzitatione vel commutatione

Qu

o

j

aut di peagxzignc.-- Ergo à pari.

EA ,

MOA

ii

62

D Prccaris.

donando,

1t0. Nec dicas 1. Sic peccatuäfi'iäbitdäe

ecadi, f

:effetpurum nihil. Trem. Negationes iftee, qua

llad infa

'non fünr male, complerent peccatuim habitua-

jre fio;

"fe, quod eft malum. s 44 1. D. Fffet nihil

tanm i

"phyficum C. morale N. habet enim eundem ef-

tien of

"fectum , ^ac fi phyficé adhuc peccatum exifte-

üidur a

*ret. /4d odum D. Complerent peccatum fe-

tem ia

"eundüm rationem malitiee N. fecundüm ratió-

Ti lssl

"nem perfeverantie C. Quin & bonüm poreft

promerend

conferre ad denominationem mali, ür patet in

domo voli

ccati.

4

;

"lege refpe&tu pe

fi-

f dic db

Nec dicas a. Fruftra requiritur negatio

f qui

tisfactionis; cum hom

o non poffit pra'ftare pro

ftifci,

peccato condignam. E. /V. [ Nam impti-

peccttum

mis abftrahimus à fatisfa&tione propria vel alie-

dCf

na, condipna aut congrua eX rneritis Chrifti.

d n Obht

Deinde fi peccator ponerer condignarn fatisfa-

it ol

&ionem, reverà tolleret peccarum habituale;

Qu non ;

undeillius negatio memoranda venir. Prate-

t moriy;

Tea

robabile eft, hoiinem poffe fatisfacere

con

$

o

cné pro veniali , unde rurfus negatio fa-

A oc

Y rsdi

tisfactionis füb disjunctione addenda fuit ad fun-

um (

damenturm adeequatum peccati habitualis in ge-

Tenty hd

nere fümpti explicandum.

Qu uj

Nec dicas 3. Sequerentür mula abfü

É

rda, f

condónationis fundaret perfeverantiam

Ihds -

negatio

.

|/

d

peccati: nempe 1

. quód Deus effet caufà pec-

ä

ati habitualis. 2.

Quód Deusodio habeat ftiam

Andong

&LTem

negationem condonationis; cum averfetur

j Wl Decc

etiam peccatu

m babiruale, ür perfeverans. 3.

Quód condonario peccati

haberer fe ipfam pro

meimm

on corir-

LT

pbje&o. R. AN. féq. adf. & N.-Deus n

donan-

]

Dz Pzccarrs.

, 163

eatum hd

donando; .non intendit.directe perfeverantiam

ts if

peccati, nec proprié confervat , nec pofitivé in

eccutum hz

l

.illud influit; unde poffet dici caufà : fed utirur

1.D. tfet

jure füo ; quo cedere non tenetur , adeóque

enim eut

:

s

tantüm indirecté vult perfeverantiam ; unde ta-

m a

men caufà ejus dici nequit: ficut nec fpoliatus

ent PCCC&IHU]

,dicirur caufa furti permanentis ,. eó quód furi

fecundünt

rem ablatam non donet; prefcrrim cum Deus

& bonim]

non neget condonationem abfolute, fed ad eam

:»promerendam disponat & excitet ï'uä'grþtiä,. uá

ii p

.homo voluntarié non utitur. . Homo veró cau-

ul

fà dici debet, tum quia pofuit a&tuale peccatum :

;

Qintar 1

tum quia contra debitum & obligationem non

rein

l

gf

fatisfecit.

"d o. IN. feq. Prob. D. .. Averfatür

ApNam

peccatum etiam ür períeverans fecundüm re-

x p

€tum C. fecundüm obliquum, feu id, quod di-

queu s

cit in obliquo N. vel fu/d.ita ut id , quod dicit

g

"

r

[

in obliquo, vel períeverantia fit conditio , fine

"

qua non amplius odiffet peccatum C. ut fit ra-

]dg Wm[. !

i

tio motiva & provocans indignationem Dei IN,

n 0([6 *ï*?;

Atque hoc etiam intelligendum eft de. negatio-

s

ne fatisfactionis, fi non urgeat tempus & pra-

dden

6afmm

ceptum fatisfactionis ; quia difplicentia Dei de

"i bgb][ül/ü j

peccato habituali non eft nova & diftincta ab ea;

quam. habet de actuali peccato; fed eadem ha-

ain

d

j

bitualis & permanens, quà ipfi hodie peccatum

( pen jie

perinde difplicet, ac fi hodie exifteret./24 3. V. feq.

Condonatio alia eft formalis, alia caufalis. Forma-

"Ti

h

qdiod

lis eít remifio juris, quod Deus habet ad averífan-

[j (

dum peccatorem;& hujus condonationis negatio

r(evmn

proximum fundamentum eft peccati habitualis;

"d p

Gaufalis cft voluntas remittendi hoc jus, — Forz

D z

jusg-

'rfjes?

*

d "

364

Dts Prccaris.

lii qi

malis itaque habetur in hoc decreto Divino: re.

mitto meum jus , quod habeo ad averfandum

offunt €

sl

peccatorem ; ubi patet ejus obje&um non effe

condonationem, fed jusaverfandi. Caufalis ha-

fererans.

betur in hoc : volo condonare peccatum habi-

1.

me tolinur

quale, vel remittere meum jus ; ubi condona-

tio formalis eft quidem objectum ; non tamen

eonfütut

inde aliquod inconveniens confequitur.,

jueddi

- E11. E II Perfeverantia moralis peccati habi-

lf ii

(.fmpiii

tualis proxime & formalirer non explicatur per

obligationem farisfactionis & jus averfandi. Zroj.

Degom :

thii, Q

Obligatio hac & jus illud perfeverans preefup-

onunt tanquam titulum peccatum habituale;

hs

& funt ejus effe&us: ficut eadem obligatio

&

- AMitd

jus primum

preefüpponunt peccatum aétuale, &

Drafippo

funt ejusdem effectus.

Ergo nori poffunt fun-

pote qu

habituale feu ejus perfe-

dare ipfüm peccatum

N

verantiam. Obligatio verà & jus primum non

lunt prig

fundant peccatum habituale nifi quatenus non

Or-

tür ex p

funt extinéta aut remiffa; ergo proximé &

Tide anren

per

maliter peccatum habituale non. explicatur

fed

Xprorim.

Obligationem fatisfaciendi & jusaverfandi,

i non om

cationem fàtisfactioriis vel condonationis.

NEC dm

per ne

o

a&uali ?

Corf. Obligatio illa & jus ram funt cum

^

Yi

uam cum

habituali peccaro ; ergo dum fünt

fültnes

r

tum habituali, debent dicere quid plus, quàm

ubi funt cum a&tuali. " Atqui illud plus eft ne-

tQtil

&ionis vel condonationis; ergo hec

gatio fatisfa

D

*

tever

proxime

&

formaliter fundat habituale & per-

F* tanqu

everantiam. " //em ]us illud tam convenir exi-

Q0ne comn

ftentiee primee peccati ; quàm fecundae: negatio

9 7

sondonationis tantüm convenit fecundce & re-

iquis;

"i m

Dz PrecaTIS. -

x

165

reto Divinris

liquis; quia inchoatio juris & con

donetio.non .

d averintr

poífunt effe in eodem inítanti; ergo negat

jdum d

potiüs eft apta ad afficiendum peccatum ürper-

ii Cau&i'näa

Íeverans.

*

e petcitun l

112. ANec dicas 1. Sublato

jure & obligatio- ^

s5 Ub cudt

ne tollitur habituale pecca

tum; erpo « in eo

pm, mut

conítituitur vel fündatur.

J &. D. A. Sublato :

Nequity,

jure & obligatione quatenus negantibus precet-.

yrdlis peccariiul*-»

fiffe farisfaétionem vel condonationem tollitur

g erpiam

C. fimpliciter & fine hac negatione fumptis IN

Peccatum

'enim habituale aliàs non differrer ab .

usaverfandiwr*;n

l

reverans p

actuali, quod. etiam aufertur fublatis preecisé -

carum hat

hoc jure & obligatione.

k

.

gem ol

- ANec dica$ 2 Obligati

o & jus (ünt priora;.

;

& 3

ue.

od

pracfüpponuntur ad negationem utram

x

j o p

pote qua debet fundari in aliquo pofit

-

ivo. Er-

MO

go. E. D..4. Obligatio prima & jus

rlur

íunt priora C. Perfeverantia , feu qu

t

i

La

T

tione

NU

jj g

tur ex peccato habituali ; & ex negá

p prorim

Inde autem patet eff? terminos tantüm remotos,

yt CXPIICZMF

& proximé ab iis denomi

i

qationem pcrfïyeran-

NY

i aïffan]

tie non oriri.-

INec dicas 3. Peccat

um habituale explicatur.

EX Ond [

Qf

g m

primarió per debitum permanens in ordine'ad .

füftinendum odium: hoc debitum autem fun-*

eno 1

É

datur in jure odio profequendi peccatorem,

u]d pAUS

Atqui lioc jusdicitur primà & formaliter potiüs

l

ud PJUS d'

perfeverare in voluntate Dei confervandi hec

JoS; *2

jus ranquam causá confervativà, quàm in nega-

habiti 2

tione condonationis ranquam defítruétivà ; er-

i CO"VCDL[ e

go. R. D. 2. part. Maj.

Hoc debitum fimpli-

d

r

i

a

r in jure odio profe-

citer fqmptum fundatu

3

que&e

llqb«»

166 ^

, DÉ Prccáris.

quen i peccatorem C. hoc debitum quatenus

permanens fujd. fundatur in jure üt perfeve-

um m

rante-N. in jure primüm exiftente & negatio-

nem. condonationis connotante C. Diftin&tio

w

conftat ex ha&tenus diétis, fecundüm quee jus

m eft rirulus & terminus remotus peccati

t Mi

ab

rimu

]

guai m

i

jitualis ; jus autem perfeverans eft ejusdem

effectus. — Ünde etiam patet refponfio ad miz.

lt pee

o per í

Julfumpiam. Voluntas enim Dei' confervantis

C venism

füum jus debet habere titulum , qui non eft pec-.

eatum precise femel pofitum ; cum aliàs non

faottetm ar

Prooran

minüs ac illud effer immutabilis: neque eft pec-

catum actuale ; quia hoc praftat ; ut habeat

elfeCabal

MT

Deus

ls ad odium , non autem ut confervet

vt db

hoc jüs :

fed eft peccatum habituale ; unde pa-

.Q-

donargr

tet pró priori ad caufam confervativam haberi

diquom

perfeverantiam moralem, eámque aliunde nem-

Tantiavel

pé à negatione illa duplici effe petendam,

185 Dir

1v

CAPUT IL'

fino tar

tàe nomir

inidir,

i De Peccato Mortali Q Veuiali.

r

lu ]

'ïIrqg'pcccatx mortalis & venialis difcrimen

f

, Y

;non levis eft controverfia, partim cum

. Haereticis, qui illud a

ut penitus aut quo-

Cl

m

adi

pfam naturam certeé tollere-

conantur: par-

Taen ne

tim cum Catholicis, qui in affignanda ejus ra-

d

Cllnquc

tione. difcrepant.

Geminee huic controverfiae.

uccedunr qua'ftiones de utriusque peccati poe-

Ielgmm !

nà;quarum altera ad fidem, altera ad fcholas per-

", E

J d

Iiag,tf,. & hic peruactanda venir.

";

UE

;

PAR'/QI:"I-

Dz Prcearis |

167

um QUatenu

ARTICULUSIE

tl pf

"Aninter movtalegg veniale peccatum fit difevimen *

fre Qd

C. Diini

Qta. J. Ex effectu , t num. 3. nota-

113. N

tum; traxit nomen utrumque peseca«s

m qe;

mots z

tum. JMortale dicitur ; quod mortem anime;

gratiá eam fen vità fapernaturali privando ; af-

n et quic

fponfo d

fert, & peccantem jufto Dei odio peenàque a

M

terná per fe dignum facit, — eriale , quod fa-

cil veniam meretur ex eo, quód non afferat

quandi:

mortem.animze , nec poenà eeternà fit dignurm. -

- Cum d

Propriam hanc ac realem venialis ufürpationem

vnegpe i

iab

effe Carholici- jam univerfi fentiunt . vocántque :

hoc veniale ex. natura [ua , ad. diftinguendum à

u o

veniali ab eveutu , quod dicitur illud , quod con- -

mies ungkr

donatur.: & .à veniali ex caufa , feu illo quod

evitvam

aliquo modo veniá dignum eít , quia ex igno« :

n dindtt

rantia vel paffione commiffum ; üt nonnunquam.

PchH

à SS. Patribus prefertim S.Ambroefio & Augu-.

ftino ufürpatum eft ; qui poftremus etiam mor-

tale nomine criminis ; 'veniale nomine: peccati.

*

[*

in Enchir. C. 6.5. expretfit.

114. JVota []. Alia.c

irca hanc. doctrinam

jj d

fuit; mens Hareticorum & quorundam olim:

fä; amm [

Catholicorum ,. unde varii exriterunt. errores.

U iU[qL":x

Nam 19 Jovinianus & Pelagius omne difcri-

poitt: DP

men negabant ;

le quidem dicebat quecun-

TM

cunque peccara poenà eeternà puniri, àt n. 33«

« o

relatum : hic veró quolibet peccato juftitiam

j p

"d

amitti. Hinc cum negare non poffer plures efie

d

ospe

juftos, homines fine omni prorfus peccato in

h

ivere poffe contendir, üàt $. Hier. in .

lac yita vi

L4

)

T

—

h

168

Dz PzrceaTi&.

Dial.cont.Pelag. & S.Aug. L. de heeref. C.88. te-

fifionem d

ferunt.. 240 Similiter docebant quidem Wiclef-

plics huyo

fus, Lutherus & Calvinus, peccataomnia ex na- -

dcrmen

turarei effe mortalia & poenam mereri eeternam: :

eicefcet.

de faéto tamen & in actu fecundo penes quos-

u1

dam; ob conditionem extrinfecam peccantis aut

rb vend

Et- Wideffus -

Dei imputantis,' effe venialia.

Ef

quidem , tefte Waldenfi "T'om. 2; de Sacram.-

pett g

C..54. , peccara reproborum omnia mottalia, '

n0n defnan

eleétorum non nifi venialia dixit.' Lutherus vo- -

mePro

luit pegcata infidelium 'effe mortalia ; & imputari -

nfint. ]

à Deo ad peenam eternam, fidelium autemn ve- -

fent, quf

nialia;& non imputari fed condonari ; preter -

v4. od

incredulitatem feu peccatum infidelitatis ; üt ex

Wf

affertion.'omnium Artic. & L. de Captiv. Babyl. . |

fitls o

ac alibi collipirur.

'Calvinus partim convenit -

À

cum Luthero , dum L. ^. Inft. C.

I

po

j

8».—-9;*'5,-': &' K

Li3.C.4. $.

28. fcribit peccara fidelium effe ve--

nionmr :

nialia-ex . Dei mifericordia , & non imputari: -

pler que

artim cum Wicleffo & Joviniano ; dum L. 3.-

(io t [j

nft. C. 2. $, rf. cum poftremo docert fidem effe -

lm que

donum electorum non aimiffibile , & inde cum

Qum [omy

la.

priore deducit; : peccata. electorum effe venia-

fU fur

3130." Hispropé accefferunt Catholici olim

D q

nonnulli; nempe Gerfon, .Almayn. & Joannes

t

Ep. Roffenfis ; qui affirmai

eccara ominia

fiisg

de f& , fi difiri&tó judicemus

e mortalia &

frahdg

mnereri' peenam: &rernam

)

.

*ex benignitate ta-

Pnj

men Dei faétum, quód quadam peccata cen-

lt loqui

fcaurur.venialià , neque expellant grariam aut

T tgfjos

poená eerernà puníantur.

Michaélis Baji, : pec-

flütit d)

catum venialéex natura füa negantis;

propo-

fl p

fitio-

—

Dt PzccaTIS.

169

ERE

fitionem datmnatarn infrà recitabimus. ^ Ex tri-

tüdem Wil

plicis hujus erroris refutatione verum & reale

t ORna er

Yerer ao

difcrimen inter peccatum mortale & veniale

:

elucefcet.

do peesq

115. Dico J. Dantur

quaedam peccata þro.'

m peimic

prie venialia ; nec omnia peccata funt mortalia.

J Wi

Eft de fide. Prob; ex Stviptura V. Quia dantur

YT

peccata, quae juftis ita inherent, ut propterea

Jmis mxrmi

non definanteffe jufti. "Talia (unt, de quibus fer-

. Düden

1 eft. Prov.24. v.16. Septies in die cadetuflus, e?

1, &i

vefivget, " "ecle 17. v.21.Non eff bomo qufhus in

dlim ayfeur

terva, qui faciat bonum , €9 ou peccet.. x. Joan. 1.

dongti; p

v.8. Si dixerimus , quia peccatum nom baberus ,

finus

fieiurs; t

ipft wos feduc.

Wnus. ^ Jac. 3. v.2. Ia multis - eoffeudi-

kOgis

$u$ omnes. -

us cert dé omnibus & de fe ipfis

:

' d

ab Apoftolis diéta referri ad mertalia nequeunt.

II

1.

lia' peccara queedam fünt , quae non pu-

fdedn i

niuntür eterná poenà. . Ejusmodi fünt ; pro-

t non n*

pter que quis Matth. 5. v. 22. dicitür reus judr-

cio aut Coucilio, cum alter dicatur veus gebenze.

;; dl

lcer f

Item queze 1.ad Cor.3: v. 12. fuperedificat: tan-

& tamen dici-

. &intd

quam /gnum fenum 9 flipulam ,

un d

tur falous fore, fed quafi per zanem. . ML — Quia

peccata quaedam comparantur rebus leviffimis ;

.Cabdid

yi n

feflucis Luc. 6. v.

41. culicibus. Matth. 23. v. 24-

4

þzjmlzs €7 fieno

Cor., cum alia ibider

u

P

conferantur

P m

j

tralibus , eameli

F

Prob. ex Zj(ä

onc. Milevit. C'fm. 7

hao

; I C

fic loquitur

em placuit , ut quicimque dixevi?

in ovatio.

jinica ideo. diceve San&los

Dinite

nïpm?ïïg

nobis debita uoffva ; ut mon pro. f ipfis boc dicant ;

2 Bäjï) d

quia non efh in eis ueceffaria iftla petirio, fed pro ls;

[

jl Pyï;

Í

j

iyo

Dz PeccaT1s.

qu. funt:in fuo. populo peccatores , g ideo ts dicere

son furt 4v

unuiuquemque fanctovuimn , dunitte mibi debita mea,

curiti;

fed s. dimitte mobis debita uo[ffra , ut boc pro alus

v diexdi

porius , quàm pro fe, peteve intelligatur , "Anatbe-

ofenfe leve

7 [it. .. Similia extant. Can. 6. & 8. Concordat

ib hoc m

Conc. "Trid. seff. 6. C. 1 1. Licet i bac mortali

amicos Vi

vita quantumvis Santlà 9- 3uflà. in levia [altem €g

non drma

quotidiana , que etiam vemulia dicuntur , peccata

nesesmod

quaudoque cadant . tton propterea defimunt ejJe juflt.

fOinis evit

ANain juflorum illa vox- efd bumilis g verax : Di-

Qfenfe con

mite uolis debita uofiva. AT. Eadem in haec ver-

fim &pris

ba.: dumtte uobis debita uo[lra ,, commentantur.

fum qua r

S. Aug. cont. 3. epift. Pelag. S. Hieron. in Dial.

7

I5 mneff

2do cont. Pelag. ubi etiam utitur fententià Pf. 3 1.

fenftmcar

Pro bac ovabit ad te omnis, San&ius itt tempore op-

| u VE ]

portuuo ,. & dlud ad Hebr. $. de Sacerdote; qui

2

D fipitn

offerre.primüm deber pro peccatis fuis; zam /f

Viter d)

jufius , inquit ; z effet . tton juberetur offerres

! fatüm d.

neque etiam pro [ , fi omtmi peccato caveret. .. Alio-

! &nicum

rum Patrum teflimonia plurima vide apud Sua-

| Ms C

rez hic & Bellar. de Amiff. Gratig L. 1. C. 5.

h

&i qu

& feqq.

j Rümiey

Prob. ex. Ratione 1. Mortale tollit vitam ani-

| W. qui

ma per hoc; quod quis malit offendere Deum;

L

quàm carere bono concupifcentiee füee ;.ficut

as

vita anime intelligitur in hq

d quis malit

| E

l

carere omni bono creato ;

eum offen-

Qul (

m eft , quia eft

dere: .Er poná aternà dig

N

, Qu

averfio à Deo. Atqui multa fünt peccata; v.g.

otiofum . verbum , animi inter ora

| diltra-

| Wpejer

lus

|

| U&

€lio , ira, aut damnificatio proximi leviffima,

Aoter &

tiam

l

B

CU? quitg'usïqon] eít is animus ; & qua.e

€

non

n

»-

Dr PrzccaTiSs -

171

Zj

non fünt averio à Deo, cum non repugnent

mj i,

charitati; üt D.'Th. t.2.q.87. a. $. & p. 3. q. 86-

mme

a.4. oftendit. Ergo.1I. Dantur inter-homines-

guur, du

offenfie leves, qua« amicitiam non diffolvunt ;

. Cond

imó hoc amicitiee ratio exigit, ut leves ac inter

t in lr

amicos vix evitabiles offenfiuncule amicitiam

1 a J

nón dirimant. Ergo & inter Deum ac homi-

umy, j

nes ejusmodi admitti sequum videtur; tum quia

d

minüs evitari forfan poffe videntur ab homine

if omts

offenfe contra Deum omnes ; fiquidem & ju--

jem n ac

ítum fepties in die cadere Scriptura tefletur:

COR

tum quia amicitia Dei eft moraliter confervabi-

Hlieron n

lis; non effet autem , fi per quamcunque of-

fenfiunculam etiam femi - voluntariam. folvere-

faigid

n

tur. lII Alienum omnino videtur ab infinita

Gacerdot; d

Dei fapientia sequé ac mi(ericordia, Deum gra-

ab us Mf

viter adeó per verbum otiofüm, rifüm immode-

alnr j

ratum &c. offendi, ut hominem , licer juftum

um P

& amicum, sterno mox odio ac poená dignum

yide pl

judicet. Certe juftitia humana morti eum non

atl 1v

addicit, qui per levem v. g. negligentiam do-

mum incendit, licet illud (uppliciumin eum de-

li n £

cernat, qui ex indu(tria id fecerit; cum tamen

fecandüm adverfàrios utrobique commiffum fit

fai

j le; 7

eccatum mortale & idem damnum illatum.

ccur ergo ju

Divina, que humane re-

( g*

eum 05

gula eft, reum

L

s judicare cenfenda fit tam

lï

eum,; qui

T

m

joe'osä menritus fuerit ; quäm eum;

[

qui pejeravit ?

PCCCEH

(it

116. Jico /[.

Pe'ccäta venialia non fünt talia

aut

eccantis

jl

CV[Mma)

ropter extrinfecam conditionem

Eft deFide.

& qu qun

?miqis, aut Dei nen imputantis.

Prob.

D)

al

5e

Dz. PrccarTis.

eonfun

Prob. Yana pays. J. cout. WAcleffum &$ Caloimum.

deltinat

Pradeítinati- poffünt. peccare mortaliter ; &

p &

probi venialiter. Nam Adam; David & Petrus.

m t

Ap. fuerünt

redeftinati ; fed. hi peccarunt

ts

mortaliter.

e Adamo quidem teítatur Ge-

nef2. v.37..— 42 quocuuque die comederis ex eoy,

Q 4

ILün

movte morievis.

Ad Rom. 5. v. 12. Per usgum

Ààm.

boiminem. peccatum n bunc anundum intravit , 69

paus

per peccatum qmors.

De Davide Pfalmus 50. ubi

inter caetera dicit Prophera : 727; foli peccavi &^. .

kl g

quírye

ynalum coram £ feci. Ea: Cor amundum crea in me

Deus , €?. Spivitum ve&uin zmova in vi[ceridus me-

$. &tot

p

i5. hem : Jeedde mibi letitiam falutavizs tuz. Nec

obítat ; quod addat: .Ez Spiritum San&um tu-

| Qoffe

| ndem

um nog.anflevas à me.

Id enim non indicat

Spiritum,grarige (anéctificantis manfiffe in. Da-

Es

B

vide peccatore; fed fignificat, quód gratize Spi-

| mioda

ritus denuo caperit eífe in poenitente, cum ei

| t &D;

peenitentiam inípiraverit.

De quo vid. S. Am-

| ptna

brof. in Lib. de Apologia David. S. Aug. in Pf.

| ml

50. &c. De Petro teftantur lacrymae Matth.

finos

26. & S. Aug. Tr. 66. in Joan. ac ipfum etiam

factum, nempe negatio Chrifti, quam nemo pru-

Dtpter

w& ïlx f

dens à mortali culpa excufàre poteít.. E. con-

trario poteft reprobus jocos& mentiri, aur otio-

&dn

Is

fa proferre verba ; qua mortalia peccata dice-

re, nulla ratio aut fundamentum adeft. — Cof.

& n

li )

Sententia. haec erronea fupponit errorem ali-

um , fcilicet reprobis nullum peccatum veré re-

", a

| tj

&

"

mitti; contra veritatem & neceffitatem Sacram.

*

Baptifmi ac.Pcenitentiae

P

facit ; ne cognofci

m

þ

Rj

pollit ; quodnam fit peccatum mortale; cum

l

cone

d

Dzg Pzccarmis.

n e Cl

eonftare:nequeat, quinam reprobus aut Iprae-

orter d

deftinatus.fit : dat licenriam prade(tinatis im-

David s

pun& adulterandi, fornicandi, pejerándi &c;

] hi pecat

cum tamen Apofl. 1.ad Cor. 6. dicat.: zo//te

ervave., ueque fornicavii , nieque idolis fervientes ,

m telunr(

od n

ueque. adulteri &c..—. Regnum. Dei. poffidebunt.

Jl Cout. Lutb. $ Calv. iisdem arguments. Nam

BRT

Adam & David etiam.fuit fidelis, & Petrus

um at

Dflmispo:

preterea renatus : Error hic fupponit alios,

fcilicet peccatum . mortale poffe effe in jufto,

ii i u

d t

confervatà ejus juftitià , contra Paulum ad Rom.

9. & totam Canonicam imam.Joannis : Item

T

peccato nullo, niíi infidelirare juftitiam amitti,

aganr u X

contra fententiam ;Matth. 25. judicis eos etiam

T N

condemnantis , qui opera mi(ericordize non fe-

sim n i

cerint , & Paulum inter opera carnis à regno

euiile 1 4

Dei exclu(ura etiam luxuriam , ebrietatem , ho-

qui gt j

micidia &c..l. c. numerantem. . Cozf.. Scriptu-

vtj

ra & Patres diftingunt peccara inrer fe non ex

quovos

perfonarum conditionibus , fed velut ex ipfa-

j $ Agil

rum actionum merito : Praeterea peccata Chri-

r M

flianorum , ceteris paribus, ceníent graviora

«iin

propier majorem ícientiam & beneficia acce-

|

gam n

pta, utex c. 6. & 10. ad Hebr. claré ciolligitug

EL

)

& afferitur à Sanctis.

PUL

Prob. 2da pavs, Quam Conc. Trid. Seff.

"

" PCCLJ[

6. Can. 25. his Verbis definit:. 52 quis i quo-

Ti

libet bono opere quftlum faltem venializev peccave di-

[ c[fOfcm H

xerit , aut , quod antolevabilius efd , inovtaliter ,. at-

caturfi

m

«tl

que ideo penas etermas mevevi ; tantímmque ob ia

m Y

nog damnari, quia Deus ea opera noi imputet ad

j

C-

n

fl

nomfe;

damugtionemn , "Anatbema fit... Quia dicere, P:

a-

es

174

Ds Pzccaris.

'ca'tumjVeüialew effe tale, quia Deus non impu-

a !

tat , licet in fe morrale fit, eft imprimis contra

vd p

juftitiam Dei & ea fcripturee loca ;

qua .

ínt; Q

'eantibus dignas minantur -poenas :

Deinde eft

4 t

contra bonitatem Dei , & fcripture textus,

(s I

quibus dicitur Deus odiffe impium & impieta-

fünt vel

em ejus : Demum eft contra juftorum inno-

Ta, at

centiam , quam fcriptura feepius preedicat. .Corf.

vera ob

'Si ex imputatione Dei aliquid eft: peccatum;

12, qua

'ergo ideo Deus offenditur , quia ipíe imputat

il fe

peccatum & offenfam, & confequenter ; quia

mut. r

Svult offendi ; ab altero autem non offendere-

ex n

tur, quia non vellet ab eo offendi; fi illi non

hD

imputaret. Atqui hoc non videtur in Deum

Tet] Cl

cadere poffe; ergo. — Accedit; quód Deus pru-

| iune für

'denter & jufl& non aliter imputare poflit pec-

1 ls j

catum, quàm reipíà imputabile eft. Ex num.

homine

pr. autem conftat reipía efle venialia peccata

Nme

plura.

iif

i17. Dico JI[. Peccata venialia funt talia

| lt ft [

ex natura fua. Sequitur ex pracedentibus; &

t D

eft contradictoria propofitioni inter damnatas

lt ln

à Pio V. & Greg. XIIl. Bajanas 2omae : Iu

j m

lum eff peccatum ex. uatura. fua. veniale, fed omne

&n ?Qü

eccatum ameretur penam eteviam.. Conf. 1. Jax-

Yeids,

ta Conc. Trid. Seff. 14. c. 5. & fenfüm univer-

Venid

fie Ecclefia? peccata quedam, nempe mortalia;

| thidm

neceffarió fünt exponenda in confeffione: que-

dam veró, fcilicer venialia ; utiliter quidem fed

| l QU Y

lg

non neceffarió aperiuntur. Atqui fi omnia ex

t pic

natura fua effent peccata morralia, queedam

k digm

&utem ex benignirate tantüm. venialia; vei

d

omnia

n

3bypasdax il

175

U ermnia forent neceffária confeffionis materiá:

npins

vel peenitentes nefCirenr, quaenam reticeri pof-

a5: Denb

"W! fenrt; quod utrumque eft abfurdum & menti

'ac fini Concilii ac Eeclefiee repugnat.

Erpo.

Optüre tb

Couf. Il. Qd peccara, quae 'ex narura non

ium & impm

'fünt venialia, cenfeantur ex benignitate Dei ta-

fl

ia, poteft dupliciter intelligi ;; mó ; quia re-

pradiaz

'vera habenr turpitüdinem' morralibus propri-

t o

:am, quam Deus tamen inillis diffimulat; &

va pl am

n hoc fenfü coincidit cum fententia heretica

D

.

Yequént d

num. pr. rejecta

2dó, quód hac peccata

non of

x fe fint apra ad talem turpirudinem ; quia pof-

adi, d

fer Deus; fi veller , obligare hominem , ut füb

Qetur in

reatu culpge mortalis vitaret ea peecata, quee

Q as

nunc funt venialia: illam tamen turpitudinem

g lt

jn his jam non inveniri, quia Deus noluit ia

e eü, EX' li

hominem obligare. Sed hic fen(us falfus eft.

! Veniihi Fü

"Nam.ex natura rei pracepta Dei non magis

minüfve obligant, quàm ipfis rebus & actioni-

j li

bus fit confentaneum ; cum hoc tribuendum

odenbo

fir Divinee (apientize , fanétirati & juftitiee. Pre-

terea non ideo negandum eflet, pecceta qua-

d

j u

dam ex natura (üa eífe venialia.

Preeceptis

'

y

"

a

»W)

i

"

j

enim pofitivis non fiunt ea; qu& mortalia fünt;

n w

|

venialia , fed potiüs econtra; quee ex fe non nifi

venialia fünt, ob leeis obligationem morralia

jam

if v m

l

evadunt ; ficut de fe indifferenria füb morta-

»

j

. i aut veniali peccato prohiberi poffünt.

118. Objic. J. Scriptura de peccar

is inddfïf-

(ii

g

!

gmüiä d

nit& pronuntiat, quód peccantem faciant mor-

]qifl

il

te dignum. Ergo. &. D. pronuntiat hoc de

f

j qufï

m

cun-

?

omnibus mortalibus C. de 'peccatis quibus

yeti 1307

ji

que

1726

Dx.Pzccar1s.

que- & generatim N. . Diftinctio clarior fiet ex

A:

celebrioribus teftibus , qui maximé afferuntur.

lheurr

)

d

euter. 27. dicitur: AMaledi£lus , qui uou

m fa.

pormau[erit. in oumnibus , qu

ee feripta [uut um libro

Jiameda

Legis bujus. &.. Agitur hic de eo, qui non ob-

*

w macla

fervat preecepta, quorum eodem cap. mentio

r legilf. l

eft fa&ta. Prohibentur autem ibi idololatria,

petcisgn

homicidia & fimilia, quae ex natura fua fünt

miitfad

mortalia; & maledictionem utique inducunt.

devenalbu

Eadem refponfio repetitur ad Y'. 10. cap. 3.ep,

w if

ad Galat. qui eandem fententiam repetit..

! ütenim e

I[. Ezech. 18. v.4. dicitur : Zuia , que

| rf

peccaverit , ipía iorietur. x Et hic fermo eft

qufni

de mortalibus, ibidem enumeratis.

Preterea

pa; üin

refellit Propheta hàc enuntiatione querelas Ju-

J at

deorum , qui fe puniri dicebant ob peccata;

imulr; j

non íua, fed parentum. — Unde verba illa hunc

IUSJ ttdih

fenfum habent: quifque ob proprium füum;

| lu fenfum

non alienum, delictum, pcenas ferer ; ideóque

Ánt de n

v. 20. fic lepitur : J4uima; que peccaverat , ipa

üsác u

smovietur : Pilius on portabit iniquitatem Patris

ts vide

€9 Parer mon portabit iniquitatem filiz. 6gc.

189 Cehr

Ill Ad Rom. 6. v. 23. dicitur : Srpendi-

| o

um peccati wuevs. .X« Manifeftum eft, heec re-

at o

ferri ad v. 19. übi de peccaris ex genere fuo

| t

mortalibus fermo fuit : f/cu£ exbibuiflis, mem-

j Rütay

bva veffra. fervoire. immunditie $. amquitati &gc.

pretye.

"Adde toto hoc cap. agi de peccatis , quee pu-

V n0n d

gnant cum eratia; tanquam anim:e vità, adeó-

Wilds épr:

que mortalibus ; cum per venialia, ipfis Lu-

thero & Ca]

'üendo,

"90 ]IZA

J

j ',datur;.w

vino teftibus , vita animg: non eXe

-

]

(a

? Wl

F.

-

TR

Dz Pzccaris.

177

anor u«

ÀF. Jacob.a. v. ro. dicitur: Quicunque zotam

STUDLU

Iegem fervavevit , offeudat autem àt uno , Ja&tus eff

Ír, m

omnium.veus. &. Sequitur v. 1. Qu euimndixit:

at h

AVon mecbaberis , dixit $9 ,. INou occides. . Quodft

quand

nou mecbabevis, occides autem , fa&lus es transge[-

| G. Ij

for legis. . Ex quo conítat Aþo&olum,logui de

d

peecat

1S

ravibus.

Ubi veró C. 3. v.2.ait : 77

pura f f

multis offendimus. omues ; fatis declarat fe agere

i

Qu n

de venialibus, cum mox fübjungat :. $z quz$ 77

1088

verlo mon offendit : bic pevfe&us efd vir. .. Often-

V fejt

dit enim fe verba facere de ea offenfione, ,quae

: ii

parfe&lioni opponitur: non autem qu& caritati,

li f

qua finis legis eft, hujüsque integritati repu-

.

. Dretet

gnat; ütin primo dicitur.

F. Matth. j. v. 19. dicitur:

Qui jölväv'it um

: quis

p p

de mandatis iflis minimis ; minimus , hoc eft ; nul-

vetai

lus, vocabitur in veguo Celorum. . &.. Contextus

gorim

hunc fenfum reddit: qui folverit mandata, quae

funt de internis odiiss , concupifcentis moti-

ert; W;

ii

bus&c., quee randara videri poffenr, & Pha-

rifeis videbantur minima , ille nullus erit iu

um Ea

i. Ut ,

regno Cxlorum ; eoquód & haec mandata fer-

vare oporteat , contrà ac Pharifzei hactenus fe-

quip j

/

1

TM

cerant & docuerant. Alii, cum addantur priori

commati heec verba: €4' docuerit fic bomines , in-

a

terprerantur in hunc fenfüm : qui pravá inter-

dul *

retatione corruperit verbum Dei, & docuerit,

d

s^

ibi non effe peccatum ; 'ubi tamen fübeft ; ille

i 9

nullus érit in regno Czlorum, quia fcilicet, id 9*

? WVU; La

í

nü) »

faciendo, mortaliter peccar.

jt;

1

119. Zif]. 7.. Cum dile&tione

Dei ex tofo Cor-

i a

omne

de, qua Matth. 22. pracipitur ; pugnat .

J

d

d

178

Ds Prccaris.

l

i

e

ccatum;

5

eccans enim diligit aliquid preeter

: um n

b

D

eum, imó oppofitum Deo. Ergo omne pec- | jj

catum eft mortale; quia 1. Joan. 11. v. 14. qui

Al r

zon diligit , mauet in morte.. Cof. 1. Minimum

Ctr: Vi

opus bonum meretur viram eeternam ; üt patet

dt a

ex illo Matth. 10. Quicuzque dedevit uri ex mini-

Ti metg

mnis iflis calicem aque frigide , non perdet smerce-

turim n

dem [umn ; ergo & minima peccata merentur

TO cnceda

ponam eternam, ^ Conf. 1j. Joan. 13. Chriftus

tinite n

Petro ait: 52 zon lavero te , non. babebis partem

f

secuim.S. Aug. autem in hunc locum, &$. Ber-

tts & m

nard. per lotionem pedum intelligunt purgatio-

p m

mem à venialibus, propter verba prefertim fe-

J

quentia : qui lotus eff, 102 indiget , mifi ut. pedes

tD n

lavet. .Ergo etiam venialia à regno Dei exclu-

a

dunt; & fíic mortalia effe cognoícuntur.

Bu d

x. D. 4. Pugnat cum dile&tione actuali C.

tem OPETi

habituali N. — Habitualis dilectio hic intelligi-

Cüm chani

tur, quà quis erga Deum ita animo eft com-

Ál Ür

paratus, ut malit omniaalia; quàm Deum, amit-

tere: actualis fumitur pro actu amoris Dei à pia

j Detp

35, done

voluntate elicito.Precipitur quidem in textu lau-

m

dato amor habitualis , non autem actualis, fal-

D

tem pro omni tempore ; utpore qui in mortali

hac vita impoffibilis eft. ' Cum habituali autem

N

amore ftare poffe peccatum leve fatis manifeftt

colligitur ex fcripturis, quee teftantur L. 3. Reg.

QUP tl

AVatene

- 14. Da

videm, & 4. Rep.23. Jofiam rozo corde fe-

cutos elJE

? Deum: Zachariam ]tem & Elifàbeth

üortyr &

Katum

Luc. 1. Zmbuláffé in ommibus mandatis 9 quftifica-

l

tioribus Domitii ; quibus tamen absque dubio

T0 ]/9

|

Ffde Veti

convenit illud Joannis : ..5 dixerimus , quia pec-

eafum

NI n

Dz Pzccaris.

179

Qud w

0 Ommeps

catum von balemus , uos ipos feducimus. :Et,ïi.-

lud Jacobi: Z» mulris offeudimus omues.

1. VA

Zd4d Couf. L. 7: A. N. C.af. Nam 1. nondi-

]. Minm

citur: vitam zternam pollidebir; fed: zowper-

ym; gt

det mevcedem fuamn.. Exgo & malé infertur: ve-

i um

niale meretur pcenam aternam ; fed fequitur

jj

tantüm, non futurum fine poena; quod omni-

Cata D

no concedimus , quin tamen zeternam poenam

J I3Chml

admittere neceffe fit.

2. Dare minimo operi

hd gt

füpernaturali maximum praemium ingens libe-

Cm; &ö'k'

ralitas & mifericordia eft, que Deo convenire

p p

poteft: dare autem peccato minimo maximam

prelérn

poenam injuftitia & crudelitas eft , que» cadere

n

in Deum nequit. 3. Dare calicem aque frigi-

m p

dz ex charitate ob dignitatem gratiae opus ma-

um

gnum eft & meritorium vitz aeterne: huic au-

ioe d

term operi opponi non debet veniale, quod ftat

TT

cum charitate, fed morrale, illi repugnans.

nimo P

d Conf. 1I. w. 1.D.conf. Excluduntà regno

nDeumri?*"[*

Dei perpetuó & ex naturà fua N. folüm ad tem-

vrs D

pus, donec ftilicet fint abfterfa , & quia zibl

m

ceinquinarum infYabit im veguum celovum , üt

y du

Apoc. 21. dicitur , C. & 2. V. Cozf. Si enim

! UJ'J'H mi"

Antecedens fümatur cum S. Bafilio in fenfü lit-

1 '[]Jh a

y

terali de materiali pedum lotione , ita ut nore-

fs o

d

tur inobedientia Petri nolentis permittere, ut

vl

lavarentur fibi pedes; Ííermo eft de peccato

ttl

; L

744

mortali & malé defcenditur in confequente ad

al

d

f

peccatum veniale.

ii 1"H

f

120. Jfl. I1. Chriftus Matth. $. non quuig

dUUwU

r

tur de venialibus, fed de diverfis generibus mor-

ji;

J

pi

m

tglium'; narm yeur judicio & veus concilio ápud Ju-

2

9208

.a8o

Dzr PrccaArI:s.

decos reus. erat criminis capiralis. Cogf. Verba

| indeji

otiofa funt peccata morralia ; quia Matth. 12.

| ld jeci

dicit Chriftus : Omnae verbum otiofum , quod lo-

| denjconf

euzà fuerint bomines , veddent vationem de eo in die

j p verbo

qudicil. . Si autem reddent rationem , etiam o

tem hom

Allud damnari poffunt; nam Chriítus addit: Ex

indamna

werbis ezim tuis qufHficabevis , eg ex verbis tuis con-

Ed

demzaleris.

H

perlez o

&. "'extum rmum Hier. Chryfoft. Greg. M.

quàs um

apud Suar. hic adhibent ad oftendenda peccata

Dretera nor

venialia; &inde re&té probant; quia Chriftus — iggg

antea dixit: /2ud//lás , quia di£hum efd antiquis , non

fibiumm

occides: qui autem occidit , veus erit judicio; Ego

p dciur:

gutem dico volis &gc. Diftinguir erpo poenam à

LT

ljudicio vel concilio in

*

H

flictam à gehenna; quia

Quidranten

paona licet capiralis in

flida ab ä

jominibus é

, d

temporanea, gehenna zterna. Malé itaque HH.

|

u ]

dicunt, gehennam fuiffe peenam apud Judaos

DAT

|

ufitatam ; quia Chriftus earn aliàs non diftin-

poeríols]

guere potuiffet ab ea; quee à Concilio decerne-

n d

batur, cum hoc judicaret de caufis graviffimis;

at Pfi

neque eo füperius tribunal apud Judaos effet:

Vrf

quare dicendum per gehennam fuiffe fipnifica-

Wt fj l'

tam poenam , cui nulla ab hominibus illata com-

l

| r

parari poteft. — 44 Cozf. s. S. Hier. aliquando

D

quidem doctrinas vanas & contra fidem erro-

|

neas vocat verba otiofa: Chriítus tamen hic

i

QUàm d

juxta communem Interpretum loquitur de ver-

bo puré otiofo & jocofo, & ita leviter malo;

|

ütüm per

quod etiam non impunitum manebit ; nifi pro

| Átg e[l:

€o fit. fatisfactum.

Unde riz) non

eretur

Ulim «d

mortem ex eo , güöd de eo fit reddenda ratio

in

Dzr PrccaTIs.

i9r

Conf. Veh

in die judicii. " INam hac poterit dari , quin il-

ia Mattn

lud peccatum puniatur poft extremum judicii

j qui)

diem,conftientià (cilicer ibidem reftaturà, quód

m d oj

pro verbo etiam otiofo poenam vel fatisfactio-

m, etümi

nem homo fübierit, vel adhuc preeftanda reftet

s;

in damnandis. Nec 240 ex eo, quód Chriftus

-terhi t

addiderir:: Ex verbistuis juftificaberis &c. Nam

per hec non intelliguntur verba otiofa, fed ea,

yolL gl

quibus homo rationem reddet in judicii die.

qdend od

Pratera non dicitur , propter quamvis culpam

hominem efle condemnandum ad mortem , fed

; qu (s

gä Hlïïl.lflliïtf'-ï

fubiturum peenam. Simili ertiam ratione Matth.

j u d

$. dicitur: ZVom exies àmde , donec veddas moviff-

ep p

mum quadrantem ;; Licet enim propter unicum

i d

quadrantem debitor non ftatim mittatur in car-

pominis :

cerem, debet tamen & hunc folvere.

(

l

rar. Jofl. 1II. P 31. v. 2. dicitur - Beatus

«"'ï

vir, cui son imputavit Dominus peccatum. E-

ngu j

jis n

go ex fola Dei imputratione fumitur, quód pecca-

tum inducat vel noninducat mortem. p« /V. Conf.

ycloit

fs ais

Eodem Píàlmo v. 1. David /eatot vocat; quo-

rum remiffe funt iniquitates, & v.6. Deum allo-

ideost

&if

cutus , £u vemififi , inquit, émpieratem peccari

us

1mei. Si veró peccata juftorum non imputaren-

jer

tur , quid remiffione opus forer ? Supponitur

a

r f t

iraque potiüs in peccatis condigniras ; propter

quam alia ad poenam eternam, alia ad tempora-

Is u)

4

ff;;lïd

L()ql]lü ,

lem peenamDeus deputet,quàm ut fequatur;pec-

ff

catum per imputationem fieri mortale.. Quare

jf

p ?

jl

fenfüs eft: Beatus vir, cui peccatum plané re-

If

tniffum eft tum quoad culpam & reatum pocnae

L

jj

a

s&eterng, tum quoad peenam tempora'em

3

122.

Oljic.

eesks-

E

182

Dz.Brccaris.

1122, Oljic. II. Ss.Patres peccata, queenos. - mrae if

ve

nialia dicimus, docent quoad fe & fine re-

nm; nemo

f

pectu ad mifericordiam divinam effe gravia &

ünguam j

excludere à beatitudine.

Sic enim Aug. L. 9.

muningrai

Conf. C. ult.. 77e etiam

/

laudabili vite bominum,

dert?

JLremotá mifevicordid excutias eam.... Et Ep. 29.

n

j

Cum vex juflus. federit m tbrono , quis. gloviabitur

vit, ngi,

caftum fe babere cov 2 aut smuudum [e effe à peccato ?

titur;

Que igitur [pes efl ,

Juper : exaltet. mi]ericordia

[

judicmm Gdb X

peccat. merit. & remiff.

tegtteimj

C. 3. Quis cum aliqua fpe adipifcende alutis euter-

;

J Simii

"26 de bac vita migraret , manente dlla feutentiá,,

& n

T.

quàd quicuuque totam legemm. [ervaverit ,. offeudat

(Lam:

autem in uno., faGus efd omnium veus 5 . üfi poft

paululum fequevetur ...

.

Su

hm peecam

perexaku autem mife-

3

Q Tevera

vicordia judicium. | Exgo.

Apotolum

Bo INL d. Md textum vmumy. Signi

7

ficag hic,

25 HieL

omines etiam fanctos non carere peccatis ve-

!i

nialibus , ob qua ,. nifi mifericorditer condo-

'llwzz*r z'n: |

liwg

nentur ,. graviffimas in purgatorio poenas folu-

4777

turifin, Hanc enim, per verba recitata, ra-

tionem reddit , cur oraturus fit pro matre füa,

j df

Q diyy

quam ibidem multàm laudat. 244 24um w. fi-

| Wüttien

militer... Loquitur enim hic de judicio fingulari

LT

dicítque neminem effe purum à veniali macula,

L m

& fine Dei mifericordia fpem. non. effe - beati-

li g

tudinis ftatim ab obitu obtinendes. - 22 342um

Kmgn

& Seníüs eft, neminem cum fpe adipifcendae

Klant t

beatitudinis mori poffe, nifi Deum fciret mife-

d e

ricordem, & veniam ab eo. fperare poffet; tum

T onder

quia venialia, in quibus offendimus omnes;

nicum

Wari qm

difponunt ;—ad«mprtale ? tum quia vel u

Inor-

| "hdi

]

Dz Preccáris.

i, QUet

& A l n

mortale füfficit ad perditionem hominis eter

nam; nemo autem certó novit ; nutn nullum-

d al

unquam 1nortale commiferit ; :aut fi admifit ;.

m Aug n

numin gratiam Dei per veram poenitentiam re-

n hg,

dierit ?

;

- Bl

123. Jufl. Idem Tr. 1. in E

p. Joan. Ijia äe-

r ln

vie, inquit , que diximus 5 ol contemnere ;. [

1 eJe ! þfmiü."

contemis : quatido appendis , expave[ce . quando

hd mj

uuimerag,. Levia multa faciumt umum gvanae. :

u—

ynt. &t

z guttee implent flumen: multa grana facium ma[-

ie fug

Qm. Similiain ep. 29. & 108. T

r. I2. in Joan.

T

2. S. Bafil. in

& Con. 3. ad Pf. 118. leguntur.

a d

QQ. compendio explicaris q. 4. fcribit nul-

LT

lum peccatum effe contemnendum üt parvumy

ja n

cum revera nullum parvum fit , & fecundüm

Apoftolum peecatum omne fit ffimulus anovíáf.

lod

3.S. Hier. L. 2. Dial adv. Pelag.ait : $; ira 62 fers

e Pemus [j

moris ityuria: atque interdufu ocus j

udicio ;; coni-

vorditer

"

lióque &9 gebenme ignibus delegat.

urs quid merebiz

jo pasit

zur tuvpium: appetitio $gc: * 4. S. Chry( hom.

b rect,

x2. ad Pop. docet non efle peccatum levius ac-

o m

cipere duos obolos ; .

am. .:pe,cuniæa

quàm magn

SOMVOTS

n

quantitatem.

gjaogun

&--üd' I- j

S.Th. 1.2.9.88.à: 3. d

Ocet; men-

rem S. Auguftin. eam fuiffe, quód multà venia-

;'eniali madl'ä

T22

lia, fi negligantur , paulatim difponant homi-

p P

nem ad mortále ; non veró ;; quód forrialiter

faciant mortale.

: adipmfffdæ

imum enim fentum fcriprura

Ecdli 19. etiam indicat: alterum rationes aper-

d

te& condemnant,

A*d(Z. &-

ec auctoritas lo-

p

j n

jgs (f

quentis urger ; quia non confta

t certó, num:

hii Se-

? r

gt

ez quaftiones fint Bafilii M. , an Euftat

bafte-

j

4

R

d

i 84-

D£ PrcciTis.

baíteni, eujus errores damnati fünt.in Conc.

f Cappr

Giangrenfi; certé poftremo tribuuntur à Sozo-

ef od

meno & Nicephoro : nec urget fenfüs verbo-

i u

rum; qui eft,. nullum peccatum , . quod fper-

jl precept

nitur, efle parvum ratione periculi, & peccati

let; 00

ortalis ;ad quod difponit : atque fic etiam ve-

ticme DL5

niale.peccatum effe ftimulum mortis. :: 774 3. .

pea: d

S. Hieronymum hic non habuiffe rationem or-

reltri qu

dinis in enurneratione illa peceatorum & pee-

digid Deo

Deom o«

narum correfpondentium , fed numerum tan-

tümattendiffe ; cum Domini fenrentize repugna-

ventlter p

re non voluerit,. quam ipíe pauló anté adduxe-

| r t qiis

Yat. ,4d 4. . Sermonem hic effe de eo, qui

| quems g

plus accipere voluit, fed nonnifi duos obolos

Vegdaren

auferre potuit; unde tantüm fequitur, quód

| Non-fnt

defectus externi actüs voluntatem malam non

| l: í

excufet'à peccato.

4

ET

124. Objic. /1. Omne peccatum eft trans-

| fit itihabi

greffio legis divine: eft offenfa Perfonce infini-

B lx fe

t2e ; ergo omne peccatum eft prave.

Conf. 1.

o Doni

Quiliberetiam venialiter peccans plüsamat crea-

ntempenr

turam ; quàm Deum, & huic illam prafert ; er-

Ium,& hüt

£o graviter peccat.

Conf. 1|. Veniale pecca-

qii d

tum:minuit charitatem ; & confequenter ami-

r

citiam Dei; quia hec confift in charitate;

E

ergo.:s o

"

It r

inpeuD. 24. Omneþeccatum eft transpref-

l00 my

fio legis Divinae graviter vel leviter obligantis

€0 poti

- femper graviter obligantis.N. ltem eft gra-

Of IT .

vis'vel levis.offenfa perfons infinitee T. fem-

N-a&uæ*g

per:gravis IN. vide inf. dicenda.

-v d Conf. 1.

"Ms p

ten-

À« N vel 2. 44, Amiat creaturam plüs in

fiv

d

Dz Pncck"rlls.'

185

tnt in C

fiv& C. appretiative IN. .Qui venialitér peccar,

Intur n

eft actualiter vel habitualiter. paratus bonum.

fenfüs v

illud, quod in peccando haber , conremnere ; fi

y quoi i

id precepto graviter obligante Deus prohi-

li, & pe

beat ; ergo amat Deum fimpliciter: & appre-

efcetuns

tiarivé plüs , quàm creaturam , nec hanc illi

tis.. Al

prafert: afficitur tamen: hic & nunc magis à

? Fa

creatura,quàm à Deo, ab eàque movetur ad

torum d

aliquid Deo difplicens faciendum ; unde, quia

ROT d

Deum non omni modo & perfecté appretiat;

tT

venialiter peccat. ;4dde, quód non requira-

O anteadda.

tur, ut quis pofitvé fit ita habitualiter paratus;

[ede

quarenus ejufinodi actum antea habuerit nec

1 dos od

reiraécfaverit ; quia etiam peccatores feu; qui

uinr, g

non funt in ílatu gratie , venialiter; peccare

p

offünt : fed ad hoc, ne quis dicatur per ve-

niale creaturam praferre Deo; fatis eft, quód.

nm d

fit ita habitualiter paratus quafi zegatvé ; nem-

pe hoc feníü, quód. peccatum veniale vel ele-

rrz i

ye 0f

€&Ho boni temporalis confiftar cum : voluntate

contemnendi illud ,. fi. effer graviter prohibi-

Jügamat t

refert; t

tum; & hanc volupratem non excludat: Ireme

quód eligens objectum leviter probibirum per.

we p

quenet £

hoc:/non elipat pravirer prohibitum, & bhinc

p df

non eligat averfionem à Deo , üt facit morta-

liter peccans ; non enim vult, & confequenter

[ mnïgf?(

non mavult per füum aéctum.feperarionem à

Deo potiti$. quàm: ab illo a&u sbftinere.. /4d

o

Conuf. LI. D. . 4. Minuit charitatem. habitualem

u d*

i

N. actualem C.'Amicitia Dei ftat in gratia, quae

jz T.

1728

Deo nos gratos & dileétos facit : & in charita-

lirer faper orhnia diligi-

pfüs j

[CQ

t£;: c?uä Deum habitua

Inus ;

"

M ;

M

186

Dr PrccarI1s.

|

mus,üt d.n. rrg. Veniale non aufert hujus

eonveti, .

T tenatar

rati & habitualis chariratis gradum ullum,

|

|

1

e

5

d folüm minuit, vel potiàs impedit fervo-

ij hom

| p fequ

rem charitatis actualis , quatenus qui peecat,

hoc actu non fe vult omnimodé conformare

| àm dl j

4

beneplaeito Divino.

| qim mora

125. Znfl. 1. Ex gravitate poenze , quà. de-

| pudid

| Dunz jüd

li&um punitur, colligirur hujus gravitas. Sed

poena, quà veniale peccatum punitur eft gra-

t imtra

viffima, & major quàm omnes hujus vite pos-

Tsf x

nz, ergo.

Corf. 1. Peccatum veniale mere-

Quitdem,

T aem v

tur poenam eeternam ; nam 1770 eft majus ma-

lum , quàm eterna pena, cum hanc potiüs,

ET

B

quàm illud eligere oporteat ; ergo & hanc per

Íe meretur.

2d) Deus illud poffet nunquam

Álln) m

remittere ; quia remiffio peccati eft gratuita:

| Teiteigibi

ergo poffet. & illud in eternum punire. — 3770

Ttttià Vïfl()]

Peccatum veniale in. damnatis juxta probabi-

telüge p'm

lem in eeternum punietur ; ergó: meretur pos-

mium jn

k

Tfur

nam eternam. Corf. ][..Homo propriis vi-

ribus & fine pratia Dei non pote(t refürpere à

& tnrüm

veniali: & juxta probabilem non poteft con-

8 Qu i

digné fatisfacere pro veniali; ergo veniale ex

Te ml

mmm [

fe manet eternum, & puniri in aeternum jufte

poteft.

Ti

Ts

W

W. D. min. Eft poena graviffima refpe&ti-

mnlum )u

ve ad culpas civiles & poenas in hác vita C. re-

RU

RTETDQ e

Ípe&tivé ad culpas morales & mortales ac poe-

nas alterius vitae IN. ^ Culpa mortalis enim in-

MUSTE

lii

ducit odium ac inimicitiam Dei , meretur

l

Est

peoenas zternas cum defperatione & extrema

Qty

k

x(nwi* er;a 'conjunctas quorum neutrum veniali

Wütee

€One

AE a

Dzs Prcca TIS.

187

Wert hs

convernit, Vec obfía? , quód quis füb morta-

li teneatur etiam virare. culpam civilem levem ;

m ul

npedit .

cui ab hominibus conftituta eft. peena mortis;

QU p

unde fequatur füb eadem obligatione viran-

: Conformy

dum efle peccatum. veniale; cui major peena;

quàm mortis à Deo fit décreta. — Difp. eft; quia

M

l

]

pena illa ab hominibus ftatuta eft maxima in

ne,qió

humano judicio & irreparabilis , ac Deus pra-

pvis &

minr d.

terea imperar füb obligatione gravi, leges hu-

manas füb peena mortis latas obfervare propter

ij vt

venide m

charitatem ; quam quilibet fibi ipfe debet. Pae-

naautem venialis peccati nec maxima nec ir-

eimyss

duc p

reparabilis eft, nec ejus culpa prohibita eft à

Deo fub obligatione gravi. 44 Cozf. 7. IN.4.

v &hocy

"d Prob. vmam D. ,4. Eft majus malum ratio-

fit o

ne ineligibiliratis C. ratione pravitatis N. €a-

j dl g

rentia vifionis boni infiniti & poena fensüs (in-

ypuis j*

j p

tellige pracifàm à blafphemiis & odio Dei) eft

malum .in genere phyfico ; proinde fecundüm

m

fe. & naruram füam non.e

fimpliciter mala ,

) prog

fed. tantüm íecundüm quid &. refpectivé ad

( reinei

eum , qui illam patitur.

Peccatum veró eft in

; pordt d

genere mali moralis; confequenter in fe quid

y v t

ilicitum ac-nunquam eligendum , atque hinc

m j

Tpinüs elipibile , quàm peena seterna aut ullum.

malum phyficum. — Sicut tamen veniale in füo:

jmt refP*&'

'enere non eft culpa maxima , poena autem

jc i

etrerna eft maxima in genere poenae & mali

rubst ]

phyfici; fic peccato veniali non debetur poe-

j n

na eterna, quia culpze levi poena maxima non

j f

conveni. 774 2dam D. ,4. Poflet nunquam

a

EM

yum «b

rémittere homini injuíto C. jufto fubz. fi a

ret

U

E

188

"Drs PrccarTIS.

ret üt abfolutus dominus C. Si àt juftus ju-

Gs dert

nudlcete.

dex , & fimul pater & amicus cum filio adopti-

vo & amico N. Juítus ratione gratiee fanctifi-

n fped

&ttnam.- f

cantis, vi cujus filius eft & amicus Dei, habet

jus ad vifionem Dei ; ad hanc autem cum per-

| prmmí

fois a p

venire nequeat , quamdiu veniali maculatus eft,

Deus hoc illi quocunque demum modo remit-

tur; ego

tere tenetur.

er as at

Promiffionem hujus habemus

Matth.:6. $z enim vemifevitis. bominibus peccata

i recepi

Tler ob

eorum , dimittet €g' volis Pater vefler caleflis deli-

&a vefira.. Unde S. Aug. L. de cor. & grat. C.

lii

13. ait; in judicio mifericordiam bonis meritis

Epo qui

.

uftorum effe reddendam. — Mereztur enim, qui

eorda D

)

l 14

ene opevantur , ut. Deus wnifevicorditer indulgeat ,

fi. quid manente.: chavitate deliquevint. D. etiam

| U maer

$ dj

Corf. Exgo poffer Deus illum in eeternum pu-

nire fpectando abfolatum Dei dominium, fe-

po&per :

N (unti

cundüm quod etiam innocentem punire eter-

nüm potefít C. fpectando rationem culpe; cui

Dutmr effe

Deus ceu. juftiffimus judex poenam propor-

| rpuimm &

tionatam ftatuit N.. 724 3ziam D. ,4. Punie-

| m; qu

Y

tur per fe & ratione culpee in eeternum . per

g

Küfüg It

accidens ratione fübjecti nolentis redire cum

futt o

Deo in amicitiam, vi cujus acquireret jus ali-

|

|

"

mm?ha';ia(

uod ad gratiam culpe remiffivam T.

A

Conf. 1l .D. Conf. Si homini aliunde non de-

Id

N

beatur aut obveniat aliquid, vi cujus refurge-

re poffit, aut quocunque modo emundari à íuo

« ]

lia

peccato T. |Si debeatur aut obveniat, üt modà

| Dcatum

dictum N.:

&

pender,

!

" 126. Jwfl ][ Peccatum veniale fepe pa-

".t':H&US (

! " gay

rum diftat à mortali, v. g. in imateria furti mo-

ica

Dz Pxcearis.

! d 89'

i jf

dica differentia unius. v. g. folidi poteft ex ve-

! lo «doyi

niali facere mortale , & viciffim. . Ergo tale pec-

ritie (nd

catum fpecie erit idem cum mortali, & paenam

s Djei, hi

eeternam- merebitur.

Corf. J. Quód. unum

tem um pe

peccatum fit mortale, aliud veniale habetur ex

maclyd

folis Dei praceptis diverfis, quibus opponun-,

modo r

rur ; ergo faltem ex fola voluntate Dei & non

ex fua natura differunt.

Cozf. 1. Quód De-

us has

ninihe w

us pr&cepit vel prohibuit fuüb veniali, hoc po-

tuiffet fub morrali prohibere aut precipere.

d ial

r gl

Atqui hoc cafü omnia peccata forent mortalia.

n Donis met

Ergo quód jam fint venialia eftà fola miferi-

um

cordia Dei.

E. D.4. Venia

le fzepe paru.m'diüat àmor-

d ii

n ) t

tali materialiter fumpto & per refpectum pre-

cis& ad objectum C. à mortali formaliter füm-

n arrunp

doninu "

pto & per refpectum ad legem prohibentem

iN.. Quantitas 15. folidorum, que interim füp-

m m]jfe W:

w a d

ponitur effe gravis materia furti, non differt

multüm & fpecie phyficà à quantitate 14. foli-

n n*

"v

dorum ; quia tamen folidus unus aliis 14. foli-

dis additus complet materiar , cujus ablatio eft

um N

graviter prohibira , hinc quantitas 15. folido-

, n

rum ab alia differt morali fpecie , & per refpe-

m t

)

&tum ad legem.

"d Conf. 1. 1. A. D. Conf.

Ergo differunt ex fola Dei voluntate , quatenus

"T

ex ea dependet, quód actus cum adverrentia

'

j

as

ad obligationem .inde refülranem elicitus fit

A

peccatum vel leve vel grave IN. quatenus ex

g

ea pendet, quod detur obligatio talis, qua po-

fità, actus.cum advertentia ei contrariusfit pec-

) m

ia

catum grave velleve C, — Quaeftio autem. non

zi n

"

€

'

190

D& PiécATiS. -

eft de volüntate Dei antecedente actutm & or-

if 0

vjj i veniad

dinante ; fed de confequente actum ac difpo-

nente de eo , jam in ratione füse moraliratis

| fiim ild

| purs qua

conftiruto. "Nam & Deus antecedenter facere

| eonfenfüs Y

poteft ; ut immolatio filii fit opus bonum; &

| vende, ing

comeftio pomi fit mala; fi illam precipiat, hanc

ï

prohibeat ; ubi tamen Abraham immolare fili-

que bic e

|

er ais

um jam voluit , & Adam pomum comedit, hoc

bonum illud malum facere non potuit. Dixi:

hs; tr8

G. Ma

Tvanf. /4nt. quia licet preeceptum graviter ob-

liget; fi tamen in homine fit imperfecta delibe-

b

um eiümeæ

ratio; erit peccatum veniale. 744 Corf. 77. 9. 1.

D. .4. Potuiffet füb mortali pracipere aut

b

| flüm mortae

prohibere in cafü particulari; & quando adeft

finis extrinfecus füfficiens, ad levern materiam

a, vd exi

Ione qui

graviter prohibendam C. wniverfaliter, aut et-

jam quando non adeft ejufmodi finis N. Quam-

| Cürmati,

| Vitr m

vis enim hoc precis? ratione Dominii Divini

poffibile fit; quia tamen homo neceffitatem

| (ro(imyrj

fétila t

moralenr habet in aliqua faltem peccata venia-

lia indeterminata aut minüs deliberata labendi,

! rv acleg

Wt dyj,

minüs confentaneum foret Legislatoris Divi-

ni fapientize , bonirati & füavi providentiee, fi

b

ET

omnia füb mortali probiberet. . 2. D. Conf.

Erco quód ex genere fuo leviter culpabilia jam

It t

Ti dl

fint venialia, hoc eft, non prohibita füb mor-

tali, eft ex fola Dei mifericordia, de quo tamen

| Rn w

R

D

non quaritur C. quód jam facta contra legem

h

leviter obliantem fint venialia ; hoc eft, non

5; Qu

deputentur ad peenam zternam , eft ex folà

rifi

mifericordia N. De hoc autem controverfia

T unri

Y

agicur.

| A Venf

127. QF-

DE PreccATIS.

191

m k v

t2v. Obferva. Pro difcernendo peccato mor-

hum ic d

tali à veniali univerfim hac repula dari folet:

Ue moxir

folum illud eft mortale, in quo eft materia

denter f

gravis , quantitas notabilis, plena advertentia &

confenfus voluntatis plenus; illud autem eft

Dus bonun

precpin r

veniale, in quo unum ex preedictis deficit. Ar-

que hinc etiam tertia claffis venialium, fcilicet

) immoias $

n conedir

ex natura fua talium,

de quibus hactenus dice-

bamus , tres veniali

m fpecies füb fe comple-

i ponu lu

&itur. Alia enim funt vezialia ex fwo geneve,

um gmvite:rï-

peric Ü

& objecto proprio, qus nimirum circa obje-

&um ejufmodi veríantur; ut, quantumcunque

H fülif 111!

hoc creícat , illa tamen non evadant ad mali-

præcipere

tiam mortalem ; fed fieri tantüm mortalia que-

& quit [

lm matti

ant, vel ex confcientia erronea, vel ex difpo-

fitione quadam animi mortali , vel alia ex cir-

erüter,

cumftantia, per quam ad fpeciem alienam gra-

; fs

viter malam transferantur.

'Talia funt verbum

( DO[PIM ln

otiofum , rifus nimius&alia ejufinodi. Alia fünt

no noditt

veitialia ex pavvitate materie , qug fcilicer in re

» pecciti t

parva ac levi committuntur ; quale eft furtum

ferta li

unius oboli ,. utpote quod neque proximum

ts

g'xsïato

notabiliter ledit , neque eft ejufmodi, quod

provi

d

apud equos homines arnicitiam tollere queat.

pl

Dantur tamen peccata, in quibus nulla mate-

M

ria eft levis; fed omnis füffieiens ad peccatum

iib

mortale, uti funt odium Dei; blafphemia, hee-

) de qUO p

refis, perjurium , defperatio &c, utpore in qui-

; 07 g

bus, quàcunque demum in mareria deliberaté

ho

s

[j

commiffis, intepra ratio malitiee & rota deformi-

a

"

tatis quantitas invenitur. Huc etiam fpectat de-

;

1

lectatio venerea, in qua. parvitas materie non

datur;

127.0*'

P

192

Ds PECC'A"I'IS.

daturj.cum non poffit effe efficaciter volita;

v foits to

quin ipíà. pollutio implicie & virtualiter vel

tde i g

placeat, vel intendatur, vel grave ejus pericu-

cum [jeo €

lum incurratur. Quin ab Alex. VII. damnata

(tid mor

eft hac inter alias propofitiones ordine 4o. Eff

k auem r

probalilis opimio, que dicit effe tautimn. veniale ,

fIefedr p

ofculum babitum ob dele&atiouem cavualem $g fen-

termpordem

fililem , que ex ofculo orituv , [eclufo periculo con-

prater n

Jéusás. ulteriovis &2 pollutionis. — Alia funt venia-

enímder

lia ex. imperfettione aclüs , quae nempe ob füb-

Tilier non f

reptionem, vel defectum five cognitionis five

tde efe av

deliberationis five libertatis five confensüs, per-

1. Q voh

fe&$ voluntaria non fünt, & hinc rarionem

tm um

mortialis culpe non participant ; quales íunt

At venide

fübiti motus cupidiratis, ire, invidentie & alii

Ontemptom

fimiles , qui priüs animufn . occupant, quàm

f d

ratio deliberare potuerit , an admittendi effent,

B-

aut femifopiris obveniunt , aut minüs adverten-

| Vitudemn

tes infeftant.

l

| a difor

| Detcatum

ARTICULUS II.

Tttünr : p

W COnïcumm

Per que predicata intvinfeca diffeant iuter fe

| m

t

peccatum 1novtale 69 veniale *

Ota I. Difcriminis inter utrumque

"g

Bs W

128. N

netas hactenus. quasdam ex a

djiun-«

!.

At

ld

V

!

étis & effectibus attulimus ; quia veró rei effen-

l6 n "

tiam proprié diftam per extriníeca

eiufimodi

i

lv um QDQI

explicare non convenit, praedicata e entialia

| mm7 C(m/*,

& intrinfecam difcriminis rationem hic inve-

|

ftigamus. Porró ex hoc ipfo inftiruto noftro

! W Drimp

affer-

fcquitur, plures differentias à quibufdam

r Q-

pl

Dz PEccamIS.

193

Kicter wl

ri folitas non fatisfacere. Nam 1. quàd mor-

viradite v

tale tollat pratiam fancificantem & amicitiam

Vt eju5 n

cum Deo diffolvat, non item veniale :* 2.

x IT d

Quód mortale fit peccanti irreparabile, venia-

Tosry

dautin v

le autem reparari poffit : 3. Quód mortale

mereatur poenam seternam, veniale duntaxat

unda;

temporalem ; ad effe&us peccati pertinet, ac

dufopradt

preterea neceffitatem inquirendi imponit ; cur

Alia lts

ejufmodi ex uno & non altero fequantur. Si-

p d

militer non fatisfaciunt , 1. Qui dicunt mor-

cognitir i

tale effe averfionem à Deo, veriiale non item:

e ass

2. Qui volunt mortale ponere interpretativà

; li

finem ultimum in ereatura, cum hoc non fa-

ll

ciat veniale

.

.

quis !

;

3. Qui ftatuunt. mortale. effe

Vs

contemptum Dei fàltem virtualem, veniale au-

gapun;

tem ab hoc excipiunt. jNam ut omittam , aver-

n é

fionem à Deo & contemptum ejufdem etiam

min d

virtualem non confiderari ab iis, qui peccatum

in difformitate à recta ratione pracis$ ponunt ,

& peccatum pure philofophicum poflibile ad-

j

mittunt : preterea veró averfionem cequé ac

conremptum Dei abíoluté intellei poffe íine

d il

comparatione cum bono creato aut converfi-

ni!

one ad creatum bonum* præfärtim cum fü-

[(9

f ao

giens opus preceptum puré proprer ejus ar-

dam

De

duitatem & defperans de obtinenda beatitudi-

ne non agat propter bonum quoddam pofi-

| Wm ov

nf

a

j

J

tivum tanquam finem ultimum direct? inten-

[

Hl

f

ii

tum; conílabit ex dicendis, affignara heec ome-

jcitt

Y

nia fluere ex radice una priori & alio praedi-

jien th

eato primo peccati , atque fic ad effentiale di-

ii

"Q n()l

fcrimen conftituendum minüs recte afferri.

(iun

129.

1N

o

194

Dz PzccaTis.

129. IVota. II. Reftant iraque tres de ipfa

fs db

effentiali differentia opiniones.

1724. eft Scoti,

ve dcatur

quee dicir mortale; quod eft contra legem, ve-

vi ob il

niale, quod eft contra confilium ; ubi nomine

ndom v

confilii viderur -omnia comprehendere , quee

onem bzy

ad (alutem non funt fimpliciter neceffaria. 242

diigdt t

eft S.'Thome 1. 2. q. 88. a. 1. ad 1. quee mor-

d d

tale dicit efle contra legem, veniale autem ran-

miur: fem

tüm 'preter legem ; ubi legem non fumit pro

moift, (

ordinatione De obligantis quacunque; fed pro

lege directé intendente conjunctionem cum

It m

frivaaytem

Deo feu dile&tionem , qua etiam dicitur finis

ls ft, t

legis : vel cujus obfervatio eft neceffaria ad fa-

fedndr g

lutem. . 37/a eft Durandi , Vegee, Adriani; mul-

ütt d e

torümque RR. que dicit mortale peccatum ef-

im iins

fe tranfpreflionem legis graviter obligantis;

r ,

veniale tranforeffionem legis leviter obligan-

Df te

tis.

13.

Lex autem gmvz'tef obligave in hac fenten-

tia dicitur, cujus obfervatio pracipitur aut vio-

AUE OE

hOC; QUö(

-

QOntrg cor

latio prohiberur füb interminatione divini odii

& inimicitie : Jevizer, cujus adimpletio urge-

À veri

mim T.

!

tur aur tranfpreífio vetatur tantüm füb ratio-

l

ne aut debito incutrendze difplicentiee divinee,

e&.

Ttütyd

i

muïä

non autem füb interminatione illa priore. Si-

Ht

gna porro legis graviter obligantis univerfim

Cnm u

habentur ex Scripture effatis, Conciliorum &

Pontificum definitionibus , Ecclefia ac Patrum

L

Donel f

fententiis , communi Doéctorum aut aliorum

BESHRUBo TRUE VERIEGUERUNU ET ONUNIES

i

l ütg

etiam prudenrum & timoratorum fenfu, con-

M gj

fuetudine ac ufü.

Speciatim veró, fi lex con-

Y

Tber

tinetur in facris litteris, & actio prohibira no-

inine-

W'A

Ds Prccatis.

: de

mid j

minetur abominatio , nefas, deteftandum &c,

vel dicatur morte aut exclufioneà ccelo diena,

ra ln v

s bt

vel ob illàm Deus minetur per verbum ce

malum erave, aut queifcunque verbis privati-

kdete, qz

necefrni

onem beatitudinis vel peenas inferni , praviter

obligare cenfetur, Si lex humana fit ; atren-

duqen

iale atemt:

dendum eft ad verba , quibus obligatio expri-

mitur: Item ad finem legis, qui fi moment

not iniy

magnifit, & fine obligatione gravi non obti-

unque, d

neretur, graviter obligare cenfetur. Silex po-

néhonem a

fitiva autem non extet, fed ea potiàis natura-

m d

lis fit, tunc naturali etiam ratione üitendum,

vcefna d

fpe&tanda matericz pravitas vel in fe, vel in or-

, Adrin m

dine ad Deum, charitatem proximi, & fui et-

] peanum

W

"

j

iam ipfius. Preterea veró in his omnibus ad

t oDig?

1]

j

fipna illa, univerfim legu

m obligationem fpe-

lr

€tantia , recurrendum eft.

^

130. Dico J. Peccata no

n differunt per

« nices

hoc, quód mortale fit contra lepem, veniale

ii

Prob.

contra confilium , vel prater legerm.

(ne d

Ediam veniale peccatum eft contra legem Di-

implerio Y

vinam ; ergo venialis differentia à mortali non

d ) f

eft ftatuenda in eo, quàd veniale fit contra con-

H

aia d

filium, vel prater legem. /4gz. Pro?. 1100. Ve-

j pit "

niale peccatum , utpote moraliter malum, eft

jtis u*

contra regulam morum ; fed regula morum

"g^

2d0. Ubi

eft lex Divina feu eeterna ; ergo.

d

m

non eft lex , ibi non eít preevaricatio nec ma-

/uf 13[0[11

litia, üt num. 7. eft probatum. — Sed in veniali

] 160(01 .

eft malitia ; ergo.

3ti. Aliqua lex Divina

f

prohibet mendacium; nam Levit. 19. v. 1.

am

por

j

dig:it'ur : AVog menti

emini & Eccli. 7. v. 14. AVoli

g

N2

Vel-

m

as

N

156

Dzr Prccaris.

velle metitiri. . Ytem prohibet goz jurare emtrigos

| ex die n

3

nempe fine neceffitate.

Ubi ne quis exiftimet

qui ( t

datum eífe duntaxat confilium, Chriftus addit

nide difen

Matth. $. v. 37.. Siz autem [ermo veffer , eft , effz

] gter, b

2071 1022 : quod. auteun bis abundantius eff , A M&«

* | immdi

LO EST. Átqui mendacium ex genere fuo &ju-

ra déer

ramentum fine neceffitate precisé non eft mor-

siem dfera

fr af

tale,fed veniale ; ergo. — Cozf. 7. Si confilium

fumatur proprié, quod contra illud eft, ne-

qux (t i

quit dici peccatum ; üt patet in operibus con-.

fil cOngrus

tra Evangelica confilia pofitis : Si (ümatur la-

& ficinfr

té pro iis, qua ad falutem fimpliciter neceffa-

hbw, j

ria non fünt, ufürpatio vocis eft impropria &

que din

à ícripturis aliena ; cam confilium folam dire-

DIrt, vnan,

étionem fignificet ad ea , quze meliora funt eli-

£ üpien

enda

üt ex 1. ad Corinth. 7. patet. — Conf.

fione o

1f. Sicut in Republica juxta communem fen-

Ordinarion

füm poteft ferri & datur lex proprié dicta;

| Qu

que aliquid tanquam utile ad bonum Reipu-

eltraelia

blice leviter precipit; cum neceflaria pravi-

mitimam

ter imperat ; fic & leges proprié dictee leviter

frmittem

obligantes in Ecclefia habentur, & in jure natu-

Preeterea

Wrnti, ]

rali equé ac Divino inveniuntur.

ts dns

a&us indifferens, fi datur, eft preter legem,

b o d

nec tamen veniale peceatum : fürtum autem

hmam

leviffimum revera praecepto non furandi re-

|

l

DRctt n

pugnat.

F p Ohib'lïa :

131.

Dico II Propria & effentialis diffe-

rentia peccatorum efít in eo, quód mortale fit

libera transgreflio legis vel precepti graviter

er, COny

obligantis ; veniale fit libera tranfpreffio pre-

Ptpr |

cepti leviter tantüm obligantis. — Pro/. Sicut

ex

, Nu

us

Dz PreeamIs.

197

MLA

ex di&is num. 7. & 130. peccata conveniunt,

Ts exllin:

quód fint transgreffio legis; fic mortale & ve-

tl d

niale differunt, quóàd illud fit transgreflio legis

.

wb d

graviter , hoc leviter obligantis

P

Ergo ficut

h du

1mum eft genus proprium, fic 2dum eft pro-

lod

pria di&ferentia. Coyf. Ad propriam & effenti-

: nondint

alem differentiam rsquiritur praedicatum, quód

. Sieonir

fit conftitutivum rei , & fic omni conveniat:

il d

quod fir diftin&ivum ab omni alio , & fic rei

optrbi d

foli congruat : quod fit primum ac primarium,

& a

& fic inftar radicis aliorum praedicatorum fe

Jiier n

habeat.

Atqui ejufiodi praedicata funt illa,

Limprpni

que allignavimus , ergo.

'"Min. Prob. quoa

Part. ymam. Videtur alienum ab &quitate Dei ;

m (olm dir;-

sion faté

ejus fàpientia füavíque providentia, füb obliga-

, i Cujþ

tione gravi prohibere ea ; quae ex fe levem de-

ymmyten z

ordinationem à recta ratione & oppofitionem

rori d

duntaxar contra liberaliratem , magnificentiam,

bonun Mf

eutrapeeliam aut veracitatem dicunt: aut quae

minimam: materie quantitatem, ubi hec de-

eelara p

Sdide t

formitatem minuit, habent: aut quee fine ad-

cinjure P

vertentia , libertate vel confenfü, ad morales

, p

alias actiones requifito , committuntur; nifi De-

yaet ïegeäx

us finem alium extrinfecum obligationis gravis

habeat, e&mque manifeftet. Ergo,

cum ea tamen

hum i*

"

"d

peccata fint , füb obligatione levi debent effe

.

pärohibita

.

Ergo omni peccato veniali , fcili-

.ffenfläfb

nc

cet quod vel ex genere füo, vel ex parvitate

j!

materie , vel ex actüs imperfectione tale dici-

x m

o

jt

tur, convenit effe tranfpref

lionem lepis vel

precepti leviter obligantis.

Prob. quoad Part.

qurelïw P

pro

hibetur tantürm füb

lat

Jn

2dam. Nullum fnortale

3

9

198

Dzs

CCATIS.

obligatione levi : 'nütr'flerus veró,, periculum,

Md g.

contemptus &c, propter quae dicuntur pecca-

poteft il

ta venialia tranfire in mortale

, füb obligatione

vtns x

gravi prohibentur

,üt lingula percurrenti ma-

;

iferat qi

nifeftum eít ;

Ergo transgreílio legis leviter

irmod

oblizantis foli v

eniali convenit.

Prob. quoad

mf

Part. 3tiam..

Effe tranfgreffionem legis gravi-

fos t 1

ter velleviter obligantis prius eft, quàm effe

mu jrat

averfionem à Deo vel ejus contemprum , aut

[»'äm'!aa'o lg

non eíIe hanc averfionem & conremptum ;quia

cus Deom

peccatum morrale eít exercita averíio à Deo

4 Qii ]

« ejus virtual

is contemptus ex eo , quàd fit

[romnit,

libera tranípre

flio legis graviter, hoc eft , füb-

M g,

interminatione odii & inimicitiae divinae obli-

Qniom r

gantis : & ideo veniale non eft averfio ejus-

lt d

modi.aut contem

ptus,.quia non eft tranferef-

fio le

Va qu

is füb hác ratione oblipantis.. Similiter

prou

€o ipfo; quód mortale fit contra legem praviter

Unde li

obligantem, per illud amittitur amicitia & gra-

für ia

tia Dei, fit irreparabile , & incurritur reatus pee-

ne aterne: & ob contrariam rationem id non

tririüm $

Á n

fit in & ex veniali.

.Ergo hoc predicatum eft

radix reliquorum :

ftt daria

primum item eft ac prima-

T

rium , cüm aliud prius affignari nequeat.

132. Objic. Cout. xmum.. Peccatum veniale

ts u

me(ïm.. (

non eft contra legem nifi fécundàm quid; er-

dtm «

go fimpliciter deber dici tantàm effe praeterle-

fecundün

em. -42nt.. Prob,. x. Qui venialiter. peccat;

tanti

impliciter. adhuc dicitur fervare lepem, üt pa-

Venigle e

tet ex Luc. 1. v.6, ubi Zacharias & Hlifabeth -

m pr

quamvis venialiter fübinde lapfi, dicuntur iz-

Q ad f

etdentes i mandatis Domini fise querela, 2. Quia

at-

o

VDE Prcearts.

199

perialu,

Matth. 19. v. 17. is dicitu

r fervare mandata , qui

Untur od

fed etiam venialiter

poteít ad vitam ingredi 5

odl

peccans potéít ingredi ad

vitam ; cum veniale

UITeDR

fimpliciter tamen

differat quidem ingreflum ;

) ls li

à regno coeli non excludat.-

4. Quia legem &

Pri. qel

üt ait Chri-

mandata fervat; qui Deum diligit;

data

1 lr m

ftus Joan. 1

4.V.15. $i dilgitis me , man

l qn

& Apoftolus ad Rom. 15. v. 10.

znea feroate ;

IDpRum; i

plem'

tudo legis eft Diletlio

; venialiter autem pec-

emprum d

cans

Deum adhuc diligit, & habet dilectionem,

yerio i

4. Quia Jac. 2. v. 10. Quicugque fotam legem

& qui t

endat autem 1n uno , fü&tus. ef? omm-

fervaverit , off:

hoc l,

um veus.

Venialiter au

tem. peccans non fit

: diie d

omnium reus, erg

o nec offendit in uno, fci-

1. Conftat ex Matth. 22.

n d

licet rnandato.

Conf.

v. 40. quód ;2 bis duob

u$ , fcilicet dilectione Dei

du

s. Oi

& proximi; univerfa

lx peudet e$ Pvophete.

u gmäm

Unde licet reliqua' pracepta in fe diftinguan-

naidg

tur à charitate, tamen id, quod charitati: con-

.trarium rion eft, -nulli: preecepto cenfetur per-

r b

pnem ii

fe&te contrárium. Sed veniale eft tantàm pree-

siionnd

ter charitatem, hoc eft; fecuridüm quid con-

a

traillam ; ergo. Comf. JJ Lex datur pro ra-

tione utentibus, & tanquam . regula preefcribit

ncqueät. j

Veniale

a v

j

medium, quo perverniatur ad finem.

autem ex imperfectione actüs eft rantü

m áctus

.....

n qiiit

y

[j pret

I^

,

fecundüm: quid rationalis & humanus 5 'érgo

-& tantüm fecundüm quid : tranfpreffio: legis:

jier jb

lo P

veniale ex levitate materiee non eít contra re-

gulam prefcribentem medium , quo perveni-

& Bb

at

atur ad finem ultimum ; ergo eft itaq"tüch

-

tra

m

yit

—

R o

800

Dz Przccarts.

tra legem fecundüm

& D.f

"€iter talem.

.q'uid , non autem fimpli-

yfioleas

-À« D. 74 Non eft contra lepem antono-

is N.1

x mafítice talem, quze fcilicer directé intendit con-

(s oblpan

junctionem cum Deo, habétque pro fine dile-

malirer fl

€tionem , unde & in fcriptura fimpliciter lex

hiear &

: dicitur. C.. non eft contra legem Dei veré ad-

g dl

.huc & proprié talem, de qua num. 131. didium

tem medior

1

JN. Hinc ad prob. xmám *« Elifábeth & Za-

on Df

charias. dicuntur incedentes in omnibus man-

friere me

datis graviter oblipantibus,.non autem levem

ptt; qui

obligationem afferentibus. 44 2dam . Chri-

a lt e

ftus ibid. v.. 18. explicat, quae mandata intel-

bnl; pre

ligat ; nempe Decalopi preecepta. « /4d 3ziam W.

( Tem0

Similiter, fermonem effe de mandatis & le

ge»

mue ejum

qua& antonomafticé

talia fünt , & ea fimpliciter

n

in fcriptura nominantur , üt ex ipfis verbis con-

lee t

dtat... . 77d 4fam s.

ui graviter offendir in

10n frer

-uno, fit omnium reus ;; non quód orinia pec-

puvun,

cata committat, aut-omnium incurrat reatum,

A0 frdfer

-üt HH. ajunt : fed quód avertatur & fepare-

Unde

GT

tur à Deo, & ita finem legis amittar.

gäviter p

«onfequentia de. mandato:

graviter : obligante

r n

explicanda eft. . 24 Cozf. Z Eadem refponfio

&dmm

redit de lege , cujus finis eft conjunctio cum

WUs n

Deo & charitas habitualis, non autem que quà-

D5 p

«unque.ratione ver? aliquid ac proprié imperat

QTO0 d

aut vetat, 724 Conf.. 1. 3. quoad isum. — Si-

Qu5, d

cut defectus. ille.libertatis., deliberationis aut

WVing

confensüs non impedit ,. quominüs a&us ad-

[| go

iuc fimpliciter dicatur malus, fic non impedit,

k ])

Un-

Quominus ümpliciter fit contra legem.

T

Gefpg

de

5

Dr Pzccar:s.

201

ttem fj

de D. Conf. eft rantüm fecundàm quid trans-

greffio legis graviter obligantis C. leviter obli-

nE

gantis IN. Ipíà actüs imperfectio facit, ut mo-

: Intendit o

dus obligandi in lege alius fir, atque hinc vir-

pto fne d

tualiter faltrem 'alia lex;leviter nempe obligans,

implte k

habeatur ac violetur. Quoad 2duim. . Legem

DTST|

graviter obligantem effe regulam preefcriben-

"MORU

tem medium neceffarium ad obtinéndum fi-

Jfibet

nem ultimum , leviter oblipantem autem pre-

onnniys ne

fcribere medium ad hunc finem utile.

Unde

1 Antem hn

patet, quomodo veniale adhuc fimplicirer di-

m x s

ci poflit repugnare repule medium prefcri-

mandaa i

benti; prefertim cum, quia difponit ad mor-

tale, remoté.faltem & mediaté adverfetur re-

, Al

nors &

gule etiam medium neceffarium ordinanti.

133. Objic. Cont. adum. Furtum grave &

Ya gt

pl vels

leve eft contra idem preceptum, ergo ab hoc

non Ípecificatur ; prasfertim cum magnum &

mter n t

pl i pe

parvum , perfectum & imperfectum circa ean-

dem materíam non mutent fpeciem. — Cozf. 7.

um v

r gt

Obje&ta quedam de fe fünt pravia, & exipunt

graviter prohiberi :: quaedam fünt levia ; ergo

m r

i Md

differentia malitiae mortalis & venialis petenda

eftà materia gravi vel levi.

Conf. If. Peccatum

qdem rep

yjndo of

mortale committi poteft fine transgreffione le-

gis graviter oblipantis , ütfi quis , ex conícientia

m que t

erronea mendacium jocofüm efífe mortale ra-

qpi p

tus , deliberat& mentiatur ; quia noón datur lex

j t *

divina graviter prohibens mendacium jocofüm.

ergo.

j d5

Rz.

D. .4. Eft contra idem preceptum ge-

1l imPCQ"'

nericé fpectatum C. fpecifics

fumptum /u/4. fi

pre-

k dc.

P

od

*

202

Dz PzccarTis.

fie qbon

præcisäïfpe&etur fübftantia legis & materage C.

fi fpe&tetur quantitas materie & modus obli-

vl (

u Eno.

gandi in lege IN. Ad ratiogem additam D. non

mutant fpeciem in genere phyfico, & fi efli-

& .

Ym pronr

mentur tantüm ex objectis C. in genere mora-

rio elt con

li; & fi eftimentur ex lepgibus & fecundüm

modum in illas tendendi N.. 44 Conf. £. D.

C mendica

Conf. Differentia malitize formalis & completae

p N

petenda e(ít à rmateria IN. malitize radicalis &

plaz if (a

04 TY

inchoatz fi£d. differentia univerfalis N. parti-

cularis C. vid. de hoc num.

38. & feqq.. . 4d

| if at

Corf. 1. IN. .4. vatiouem D. non datür lex Di-

ETU

vina directa & per fe graviter prohibens men-

(idt m

dacium jocofum C. lex reflexa & mendacium

&A d

per accidens graviter prohibens N.

In cir-

, n 9. de

cumfílantiis enim conícientie errones. Deus

fim s

graviter obligat non agere illud, quod judica-

fihtt gliln

tur mortale

E

de A&. hum.

; üt dictum de cogü:ientia in Tr

Wrhy d

25

134. Jufl Sap. z. v. rx.

0: , quod men-

^yfid m

Hfur , occidit. amimam.

Ergo veniale pecca-

ll (1[ Sic

tum , cujus exemplum füprà in mendacio da-

lpquimr: i

tum fuit, etiam e

contra préceptum gravi-

L

ter obligans, & hinc affignata differentia fallir.

ET

Conf. Peccans venialiter bono creato delecta-

LT

bili fruitur ; non enim eo tantüm utitur Vl

| ^^ n

quidem illud ad Deum tanquam finem ulti-

tüm q])

mum non refert : inter ufüm autem & fruiti-

&fenus

onem medium non datur, cum tefte Augufti-

Qleng

no, omnis; qui aliquid amat, amet aut utens

Adem |

aut fruens. Atqui tefte Angelico r. 2. q. 1 1.

f- 3- fruitio.non debet effe nifi ultimi finis ; &

À ordi

1nec

x

DE PsccaTis.

203

Monteigl

hinc qui bono crearo fruitur , illud finem füuum

L modis dj

ultimum ftatuit, ac coníequente

C

Y

* graviter pe

Y

ltim ].

cat. Ergo.

i & lz

E. D.

Corf. Ergo mendacium gr

aviter no-

d p m

xium proximo ; vel conjun&tum cui

m

ju-

$ & f

rio eft contra praceptum .graviter obligans

Al .

C. mendacium ex genere füo ; aut jocofum

precis$ N. . Primi generis circumftantiam ex-

Is um

i ndis!

plicat ipfe fcripture contextus : Cuffodize ergo

voj d murmuratione , que sibil prodefl , eg à de-

«s N r

L&dm d

zratlione pavcite lingue , quoniam [evmo. ob[cuvus.

n dl

àn vacuum uon ibit : Os autem, quod mentitur , oc-

xolibens m

cidit animam. — Alterius generis circumítantiam

A m

addit S. Auguftinus , qui hoc teftimonium Ser-

gN a

mon. 28. de verbis Apoftoli C. 7. in hunc fen-

füm ufürpat.: Jecedit amima , cum corpus percu-

em U:

, qui j

titur gladio : &2 putas , quia mon vecedit Deus;

cum ipja anima feritur pevjurio ?. vis videre , quia

vinfa 1

mortuus efl, de quo. loqueris * Lege fevipturam:

Qs, quod memtitur , occidit amimam.

Ad Conf.

0;-, qW n

venide p

IN. M. Sic enim S. Th. r. 2. q. 88. a. 1. ad 3.

loquitur : JDicendum , quàd ille , qui peccat venia-

mexdond

ogn u*

litev , inbeevet: bono temporali nom t frueus , quia

mom conflüuit im eo fimem , [ed üt utens vefevens

feeri

s d

in. Deum uon a&u , fed babitu... Hinc Prob. 1m.

JD. peccans venialiter non refert bonum crea-

j urinn!

y n P

tum ad Deum actu C. habituN. Habitu autem

earenus obje&ctum creatum ad Deum refert;

"I

charitatem ha-

r

quarenus vi preefentis actionis

bitualem non tollit, nec' relation

em obje&i ad

PL

t, nec referebilitarem

9140

Deum pofitivé. excludi

,

:

fcu ordinationem ejufi

dem ad finem ulterio-

jgi ;

xem

]i

-—

ld

204.

3 DE Psbcxns.

m

rem &ultimum aufert, üt approbantibus Sua-

rez & Vaíquez Angelicum Cajetanus interpre-

(un hs fea

tatur. Proh. 2dam |V. Juxta D. 'Th. in a. Dift.

tf

u6 h

42. a. 2.q. 1. inter ufüm, fruitionem intercedit

abufus ; fimili ratione loquitur S. Aug. L. 1. de

fs Dei,

Doétr. Chrift. c. 4.. Fruz eff amore alicui vei in-

fexfam prv

bxerere proptev [e ipam : uti autem ; quod ip uf[um

vcio dipla

ejunod d

venerit , ad id , quod amas , obtinendum vefevre, fi

zamen amandum efl..— Nam ufus illicitus abu[us

j

per poltemy

poriüs vel abufio nominandus efl. — Ex quo alius

Augultini locus fine libro indicatus explican-

fmis À

vend, Na

düs eft.

ontzte D

" pecca(z;m veniale fit offen-

G

QuæREs. É

Ja Da ?

Dod, qua

155. JVota. Qui veniale negant proprié

jl g

efle contra lepem Dei ; confequenter etiam

preeq,

afferunt; illud non effe propri& ac fimpliciter,

B

fed analogic& tantüm & fecundüm quid offen-

Daribus i

fam Dei. Alii tametfi veniale tranfpreffionem

&t hoc pr

Divine legis fateantur, propriam tamen Dei

f e

offenfam negant, eo quàd veniale non tribuat

0 2 f

Deo jus auferendi ab homine aut minuendi

j W

t D

gratiam habitualem, aut diffolvendi amicitiam

j

YR

vel conjunctionem cum Deo, in quo unicé

B

proprietatem offeníz fimpliciter talis conftitu-

| COntram

^

unt.

Reliqui econtra cum Vafquez diftingu-

|

E

i

unt inter offenfam

ravem & levem. lllam

* flibdiroru

dicunt a&ionem , qua& fit averfio à Deo & tol-

f&ptorj d

lat amicitiam : hanc veró, que quocunque

ütinent

modo fit.contra voluntatem Dei, eíque difpli-

O&m[ä n

€cat. Utramque porro vocant etiam perfona-

T. 3

lem

d

Dz Prcearis.

20$

Eobandbus j

lem Dei offenfam, füppofità jam lege Diviná.

ts 'mterpr;

Cum his fecundüm fyftema doctrinae hactenus

Th in;]

traditee.

Onem inre

136. R. Peccatum veniale e

ft pfopriä of-

h.L

fenía Dei , fed levis.

Prob. 1ma Pars. Ad of-

ort ao ff

fenfam propriam requiritur & fufficit, ut 1mó

m; quini

actio difpliceat illi , qui eà offenditur: 2dó, ut

ndm rjm.

ejufmodi actio fic fit contra illum ; ut is de ea

us ii d

jufté conqueri poffit aut eegr& eam ferre ; quia

Equi

per poftremum proprié offenfa redditur per-

lts enis

fonalis.

Atqui utrumque convenit peccato

veniali Nam rmó omne veniale, utpote cum . -

bonitate Dei aliquo'tnodo pugnans; illi difpli-

ub

cet

2dà Eft etiam actio contra Deum ejus«

modi, quam ipfe egré ferre debet; & de qua

juflé conqueri poteít ; eum fit transpreílio

megat o

fequatt &

precepti, quam füb fua difplicentia ; culpa

item & paena prohibuit. Ergo. . Cozf. Ex SS.

p ais

Patribus apud Vegam in Tridentinum ; qui

dim qid d

ex hoc prefertim capite quodcunque veniale

(ranügrelüonæ

peccatum. exapgerant.

Er quamvis illud Ja-

am m s

ge non t

cobi 2. /g muitis offendimus omnes, potfit ex

voce. maximeé greca eo fenfíu intelligi , quo

Da

x u

homo dicitur offendere ad lapidem & cadere;

favere tamen. noftrae refponfioni Suarez , licet

. p an u

contrarius, fatetur.

2da Pars coníftat ex art. L.

T

137. Vec dicas,1. Quamvis regi errata.

fübditorum , & negligentia difcipulorum pree-

len Ht

ceptori difpliceant, ramen hec & fimilia non

il [

continent injuriam perfons illaram, nec füunt

i (

a

ilp:

offenfa proprié talis ; ergo à pari peccata ve-

T

x. AV. Gonf. Priora nihil funt nifi acti-

n

Íonh

nialig.

ones

k

206

Dxz PzrccaT!s.

evenict t

ones precis* difplicentes , prout- fupponitur:

poíteriora funt actiones períonale jus leden-

n em p

At die

tes; quia prohibite fupponuntur füb difpli-

centise interminatione, ita ut etiam ex hoc uni-

j iqui l

100 terncn

'co capite difplicentiam moverent , & peenam

provocarent, etfi ex fe illa non mererentur.

yri of

yoidun i

. 4Nec dicas 2. Peccatum veniale folüm eft

] erimert

prohibitum füb pena temporali , privatione

| m vend

uberiorum auxiliorum , imminutione fervoris,

charitatis & aliarum . virtutum : & fic refpicit

ayedtm, e

tütem form;

vel bonum ipfius hominis , quod lex intendit,

vel bonum aliud Deo extrinfecum. Frgo fi-

G]

verlaur for

cut furtum , quo quis regi occultà aufert pe-

cunias vel alia fortung bona, non eft injuria

t ls i

lonorem

perfonalis & offenfa repia, fed rantüm realis

offenía , fic etiam fe habet veniale. g. r. A.

Wrrionem,

àun d a

74. Quia etiam eft prohibitum füb inrerinina-

tione difplicentie . Divinze.

E. 2. IN. Cosf.

] CFEC. l

fendere N

uamvis enim amiciria cum Deo confiflat in

gratia fanctificante, & fic in aliquo extrinfeco,

CUf enim

Tdtam f

tamen peccatum illam diffolvens recté dicitur

offenfa Dei perfonalis ; quia per hoc Deus

[ enfam 0

ftitls tfer

accipit jus odio habendi hominem füb cujus

interminatione peccatum prohibuit.

Itaque

T K

um

& veniale poteft dici perfonalis offenfa , quia

ak» W

per illud Deus jus acquirit difplicentiam füam

di,

r

&ritr, [

erga- hominem ofltendendi , füb cujus intermi-

natione etiam veniale prohibuit. Ad Paria-

; Quamyg ;

uin ficut fur-

OnOrem

zem refponfum jam eft füprà.

rum , fi preefente & füb difplicentia vel indigna-

Wij no

tione regia illud prohibente Repe fieret , offen-

haec

à regia & perfonalis evaderet : fic cum

eve-

Df«: PzccaT1$.

207

t füpwi

eveniant in veniali , illud meritó offenfa diviz

na etiam períonalis nuncuparur, .

1

i s b

B

Y fbe

ANec dicas 3. Exfi d

icatur peccatum venia-

le aliquid leve continere contra perfonam Dei,

m er hx

et; &

non tamen proinde dicendum eít; eum pro-

-

Bisisisti

prié offendere ; tum quia quis non offenditur

enjale (ti

per actum indeliberatum ; qualis eft in venia-

T

l; p

li ex imperfectio

actüs: tum quia; fi pecca-

Yurione f

tum veniale no

etur circa Deum tanquam

1 lr

objectum , eft tantüm offenía materialis, non

autem formalis Dei : tum quia, fi etiam dire-

d lr

em. Dn

& attingat Deum, tamen quia circa illum non

veríatur formaliter, üàt ultimus finis eft; adeo

cule u

m

eít levis malitia , ut nihil feré cenfeatur ad Dei

honorem pertinere fecundüm moralem zfíti-

d um

m du

mationem.

&. D. Non tamen proin dicen-

dum eft, eum proprie,hoc eft , graviter offen-

n i j

dere C. proprié , hoc eft, veré licet leviter of-

PX

fendere N. ad rationem 1725 R. fimiliter. Si-

]eo i

cut enim actus indeliberatus continet adhuc

(qu0 &

inalitiam faltem levem, fic etiam dare levem

; rede

offenfam poteít. Idem E. 4 2dam. Nam ma-

e hoc

m [ 8

terialis offenfa hic debet rantüm fumi pro vir-

tuali & interpretativa ; qualis etiam peccatum

hïüülü. 1

iortale, quod directé contra Deurn non ten-

js d

dit, dicitur.

Si alio fenfu fümatur, falfüm af-

i?

feritur.

gt

De quo vide num. j.

Ad.3tiam Y.

) aj

quamvis nihil fer? cenfeatur pertinere ad Dei

j Al

honorem fíecundüm aítimationem moralem,

ii

tamen ficut reipfa ver? ac fmmpliciter non poteft

r

YT

eenferi nullum effe malum aut peccatum ne-

efeit

o

qui

am

j

), HC

208

| DE PgccaTis.

:

|

quidem leve , fic cenferi etiam nequit, nequi-

«feri mete

dem levem offenfam non effe.

!

us s ac

j

! mint, n

" ARTICULU S III.

ls negevt

d petcato mortali flatuta €9 debita fit pa-

| mmm p

na eterua ?

r eude

O:a ]. Communi

certa eft Theo-

Mivbl M

l

10 t Pa

158 N

logorum fenten

quz flatuit cui- -

1; an

libet peccato mortali correfpondere duplicem , |

pl Alennd

penam, damni fcilicet & fensüs , uti ex variis

Hituymus

arabolis-Matth. c. 3. & ex judiciali fententia

T Conclitm

hrifti in cap. 25. Matthzi, alüíque ex locis ,

ATE

ubi mentio fit exclufionis à regno Dei & ignis

gtt; nurra

inferni, manifeflé colligitur. Rationem affert

D. Thomas, quia peccato bina infunt: conver-

Tet T

X D&r

fio ad commutabile bonum , & averfio à Dco.

Averfioni autem refpondet poena damni, ut, -

m aQt ce

qui voluntate Deum dereliquit, ejus amicitià

gmentis li

& confpectu involuntari*

rivetur

conver-

TU5 erroree

fioni re

IU5 fem

ondet poena fensüs , ut, quantum gle-

vificavit

j

€ im deltüs; tautum detur ei tormento-

Tiats jf

CUT a

vum. Deutraque poena; qua, ficut peccatum

reipfa unum quid in genere moris conftimit ;

Ws D

Ífic una intepra totalis paena — eft, duplex hic

*

& [XQ w

queflio movetur

*

altera facti : an. peccato

& Pj

qulmï;fem

inortali vel reprobis ftatuta fit poena seterna;

1

hoc eft, nunquam finienda ? altera juris: an

L

I n

morrale poenam aternam fnereatur ex natura

fua, feu, unde fümenda fit ratio hujus per-

m g,

PT.

petuiratis ?

139. JVora I1. Platonicorum fabulis; quläf

tirty,

alier

Ml æ[ulä

——

.Drs Pmcniä.

i

l&qu ty

affertà metempfychofi , animas plerafque pec-

catis fuis ac inde etiam pcenis liberandas affir-

mabant , nimiüm addictus Origenes pluriBus in

u

locis negavit, daemonum ac reproborum ho-

hia f

minum poenas fore eternas. Equidem pur-

are eundem conati fünt preeter alios Picus

Mirandul. Merlinus & Genebrardus,, fed irri-

ceto d Te

to, üt Petav. l. 3. de Angelis c. 6. oftendit, co-

que ts

ndere ia

matu; cum & propria ejus fcripta, & 'Theo-

v*)rü'

'phil. Alexandrinus , Athanafius ; Epiphanius;

i, Ud

u

if

d

am

Hieronymus ac Auguflinus, maximóà ve-

yudcal Í

^

l

ró Concilium. Gen. V. id teftentur,à quo Col-

d

Q s

lar. 9. Can. 11. unà cum fcriptis error ille Ori-

m Da &'g

D

5

genis ; narrante Nicephoro l. 17 damnatus fuit.

N

Qonem à

W

b

e

. Preter hunc plures alios S. Auguftinus l.21. de

Civit. Dei recenfet & refutat, qui homines fal-

kaeo 1

tem aut. certas homninum claffes variis ex fun-

( d,ïm'

damentis liberandas aliquando ab inferni pce-

, u

'.T

nis erroneé fenferunt.

Similem errorem po-

yetu ; 0

?

j

Trat

flremis temporibus amplexi fünt Sociniani,

1,/

"

S.

/

negantes juftum fore Dei judicium, fi unicum

hr d

li

fbï*

peccatum aeterng poeng exciperent.

j ferp W

140. Dico ]. Peena inferni reproborum;

qui :gnium:;

& fic peccati mortalis, erit zeterna. Eft de fi-

d

de.. Prob. Scriptura, ubi de pcenis inferni lo-

j:sp

quitur ,femper eas fore eeternas enuntiat. Sic Ifa.

ult, & Marc. 9. dieitur : Permis eovum mon mori-

j ?

4ur , &5 ignis uon extinguitur.. Tudith 16. Dalis

r d7

ignem inm cavues eovum , ut wvantuv in fmpiter-

" a

Aum. 2.2d Theff. 1. Qui penas dabunt in iuteri-

,

tu eteruas. Apoe. 14. Pumus tormeutorum a[cen-

j

l

n

T

'*25!

Ü

h

l

a

,'i", 42 [cecula fceculorum. — Praecerea . Matth.

pe

210

Ds Pzccaris.

u D

poft recitatam Judicis Divini ferendam in re-

probos fententiam fübditur : Jbumt biin fuppli-

turt fs t

Y peccao m

cium eltermum , 3uflà autem in vitam'^ etermam,

iconfurex

In que verba S. Áug. lib. de Fide & Operib.

cap. 13. commentatur : /Veque illud dici potefe;

igsanr,

dgnem ctevuum. diclum , uon . ipfam combuffionem

pv nit

eernam .. . cum. $9 boc previdens IDomints

pointaund

fententiam fuam conclufit ita diceus : fic ibunt ili

torem n

4m combufhonem ceternam , jufli autem in vitam

ndpmum g

Qwe tanquar

eteruam. — Evit evgo eterua combufho, ficut ignis.

Corf. 1. Ex Conc.Gen. V. fupra cit.: ex Gene-

Tieohgs d

rali V.. A&tione 11. ; ubi recitata fuit epiítola

Gs M I

Sophronii hoc Origenis dogma referens & da-

f.42q

mnans : ex Later. lV. cap. Firmiter. de SS. Tri-

fpore conza

ia f

nit., ubi dicitur ; quod reprobi cum. Diabolo

habituri fint peenam perpezuam : ex Trid. (eff.

um o

6. c. 14. & 15. & feff. 14. c. 18.; ubi definitur

X It q

in juftificatione impii «eerzam peram remitti:

i()nisJ It

-& ex eodem Seff. 6. Can. 25 ac SefT. 14. Can.

Qjb

,5. , ubi füpponitur peza «rerza peccato morta-

Q (emper

T

li effe ftatuta.. II.

Ex coníenfü Patrum, quos

üde,.

recitat Petavius ibid. cap. 8. & fenfü univerfali

t X

Fidelium , de quo S. Aug. l. de heeref. ad Quod-

lus

vultdeum cap. 43. ita fcribir : Quis enim. Catbo-

;&xaxx—a:em

licus. Chriflianus vel doGtus: vel indotlus mou vebe-

m a e'üm N

menter exborveat , eo$, qui banc vitam in flagitus

Ti (

fiierunt , ipfum etiam diabolum atque angelos . ejus;

dl

H

wamvis pofl longiffüma tempova purgatos atque

nde Ful-

p in l4

,

beratos vegno. Det. lucíque voftitui ?

Tione of

gentius L. de Fide cap. 43. Firmiffm , inquit;

Ql[lam Qum

Y

zene: eg mullatenus dubstes ,. à

lï') 890

ïfguo; ,[c'nfpev arfu-

TO5 Cum diabolo.

Ri

I41.

Dz PzccaTIS.

21E

m t

141. Dico [I. Peccatum mortale ex na-

n hn hu

turaíüa meretur poenam «erernam. Proj. De-

um t

us peccato mortali decrevit poenam zerernam ;

il & Ops

üt conftat ex num. priore: Efl autem prudens

il dc p

legislator, & juftus vindex, irnó de facto ma-

m uj

gis vult mifereri; quàm juflitiam exercere ; er-

vides D

go in taxanda hac poena credendus eft propor-

J : frii

uonem ferváffe ad peccati meritum ; nec ultrà

: qua d

condignum punire.

Corf. Ex. fundamentis,

qua tanquam) rationes perpetuitatis poenze à

ij g

ya du u

'l'heologis afferri folent. Earum 1ma eft ex

ia t g

Greg. M. lib. 4. Dial. c. 44. & D.;Th. z.

o ii

w n d

87.3. 3. ; quia homo mortaliter peccand

w ET

fponte contraxit reatum culpee & poene , féque

Yi an Db

in eum ftatum conjecit, in quo fatisfaciendo im

zternum non poteft íe. eximere ab utroque

n QXTT'MX&

m

b )

Wa

:

-';

hoc reatu, cum extinxerit principium fatisfa-

étionis, nempe gratiam & charitatem : quoc

yjon t

k Sdud

quia ipfe reparare non poteft, & reatus uter«

' peccatt f

que femper manet, iemper pcena debetur.

; Parmye

2da eít ex S. Aug. ep. 49. q. 4.; quia, qui mor-

ff n

taliter peccat, conremnit finem ulümum & eter-

nitatem bearam : totufn veró füuum amorem ae

pat

£a

j an

feliciratem. perpetuam in creatura , quantum

in(e eít, reponit ; ergo & zrernitatem roife-

i

ij)"

riarum feu poenarum damni & fensüs meretur.

nlim [] )

7

3iia cít ex S. Chryfoft. hom. 25.in ep. àd Rom.

"D

m

j n

& 9. in 1. ad Corinth.; quia mortaliter peccang

ratione offenfze fuge gravis fpont? diffolvit ami-

"I

de lü

j

ciam cum Deo, & ejus initnicum fe profire-

i

i

n

tur ; ergo & fe expofuit odio Dei, & ut tan-

m "

quam inimicus ab eo babeatur; dum aur Deus

2

offen-

l

ia

Dz Pscearis

815

offenfim condonet aut homo fatisfaciat, quod

pdeo N.

i eo elu

poftremum impofibile eft damnatis.

142. Ob,. 1. /Eternitas in fcriptura inter-

hmaum f&

d eden

dum fümitur pro longiffima, non tamen per-

etua , duratione ; ergo ex ea non oftenditur

bis purat f

Conf. I. Scriptura mul-

liE s.

perpetuiras peenarurm.

d.

tis in locis extollit mifericordiam Dei füpra ju-

ftitiam. Item Pf. roa. ait : ZVog z2 perpetuum

ftemo o (

jdcmud

dra[cetuy , meque in etermum comminabitur. & f

s6. Nunquid oblivifeetur mi[ererà Deus , aut con-

peies lt

t ol

ginelit in ira [ua mifericovdias [uas ? Ergo. Conf.

Jl. Marc. 12. de Scribis dicitur : J£ accipiem?

4

ps ncagd

dicium.

Ti cOncade

Meh . E

r

z)roli;:fu ä

. A. Sumitur pro duratione non per-

etua, fi fermo eft de rebus vitee & feculi prae-

dmeanvi.

f

e

ntis, T. fi fermo fit de rebus vitze & ficuli

tir g v

fuüturi, ubi fcilicet non eft mutatio nec finis.

(ttn mj

N. Dixi : Zrazfeat ; quia promiffiones in eeter-

t tl g

num aliáque, que figuree munus obeunt, fepe

la ntjq

fecundüm figuram quidem prateriére , fecun-

Q ex eor

Ti infr

düm fipuratum autem eterna fünt. — Porro fa-

ls (to

€it pro noftra veritate; quód Chriftus, ubi ju-

dicialem fententiam pronuntiat, utique pro-

qin i

prio verborum feníü ufüs, poenas dicat eter-

l.A

pas: accedit, üt obfervat S. Auguft. lib. 2r. de

| (

E

Civit. C. 25. , quód in eodem veríu de vita

zeterna eeque ac füpplicio eeterno mentio fiat;

1 tem) Iion.

ergo cum adverfàrii veram vitee eeternitarem

14,

fareantur, quid perpetuitarem füpplicii in du-

Wottom

bium vocant? 744 Conf. L. &. D. /4. Scriptu-

Watur.

Xa extollir & fic loquitur de effe&tibus miferi-

i C

cordise in hac vita & feculo C. in vita & fzecu-

—

218

Dzr PrceaTIS.

io altero N.. Nempe maxima Dei mifericors

Ii?fädat; qUOd

iIS,

dia ex eo elucet , quód non damnaverit genus

(rru t

humanum fecundüm rigorem juftitiz . fed de-

n timbn p

derit- Redemptorem, & nunc etiam peccanti-

non üfteig

bus parcat propter Chriftum, détque locum

Seimm

cenitentiee ; quod unum texrus laudati. pro»

um

ant. Unde ex annoratione S. Auguftini po-

fon i prta

ftremo loco ítatim fübditur : Dixi: munc c2-

mindir. d

i: bec mutatio dextevee excelfi &gc. .. Vita iraque

n Dur,tty

refens eft tempus miferendi, ubi homo cor-

i Em

rigi poteft & mereri. Poft hanc veró erit tem-

ar: pan

pus judicandi, preevalebit juftitia , nec locus ve-

nige eoncedetur, üt Chriftus aperté monet

Matth. 5...Effo. confentiens: advevjario: tuo. citós

rie t

la

dum es in-via cum eo s. me fortà te tradat advevfa-

vius judici, g judex tradat te miniftro , €$ in car-

prie t

cevem amittavis.

"men. dico tibi , 110m exies s do-

muao od

vlfiongit t

nec veddas uoviffimun. quadrantem. .. Ex Joan. 9.

T d

Feuit mox , quando uemo poteft opevari... - Addes

erite,

quód ex communi Theologorum damnati pu-

]

niantur infra condignum; hoc feníu , quia De-

J

Bort

minores ,

hr ü

M

us fingulis peccatis decrevit paenas

.quàm in toto rigore mererentur.

P

onf.

[ q*le

o p

"r

K r

ÀI. w D. Accipient. judicium prolixius in a-

j

r

cerbitate C. in duratione IN. ineequalia quidem

]aun ]

eett &t

-damnatorum füpplicia erunt.-quoad acerbita-

tem, non quoad durationem. :

10 m

licet m

j a

143. Jifl. [. Satem non omnes;

u

peccato mortali fuerint mortui, in eerernum pu-

a

ph" Y

nmientur. Ejufmodi autem fünt 1., qui baptis-

yn

mum Chrifti & Euchariftiam acceperunt ; qui&

u

J "

[ quis amatiducavevit ex. boc pauey viuet

in &ttY-

j ii

ht

3

??ng

p

514

Dzr Psecaris.

ol dipere

yum. 5., Qui manent in fide Chrifti ; quia

.

fundamentum habent Chriftum

.

unde licet

ais Docto

Opera maála huic fuperedificata fuerint, hac

kraprm

gur baduts

quidem tanquam fcenum & ftipulee exurenda

funt; ipfe nihilominus, àt ait Apoft. r. Cor. 3.

fb qu d

gonít

Balous erit ; fic tamen; quafi per ignem. — . Qui

érítantes 1n fide Chrifli & unirate Ecclefize,

TE

faciunt opera mifíericordise , licet varia fimul

fai ln

jiziai

peccata committant ; quia Jeazi müforicordes ,

i rl

vuoniam ipfi mifericerdiam . confequentur. ejc.

&. Hos aliófque errores recitat &expugnat

titem enuma

ml

S. Aug. nuper laudatus, ex quo JV. /Z/f. Coutra

mum eít, quód non omnis , qui fémel credi-

L aim

derit & baptizatus füerit , fed qui perfeverave-

p diman

*it ufque in finem, hic falvus erit : nec juvat,

Grcg. N

quód. quis Euchariftiam accipiat ; fi enim di-

Trint Dlroi

peetinre

gnus illam (umit , habet quidem panem opera-

tionum vitee eeternge ; quam obtinebit, fi perfe-

m

'veret : fi veró indignus, judicium fibi mandu-

DL

peurm :

€at. . Coutva 2dum eft'; quód Chriftus pronun-

tiet damnationis fententiam in eos , qui opera

hii

mifericordie non prafliterunt : Apoftolus au-

Ti d

Xem dicat, apentes opera carnis non poffeffu-

AUL um

ros regnum Dei : Ad Corinthios veró loqua-

lia

'tur de igne purgatorio ; non eterno, ad quem

ts i

Tün

damnati diftedent. / Cogzra 3íum 'eft , quód va-

leant mifericordie opera tum ad impetrandum

dellns

à Deo gratise auxiliumn &ad peenitentiam agen-

didj

am, tum ad peccata delenda fecundüm rea-

j ]

tum poenz reítantem ; fi fiant. propter Chri-

311l

omo

ftum : Nlhll verö. valent ad vitam ,fih

k (

nolit

ü o

Dz Pzececarvis.

re Chriftum aut ab eo juftificari , üt

r i

nolit dilige

E

ait S. Docto:

r ex Apoftolo : ff diffribuero im ci-

|füerir, n

bos paupevum

omnes facultates , cbavitatem. autem

zon babuero;

nibil mibi predefl. . Unde liquet;

Due enre]

poli t C

füb qua conditione beatitudo mifericordibus

m j

promiffa fit.

'

[//

mitge

1

H

ü

144. Ài

jf. 1. Prioribus faltem fieculis non

jcet vt

fuit conft

ans de hac re fententia. . Nam. 1. S.

uftin. in Dial. cum Tryphone & S. Iren. lib. 2«

"ii ml

at d

adv. haref. c. 64. videntur nepare immortali-

r

tatem animz, & confequenter eternitatem poe-

me. /2. S. Greg. Nyff. in Orat. catechetica &

oA Af ln

qifind at

L. de anima & refur. ait; Diabolum & homines

oft diuturnam purgati

onem liberandos.

3.

qi n

& 40. ltem in Car-

:

Greg. NNaz. oratione 39.

dubius faltem eft de

RL

mine Heroico de íua vita

perpetuit

ate poenarum. .4. S. Ambrolius Ser-

m p

inon. 20.

in Pf 118. dubié & obfcuré,in com-

pindi i?

m (b

ment. in ep. ad Eph

ef; autem fatis clar& negat

genarum «eeternitatem.

s. S. Hieron. variis

drilos p

W:qUiofä

infcriptis fuis prafertim in comment. ep. a

Ephef. affert fententias Origenis abíque cen-

' APQ&OW

fura.earüm aut reprobatione ; quin e

undenm

ig of w& !

Pelag.

jos a 4*

fübinde laudat : in Dial. 1. autem cont.

textus fcripruree , queis fupplicium damnato-

emo d

alium fenfum vel de infi-

j d qi

rum exprimitur, in

delibus duntaxat explicat ;

.& preeter alia dicit:

i impmïü'm

aliudeft gleriam perdere vefu

vgeudi , aliud pevire per-

gieniod*

fanin *

petuo. . ltem : Qlriflianos , fi in peccato preeventt

fuerint , falvandos e[fe poft peuas.

pro?

j

E.

uód Patres nonnulli

fpeciem qüan-

(if

j

uis fcriptis afperfe-

j

dam dogmatis Origeniani

xint;

4

aof

216

Dz Pzccaris.

rint, ortüti, fi Peravio credimus , fuit ex eo;

.wmemnon

quód illi Origenem magni fecerint; & in fcri-

m & de

pturis interpretandis feré ducem adhibere con-

Ál 4

fueverint.

uamvis veró illis ex eo capite fa-

[

ewom f

ciliüs indulgendum foret, quód necdum decla-

d& lgla Va

ratàà tum temporis per Concilii definitiones

qijuge

mente Ecclefie finiftram interpretationem fe-

n

"

querentur; & eorum etiam fingularis opinio

jb p

dogmati noftro nihil.officiar , cum non nifi

r d

frentétorn

unanimis:Patrum confen(us fit infallibilis ; eft

tamen, quod ad fin

ulos reponamus. .. Unde

füt Àmbro

"d yinum ye. ]u

1

inus in Apologia utraque

ferianis, i

agnofcit. penarum perpetuitatem tum à De-

Gingie po

mone tum à reprobis anpelis & hominibus ef-

d g

fe (übeundam. Hujus fententiam laudat Ire-

demate h

naus , eíque fübícribit lib. 4. cap. 47. ; unde

manielt

quod obícuriüs .de: immortalitate animarum

V. cw,

locis füp. cit. dixerant; hic clariüs reddiderunt.

| Mate

4d adum Y« Gregorium Nyffenum .jam

I & 2

olim defendit Germanus Patr. Cpolitanus apud

NT

Photium 'afferens , 'ejus libros ab heereticis

|

ln in

Origenis. fautoribus effe corruptos.

Contra

| f dimy

quod licet quidam ob . ftili fimilitudinem , di-

| ln

cendi characterem .&. orationem confequen-

Sun,.

tem excipiant ; tamen improbabile non reddi-

lo&opïm

tur, tum quia hoc imitationis & folertiee pe-

Ti d

nus ab hereticorum ingenio non abhorret:

in&i

tum quia Nyflenus in Or. de his , qui laptisma

ilt.qu

differuut ; propiüs ad veritatem accedit.

&tm ap

-dd gtium w. INazian.in Orat. r5. luculenter

ürim.

fusáque difputat, peenas damnatorum nullo fi-

Atj

O 19.

ne terminandas , *&Ain Carmine Jambic

&

VOT-

Dz Prccaris

217

*s füit r

vermetn non effs moriturum. Unde alibi dicta

dm) &iír

molliüs.& de purgatorii poena exponi debent.

Adibon g.

-.Ad atum. . 152um Ambrofiii locum

100 cpit

obfícurum fatemur : clarus autem fenfus eft L.

Decdum d

de lapfu Virginis C. 8. ubi ait : Ego tamem,

ii defmir

qui fcio graviora facimorofis feroari 2ormenta , 65

Jretiona i

n fine umpias animas evuciatus ananeve , qon Tem-

es utique ,

féd «ternos. &gc.... Eadem loqui-

gulrs q

orah

um i

tur ad c. 14. Luce , & L. 2. de fide c.4. Com-

Afl d

mentariorum veró in ep. ad Ephef. auctor non

um (2

fuit Ambrofius, fed Hilarius Diaconus Luci-

ferianus, üt Bellarminus putat;. vel alius quif-

potgi ung

m um i ]

cunque potiüs, üt hic Petavius' annotat.

& n

Ad sgtum. 3« S. Hieron. Catholicam de

tüm ia h

dogmate hoc fenrentiam fuam multis in locis

manifefte declaravit, nempe in Comment. ad

at

]tste du

l. c. 14; V. 20. & c. 27. ad Daniel. cap. 3. ad

Tis r

Matth. c. 25. v. 46. maxime veró in. Apologia

N

ima & 2da contra Ruffinum, qui eum fàlutis

diabolieze füfpe&tum reddere conabatur ; ubi

polrustt

T

declarat in locis quibusdam objectis non fuam

fed alienam. fententiam à fe propofitam, ne-

us (

j

que laudatam Origenis perfonam fed viri in-

enium , nec eum üt Theologum fed üàt Phi-

m ag

j

bj 00

lofophum commendatum; neque ejus opinio-

nes fidei repugnantes effe adoptatas ; quas de-

&

k fore?

renuc

g d

in & füfpicionem à fe ft

* propulfavm Ad

jlla, quae'ex dialogo allata fünt , obfer

vandum 1I..

j, W þ,'wmm |

gai

eum agere hic contra Pelagianos, qui negabant

difcrimen inter mortale & veniale intercedere ;

d

& remitti peccátum ant&, quàm homo ita corti-

j

gat mores , ut immunis fit ab omni peccato :

g ]gmbico ,I

5

2. 0-

[

s.

$18

Drz Prccaris.

2. Nomine peccatoris aut iniqui ab eo non

tsb , f

intelligi femper eum; qui mortalis peccati re-

Ergo guemi

y 4

us eft, íed etiam illum, qui veniale tantüm

commifit. Inde autem 1mó reclé dicit, loca

m ofico d

fcripturee füpplicium eeternum teftantia non ef-

d lm

fe intelligenda generaliter de peccatoribus om-

Vedde fn

nibus, & cujufcunque peccati reis: 2dó Do-

10, etroral

cet reos venialis peccati perdere eximiam glo-

d u as

riam innocentibus aut eximi? íanctis deftina-

T animém f

tam , reos autem mortalis perire perpetuó ; un-

t6c fimat

de inter perdere gloriam & perire perpetuà

v fidefo

bené diftinxit.

3tió Chriftianos afferit (alvan-

f d

dos pofít peenas , fi in peccato veniali praéven-

Eskla &

ti fuerint; & reprehendit Pelagium, quód fi-

As 1

deles cum infidelibus confundar ; cüm tamen

o oficio

ili f&epe cum veniali. duntaxat decedant , &

05 N acd

hinc peenis eeternis non mulétentur : infideles

! silio

autem moriantur in mortali , & hinc perpetuo

j

;

m i

füpplicio fübdantur.

|

bor

145. Jnfl. ZiI. Ecclefia videtur - credere;

ET

redemptionem aut refrigerium convenire pof-

ET

íe damnatis ; fic enim orat in Miffa pro de-

r

fun&is : Libera Domine animas omuium fidelium

| Wb

defuntlorum: de peuis inferm Q9 de profundo lacu

Md

libera eas. de ore leomis, me abfovbeat eag tartavus

GW m

&c. Conf. z. lfa. c. 24. dicitur : Congregabun-

IN

Zur in lacum;» 9. claudeutur:ibi im. cavceve , &9^ pof

Opers Q

smulzos dies vifitabuntur. — Conf. II Prudentius;

if gt

Auguftinus & Chryfoft. apud Petaviur c. 8. l.

Chryf

c. innuunt , damnatis fübinde refpirationis quid-

Qd co

O? a-

l5 dur

piamroþvkenixfe ? eorjmgue poenas fidelium

tiQ

,O d&ml

Dr Prccaris.

219

EEIT

fionibus ; fi non folvantur, faltem fublevarixt

il pec n

Ergo «terna peena dici nequit.

Vetidle t

s. N. 4. Ecclefia contrarium afferit, dum

« ia

in officio defun&orum dicit : zz isfevmo nulla

teflnra m

eft vedemptio.

Unde oratio illa ex communi

ecentOnist

Ecclefiee fenfü & ufu;in aliis officiis pervulga-

tei: 3l

to, retrotrahitur ad ipfüm agonis momenrum ;

'e exmm

adeó ut Deus futurà oratione tactus rogetur;

- fndisdhs

vt animam morientis liberer à poenis inferni,

nec finat cadere in obfcurum : vel effunditur;

re pentiit

perie od

ut, fi defun&i anima purgatorio igni tradita

o afert t

fit, ab eo liberetur, cum purgatorii locus ab

) vengi p

Ecclefia fiepe inferorum nomine exprimatur.

kgun, a

ZAd Conf. L. 9. D. «à vifitabuntur accipiendo

jt : n t

pro officio confolationis alteriüsve levami-

qt d

nis N. accipiendo - pro exerciiio punitionis -

r : d

aut affli&tionis ,'füb quà ratione frequenter

& hix p2

ufürpatur in fcripruris C. unde hic textus po-

tiüs probar impios in eternum puniendos.

genr t

-vdd Conf. HI. 3. Videtur Poética potiüs fingen-

convenre j

di quidpiam licentia, quàm probabilis fenten-

tia Prudentii effe , dum hymno Sto cecinit dee-

Mif p

vmum d

3nonibus & damnatis pufillum quietis per te-

ftum Pafchale indulgeri. S. Auguftini in Ench.

j ii

jg t

-€.110. non eft abfoluta fed hypothetica tantüm

enuntiario , ubi dixit , (i facrificia & pietatis

:gf

zgzlbw

"!

j d

/

ji

-opera dammatis aliquid profint,

non proae €5

nifi ut aliquid levamenti afferant.

Denique S.

Í r

us ali-

«

Chryf.

indulgentià quàdam oratorià pl

-quid concet

lit immoderaté defunéctos deflenti-

j t

. dixit; Chriftia-

bus, dum hom. 3.in ep. ad Phili

C

T

]

ia

-posf damnatbs per fidelium preces

& Iäcriüc

M

A

226

Dr PrccarTi:s.

Marit

quidem; íed aliquo tamen, folatio juvari.

Quamvis enim hac de re certi nihil ab Eccle-

&umn

T

fia fit decrerum, maximum tamen contra il-

Codleque

lam prajudicium eft, quód nunquam pro da-

firin pett

imnnatis orare Ecclefia coníueverit.

"Accedit ,

pIOQICI ff

quód damnati fint extra communionem San-

5111

étorum, adeóque à noftris

precibus comqui

pieunge :

nihil habere poflint.

E

qulen!

[

146. Ob II..S. Aug. in Pf. 71. v. 14.

Ex

tb m d

sfuvis 69 iniquitate vedimet animas eovum , fic fcri-

pit, n

bit : Que funt ifle ufure , mfi peccata , que etiam

eue (n

debita. niominantur ?. ufurag autem appellatas pu-

li ss

s f d

to, quiae plus 1nali invenitur. i. [upplicis, quàm

commilJum eft im peccatis ; ergo juxta S. Do&to-

pd g

ris mentem mortale ex. natura fua non mere-

Ts gauä

tur eternam peoenam. | Conf. [ Sap. r. Deus

Wi

non dele&atur in perditione hominum ; fed

Qunqu

juxta Philofophum nullus fapiens facir aliquid,

Tnánere

nifi propter íein ipfo delectetur ; ergo Deus

lm pem

son puniet homines morte eterná.

Goif. 11

14

Judex ífàpiens punit ad corrigendum ; funt

| itelenr

enimteftante Philofopho poense medicinze quz-

| lm

dam ; Peena autem eterna poft

| O 1]

]

prodeft ad correctionem ; Ergo.

judicium non

f

ss

E. D..42. Plus mali invenitur

in fuppïi-

ov

ciis; quàm. quod mali phyfici fübinde com-

t f

miffum eft in peccatis C. quàm quod mali mo-

E

ralis .eft commiffum N. Refponfionem probant

Ditüm ]

verba fübíequentia

Aam . . g. cum . bomicida

l tari

corpus 1antium. bominis perimat , amime autem mi-

V

bil wocere poffit ,ipfius 9 amima &5 corpus perditur,

E

dU gebeuua. -- «4d Conf. 4. D. M. Deus non de-

hi

T

€cta-

d

Dz Prccar!s.

22X

fohtio i

le&atur in perditione hominum antecedenter;

. nihil d b

& non füppofità culpà exigente hanc poenam

en Contt

C. confequenter ad culpam /a/d. non delecta-

ünquam xj

tur in perditiore praecis& propter ipfam C.

t A

ropter manifeftationem juftitiee fuee N. — 74

manioen &

Conf. II. D. Judex fapiens ftatnendo poenas agit

ecibus cumi

plerumque ad corrigendum, & paene pro ali-

quo faltem tempore fünt medicinze T. abfolu-

nl

t&, femper ac neceffarió ita, ut pcena effe non

at erom,

poffit , nifi medicina aliis fit. IN. Peenee etiam

At t

gterne fünt de facto medicinae fecundüm il-

lud Pf $9. Dedifli metuentibus te figuificationem,

im at

n f n

ur fugiamt à facie avcás, ut liberentur. dilecii tui ;

o p

poít judicium etiam preeflant , ut boni tantó

1 fn 00

T

Tnagis gaudeant , quód velex juíliige amore

vel ex poenarum illarum timore bene egerint.

p d

honinun 4

Quanquam fatis eft , afflictiones illas eeternas

manere actus juítitiee vindicativee, ac. effentia-

ies f ajiS*Ii

n

lem peenee rationem habere.

-

147. Jfl. . Inter culp

am & þænam de-

emi U

bet effe proportio ; hec non habetur fi peena

gendim ;

nedane g

fit eeterna, cum culpa fit momenranea ; ergo.

Corf.. L. In. tribunali humano quevis crimina

um w

J

füfficienter & eequaliter puniuntur poená finiti

temporis ; ergo & in tribunali

Divino ; ne

m n i

Conf.

i fübind d&

Deus fit minüs lenis, quàm homines.

Jj. Peccatüm mortale elt aliquid fimpliciter fi-

qui nj»

ionem t

nirum in omni ratione ; ergo & pcena in nul-

à

i

la ratione debet effe infinita.

A

J [IW«'[?

Wa

&. D. M. Debet effe proportio quoad en

yinp i

titatem vel durationem 'N. quoàd meritum vel

j

um p

! d

eaufam & füpplicium vel effe&qm C. Innu

[

[« Wf;

:

N

222

Dz Prccaris.

lo judicio requiritur inter culpam & poeenam

proportio à duratione, üt D. Th. 1. 2. q. 87.

-

a. 3.ad 1. ait , citans S. Aug. l. 21. deCiv. c. 11,

ura s

ANon enim , quia. adulterium vel. bomicidium. in

al [outiontt

snomento committitur , propter boc momentantá

fong fs

ris zl

paná punitur: [ed quandoque quidem pevpetuo car-

cere. vel exilio, quandoque etiam morte. 5 in. que

u j

son confidevatur eccifionis mora , fed potius , quüd

tf p

in pevpetuum . aufevatur d. focietate viventium : $3

puutur, qu

fic veprefeztat [uo inodo eternitatem peue inflitie

& inpofioi

t À

divinitüs. . 4d Couf. 1. W. 1. V. d. 'Tum quia

ex mododiétis poenam homines etiam inflipunt,

en; epo.

| temáe cruc

que íuo modo reprafíentat eternitatem poe-

nae: tum quia,; quód homines poenas tempo-

| lum relim

fr

U

rales flagitis enormibus reddant, non ideo fit,

quód peenze illee fint. fufficientes & eequales. 5

t i

2. Difp. Homines nec poffunr exacté punire

|

en ereit,

peccata, nec punire debent, niíi fecundüm exi-

u l

gentiam boni communis, quod fipe non per-

fipat nur

mittit adaequatam poena rationem ad meritum

pitendom

culpe. Deus veró poteft & deber exaéte pu-

ftem deyer

nire, ur ficut fua eft virtuti merces, fic vitio

IT

etiam fit paena. . Hinc veró non fequitur De-

i,

um minüs lenem fore: fed optimé novifTe me-

n 4j

rita peccatorum ; & fine periculo injurie aut

Vl

exceíSüs decernere pofíe füpplicia. 444 Cozf./7.

Dutare

AV. A. Eft. enim mortale peccatum refpeétive

lum i

perfeété infinitum , üt d. n. 64. eft etiam morali-

lm j

ter infiniturn quoad durationem, üt d. n. 141.

jofü d

& innüitur Marc. 3. v. 29. Qui autem blafpbe-

If

snaverit in Spiritum San&hum, non babelit venuf-

n

o u

fienem in eternum , féd evit veus eterai deliii.

l

lle.u[

148.

u

-

Dz PrccarIS.

223

m & p

- ^y48. Infl. JJ. Examfi pura creatura non

Th Laj

poffit fatisfacere pro peccato imortali; poteft

L

tamen farispati ; quia ad fatispaffionem, ficut

lly.üll

] leniddin:

ad folutionem , non requiritur condignitas per-

lo mimys

fonw fatispatientis.

Ergo fundamenta fupe-

m j

riüs allata nihil conficiunt. . Cozf. 7. Licet quis

r s à

c fatisfaciat ; quando fa-

puniatur juflé, d

i p

tisfacere poteft &

n vult : jufié tamen non

t th:m:;

punitur , quando

fatisfacere non poreít ; quia

p

ad impoffibilia, ex: communi axiomate, nemo

tenetur.

N. A. Tuc

Arqui damnati non poffunt (atisfa-

s etan il

cere; ergo. . Cof. II lndignum eft, aliquem

tamdiu cruciare, dum mutilatum alteri merm-

Fa

& a rcmpg

brum reftituat ; cum id in ejus poteftate non

hr o

fit.

Ergo etiam iniquum eft .. eccatorem

; &æq&l&kil

tamdiu in inferno torquere, dum & ftatu pec-

n ais p

cati exeat, cum nec id penes eum fit.

i u

m. IV. "4. Homo pro mortali peccato fa-

ag

tispati. nunquam poteft ita; ut nihil amplius

patiendum refter ; tum quia ad. poenze eerernee

2em à fraut

finem deveniri nunquam poteft : tum quia re-

jejet :xac't'c';'»

atus culpze ex parte hominis infert debitum fà-

ercaj, 1 P

o fequitt

tisfaciendi, nunquam à damnato: extinguen-

dum. .4d Cosf. . D. 2.p. A. Jufté non puni-

jme nl

tur, fi fatisfacere non poteft, nifi in ftatum im-

h i

potenrie fe ipfum liberé conjecit T. fi in hunc

j AUf

ftatum liberé fe conjecit IN.. In humanis et-

n *

j us

iam juíté ple&titur is; qui liberé contraxit ma-

jora debita ; .quàm ut iis fatisfacere queat. "d

;

)

iiod

!

]

h

E

"

Rationemn..D.. INemo tenetur ad impoflibile, ita

7

g

i

tamen, utloco impoffibilis teneatur ad poffi-

5,1 M

j

N.

a-

7

Mä

büe C ut neque ad poffibile aliud renearur

,;48»

Ds PE CCATIS.

224

Damnatus , cum nequeat folvere debitum con-

: TT

dim aribira

tractum , debet quafi penfionem peenarum per-

petuam prefítare. 244 Couf. I].*. 7..4. ob

(l $. Pen

1n00dÓ-

fl ptee

a. JV. C. Si peena. perpetui carceris,

exilii ,

rvitutis &c. legibus ftatuta foret, non

vjl

a ve,

effet indignum, ea tranfprefforem continenter

es fundue,

mulétare , non quidem ideo, quód membrum

non reftituat, fed quód femper maneat reatus

jl

mentia, T

poene, quo ipfe totà füà vità fe nequit exi-

mere : quodfi in mutilatores temporalis tan-

Méctiorem :

um, N

tüm pana legibus fuiffec fancita , transgreflor

utique indigné poená perpetuá afficeretur ; fi-

num difqu

uidem exhauflà poená ille legibus nihil ultra

t dog

d

Geber, nec judex acerbiüs pleétere poteft, quàm

&XITS af

imum etiam accidit in damna-

leges finant.

li tepur

tis, qui non ideo puniuntur à Deo in ceter-

iit, qu

MC

num, quód non preítent impoflibilia , fed

| mulim jn

quàd reatus culpe & poenee iis jugiter inha-

reat, eófque odio & füppliciis dignos reddat:

| m pro]

in 2do contrarium habetur ; Deus enim üt

Vi fnds

—fümmus & juftiffimus legislator fanxit, ut qui

Witor(

Tib bidin

ipfum graviter offenderit & decefferit inexpi-

atus

,f

P.

& Iu

.reatum poenee eeterne incurrat & fuþeati;

vt df

unde nihil iniquitatis apparet.

E

&

Nrtipen

QuREs. Quid féntiendum de liberatione |

Ti

Kiwgam'

Tiüny

dupevatoris à gebeuna precibus $. Gre-

gom t fg&

gorà Magui $.

:g

Päulus

149. JVotz. In vita Gregorii M.

ht dio i

Diaconus c. 27. & Joannes Diaconus 1. 2. c. 44-

fhdirori,

narrant hunc Pontificem , cum per forum Tra-

QCM

jani tranfiens recordatus effet manfuetudinis

Ra

L

& ju-

Va

Dz Psces T1si

23$

tj & juflitie ab. eo imperatore olim vidue cuis.

nþænamg

dam exhibire, hàc virtate commotum in Ba-

lg T.4i

filica S. Petri tamdxu pro Trajano fleviffe &

Ro as

fudiffe preces, dum fequenti noéte refponfum,

accepiflet, fe pro Trajano fuiffe auditum : mo«

ide

um for,

TC CODMIE:

nitum veró ,. ne pro ullo. ultenus Pagano pre-

qu m

€es fundcret.

E TT(

150. R. À. Repcænda eft tanquam com«

tà fe ais

mentitia. . Ira. poft. Barenium.4. Bellarminum ;

Melchiorem Canum; Dorninic. Soto, Po!fey&-—

s t

wra, ag

num; Natalem. Alexandrum;. Card. Lamberti-

i a

num aliófque plerique. :

Ratío eft 1. Quia; re»

lob nl t

pugnat dogmati fidei ,. poenas. damnatormn

erew

eternas ftatuentis , & nullum excipientis. ,. 2.,

accit i t

Quia repugnat ipfi-fidei; quam. S. Giregorius

habuit , qui L. 7. Epift. 7. L. 4. Dial. & 44. &

r iboum

polübm

L. 34. c. 16. docet peenas inferhi effe: æzerpasä

nullam in: inferno- redempuonem : nec orans

s p

is d

dum pro:.hominibus impiis & fine. baptlfmq

Dcus a

vità functis, qualis erat Princeps ille Erbnicus,

períecutor: Chriftianorum. atromfï" imus, & om-

of fänXlt;W*

nibus. libidinibus . dedltus.

hceferit ii

3. Quia repugnat,

fidei humanse, ob Au&orum xmhac hittoria re^

uml

ferenda .diffenfionem ;..ob: -nuügas; . quibus;. 1llg

parrationein. hanc aflomant

,& ob vezerum

40 n

fcriprorum tutn. virae Trajam qüm, viree.Gre»

jeti l]

gom de facti óccafi

one. & ipfo. £

hlenuum,

L'llm j. (

Nec.olflat..x., Quàd, han&-hxftqrnan; cdlde-

i

xint.duo illi Sonptoresxi, quia nec cozvi nec

i

y

fynchroni erant; fed trecentis.£c ex:mä anms PQ«

fleriores ; bzec;non. ex. probaris actis, fed 'ob«

3Y

n

eronm

fcuns & dubiis. monumegqg eqaz;rames .Jm

r d

n

D'*

"

i

b d

á^6

Dg P£ccATIS

em natratio habeatur in S. Joan,

D] JWM; ,

&. Quàd ead

Damaíceni or

atione de i, qui im fide dormie-

.

m

vunt ; tum qui

a hec oratio eft füppofititia , üt

us u

oftendit Bellar.

Nar. Alexander & Michagl le

n die à

Quien :

'tum quia in Dial. cont. Manicheeos $.

andim qui

65. &l

.. de fide Orthod. c. 4. propofitionem

þmplirit:r '

univerfàl

em huic fingulari narrationi contra-

p u

dicdoriam S. Do&or hic defendit.

INec. 3.

awww:m

Quàd Euchologium Grecorum eam biftori-

d u f

4

am in oratione-quadam pro defünétis habeat;

(atmato 46

quia hac fabula' ex Pfeudo - Joanne Damafce-

TT

&o in Euchologium facil? irrepere poterat;

oj L

habenda non eft, prefertim ;

ii u) Á

éui proin fides

cüm Ecclefia Gr

eca , ex quo in fchifma lapfa

g.

e& in

raviores etiam errores impegerit. JVec

u

ód im libris Revelationum SS. Brigittat

l

& Mechtildis idem contineatur ; quia revela-

diptig

tiónés hi fidem non faciunt; partim quia ab

Ecclefia non fuerunt approbatee , partim quia

inter

(e circa haric rnateriam contrarige funt.

(hi

151. & ZI. Verit

ate hujus hiftorie gra-

u N

)U

teft D. Thomas in fup-

Bo n

üis fuppofità audiri po

iÉ

lem. q. 71. & 5. 8

ità fcribens: JDicendum;

UC et dii

uüd de fatlo ^Tvaja

vii boc imodo poteft probabiliter

Vg À

ä

[

ibus B. Gregorii ad vitam fue-

n n

ofmari , quà

d prec.

Yit vevocatus »

€P ibigratiam confecutus fit , per

Wiettits

quam vemiffionem

peccatoum babuit , €9 per cou-

Fö Cumh

em d pena : f

qeut etiam appavet

|p

féquens omnmitat

3

à morz

m ompübus illis ,'

uj füerunt miraculos?

Titer] pe

^ij füeiors 4

tüoytüt phrie

s conflat idololatvas e9'

g C()nm

innatos fuiffe. " ID ormni.

b

us zalibus enim fmmili-

N

mmhv

ür d'f d ;f?æ*fef ; quod o irfmt- án iuferno. finalt-

m

Dz PzccaTIS

225

ia p

zev deputati , féd fecundim pvefentem. propriorum

it fib m

anevitorum 3ufHtiam. — Secuudim autem faperioves

füppolti

j

caujas, quibus previdebantur. ad vitam vevocandi,

r & Med

evat. aliter de ii$ difponendum. — Fel dicendum fc-

t Mancits

cuüdiun. quo]dam , quód. apima. TYajani-ton. fuit

. proplus

ünpliciter d reatu penee etevue abfolutas féd ejus

TTatQ! (

ena fuit. fufpenfa ad zempus , [cilicet ufque ad di-

endi, .

em judicii : uec tamen oportet , quód boc fíat com-

um em i

nmuuiev pev

f

agia ; quia alia futt , que lege

defundis t

communi acci

v

t5 89 alia, que fingulaviter ex

Joate Db

privilagio aliquibus conceduntuy : ficut. alii fuut bu-

m pts

manarum lanites verum , alia divinavum figna vir-

Zutumn

e ,præerm

|

1, t 4ug. dicz't in. L. de cura pro thovtuis

Ts

ageuda..

simpest

ARTICULUS IV.

yn 5 B(,"ï

u que

d péccatum veniale im damnato per accideus

T

miatur pená eterná ?

fit-

J

tz, p

[

,P

vontrani J

Ota L. Certum | eft. inter Theolc;gos

l hiorz í

lsz.N

15, peccatum veniale per fe. & ex

natura fua non mereri peenam. . Sequitut enim

Thonts

.j" !u

Rs

d

hoc ex differentia inter peccatum mortale ac

Ó

veniale Articulo prirno probata, & ex 'fundas-

p

j

atf

"

mentis n. 141. adductis , ob qua peenarum

g

eeternitas mortali à Patribus tribuitur.

Ea ve-

ró cum in veniali locum non habeant , nec

T

W

[

i

]u

perpetuitatem poenarum fundant, 240,Perfe

mereri peenam temporalem , five in hac vitas

"

ii

quz coníiftit partim in privatione donorum fu-

pernaturaliurn , auxiliorum nempe gratiee effi-

ii tf

€acis ; fervoris charitatis; & familiaritatis cum

2

Je9,

J

h

:

258

Dte PéccaTIS.

L

Deo, partim in illatione peenarum naturalium;

D

du di

puta, doloris ; morbi , egéftatis ; belli, famis aut

.

um

ett

am mortis ; üt ex fcriprura & Patribus no-

vt rermidiü

. L

vimus : five poft hanc vitam feu in pürpato-

rio, quee ftat tum in privatione aut poriüs di-

tumperac

latione vifionis beatificae, & in triftitia animee.

Biali p

propter eam, tum in paena fensüs; hoc eft; do-.

| p nl

| m r

joribus ac moleftiis ab igne purgatorio natis;

üt illud Apoc. 2r. /Voz zutrabit in eam aliquid

E

| azie f

coinquinatum ; & 1. ad Cor. 3. Si cujus opus ar-

fevit , derrimenzum patietur ,

ipfe autem falvus erity

| &l inenfior

guur, &i

fic tamen. quafi per ignem s ac Matth. $. /4men

dico tibi ; ton exies iude , donec veddas movif[inum

Id

CUT

quadrantem , Concilia & Patres de peenis pur-

gatorii ; peccato venial? poft hanc vitam debitis,

ht debiun

exponunt.

i w

H

153. JVota 1I. 'Tres in quafti

one proþo—

I

fita auctorum funt fententige.

z Eft com-

I i,

munior Thomiftarum , Suarezii item. & alio-

U icis

rum, qui docent; omine peccatum veniale, tam

fmm pf]' L

remiffüm , quàm non remiffum in hac vita quo-

Va D

ad eulpam; puniti per'accidens in inferno poe-

Is p

tà eternà, fi reftar aliquis reatus poeng 5 quo

PSCMT

etiam de mortali quoad . eulpam remiffo do-

li, N

cent, übi poena temporalis illi debira füperat.

j Vs

ada Videtur D. Thoms tum in LL. de malo,

Ij

libris Sententiarum & Summa , & multorum ;

| D

qui volunt peccatum veniale non r

emiffüm

ET

o puni«

quoad culpam , per accidens in damnat

cul«

DO ex

ri poená zternà: remiífüm autem quoad

Bul Qu

pam veniale, imó & mortale, non item. — 3//a

Wüpettr

EftScoti & communior jam Recentioru

m , qui

Vnere

P

aD1Q-

V d

m

Dzr PrccaTis.

239

tututiun,

abf'ollut& dicunt , veniale nullum in inferno

li fs at

ad culpam in hac

puniri pcenà sterná , five quo

Parrbus t

vita remiffum fit, five non. Cum his

n parpas

154. Dico. Nullum veniale in. damnato

ht s d

etiam per accidens punitur poená eeternà. Pro£.

r um

Exhauftà péenà per leges fancità , reus eam

hod

paífus nihil ampliüs debet, nec judex poe-

nam ulteriorem ab eo juílé exigit ; üt patet

gatorio Q

n um d

in poenis humanis , imó etiam infernalibus;

quz licet fint infra condignum , tamen quo-

r t

i u

ad intenfionem maximam à Deo non exi-

Ergo cum

hr .

guntur, & à damnatis expiantur.

T

rtemporalis, veniali per leges divinas decreta,

exhauriri poffit, eà perfolutà nec damnatus ha-

jppenb p

; vim dtlüuh

bet debitum füftinendi, nec Deus jus infligen-

di poemnam ulteriorem , qualis eterna foret;

glion f*

Ergo cum Deus etiam per accidens puniendo

non agat , nifi fecundüm debitum rei & jus fu-

n Dae

j d2

um judiciale, peccatum :nullum veniale punit

etiam per accidens poenà eternà. — Coyf. /. De-

j thiak)mm

T

us ex Patrum & 'Theologorum confenfü da-

mnatos non punit ultra condignum : id verà

vitemo p

ænæiq

u

faceret, fi veniale per accidens plecteret eeter-

b

nüm. Nam poena v. g. unius anni intenfa üt

Ti

g J

j

decem , quz interim tanquam per fe & ex con-

digno debita jocofo mendacio füpponitur, per

TU

gt

poenam inferni intenfam tantüm üt unum po

decem annos squaretur: poft alios decem in

gt

u

duplo excederetur: sícque. decennia in in ni-

M

tum numerando crefícente femper proportio-

;

Cujf. IH.

Licet veniale

jit

3!!1

me füperaretur. Ergo.

in damnato ob conjunctione

m .cum mortali &

2

o

n

ortum inde ftatum i

nimicitie fiat per accidens

MIC.

N

d

836

Dz Prccartis.

"-

irremiffibilé ; tamen imprimis manet culpa le-

n -

vis, quia ille circumftantiee non mutanrt effen-

| (pmammo

tiam venialis : deinde debitum poene per ejus

-

| rdir: puia

paffionem maner extinguibile , quia ad fatis-

negaüone, l

paffionem & poenze folutionem non requiritur

E

Ítatus pratizee vel favor Dei extrinfecus, üt eum

sss del

1efom pon

faisfactio & remiffio culpe exipgi. Ergo &

YODetatem

poena correfpondens levi culpze manebit levis

i P

ac temporanea

L

.

(s CICRLUT

eáque non evadet per acci-

dens' infolubilis.

ppnes l

15$5. Objic. Quamdiu manet caufà necef-

Q6 clpz p

a, f e

faria , manet ejus effe&tus & proprieras ; fed

reatus culpae in peccato eft caufà reatüs poenss,

| ineat, c

um düoru

tanquam effectüs & proprietatis; ergo. Conf.

J. Quamdiu manet culpa peccati, peccatum

Q,0q

1Tnanet poenà dignum ,'& hinc juft& puniri po-

| ,. Aii

a,

!

teít ; fed culpa in veniali manet eternüm; er-

O

Corf. [I. Deus poteft quid juftà punire,

Til

quàm diu id ipfi difplicet. — Sed veniale non re-

hdN ]

miffum quoad culpam, illi eternüm difplicet;

-

b & fax

cl' 0.

| p lfiülgn

&. D. M. Manet ejus effe&tus & proprie-

EUY

tas in phyficis C. in moralibus fu/d. fi effectus

| Mþüfïu,;

&

& proprietas fit abfoluta & infeparabilis C. fi

|

fit conditionata & feparabilis N. Proprietas

|

ER

phyfica producitur per influxum phyficum ;

i Áitim

lum

unde confervatà caus neceffarià , utpore influ-

Xum illum phyficum femper preftante ; etiam

qud i

naturaliter perfeverat, üt patet in calore, pro-

p

prietate inis.' In confervatione autem ac per-

| V Rm

feverantia proprietatum toralium alirer f& res

Quv N

habet; hiec'enirn conditionara tantüm effe &

p

d

iunc céffare þoce'?&,' c?ndi»rionc' porà , üt

tet

m

h;

Dz Prcearis.

231

M eupt

tet in obligatione reddendi debitum.ex contra-

n af

&to matrimonio ortà, quee altero adulterante

ceffat : poteft etiam perfeverantia dependere à

Mu d

qua d f

negati

one, uti de peccato habituali n. 108. &

feqq. o

ftenfum eft, quà füblatà períeverare mo-

0n ttuint

ralitas definit.

cts, t m

Quamvis itaque permitratur

reatum poene eíle reatüs culpe effe&tum &

i. Em

cum tamen uterque reatus re-

manebt Hj

proprierarem ;

étiüs dicatur e

ffe&tus peceati a&tualis ; tamen

t o

proprietas eft tanrüm moralis, que ficut rea-

et ais

tus culpa perire peteft reatu poenae perma-

nente , fic etiam tolli poteft reatu culpae per-

YODrit, d

jrefts p

feverante, cum hic reatus ad morem debito-

rum aliorum deftruatur per folutionem poena-

j em Ü

er, peatur

rum , ob cujus negationem. perfeverare dici-

citur. 4d Corf. J. Quamdiu manet culpa. pec-

if p ?

dignum dignitate

temint

cati, peccatum manet poenà

radicali & quafi conditionatà

C. actuali & abío-

j p

lurà N. Dignitas radicalis ad peenam eft ra-

venide

tio & fundamentum, cur poffit aut potuerit

m d

pon

a infligi : hec dicitur conditionata , quia

non facit, ut .de facto & adhuc infligi poe-

&w&pfüpdc'

na poffit , nifi

füpponatur, peenam necdum

jj [ dl

effe folutam.

Aéctualis eft debitum precfens

nl V

adhuc fuftinendi poenam. — Vide, qu& n. 107-

; Dropti

in fimilem fenfüm de condignitate ad odium

J

j n

diximus.

d Copf.

Il. D. M. Deus poteli

wl

difphi-

zi

quid juft& punire, quamdiu id ipfi juíté

. $i il-

n

cet , fi illud necdum adczquaté punivit

; ii

]i

lud jam fec

undüm reatum poenz adaequ:

ar

r

er confiftit in ad-

£T

punivit N. Juftitia formalit

f] 1]*[61'

eequatione juris & debiti ; cu

m itaque damna-

atti

ne

4

1ug

0

"A

SES

Dz Prcecars.

E

tus pro debito pcenze temporális adeequatà füe- — & lix

rit farispaffüs , sícque illud adaquando extin- u*

xerit;, Deus reman

"

d

entem reatum culpe ju&?:

frpifinnem

punire nequit.

| pentam [

156. /ifil. J. Poteft probabiliter dici, quód

| lum mreretü

Deus veniale prohibuerit conditionaté füb peena

| fipt penum

zererne ; fcilicer, ut qui voluntarié fubit poenam

vribi p

ropter veniale; patiatur temporalem: qui veró

f0n atcepttte

involuntarie , ür fir in inferno, patiatur poenam

|

puientà, qu

*eternam ;j praefertim cum poena impatienter

Vri; rpote

in hàc vita tolerata non extinguat debitum.

|Wi 4j

Conf. L. Reus juft$ à Deo poteft puniri , quam-

| tummicentia

diu habet complacentiam in'peccato ; hànc

f* p

habet damnatus in veniali quoad culpam non

tm necdfa

remiffo , uri hoc tacité n. 141. fatemur de

mát N h

mortali ; ergo. : Conf. IJ. Sicut poena reatus

l, m

primó exiftens correfpondet peccato actuali;

It wens

fic idem perfeverans correfpondet peccato ha-

Absl

bituali; ergo ficut peccatum veniale habituale

qod deji

emper manet in dàm

Ka

"

natis, fie ctiam manebit

&t rf

reatus paenee femper.

i

IN Unde ;

& OV. Af 'Tum quia hujufinodi condio-

t pl

mate- prohibirionis nullum habetur veftigium

ngæ] &i

in ftriptura aut traditione : tum quia veniale

Vi

per fe & ex natura fua mereretur poenam eeter-

nam , licér Deus eam non inferret, 'nifi condi-

ü Qümï(

9.j

tione pofità. - 224 adZitamentum w. Sicat Deus

f plll

non femper immittit hominibus in hac vira

:

lr )11

l

lüc p

afflictienes tanquam peenas, €um aliàs jufti non

ïll.m, u

afflicerenrur ; íic ordinari& falrem adultis vità

0 fitimy

ufü rationis eaudentibus non infligit nifi poe-

B

fatis-

Ra$ medicinalés, qq'ibug emendentur . &

litj;

faci-

233

*

Ds Prceari1s.

a f

f

aciant: hinc qui eas impatienter fert, nec fa-

tanio exin

tisfacit active, tir patet : nec paffive, quia Deus

le pil

fatifpaffionem non intendit ; imó propter im-

j3atientiam de novo peccat ; sícque novam pae-

Econtrario Deus damnatis in-

tet d qil

pam meretur.

at fübpt

fligit poenam pure vindicativam, feu ad hoc,

bt otun

ut fibi patiendo farisfiat ; ergo eam non poteft

em:qimi

non acceptare : neque huic obftat damnati im-

iaf p

patientia, quae illis nec libera eft, nec demeri-

MM

n

* ii

toria, ütpote in termino & extra meriti ftatum

uamdiu habet

at od

pofita.

Ad Conf. I. D. M.

u

complacentiam liberam , & que fit novum for-

x ;

snale peccatum C. quamdiu habet complacen-

d al i

tiam neceffariam ; & qus peccatum formale

non fit N. Argumenturn, fi valet, nimiüm pro-

i. r [

y p

bat, nempe peccata in damnatis & confequen-

PTO

ter poenas fine fine augeri. — 244 Corf. 27 & T.

j peanie

A. D. Conf. Si habituale veniale femper maneret

quoad debirum pone, & hujus rearus non eft

sl

r murat

er farifpafionem extinctus C. cum neutrum

[

r N. Unde inverto argumentum : ficut reatus

d n

poene poteft permanere , quin exiftat reatus

€ulpe, & fic peccatum habituale ; fic poteft

r ia

y aj i

manere peccatum habituale non remiffum quo-

ad culpam, quin reftet ampliüs reatus poenz.

mnam u

r n

u

1

157. Jufl. 1]. ideo peecatum mortale per

fe punitur peenà sternà, quia damnatus per

, o

p ho

hoc peccatum fponte fe conjecit in talem fta-

zif

tum , ubi principium vitee ipfi deeft , fatisfa-

Jl

g

&io fit impoffibilis, & culpa irreparabilis : er-

)1

j A[mf

M

go veniale.faltem per accidens punietur pae-

fi

b

nà eeterná ; quia per accidens; fcilicet per mot-

T

taie

o

—

2534.

Dzr PreccaTIS. -

tale conjunctum, conftitutum eft in flatu omni-

, fonm dquis

50 fimili, Corf. /. Pcena correfpondet culps

|ega t p

& malitice üt duranti ; fed culpa venialis fem-

| w qod

per hic durat ; ergo.

Couf. 1. Quamdiu actus

| ii fj de

moraliter bonus in ftatu gratize factus in obfe-

| morditer n

unde vinitas

quium Dei non mortificatur per peccatum füb-

fequens; tamdiu retinet condignitatem ad pra-

Breere

mium ; imó accidentalis gloria in coelo durat

rhusrs d

in zternum : ergo etiam quamdiu peccatum

hn :

per poenitentiam non eít deletum , tamdiu re-

condignimte a

tinet condignitarem ad paenam : item poena

ts m m

etiam accidentalis in inferno aeternüm durat.

dndancid

| . D. .4. Ideo precisé aut tantüm puni-

lms vd im

tur per íe culpà eternà mortale IN. tum pro-

Virytionem

pter hoc, tum propter alias rationes à priori

p uf

aqué ac maxime à pofíteriori C.

Inter alias

W.

xationes etiam attulimus illam ex D. 'Thomà;

1. Mingi

quantumvis hic nobis contrario ; tum ut ex no-

f (l

ftris non folüm, fed & ex alienis principiis ve-

Ym n

ritatem Thefeos confirmatam oftenderemus:

410 [orum

tum quia declarandum ibi erat, quid peccatum

stfere «

mortale per fe efficeret ac induceret , quando-

u

At pengm

idem de ipío peccati merito fermo fuerat.

a induïgu

€

um autem 1n przefenti non fit queftio de na-

XN

tura & merito ipfo venialig, fed de accidentali

h äï&n& d

tantüm ftatu, fequelas à D.'Thoma ex illo prin-

Dont

cipio deductas admitrendi nulla neceffitas ur-

plisqui

get; prafertim cum aliis principiis communi-

Q füeri (

bus ille repugnare videantur, 244 Copf./. D.

*0 fj

4M. Pena refpondet culpee & malitiee üt. du-

620]

ranti in reatu ad füftinendam poenam C. üt du-

K ürsf

if

xanti in reatu ad fuítinendam difplicentiam

yubd. fi liber& duret ; aut poena non fit per paf-

W

fionem

—

Dr PEcclArls;

233

n fatuon

fionem equata C. fi aut non liberé duret, aut

poniet ol

equata fit peena IN.— 74d Consf. 1. w. Probas

venidis n

veniali quoad culpam non remiífo per fe & ex

Juamdn d

natura fua deberi poenam eeternam, ficut. actui

dus in o

moraliter bono in gratia propter Deum elicito;

penià

unde vanitas argumenti & difparitas liquet.

um

Preterea actualis condignitas praemii pro ope-

in eq at

ribus bonis à peccato fejunétis promiffa legirur

o p

in fcriptura : Nulla revelatio extat de actuali

im, tndi?

condignitete ad poenam sternam peccati ve-

] : jen

niais cum mortali conjuncti.

Idem dicen-

tRUm du

dum de accidentali glorià & poená; ubi diffimu-

at ib

lamus vel improriam hic plorie accidenralis

"

: N am p

ationem

Y

ufürp

adhiberi, vel paritatem minüis

m

epte inftitui.

C hd

158. Jnfl

. JIJ. Ex noftra thefi ('equeretät

a D. T

1. Relinqui in hoc univerfo aliquid inordina-

);mmllïü(i*

tum , fcilicet culpam fine paena. 2. Dari remi(-

ds

riu

fionem pene fine meritis Chrifti.

3. In in-

0

i

t

nis

ferno locum habere redemptionem, & poenas

vid p

Geérefcere ac mitigari. 4. Pro damnati remif-

el, quande-

fione penarum poffe offerri preces & appli-

cari indulpentias.

(roo fitt

uæ[ho de:.'f

w. N. Hgc vel fequi, vel à fidelium fen-

fu sliena effe. — Ad 1. & D. relinqui culpam fine

T

"35

pona foluta & folvenda N. fine poena non am-

pliüs quidem pendenda, cum jam ex eequo da--

| necciüm r

ta fuerit C.

Imó veró ordinatiffimum eft'à

pis u

ll

Deo nullum peccatum puniri ultra condignum.

A

j o

"d 2.. D. Dari fine meritis Chrifti remiffionem

m

imct

(

'per fatisfactionem , & reparativam offenfe IN.

quntd

remiffionern per fatispaffionem , & prscis?

per

difi

"

p p

'páffivam adaequatam vindicativee jullitige , eám-

for

que

m

256

Dz PrccáíT!Ss

que nullatenus falutarem nec meritoriam folu-

no wæ

vt d

tionem C. Hinc meritis Chrifti nihil dece-

dere conítat, quse ad farisfactionem , reparatio-

quäm pena;d

d al t

nem honoris lefi,ac falutarem fàtispaífionem

ordinata fuerunt.

Zld 3. N. 1m. Part.. Juxta

fs fipplts

(ors aglid

quosdam proprié redimi peenam .eft loco poe-

ng debite offerre pretium aliud equivalens,

wd,ael

ifim eumg.

vi cujus judex ad permurandam vel omitten-

.

dam vindictam movetur

.

improprié redimi

| tminipf

|bhcmaera

eft condonari vel minui paenam ex judicis cle-

mentia.

Neutrum accidit in inferno ; ubi po-

m

(0d ngiit,

na non redimittur, fed expiatur & folvitur,

j Ut

d d

1

edam Part. C. Hoc enim non repugnat per-

fuafioni fidelium, qui fentiunt peccatum qui-

titir cug

dem mortale, non autem veniale poenà ceter-

gmomne

mentorn

nà puniri. Agl 4. N. féq. ex D. n. 145.

fts, qui

Quanss.

wotmodo vemittatur veatus culpe

füm & re

decedeutibus cum folo peccato ve-

tüm ad e

niali 2

Üini, qu

ttt diotyr,

159. N;m. S. 'Thomas in 4. Dift. 21. 8.

$. contra Alenfem aliófque probat fepe con-

V. y,

lii i

tingere, ut venialia peccata non remittantur

ante mortem. . Ex illo autem Apoc. 21. v. 27.

ii

Ti dor

JVon intvabit in eam . aliquod. coimquinatum ftatu-

unt omnes, etiam reatum culpee venialis fübla-

pigaor

, ts qu

tum eífe oportere anté, quàm juítus homo

in gloriam coeleflem ingrediatur.

Praterea

| d

ftatuunr communiter "Theologi culpam ia hac

| um r

providentia nunquam meré condonari.

e-

; Uufope (

nique ratio manifefta probat ; pro reatu culpse

| "l fda

Orlo

| d.

inv hac vita non remiffae animas in purgat

nomn

í

D& PezccATIS.

237

mtorem f

non poffe condignà fatispati ; cum culpa etiam

Yl tl d

venialis fit- malum. morale' & altioris ordinis,

&T t

quàm poena; quae malum rantüm phyficum eft,

& nulla ratione: adequare illum ordinem valet,

iil

m.PDu, h

His fuppofitis ad folvendam quaftionem Au-

&ores duplicem fententiarum claffemafferunt.

n et lg

Id eqiis

umna eft, quze ftatuit culpam remitti à Deo füb

n ve onts

ipfüm animse egreffum : 2da; que vultretnit-

OTOprE r

ti eam in ipfó purgatorio & egreffu ex eodem.

In hac materia, qua ex;certis fundamentis de-

her j

(üfficiet nobis.diverfas exponen-

m

cidi nequit ,

aur & fl

di rationes ab auctoribus inventas attu

liffe.

160. R. 1. Secundüm primam clafferri te-

Y

mittitur culpa in ipío inftanti morris feu in

p q

i p

primo non effe:vitze , vel vi gratie finalis: ve

vi meritorum praecedentium & refültantis inde

.Lj

juris , quod juftus. habet ad introitum in glo-

TT

riam & remotionem ormnium impedimento-

f -

rum ad eam : vel vi actüs-contritionis inten-

fiffimi, quem in egreffu &

'corpore anima eli-

cere dicitur. -

«

, Dv

16I. g. 2. Secu

ndütrll alteram clafïem re-

t fape d

mittitur culpa vi actuum charitatis divin& ; pa-

p remitantt

p 1.2

tientie , ac refignationis in voluntatem divi-

nam aliorümque a&uum füpernaruralium iü

m

3j

enis

fj

purgatorio ab anima elicitorum ; idque vel vià

meriti ; quia purgatorium pertiner quodamtmo-

an

h

p

do adhuc ad viam , nec eft terminus : vel pet

viamn fatisfactionis ; quia purgatorium eX Or«

alu

[ I

dinatione divina eft locus non. modo fatifpati«

(nd

]i

l

endi, fed & pro refiduis culpis venialibus farif-

p

qij

mpe-

u

urgq[()flo

facifndi ;velper viam deprecationis & i

[xatís

i

Vsj

238.

D PccarTts.

trationis ;cum ficut animee in purgantibus flam-

Al

mis detentee ; tanquam Deo grate ; poffunt pre-

cari & impetrare quidpiam pro aliis; fic & re-

miífionem culpee pro íe impetrare queunt.

| m tift

|

hl

^ "DISPUTATIO Ill

16:.D

ara

r

MUU

Dc ?Pcccato Originali.

i Getr

mminut, d

silorum.

De Exiffeniia Peccati Originalis.

tntari du

lus exima

j Eccati originalis nomine intellipimus ex an-

-notatisn. 3. illud ; quod à primo homine

n emor,.

Mi m a

in omnes ejus pofteros, naturali generati-

onis vià ab eo defcendentes transfafüm, hos ipfo

Ütten qr

originis momento inquinat , reddit Deo inimi-

Wif r

cos; indignos corlo, & variis vitae calamiratibus

flentsrcdom

ipsique morti obnoxios. Controverfiam de il-

2 B

lo Celeftius , Pelagii focius, aut inter difcipulos

tütrinini

antefignanus ; ad qua'ftiones preter fidem re-

W E

ferre quidem conatus eft; íed S. A

ftinus

m r

tum Epift. 89. ; tum L. de pec. orig.

&

2

4.«&

D denm

L. . cont. Julian. C. 2. oftendit eam a ;pfa fidei

Vs tyelin

fundamenta pertinere , unámque effe ex iis , qui-

i

bus proprié fides Chrifliana coufiflit.

Quare &

. l

ts

nos hanc materiam accuraté tractandam cenfe-

| A] 'gfnfïS./

mus, atque eum in finem & errorum & veri-

tatis demonftrationem;

Ur.

ac vindicias daxfc: apgres

|^ lcigm

Ti s

| nf

E

ARTI.

um

Dz Prccari1s.

239

vb (

Gopiodi Wi od a m OR RD À

spnt p

ais ic u

alis peccati exiflen.

Ie quet.

Quinam lcirca origin

€rroves :

(iam fuerinf

162.

lo L. "Triplex Clïaflïs efï'ebrum, qui

)l

circa peccati oripinalis exiftentiam er-

ràrunt,

*

cini

umna Gentili

u

g, qui þeccätuäl origï5515

ignorárunt, & juxta quosdam Hebreorum

nonnullorum , qui circumcifionem nihil nifi

r

notam characterifticam populi Judaici ab infide-

libus exiftimabant. — Sed ignorantia hec potiüs;

domusert

irmo hi

quàm error; forté dicenda eft ; eoquód origi-

nale malum ex revelatione duntaxat innoteícatz

xtirdi gevmgï

slümasg

illis autem utpote myfteriorum fidei ignaris ea

notitia defuerit, lis veró veritas hec tot argu-

r

i climict

mentis necdum fuerit conteílata.

$03

2da Heretcorum; ex quorum

errone'iä

rornd

ia

aliàs opinionibus peccati originalis exi(tentia de-

ftruitur.

Ejusmodi erant Manichai, aliíque

erar f

bina rerum principia divería, & animam in ho-

tnine, alteram bonam ,alteram malam , fingen-

T

tes, atque hinc, tefte S. Aup.L. 20. cont. Fauft.

us dj

C. 46., baptifmurn tanquamr proríüs inutilem

dearit;l

j

uf

rejicientes ; quorum dogmata ficut fecuti fünt

Albigenfes, íic baptifinum etiam parvulis ad

£andun d*

od *

falutern prodeffe negàrunt. Huc aliquà ratione

reduci etiam poteft Origenes , qui quamvis nul-

TT r

libi peccatum oripinale negaverit; & baptifini

etiam neceffiratem ad parvulorum . peccara de-

(

lendahom. 8 & 12. in Levit.(

j tamen haec corm-

Tnen-

um

Dz PrccaTIS

240

mentaria illum auctorem habeant) afferuerit;

hr d

|

v mdan

tamen cum ánimas anté peccáffe docuerir, quàm

corporibus conjungerentur , non originale; (ed

E

|dbi Dna

habituale peccatum ; in füperiori vita commif-

fum , in baptifio tolli autumáffe, à quibusdam

poun

ceníetur.

-

w

-

3tia eft Pelagianorum , quorum caápitale

LT T?

dogma & veluti ceterorum errorum omnium

vjv m

Hoc au-

baíis erat negatio peccati originalis.

prr, P aud

tem fequentibus articulis, üt ex Mario Merca-

Arjm m

muzthon fs

tore cogevo in Commonitorio , Conciliis Car-

thaginenfi & Diofpolitano ; & S. Auguflino in

TT

h)

L. de pec. Orig. aliíísque difeimus ; conftabat,

1. "ddamum shortalem fa&lum , qui frve peccarets

uf conf

'

ls mf

jfive tton peccaret , futffet snorirurus. 2 Quoniam

peccatum zAdee ipfum [olum hefit , nom genus bu-

t n Pref

Thanutm. -

3. Quoniam infautes , qui ne[cumur ,

NT

12 eo flatu [unt , 2 quo: ,Adam fuit aute pravaris

Biltsqu,

parionem. ^ 4. Quomum meque pev mortem ddee

ong, Qp2

tire (j d

gunie

k

enus bominum morituf , quia ueque pev ve«

Jurretfionem. Chrifli : onitie. gemis. bominum vefur-

Pre;fw l

git.

$. Quoniam infantes , etiamfi mon baptizen-

uf

zuv, babeut vitam cternam.

"Atque de hac una

Á ftgi m

claffe hic & impofterum à nobis agitur.

T

W;th |

163. Dico [[. Ertoris hujus precurfores s

]

mmgï l

m

481

asj

jfri , & patroni fuerunt Theodorus. Mo-

pfueftenus & Rufinus.

Qu lr à

Axioma primum utrique afferic. Marius

Pf

Mercator in Prefatione fübnotationum in fcri-

!^ Btüm

pta Juliani. . Queffio, inquit, coutra Catbolicai

fidem apud momuullos Syrorum $9. pracipué in/ Cis

m&'g:«æ[

'lriau'o

. äia à Zleodore quondam Epiftopo oppidi Mo;;[ïï:;

Ds Pzrccaris.

441

eferoen

ffeni jam. dudum mota , nunc ufque penes paucos eo-

terit, quit

vum admodum occult voditur. : ... Progenitoves

ripinde, d

videlicet. bumani. genevis, A4dam $$ Evam , mor-

ita cori

zales à. Deo cveatos , sec quemquam poffevorum fui

àqubuin

prevaricatione. transgveffü. lefiffe , fed. fibi tanrum

nocuifJe.

Hanc ineptam $9 1ou müimüs inimicam

vecle fidei queflionem . .. Rufipus quidam matio-

um dpid

gm omniui

ue Syrus Romam primus iavexit , &9. ut crat av-

. He

gutus , fe quidem ab eyus ánvidia muuiens , 9 per

o Merce

Je proferre on aufus , .Pelagium gente Britanmum

monacbum tunc decepit , eümque ad prediclam pri-

Coaclis C

i. Augufïmo j

mà imbuit atque iuflituit impiam vanitatem.

Ex quo alrerum etiam Rufino in Pelagium

, af

rgl[c? jam

debuiffe conftat : de Celeftii autem profectu füb

hujus magiftri difciplina non tantüm Hieron.

EU

L k

tum in Praf. L. 3. in Jerem. tum in Pref. Dial.

cont. Pelag. ed ipfe etiam Celeftius teflis eft co-

y d

piofus; qui, referente S. Auguftino L. de pec.

T du

orig. cap. 3., juffus in Carthaginenfi Concilio

TP

p

edere (ui dogmatis auctores, dixit : San&us

Presbyter. Rufinus Rome qui manfit. cum [antlo

a

pidpit

Gaminachio. . Fgo audivi eum dicentem; quia tra-

dux peccati uon fit.

, delicini

gni

Denique goffremum titulum fibi meritus eft

"Theodorus, ubi contra S. Hieronymum à Pe-

p

s !

lagianis in fübfidium vocatus, volumen in quin-

que libros dige(tum, füb hac infcriptione: con-

d

a

?ra a[feventes. peccave bomines. natuvá , non. volut-

ftte

$fafe , procudit.

4

I

f

164. Dico lIl E

s (j

IrOris ejusdcmi Aucto-

KeS & Seclatores non nihil variárunt.

ub ii

!

Variatio 154 evenit inter ipíos auctores,

pH

es

$45

Dsg PzeccarT!s.

d

Celeftium nempe & Pelagium, de qua audi-

endus S. Aug. l.c. c. 12.. Quid iuter iflum $9

harad hoc,

Celeftium in bac queflioue diflabit , mifi quàd ille

h bærtgïf

apertior , ifle occultior fuit

; ille pertinacior ; ifle

n pect

snendacior ; vel cevtà. ille liberior , bie aflutior?

hst rf

fexfo admin

Jlle enim mec i Ecclfía Cavtbaginenfi damnare

voluit, quod im Romana poftea [e t

enere coufepus

t g

mitonr : í

efl, &9' corrigi pavatum [ effe pv

ofeffus gt f &

zanquam bomini evror obvepfevit.

Áfle autem &9

xud dp

allud dogma (in Synodo Diofpolitana feu Pala-

ht S hg

Ítina) damnavit tanquam coutrarium veritati ,ne

| .106 p

apfe à Catbolicis judicibus dampavetur ; &5 id fihi

| N B

! Qs f

defeudeudum pofíea vefervavit , aut meudaciter da«

ennaus , aut callidà intevpvetans.

(in enores

2da Fuit in defenfione dogmatis. Nam

edentam

t. Pelagius «qué ac Celeftus fatagebant

j inds, &

quecftionem hanc inter illas referre; quee pree-

g «cin

ter fidei periculum in utramque partem difce-

puibus;

ptari poffint, üt S. Aug. l. c. c. 23. annotavit.

E

2. Ita damnabant publicé füos errores; ut ta-

D

1inen apud diftipulos fenfüm & explicationem

uT 3h»

hareticam retinerent. lllud enim, quod di-

IY

xerant, non tantüm primo homini fed etiam

m ii

humano generi peccatum primum obfuiffe, in-

| mms Cïïhüï

l

| U

telligebant fa&tum exemplo , tron propagine : qua-

tenus nempe Adamum peccantem omnes imi-

E

tati fint.

Alrerum , quo farebantur infantes

| Ontm d :

non effe in eodem ftatu, in quo Adam ante

Em, i; Dion

prevaricationem fuerat ; interpretabantur hoc

tidm ]

íenfu duntaxat dictum , quód infantes frece-

, Votigi

grumn capere tondum. po[fint , "ddam autem — po-

mnmel

£uergt.

Denique ubi Baptismum neceffarium

par-

Vr iü (uo C1

E d

Ds Pzccaris.

248

Quai — parvulis afferuerant, neceffiatem earn expone-

i

rf t

bant ad hoc, ut zzfauzes Jantlificarentur. in. Chri-

faii

flo, &2 beredes vegui. ceeleflis fieveut , non autem ;

iacr, j

ut peccara illis remitterentur. Quin & parvu-

ic afv

los i vemi[fionem peccatorum Laptizavi , fed hoc

Yf dms

feníü admittebant, quód eodem baptismo ini-

a aj

tiarentur ; quo iis, qui lapfi fünt; peccata re«

"TAT

mittuntur : five qui ex fe & natura füa ido-

o

neus eft ad peccata delenda ; üt iterum con-

a( Puh

flat ex S. Aup. l. c. c. 4. & 15. & aliis in libris

Voritan t

ac ep. 106. paffim. 3. Conabantur imponere

ngil

Romanis Pontificibus Innocentio & Zofimo

T

oblatis fidei profeffionibus fraudulentis ; par-

tim errores fuos fübdolé tegenribus , partim

'mm, M

obedientiam definitioniPontificiee fimulató fpon-

5 h[*,güäü[

dentibus , atque hàc ratione veniam íüo do-

o ET*

gmati ac indulgentiam fibi à damnatione aucu-

il j

pantibus ; üt ex iisdem fontibus habetur.

3/ia. Accidit in ipfa doctrina.

1. Aliqui

H m

TOr$, U

enim Pelagiani, üt refert S. Aug. l. 1..de pec,

merit. c. 35., propria quzedam peccata in par-

ylicnmi

, Q9

vulis recéns natis effe dicebant, quee per. ba-

j d n

ptismum illis remitterentur. 2. Plures argu-

Qbfuifre) m'

mentis Catholicorum , üt apparet ; convicti do-

um Q

cere ceperunt Adamur poft peccatum mor-

talera effe fa£tum, atque ex eo per generati-

3 omqes n

m[ul' lnfäü

onem ab ejus filiis mortem quidem corporis

trahi, non tamen anime , hoc eft ; peccarums

T

p

u

üt idem Doéctor l. 4. cont. 2. ep. Pelag. c. 2. &

4. notavit,; Cum his füb prima füi erroris ini-

$sst

T

tia (enfiffs Tulianum, auctor eft Marius Merca-

; quamvis poftea om-

íi

xär m fue Commonitorio

2

fienm

Paï

244

i)E PrccATIS.

Füberis L

nem Pelagii herefin contra S. Auguftinum de-

[14

fendendam füfceperit. Dimidiatum hunc de

(oepm Vi

originali Pelagianifimum renovárunt etiam po-

(

us eri

firemis feculis Zwinglius, Jacobus Faber; &

tsorins X

Erafmnus.

3. Reliqui omnes, quos n. 162. no-

tavimus, errores retinuerunt, novófque diu

phls [UD)lClmw

óft Sectatores acceperunt in Anabaptiftis &

E

ocinianis. . Contra hos omnes tametfi in prae-

(drm

fenti capite pugnemus, alteram tamen de mor-

hi t

talitate Adami & pofterorum partem infra plu-

166. 4

tibus examinabimus.

l aiem u

ARTICULUS II

fo o Inte

LT

"n exiflat peccatum oviginale ? -

V, Secun

Ico. Exiftentia peccati originalis eft

loc;xim l

ISS.D

Dogma fidei. Ita Trid. Seff. 5. fta-

Q

tuit, fatetur & declarat: Scriptura Sacra de-

&UCR um

inonfílrat: 'Traditio Ecclefiae evincit: & con-

Qu joqu

gruee rationes perfuadent.

Argumenta haec

QCeprone

validiffima jam olim in Pelagianos ftrinxerunt

Qtribos pj

SS. Patres, qui controverfiam hanc datà ope-

lr

4

ts

1rà difputárunt.

Inter eos primus ac preci-

fedp

i

puus eft S. Auguftinus ; qui hanc materiam co-

rl

piofiffim? pertractavit libro uno de peccaro ori-

hqw a

0me, v

ginali : duobus de nuptiis & concupifcentia:

tribus de peccatorum meritis & remiffione:

Us.t/l:hy w]ï

quatuor contra duas epiftolas Pelagianorum:

fex adverfus Julianum ; denique in aliis fuis li-

Poft hunc

U qui

bris & epiftolis frequentiffime.

Bol

idem argumentum ftudio fingulari versàrunt

|

)l g

S. Profper ad Capitula Genuenfiuim refp. 3.; S-

im,

ul-

Dz Prccartis.

245

fti, Hugo de S.

n d

Fulgentius L. de Gratia Chri

m hunc à

Victore L. 1. de Sacramentis;

Anfelmus L. de

Dt etam p

Conceptu Virginali & peccato originali &c.

Collectas ex

illis probationes & vindicias majo-

ts Ferjd

n 1030

ris ordinis & claritatis ergo diftin&tis paragra-.

Y

ovofqe à

phis fübjicimus.

vbsptils d

$r

Tetdin p

nen de m

Quilus avgumentis ex Scriptura probet

ug,ö;vint'lii-

cetur exiffentia peccati originalis *

sm ii pl

166. Jrgumentum ]. Sumirur ex V. T.

Et quidem 17 ex Jobi c. 14. v.

4.) quem ver-

ll

fio 70. Interpret. fie recitat : JVemo

mundus à

Jorde uec infans , cujus eff unius diei vita [uper ter-

yam.

Secun

a

dàm vulgatam autem fic Deum al-

orgad d

loquitur.: Qu

is poreft. faceve mundum de imimun-

sL ol

do conceptuim femine * nome tu,

qui folus es ? Sie

[

autem argumentor: Sordes & immunditia, de

$

i &

qua loquitur Job , homini ineft ab ipía ejus

vüment d

conceptione , üt patet ex verbis ,. atque hinc

omnibus inhzeret & in omnes propagatur. Sed

s flrinret

hec fordes & immunditia non eft corporea;

x d

p« p

fed fpiritualis , feu peccatum ; tum quia per

m d

immumnditiam

.

fiepius intelligitur peccatum ; üt

peccio (j*

liquet ex Ià. 64. v. 6. Faf fumus àt immun 2

omnes, 69 tanquam. pannus menfiruatee omnes ju-

p

y

ffitie uoffra : um .quia hanc immunditiam De-

gt

us folus tollere poteft, üt afferit noftra vulgata:

u

il

tum quia in cap. fequente v.

I4. ex oppolito

immaculatus & juítus idem fonant :

Quid df

W;unl

omo , ut immaculatus fity e$. ut juftus appaveat

f

qatus de muliere ?. Exgo. — Ex quo

etiam occlu-

p*

p

ditur

j

26*.

DsPrccatis.

qumietoo t

ditur effügiim Socino, qui hic fermonem ef-

fe vult de immunditiá comparative ad Deum,

-

qn etit o

r Dav

in cujus corfpetiu etiatn cel; ibid. e. x$. v. 15.

»ton funt mundi.

Hac enim immunditia pro

(inue eooj

zmpevfetlione fümpta à Deo etiam tolli nequit;

ii & hon

uedtam ia

nec proinde fundat comparationem ad snup-.

dum & s mnundandum , quam, tamen infinuat vul-

ao d

ata: nec maculam à

aír, ld

g

*

Jordibus ex

primit ; quam

"0. Interpret. verfio fapponit.

tl mia

2d5. -Ex Pfàl. 0. v. 7. Ecce enim in iniqui-

ige dj

falibus conceptus. [um : g dn peccatis. concepit me

preum a

vnatey mca, .Hic quamvis de peccatis in plu-

T feci

w & libe

xali vulgata & 7o. Interp. enuntiet, tamen pec-

catum originale intelligi poteft ; tum quia.jux-

ürüm caom

0o, D

ta S. Aug. in Enchir. cap. 44. & 45.; in facris

'

:

sequé ac profanis fcriptionibus ufitata 'eft figu-

s

j

xa intelle&tionis , quà numerus pluralis pro fin-

Gim (ore

gulari ; & viciffim ; ufürpatur : tum quia Ada-:

Cptum

1ni peccatum , quod à pofleris contrahitur, plu-

ID0XIOS |

res iniquitates ; fuperbiam: (cilicer; infidelita-

Anil,

rem inobedientiam complectitur ; quibus ac-

1

r

D

cedit, quàd''S.' Hieronymus aliíque-fer& om-

A

nes, vim.vocis Hebraice fecuti , reddant illum:

Injimy Í

veríum cum fingulari , 75 imiquitate , iv peccatoi

| Ts

Unde (ic: Iniquitas & peccatum, in quo con-

Wt

ceptum fe David profitetur, erat verum & pro-

115 p

rió dictum peccatum 5 cüm & ipfa vox he-

fU l

j

ral

a2

ca & eadem adulterio .Davidis in hoc Píàl-

& eQm|

yho attributa id fignificet. . Atqui illud non.

A Jntr

potuit alind effe quàm peccatum originale;

IlïSp

Xon énim erat peccaturn perfonale Davidis;

Watum

te-

gujui vel cänquammin.fanþs&rati()ne carens in u

ro

W ng

-

Dz Pzcearis

247

monem d.

ro materno erat incapax, velin quo certe ipfs

d Dn,

non füerat conceptus : nec erat peccatum Pa-

t 15 V. lj

rentum Davidis ; fiquidem is ex legitimo fan-

tidia m

&óque conjugio natus

fuit : gignendi aurem

eft, atque ad fidelium

toli u

actio & honefta & jufta

em d mp.

arentum laudem ípe&tat: ac David preterea

infinmat v

in hoc loco non füfcepit aliorum malitiam in-

cüfare, fed proponere Deo íua

m miferiam

fiit, qui

Confequens

ejá(que mifericordiam

allicere.

vnit d-

itaque eít, ut peccatu

m hoc vitio primorum

:

& Deus, qui hominem

1 COR 1

parentum adícribatur ;

s n p

re&um fecit, & conjugii à Deo in

ftituti offici-

Manichze-

t t p

um, & liberorum procreatio extra

orum calumnias collocentur, .H

Oc autem evi-

ungip

fed omni-

TU

&o , David non uni fibi proprium;

bus hominibus commune,; peccatum expre

ffit;

f $

uiffet fe in peccato efle con-

Juris m

cüm fcire non pot

ceptum nifi omnes

Ade pofteros nafci peccato

mb

Vide de his Bellarm. L. 4-

p

obnoxios noviffet.

de Amiff. grat. c. 4.

ii ] jmïd&'

II Sumitur ex N. T.

T

167, "drgumentum

Et quidem 150 ex Epift. ad Rom. c. 5. V. 12.

pe f at

n

u

Propierea ficut. per unum. bomineimn peccatum

9

bunc mundum intvavit , &g. per peccatum anov$

;g)iu PCWG!'

ita in omnes bomines movs perivanf[üt , m quo.om-

ag

ues peccárunt $g c.. E.

t v. 19. Per inobedientiam

v p

unius bominis peccatores co

nlituti [unt multi. Ya-

T

:

de enim fic arguo :

Peccatum , quod in mun-

dum intravit per unu

m hominem,in quo om-

QU j

lum

nes peccárunt, eft

verum & proprié dié

L

fcri-

]

l iif

peccarum.. Qua

InVvt

s enim peccatum in

[i

j D

pruris nonnunqua

m fumatur imetonymicé pro

-

4

peeca-

"Jf li WZ

"

ia

248

Dz Prccaris.

peccati poena, in iis tamen peccave nufpiam ac-

g,

ceprum legimus pro puziri ; in uno autem ho-

js, id cert

mine ommes peccaviffé dicuntur : preterea füb

tUt omi

peccati nomine hic nequit inrellioi rmors tan-

Deique f

quam poena ; quia aliàs fenfüs foret: mors in

m ,

hunc modum intravit, & per mortem mors:

gt

nec poteft intelligi effectus alius , proniras (cili-

&mode

cet ad peccandum ; eoquód non huic, íed pec-

w perdier

c€ato proprié di&to decreta fit mors, juxta il-

f p

lud Ezech. 18. J4nima; que peccaverit , ipfa 10-

lts ccn

vietur : &ad Rom. 6. Stipendium peccati moys.

t pecrm

Atqui peccarum hoe eft ipfum originale pec-

quim r

catum. Nam r. non eft peccatum actuale A-

T VüeinB

dami, quatenus tántüm in ipfo & períonale

tum Greoo

erat ; tum quia non intravit five peccatum five

d.

znors in mundum ratione folius Adami, fed

u

per Adamum intravit peccarum in omnes ho-

Oi m

mines , quia in Adamo omnes peccárünt, & itá

trzur

etiam per eum in omnes mors pertranfiit : tum.

I f

quia per unum hominem intelligenda effet po-

FE nl

tiüs Eva quàm Adamus; nec inter hunc & Chri-

t [ 4

um toto hoc capite comparatio inftitui potu-

fin

i Df

iffet; G textus recitatus nihil ediceret, nifi ceepiffe

T. m

peccatum effe in mundo, dum Adam peccavit.

RUPT

2. Non eft a&uale peccatum, quod ad exem-

z

T

lum Adami fuerit commiffüm ab omnibus, &

C imitatione , non autem propagatione in

MU

rnundum introiverit.

Imprimis enim id anti-

(Onoyi ]i

thefis inter Adamum & Chriftum hic inftituta

170 ojy

non patitur: Deinde quod hominum plurimi

Cünfeqw

non cognoverunt, üt infideles , aut cognofcere

d

" broj

m co-

mon potuerunt, üt ivxïfarïtes ; &ut fi quide

uD Vox !

gno-

PA

"LARED

Dz Prccaris.

245

mfptm .

gnoverunt, tamen damnárunt , üt multi fide-

0 atem ho

les, id certé imitari fuiffe dici nequeunt ; hec

Yeferea (l

autem omnia refpectu peccari Ade cerra funt:

D moyr t

Denique fi exemplo introiviffet peccatum in

: moyd

mundum , & imitatione homines duntaxat

Em muts

peccáffent, mortui effent omnes ob íuum

ronytar f

1.[

& non alterius deli&tum, nec in alio peccáffent,

i, fedpe

nec per alterius inobedientiam effent conftitu-

$, juxt i

ti peccatores : Preterea Apoftolus de imita-

i ifrm.

tionis peccaro locuturus debuerat potiüs affer-

h t m

re peccatum Diaboli aut Evee, per quos priüs,

Qngiide p

quàm per Adamum , peccatum intraverat. Plu-

m dub

ra vide in Bellarm. cap. 3. l. c., ubi & vulgatze

cum Greeco concordiam con

) d perind

j

tra Ei*afmultn'vin-)

pectnine

dicat.

x Adri, H

2d0 Ex ».ad Corinth. s. v. 14. Si unus pro

i oms r

omnibus mortuss eff , ergo omnes mortui funt : et pre,

x f

omuibus mortuus eff Chriftlus : ut €9 qui vivuut ;

ermunir

gam 10 fibi vivant , fed, ei, qui pro . :ipfis mortuus

eft &5 vefurrexit ; quod ratiocinium , üt often-

)

d d

;

huncá r

dit Aug. l. 6. cont. Julian. c. 4. legitimum non

foret, fi non homines univerfi, ac ipfi etiam

infliuipe

Item

« nf

infantes, mortui forent morte, peccati.

ex Epift. ad Ephefios 2. v. 3. Evamus naturá fi-

m o

"D

li ire, ficut €9 ceteri.— Cujus fenfüs eft : à pri-

mo nature noftre exordio, feu ex nativitate,

) omnibüi:&

& fic non con(üetudine aur imitatione ; eramus-

p

agaign: 1

obnoxii ire ac vindictz divine ; huic autem

einis

t hjc ,ulfwm

nemo obnoxius eft, nifi ob peccatum : unde

confequitur nafei omnes cum peccato. Nem-

jf

plurïml

m

pe id probant verba & ordo texrüs graeci ; in

quo vox s&xra; non tam filium quàm gartum &

í quägm (

ttaft-

p

5

us

Dr PrccaATI1Ss.

2j0o

nativitatem fignificat: & fecundàm conftru&ti-

i, ufpo

onem //li naturá ire legitur ; quafi filios natura-

i d impa

les, & quod naturam fpectat; ire diceret, ut

pj pecatur

pors (ed eti

hos opponeret filiis adoptione: probat etiam

Ícopus & finis Apoftoli; qui ut Judaeorum ja-

i a d

morterm fanf

&antiam gentilibus fe praeferentium retunde-

ret ; illos &equ& ac hos ex nativitatis origine

m v 14./

aliquando ire divine obnoxios fuiffe declarat,

Mojn, m

& hinc radicem & caufam mali, de quo anté

| il n

dixerat, Ícilicet depravate vitze aperit. Unde

rgnde g

quamvis vox greca ambigua fit, & Julianus

pranm, d

hunc locum fic reddiderit: Eramus prorfus füiii

M um o

ire, háncque interpretationem $. Hieron. non

16; t v.1

rejiciat ; tamen S. Auo. 1. 6. cont. Julian. c. 10.

fs m

Wntim:

rec$ vulgatam , quam Hieronymus etiam fíe-

cutus eít, preehabendam cenfíüit ; preefertim

METI

t

Vs

ido

:

quód eam fummus Latinorum omnium Co-

dicum confenfüs firmaret.

2

5

D

t Dd

168. Objic. . Unicus locus, unde :

P

; e&cati

Broxim oj

originalis exiftentiaafferitur ; eft Cap. 5.ad Ro-

futsper,

manos; fed hocde peccarto originali non loqui-

V8 Qu

tur ; ergo.

Prob. min. 1. Peccatum originale

Crii: d :

eft , quod habetur per generationem ; fed de

L

hoc non loquitur hic Apoftolus; quia genera-

Y n

tio fitjper duos, dicitur autem v. 12. Peccatum

mm) umU

per um bomizem. intvavit in mundum; Ergo.

E

Prob. 2. Peccatum , de quo fermo eft v. 22.;

Il

debet effe idem, de quo dicitur v. 13. wsque ad

Wts, G

legem peccatum evaz in muudo: peccatum autem non

ttionem

imputabatur, cura lex ton effét.. Atquihoc poftre-

'

1 decrer

mum eft peccatum actuale; quia hocantelegem

m ori-

Wncili?

nglïs ngcdum impurabatur : non aute

gina-

Dz Pzsccaris.

251

t contnt

ls n

pinale ,

.utpote quod ante & poft legem juxta

nos eft imputatum. .

Ergo. Prob. 3. Origi-

t t

nale peccatum eft id ,^ per quod non tantüm

ptohu. eun

mors fed etiam peccatum homines inficit ; fed

ludæorumþ

tale non eft peccatum. Adami ,. cum ex Ada

AUf fetUr(s

mortem tantüm & non peccatum trahamus,

(s oro

juxta v. 14. Reguavit imors. ab /4dam usque a

qule ddas

AMoyfen , eriam in eos , qui uon peccavevumt in fi-.

, de quii

militudinem pravaricationis 44de. Ergo. Prob. 4.

iprt. [

Originale juxta nos debet afficere omnes ; fed

n & n

peccatunmi , de quo Apoftolus loquirur ; perti--

i d

net tantüm ad multos & refpectivé ad paucio-

S Heron n

res; nam v.19.ait: ficut per 2mobedientiam unius.

t [nen

pececatoves confütuti fuut: multi ,. ita $9 pev. unius

m eium .

obedientiam 4ufli: conflituuntur. multi. — Ex v. 15.

t, p

Sed son ficut. delidum ,. ita &g domun : $i emim

oanuum (

unius-deli&o multà mortui:funt , multó. magis gva-

tia Dei in pluves abundavit.

Ergo. Coof. Ex

; l

i

proximé cit; verfibus conftat faltem , quód non

(

p

plures per Ade peccatum conftituti fint pecca-

'I

d

[/

;

tores , quàm juflificati fint per obedientiam

:

m argi

Chrifti: fed per hanc non funt juftificati oranes;

gin; d

ergO.'

x gt

5

Pre&&iþuuni hunc locum . effe concedi«

p. u

mus, unicum effe negamus, üt ex PP.teftimo-

aim; U

nio, & ratiociniis fuprà allatis patet. Sed 7: M.

qodit

A. m., Quamvis enim Pelagius; Julianus ; Eraí-

!

il

mus, Grotius & Joan. Clericus inde demon-

14

n

ftrationem peti pofle ne

árint; hoc tamen ve-

lut decretorio inviclé u

i fünt Patres Africani

ü

I po ]v

?

lgunte

d

in Concil)i:oiN 3

lem

l

Fional?, þ??xïdffices ?flnocentius

j v

(

h d

$$2

Dz Pzccaris.

Zofimus, Celeftinus, Leo & Gelafius, Patres

du d

item Arauficani ac demum PP. Conc. Trid.

gb u

"d prob. 1. ,im. Scriptura non diffimula-

lii

vit hominem alterum, nempe Evam; ex cujus

ia

cumAdamo conjunctione peccatum generatione

m n

propagetur, ubi Eccli. 25.v.33. 44 mmuliere; in-

as Aie, hx

quit, zzitium fa&hwm eff peccati, €9 pev illam

poeropr

omnes qvorumuv.

Verüm, üt S. Aug. L. 2. oper.

d Ada

imperf notat, Apoftolus & reclé dixit , per

t N- Q

unum hominem intráffe peccatumin mundum;

hm

quia vir &mulier matrimonio juncti Matth. 19.

- legcrr

v. 6. 01 funt. duo , fed una caro:. & recté unum

j !

Adamum indicavit, tum quia hujus ; tanquam

If bt

viri, actio generationis initium eft : tum quia

fit ajsin

ejus utpote capitis, & non Eva, peccatum in

i, qui d

pofteros traducitur.

Qrüretunt,

"d prob. 2. . cum

S. Aug. L. 6. cont. Jul.

Ál j

Herminpr

C.4. N.ni. Non folüm actuale fed & originale

ente legem Moyfi non imputabatur , hoc eft;

. cont ]

sb hominibus vix ac ne vix quidem zeftimaba-

Vr fay

tur, quia non cognocebatuv ,. cum per legem orta

lm

fit coguitio peccati , originalis eequ& ac actualis.

h

mj

A Deo tamen imputarum fuiffe peccatum patet

Ung,

l

ex poena, quae erat mors toti humano generi

W,(

communis refpe&u originalis, & refpectu

CW u ["

actualis peccati aliae vindiétee, quas Deus etiam

qu v

ante Moyfen jam à peccatoribus fumebar. Alii

Titi

refpondent intelligi quidem hic peccatum actua-

TU x

le, quin tamen fimilis fignificatio fit in verfü

Vr

priore; quia Apoftolus originale peccatum, in

II jf

verfü 12. affertum, deinceps probare affumpfit

atum

l U anr

per duos effectus, quorum 1mus e& pecc

&

Mi

Dz Pzcearis.

253

s, um

&uale, de quo verfüs 13., adus mors ; de

« Trid

qua verfüs 14.

n difmyh.

"d prob. 3. .

V. mm. €9. vationem. -Textum

D tt a

explicant S; Chryf: Aug. & T'heodoret. D4o. qui

generatt

non peccaverunt in fimilitudinem preevaricario-

muli, t

nis Adze , hoc eft, non peccato perfonali; nec

? p n

phyfic? proprià voluntate C. nequidem volun-

a

rate alienà Adami , & fic fimpliciter non peccá-

dixit

runt N. Cüm per peccatum intraverit mors

ondur,

in mundum, & mors regnaverit etiam in infan-

i atj

tes ante legem fcriptam ; hujus tanquam juftae

r n

ceng peccatum tanquam caufa meritoria illis

Qs t

ineffe debuit ; non autem actuale & perfonale

[r: m qui

fuit, cujus infantes incapaces fünt: ergo origi-

, pwwmin

nale, quod ab Adamo in füi conceptione con-

/

j

traxerunt.

d prob. 4. IN. m. Eadem hic fignificatio

i an ]

" &mgm!e

eít terminorum :multi & ommues , üt ait S. Aug.

y[ur,haffl

L. é. cont. Jul. C. 24. Cum diclum eff per unun

ev unius

n al

in omnes tranfiffé peccatum ; g poffea ;

"

inobedientiam. peccatoves. conflituros 2nultos ,. ipfi

Á

Jfünt multi , qui g omues;. & hoc quidem, üt re-

T.

&& notat, juxta morem alibi etiam in fcripturis

ufürpatum, cum etiam Genef. 22. Abrabee di-

um endi

& P

catur: ig femine tuo benedicemtur omues geutes5

J5

Dgusemm

cui C. 17. dictum erat : patrem multarum gen-

ziam conflitui te.. Nec plus quidpiam ex altero

[

"T

xcatu

i

textu exfculpitur , nam và z plures greec? legi-

idi

tur 27 multos: vox autem multó imagis non ad ex-

"Tl

ceffum juftorum ultra peccatores , fed ad fu-

V

"

d

m?flt

perabundantiam donorum pre malis peccato

p

illaiis fignificandam fpectat; cum per Chrifti

dl

o

u

. gra-

hr

254.

Dr PrccArTISs.

gratiam non originaletantüm fed' & a&uiália

IDW /Wl DWI

peccata expientur, ütex v. 16. confítat : judi-

jnaa f

im, Va

cium quidem ex uno in coudemnationem : gratia

autem. ex multis deli&is im. ju[lficationem.

Ad

g. Pt

$ais p

Couf. & IN. M. Hunc enim fenfum non habent

verfüs proximé laudati ; nec ille t.ad Cor. 15.

at C

fiy nfum d

v. 22; ficut in "d dam ommes ammoviumtur, 21a in Chri-

ffo omaues vivificabuntur ; fed iftum: ficut 'quot-

fnima Ai

Mingrumm

quor ex Adamo generantur , ii reatum peccati

& mortis contrahunt ; ita quotquot in Chrifto

Iuïh','mmc m

t ia (

regenerantur ; ii juftitiam & vitam fupernatura-

lem füfcipiunt : & & converfo, ficut qui ex Ada-

LT

mo vià ordinarià non nafcirur , ür. Chriftus;

Raj d

in Adamo non moritur ; ita qui in Chrifto non

Ka kremie

Rtrare fod

renaícitur;, fpiritualiter non vivificabitur.

169. Objic. IJ. Ezech. 18. habetur: 24nmoes

R d Nam

R, lum

que peccaverit ipfa morietur : fllius t20m portabit

,

auiquitatem patvis. — Contrarium fieret in hypo-

T Juxto gf

n fiiosj

thefi peccati oripginalis. : 240 Paulus ad Rom. 4.

fcribit : Ui mon efh lex , nec pravaricatio ; íed

E

infantibus non ponitur aut data fuit lex; ergo.

d rj

5ti0. Scriptura paffim dicit , quód Deus reddat

aC :

unicuique fecundüm opera ejus: & 2. ad Cor. 5.

Ui

habetur: Ommes zos nauifeflavi oportet ante tri-

FU i

bunal Chrifli, ut vefevat uuusquisque propria cor-

Va i

poris fui prout geffet, five bonum, five smalum. Pat-

Tl f

'

vuli autem nihil operis mali , nec in corpore

DN

l

Eu l:

fuo gefferunt; ergo.

: D)

&.ad 1. D. Filius non. portabit iniquitarem

"

g,

hr

U

tris; fi iniquitatis non fit particeps C. fi fit N.

i

lii paternze iniquitatis participes efle poflunt ;

4

:

3.

vel imitatione;. ad quos pertiner illud Exod. 20.

QU te

Q

Dz PrccarIs.

255

| & sf

Ego fum Dominus : Zelotes , vifitans itiquitatem

lat i

patrum im filios dm tertiam 89* quartam genervatio-

I : graü

5em5 velnativitate, de quibus Apoftolus loqui-

m 4

tur. Porro quà ratione nos omnes participes

n non ld

fimus peccati Adami , explicat S. Aug. L. 3. de

L Cot. 1j

pec. mer. C. 7.. AVec fic decuntur ifla aliena pecca-

1a, tanquam omtino ad parvulos som pevziueant :

ficor qu

Jiquidem in 7ddam ommes tuue petcaverunt , quan-

m pe

do in eyus nazuva illá infitá và, quá eos gigneve po-

cin Chrit

terat ; adbuc omnues ille unus fuevunt.

Et L. 6.

üpemann

cont. Juhan. C. 9. 74liena fuur propvietate atlionis;

g ia lb

€9 no[ira funt contagione pvopagims. — Ubi praete-

rea C. 25. advertit , citata Ezechielis verba &

, ü C

inChro n

dicta Jeremiee C. 31. effe prophetica ; ac pree-

jain

nuntiare fedws gmovum , in quo regenerati, &

us A

qui ad Adamum novum; Chriftum , pertine-

rent, fuam duntaxat iniquitatem erant portatu-

j t FW J

fencind

ri: juxta pa&um vetus autem , cum Adamo ini-

tum; filios iniquitatem patris primi portaturos.

jos ao

| ]

euiutth!

"d 2. D. m. Infantibus non ponitur, nec

data eft lex in conceptione eorum, nativitate

il ?

jDas

& infantia C. in primo eorum parente; in quo

continebantur , /a/d4. non dara illis eft lex ;

&t

gt 4l Il

quam voluntate phyficé proprià violarent C.

t

quam voluntate phyficà primi parentis, & mo-

M W

Sicut omnes

'w mJljum'

!

raliter fuà proprià violarent N.

in Adamo peccarunt , fic in eodem pofira erat

g ia

illa lex : Dé lgue fcientie boni €g mali ne comedas :

32 quocun

p

qum

f

]

mieris.

que enim die comederis ex 16 fhorte ts

al

u

ld 3. . Cum S. Aug. L.6.conr. Jul.

GC. 'm.

d

Scripturee rextus ejusmodi pertinere ad adul-:

jl

t0s;

m

h—

$56

Dz Psccáris.

L

tos; ideo enim profria coipm's fi dixit ,. quod

t

ad unum quemquein fe ip[o am viventem pertineat.

m A.

ujimodu

Quod ipfüm ex verbis Apoítoli praccedenti-

bus liquet ; ubi ait : 2deo cozteudimus frve abfen-

FWT ifd fl&t '

Jes five prefentes. placeve illi.

Omnes enim nos

w . ja

eportet manifeflavi. &c. — Si veró etiam de infan-

we p

tibus verba accipiantur, ea non funt exclufiva,

dng I'."ä 1

cum non dicatur ; ut referat unusquisque £a-

; MAWW

züm propria corporis ; ficut igitur ad parvulos

DI

pertinet Chrifti meritum, & ob id confequun-

w Aoet

tur regnum caeleíte ex fententia Apoftoli in ob-

Lt fn,

je&ione laudata: fic ad eos etiam peccatum

f (utri m

V* tht

Ade pertinet , ac propter illud à regno Dei

excluduntur.

( tjalitn

Ti najtojg

$. II.

&ncüio(Cathag

Wi t

Quilus AJVgumenti: proletur ex Traditione , 69 vin-

dicetur exiflentia peccati originalis ?

n ij

17

.170. Avguhzentum Z fümitur ex Ss. Patri-

etilan.

bus, qui ante Pelagium fcripferunt; Ejusdem

rl c

enim tempore aut poft illum unanimis & aper-

QUE

ta fuit Doctorum fententia pro peccati origina-

y fä"mïhï

lis extantia.

Et quidem Szc. I. S. Ignatius in

A. Bol

ep. ad Trallianos fcribit : 7s ergo zmitatoves

IT

eflote dile&iomis Chrifli , quá dilexit nos , dans fe-

i M"MS] $

eetipfum pro nobis , ut nos [anguine

fuo snundavet

Atb

ab antiqua impietate.

Seec. II. S. Tuftin. in Dial.

Jttpis

cum Tryphone hac habet : 44d ampgem veuiffe

moni& afïem

Chriflum pro comperto babemus . .. humani | ge-

, Ut 4

pevis cau[à , quod per "Adam in mortem &9 frau-

"n dodr;

w & fedutiionem [erpentis. oonciderat , ut i

Hf- e-

Vg oj

Ti

—

Ds JP-ECCA q1&

559

M)Mä

vin propriam pro [e maligut ageutis cujusque cul.

m pertin

bam taceam. . S. lren. l, 3. cont. Hiseref. c. 20.

Draceden.

Quemadinodum . peY itiobedientiam umius

qiinis

if dj

pactatoves fa&hi [unt uilii & amiforunt vitam ; ita

Tos m d)

oportuit 9- per obedieutium unins jüffificari inul-

im de i.

105 7 percipére Jalutem. .. Et L. $. 6« 17.. Delevit

yt excln,

chivegrapbum. , debita, woftra , afjia

eus allud evucis

Qisque t

ut s quemadmodum per. lignum fadi

2 fumus, debito-

h

il as

ves Déo , per ligmum accipiamus. debiti, vemiffto»

confequun

&en.. Alia ex eodetmn etiamn affert S. Aug. L.

vltiin o

1, cont. Julian. cap. 3. Sec. II S. Cyprian. ep,

$9. Quantó inagis probibevà uon debet. infous , qui

m n

i k

vecing tatus vilil peecavit , uift quód fecundum d-

dam cavualiter. natus contagiuim . mortis antique

primá nativitate cemtvaxit « . .. Ideircó bac fuit in

Concilio ( Cathagienti HI. fub Cypriano a. 253.)

soflia fententia :

baptifmo: meminem .per. uo$

dul

debeve probiberi ; qued inagis. civca dnfautes apfos

"

&5 vecins natos olfervandum putamus, . kduic ad-

de Tertullian. L. de teftim, Animig c. . de cat-

r d

y; D

ne Chrifti c.. 16. & :7.. de refurrect. carnis. €;

jns &

33. & 34. & $. cont. Marcion. c. 17. -Né quid

de Origene laudari folito, hic addarn. Ex Seec,

vt ag

Y

IV. proferuntur à S. Auguttino L. 1. cont. Ju«

a m

lian.c. 6. & l. 4. ad Bonif. c, 11.. S. Hilarius;

ff y n

S. Bafilius, S. Greg. INaz. , S. Chryfoftomus;

S. Ambrofits; S. Hieronymus , iter Reticitis;

IIW

ii

Olympius; Hilarius Sardus &c. quorum tefti-

iil

monia afferte ; nimis longum forét. .. -

t P

171. Zirgumentum 11 Sumitur.ex. Pontis

ficum doctrina ac decretis. Hos: inrer primus

" g m

refertur. Siricius in ep. 1. ad: Hüimer. c. 2; ícri»

bens 2

«

Dg P'ECCATI—S'.'

258

bens : Jofantibus, qui secdum loqui valemt peg

g 44311

etatem , omni volumus . celevitate: [Juceurvi, ue ad

t at

no/lmm perniciem auimarum , f megato foute falu-

lig t.41

£ari unusquisque exieus de [zeculo, &9 vegnum per-

( ordi

dat $9 vifam. Innocentius T. in reícriptis ad

t

Mielima an.

Synodi Patres de Pelagii & Celeftii errore ita

emres fm)

A

fcribit * /ljud veró , quod eos vefla Fraternitas

qn 2416

evit predicare , parvulos. eetevie vitee premiis

fürin aammor

ï

/

fque baptismatis gvatia po[[é

donavi; pevfatuum

|guséct

Qui banc in eis fine vegenevatione. defen-

Mrenmm Na

dunt , videztur. mibi ipfum. baptismum velle caf-

licops n

Gre &c. Zofimus in. füa contra-Pelagianos epi-

qum Cnon

ftola fcribens, fic à S. Aug. ep. 157. ad Opta-

wfeteur,

tum refertür : /p/i5, Chrifti, morze ; mortis ab

Airicine cup

vAdam omnibus nobis introdu&e atque trausmif[e

T0: Phogy

univerfe amume , ilud propagatione contvavium

f um

chivograpbum vumpitur , ia quo mullus. omiimo na«

mifinm 4

(

timum liberetur j : zon

£orum ,. antequam per.- L

filj * A

zetietur: obuoxius. ^ Coele

à

inus L inter capitulà

p

epiftolze pritiee ad Gallos fübjuncta fic loquitur

377

cap.4. 42 prevaricatione /ddee ommes bomines s

LP

maturalem po[fibilitatem g inuocentiom perdidiffe.

: fÀ Qtne

€ap. 12. ex baptismo ejüíque ceremoniis ori-

W. Quo

inalem labem etiam infantibus adhzrere often-

Pt tf

dit. Eadem decernunt Leo I. ep. 86. ad Nice-

l Vlnoiy

tam Aquilejenf. , Gelafius L. ep. 7. ad Epifco-

T

os per Picenum, Gregorius M. 1. 7. ep. 53-

Dd

ad Secund.

(Umïu :

173 Argumentum III. Samitur. à Conci-

o Trd

liis; quorum viginti quatuor contra Pelagianam

Niovqty f

hareíin an. 404. Vel 405. exortam intra noven-

u

P rto:

[ Häimh' mm

ecim annos, nemipe aþ anno circiter 412:

qu

Dg PsccaTIS.

259

tilt

que ád an. 431. celebrata füerunt. . Ex his au-

tj t d

tem preíertim notandum 1150 eft Conc. Carz

h fute f

thag. an..412., à quo Celeftii errores detecti

[

TPH

M

& reprobati füerunt: 242 Conc. Diofpoli in

r

d

" Ti

Paleftina an. 415. habitum, ubi Pelagius füos

d emoria

errores fimulat? rejecit. . :3720. Hierofolymita-

; ktwa

num an.416., cujus meminit Marius Merca-

t u

tor in commonitorio cap. 3.;ubi fraude derectà

j; pfara

Pelagius- civitate fancta ejectus eft. 470. Conc.

ititie dj

Africanum Narionale , feu Carthaginenfe à 214.

um vl

Epifcopis an. 418. celebratum,; ubi, quod tan-

as

quam Canon 2dus Concilii Milevitani olimr

referebatur, & in. codice Canonum Ecclefiae

yadü

p m d

Africanee capitulo 110. legitur; fic eft conftitu-

i t

tum : Plaeuit , ut quicunque pavvulos veceutey ab

PT

uteris matvum baptizandos negat j aut dicit, im

"ml

vemiffionem quidem peccatorum eos baptizari fed.

D )

mibil ex " ddam trabere oviginalis peccati , quod ve-

i pl

genevatiouis lavacro expietur z uude fit. coufequeus;

faichgt

ut in eis forma baptifinatis , im. vemiffonem pecca--

niur r

torum , non ver? fed falf? iutellgatur 3- anatbema

jm j

fft- $t9. Generale. Ephefinum, in quo Gelefti-.

«motis 0l

anorum, quo nomine veniebant Pelagiani ; do-:

o

gmata univerfim damnata fünt. , His accedunt

r 'ad NW'

alia poftmodum in Italia, Hifpania, Gallia..&.

n

Germania celebrara ; ex:quibus mémorandum

precipué eft Arauficanum L. an. 529.. colle-

L LP )

&um , utpote cujus decreta: Can. ». & 4.à Con-:

cilio "Tridentino Seff. 5. de . peccaro: originali.

j (

renovara fuerunt.

o

Item Florentinum ;.quod:

in Decreto unionis .docet . i/orum animus , qui

m

ü-

deces

d 4[ ^

V*uel folé eviginali

qW

i yaflzmlz' 120Yt li. peccato.;

2

Tutit

;

860

Dz PrzccaTis

dunt, mox im infevuum delcendeve ; pemis: tam

iymn

difpavibus puniendos. .

a, r

173. Obji. Plures Patres ante & poft Pe-

enm Adani

lagii tempora peccatum originale negárunt. .

AV..A4f[ Cujus falütas ex libris S. Auguftini

um qqaw

Qu capite

€ontra Julianüm patet , ubi Pelagianis authorita-

h ex ontex

tem Patrum eripit; horümque fcripta ab illo-

n d

rum erroré vindicat.

Addiderunt. quidem

edin

Zwinglius , Servetus alitque Recentiores heere-

p n

tici nonnulla aliorum teftimonia , fed quee fo-

ANfitt p

luta etiam .Bellarminus , Naralis Alexander;

UT TR

alitque Theologi dederunt. Pracipua ex utrif-

Uits lil

que. dabimus abíque ampliore tamen rextutüm

[iu ff :

recitatione , quos apud laudatos auétores ali-

tyr Cl

bíque. reperire eft. Secundüm íolutionis di-

Q myt

!

verfitatem autem, quam . patiuntur ; triplicerm

L a, qi

€laffem . conftituunt,

i

m f

ig4. [ ima. S. Juftinus q

: 88 dicit illud:

lobi; semo iundus.à forde : non pertinere ad

]

".

3nfantes.

S. Ambro(. in Comment. ad cap. 5.

Nrtre opje

epift: ad Rom. negat, nos peccato j4dami pati

d

qnortetü [ecundam , quee àn gebeuua. dicitur. Opta-

VMAT Df

ï'amülha[

tus Milevitan. cont. Partenian. l. 7. dicit, 707

:.T

þem'mi

7

if

a

A

jje ad Setb. filium. peccarum Adf& Patris

à h

1

admiffum. —

pecr. Manifeítum eft

lib. QQ non effe

Worteh d

Juftini, cüm q. x15. cirentur Origenes & Ire-

fümiy, Y

* Qub |

neeus, nterque Juftino pofterior : Bellarminus

Ambrofium hujus commentarii auétorem ne-

KOnt, C

d

gat: Naralis Alexander oftendit librum 7mum

cont, Parmen. effe dubium Optati Milev. fce-

|

A As

l

O0min,

lum.« Be 2. Auctor xx?us per fordem int

gt

m"'f'm G

s

Dr Prctaris.

261

jens tj

it peccatum períonale : 2dus per mortem fe-

«undam, poeenam íensüsin inferno : 3tius pec-

T1007

catum Adami , quatenus illi perfonale erat;non

Tepiru.

autem :quatenus fuit nature in Adamo tan-

S um

ol AQthort

quam capite corrupta qüemadmodum üngu—

la ex contextu liquent. '

p

ünt. qut

175. Ju ada, Origeres l.5. comment. in

ep. ad Rom. r. per mundum , in quem intravit

tiores hz

peccatum, intellipit boruznes zerrenos €9* cavnales

( queh

2. mortein per Adamum ingreffam explicat de

.

s Mevander

movte apime , a&uale | peccatus. infequente

P

ÉD

o x uti

Unius deli&to zultos , & zon omnzes, vult con-

if rextd

flirutos effe peccatores : 4. Denique plures

; as d

ait per Chriftum vedemptos , quàm per Ada-

fottons d

mum moriuoj. Arnobius autem in Píal. $0.

Yrts U*LPF.CCIB

ait eum, qui nafcitur , fontemtiam quidem 224e,

goz autem fuum peccatum babere.

. n

E. I; Pro neutrius auctoritate multün; la-

s

borare opus eft. Prater dicta enim num. x62.

a d

j Aim

audiendus hic eft S, Hieron. , qui Pelagianis ad

Origenem provocantibus in calce Dialogorum

Áciur. *

L* dit, i

ira infultat : ZYamfite ad J4mafium ( Origenem )

veffrum ,

ui pverevita im celis 9 amtiqua deli-

, J hn

&a folui

4

[

itin baptismo ; ut cujus in cetevis au-

zbovitate ducimini , etiam in bac pavte evrovem fe-

f0 äï'

quamimi. 'Unde nec homilias in Leviticum;

at

de quibus l. c.; nec hom. 5. in Cantic. nec L.

Be]läfm-nu

4. cont. Celfum pro veritate noftra referre ne-

uäoffm f

ceffe duximüs. — Arnobium autem , utpote ali-

ho

7mum

ft

um ab Arnobio Lactantii Magiftro , & Pelapia-

"

num hominem , quem etiam juxta Naralera

j

mus.

?

,vcenkfüra Gelafii tetigit mukö minüs cura

j

3

ly- 2.

"AE

262

Dzr Prccaris.

$« 2. Quui. explicare tamen voluerit auctores il-

pij at

ai!

os, ex Huetii fententia . dicet , Origenem z

x;0 pro more fuo locutum allegoricé ; nom

38

(rhodoya

dogmatice : i 2do precifiv5, non exclufive:

7 5tjo peccatoris nomine ab eo intelligi, qui

i, p

qun, qu

voluntate peoprià peccavit : 77 4£0 eatenus plu-

res à Chrifto redemptos , quatenus ipfe euam

mom Á

Adam & Eva revocati funt ad vitam. — Arno-

ii mf

bii porro di&um in hunc quoque catholicum

at r

Yenfüm interpretari poterit: qui nafcitur; fu-

pvl

um,-hoc eft ; proprium :peccatum non habet:

Rrm, qui eür

i.

habet tamen fententiam Ade, cu

jus Peccato

conftrictus eft.

Ts QOntrà

QO crea

176. ]u 3ria. Opponituf I. Tertullianus ,

qui L. de Baptifmo c. 18. probat differendum

pf con

l; wn l

effe baptisma parvulerum, eà inter alias ratio-

ne, quód zzzocens etas vemif[one peccatorum toa

Crinem «

egcat...Y.. V ocat innocentem aetatem , quia per-

n q

íonale peccatum non habet: exiftimat baptis-

]

i [f ) ü! plim

mum eorum ad ufüm rationis differendum ,

| Bttung,

ut fimul actualem fidem fufcipiant : ibidem ta-

Q bac

men, & locis nr. 170. indicatis originale pec-

| ia

catum agnofcit. . Ejus porro de differendo

| ttrüm

EY

parvulorum . baptismo opinionem Ecclefia A-

fricana an. 253. in Concilio , cui preeerat

n merh

lm Ton

prianus, improbavir. v. n. 170.

JI. S. Clemens Alexandrinus

L. 3. Stro-

Tiem efe

atum 1.textus Jobi & Píalmi , quos pro no-

UT

ftra fententia artulimus , in alium fenfum de-

RD epe

torquet: 2. Negat Davidem in peccatis con-

*

e

" prümom

ceptum , & peccarum effe

3. Quarit; ubi-

EE

l

l

J

|

&Qam fornicatus fit infans, vel quomodo Jnä?iï

|

T h

Ed

.D;Ej PrccaT1S$.

364

tendore ]

nihil operatus eft , füb Ada execrationem ce-

Qrgenen i

ciderit ?

&. r. Pro Clementis in hac quaftione

BOrcd , ny

on exci

Orthodoxia facit tum ipfius eloquium Lib. 1.

Pa:dag. cap. 6., ubi dicir Baptismum effe lava-

intelip, i

1

éitems t

crum, quo péccata ab(terguntur : tum tefti-

monium Atbanafii Serm. in illa verba : Oruia

ls pf t

um Am

zradita. mibi. [unt. à. Patre . qui- traditionem de

: catholict

Peccato originali in Ecclefia Alexandrina fem-

esir, l

per viguiffe afferi : tum filentium Pelagiano-

m w hd

rum,qui eum nufpiam in füum patrocinium

cps peta

appelárunt. * 2. Pugnabat hic loci S. Cle-

mens contra Bafilidianos ; qui tum animas ante

corpus creatas fuiffe , & in anteriore illa vita

[ Tetudns,

at drendin

peccáffe contendebant, üt ex L. 4. Strom. con-

flat : tum liberorum. procreationem efle exe-

yer d

atatnm

crationem. effutiebant, ür ex ipfo loci objedti

contextu apparet, cui fübjicitur : Aeffa? ergo

gem, u

vilimi

eis, ür videtur , cou[equenter , ut dicant malam «JJe

difercit

genérationem. | Ex his autem patet; cur S. Do-

étor. hec fcripferit.

Nam. vzum fecit, non

y : ii

ad negandum peccatum originale, fed ad de-

originak n

clinandam vim adveríariorum , qui his texti-

jy df

s Ea !

bus ad fuos errores ftabiliendos abutebantur;

quam methodum fübinde à SS. Patribus adhi-

j at l

In 2do negat Da-

bitam Tournely obfervat.

videm effe conceptum in peceato , quod effet

il W

yi

ipía generatio & peccatum matris : non au-

. quii

d

tem negat conceptum

in originali peccato ,

foin

feu primorum.parentum ;

quia addit : Qwande

i5

g U*

ixit.: im peccatis conceptus fum Qgc. dicib pvo-

pheicà matvem. Evam. — d. 3tium patet ex et-

(

L]

p

l

4

x

254

Dr Prccarrs

4 T

&is; queeftionem 'ejus fuiffe de peccato actus-

fon d N

i, commiffo in vita anteriore ; & fic contro-

veri

P

E

arm de originali peccato nequidem 'hic at-

&ep, ) ü

ticiffe.

fs origimdt

. MF S. Chryfoftomus multis in locis nobis

[m $Df

um p i

contradicit; Nam 1. in hom. ro. in epift. ad

Rom. negat homines per Ade peccatum con-

w p

ftitui peccatorer , nifi quatenus mmortales effetti

mibunges r

W/. 2. Hom,.r7. in 1. ad Cor. dicit homines

t & ag

p

perire non propter /4damum, fed peccatum pro»

prium. 3. Hom. $9. in eand. ep. áit non om-

dets n

nes in Adam effe zuovzuos tmorte. peccati , ficut

& omn

non omnes in Chrifto vivificantur , cum mul-

li hptato

ti damnentur. 4. Hom, s4. in ep, ad Ephef,

uyiginale p

diftinguir intér peccatum primi hominis, & id,

lib

quod perpetramus , dicendo : illud /ol corpe-

fium y Bs

*, hoc amisme mortem afferre.. $. Hom. ad

tcnium

Teophytos zzfantes afferit , quamvis. peccato in-

Quid ao

quigari von fit , baptizavi, ut eis

fuitirar , jufti-

Q rf

$ia $$^ adoptia addatur.

Rtquam J

CO.X 1. S, Aug. Lib. r, cont, Julian. cap. 6.

ining

Chryfoftomum vindicaturus fic [ulianum allo-

quitur : Jráme efd ? vevba S. Shoannis Epifcopi

iim,

eudes tauquam, ? contvavio tot taliümque fenten-

Ms

Ts opponere 9. . . abfit , ut. Cplitanus Sfoannes de

D r

Laptisinate pavoulorum , eovimque à pateruo Chi-

Vr

"

| Dd y

Ubi ]

vopiapbo libevatioue pev Cbriftum tot tantísque Co-

Vpifcupis fuis, maximà Romano Ingecemtio, Car-

TU yde

"bocinenfi Qypriaue , Cappadoci Bafilio, Nazian-

A ver

Xeo QGregorio , Galla Hileie , Mediolaneufi

t d

*ohyat o dmbvofio .

$ VT YAP

peccati Ori-

fib; f

t €g

malis dognia) "—cref*zlidï; » Dec didicit , boc docui.

E

ag

DE PrccaTIS.

265

tetito st

anuet.- 'Tum ex liom. 1o. in epift. ad Rom.

Y cconm

hom. ad Neophytos, hom. de Lazaro refü(cit.

iden l

& ep. 3. ad Olymp. adfert ejusdem verba, qui-

bus originale peccatum extare afürmat, — Be 2.

i ls d

Idem $. Do&or obje&ts refutat; eum quo 42

mum , inhaeipía homilia à S. Chryfoftomo

o ii

fccatum a

robari peccatum originale, quo negat confti-

iib j

tui homines peccatores perfonaliter & actuali-

diat homm

ter, fed originaliter & habitualiter ; quod expli-

patatum p

cat pet obnoxios fupplicio €9 veoy morti, quia evi-

dentius erat, mortis debitum ex Adami pec-

J

.cato ab omnibus contrahi. ,22 2dum . Cum

( gai

, ao

hic baptizatos alloquatur ; recté dixit eos per

eriginale peccatum non perire fi pereant; quia

[rp.

m jam erat condonatum. 74

hommih&h

illud per baptismu

ii j

3rium . Exempla

hic allata & ipfüm ejus ra-

tiocinium probant ;

.S. Do&toris fenfüm efle ,

E

du

quód non omnes mortui fint in Adamo cà pec-

Cati morte, in qua perperuó manfüri, & à qua

Mtä:?*'

nunquam liberandi effent. 444 4fum &. An-

tithefin in-eo effe pofitam, quód mors corpo-

Vian ta?-fï

um

'yis ex primo peccato ortum habeat, erfi per

baptifinim remiffum fit : mors aurem anime

T

in reganeratis, de quibus hic loquitur, jam ex

Jntit Wr

"l Mifn/(

illo prirno peccato non oriatur , fed ex iis quee

proprià voluntate & a&ione committimus.

! pamnod'

Ubi nihil contra fidem oripginalis habetur. 744

TU d

" (

stum xdet S. Aug.

;hujus homilize interpretem

fuini

locum verfione fuà interpolà

ffe, càm auctor

j

L

non dixerit, infantes non effe inquinatos pec-

yitt

hi

a u

«ato, fed peccariy, nempe perfonalibus üt éx

Praterea, cum per

j

" græcx textüs. fide probat.

j

a-

ugnd

26

Dz PzccarTis.

B

tifimum dicat infantibus addi fan&itatetn,

difiem q

:

H

u donl

ju

tiam & adoptionem, agnofcit eos ante ba-

prifmum his carere, ac proinde effe in ftatu

L. herfb

dinnoram i

p

eccati & damnationis, cüm inter utrumque

Ítatum non detur medius.

órinam o

IV. Greg. Nyffenus in Orat. de infantibus

füttes hzgtz':

'prematurà morte abreptis, dicit eos owzz ta-

meidpe

"

-Iitue expertes , 69 famitate , que per purgationem

hcd jen

-Coningit , mon indigentes.. "heodoretus autem

tum r

at ts conl

x:in LL. hereric. fabularum ormittit eam , quee

peccatum originale nepat....2. "Textus fcriptu-

tpinorem

'x& ex Pf. 5o. & ep.ad Rom. explicat more Pe-

ii ]

lagianorum , agnofcendo in homines transfü-

peten hu

fam effe mortem, non peccatum. 3. L. s. hzer.

diàmy,

fab. C. 18. querit: Quo

Y

As lt

-qui peccatum noudum guflvunt :

vfaun infantes b'ap(izamw ,

Ó

r fnín.

&..1.. S. Gregorium Nyff.

&Thedderet-um

peowm

Catholicum dogma de originali peccato tenuif-

peocemis,

fe patet ex eorum fcriptis; quorum primus in

Á m

Píalmos C. 16. fic commentatur : . Sordes Domi-

qeouta d

zi peecatum efd ,. quod unà cum bumana ovditur

aoj

natuYa , quonmiam im peccatis concepit me natev

Ktmton

THé8. Alter autem in C. 5. ep. ad Rom. heec ha-

ha

bet:. Dixit itaque Apoflolus , quód cum /4dam

W q

geccaviffet ,. &g mortalis. propter. peccatum fa&us

fien ry

ejz , uirumque ad genus pervemt.

"d omnes

Yn d

enim soov$ peroafit , quatemus omues peccavevuut.

VC

Hinc quamvis mox fubjiciat: /Voz euim propzer

V.Ohmmæ

jpimi paventis. peccatum fed proptev faum unus-

At düm

quisque ortis. decretum [ufcipit ; ex praemiflis ta-

Qig qu [

men patet; non eum hic loqui de peccato actuali

pofterorum , fed de peccato . Adami per tra-

du&iar

Dr PrccarIs.

267

fs

ductionem quibusliber proprio facto , nec ex-

Qs ante b

trinfec& dunraxat imputato ; prafertim cum

efe n (in

L.5. her.fab., qui etiam Epitome Decretorum

E WUs

divinorum infcribitur, C. r 1. pluries fidei do-

&rinam confirmet. . &.2. Greg. recte dixit in-

de infinda

fantes Japtizatos effe malitie omnis expertes,

205 ORU

neque indigere fanitate, quee per purgationem,

rpugatina

hoc eft , peuitentiam , contingit ; cüm pecca-

XTUS dUlet

rum actuale non commiferinr. De 'heodoreto

ex di&tis conftat a 1::0, ob contrariam fidei

It qu

ents (

opinionem non omififle errorem illum : forte

ia od

fatis habuit Pelagianam herefin retuliffe , cujus

mines t

partem hunc de originali errorem effe liquebat.

"d adum Y«. Contrarium patere partimex pro-

1 4l

a igfams

ximé laudatis; partim ex ipfo in P. 5o. verbo-

rum fenífü; qui is duntaxat eft, naturam ad

Tieodntn

7

peccarum non impelli, adeó, ut neceffitate

eccato t

eccemus ,. nec à peccato abítinere poífimus.

"um prioi

Ad atium .. Agit hic contra Meffalianos, qui

: dirirlte

peccata a&tualia duntaxat per baptifimum quafi

a at

per novaculam radi , originale autem quafi ra-

dicem non per illum, fed per orationem, evelli

i m ml

Tan Jl

fabulabantur. ^ Ad eos itaque refellendos op-

portuné quarit Theodoretus , cur infantibus

yjan d

v j

tamen baptifmus conferatur ? Juxta illos enim

n

non dabatur bapti(ma ad. delendum originale:

nec infantes etiam habent actuale, feu proprià

, p

voluntate & actione commiffum: quod intelle-

m dl

, gt

xit; dum dicerer zzfantes peccatum o gufiáffe ;

quia qui gufjat, propriam actionem exerit.

2

-

ao d

$.IIL.

doi p*

la

ij

A

268

Dz Prccarmis,

/

II

genmgnum

a r

Quilzulv avgumen,

7is pvobetur ex . Ratione, 9 viudi-

ïflzf

1 10

cetur exiffentia peccati originalis ?

[

^C€J

177. frgumenta ex.Ratioze hiec non dici-

deho; tüm

mus rationes naturales ; utpote cujus generis

iyetsc t

hic nullze effe poffunt , fed fümptasex aliis prin-

cipiis fidei,

Pracipua autem, qusz Ss. Patres

Mi ao

n

preferrim $. Aug. adferunt, defümuntur

Ll Ex generali vedeniptione. €hrifli. . Chriftus

1t, gtl

11 0pt.

mortuus eft etiam pro infantibus; ergo & infa-

triveria emr

ntes peccaverunt. Atqui non peccaverunt pec-

gn, u

cato perfonali & a&tuali ; erpo originali. Ezt/y-

mema patet exc. 3. ad Rom. Oumer peccaverunt t

dl nt; u

f &uff

4gent- glori Dei : ex 2, ad Cor. $. 5j umus pvo

um (j de

oimnibus movtuus. efl : ergo omnes mortui faut.. Et

üpramin

pro omuibus mortuus efi Chriflus. . 'Totus difcur-

Vg

fs habetur in Aug. L. r. de pec. mor. & remiff.

l

od

C. 23. Quis audeat dicere , non effe Chriftum infan-

zium Salvatovem uec redemptovem ? unde autem

g, w

Vi lag

Jalvos facit , fi mulla in eis eft originalis cegvituda

Jeccati ? unde vedimit , fi mon funut

ptpls deb

?

per origiem przïf

Mricelorm

?i bomtis venundati [ub peccato

I Ex neceffitate Baptifini. Baptifinus omni-

Ms j

t d a

bus etiam parvulis eft neceffarius, üt & ip(i Pe-

lagiani admiferunt, & perpetuus fenfüs ac ufüs

t uv

Arfi g

Ecdeíie probat, que femper fümmi folicitu-

dine parvulis de vira periclitantibus baptifimum

ictut: f)

procuravit.

Eft autem neceffarius, vel ut in-

Qd

fantes mundentur; quia hic effectus primarius,

UI T

1

1 d Q

juxta formam hujus Sacramenti: ego e baptizo

&c. & juxta illud ad Ephef. $. Afuzdans lavacro

5 Dear

Wn; (

aque 73 verbo vite: vel ut infantes poflint intra-

re in

Dz PsccaT1&

269

re in regnur Dei, juxta illud Joan. 3. ff quis

venatus fuevit. ex aqua eg. Spivitu Sanélo, mon po-

, u)

uir?

tefl introive d2 veguim Dez. — Atqui ex utriusque

hie non d

effeétüs neceffitate conftat infantes efle peccato

1us p

infef£tos.;;. tum quia hec mundatio eft tantiim

à peccatis : tum quia fola peccara ab ingreffu

secdlisp

Conf. Ex Cere-

g 5s D

regni calorum areent; ergo.

moniisbaptifmi , exorcifmo fcilicet & fufflatio-

untür

i. Chrh

ne, quas tefte S. Aug. L. 6. conr. Julian. C. 5. &

L.2. oper. imperf. cont. eundem , in Ecclefia

«s i

univería femper , & quidem ad damonem abi-

Getunt p

gendum , ufürpatas nec ipfi Pelagiani nepare

g D

aufi funt; unde fequitur perpetuum . Ecclefiae

] Fltfu!ï?fü!llf

feníam fuiffe , quód etiam infantes ante bapti-

ydmn

fimum füb d&monis poteftate , & hinc. peccato

w j D

i

aliquo inquinati fuerint.

Ts

Nec ob[lat. bic effagium Pelagianorum alibi

m d

examinandum, cüm dicerent , Parvulos non

(irins?

baptizari, ut deleatur eorum peccatum, neque

H ab i

ut fint beati , aut viram &ternam habeant, ut-

ij r

pote ipfis debitam ; fed tanrüm ut fiant heredes

ag p

regni codlorum.. Nam r. Baptifmum non dari

parvulis in remiffionem peccatorum pugnat

xffsant

contra illud ad Ephef. f. cit. & C. 3. ad Titum.

od

2. Parvulos poffe efíe beatos fine baptifino &

fnfis icUd

Chrifti Sanguine repugnat ep. 1. Joan. C. 3. ubi

mpi i

diciur: Quis efh, qui vincit anundum , mifi qui

bt

credit, quoniam Sjefus eft Dei Filius ? Bic eft qui

w

venit per aquam &2 fauguinem. &c. Yt: x. ad Cor.

n

hs]

15. Ja. Chriflo omnes vivificabuntur. - ^ Exrores

ea!eþl

tptm

alios ; beatitudinem: nempe effe extra reguuim

"

celerum : & fine ullo peccato parvulos exclu

*

i

polänl 'r"e'f:n

Y

276

Dz PEcéaATIS.

li, de

di ab hoc regno ; refutar S. Aug. L. 1. de pee;

mer. C. 28. L. 3. cont. Julian. C. 1. alibique; &

fs ctve

j Cum f

nos infrà forté attinpemus

IIl Ex varüs bumaue nuativitatis: adjun&lis.

40

Eorum imum eít juxta S. Auguftinum L. 4.

m )

cont. Jul. C. ult. , quód tam multze ac tantae

Ayithr; p

vddaxim.

fint miferi& tum animee tum corporis, quas

quilibet à nativitate experitur , ut non videan-

p aine

tur connaturales naturee humanz ,. fecundàüm

hranm pet

fc & firie culpa fpectata. « odum juxta S. Greg.

grginäe hi.

in, & que

L. 4. mor.C. 5., quód jufti in facris litteris ma-

ledixerint conceptioni füz & diei natali ; id

wlb g

tordier tant

quod non ratione nature , íed culpae feciffe,

cenfendi fünt.

3tium juxta Aug. L. de

pecc.

i p

Orig. C. 33. & Greg. L. 17. Mor. C. 16., quód

tumona

fcriptura doceat effe quorundam fingulare pri-

t at

vilegium, .quo ante nativitatem fnétificati fue-

Qu pyin

rint; ex quo fignum habetur , alios fine gratia

1y f m

nafci: cum veró in homine ad finem füperna-

Qmmes o

turalem creato inter gratiam & peccátum me-

i& vel obf

dius ftatus non relinquatur, fequitur, fingulari

tb fná

hoc privilegio non donatos concipi & naíci in

p

:peccato.

ilb

178. Oljic. Z. Cum Juliano. — Nom peccat

^ Til

ifte , qui nafcitur : non ille qui genuit : non

Atünitm

Deus, qui condidit ; per 4uar igirur rzmas tot

RWXI W

inter praefidia peccarum ingreditur ? Cozf. 4

Que li q

Peccatum eft actio vel omiffio libera contra le-

DI Ver

gem Dei; ejusmodi non eft originale: quia in-

Nie ) quem;

fantes nec cognitionem legis nec ufum libertatis

Títm fubfi

On-

"6 ore(.

habent; ergo. Conf.(l. Peccatum; dum c

tra-

Dz PzccATiS.

^

a7I

L!.dcpec

trahitur ;. debet poffe caveri; oripi

pgle 'gb in-

4

Allique,|

fantibus caveri nequit; ergo. :

'&c

. &. Cum.S. Aug. L. 2. de nupt.

oncup.

uj du

. 28. Quid queris latentem vimam cum . babeas

ilinim L.

apertiffnam Samuam ? per unumn: bomiuem ,. ai$

V ac t

"Apoflolus; ger unius. deli&tum ait. "4poflolus ; per

rpOr , i

iuobedientiam unius bominis. &c.. Quid queris am-

t D0n Y

ZAd Conf. 1.D. M.

phus; quid quevis apertius ?. &c.

h, fecnnd

Peccatum períonale & a&tuale eft a&ctio &c. C.

g $ G]

originale fujd. eft a&tio. vel omiflio phyficé li-

A.

H

1-

.

«t um

bera, & que fit voluntate proprià IN. mora

d dl

terlibera, que phyficé voluntate alienà., &

moraliter tantüm propriàfit C. :

Infantes ta-

| ajpe f

p L g

metíi phyfic? & in fefeu fécundüm fuam enti-

titatem non extiterint, moraliter ramen &relaté

TO

imiing:

ad praeceptum divinum erant in Adamo tan-

fuiotie

quam phyfico non folüm capite generis huma-

djsire g

ni, fed maximé tanquam in eapite morali &

omnes pofteros repraefentante quoad violatio-

fen lia

metritil N?:

nem vel obfervationem precepti de non co-

medendo fructu; üt infra explicabitur.

Ineo

Jitüf; llfl?ïlhn

ergo ficut peccárunt;. fic etiam cognitionem le-

pl &t

gis & libertatis ufum habuerunt.

7dd Conf. II.

Norpes

D. Similiter de peccato perfonali & originali.

Norandum preterea originale peccatum . effe

o o

refpe&u. parvulorum peccatum habituale ; at-

,iïur u

que hinc quidem dicit reatum actu contrahi

*

"U

actum veró peccati tantüm moraliter períeve-

VT d

rare, quemadmodum quis diu poft datum ve-

; quliiq-

MW

"

]

nenum fubfequegte homicidio imcurtere cen-

n

1

md

m qu

faras poteft. ..

T

795

us

272

Dz PsccATIS:

. 179. Jifl. 1. Omne peccatum ,. etiama ófi«

vetratumt

ginale, eft in anima; atqui anima prolis nec ab

qrS A

Adamo nec.à parentibus trahitur ,. fed à Deo

fém d pa

creatür; erpo. Cosf. 1. Peccatum Adami; in

| us Í

quo peccavimus ,. fuit ei condonatum , ante

'ündk &

'quam gigneret filios ; ergo in pofteros trans-

fcum negit

fundi nequit. . Corf. //. Accidens. quod eft in

taeT.an

fubje&o , fine hoc effe ,. aut ab.hoc ad aliud

Qoae N.

tranfire nequit ; atqui originale peccarum eft ac-

|Lcendi f

cidens in: Adamo tanquam fübjecto, ergo.

ii e

Conf H][. Naturalia per accidens converti non

fs um

poffunt: hoc eft, quod in parente eft accidens

at pr

voluntatis vinum, non poteft filio fieri naturá«

d Fur

le; fed peccatum Adz fuit ejus ex accidenté

( icident

vitium; ergo,

E. D. i. N

Mctetit

ec etiam animoe cotnpars ; quæ

1io. bf

cum illa conftituit hominem, trahitur ab Adamo

Ti fery

. trahitur tamen corpus tanquamanimze cotri«

d didboli

parsC. . Ad peccatum illud in anima contra-

Wi volon

hendum füfficit . quód homo , cujus pars eft

C s.

anima , oriatur ab Adamo ; quia Deus voluit;

Bjurig

ut voluntates omnium hominum, vià generatio-

nis ex Adamo defcendentium, includerentur in

CQl

J5

eo tanquam capite morali. 724 Cosf. £. D. 4.

Peccatum. Adamo fuit-condonatum; quatenus

Ut

ER

erar peccarum ipfius C. quarenus erat peccatum

ofterorumN. Adamus peccavit & àt perfona

ll

pitstio,

[

ngularis, & fic commifit peccatum perfonale

phyfice unicum , quod ipfi remiffum eft: & üt ca«

N

Dofllp ?

put morale, & fie commifit peccatum originale;

moraliter multiplex & totuplex ; quot erunt ho-

|

ïidm Dfü

smines ab eo naturaliter defcendentes ; hoc ipfi

dit:q

VN

cor-

Dez Psccarts.

273

i &t (

*eondonatum non fuit. Z4d Corf. 7Z ? TIT. y. 1.

L prols necd

cum S. Aug.L. 5. Cont. Jul. C. 14. &.L.6.C. 6.

t Nl

Fidem de peccato originali non ex Ariftotelis

n lini;i

categoriis , fed ex Apoítoli epiftolis ; difcen-

Onitur, ut

yxlleros t

dam effe. | & 2. D. utrinque M. Accidens phy«

ficum nequir tranfire, aut alteri non poteft fieri

5, quotdit

naturale T. accidens morale ; quale eft peccatum

yhoc ad d

ceanrm elti

originale N. Dixi: Zranfer ; quia S. Do&tor

l. c. erudité oftendit, tranfire fepius accidentia

yedo, em

s tonvett

non quidem emigrando fed afficiendo , & íic ia

filiis naturalia &eri; probátque id tum exemplo

x la

&thiopum proles nipras gignentium , tum in-

200 fefi t

ductione Fundani Carthaginenfis Rhetoris, qui

i5 «t

cum accidenti vitio lufcus effet, lufcum filium

procreavit.

orti; t

18o. Jufi

. I]. Eizec forma etiam in 'hoäxine

dinrb nl

tnalo obfervaridebuit ; qua fervatur in diabolo:

mmn'lmwm

fed diabolus non damnatur ; nifi ex vitiis pro-

j anipu at

prie voluntatis; ergo nec homo. — Corf. 7. Li-

ajs p*

€et Eccli. 25. dicatur : 4 muliere initium fathum

4 [Jas 03

€ft peccatz:&9 per illam omues morimur ; tamen ab

l, m enerem;'

eà non trahitur peccatum; ergo nec ex Adamo,

vatudenttr

Conf. 1. Juftitia non prodeft, nifi credentibus:

ul o h

ergo nec peccatum Ade nocet, nifi confentiene

fiify qua(cnlö

tibus aut peccatum imitantibus; cum . Rom. 5.

ao

inflituatur inter Chriffum & Adamum come-

-

i

r

paratio.

j

n

4

m ;

E.

. M. Quoad jus aut debitum x cum

ïum waü[m

Apoftolo ad Rom. 9. O bomo; u quis es qui ve«

u

9

tj

ondeas Deo ?. tiunquid -dicit figmentum &i , qui

q[Q

o

ff;

Jünxit : quid ane fecifli fic ?. Ad ipfam factum

pite 5

mgs hOC lpn

u D;äo NNon ex uno Angelici generis .a

quo

274

Ds Prccaris.

u Ob

quod peccaverit, nati funt angeli ; fed fingulià

Deo creati fünt boni & cum amore cafto , quo

! i condoct

illi adhaererent ; unde alieno peccato infedi

| Dem milut

non fünt editi. . Sed Deus, üt dicitur Act. 17.;

Lir: Qudg

fecit ex um omiue genus bominum , qui Dei decre-

! foc tibultur

to caput humani generis conftitutus ; omnium

venret pel

noftrüm voluntates füe inclufàs accepit.

Ad

SiDens crear

m & n

Cosf. L. Difp. ef] ; Quia folus Adam conftitu-

tus eft caput, & repreefentavit genus humanum

fipeat a

ninem d prim

in ordine ad preceptum de fructu non come-

dendo , quod jam ante formationem Eve à

[rdi, eit s

Deo impofitum erat ; unde vel folo Adamo

Arimi pri

fhtdem cu

peccante aut non peccante , füiffet aut non fu-

iffet peccatum originale. Dicitur tamen Eva ef-

00905

U rever

fe illa;à qua initium peccati fadtum; & perquam

moriuntur omnes ; tum quia fuit caufa impul-

Qoim gt

mi n

fiva peccati Adami, in quo omnes peccavimus:

tum quia ex generatione Adami per Evam na-

2

fcuntur pofteri omnes, üt d. nr. 168. 742 Conf.

Quidquïd p

JI. D.4.Non prodeft, nifi vel proprià vel alie-

f'sy btj

nà voluntate credentibus C. plan& nemini pro-

| IY

deft, nifi qui proprià voluntate credit. N. Au-

Püdini (

dire hic juvat S. Auguftinum, ad idem argu-

Vi refy

menrum L. 3. de pecc. merit. C. 2. refponden-

R o

tem : Sicur ergo eorum ; per quos vena[cuntur , ju-

Q o "

flitiee [pivitus vefponfione fud. trajicit in eos fidem ,

Tl i

d

quam voluntate proprid wondum babere potuevuntz

Brimm Vnt

m U&G) u

fic eovum, per quos nafcuntur , cavo peccati traji-

cit in eos tioxam , quam nondum vitá propriá con-

mo Tityr]

sroxevunt.

Porro, in quonam comparatio

TU condie

Chriftum intez & Adamum fter, dictum eít

L]

d

k

fum. 165.

[

N

€

i181.

m

Dz PsceaTis.

275

d f

181. Objc. 1. Dogma de peccato origi-

realto, g

nali conducit ad Manicheismum ; quia facit

&cato infe

Deum malum & auétorem peccati, üt-proda-

d Ad v

zur : Quidquid convenit rei ab ipfa:-origine;

qu Dei n

hoc tribuitur producenti ; atqui animacon-

JEUS OC

veniret peccatum ab Origine ; ergo; .. Conf. F.

Si Deus crearet angelum in primo inítanti pec-

&cpi. 4

dam conti

cantem, feu infe&tum peccato actuali, effet cau-

xus humana

ía peccati actualis ; ergo. etiam cüm creat. ho-

hn non cort

minem in primo inftanti infectum peccato ori«

qonem Drei

ginali, erit cauía peecati oripinalis, — Cosf. /f.

] o Aíz

Anima in priori figno natüre ad unionem füb-

ftantialem cum corpore humano vel creatur à

ff apt o

rtinen Dd

Deo nocens, vel innocens ? Si primum ; erpo

m, du

Deus revera cauíat peccatum : Si 2dum ; er«

jt ao

go anima in eodem inftanti reali erit nocen

;

i

s Wa

ul & innocens.

A

B. I. Aff t$

vationem. 4d prob. D. M.

i r bt

if Al

Quidquid phyficum convenit tei ab ipfa ori«

gine; tribuitur producenti C. quidquid morale,

g l

g g ?

Jubd. fi hoc morale ipfi conveniat praecisó vi

produétionis C. fi non vi hujus, fed ratione al-

st

terius prefuppofiti. N. Originale eft. qui

um

puré morale : non inficit ànimam , quia erea«

n

tur & Corpori infunditur ; alioquin etiam ani-

mj

ra Chrifti fuiffer ei obnoxia : fed quia & quams

"TTR

primum unitur corpori generationé .natura

dm r

produé&to, cum quo conítituit hominem ex A

n

T w'æ![.

damo naturaliter defcendentem j ubi tàmen và

71 a

quia conditionem , non caufam , denotat | 4

Conf. 1. IN. 4. Quia peccatum in: hoe cafü exi

h ) dl&um Ctx

determinationé voluntatis Angelicee & per &c-

Gi^

lmv

P

ET

276

Dz Pxccaris.

cidens, non veró ex determinatione Dei & na-

| il C0

iurà creationis fequeretur ; de quo vide 'Tr. de

| icians

-Angelis. ;4d Cozf. I[. *. in ilio figno priori

y Obe

.anima nec eft pofitivé nocens, nec innocens,

| ánbs r

fed precifive fe habet. Non pofitivé nocens;

[

Aquia.in illo figno necdum concipitur unira cum

e ia

-corpore & conftituens hominem ex Adamo

| d

£generatum : non pofitivé innocens ; quia de

| i pdemi

átatu innocentiz non tranfit ad ftatum peccati,

te f Ahnt

üt fimili errore quodam fabulabatur Origenes:

LT

fed pracifivé fe habet ; quia in hoc figno fo.

tmo diqui

lüm entitas animze concipi debet. INon veró

f foffr

implicat, animam in reali inftanti effe folüm in-

[ truem

mocentem precifivé , feu fecundüm noftram

vt Q

confiderationem, & nocentem realiter.

man'momi' :

p

182. Jufl. Ex eodem dogmate fequitur ,

T

nuptias & matrimonii ufüm effe illicitum, qui

d od

fuit error Marcionitarum , Encratitarum & Ma-

ktindodtis

nicheorum. Prob. Quia matrimonii ufüs ef-

tf C de

fet inductivus peccati originalis ; fed a&us in-

t ef fj

ductivus peccati eft illicitus ; ergo. — Cosf. 1.

?ib n

Qui ponit actionem, ex qua pravidet alterius

mmhltm' 1

grave malum etiam per aecidens efle fecutu-

Pitte o

rum , peccat. Sed parentes praevident ex ufü

Modtm

conjugi, quamvis eriam per accidens, fecu-

if

turum efífe originale, grande prolis malum;

ergo. Corf. I/. Melius eft proli non exiftere,

Bol

TRU transfot

quàm exiftere & concipi in peccaro originali ;

hinc enim in fimili Chriftus Matth. 26. de Ju-

G ]

EU.

da peccati proditionis reo dicir: Pogura erat ei ;

matri:

t fusad

inony

J

tni

Fi natus mon fuz,'æt bomo ile ; ergo ufus

'hæCI

2

Dr Pnc-c'"urä. j

277

ao

oyde Tr.à

monii eft contra charitatem -'Er.oli 'dcbitam " &

fic illicitus.

) lpno p

D&c innoas

$. Objectionem hanc refutavit: S. Aug.

duobus libris, quos inferipfir de Nuptiis &

Yiv ntos;

iür ünitaca

Concupifcentia, aliísque in operibus fuispaffim;

ex quibus hec breviter habe : Ufüm conjugii

m er At

éffe caufam generanda prolis, non autem pec-

tn5; quii

cati prolem inficientis ; quia in ftatu innocen-

itm peci

tie, fi Adara non. peccáffet, futurae erant nu-

r Onpanes

ptiz , & ufus conjugii, & generatio prolis, quin:

Wl

tamen aliquid eorum caufa peccati in prole ge-

t N wi

nita fuiffer. Unde (ólam preevaricationem A-

refeoim

de tanq

uam caufam. corruptionis propapgatae

ydin od

accufüt ^Qaare JV. 4f ad prob. D. M. Utus

edit.

matrimonii effet per fe & per modum caufae

at t

indu&ctivus peccati N. per accidens & per mo-

je ia a

düm conditioriis tancàm fine qua nori ; fu/4. ef-

dul

fet inductivus peccati priüs jam in Adamo com-

rimoti 1j

miífi. C. de novo committendi N. Ufüs matri-

Ü

éiist

monii eft folüm conditio; quà pofità, & füp-

erpo, w*

"

pofito priüs peceato in Ada commiffo ; illud^

:æ?ider ii

contrahitur ad füppofitum

roprium prolis'

m

generatee : voluntas autem Adami türr niemine'

at ul

proprio tum pofterorüm nomine peccántis e

n5 «

caufa phyfica peccati originalis ; & volüntates

ydis m

pofterorum, àt moraliter in voluntateti Ada-

rhi transfüfte , funt illius peccati caufà rnoralis.

a

1

a

"d Conf. L-.D. M. Peccat, i prohibita fit actio,

jíil

ne fequátür alterius malum, aut fi quis non ha-

P LL

beat jus ad illam actionem, vel fi habito etiam

"T g

jure intendar mialum per accidens connexum

g

C.fi hac non adünt N. | Nuptias non effe

853

Pra-e

Rij

$78

Dz Precaris.

prohibitas, oftendit illa Dei benedi&tio: Crefci-

Dun Wj

ze £? multiplicamini ; & Chrifti declaratio con-

t qui

M

Ui

dl

i obl

firmatoria : quod ergo Deus conjutxit , bormo mon

itimorum d

&

feperet. .. Jus ad ufüm conjugii & prolis gene-

rationem legitimis conjugibus afferit Pauli mo-

u /nt. Qui

nitum: Uvori vir debitum veddat.. x : molite frau-

ol omn di

dare iuvicem , nifi fortà ex confenfu ad tempus , ut

agiui, í l

vacetis ovationi : €y sevum vevertimini in idipfuny,

j t pa

we fentet vog [atanas pvopter incomiinentiam ve-

| r m d

| i con

tram. . Hoc. autem. dico. fecundüm indulgentiam ,

fon [ecundàin impevium.

Intentio porró pra-

tun d orgpi

fitum per

poftera non vitio nuptiarum fed ;conjugum, fi

quze adfit , adícribenda eft... Hác autem abíen-

Ql oDl

te, & illis praefüppofitis , homo utens conju-

mis; fiq

ii & d

io equé parum. peccat, ac Deus flatuens le-

ges,fuperior fübdito mandatum ferens ,ac cre-

t s

erdndbis,

ditor exigens debitum ; licer ille leges violan-

das, iíte fubditi contumaciam , hic debitoris in-

(s

B

diguationem prevideat. — 44d Cozf. IT. T. A. N.

1 tj

Corf. Cujus falfitas patet ex allatis modóà ex-

:

emplis.

'Preterea communis eft 'Theologo-

rum, hominem ex charitate non teneri ad ab-

1. d

flinendum ab actione utili aut. neceffaria, ad

Ts p

quam jus habet, lieet per accidens & indire-

iotis a

&e fequatur damnum aliquod proximi. Cüm

IU emy

lt

igitur ufüs matrimonii neceffarius fit ad gene-

PTQP

i

ris humáni propagetionem, & ad illum eriam

iA

toris

conjuges jus manifeftum habeant , illum exer-

!

tüm dimy

U

cendo contra charitatem prolis non peccant. Ex

7! epifol

quo liquet.difparitas inter matrimonii ufüm &

!

ln

Tttos d

l

illud; de.quo loquitur Apoftolus: Si efca [canda-

Qs

set fratrem : meum, uou wanducabo caruem. in

ü

[

&ftr«

'

N

Dz PrccaTISs.

275

eetevium , ue featven meum [candalizem. | Proe-

Qio: uj

Cintto .

terquam quód hoc Apoftoli propofitum uni-

TMUE

verfaliter obligatorium non fit, & ad fcandalum

rois g

infirmorum duntaxat pertineat. Dixi: 7ZYans-

ent Pa

eat Ant. Quia licer fecundüm quid fit melius

2 :tit fs

proli non exiflere, quàm exiftere in peccato

i tnptsi

originali, fi heec exiílentia praecisé fecundüm

concretum peccati fpe&tetur ; melius tramen eft

ii ij

TTTE

roli etiam fic exiflere; quàm non exiflere

plane, fi confideretur, quód infans per baptis-

addari,

w

mum ab originali facilé liberari & ad.seternam

feliciratem pervenire. poffit.

Unde difparem

lag

a die

etiam rationem inter hoc & Jude. peccatum

) us d

notabis ; fj quidem , cüm iítud impeenitentiam

finalem & damnationem connotaverit ; non

s f

feren t

erat ampliüs ad Dei ami

ordinabile,

g.ifiam & beatitudinem

h

T

jc db

Quamis.

Qu

Quid de Z&Jþ'ngi;Poäti)ï

is eeconommia .

"

1] m

z'a cauja

.P&lagiidsj*, Cgfr;/üi þ,t pnggen.

T

H

[t Thent

183. JVora.. Cüm audivi

ff

t dÀ

Tet þelaïgitulsifquöd

Innocentius P.P. ex Africanarum Synodorum

tl

relationibus ac epiftolà duos palmares Pelagia-

k L

t

norum errores, de gratia & baptifio infantium

roxirmi

propter originale peccatum, unà cum eorum

j gudgene

lm d

(j

Auétoribus & Seclatoribus füb Anni 417. ini-

ii

tium damnáffet ; fcripfit ad eundem Pontifi-

5

i

J

cem epiftolam , quà Erotem & Lazarum, fuee

p

hzrefeos delatores, calumnise , Africanas Sy-

u um

nodos precipitis judicii accufabat : addidi

t h-

IIl

fpjo

j

dei fqæ libellum ; quem fymbolum infcrip

fit,

j; (

4

cut

"

—

ELI

Dr Prceadis. —

cui preter fübdolas fuüi fensüs explicationes ad

; fimimaio

fucum faciendum hec inferuit: 7 qua, fidei

| aL d

profeffione , f smiüs pevité c?. parüm cautà ali-

! nigetf. L.

quid fortà poitum efl, emendari cupimus à te ,

qui

Tiap

Petri eg. füdem ey. [edem tenes.

Heec antequam

fm i

cum Praylii- Hierofol.- Antiftitis litteris com-

Qiermvert,

Thendatitiis Romami perferrentur; Innocentius

res-exilimgnt

€ vivis déceffir, nactassfüccefforem Zofimum;

| s Onmu

Ád hunc Celeftius Cpoli^eje&us feftinavir, &

| at vt

fimilia de-Erote ac Lavaro & Africanis Epiíco-

| t reri

pis conqueftus, obtulit idei libellum ; in quo

Áv m

quidem originale pecéatum tiegabar, (ed ad hae-

picode?

vefeos invidiani declinandam profitebatur fe pa-

ftmo a des

ratum, ad errorem;fi quis effer, emendandum,

W 2 4

$i forte, inquiebat; dx bórzizibus quispiam igmoran-

! M vl

2ie ervovobrep[erir j veftrd fententid corrigatur : in«-

^ f d

terrogatus preeterea conteftabatur , fe-Innocen-

U

tii decretis adheerere, His ? Celeftio intelle-

li li

&is'& poftmodum etiam Pelagii fcripris acce-

ptis, Zofimus (fufpicàrus, vera narrari & fin-

[:

Ts qui

ceré agi, dedit binas'diftin&tis vicibus litteras

1184 kj

duriores ad' Africátios;'quibus Pélapii & Ce-

TU'$ ronqu

leftii fidem commendabat: hos tamen nec ab

herefeos nota abíolvit;-nec commiunioni refti-

RTT

ii D

tuit; judicium differens, dum plen? de totius

Qu terg

caufie flatu ab Africanis certior fieret; Ab iis-

] lm Seüs

dem ex peftis Donciliorum , litteris prolixis, &

Bol

Marcellini fübdiaconi transmifTi rarratione ple-

iPinonqm

niffimé edoctus Pontifex Celeftium-ad judici-

É

!t ]i

urn: vocat. : Sed. cüm ille fügeret & fe examini

neg

T tl

áret, à Zofimo dámnatus eft ipf& & Pela-

I g

ore im

m

gws Conflant. heec ex Mario Mercat

Com-

Dzr PrecimIS.

Xiiónen

"Ceommonitorio, S.Auguftino L. 2. ad Bonifa-

it qur f

cium & L. de Pecc. o

&

riginali , ac F. agundo Her-

TU C

mianenfi. L. 7.

int ii g

'Tria porro capita

! fünt, in quz circa hoc

r, An Zofimus errore fa-

lt utiqua

fa&um inquiritur.

) fiters o

&i erraverit , Pelagium & Celeftium innocen-

y [nnoceny

tes-exiftimando ?' Ad quam quzftionem una-

m Zolimm

nimis. omnium refponfio eft affirmativa 5 quee-

fetinarit d

ficut veritati hiftorie eft conformis; fic nulli

vanis o

etiam reprehenfioni eft obnoxia; cüm nemo*

ln n q

flatuat , Romantim Pontificem aut Concilium in

hi dul

judicio de Perfonis rantüm & fenfü eorum in--

frebnr n

" ternó dut de queftionibus meri fa&ti decipi non:

emerdindn.

pofle.- a. An Zofimus hsrefin Pelagii & Ce-

p

leftii approbaverit-? ^4. An idem faltem ni--

Qp t

mià indulgentià , poft damnationem Innocen-

tii Celeftio audientiam indulgendo & Pelagii:

ryfeltnots

ddio d

litteras-füfcipiendo ; erraverit ? Ad has po--

4

ftrema

ii

s quæïtionesv à quibusdam mglä:affef—

at

tas

dcibus lt

184. & £. Zofimus Pelagii & Celeftii erro--

Prob. Ex ipfis:

Bhri gü

rores nunquam approbavit.

g n

actis;" que teftantur Zefimum exiftimáffe Ca- ^

tholicam Pelagio & Celeftio efle mentem ; eo-:

sininie

|

gb d tf

|

p

quod ürerque in libello fuc fidei fuam fenten--

D

tiam Sedis Apoftolies? judieio fübjécerit, &

&[e[ zb

nj rl

poftréemus etiam decretis Innocentii errorest e-

i

lagianorum damnantibus fe affentiri profeffus:

ii

j

fit: Item eundem non dedifIa communionetr

m p

nec relaxationem à damnatione : deniqüe ite-:

ràffe damnationem eorum , ubi de Pelapii. &:

a

n-

at !

Celeftii mente apertiüs conftitit. Ergo nec i

[:

j

us

Dz Prccaris.

282

Jedfet

t& nec póft approbavit, aut approbáffe intellii

poteft illorum errorem. Corf, Ex judicio coz-

fg., ib

vorum de hoc facto.-

S. Aug. L.2. ad Bonif.

f in eo

C. 3. ita ajt:: Quanam tandem . epiflola veuevandee

n ongide

5

memorie Pape Zofini , qua iutevlocutio veperitum,

gllE," Ceie.üii:

ubi praceperit. cvedi oporteve , fiue ullo vitio pec-

um t r

cati ortginalis. bominem mafai ? .

Afim B

LT

quidquid. intevea. leniàs aChum efl cum . Celeflio , fer-

vatá duntaxat antiquiffune 9 vobufliffne . fidei

! li Caoin

irmitate ,. covvetlionis. fuit . clementiffma. fuafto ,

rios fym

zon appvobatio. exitiofiffima. pravitatis.

Marius

(f progg

mercator in Commonit. de Celeftio fic narrat:

st Ciolic

uibz ais iutervogatus, cum àb állo. cognitore-aligua-

domam )

zenus zevvetuy , cvebris ve[ponfiomibus [uis €9 profa-

qumpre f

illa

cutionibus [pem pre[aninavit , cendemnare

rindia

capitula , de quibus fuevat apud. Cavtbaginem ac-

t mod.

cufatus , promittens. Id euim et inflantits qubebatuv,

N ani

atque ob boc ipfum nonuullá. ilus Santit Saceudo-

füe, d

zi5 Zofimi, bumenitate-dignus eft babitus ,. &2 fic

f qdie

epiflolam bumamnitatis plenam ad Zdfricanos Epifco-

finctonis v

po merud.

Ergo cum Zoíimus jufferit Cele-

ftium condemnare füos errores, & leniüs ideo

tj l,

;

o

tantüm eum habuerit , quia promittebat erro-

as

rum füorum damnationem 5 cert? nullatenus

LUTm

ipfe errores comprobavit. . Accedit Facundus

lfs plm'm

Hermian. L. 7. C. 3. Neque; inquiens, PalafH-

ff

zos Epifcepes, meque Ziofunum: beveticos ab Ec-

H'uj('w(

clefia credi, quia. de beveticis bene fenferunt ; fed

il

LE

goriüs pvo snevito fuce fidei. Catbolicos gudicavi &5

LL

onorari , quoniam son debet crimiui veputari [an-

W gt demn

gplicium nou autelle&a verfutia malig:zorum.

00 err

ec

*

Dz PrccATIS.

585

vl inelj

Nee obflat 1.

uód Zofimus , üt l. c. fcri-

jl cu

bit Aug. , libellum Celettii dixerit Cozbolicum

DEU

licet in eo exprimeretur error negans pecca-

( vt

tum originale. —/Vec 2. Quód ffídem ipfius Pela-

üt ait Facundus l. c. ; zazquam

ii tj

g eo Celeflii ,

t oti p

veram Q9 . Catbolicam. laudaverit ,

t5 culpaverit

.. iif

"Africamos Epiftopos , quàd ab illis bevetict crede-

[

ventur. . w ad 1. D. Zofimus dicit libellum Ce-

jifme f

leftii Catholicum quoad maximam fui partem;

ifma [ufi,

articulos fymboli continentem C. fecundàüm

i. Mant

omnes propofitiones in eo contentas , fii/4. di-

lo f um

xit Catholicum habità precisé ratione ipforum

odj

dogmatum N. habitá ratione mentis & affectüs,

tf -

quem pr«e fe ferebar Celeftius C. ad addizum. D.

imnm f

Exprimebatur in eo error de peccato originali

n

per modum doctring, cui adherreret Celeftius

N. per modum dubii, de quo Pontificem con-

T WW)

uf u

fuleret, afferens fe velle inftrui & emendari;

Mjiu; U'

íéque adherere decretis Innocentii C..— Di-

Ri D

ftinctionis veritas patet ex laudato füprà S. Au-

j (

uftini loco , ubi inquit : Cüm boc Celeffius i

j

ue libello pofuiffe

t intev illa duntaxat , de quihus fe

t ln

o m

adhuc dulitave. 9. inftrui velle confeffus efl ; in bo-

g n

qnine acevvimi ingenü , qui pvofeclà, fi corvigere-

Jj n

zuy , plurimis profuiffet. , volumtas emendatiouis ,

20 falfitas dogmatis approbata efl, — Et proptevea

jet5 h ä

libellus ejus Catbolicus diclus efl; quia e$ boc Ca-

rl

!

p

quam

LW;'/?/

zbolicie mentis eft 5 fiqua. fovtó alitev [apit

d de-

k

p

veritas exigit , "0n ea certiffanà

definive , fe

; il

ze8a ac demonfhrata ve[pueve. . ad a. D. fimiliter,

j

& in eo errorem facti, non autem juris; facilé

" !

€on-

284

Dz Przce&viS,

ep ag pot

concedo ,. quemadmodurn ex hactenus diclis &

Iffif

n

.....

s Pelapt

;

ipfius IMarit £ c. verbis manifeftum eft.-

ï

|

|

du

mitat

185. & 7I Zoíimus nimià indulgentià non

| siz00 C

peccavit. — Prob. Imprimis non peccavit contra

| at bebe

juftiiz aut prudentie leges; rum quía Inno-

qiu i

centius ita fententiam fuam temperavit , ut ju-

beret Pelapio & Celeftio; /i ungquaim fani ( verba

| qiamnCo

dandpuloli

fünr Innocenrii in Refcripto ad Silvanum & cee-

| cudn f n

teros Milevitanz Synodi Patres ) dep

ofito pravi

| g jux

dogmatis evvove vefipuiffout , eis medicina folita , id

eff, vecepraculum fuum ab Ecclefia mon tiegaretur:

fReempam x

qiiem n

tum quia Heseretici illi errorem f& depofuiffe di-

z & D

cebant , Innocentii litréris affenfürd' exteriüs

rebebant, & Praylii teftimonio commenda-

füt, üt enpn

antur. " Deinde non peccavit contrà Canones,

dlia, q

quibus retra&tatio caufze fidel in Synodo judica-

te prohibetur ; tum quia Canones illi loquantur

non déSynodo Provinciali vel Narionali , fed

D.

de Oecumenica, qüualis in caufà Pelagianorum

ante Zofitmum nulla eft-Habita: rum quia Zofi-

Uefio

1

rnus nonretractavir cáufam fidei & quaeftionem

Conjli

ipfam Jaris, que Innocentii Tudicio finita erat;

É oy

üt ait Aug. L. ^. ad Bonif. C. 3. Lizeris beatee

AO. m |

memorie Pape Tuuocentii de bac ve tota dubitatio

&t B

Jublata of Et Serm. 2. de verbis Apoft. C.10.

fitoali]

gumn de bac caufa duo Concilia aniffa funt ad Sedern

If!ïigenäum (

"poftolicam $ dude etiam vefevipta venerumt.. Cau-

HU Viem

J& finita efh: evror utimam aliquando fimiatur.

ticorum &

Queflionem itaque facti duntaxat expendere

diligentiüs füfceperat, an fcilicer Pelagius &

Mtn

D

.Celeftius here(cos rei effent : cujus rei & fa-

I

cultàs & caufà erat ür ex dictis hactenus & ex

T

]

eo

m

Drz PEc;eAr-ls.

:2385

s dl

eo colligi poteft, quód Eros & Lazarus, accu-

1l

fatores Pelagii, ille Arelatenfium, hic Aquen-

JDe-

lper

fium criminationes gravitfimas fübiiffezt.

t CU

sique non peccavit contra judiciiformam, quie

1 qua [

non.finit habere rationem appcellationis, quam

quis non eft períecutus : üt Celeftius fecerar,

t Ug

f (v

qui cum in Concilio primo Cartrhapinenfi ad Se-

vanum &

dem Apoftolicam appelláffet; per plures annos

Jz;ofïo j

caufam füam neglexit;tum quia Zofimus ,. tan-

quam judex füpremus, appellaionem etiam

bmi fl d

w Wg:mf L

peremptam potuit in integrum reftituere: tum

uia eriam fine refpectu ad illam appellarionem

ii

r(ori st

Celeítii & Pelagii fidem ruríüs expendere po-

o crmente

tuir, ut eognoícerer, num communione Ec-

r Cotts

clefiaftica : quam flagitabant, digui forent.

voototi

CAPUT..H,

vl hi

ao

De. Effentia peccati Originalir.

Bigta

Uzflionis, quz circa peccati Originalis

ingul

quetüna

Q

conftitutiva verfatur, folutionetm fibi ef-

fe oppidó difficilem, faffus eft ingenue

jofijta tl

Ti bat

S. Aug. tum L. 3. de pecc. merit. c. 4.,tum L.

de mor. Ecclef. c. 22., ubi ait : /7Joc peccato an-

d

u

2iquo mibil eft ad predicandum uotius , zibil ad in-

T

$

zelligendum fecvetius. . Ex. eadem difficultate. fa-

,'vþmt/t/l

étum videtur, quód de eo varit equé Here-

n 9

ticorum errores ac opiniones Catholicorum di-

L'Nljü ]*WI

verfe emerferint.

Utrisque partim delibatis

; g

)

partim accuraté examdinatis, quid cum com-

(

j

h

muniore probabilius nobis videatur; fubjiþie-

Tnus,

ARTI.

zc?enus&zä

-

286

Dz PeccaTI15

ddpani t

ARTICULUS f

p p« imit

Quenam fuerizt a

ut fint precipue de peccati orí-

ol

ginalis effentia fententie ?

i

fodi fada

186. JDico J. Exrores circa peccati origi-

Mert a.5

nalis conftitutiva jam olim ab Ecclefia & nunc

lndon, Ke

f ofarar

comimnuni prope confenfu tejecti fünt

1"us Flaccilllyrici, proprio nomine Mat-

j Mi

t vodar d

thie Francowitz , Centuriatoris Magdeburgen-

|

fis. Is, teíte Bellarm. L. $. de amiff. grat. c. r.

| (ptinem &

docuit peccatum originale effe quandam (ub-

pito hbt

ftantiam malam à diabolo productam ; quá ho-

cutoícere ]i

mo mutetur fübftantialiter,; quatenus in vicem

d quan

fubflanrialis imaginis Dei fübílantialis imago

prtont ho

diaboli evadat, non quidem vià creationis aut

t du a

generationis , fed purà transformatione, uti vi-

A Pt

num optimum in aceturm rransformatur. — Ab-

iett v

furda hec non minüs quàm falía herefis revo-

ij tl

cat Manichaorum errorem de pfincipio malo:

D7

manifefté repugnat S. Litteris ; quae omnia per

Á f

Deum & nihil fine ipfo factum effe preedicant:

1657 u

confoffa jam dudum eft à SS. Patribus pecca-

r D

ti fübftantiam malam oppugnantibus, à Bellar-

zl Dä "t

min. l. c. Cap. 2. laudatis: effectum Baptismo

guN

concedit riullum, utpote per quem fübftantia-

i, s

lis forma non aufertur ; unde pluribus ab ea

Cl d

detineri non videtur neceffe,

adus Eít diverforum Haereticorum , fla-

T itteris

tuentium peccatum originale efle peceatum

il tf

actuale ipfius parvuli ,aut certé inter utrumque

Vrna (j

peccarum non diftinguentium.

Ad primam

l Ver

clafiem fpectant Origenes, de quo n. 16

24)&

O0

P Clïg

p

ii

D's PEccaTIS.

287

Pelagiani tum plerique , qui originale pecca-

|

tum per imitationem peccati Ade explicabant,

dpteti

tum fingulares nonnulli; de quibus n. 164. men-

T

tio eft facta.

Ad alreram pertinent Luther. in

pecati u

Affert. ar. 3. & Comment. ad c. 2. Genef. Me-

xdeha & t

lanchton; Kemnitius &c. quorum errorem re-

fünt

fert & refutat Bellar. c. 4. l. c.

nomine M

3tius Michaélis DBaji; qui peccatum origi-

Áigdourge

nale volebat effe peccatum à parvulo poft con-

til g.

ceptionem & animationer in proprio fuo fup-

entn Q

pofito habitualiter commiffüm. Falfitatem ejus

a

cognofcere licet ex propofitionibus Dajanis da-

atemus I d

mnatis, quarum 47. fic loquitur : Peccatum ori-

Junris d

ginis verà babet vationem peccati fine ulla velatione

3 at d

eut refpe&iu ad voluntatem , à qua origimem babet.

CUR

48. Peccatum ovigiris efl babituali parvuli volun-

írma. )

zate volumtavium , e$ babitualiter domiuatur par-

fi hat

vulo , eoquod non gerit contvarium voluatatis arbi-

pf

tvium. 49. Et ex balituali volustate dominante

ug t

fit , ut pavvulus difcedens [ine vegeuerationis Sacra-

sfe preió

nento , quaudo ufum vationis con[ecutus erit , a&u-

aliter Deum odio babeat , Deum blasphemet , e2

uribus pe

h, U

Legi Dei vepugnet.

- 45 Nonnullrum eít, à Magiftro fen-

yn Dipif

ym f

tent, & Hug. Victorino notatus, qui peccatum

originale dicebant effe denominationem meré

quis ji

externam, aut folam obnoxeitatem poeng ; 11-

b

ne interiori mentis macula.

imum enim fun-

renaan

ditüs tollit rationem peccati originalis ; ficut

d. r

ii

externa folüm juítirie denominatio rarionem

u

juflitice verze evertit.

2dum non relinquit di-

Ar

i

f

finctionem inter caufam poena & ipíam poe-

j

h

mam

v

a?

288

Dz Pszccaris.

titddecn

nam peccati originalis, aperté tamen à S. Pau-

lo affertam, fecundüm quem peccatum intravit

Qu peccta

ia homin

i muudums 9 per peccatum wiovrs..— Utrumque

repugnat Conc. Arauf. II. Can. 2. & 'Trid. feff.

LT

s. Can. 5.,in quibus füpponitur peccatuin ori-

n

ginale effe veri nominis peccatum.

tUt r

197. Dico l. Sententiz. de peccati origi-

d ycanr

nalis effentia jam antiquatee funt.

lirdiiom

t fd ve

ima Magiftri fententiarum & aliorum

quorundam , qui peccatum orieinale reponunt

tüi fs p

1. Dia

in morbida qualitate duplici, alterà carnis

alterà anima ; quarum prior eft caufà pofte-

R Opin

rioris , quatenus caro per. peccatum vitia-

QU Herei

ta coinquinat animam fÍibi unitam : poflerior

|L ii

autem rationem peccati originalis habet,. Sed

T Chf

communiter jam difplicet ; tum quia qualitas

| It concupií

n Huc

morbida phyfica & nature füperaddita fine

fündamento ftatuitur preefertim in anima: nec

Vs a ]

Gatores f

facilé ejus cauía affignari poteft : tum quia

heec morbida qualitas, quae nihil aliud eft quàm

Uoitde fon

AA tele]ion

grandis ad peccatum proclivitas, etiam in re-

natis perfeverat,cüm tamen ex Tridentino cer-

| Vilginie

turn fit, in baptismo tolli omne id, quod pec-

æfenlcm T

cati veram rationem haber ; ne quid dicam de

äatïonem &

A ts

eo ; quód malé ipía peccati effentia cum ejus

effectu confundatur.

Vlire t

2da Eft Alb. Pighii & Amb. Catharini;

; It qui

quibus peccatum originale nihil erat , nifi ipfum

BüCenti l

Adz peccatum, nobis extrinfecé duntaxat ime

Rnm i

putatum , fi quidem juxta illos peccatumin uno

Rcatumi ,

Adam fuit, nonin nobis, & hinc proprium

&

iuse;

i

peccatum nullum reperitur in parvulis, . Ve-

ruin

. Des Prccatis

289

naàS D

rüm & hec rejicitur à Catholicis omnibus:

tumm

Ca80m jf

Qquia peccatum, quod juxra Apoftolum. per

. Vtng

unum hominem tranfiit in mundum , ex Trid.

X i.

fell. . can. s. propagatione transfunditur : tum

peccirn t

quia peecatum illud. zvansfufum omnibus inefl umis

m

cuique proprium : cum quia ficut non extriünfecà

pecett

& per imputationem tantüm, fed vere ac forma-

liter juftificamur in Chrifto ; fic nec extrinfecà

tantüm fed veré ac formaliter in Adam confti-

1 & ao

i tepont

tuti fuümus peccatores.

T

188. Dice JI4. Ad triplicem claffem refe.

runtur Opiniones, qua & hàc etiam se&tate ve

eü cit pclþ

um j

apud Haereticos vel apud Catholicos dé pecca«

: pl

ti originalis effentia pervulgate íünt.

st

ma Claffis corruptionem nature ac préefer«

m g ii

tim concupifcentiam pro peccato oripinali ha»

bet. Huc pertinent L. Luth.in affert. ar. 2. Cal

fl t

n ia

vinus L. a. Inft. C. 1. $. 8. aliique utriusque. fe«

étatores paffim omnes , qui docent; peccatum

s : d

Id d

orginale forrnaliter confiftere in concupifeenria

feu rebellione paffionum contra dictamen re-

s, m

"ridentito

& rationis, Hanc autem volunt effe labem in«

&rentem , quam Deus oderir tahnquam incli-

ï Kd) qwdp&

nationem ad malum legi Divinae repugnantem;

: qmü d

& reatus peenge fequatur , ita tamnen ; ut hié

uTl

ceffare poffit; quemadmodum fit in tegenera-

tis; in quibus peccatum originale cutn cóncu-

aj Ü

M

pifcentia quidem maner; non tamen à Deo ad

«

poenam imputatur.

II.-Janfenius ; qui-docet

J dunwl[ ff

peccatum Ofiginale materialirer ,. feü rnateria-

ecca[[m (

le hujus peccati , confiftere in: concüpifcentia j

hi p

n

ftla

Y

forxf;alizer veró , Íeu formale ftare id rea

""

i

tà

- CT.

Dz PrccaTtis.

:

299

dta autem L. r. de flatu. Nat. lap.-C. 6. & 14

wnfemden

|

donserali

explicat fuam fententiam , ut concupifcentiam

l

dicat effe proprié peccatum , aut ejus partem ;

! mnt oonkc

| n monditer

aut habere rationem peccati proprié diéti: ltem

ut l.c. C. 3. dicat concupifcentiam per fe ipfam

| ol

| tevoluntlod

eífe reatum peccati originalis & averfionem, in

qua peccatum formaliter confiftit, 1lL S.Au-

?

|is g

uftinus ;; quem in

terpretatur & fequitur. D.

| p

l

T

homas 1.2. q.82. a. 1. & 3. eidémque adhe-

tsb t

fent quidam Theolopi alii. . Is enim concupi-

ï

fr: i d

|

fcentiam pro materii peccati originalis de-

j tl

fignat, non tamen tanquatn aliquid per fe pra-

rO«

|lic Upot

cisé ad odium & peenam imputabile, aut p

&t atj x

priam rationem peccati continens haber: fed

[ quod j

de

tanquam aliquid quidem fpecialiter adjunctum;

ex íe tamen diftinétum & feparabile à reatu;

[ 09

averfione, privatione gratiae aut juílitiee origi-

l

l

EV

nalis vel alterius cujuscunque ; in quo propria

d ag

& tota ratio formalis peccati originalis confi-

h li

flat; üt in feqq. oftendetur.

.

&2 cómm

2da Claflis pro peccati ori

ginaïis conflituti-

| RL lemn

i

O

vo aífignat privationem juftitiee originalis. In

1. w [

ea autem claffe diverfitatem facit 1mó diverfi-

(

iNenor

d

modé accepta notio juflitiee origimalis ; quam

Wt n

aliquí cum gratia fanctificanre confundunt : alii

TM

tanquam fingulare donum ab ea quidem di(tin-

Disre

uunt; fed tamen cum illa conjungunt : alii

Q fs

j

ub

pratie fanctificantis ratione tanquam debi-

g

2dó Differentiam

16 utadf

tam precisé confiderant.

ACueione

excitat varia confliturivi ratio. —Alii fiquidem

Qh, l'qmami

hanc privationem dicunt effe adaequatum pec-

par-

l Vm p

fati exiginalis coaüimgivum: alii nonnifi

tem

-

*

E:-: PrccaTIS.

291

d C- 60 &A ]4w

tem formalem effe concedunt, (ed in a

;

tpfena

fïïgnäri-.

do materiali iterum in divería abeunt ,

iispro

Ls puten,

máterià concupifcentiam , aliis peccatü

da-

r d n

mi moraliter noftrum afferentibus : Denique

p eria

nonnulli juftitize originalis privationem obtine-

Syertonem

re volunt locum partis aut compartis materia-

; ll 54

lis... Sed quod primam partern attinet; hic non.

x fequit )

propo(uitnus difputare, cum notio juftitize orj-

Ámqie d

inalis alibi tanquam in loco proprio examinan-

tim p

:

afit: ad alteram eriam partem diutiüs adhaez

wixg'nifhs dö

rere neceffe non viderur ;; tum qui

Nrivar

r p

hac utpote effe&tus peccati oripinalis -

malà in-

ibis, p

ter partes peccatum conftituentes numeretur:

"r

tum quód alibi jam privationem gratice aut re-

Jf &djüüm

&itudinis debite ab effentia peccati univerüim

excluerimus.

maölk i ICZW)

Id

3tia Clatfis þeegatïl originale fecundàm idy

agopt

i (

quod importat in recto, ftatuit effe ipfum pec-

g

catum Ade phyficé preteritum & à pofteris in

Adamo comrniffum ; prour moraliter perteve-

03/15 COML

d

M

rans. Difcrimen, quod hujus clatfis Auétores

original

dividit, eft obliquus feu terminus & ratio, in

qua five in ordine ad quam peccarum hoc per-

'n [mö UïVcrli*

uU

leveret ; ficut enim , ubi de peccato habituali

pfaniot v

Jj

loquebamur; diximus; ab aliis reatum culpee,

lqlüdfm d"

ab aliis reatum poenze ,. ab aliis privationem ora-

nj

T

tiee recenferi, fic idem hic accidit.

Reftat ita-

d

que, ut ad folvendam de peccati originalis effen-

u

J m

tiaqueeftionem, quod de concupifcentia dictum

eft rejiciamus, & noflram dein: fecundüm

"n

riora principia adornaram explicationem fla»

Bilamus.

d

Jj

i

T2

ARTI-

—

E

J Ds PsccaATIS

292

ARTICULUS 1.

enigi d

RE

du cgnbz;j»ifcen;ia conffituat peccatum original ?

| nrrat ori

189.

Qta. Concupifcentie nomen vcl pro

mpiomtt a

concupifcendi potentia vel pro actu

| rre irdi

five indeliberato ufür-

|frie mtenal

ejusmodi (ive deliberato

atur. Acceptionis huj

us ür nunc in omnium

(ettio

" fie.de

1. Dia

fcripris exem

pla paffim obvia proftant;

t1ra etiam ap

ud S. Auguftinum L. 4. cont. Ja-

filtr p

e 2da L.6. cont. Eund. C. 8. ali-

nl ex Tr

Yian. C 14.& d

bíqueinveniuntur.

Utraque porro quadruplici-

J gtim

Latiffim? pro facultate vel

ter aceipi folet. — r.

finmidis

actu appetendi quodcunque

bonum , fenfibile

j

fni m tl

ile vel honeftum.

aut infenfibile, jucundum, ut

Mitem gt

2. Lató pro potentia vel a&

*

&

u appetitivo boni

n ünpr

fenfibilis, & tractui maximé ve

i

] guítui arriden-

C

imis hr

£is.

3. Stridé pro in

clinatione five habituali

fua yad

five actuali ad malum ;

feu. quilibet inordina-

ttmidoí

tione virium animsee contra reétam rationem.

À

L2

nb pro inordinatione

membr

orum

L

4 Smidiffi

H

corpor

IS VC

lipfius animee , quà vitiose inclina-

à Á

rj

Tur ve

1actu ferimur ad voluptatescarnis, qua

Itf

ex ta£tu percipiuntur.

Jam veró neutram in

U tll

fenfu 1mo aut 2de acceptam per

tinere ad pec-

P

catum originale tanquam partem conflituentem;

.

TU tl

um

,ex i

pfaearum natura, tumex S. Aug.

be, D

pátet t

2 q.s& 8.3.

Conc.

$. in P. 118. & D. Thoma r.

fïgg dämw;

ad 1.; ubi has concupifcent

jas no

n naturales

fed & fübinde bo-

I ff

duntaxat homini effe dicunt ,

Wt ey

nas ftatuunt.

Neque de actua

li concupifcen-

| üergri

"hic fermo mi-

tia, quocunque fümptà modo;

| l'ttmen

Ícetur, cum liqueat; eam fic tanqua

im effectum

CoIn

K,

p

Dzr Prccaris.

293

l

eonfequi ad originis labem , abeffe ab infanti- -

d

bus, in adultis veró, quantumlibet baptizaris ,

non raró oriri.

Quare de una habituali con-

Vomen vdit

cupifcentia ad 3tium vel 4tum fenfum perti-

i v p

nente intelligendi fünt ; qui eà five formaliter

jelberao

five ma

n

terialiter peccatum originale ggnfütui

c in onuis

fentiuüt.

coftnt, fb

190. Dico 1. Concupifcentia non eft for-

L4cnt)

fnaliter peccatum oripinale.

Eft de fide, üàt

M

conftat ex "Trid. feff. $. Can. s. Siquis per 9. C.

ï

?

o u

D.

D

AN. gratiam , que im baptifmate confertur , vea-

p Eacukag j

zum ovjginalis peccatà vemmti negat. , aut etiam af-

xomm ; ii

Jevit mou tolli totum id , quod vevam €? propriam

gesclond

vationem peccatà babet ,. fed ilud dicit tamtim vadi

j o

aur on imputari; anatbema fit .. .. Maneve au-

d

zem in baptizatis concupicentum vel fomitem , bee

ol hg

Jan&la Synodus fatetuveg Jeutit 5 que cum ad ago-

Uähbeï Ia

gein velidta fit , noceve non confentientibus . fed uti-

um fïm'æ;*

liter pev Chrifl fefü gratiam vepuguantibus , nom

valet .

. Hanc ceucupifcentiam , . quam aliquan-

ye n

T

do /dlpoflolus peccatum appellat , S. Synodus decla-

g d

va? Ecclefiam Catholicam nunquam intellexiffe pec-

v m

cazum appellari, quod verà & proprie in venatis fst,

£ quia ex: peccato eft & ad. peccatum inclinat. .z

x d

fl

j

9t

uis autem contvavium fenferit , anatbema fit.

Prob. ex Svriptura J. Ad Rom. . v. 1. IVibil

, nge

4

p

ergo damnationis, h. e. damnatione dignum, «ff

üs, qui[unt in Chrifo Jefu. Ex 1. Jo. 1. v. 7. San-

T

"m

x

5

guis eyus emundat u0$ ab ommi peccato.

Ergo in

"

(

repeneratis non eft peccatum originale. Atqui

in iis tamen eft concupifcentia , üt teftatur ex-

d

perientia, & ipíi adverfarii fatentur ; ergo.

j

j

rori

Nec

2

204

Ds PzccaTi15,

Nec juvat hie excipere; quód concupifcentia

rl

in peccatum non imputetur; fcriptura enim af-

aC

ferit, nihil damnationis effe in renatis , hósque

INTT.:

pj a

emutidatos à peccato.

Praterea Apoftolus ad

Rem.c.

V. 2, & 4. comparat renovationem ho-

iind

qinis

bapti(mum cum refürrectione Chri-

jpam &t

fti: ad Coloff, 3. & Ephef 4. in eadem dicit ex-

NT

poliari & deponi veterem hominem indui au-

fl

tem novum &c. que ad peccata tegenda aut

ridll ,

non impuranda referri nequeunt. L. Jacob,

Ris propo

y. v. 14. Unusquisque zentatur d coucupifceut.

ETE

abftraétus €$ illetius.

Deiude concupifcentia cum

& lm

concepevit , pavit peccatum , peccatum verà. cum

ft: n

con[umimatum faerit , genevat 1nortem, n quem

fb meni

textum S. Aug.L. 6. conr, Julian. C. 5. fic fcribit:

Wi ff

Profeélà i bis verbis pavtus à paviente difceruituv,

Pl a

pariens enim eff concupifcemtia ,. partus peccatunt.

| Piltr o

Sed . comcupifcentia o parit , mift conceperit: t

| enr

H

concipit , nifi illexerit , boc eff , ad malum pevpe«

d,n,lgg,h

£roudum . obtimuerit voluntatis confenfum.

Ergo

| fnd] mpr

concupifcentia per fe & formaliter peccatum

DT

non eft.

| Qd ücir

Prob, ex . Traditione J. Ss. Petrum , quos

Jrms: tum

ipfe Calvinus L. 3. Inft. C. 3. $. 10. fibi contra-

LA

rios fatetur , refert plurimos Bellar. hic C. 8.

Cf

unde nonnifi S. Auguftinum , quem Lutherus

EM

fibi faventetn falsó Jactat, in omnibus fuorum

, ALoret il

operum comis illi obloquentem fiffimus. — Sic

lls orii

autem L. 1. cont. 2. ep. Pelag. C, r3. de concu-

t5 4n

pifeeniia ià baptzatis fcribit: Etgamf; vocatuv

| Uiienro

peccatumynon utique, quia peccatum efl; fd quia pec-

LT

$ Ct-

Matgy

cgþfa&ïge/i,fzq -awrur;u ficut fcritura um

jur

——

Dr Pzrecaris.

29$

p

jusque dicitur , quàd manus. eam fecerit.

LV 6.

u enimd

cont. Jul. C. 16. Zu autem , qui putas, quàd, fi ma-

, ho

hum ejfet. concupifcentia, cavet ed, qui baptizatur,

As i

ultum evvas.

Qmai enim peccato caret , mon

itionen h

omni malo.

Et Serm.6, de verb. Ap. F'eflat er-

Tedon C

o cum cavne confhüus, quia . deleta. efb imiquie

adem d

$a5, fed manet infirmitas.

Plura fi cupis, con-

m iniit

fule Bellar.l. c. H. Huc fpeétat Pii V., Gre-

" zegenäz i

orii XIII. , & Urbani VIIL P. M. damnatio Ba-

m- u- ]Mb'

jJanis propofitionibus infli£&ta, quarum hec e

concupi;ïmuïl

50- Prava defidevia , quibus vatio non confentit y

p

2 que bomo invitus patitur funt probiita pra-

ttah od

cepto: INom concupi[ces. . Et $1. "Coucupifcentia ,

"Wi

ffive lex membrorum, $$ prava ejus defideria , que

H,C.,'.Iïff.;rälï

dnviti fentiunt bomines , [unt vera legis inobedientia,

ria lii

Prob. ex Ratioue, Si concupifcentia effetfor-

maliter peccatum orginale; ergo vel concupi

'ü ;zcäam

jaug s

fcentia actualis vel habitualis. . Non 1mum ; üt

u nia !

d. n. 189. Non 2dum; Potentia enim concupi-

jnin. 3

fcendi imprimis non eft formale peccàtum; turm

gjar p

quia definitionem peccati habere non poteít;

quod dicirur actus moralis regulee morum di£-

a, (

formis: tum quia tanquam facultas congenita

nec baptizatos etiam fanctiffimos deferit. Deinde

TY usl

Bo

p

nec formaliter eft peccatum originale; tum quia

p

eft.effe&us & poena peccati originalis : tum quia;

qücm

fi foret inhomine, qui ex Adamo non eflet na-

Ynli

W fug

» Jl

k

tus, oripinariam labem ei non afpergeret. Conf.

(

ex S. Auguílino; qui rationem, fub qua con-

»

pr

/ n

cupifcentía peccatum dicatur , exponit L. r. de

L

nuptiis C. 23. Jpfa quidem concupi[centia jam om

nj

,waf l

eft peccatum d. vegeuevatis ,. quaudo illi ad allicita

j ;

i

4

9pe-

p

4

$206

,Dr PEc&A-Tïsq

i

opera mom confemtitur , atque ut ea perpetrent, à

Qu Qanta:

Orias ,

vegina mente Ttembrva non dautur: ut; fi uon fit,

quod Jeriptmm eff : mom concupifces ,. fiat faltem,

lueam e

hpiimm

quod alibi legitur : poff. concupi[centias tuas mon

€as. . Sed modo quodaim loquendi peccatum vocatur,

| lia

fT

quid & peccato fa&lum efl , &9 peccatum , fi vices

vib, facit. , Reatus ejus valet i geuerato : quem

Ti ag

QOf

veaturm Chrifli gratia pev vemiffrouem omuium pec-

eatorum invegenevato ; fi ad znala opeva ei quodam«

mutorem hl

10do Jubenii mon olediat , valere smon fiuit. .. Sie

m reum

auiem vocatur peccatum , quia peccato fa&la eff,

15 ])

cum jam in vegenevatis. non fit ip[a peccatums ficut

quiem, n

vocatur Imgua locutio , quam facit lingua , €$ ma-

UM lp

wus vecatur [criptura, quam faeit anamus. — Itém-

M f

que fic vocatur peccatum quia peccatum, ft vigeit ,

M contma

Qyïcmüan

actt ficut vocatur frigus pigrum, uton quàd à pigris

Jfíat , fed quüd pigvos faciat.

1 itqu

191. ZJico 1J. Concupiftentia non eft ma-

Ti i

teriale orioinalis peccati in fenfu Janfenii. Pro£.

(2 d) ri

Quód concupi&entia ita fit materiale peccati,

QO vero j

ut proprié fit peceatum & per fe habeat ratio-

ET

nem peccati proprié dicti , aut conftituat ho-

AT fen

Tninem reum ac à D'eo avertat ; nec eft fenten-

IU d

tia S. Auguftini , nec cum Catholica fide con-

i Q&')

ciliari peteft.

Pars yma patet , tum ex locig

ET

hactenus laudatis , quibus $. Doctor concupi-

E

fÍcentiam negat effe peccatum proprié dictum,

| QUens p

docétque fic tantüm vocari metorrymiceé: tum

| tcupi;

€x L: de Continentia C. 7. L. de vera Religione

E

C. 14. L. 14. de Trin. C. 17. L. 1. Retract. C. 15.

191

ubi rurfüs negat ; ipfam concupifcentiam effe

| Wüupife

reatum & per.fe facere hominam reum , vült

MY

que

—

—

DE,PEcöArIs.

297

jeperer;

que duntaxat effs poenam & effectum peccati

Pars 2da con-

u fmij,

originalis , & caufam actualis.

» j f

flatetiam ex "Trid. recitato ; quod definit per

WY t t

baptifimum deleri , auferri & vermitti peccata, ni-

igfum ov

hílque vemazuere , quod vevam 9. propriam pec-

a, f

cati vatiozem gerat, Cum hac veró doctrina mi-

nimé congruit, poft baptifmum etiam vigere

igrdo : ii

T

concupiftentiam , quae per fe peccati veram

rationem habeat, atque ex fefe conftituat ho-

df

s fu.

minem reum.

as j j

192. Dico IIl Concupifcentia 7Peologicà

at f

quidem, non autem P/ilofopbicé poteft in fen-

tlingwh L

fu S. Auguílini vocari materiale peccati origi-

1 2

nalis.

&atio 1mi eít ; quia nec contra fidem

at [

nec contra fana "Theologice principia eft, con-

Cupifcentiam dici aliquid fpecialiter adjunctum

asll

ili, in quo tota ratio formalis peccati origina-

rii confiftit: aut effe paffionem principaliorem,

i de

; jnii

qua ab originali reatu oritur & feparabilis eft;

non veró ipfa hunc reatum fundat;, aut enaíci

aenas f

f ii

facit; aut infeparabiliter inducit.

Atqui hoc

'duntaxat fenfü à S. Auguftino concupifcentia

conftrut i

dicitur materiale peccati originalis; ergo. A«-

lt

;io 2di eft; quia ex communi Philofophize placi-

TU

to effe&us rei non habet fe üt materia ejus-

T

demrei, nec rei effentia per aliquid ad illam con-

of o

ífequens per modum partis conftituitur: Sed

o n

a

jf

concupiícentia eft effectus, & quid confequens

ld

ad peccatum originale; ergo.

T

*

ht

iU

193. Objic. cont. r". In Saera Scriptura

concupifcentia vocatur fepe peccatum,

Sic

Il

[

(

4

yi

JVon vognet. peccatum n ve-

Te

ni

Ü

ad HRom.» 6. V, 12

j

ass ^

Dz P-Ecc'nr's.v

^

l

298

ffro mortali corpore, C, 7, v. 7.. Petcatum mon

|| df

coginovi , riifi per legem. — (Nam concupifcentiam ne-

| i lst

Jeiebain y tufi lex. dicevet . om concupilces.. Ex ibid,

| eadisef

V. 34. $6105 quia lex fpivitualis efl , ego autem car-

| tm perttd

valis um venundatus fub peccato. — Sed peccatum

| toptionem

hic inielligitur proprium ; cüm in his capitibus

| dicincoma

loquatur Paulus de illo; pro quo Chriftus mor-

| pun i, j

tuus eft, &cui nos in Baptismo morimur : foret

tdm r

aurem (ermonis vitium, fi aliter peccatum ex-

l ia

plicaretur de concupifcentia. . Ergo

r volygte

W. I. AV.smüs. Peccatum in fcripturis di-

prlibus, p

verfimodé accipi conftat ex num, 1, ^ Adeà

Ályim, $

autem hoc non eít fermonis vitium , ut. vel or-

: «5 P

namentum vel neczffarium medium fit ad ve.

hrit; hi

rum íenfum earundem vocum ad eundem pro-

It fermgi

pe verfum pertinentium habendum.

Exem-

Qs mf

plum vel ipfum cap. 7. ad Rom. offert. ubi v.7.

fim,

dicitur : Quid ergo dicemus , lex peccatum efd ?

1. ]

abfit. [ed peccatum iom cognovi , if per legem. Et

dam WQH

V. 8. Peccatum per mandatum opevatum eft in me

15 fam

emaeim concupi[centiam, Hàc enim peccatum 1mo

& ;

locoaccipitur pro caufa peccati: 2do pro peccato

im:bvtq

proprié dicto : 5tio pro facultate concupifcen-

N

LT

di;à qua actus concupifcentize oriuntur. Por-

2 il

ro ficut concupifcentia alia eft habicualis, alia

i

actualis indeliberata, alia (pontanea & libera; fic

EE

etiam aliter &aliter peccarum appellatur , fcilicet

Q ]s

vel proprié; vel im

í

feceto

materialiter.

Hinc

proprié, vel fomgïäter vel

UO

B. 2.-0d fex?. vg.. Verba 1mó pofï'unt in-

L]

Mu

tellivi de peccato proprié dicto , quod fit,fi ho-

LITA

mo obediat concupiícentiis, & quod regnare

: dlCl—

—

d

Dz Pzcearis.

?99

D y

dicitur,fi peccans fubjicirur peccato. |2dó Su-

Atfum

mi poffunt pro concupiícentia, que peccati

ipio, Er

originalis effectus eft, & nos in actuale pecca-

Iu

tum pertrahir; íed tune non nifi impropriam

A o

acceptionem elífe pater; praefertim quia dicicur

i ls ag

efíe in corpore peccatum, quod tamen, fi pro-

hr

prium fit, in una mente locum habet.

Ad

Vorimar : f

2dum apgitur hic quidem de peceato proprié ta-

um a

li, féd & deconcupifcentize actibus , qui ex me-

ra voluntate proficifcuntur , cum ad eos lex

u)

1 r d

prohibens, preffiüs loquendo ; unicé pertineat.

m d

4d 3tium, Sermo eft de concupifcentise moti-

ium, d vt

bus, quos Paulus fentiebat , quin tamen con-

diom dv

fentiret ; hinc peccatum hic in fenfü materiali

d emam

non formali ufürpatur, cum venditio & fervi-

m u

tus tantüm fit ad fenfüm , non veró ad confen--

um

ofir i

TT

L.'I9-4. Jofl. L. Plura fünt;que concupifcen- *

jj r i

tiam in fenfuü proprio peccatum dictam pro-

p d

ent; nam 1. vocatur non bonum & malum.

Ad Rom. 7. v. 18. $cio enim, quia mon babitat

pj n

;dGPïon

in me , boc efl im cavne mea, bonum. — -Éx v. 21.

Quouiam ibi malum adjacet. .2 Repugnat le-

d

yimur. ^

gi. lbid. v. 23. 7'ideo aliam legem in membris

hi hu&hg Ü

aneis , vepugnantem legi meutis mee. — Ex ad Rom.

l

!]

$. v. 7. Sapientia cavsis inimica efÜ Deo : legi

vj n

n t

enim Dei uon eft fubjetta.

3. Subjicit hominem

peceato & miferum facit. Ibid. cap. 7. V. 23*

f

Captivantem me in lege peccati , que eft in mem-

bris mneis. — N. 24 Jifélix: ego bomo , quis me libe-

"u

pol

j

lh

(

vabit. de corpore movtigbujus, — Exgo

quOC

La

ER NQ

quod l

ggnäü

ADI'

2 U

(

$00

Dz PzccaTtis.

p M

x. IN. A. Hec enim omnia convenire pof-

funt concupifcentiee ;; quatenus eft corruprio

t icie:

quzedam naturee incitans ad malum, quin tamen

prjä peccaü

(mptis c.

propriam peccati rationem inde confequatur;

&hoc feníu iz 1mo vocatur concupifcentia non

| npícs, d

| fs s 200

bonum ac malum. /z 2do. Et ad modum re-

pugnandi & ad id, quod repugnat legi, atten-

mscongpit

Ácih rl

dendum. |Quod enim repugnat legi àt a&tio

contraria ; Veram peccati notionem duntaxat

| fus & df

lm L de$

habet; fübje&um autem , caufà , effe&tus aut re-

( :5 dlibi

gula meram denominationem ab actu pecca-

minofo participant: quare cum concupiícen-

'tsy ton po

füs Concup?!

tia non üt aétio quedam moralis, fed àr lex

membrorum ac regula peccati, v. 23. dicatur

, tulit d m

opponi legi mentis & regule bone actionis,

tbenr i

apparet peccatum proprié di&ctum hic non re-

p fe ii

periri. Sapzentia veró carnis repugnat quidem

x N.

, Dronizem

üt actio legi divinz;, quia curam & folicitudi-

nem, qua carni commoda funt, procurandi ni-

* nvolontr

miam fignificat ; hoc ipfo autem aliam effe,

100 enjg p

j

quàm de qua difputamus, concupifcentiam li-

lt* non eí

|

quet. 47 57;o illud caprivantem in lege pecca-

m ]

ti S. Aug. L. r. de Nupt. & Concup. c. 30. re-

Qot. Vn

&& exponit de concupifcentia vel captivare co-

ngt fOHfitþïj( |

d t

nante , vel caprivante fecundàm carnem non

Ü

fecundüm mentem. . Infelicitas autem & mife-

F g,

l? r

ria in fcripturis üt plurimüm poenee potiüs tri-

buitur quàm culpe , üt patet ex Prov. 14. V.

um)&l

34. PC 11. v.6. &c. unde concupifcentiam pec-

cati originalis

| Wt mj

poenam , minime veró culpam :ef-

1e, colligitur.

| Wi

195

[]

X'zii

N

d

Dr chcn*xä.

201

-195. Jufl. 11. Concupifcentia eft prmhib'i;

7oqvenire y

ei Qormup

ta hàc lege : non concupifces ; ergo eft pro-

Prob. 4. 1. Juxta S. Aug. L.

T quntue

prié peccatum.,

Qnfequit

de nuptiis c. 23. cit. num. 190. lex: nom con-

Vpicenirte

cupifces ; diftinguitur à lege: poft concupifcen-

d motuns

tias tuas non eas ; ergo ficut hec prohibet mo-

ut hoj

tus concupifcentige deliberatos, feu confenfum;

fic illa prohiber concupifcentiam ipfam & mo-

dept d

vem dunti

tus ejus etiam indeliberatos , feu fenfüm. — 2.

Idem L. de Spir. & litera C. ult, & L. de nupt.

elns

C. 29. alibique docet, legem : non concupi-

b v us

? pl

Íces, non poffe fervariin hac vita propter mo-

tus concupifcentie ; ergo. 3. Id quod per fe

zis, ld r*

,v r

trahit ad malum , prohibetur eàdem lege, quà

prohibetur ipfum malum ; fed concupifcent

boz d

?a

m hicrte

per fe trahit ad malum ; ergo.

P

E. iN. 4. Sive concupifcenti

3 bicciftdicet

um

)

y

pronitatem innatam ad malum, five ejus actus

ma (

epris materia effe nequit;

) mcm]ä j

involuntarios ; hujus li

non enim prohibetur id ; quod in noftra pote-

j

em d h

Ad

ia*

ftate non eít;. nec à nobis vitari poteft.

Prob. 1m. N. corf. Re&& enim S. Aug. L. 5.

in g p

contr. Julian. c. 3. 24Hoquim fruflra. di&lum efh;

qp.c j*

ue jam veus.

poft concupifcentias tuag mon eas ,fi quis

|oporut?

eft , quód 1umultuanteség ad mala tva

]

ere nitentes

j caetm Eæ

Jentit eas. . Utraque ergo lex prohibet coníen-

gen

füum motibus concupifcenri:e inordinatis dan-

g p

dum, & quodliber liberum defiderium malum.

x o

Diítinguuntur quidem inter fe, quód 12 pro-

st

ponat media & finern, nempe pugnam contra

U al

concupifcentias ; & extirpationem concupifcen-

ti&; 2da autem tantün media edicat ; quia

jj

tamen

isaos"

202

Dzs PEccarTi1&.

l

ï

i

tamen obligatio precepti propri$ ad. medía

/--1

ediunm

pertinet, finis autem imperari nec íolet nec

i

L

L

If

i. h

poreft; hinc finem illum lex prior manifeftat

duntaxat, ut intellipamus , quó nobis Deo ad-

w rzdioat

|

juvaute fit tendendum,; non autem, ut rei fimus,

!

l t.Das )

fiid non praftemus , quod penes nos non flat,

[ ]

pd 1. !

& ad felicitatem futura vitee ; non ad

reefene-

|um

tis oblipationem fpe&tat. . Hinc ,22 Pro

j

. 2d. D.

i fcnt

tm d 0s

Lex hec íervari nequit perfect?, quantüm ad

media & finem , quantüm ad obligationem &

Videsta,

intentionem. C. non poteft fervari fimpliciter,

,lm'frmn hu

fecundüm media, feu illa, quee nobis pro hac

1RCCRCUI

vita precipiuntur NN. . Hoc ipíum dicit S.

fents $,

Aug. L. de Sp. & Lit. ac fimiliter loquitur de

, que j

precepto diligendi Deum ; L. de nupt. autem

Vs & i

ira explicat: Afulium Loni facit ,. qui facit , quod

lit, t Qore

lls vt

Jeviprum eft « pof?. concupi[centias tuas uon eas : fid

non pevficit, quia mom implet, quod [criptum efl,

o

zoi coucupifces. — 4d boc evgo dixit lex , nou con-

Ittioner p

eupifces , ut uos du boc morbo jacere intelligentes ;

t hus i

sedicitum gratie queveremus , €9.3n eo. pracepto

u pOHi[ í

Jeivemus , && quà ia bac mortalitate debeamus coma«.

Kutübar

vi, €9 quó poffit à uolis illd beatiffrmá. immortali-

ttin, f c

zate perveumi.

AAd Prob. 3. w. D. M. Si id ,

V1 J

quod ad malum trahit ; fit in noftra poteftate ;

t d

fic , ut pro arbitrio noftro poífimus eo uti vel

IOT

carere C.

Si non fit, uti accidit in conicupi-

t royr

Ícentia, cujus morus etiam inviti experimur

m

N. Inde autem non peccari fiepiüs jam di-

[Hentigeor

&um eft, àr S. Aug. docer L. de 2. animabus c.

|Refe i.

12. Peccati veum fenere queuquam , qui tion fecit,

| ïe&üzmü[ p

4ue

Em

h,

T

D Prcciris.

303

rb n

od facere tton potuit ,Jumme iniquitatis eft 69 in7

t&C fl

p^

21e.

tior ml

196. /nfl. II1. Concupifcentie conveni-

s Dd

unt preedicara peccati propri? dicti jergo. Pro£.

T r Ü

A. 1. Deus non fecit-concupifcentiam, quae, üt

&5 0s nl

ait. Joan. 1. Ep. 2. v. 16.. /Von eff ex. Patre , fed

n d p

uindo efl 5 cum tamen omnia preeter pecca-

4 rj 1]

tum fecerit.

2. Deus odio habet concupifcen-

h quatimi

tiam, & nos odiffe debemus, juxta monitum

ütonett

S, Judg v. 23.. Odieutes eam , quee cavnalis efl , ma-

culatain. tunicam ; & tamen Deus nihil odit ni-

v mpicr

z ts i

fi peccatum, . Diligis, verba funt Deum allo-

x ipin dii

quentis Sap. 1., Omubia que funt, «s sibil odifl

üe lu

eorums que fecifli.

3. Chriítus affimilatus eft.

, apat

nobis & per omnia teutari voluit , fed abfque pec-

); ,ajm,W

€áto ; üt docet Ep. ad Hebr. c. 4.5& hinc com-

munes vitze miferias omnes aflumpfit : fed

TL LU

concupifcentiam non affümpfit , nec carnis ten-

ii

d

tationem pati voluit ; ergo. :4. Nulla eft poe-

j ii

na hujus vite , quee ob finem bonum expeti

non poffit ; (ed concupifcentia ob nullum fi-

gj p

um

nem rect? cxpeti poteft ; ergo non eft poena

ff

tantüm ; fed culpa.

j

)u i

r $i

&. D. .4. Concupifcentie fecundàüm en-

titatem fpe&tatee conveniunt &c. N. fecundüm

gj p

s af

deformitatem fümpre /fu/d. conveniunt predi-

cata propria peccati proprié dicti IN. praedicata:

jdcin a

communia C. concupifcentia; item motus concu-

yii

pifcentizecarnis involuntarius fecundürn fe fum-

(æplü qu i

]

n

ptus, five dicatur effe in folo apperitu fenfirivo, fi-

í

j

itüs

ïlh

414in

veeriam fit prima animgze ;potiepr;a ab appet

nfi-

f

W

r d

$04

Dr /Pz-:fcci*ns.

fenfitivi motu , pur& tendit in obje&tum fenfi

r

bile àt bonum & in fuo genere homini conve-

| tun it f

niens ; hinc fpectatà praciseé entitate tantüm re-

l

sls O

mnoté & per accidens maalüs dicitur: ubi veró

| $ dup. pon

porentia inclinat & actus fertur in objectum

tim; & noc

fenübile intra talem fpeciem & circumftant

ias.

ít Tettis 1

hie

in quibus eft prohibitum ; illa caufaliter; hi

| eopier

objectivé malus dicitur, & fic fecundüm defor-

DI

miratem fípe&tatur : neutri tamen convenit de-

tj m p

nominatio formaliter mali , quia eju:modi actie

iib

non e(t ex electione libera, fed indeliberata &

limis D.

cum paffione. 244 Prob. vm. D. Deus non fe-

ts

cit concupifcentiam quoad. entiratem IN. quo-

Miliem C

ad deformitatem /uld. pofitive , hoc fenfu, quod

Qs nofiros

non fuerit auétor peccati , cujus concupifcentia

Stt nec m

'

eft effe&tus C. negative , hoc fen(ü, quód ho-,

Bnoretam

minem proprer peccatum non fpoliaverit ju.

pit;it d

íirià originali ; quà rebellio concupi(centiee

Mib

fraenabatur & caro fpiritui perfecte fübjicieba-

| nj I)

Tgnt

tur N. audiatur S. Aug. L. $. cont. Julian. c; 7

Tin 1j deji

À

Quia dixi inobedientiam cavuis diabolico vulnere

Lor

£0nf.

7

if , &9 vuvfus banc legem peccati vepugnan-

Cl n

iem

j

$

i mentis à Deo effe illatam propter ultionem;

l teoro

€7 ideo penam e[fe peccati: bec imtev [e affeveras

Rn r

effe. comtvavia. — Quafi fieri uon po[fit , ut idem

"t qui

malum $$ Diaboli imquitate $?. Dei equitate pece

me Q

caitibus ingeratuy.

"Ad Prob. ad. N. 2dam part.

Utj Itig

Deus odio habet non tantüm peccatum;

6d

j &tonm

etiam peccatorem , üt conftat ex Sap. 14.; &

ug. in Pfàl. 35.

| HEIIJF d Q0n

concupifcentiam , üt afferit S.A

[eüdag ) r&d (

verba illa : znalitiam» autem 5om o

divit ; fed di:

| , CO[]f

versà ratione : peccatum enim odit propter ie

| Wy g

p

pe

Dr chchrs;

30f

Dydun i

peccatorem - propter pecearum , coneupi

Ícen-

lionini o

Iite totm r

tiam üt effe£tum peccati originalis & caufam

actualis. . Odium tamen concupifcentice , quod

Jirs b d

S. Àug. ponit in Deo, non redundat in perfo-

I in o

nam; & hoc fenfü "Trid. Seff. s. dixit; Deum

Crrcondlns

in renatis nihil. odiffe.

Deus enim propter

; catllie, ]

concupifcentiam, quae in renatis etiam relin-

cundüm t

quitur, non vult renatos damnare, fed potiüg

en convenrt

ejus vim paulatim minuere ac totam denique

i ejmodd

tollere in iis , quos affumet ad vitam zternam.

d inddibetd

d prob. 3. D. M. Chriftus affimilatus eft nobis

D. Dasió

& tentatus , quatenus affüumpfit veram carnem &&

n g

f

paífibilem C. quatenus affumpfit omnes defe-

h g

ctus noítros ; qui etiam non fünt peccata N.

gl

Sicut nec morbos nec defe&tus fimiles, fic nee

1

f, gt

'

ignorantiam etiam aut concupifcentiam affum-

pfit;üt docet S. A

" igdim'efm ?

/

L. 2. de pecc. mer. C. 39.

jo co00

& L. 5. conr. Jul.

lä.

9.; tum quia hzc poftre-

xfede

ma repugnabant plenitudini gratiarum & dono-

rum illi debitorum: tum quia ad redemptionem

oo. J

j]

Á /llþ 0//[

noftram nihil proderant , fed potiüis per fe ob-

" W'lg*

ele porerant. — 24 prob. 4.: &.JV. M. Ignoran-

raptor U

tia & tentationes Satanee pcena peccati fünt, nec

tamen nifi imprudenter & malé expeti poffunt.

m W

j

Poteít quidem poenas omnes , & concupiícen-

li

IO

!

!

tiam quoque Deus ordinare ad finem bonum;

jn

7H

u -relinquendo homini |hanc paílionem

ad agonem & virtutis exercitium in prafenti

p !

u

[

nature conditione fecit ; .nullas tamen expe-

"C

A

ghi

tendas ; fed duntaxat rolerandas docetS..Auguft,

L. 10. Conf. C«28.. Porro coucupifcentia: eddem

j u

lV )

! P[OP[H

fs f

FCW

g',atiwe expera uon debet.s ?azg «quàd peceatuim

ei notà

o6

Dz PzecaTt:

ei non. confentiatur , [ed quàd ad peccandum. indus

quir pet

xdt, ey quód molefla fit &9 gravis , $ ideo u0n

pien dicit.

amanda , fed toleranda fit , fi debellavi uequeat.

p x

197. Objic. coutr. 2.. S. Auguftinus pluribus

yi fede

ín locis.concupifcentiee tribuit per fe veram ra-

r t N d

tionem peccati. Narm 1. vocat ita malam , ut

Aipeonm.

maturalis homini effe non poífit , nec à Deo in-

qirdutiqu

feri; ütconftat ex L. 4. contr. Julian. C. 14.L. 5.

| Lyeibarbi

C.7. & ult. L.6. C. 15. L. 1. ad Bonif. C. 16. &

hml

17. Gc.

2. Docet concupifcentiam non tan»

p ml

züm effe poenam & caufam peccati , fed etiam

ts

peccatum , quia, ür air L. 1. cont. 2. ep. Pel.

t polen

£C. 13. Peccaudi dele&latione movetur ; & üt L. 5.

l

f often

«onr. Jul. C. 3. dicit ; iueff i/li inobedientia conrra

jl ifantibo

domiuatum mentis.

( verg r

B. V. ]. ad xmum. 9. Cum S. Aug. non

r p

omne malum effe peccatum ,. cum etiam de-

hOC d Qu

anones , homines nefarii , habitus vitiofi fint

Lt nj

mali, nec tamen peccatum, üt ait L. 6. cont. Jul.

C. 16. Omuni peccato baptizati caveut , fed mon

WCJH&US'

LUI

emni mal. — Ytaque diftinguendum eft inter ma-

| W&i:&g&m

lum etiam morale; aliud enim eft fovmelrer

r d

smoral , nempe actio libera moralis difformis

; qüii m[gm "

legi: aliud dezominativ? morale, five fit princi-

Q lg

pium vel effectus peccati, üt eft porentia con-

PFWG fm

cupifcendi, five fit actio difformis legi; fed non.

libera, uti funt motus concupifcentiee involun-

üinty r 1

o

farii Malum morale odi generis tantüm intel-

r [

ligi à S. Doctore patet ex ipfis locis citatis; nam

in prioribus quidem duobus concupifcentiam

mnf&xw j

L

Wla ]m"

malam probat unicé ex hoc, quód pugnet ad-

tàd ptt

VWerfüs continentiam : im poflerioribus eX €0 ;

qu

'l fmvk

Dz PzccaTI&.

5oy

Aptctmäum u

v u

quàd ad peecatum impellar, & pudorem natu-

ralem eliciat.

"d adum 9. D. Docet concu

vlariega.

pifeentiam non tantüm effe peenam & caufam

ouftiu g

peccati , fed etiam peccatum proprie & forma-

per ov

liter tale N. largo modo & materialiter rale C

t ia n

Ad peecatum propri& & formaliter di&um re-

t, necàba:

quirebatubique;preefertim L. de vera relig.C. r 4.

hilian Cl

L.3. de lib.arb. C. t5. aliquoties jam laudatis, vo-

| Bonié. C

luntarium &libertatem ; unde cum L.

A

cettam od

1. oper.im-

perf. diftinxiflet inter peccatum tantüm & pce-

yci; ld

namtantüm,& quod eft peccatum fimul & paena;

l onta. Q

/

eujus poftremi exemplum ponit in peccaro ori-

i, &

eginali , oftendit, quomodo & hoc aliená volun-

aoholmticn

tate infantibus etiam fir voluntarium. ' Ad pec-

catum veró materialiter tale exipebat aCtionem

Cun 14 t

ex fe repugnantem legi ; & ne fit pasna tantüm,

m

hoc eft, quod quis nullo tnodo apit fed dun-

hi 44

taxat patitur; hinc juxta eundem L, z. Retract.

TT

C. 15. actusignorantis adhuc vocatur peccatur

: um

/j

H

"

ubi non eft voluztas peccati, fed tamen voluntas

dun l?

fa8i: & a&tus ebrii malus etiam peccatum (cili-

um e

( fmpl

cet materiale dicitur, ubi neceft voluntas facti;

g U

quia faltem reipíà ponitur ab homine peccati

j, l

jut

capace , & quoad oppofitionem cum lege eft

ao

peccato formali fimilis. Atque hác ratione con-

dp

j

yn: d

ciliantur hi textus cum àliis füprà relatis, qui-

bus concupifcentianegatur effe peccatum. Con-

j

w

firmatür autem ex ipfo locorum obje&orum

contextu; in rmo enim fic ait: E? Z/ko concu-

posP

anfUWm

pifcentia jam ton fit peccatum ,

féd fi vicetur , fi-

Pü

a ]

ve quid peccato fü&la fit ,. five

quàüd peccaudi dele-

qu'oö

Dj

d

Élatioue ioveatür. — Übi- & negat concupifeen-

2

tiam

i

5e8

J

Dz P"EccA'rw.: ,.

xiam effe peccatum ,. & feníum exponiit , qu&

vtrut

poffit pecearum intelligi , f vocetur aliquàá ra-

at

tione peccatum. . In 2do autem dum ira loqui-

nf

zur: Concupi[centia caviis & peccatum ef? , quia

x lm

dnefl. inobedientia coutra. deminatum meutis j ex

f o freg

-hac ipfà ratione data oftendit non eff? peccarum

cecte &

proprium;. quia hujus caro capax non eft, fed

certae od

snens, quee donec refiftit, per carnis inobedi-

cueitdbai

entiam peccare dici nequit.. Porro cur.S. Aug.

t amd

£oncupi(centiam etiarn vocaverir hic peccatum,

li d p

yatio erat ; ut illam oftenderer non eíl& pocnam

fpieenta 1

rantüm; quia Julianus ex ejus libris de nuptiis

é: r

& concupifcentia ; ubi concupicentiam dixerat

netpe volu

eíle bonam ,. malé contra S. Doétorem intulit

t , f

effe bonam & laudabilem & experendam, quod

ts d

Auguílinus tum de facultare concupifcendi

Q

tum de actu ex dictis negat.

H

T Qd

198. Znfl. 1. S. Aug. pluri

bus in locis.com-

pf

parat coneupifcentiam -cum cecitare cordis;

pent peto

..quam dicit-effe peccarum; .quo in Deum non

W fv ln

creditur , & fimul poenam ac caufam peccati.

V& egem

2. Idem dicit, concupifcentiam in non regene-

eccatum ; fic enim L. r. de

FV t Qu

xatis imputari in

( qud

nupt. & concup. C. 32. ait : /ec z/af

ue vemiffio

4l

fic ii &

peccatorum , quamdiu non. fit i. pvole

m ig '

Jex iffa peccati

ut etiam in. peccatum dimpuretuv .

.

E

id efl , ut etiam veatus €j

us cum illo fit , qui eum

,.3. Idem ait in

Md

zeneat. eetermi fupplicii debitovem.

Ffüïin N

iisdem concupifcentiam habere reatum , . quo

homo reus fiat; üt verba ejus L. 6. cont. Julian.

POR n

Victpi n

C. 17. oftendunt : /Vos eam , concupifcentiam,

zam P

t ocen

att

| "R H

mala.m dicimuj , 67 mqizæ damen du bapii

m

.

Dz PiüceaTtt, :

309

ttpotit, q

tür diguin

quamvis veatus ejus , mom quo ipfa vod evat, (ueque

enim aliqua pevfona eft ) ed quo veum bominem ori«

dnia li

fuerit vemiffas atque vacuatus. —

ii d qi

ginaliter faciebat ,

w. ad ymum.

Comparatio concupifcentize à

fh ; q

S. Aug. frequentiüis inftituitur cum voluntaris

Lefepeata

cxcitate feu. effoffione óculorum , quàim curmm

x 0n:, f

cacitate cordis.Quoad primum aurem ficut cae-

arnis ib

citas in illo cafü per fe& ratione ii non eft pecca-

o du

tum, cum effe cecurm precise non fit imputa-

hjc peccam

bile ad vituperium vel peenam, fic etiam con-

y d pot

cupi(centia per fe & ratione füi peccatum noti

bris de i

eít: (icut tamen illà ceccitas ratione' alterius,

;ecam d

nempe voluntáric cffoffioris oculorum , pecca-

o m

tum eft, fic etiam cónéüpifcentia ratione rea-

a

A

end g

tüs adjun&i peccarum

LA

S; Do&oreé dicitugä

Ms

Quoad'adum idem omnino tenet ; ac pretre-

xéa nótandum eft, propofitum S. Auguftini eà

ys t æF'

pertinuiffe , ut oftenderet; 'poffe id ; quod eft

a i

pena peccati ; etiatn 'effe peccatum five pro-

o a m

prie five largo modo acceptum ; quam iu rem

lm p

varia exempla profert , 'non admodur labo-

jonrget

rans; ati congruant in omnibus , modó fimilia

eimbi4

fint quoad id, de quo agebatur.

j

. -Docet concupifcen-

ii 1

d adum $g 3tium

"L

D

tiam imputari in peccatüm & habere reatum

um nf

ratione füi pracise & per f& N. ratione alterius

hf

"

fibiadjun&iC. Nempe concupifcentia imputa-

ii

tur in pecearum ratione reatüs , qui in non re-

]

rf

(

generatis necdum remiffus, íed adhuc cum

fi

yjitt

concupifcentia conjunétus eft , ür ipfà verba re-

&gwmm)

citara docent: ideff, wf ehiam veatus ejus cum il-

J

T

lo fit: klabet autem fibi-adjunétum reatu

m ra-

3

tione

j

m

E

]

gro

Dz PzccaTIS.

|

tione przvaricationisAdami cuilibet homini mo-

agpgdl, QU

raliter proprie, per quam homines non rantümt

miir um

ortiti funt concupifcentiam ranquam poenam ;

1apíenti, d

!

fpient, t

fed reatum etiam ac debitum fuíceperunt ad

odium divinum (üftinendum , donec hoc pec-

j

|

plim hàet;

catum & rearus baptifimo delearur. | Porro rea-

g n

tus concupiícentie triplici modo intelligi poteft.

[v rone

Imus éit, quo reatus fümitur tanquam caufa

Mp fern

concupifcentie , & eft is , quo ipía facta eft,

s. ld.l

non quam ipfà fecit; quomodo fi quis fibi eruit

m p

oculos, dicitur effe reus effoffionis oculorurma ;

a. & Cont

nón quód habere erutos oculos fit peccatum

u f furm

ve! reum faciar, fed quód eruere fibi oculos

[

at u

peccatum fit & reatum faciat.

. Atque hàc ra-

, nf dil

tione à S. Aup. L. 2. cont. Jul.

C. 9. explicatur :

f i a

Juamvis jam s0m eo modo

titm formil

appelletur peccatum ,

quo facit veum ; [zd

uód fit veatu. primi bominis

pusttetm

facum, $? quód vele

q"do zos tvabere mititur ad

Ti: feu al

vVeatum. 2dus eft, quo reatus fümitur tanquam

i arijjja

eff-&us concupifcentig , feu is, quem ipía fa-

tetus adt]f

€it ; fi ad coníenfüm pertrahat, ita ut homo

| ftm homipe

non fit

roprié zeus , quia concupifcentiam ha-

ber, fe

Crtpiceng

quia coneupifcentiee cedit.

Huc per-

b

tinet, quod.

ibid. C. 5. S. Aug. dicit : 747 zog-

Wt n

dum fateberis

» quàód veatus eorum perievit , iufir-

L

?nIÍAS ThaTi

jJevits meuveatus , quo ipfa vea fuerant,

Jéd quo uo

$ v£oy

.

LY

)

Jecevaut d malis operibus , quà nos

Tlo0 m

Praxevant ?. klis enim verbis oftendir, vitia,

Mit la

eum quibus naícimur, remitti in baptifino,

Wt .? Eï

quia rearus malorum oOperum, quae eoncupi-

ij s

i

'centiee affentiendo fecimus, remittitur. licet

m"ïf?' mf

Rhrmitas, hoc eft, concupifcentia. remaneat.

5tius

| lj quipf

ia

Dr PrccATIS.

L 15 1

xomirint

atius eft

, quo ipíe concupifcentiee reatus forz

^5 n tenrid

mliter famitur, feu is, qui idem fit cum con-

Qum yenm,

cupifcentia, aut faltem ab ipfa oriatur & in ipía

Repetün d

fundetur, ita, ut reus fit ipfam habens, quia

Dnec hp

ipfam habet ;

ficut reus furti dicirur is, quo -

r, Domm

proprié reü$ dicirur, qui furtum fecit. Hàe

ieligipod

veró ratione eoncupifcentiee reatum dari aut 4

$.

A

tunqoum cti

Y

hug. afferi negamus.

ipl &d d

199. luft.1j. Docet S. Aug.

concupif'cen-q

fic enim L. 1. dé

1is n

tiam remitti per baptifmum;

oris Clorun

nupt. & Conc. C. 23. ait : /Zec concu,

ifcentias

expia.

b

^

ï, Pra-

y lt p

que folo faeramento vegenevarienis

Ya

jere li od

edlo peccati vinculum geuevatione 1

icit dn pofte-

ipfí vegenevatione [olvantur. Ex-

/J

Atl

vos , vifi ab illo eg

n

o ipfa concupi

Ícentia. debet effe peccarum

etiam formale.

Conf. L. 1d. ibid. C. 26. com-

igyr j

m reatu adulte-

y prni

parat reatum coneupiftentiee cu

"TT

rii: þcut:radulteriüma&u zanfit , vemanet veatu s.

yminr t

ára coucupifcentia tvaufit veatu , vemanet a&ly.. Sed

reatus adulterii eft reatus, quo ipfüm adulte-

H

, quaii^

, la

rium hominem facit reum ; ergo. — Cof. Jf

iceman

Concupifcentia hoc ipfo , quód homini ineft,

|

d.

X

conftituit illum reum ; üt patet ex S. Aug. L. 6.

cont. Julian. C. 15.. Zale porró ac tam magmum

LA

T

snalum ( concupifcentise ) zagtim quia imeft , quo-

snodo mom temeret im morte 9 pertvabevet in ulti-

p

j

u

h

y, p

gnam 2nortem ; tifi €2 ejus vinculum in illa, que

jfít ia baptifmo , vemiffrone peccatovu

nmommnim for-

)[tendi[ ; Wa

9. Obeffet ifia

j ii

veretuy ?. Et L. de pecc. orig. C. 3

carpalis concupifcentia ,. etiam t.

antu

mumodo . quà

|

u W

fic prodeffet . . . :

emtit

j

$neffet, mifi peccatorum vemiffro

j

AMauct quippe in prole , ita ut vea

jum faciat ovigi-

g

qaie

n

"*

n

Dz Pzccamis;

nale vitium. . Ergo concupi(centia per f& & ras

i, fic

tione fui eft peccatum formale.

w o

& D. 4. Docet per baptifmum remitticon-

u à faont

cu

ipía fa

y

iam per condonationem zreatüs , quo-

d ii

eit & fine quo effe poteft C. condo-

at & h

nationem reatüs , qui fit ipfa c

oncupifcentia ,

od

&ut qui cx ipfa oriatur , velini

fa.

indetur N.

epomed

Juxta $. Au

g. concupifcentia & pecZatumA.d?æ

1240

incral

"

iter noftrum faciunt unum quoddam

i qilln

tum, quo h

L/ei ac

omo maculatur, & vituperio , odio.

m

eternà dignus redditur. In eo ma-

q«i um S

feriale eft

Dcupifcentia, q

er fe & ratione

íui eft dun

file mfcgr& 4

raxat malum y

languor , infirmiras,

de lic conq

impulfio ad peccatum : f

[

rmale autem eft rea-

&r, dam.

tus , non tantüm poenze , fed culpa, üt mo;

Wt malg

icemus , & fic peccatum Ada: moraliter no-

( d iter:

Ítrum moralirer perfeverans. 'Potum hoc di-

Cftiam

citur manere, & hinc concüpifcentia vocatur

patibus

]

peccatum , quamdiu non remittit

r

x

r peccatum

Dttam in l

Ade moraliter noftrum

5

quia hàc culpà rema-

(

1

uidcm 1

nente concupi(centia imputatur à Deo ad vitu-

t qppe

perium, odium & poenam , cum per illam mo-

vïlg t inr

raliter conftituatur. in-effe .peccari, - Culpà au-

Vb

rem íeu peccato Ada moraliter noft

ro per ba-

ptifreum remiffo,

Ü

concupifcentia jam folam ra-

SUEN

tionem mali, langu

oris & infirmitatis habet, non

M

autem peccati

fi

x

; quia per factem culpe remif-

na(c:mgr;

onem füblata eft imp

utabilitas ad viruperium ,

odium &panam, 444

Coyf.I.D.M. Comparat re-

T Q

Wi B« or

'"tum coneupifcentize cum reatu adulterii quoad

omnia N. quoad'aliqua.C. In eo aurem ftat

?aritas, quód ficut feparatur reatus adulte

rii ab

adul-

Dz PrccaAT!s.

313

Dd

a&ulterie, fic à concupifcentia ejus reatus fepa-

retur.

Sicut autem diftinguit rationem adul-

DLethitienn

t£erii à ratione concupifcenrie ; dum 1. c. C. 7.

] rearüs, qu

& 8. concupifcentiam dicit efTe fimilem manenti

sl C.coi

qualitati- & habitui ; diffimilem veró adulterio,

p

facrilegio & actui : fic etíam reatum utrumque

iondenry

ex proximé dictis multüri difcernit. 244 Cozf.

kctum At

4I. D. .4.. Concupifcentia: nudé fümpta hoc

quxdam t

ipfo, quód homini ineft; conftituit íllum reum

uerio, d

NN. fumpta cum reatu culpe , feu totum illud;.

nx. Dheome

quod juxta S. Aug. conftituit peccatum origi-

etfe t

nale integré & adzequaté fümptum C. - Atque

1., nftmis,

de hac concupifcentia inrelligendus eft. S. Do-

aue d

&or, dum concupifcenriam vocar 7aJe ac tam

pe; t

magnum aalum. / Senfüus autem pofterioris tex-

Thorau x

"

ts eft, üt ex integri locilectione elucefcit; con-

'otum I

cupifcentiam eo ipfo, quód ineft; obfuturam

Cent vott

& parentibus & infantibus, nifi renafcantur per

tiir p

praiam in bapti(mo acceptam.

Parentibus

icappo

quidem . quia, quamvíis per baptifinum non

od

definat eoncupifcentia, nec nifi; quando. haec

w lum

vita cum immortalitate commutabitur , defitu-

, Qp

rà fittamen per baptifinum obtinentur auxilia

ili ann

exa

"

EM

nomg»:rbz:

; quibus refiftere valemus concupi-

Ícentic motibus ad peccandum follicitantibus:

ram 007

ht

Infantibus veró , etiamíi ex parentibus renatis

nafcantur; quia hoc non obflante in prole ma-

ao

| ii

net concupiícentia & fimul reatus culpee origi«

gt

"

nalis per originis vitium indu&tus.

a

W

WOEM

gua d

U ;

Qu«

ia

a«* ]i

314

Dz PrzccaT!s.

qudec d

;

Quanzs: Quid Reatás nomine intelligat S. As

velinonidm

L

guffinus, cim originale peccatum alferit vea-

tum concupi[centia ?

n j

]

200. K. Intelligit ipfüm peccatum.'habirua-

le, quo homo maculatus manet, & reus non tan-

Qmaia zn

tüm pone fed peccati eft: five non intellipit

OMJ

folum reatum paenz feu obligationem ad poe-

nam fübeundam, fed reatum culpee feu obliga-

u N

i

1 fmdom

tionem ad odium Dei fuftinendum. . Conftat x.

€x L. t. de nupt. & Conc. C.26. ubi cum rema-

nedert.-.

nentis concupifcentie: reatum ablatum effe di-

Witini

xiffet, adjicit: /Joc eff egim mon. babere peccatum,

trogrelo,

ag $ P

veum uog effe peccati. . Quod confirmatur ex eo;

quo ibidem pergeus utitur, exemplo, utpro-

fiimt

bet concupifcentize reatum auferri: /Vam , in-

ii fnit

quit ; /£ quispiam verbi gratiá. fecevit adulterium ,

Tüy

eriamfi nuuquam deinceps faciat , veus eft adulteviis

fentie j

donec veatus ipftus indulgentia vemittatur. — .Habs

litpi, u

ergo peccatum ,. quamvis illud , quod amifit , am

Qüjsmodi «

ston fit , quia cum tempove , quo fattum efl , pra-

m (

verüt. Flic non de reatu paenz , fed culpe fer-

um

inonem efle, ipía verba luculent? clamant. 2.

Rn

Ex L. r. Retraét. C. 15.- Quaff verà peccatum,

OHginale d

quod eos ex Adam dicimus eviginaliter trabeve , id

"IUOS N

€fh , veatu ejus. implicatos , €8 ob boc peme obuo-

fs

5cáos detinera, usquam effe potuevit ,. mf in voluz-

UT M

Y4fe: quá volugtate commiffum ef , quando divini

Ui [j

precepti fa&la of tvansgreffo. . His verbis reatus

t x

culpae à reatu paenze evidentiffimée diftinguitnr,

WO

ita ut prior pofterioris radix dicatur.

Reatu

11 Qw

geccari implicatos, e$ ob Loc pene obioxios. Quod

u

€on-

Ds Pzccarmis.

3

contra hoc aflertum difficultatem facere poffer ;

il $ A

uni vo-

teftimonium S. Aug. L.6. contr. Julian. C

. 19-7:

relatum jam & explicatum eft num. 104.

t

ARTICULUS III.

o

Tets nontu

Quomodo in Adamo peccaverint ejus pofleri ?

non intdy

9nem al

Ota 1. Conftat Adami peccatum fuif-

2;;. N

fe in eo, quód is contra legem Divi-

ye fendi

nam fructum ex arbore fcientie boni & 1mali

3. Conizt

Ybi com r

comederit. Nec minüs etiam liquer, Adami

um d

pofteros in ipfo, hanc legem per comeftionem

ab t

transpreffo, veré ac proprié peccáífle. Docet

iE r

enim id S. Paulus ad Rom. cap. 5. fcribens : 7:

mplo; r«

quo omáes peccaverunt ; fi quidem fcripturee ver-

ba in fenfu proprio ac obvio accipienda funt;

r al

nifi ratio gravis aut alia fcriptura clarior aliter

T

fentire jubeat. Hoc autem hic adeo non con-

tingit, u potiüs ex aliis textibus confirmetur;

n D

" d

cujusmodi eft ille ad Rom, cap. 3. Omnmes pec-

caverunt , 65 egent gloviá Dei ; ubi cum infan-

fl PW'

d alpe

tibus etiam neceffarius Redemptor afferitur ob

TL

peccatum ipforum, illud & proprié dictum &

Ori

inale effe confequitur. Coníonant, preeter

lau

1

I

latos priore capite, S. Bafilius Orat. de Laud.

je

J

junii :. Quia mon jejunavimus, nempe in Ada-

m

gíin

mo, ideo exulamus e pavadifo. S. Ambr. in c. 15.

Luc;-Lapfus fum in. /Adam , ejeus de paradifo ia

Adam &c.

Et . S. Bern. Serm. 1

e Dom. r.

vdint

1

"d

poft O&av. Epiph. 24lieza culpa eft quia in

dl

dam omues me[cientes peccavitmus : moftra , quia

jl

RW

2

z

"

l

etfi i alio, uos tamen pec;mvz'mus,,? uobis yzg

*

—

h—

Dzs PreccaTIS.

816

«t femi

Dei judicio imputabetur.. His. fappofitis oritur

:

i.

inter ''heologos difficultas, quomodo in Ada-

) M

mo pofteri peccáffe dicendi fint ? feu, cum

g pium

omne peccatum proprie diétum ex Ecclefiae &

f in N

Aupuftini fententia vol

untarium neceffarió vfi't,

f de volünti

quá tandem ratione Ade

IS

fuerit voluntarium ?

pcccaggm- po

futgem prot

t & Adumt

.2302. INota I]. 'Triplex: eirca

| hanc. qu:»-

flionem fénrentia habetür. - 154 Eft eorum,

i& um

t depud

qui in pofteris Adami admittunt volüntatem

interpretativam , vi cujus hi cenfentur vel cen-

áqein eps

(à DO ,

feri pofíunt caufam fuam five ad bonum

wok. I

five' ad malum agendam Adamo: commi-

e(t ordinat

fifle , fic, ut fi tunc extitiffenr, omnes in

cuit, ut Ád

Adamum fuiffent compromiffuri; aut, üt Ada-

v vlione

mus , legem divinam transgrefluri. /2da Eft

f tum

communior- Recenriorum , qui volunt poftero-

vum voluntates moraliter fuiffe translatas in

Wi n

| ktttt eia

voluntatem Adami per pactum initum; quate-

| tplpan Wl r

xus Deus Adamum caput pofterorum morale

inítituit, ita; ur velüt omnium nomine pra-

il potro (

ceptum Dei vel (ervaret vel pro libitu violaret,

wf

f1) zngp[re

& eo quidem in juflitia & obedientia perfiften-

Ra ij

te, ejus pofleri pratiam & juftitiam origina-

Qd

lem obtinerent ; eo autem peccante, pofteri

peccato inficerentur, fierénrque inimici ac in-

Lt n

Rf n dj

viti .Deo. 377 Eft Janfenit L. r. de ftatu nat.

Cap.6. & 21r. aliorümque, qui negant quod-

MCüeit,

cunque pactum., quo Adamus tanquam caput

dcum

morale.pofterorum fit conftitutus, volántque

üorerr:

at R

Poíteros in Adamo precis$ tanquam capite

nmipe hi

R x

€orum naturgli Feccäiïe, in quantum ne

omnes

D/E Pgcca T1S.

313

nufrs orir

vmnes femipaliter; üt ajunt , contenti fant ia

Adamo.

x

n Ad.

V, am

203. iVota JII. Patroni 2dze fententiee in-

ter paétum fotmale & virtuale. diftinguunt.

x Edf

Formale in hoc cafü dicitur conventio expref-

tecefari

fa de volüntate & fortuna pofterorum in vo-

um poü(gy?s

luntatem proto-parentis transferenda Deurm in-

ter & Adamum ex libero utriufque confenfü

L hac qu

Ef eorun,

inita. — Quamvis veró im fcripturis fepe men-

tio fiat de pactis à Deo cum hormine initis; nul-

t voünaem

i v o

láque in ejusmodi pacto formali inconvenien-

iia reluceat , facilé ramen concedunt füffeciffe

* d b

virtuale. .

Dicitur autem. hic paétum virzuale

dmo oom

effe ordinatio Divina, quà Deus efficaciter de-

f, oms d

crevit, ut Adamus in ordine ad obíervationera

! iüf, ü&r Adä-

vel violationem mandati de non comedendo

E u

fru&u tanquam capur morale repraefentareg

du

pofteros,eà ratione,ut quod ipfe faeeret ; cen-

P gususi

Íerentur etiam moraliter & imputabiliter ad

iiyn d

culpam vel meritum fecifle pofteri.

: DC [297.]

TOrm 8*

dem porro obfervant, non quidem. abfolutà

momin v*

fuiffe neceffarium , ut heec Dei conftitutio Ada.

i i

mo innorefceret ; cum Adamus potuerit cífs

ia p

perfona :publica & omnium voluntates in íe

fum 0"'9?2

quodammodo collatas tenere; licet ipfe id ne-

íciverit, ficut Respublica poteft jus füuum con-

dimi 4

ferre in aliquem. & velle ratum efle; quod is

qedn:

ftatuerit, & bini exercitus. duorum armis à f&

genut

delectorum de fumma rei decernere; quamvis

T

ehiignorent fe hàc conditione decertare, & illa

1(/1

Umque

neíciat Reipublicee compromiffum: e ipfà ta-

otuiffe

1 qü ", &apllc

€

um g

*?en hoc virtuale pactum 'Adamo. inn

ag

m

EM

l

318

Dz PegccaTt$.

|

| i per!

exiftitnant ; tum quia füavi Dei 'pmvideritiæ

& benignirati id. videtur magis confentaneum,

| ag Atl

| quge rami

ut fcilicer Adamus in re tam gravi de fuo &

totius pofteritatis ftatu con(ülriüs decerneret,

tr, emqut

qs pl

& à peccando magis averteretur : tum quia

,re&us regiminis ordo poftulat, ut in negotiis

iit

TP

graviffim: momenti officium füum ac debitum

intelligant; qui omnium períonam ac fortem

A.

erunt.

i

204. Díco 1. Pofteri non peccárunt in Á-

Mni t

damo per hoc, quód habuerint confenfüm in-

^m lbertte

terprerativum. . Prob. Gratis omnino confin-

tomim pe

fe pronents

j

.-

tur hec interpretativa voluntas ; rum quia;

cet Deus fiverit, quid omnes Ade pofteri

emneum ef

effent facturi aut volituri , tamen non conftat,

m d

nec probabile eft, quód viderit omnes appro-

étxrendom

baturos factum Adami, aut liberà etiam con-

t aieren

fenfuros in pactum cum illo initum; prafertim

ümpel,

cum in prefens non defint, qui contrarium

lst ít

iallent : tum quia hzc eft differentia inter bo-

ET.

b & x

$um & malum, quód quiliber: quidem jure

prefümatur confenfürus in id, quod fibi bo-

lfione

tium eft; in malum autem non ita...Cosf. Deus

t t

ton imputat ad culpam vel peenam id, quod

T p

aliquis tantüm vellet, fed reipfà non vult; un-

Ql futri

de à S. Aug. ep. 105. & L. de pradeft. SS. c.

n d

12. erroris damnantur, qui afferebant parvu-

rlemum Qor

los rapi ante baptistnum , quia, fi viverent,

T minim&

erant peccaturi." Ergo nec ideo peccáffe in A-

t ilis; g

damo dicendi fuünt pofteri, quàd; fi tunc ex--

Wt : dc

gitiffent, in vel cum eo peccáffent. .

t dfpae

320$. Dio 41 Pofteri non . peccárunt in

Vif

Ada-

Drz Pzccaris.

919

orovdena

Adamo: per hoc pracisé, quod is erat eorum

unnem,

capur naturale.

Prob. Quamvis pater cujus-

cunque. familie fir caput naturale fuc pofteri-

t od

is Qtmer,

tatis, eámque contineat in lumbis füis, tamen:

I : n qi

ejus poíteris non tribuitur peccatam parentis ,

j ütn Deni

U pater ex Ezech. 18., & ex S. Aug. Enchir.

m 4c d&

c. 46. Ergo idem à par

a

i dicendum de pecca;q

am 4c (ortà

Adami.

wdet x.. S'anfenius , di(paritatem e

ffe '7 qx.aöd

xenntin 4

Adami peccatum fuerit commiflum ex fum-

eudestm

ma libertate & mera malitia, reliqua veró

)mrin uf

hominum peccata commnittantur ex neceflita-

te prementis concupifcentia.

Sed imprimis

t5; i Q

s A la

erroneum eíffe hoc dogma conftat ex 'f'r. de

A&. hum., ubi Catholica fententia definita eft,

en ( n

n .

ed merendum & demerendum requiri liberta-

tem indifferentiz : deinde per hoc ratio red-

r i o

fua

tum; i

di non

poteft; cur peccatum illud ex natura

habeat

t fit pofterorum etiam peccatum, &

qi conm

rent r

non aliud, quod etiam nunc à multis fümmá

libertate & ex mera malitia, h. e. fine ignoran-

j UMCHJ jüle

tia & paffione peccantibus committitur. — sdeu£

"T

2. alii, difcrimen haberi, quód peccatum Adae

"a

um d g

fuerit patratum à parente totius generis huma-

ni, & fuerit omnium primum. Sed illud dat

a t

rationem dunraxat, cur peccatum aliorum pa-

prædtü M

rentum non fit peccatum totius humani gene-

relut pf*

ris, minimé veró probat, quód non impute-

) f

tur illis, qui ab his familie capitibus defcen-

P

"

dunt : hoc autem non nifi rationem materia-

g

"m

liter difparem reddit ; cum Deus abfoluté fa-

T.

cere poruiffet; ut non concxahercmus.pri'mu?,l

F

t ?

-

[

326

Dz P-ECCA'TIS*.

fed fecundum A daini peccarum, ficut rion eonz

r gitam

traximus peccatum EÉvae, qua prior & ante

privaz'oncm [

150; Gertum

Adamum peccavit. dezz 3. 4uidam differen-

tiam ftare in eo, quód peccatum Ade fuerit

pitis dirio

naturale, reliquorum hominum peccatum fit

t pectum

tantüm perfonale.

Peccatum autem natura

w élkq

nicetmple ia

vocant id, quod per leges non folàm perío-

nw íed etiam poíteris imputatur , üt crucifi-

L

xio Chrifti judaeis juxta,illud : /z

71

uis eyus fu-

ha pl

per uos e2 filios nofivos : & crimen

1

( maje-

Í qte comii

ftatis, ex quo non folüm infamia in ledente,

Vib wctime

fed etiam in ejus poíteris oritur.

Sed inpri-

ttejsiem «

mis hec refponíio eft petitio principii ; :quia

Q preferta

quaritur, quare peccatum Adami impuretur

D) D

pofteris & fit naturale, non veró alioruin pa-

TT

rentum ? Deinde fi peccatum nature illud di-

t poriy

citur; quod per leses imputatur pofteris ; er-

Ia um

$o peceatum Adami non imputatur ex ipía

Qift t

patura peccati , fed ex vi pacti virtualis feu or-

t n pofj

dinationis divine ,. & quidem talis, quze con-

Vr

flitueret Adamum capur morale, in quo non

üfer t

tantüm poenam peccati acceperint, fed etiam

Ti reci q

ipfi peccaverint pofteri, üt $. Paulus ad Rom.

NCO ts

5. & Araufic. Conc. II. ftatuunt. Unde etiam

Wg.

allata ad explicandam. definitionem exempla

non tenent.

Primum enim de crucifixoribus

l

Wï& 1WI

Chrifti etiam contra adver(arios probat, ad-

fuiffe pactum Deum inter & Adamum , ficut

CR i.

QQOd ipfe n

judei hic liberé & formaliter conventionem

m m

quafi (anxerunt. clamando : /agguis ejus fupee

.CW; C

wos €7 fflios nofivos.

Preterea licer utrümque

ris

h

lr

8&cndat peccata quorundam imputari pofte

hs

i

al

& Pi&écATIS.

32$

t fonty.

ad qualémcunque effe&tum ; infamiam fcilicer,

por & as

ia r

privationem donorum , vel forté etiam poe-

nam; certum tamen eít, quód nihil malitize

m Ade feri

pofteris affricent peccara majorum.

Quare,

| peccanm

€um peccatum Adami non quoad poenam dun-

UCC CU

taxat , fed & quoad ipfàm malitiam fit noftrum,

folim nj

nec exempla illa, nec peccati data notio füfficiunt.

, ütcn

Couf. L. Etiam in lumbis Adarmi contine-

[

4 o

bantur pofteri ; quando alía peccata commifit ,

)

af mie

fi que commifit : imó ; quando poenitentiam

a n ledentt,

egit; nectamen propterea aut alia illius peccatay

, W

aüt ejusdem etiam pcenitenria nobis imputaba-

yririi; Q

tur; prefertim cum perfona & natura macula-

hm at

ta uno peccato, pofílit adhuc mapis maculari

ao dirm p

alio:. neque ex ipía natura habeatur, quód pec-

w d-

carum potiüs imputetur pofteris, quàm poeni-

r ltss t

tentia ejusdem peccati.

Conf. 17. Licet Adam

u i

fuerit caput naturale ad transfundendam natu-

d

ram in pofleros , ramen absque pacto virtuali

ts q

& ordinatione Divina juftiriam originalem nom

potuiffet transfundere; Érgo nec potuir Ada-

m f ein

mus precise quà caput naturale absque virtuali

hst

pacto transfundere injuftitiam originariam in

, Unletun

pofteros.

gett qu

206. Dico IJ]. Pofteri peccáruntin Adamo

n

perhoc , quód is per paétum virtuale à Deo

T d

erat inftirutus caput morale eorum ad hoc; ut

kdamum, .W[

quod ipfe in ordine ad obfervationem vel vio-

COHVC'WM

lationem mandati de non comedendo fructu

r uij 1/3' JW*

faceret , cenferentur pofteri etiam moraliter &

f

r

imputabiliter facere. — Aatio eft , Quia quamvis

dum

u

7 epricatio non omnem difficultatis no

reíe-

525

Ds PrccamI&

X

feíecet, tamen 1. meliüs declarat peccetutm

r buszominu

omnium noftrüm in Adamo: 2. Nihil impof-

! mnaortles;

fibileaut inconveniens continet : 3. InScriptura

üjiiro ag

& Patribus fundamentum habet.

ein De o

Prob. xma pavs. '"Tum ex oppofitione ad

wàd. L

fententiam proximé rejectam , à qua ratio vo-

findexio )

luntarii in peccaro originali nullatenus explica-

qpudis; 60

b

tur: tum ex oppofitione adillam, quae quidem

ordinationem Dei interveniffe concedit , nepat

f forum :

iamen vi hujus factam effe moralem volunra-

Ws cbrem

tum translationem. In hac enim fententia ea-

a etum

1bs av p

tenus explicatur peccatum pofterorum , quate-

nus Adam ranquam caput naturale transoref-

hr denegafi

füs eft praeceprum comeftionem prohibens (üb

beopfüriat

poena amittende pro fe & (uis pofteris juflitiae

Trd.grü

originalis; haec autem ratio nec oftendit, quo-

! Daris o

modo volunrarium fuerit hoc peccatum pofte-

pb d

ris, nec quomodo transéreffio preecepti potue-

Dropni d

rit jufté imputari pofleris, tanquam ab ipfis fa-

Untario: vl

€la ; cum fine.facta voluntatum translatione

f padn, Y

morali, nec moraliteretiam pofleri à przcepto

S.Aug, L If

obligari poruerint. Ergo.

m,ï?honem f

Prob. ada pars. Sicut Respu

blica püpillorunj

P at i

voluntates in ordine ad aliquos effectus morales

h jeg.

in voluntate Futorum poteft includere: fic Deus

Vg ju& )

potuit potterorum voluntates voluntati Adami

poi lg,

alligare relativé ad obfervationem vel transgref-

Wt D

fionemn precepri, unde penderet vel amiffio, vel

L

confervatio juftitiee oripinalis; quae enim in hoc

NUPT

implicantia major prae illo? Prererea cum ma-

L

f

Wlæ legf

giftratus civilis non habeat majorem poreftatem

friny,

in civiles fübditorum actiones ; quàm Deus ran-

! Putnfg

quam

E

l

Dz PrsccAris.

323

Pt ts

4;i'quami Dominus abfolutiffimus in actiones homi-

Nüi imyl

num morales; profectó , fiilla circa pupillum

3 hp

difpofiio equitari nullatenus repugnat, hee

etiam Dei ordinartio tanquam eequiffima cefti-

ppoltor 4

manda eft. Denique conítirutio eadem, prae-

àquiim

fcindendo ab eventu , erat mobis plurimüm

htemts nl

optabilis ; eo quód probabiliffima fpes affülge-

h quéquis

bat, Adamum tot gratiisinftructum , Dei etiam,

fui ac fuorum amantiffimum in re tantilla Deo

oncedr, t

xtalen volite

periüs obremperarurum : in hypothefi autem

jm n

peccati etiam przvifi multüm nihilominus Deus

r qu

nobis favit, preeparando Redemptorem, querm

fort? denegaíTet Adami pofteris, qui in accepta

yrde nugr

» protbs

&b eo juftitia originali non perfeveraffent.

Prcb. 31ia pars. Fundamentum ex Scriptura

poftes ul

oftexdi g

& Patribus oftendunt omnes illi textus ; . qui

probant peccáffe poíteros Adae; cum veré &

ecatuo p

r p

proprié dicturn peccatum efle nequeat fine vo-

luntario: voluntarium autem explicari nequeat

um pb

um mFLJäüöHï

fine pacto. Vid. num. 201. Specialiter tamen .

S. Aug. L. 16. de Civ. Dei C. 27. apertam pacti

hr i pres

mentionem facit, dum in illud Genef. 17. De-

debitur auima illa de populo fito , quia pattum meum

dicapupïlla»'ïü

of t

arritum fecit , ita fcribit: Parvuli, nog fecundimm

vite fue proprietatem ,. [ed. [ecundüm communem

hzi 1

al 88

geuevis bumami oviginem , omtes i illo uno tefla-

m't

mentum Dei diffpavevunt 4 im quo omnes peccave-

d ts

vYugnt.

vel um

Multa quippe appellantur teflamenta Dei ,

I j

exceptis ilis duobus magnis veteve &5 uovo , quod

ne

licet cuique legendo cognofcere.

Toflamentum au-

u

vt

zem primum , quod fatium efl ad bominem pri-

r

novte

purte

7H0Yi£—

güum , pvofetio illud c;/i Q:ä die edevitis ;

qu

M

E——

854

Dz PrecamI&.

gnovieihini. Ejusdem meminit S. Hieron.

inC. Gï

f eri

moda Cb

Ofece circa illa verba :

ficuz " ddam tvanse

grefff [unt patlum meum ,

i

prevavicati funt ia

um Ls

?H8.

nyrine clro:

Sic enim Deum loquenrem inducit para-

hrafticé : Zp/fi autem imitati fugt "Adam , uts

Áilm dlendit

dtit, aeque

j

wuod illeim pavadifo. fecerat pa&hum smeum legém-

que pyeteviens , iffi in terva facevent. — Et ibi, boc

& Dar vet

dtcos m

; in paradifo ommes prevavicati [unt in me, in

22

"

militudinem pvevaricationis

Aduam.

ANon enim

[ícitais, d

auiruti, fi quod in parente preceffit, etiam in filüs

gt cafa

Condetnüetim,.

Quibus verbis non affirmat fo-

a. 0b

lüm Adz polteros irnirári parentem , üt Pela-

M

-giani volebanr: fed in ipfo etiam Adamo , &

f empo

fimilirer, hoc eft, pariter cum ipfo in paradifo

k rno D

füiffe preevaricatos, moraliter (cilicet faciendo,

Tqürkque q

qued íllé omnium perfonam füftinens faciebatz

hp

atque ideo propter illud peccatum meritó con-

muncgum

demnari. Simili ratione S. Chryfoft. verba ep.

lintas pl

ad Coloff. c. 2. v.14:. Deleus; quod adverfus uos

premi Domi

at cbirograpbum decreti homil. 6. in eand. ep.

i domini

commentatür: Quedgau chirogvapbur auttor in-.

Yoyte non e

zelligit? quod ad. Moyfen dixevaut: quecuuque di-.

Titte(üpron

xcit Deus y faciemus ; aut id, quod fecevat ad Z4damy

QUi nie

dicens: quácumque die comedevis ex boc liguo ,mor-

Pdbiet,

7e inovieris, . Similia dicunt, & eodem fenfu lo-

i Vontor

cüm illum , tefte Martinon , interpretantur de-

li tradfifig

pacto curn Adamo inirtb Ambrof. & 'T'heophyl.

Ia Volunt

in ep. ad Coloff. Rupertus L. 5. in Genef. c. 33.

QU5 as

& alii, Praeterea S. Aug. illud pa&um infinuat in

Tunsfofini

libris contra Pelag.üt dum L.2.de nup.& concup.

X f vj

C. 11. meiinit violati reftamenti : dum L. t.

V tl

conr. Julian. C; 6, peccatum originale vo

cat de-

bitum

VU trars

z

[

Dz PsccaTIS.

EL

T in(

ï)itum paterni chirographi, &ex S. Chryfofto-

! Altm ia

mo dicit Chriftum inveniffe chirographum pa-

ritd t

ternum.

Idem repetit L. 6. C. 8. alibique, ubi

li us

nomine chirographi paétum indicat.

U ,

&.1 '5.

? Ali, d

falfum oftenditur, quod Janfen.1. c. C. $.

1 hat !zgm

dixit, neque Auguítinum neque ullum alium

) bhk

Ss. PP. aut veterum Scriptorum ante Doé&tores

fut n m

Scholafticos mentionem feciffe pacti, five con-

; Mom

flizutionis, ad quam recurrunt Theologi, cum

, n df

slfig

nant caufam transfufionis peccati originalis.

d

207.

Qb;c. I. Deus ex S. Aug. L. 5. de Trin.

i, u

C. 16. & D:Th. p. 1. q. 13. a. 7. nonab eterno ,

m Aloo; !

fed in tempore dicirur Dominus creaturarum y

fb i d

& relatio Domini in Deo eft folàüm rationis

r

s actu exiftentes. Hoc po-

Yicet t

requiritque creatura

Ípes

fito fic.arguitur.

Ut Deus conftitueret Ada-

j mertote

inum caput morale;. transferendo in ipfum vo-

h. vett

lunrates pofterorum , debuit id facere vi fui fu-

"

premi Dominii, Sed Deus non

potuit in para-

d

difo dominium exercere in noftr

as voluntates ;

j

Couf. .. Deus

du at

utpore non exiflentes ; ergo.

ratione fupremi Dominii poteft quide

T

m facere ;

u

m; nequit tamen , itró im-

—

m ld A/Mi

quód ego liberé veli

poffibile eft, quàd ill

ud;quod Deus vulr, mihi

d g

- Sed il-

n i

fit voluntarium absque mea voluntate.

retintro

la transfufio fuiffet fa&a & volita à Deo absque

Couf. II Ut mihi ali-

AT

1nea voluntate; ergo.

quis actus fit voluntarius.

.

& imputobilis ratione

j Geüf[ C/f*

transfufionis voluntatis ;

debet illa transfuiioxä

j f5

me effe volita non quomodocunque ; ie& ut

n

j

cauà talis actüs. Sic veró non eft volira à no-

].

n

i

h

bis illa transfufio; ergo.

u WæF

3

$. Quam-

bit

"

526

DQEVPECCATF&

D

3. Quamvis ipfà actualis denominatio do-

minii fit relatio predicamentalis , & ejus exer-

p in

m infne

citium etiam requirat in plerisque actualem exi-

ftentiam fubjecti vel objecti, in quod domina-

EAU

tus exercetur ; heec tamen non obítant , quo

i, quod

minus ex jure & dominio quafi radicali poffim

ii & e

difponere de rebus actu necdum exiftentibus.

ejlis done(

Obvia fünt hujus rei exempla in artifice operam

per d denom

fkos n t

füam pro mercede addicente & de artefacto

etiam tantüm futuro contractum ineunte: Item

j

in Dormino arboris , fructus ejus necdum exi-

qui pet of

puplisduar

ftentes füb paétum mittente: vel in Infüle pof-

feffore ejusdem acceffionem per alluvium for-

Ti quosd

tuitum obventuram jam vendente.

Non mi-

; pf ende

nor fàné poteftas Deo & difponendi de crea-

| Vtmiiad

turis earümque voluntatibus facultas. conce-

ia C

denda eft, à cujus omnipotentia omnis res

Ws

creata fuum effe accipit, & ab zererno jam futu-

me df vil

ra in tempore decernitur.

Adhzc ariete ifto

&pr m

adverfariorum etiam fyftema convellitur; cura

C

jurisdictio non minüs quàm dominium requi-

t ord

xat fübditos actu exiftentes.

Vel ergo ; quo

* l

tamen ajunt, Adami pofteros, utpote necdum

] Oft tf

prefentes, preceprum Adamo datum obligare

Y asv

non potuit: vel Deus füpremum dominium in

fäæm Dm

moftras voluntates , quantumvis realiter non

lts

exiftentes , etiam exercere potuit. Neque a

CiDfe et

feminalem noflri in Adami lumbis continentiam

Quo ag

recurrere licet, cum eam refpectu mediaté ge-

| Wt lo

nitorum nennifi moralem fuiíle certu

m fit. Un-

Witeromm

de in forma

f IT ]

d

V du

Dr Pnc-&Arls.

$27

Enominaüo /"

' äää/lr un. . IN.m. vel D. Non extiterunt

x d ts

hyfice & in fe ipfis C. non extiterunt morali-

n

ter & in füa caufa ,. Dei fcilicet omnipotentia

u doni

N. .4d Conf. 4. D. M. Impoffibile eít, quàd

t q

illad , quod'Deus vult, mihi fit voluntarium

Til d

hyficé & elicitivé absque mea voluntate fcu

m eyileni

eius actione C. ut mihi voluntarium fit morali-

ter & denominativé N. — Pofterioris voluntarii

ittifice u

k de artef

fpecies non tantàm fünt voluntarium pvafum-

inaure: [re

prum & intevpvetativum , fed etiam imputatzvutm,

psrenm o

quod per ordinationem mapiílrarüs habetur in

nl

pupillis & amentibus, quibus actiones Tutorum

et drm

ita ad quosdari effectus moralesimputantur ; ac

OT

Ad Conf 1. D. M.

fi ipfi easdem pofuiffent.

xnexd d t

Ut mihi actus fit voluntarius phyficé & elicitive,

fs

deber &c. C. ut fit voluntarius moraliter & de-

n n n

nominative, fujd. debet voluntatis transfufio à

mne effe volita , fi fata fit per pactum formale

zim j

klac a

& per muruum Dei & creaturarum confenfum

C. fi facta fit per pactum virtuale & per Dei

pavelir; d

yaiiom x

duntaxat ordinationem IN.. Vide n. 205. & 206.

208. Jzjfl. 1. Respublica non pofeít pro li-

d «; qu

uyic d

bitu transferre fübdirorum voluntates ; ergo

nec Deus voluntates hominum. Cosf. Z. De

tao i?

fa&to Deus transferre nequit voluntatem Petri

j um

]

exiftentis in voluntatem Pauli , ita ut Paulo pec-

JJ

Jf

u M

cante etiam Petrus peccet , cum in hoc cafü ,

quo Paulus etiam nomine Petri peccat; Perrus

j con

T J

i

poffet elicere a&tum charitatis ;

ergo nec potuit

Ür

pofterorum voluntates Adami volunt

ati alligare.

ami

Couf. T. 'Yransfufio illa voluntatum facta eft à

utura

Deo dependenter à fcientia media de f

4

tran-

li

WE L f

|

l

$58

Dz PrccaTI&;

transperefione . Adami

; ergo non fuit nobis inofirmfu-

Optabi

i

nec Deo conveniens ;

evafi

utpote quific. (ximd

L caufa peccati.

la dligatot

E.

i dipndo;

D. 44 Refpublica hoc non poteft

quoad aéliones morales, feu impurabiles ad

vidifer Adam

meiitum vel demeritum

C. .quoad - actiones

1 ROX CO (

politicas. ,

Juld. fi translatio . ejusmodi

on

? d m

fit conveniens, nec

y

per fe, & prefcindendo

3 tropbiis v

25 eventu, optabilis C. fecus N.

Praterea

4 n preiande

difpavit

4: eft, quód Deus long? majus domini-

uni ha

Quente (oen

Deat in creaturas, quàm mapiftratus in

ia

üïbdiï

fitp

o5; Magiftratui enim Deus non concef-

- pevidt: di

oteftatem , nifi. neceffariam ad gubernatio-

J gners efer:

nem fübditorum in ipforum bonum : ad hanc

: Qs cedit

autem non requiritnr poteftas transferendi vo-

J ilicay;

lunrares in ordine ad' a&tiones quascunque.

- Jindünnm

Adde : à nobis proprié non inftitui paritatem,

]l Qd

fecté tamen inferri

; quod multó magis Deus

nonin

ex fuü

]

hii

prema poteflate ; quam habet etiam in

&Um primy

homines quoad effe&us propri& morales , pof-

Eclinon t

fit voluntatem unius allipare alrerius voluntati.

K d nra

«dd Conf. L. 3. 1. IV. . "l'um quia Deus poffet

n fs

illud inconveniens in adje&ta ratione impedi-

Q5 ts

re: tum quia , fi translatio ita conveniens ef-

| K, (s

fet pro crearuris jam exiflentibus , àt fuit pro

Adami

| lm d

pofteris necdum exiftentibus, illud pof-

fet,

19 ]r

ficur nunc difponit Respublica de volunta-

Dunt dbf

Áui

te pupillorum , qui etiam dormientes aut aliud

V DOn um

cogirantes civilirer agunt, lucrsntur vel per-

D l

unt ,

*

prout eorum nomine '"lutores apunt.

X 2. Oniffo

öxun ür

in Antecede

dut$ IN. Conf. ; Quia ratio ; quae

l uml €I'

d

nte additur ; nullo modo militat in

T

noftro

W Corp

—

x

Dr PrzecaTIS.

329

Q1 ftit n

uia

noftro cafü. — 4d Conf. IE. . w. 1. N. A.

Wytt qui

fzientia media nec erat neceífaria ad faciendam

hanc alligationem ,. nec etiam diggebat Deum

X 0 pod

n alligando; cum non minüs id feciffet, fi prae-

Impordis

vidiffer Adarmum precepto obtemperaturum;

Ws acnunccum divería previfione preeftitit.

Ee.

usmod u

2. IV. umam Conf. Quamvis-enim , ut res dica-

prafndei

tur optabilis vel non optabilis, debear confide-

C Preen

rari preeí(cindendo ab eventu & eventum confe-

gt domi,

quente fcientià medià; falfüm tamen eft, nihil

murdoats 2

per fe effe optabile; quo nos malé ufüros Deus

s oD O

previdit: aliàs enim nec Redemptio humani

ul gumait

. generis effet univerfüliter optabilis, quia &hec

num dl

multis cedit in majorem perniciem , juxta il-

ansfereii

]ud Luc.2. v. 34. Pofitus eft bic in vuinamtg ia ve-

Deinde etiarn /V. adam

: Qusxm..

Juvre&ionem multorum.

itul priz

Conf. Quia hzec alligatio per fe & determinaté

imgi ls

non intulit peccatum , fed tantüm conflituit

iet eui

ectum primum indifferentem , ficut porrectio

: morg n

gladii non trahit poft f& (üicidium, fed eft indi£-

rrüs volut

ferens ad proflipendum hoftem, vel ad abuten-

j us p

dum eo in feipfüm. Quin intentio Dei volun-

g ia

tates noftras transferentis non erat , ut Adam

BR

amaias

peccaret, fed ut fibi & poft

eris gratigm origi-

nalem obediendo confervaret.

$, i fit pfO

j lp*

209. Jnfl I]. In hac fenrentia varia emer-

jadv

gunt abfurda. Nam r. confunditur preeceptum.

de non comedendo fru&u cum paécto , cüm ta-

g ib

u 6

men hec quoad naturam & connotata differant,

"

2. Sequitur, animas contracturas originale pec-

o d

"T A

catum , etiamíi poft fuam creationem non uni-

n

Apo-

gdo a j

rentur corpori 3. Non explicatur illud

' 1toi

i

»

—

,,,,,

330

Dz PrEccaTI1S.

ftoli: zatu? filii ire; quia deberet dici: !pa&a

qo 0l

filii ire , fi non ideo peccaverimus in Adam,

f&f

quia natura noftra fuit contenta in ejus lumbis.

| p r

&. IV. 4 ff. Et quidem ad 1mum Diftin&tio

! m pro neg

fe fatis oftendit inter preeceprum & pactum;

fiqum moo

nam alligatio noítrarum voluntatum ad volun-

w d

tarem Adami fuit decretum Dei conftituentis

p $ Aog.

trixéjonem

Adamum caput morale pofterorum ,. ira, ut

quod ipíe faceret , cenferentur etiam pofteri

fin ia

moraliter & 1mpurtabiliter feciffe , & fuit etiam

t N.

virtuale pa£tum cum Adamo de transfundenda

n ln

juftitia vel injuftitia originali in pofteros; pre-

bv, $. A

ceptum veró fuit illa lex , quam Deus Adamo

135 f diffo

tum íuo tum pofterorum nomine fervandam po-

hx eyplca

fuit. /4d 2dun N. feq. Quamvis enim natura-

1 db omn

lis deícenfüs ex Adamo, vel feminalis noftrüm

p faf

continentia in ejus lumbis non conftituar juxta

10 m

nos originale peccatum ,. tamen & ad illud &

[ mor, Be

ad alligationem volunratum noftrarum praefüp-

f fim m

ponitur.

Propter hunc enim defcenfüm alli-

MMin

gati funt pofteri voluntati Adami, & ut actua-

imd, bt

liter contractum dicatur hoc peccarum, vel ani-

Iffl!mj 1[&;&,'

ma per illud maculara , requiritur etiam exiften-

W thereg

tia defcendentis ab Adamo. — Ubi tamen omni-

Tif

n0o concedimus , fi quorundam , qui non de-

LY

fcenfüri erant ex Adamo , voluntas illi alligata

Csm ei

fuiffet , hi nihilominus in Adamo fuiffent pec-

CL Dlüm, x

caturi.

"d 3tium N. Sumus enim naturá filii

Oc, u

ira&, quia naícimur odibiles Deo, & ex Adamo

NU &j

defcendimus naturaliter , in cujus peccatricem

translatee.

| 'it fenin

vo—luntatem voluntates noftree fuerant

Wüm N

210. Oh.

i

Dzr Perccarts.

931

t v

'o10. Objic. /I. Certum eít in controver-

s it Ád

fia S. Auguftini cum Pelagianis circa exiftentiam

1 ehs lm

peccati oricinalis potiffimum horum argumen-

us Ditods

ruüm pro neganda exiftentia fuiffe, quód nos,

m & pr

tanquam necdum exiftentes ; non poruerimus

tüm qd vil

N

re; ad hoc tamen argumenrum folven-

[ conftima

n

S. Aug. nunquam recurrit ad pactum &

tüm ,. i,

translationem voluntatum, íed ad continen-

eiam pl

tiam feminalem ; ergo nec nos debemus.

s & füie

& 1. /V. Corf. Potuit enim l. 4. op. imp.

: transíondo]

'cont. Julian., ubi hoc argumentum propone-

poleos;

batur, S. Aug. non meminiffe pacti, ne .no-

nDes Ain

vis fe difficaltatibus innecteret ; cum , licet.

ferandity

hanc explicationem cenfeamus veram , eam ta-

$ enim al

men ab omni difficultate non effe immunem ;

sls a

ipfi jam fafli fimus.

Unde S. Doctor. Julia-

confümt J

no importuniüs inherenti recté repofuit L.

n &il

de mor. Ecclef. c. 22. Quid à 1e queris, quo

( fa&lum modo , cum fa&um conflet aliquo modo ,

parum p

deenin

Ji "Apoftolo cvedis ullo modo, qui meutiri potuit mul-

Tib

lo modo. Et L. 3. de pecc. mer. & rem. cap. 4.

xum, Y

ln

Etiamfi vefelleve avgumenta uon valeatn , video ta-

TOU

men inbevendum e[fe üs , que im [eviprura funt

um o

apertiffima.

i

m

r

/&e. 2. IN. m. quoad xim. part.. Meminit enim

ejusdem etiam contra Pelagianos, üt monitum

ys d du

jo fl

eít num. 206, Idem infinuavit omnibus illis in

locis, ubi peccatum originale voluntarium af-

n

feruit.

adam Part. D. Recurrit ad continen-

)

&vä' Jöamü

auim

tiam feminalem , excludendo per illam omne

|

fl

ï; usit

pactum N. conftituendo illam tanquam funda-

inene

40 9)

n

r

Dz PECCA'I"IS;

33*

fipsitt

mentum, quod etiam in noftra fenrentia tenet,

ür nuper. dictum C.

v poler

áir. Jafi. 1. S.

Aug. ]. c. fic refpondet Jü-

um , 1

liano : Secuudiim originem omnes in illo uuo evatt,

u'mdaa &CGE

mj i $1

€5 hi onues umus ille evant y qui in fe ipfis uulli ad-

Bbuc- evant.

Secundium. bane ovtginem femialem

fieiic no

Wa AdU

etiam ILevi tune. decimatus: offenditur , zom dm. fe-

dpfo , fed m ilo, cujus iufutt. lumbás z ec. voluis

insn i p

& ft d

gec uolut decumari , quoniam mulla. ejus volumtas

evrat .. . £9 Lamen fecundüm . vationem [eminis ,

diftr- Go

zon mendaciter. nec inasiter. dium efl, quód. ii

p ,qua

Jum €9. decinatus .effl. . Unde fic arguere licet:

tcontezmo d

Eo modo in Adam fuerunt eis potteri & pec-

tine lm

càrunt, quo Levi

L£

toa

fuerunt in Abraham & de-

d ive mor.

€imati fünc, dum is Melchifedecho decimas de-

fmfofife 4

dit, üt dicitur ad Hebr. 7. v. 5.; atqui non ra-

hi, wde q

tione padti alicujus fed ratione folius feminis,

Pahs woba

& hinc ex natura rei , Levitee in Abrahamo fue-

Mi

runt, & propter hoc decimati dicuntur : ergo

fonm :

à pari. Cozf. Non requiritur major libertas

& u fg

ad decimandum, quàm ad peccandum ; fed ad

ft'dior He

liber&/decimandum fíufficiebat feminalis con-

Min, fe d

tinentia Levi in lumbis Abrahe, qui perfona-

CO L

|

liter decimas dedit ; ergo &c.

dENSS

&. D. M. Eo modo, quantüm ad aliquid,

l9t lts

fuerunt in Adam pofteri ejus, quo in lumbis

CO

Abrahe füerunt Levitze C. quantàm ad omnia

C Lav

uflini. hic. fuit oflendere;

WN. Scopus $. A

Tdtemm d

quomodo pofteri

ü

erint in Adamo, & ad hoc

& Augufhn

afferr exemplum de continentia feminali Le-

l

i, Jj

vitarum in Abrahamo.

An veró ex ipíà rei

t

v

: 49. di

natura, vel ex eo pracisó, quód quis ab alte-

:th') quh

EX*

* i

T

Dz PrccaTiSs

. 833

SCUTM

$O participet naturam , quis peccet qut pecca-

verint pofteri in Adam, an veró id moraliter,

Tij

contingat ; fappofità nempe illa feminali con-

T ITMM

ünentià, addendo adhuc pa&tum , nequidem

bf

rangit hic S. Do&tor, nec, quia argumentum

uliani hoc nondum urgebat, tangere necefle

i a

r, m

habuit. ' 744 Cozf. JV. M. Difparitas inter de-

hi : mv

cimationis & peccati impurationem eft, quàd-

i tur d

decimari fit denominatio queedam extrinfeca

tinom o

adinftar dignitatis vel infamie à parentibus

T

rofe&tz , quae ab hominum opifione pendet:

( at

é contrario denorninatio

*

eccati eft ab raterno.

H

É

s polan d

animze ftaru , & voluntari

"rationem five phyfi-

cam five moralem exigit. Nihil à dictis diver-

Avb d?

o n

fum fenfffe Augufílinum patet ex loco Apo-

ftoli , unde expofitionem fumpfit ; hic enim

gt

(s (

Paulus probandum fümpferat Sacerdotiunr

At

Melchifedechi preftare Sacerdotio Aaronis &

du ?

Succefforum : precellentíam. veró oftendit ex'

Ó

i

eo, quàd ficut Tribus Levi dig

k

nior coc

[e)

T

T7)

"":ï

pdm; &i

tur reliquis Hebraorum tribubus ob decimarüm'

(eminzlis d

pehfüm, fic dignior fir Melchifedech, cüi pa-

, g

teripfe Levirarum Abrahamus decimas obtu-

li Ad hanc itaqde denominationem inferio-

n ii

risin pofteros refuündendam re&t& ufürpatur

continentia feminalis, & quantum ad hoc de-

"PT

cimati Levitee dicuntur ; quanturn veró ad li«

m i

f

"

bertatem decimationis pertinet, nec Apoftolus

Ti

T

hu

nec

[2

Auguftinus hic quidpiam edifferit.

1 M

l

212. Jufl. II. Juxta S. 'Aug. in Enchir. c.

j I

'

26. & 48. aliísque in locis ideo peccavimus ori-

51

s

ginaliter ; quia fuimus in illo uno ; quando om-

g

nes

:

334

Dz PzccaTI$;

nes ille unus. corrupit ; fed in tantutn. fuimus.

eurioo mant

tj i t

in ilo uno; in quantum in eo erat natu-

ra íeminalis , ex qua propagaremur; ergo

m duntaxa

g r& N

in tantum peccavimus, in quantum fuimus fe-

minaliter in lumbis Ade. — Cozf. Z S. Th. 1.

VU anm

2. q. 81. a. 1. docet, quód eo modo nobis im- *

iaf n

purerur peccatum Ada , quo modo manui ho-

poin pf

micidium à voluntete capitis commiffum &im-

prrigam d

peratum 5 fed homicidium non imputatur ma-

p éin

nui ratione alicujus pacti aut unionis moralis,

&Aümilm|

fed quia eft membrum . naturaliter unituin ca-

Funqum p

piti; ergo.

Conf. IJ. Adamus üt caput naru-

ts taturdle Q

rale peccans non fibi tantüm fed & pofteris

i enim E

nocuit; quia dum perdidit juítitiam origina-

i pen: du

lem, pro nobis etiam illam perdidir, qui na-

Wtmm, ax

turam ejus originali juflitià fpoliaram eramus

(.1, Siqu;

accepturi. Sed peccáffe in Adamo aliud nihil

me u

dicir, quàm peccarum illius nocuiffe pofteris;

Mtrtem j

ergo.

107 ajopi 5 |

x. D. M. Ideo peccavimus, quia in illo.

jr t h;

'uno fuimus precise naturaliter íeu ex rei

) a, i

natura N. moraliter & in ordine ad obferva-

Abl o

Qj

]

n

tionem praecepti vel violationem C. . Naturalis

lx

illa continentia fola non füíficiebat ad peccatum

M)lhta d

nobis imputandum , cum aliàs ex eodem ca-

fnmu: ö& w

pite alia etiam peccata commififlemus; & in A-

r

damo egi(Iemus poenitentiam ; erat itaque dun-

QU i i

taxat praefüppofitum, cui infiftit unio moralis

n q

& translatio voluntatum in ordine ad hoc pec-

"lic

0.

eatum. — .4d Corf. 1. D. M. Ita ut comparatio

u

pracisé inflituarur in unione unius cum altero

I

[e

3

! b

^. at ponatur etiam in modq unionis ; ità mcä

s

p

pee

Dz PzccaTI1$.

$35

vt frmy

ut urio manüs cum capite eft phyfica & na-

t ent n

turalis, fic etiam unio pofterorum cum Ada-

IM

mo fit dunraxat. naturalis, & habearur unicé ex

tum füm

natura rei IN..— 44 Conf. £. 9. 1. Similiter D.

LTb

4M. Ut ad argumentum refponíum eft. — Certà

xdo nobisi

ficut ex ipfa rei natura non accepiflemus ori-

odo mani

ginalem juftitiam, .fi haec tanquam perfonale

oilm 3

privilegium dara fuiffet Adamo ; fic non ex

Impütatur

ipíà narura eà nunc privarnur , eó quód preci-

nonis motg

sé Adam illam perdiderit ; cum Deus eam no-

T

bis ranquam privilegium períonale aut pofte-

p

ris naturale concedere potuiffet. -B« 9. /V. .

( & pl

Si enim per nocumentum intelligatur, àt fo-

"

lum ag

let, peena duntaxat peccati , non veró ipfunm

eidt; Q

peccatum, aperté contradicit Conc. Arauf. II.

xj i

Can.2. $i quis foli /4dee prevavicationem [uam,

o d

zon 9 ejus pvopagimi, affevit mocuiffé, aut cevià

acuf p

suovtem tantüm covporis, que pena peccati e[fh,

3-5 autem Q9 peecatum , quàd movs eff amime,

ys, qii

per umum bominem in. omge gemus bumnanum tvan-

" fnd Y

filfe zeflatur , injuflitiam Deo. dabit , coutvadicens

u

je ad o

"A pofiolo.

icenti: per umum bomiuem &gc. Se-

"

cundüm hanc definitionem & .principia füpe-

riüs ftabilita dicendi fünt D. Thomas & S. An-

x il peccam

B.

T

felmus de peccato originali non fecundüm id;

l

quod importat in recto; fed fecundim illud,

famus, !

Ti

quod in obliquo, & quidem inregraliter dun-

taxat, non autem forrmaliter, effe locuti; cum

ToLA

j d

J

ille hic q. 87. a. 3. dixit : Prvario jufitie ovi-

L

Vil 1

ginalis , per. quam voluztas. fubdebatur. Deo , efl

u d

gius

j

g

ormale i peccato ovigiuali : & dum hic L. de

; Hoe peccatum ,

:

moms,müï

Concept. Virg. c. 26. fcripfit

D

u

836

Drz PreccaATIS.

quod originale dico , aliud imelligeve tequeo in ipf

m pot

zufamibus , vifi per. ipfam inobedientiam Ada-qu-

Mime. (

d o

n nzæditatew , per quam omues fii fuut ires

Mnde dl

D

nis in ordipe

ARTICULUSIV.

hat i

!4«9u0n01n fot

maliter. confjftat. peccatum

otis fen ii

eriginale *

Bo pl

tbus nb

Qta. Peccatum originale paüïrh à'Theo-

zxg.N

logis dividitur in oripginale originans,

Wetra adve

& originale originatum.

Originale orzginans

i, qu

nihil aliud. eft, quàm actio fingularis ab Ada-

(s diquis

mo contra legem divinam non folüm nomine

Ti enim dind

proprio; fed nomine etiam pofterorum füorum

b ugindi

pofira ; originale orgiarum eít hujus pecca-

Cs ii pot

ti quidam ettectus , in quo illud moraliter per-

li (t g

feverat, & à fingulis pofteris ita contrahitur ad

Dordttr eft:

proprium fuppofitum ; ut omnibus infit , uni-

100 dl

cuique proprium, quetnadmodum . declarat

peccifenr.

Con. 'Trid. Seff. $. num. 5.

Ratione r ho-

lat r d

mines etiam necdum exiftentes poffunt dici

Trititato di

peccáffe ; quia pet hoc nihil intelligitur ; nifi

?. D

aétionem Adami füiffe-moraliter actionem po-

Á n

fterorum ; ipfosque habuiffe debitum proxi-

Mltnein ile

inum macule contrahende: ratione 24j Di-

I* rv

cuntür peccatum originale contraxiffe , feu per

Wt i

ilud eíle maculati, ad quod requiritur exiften-

átt, ptiore.

tia deícendentis ex Adamo, feu infufio animae

Wa 8* pw

in corpus ordinarià generationis vià ab Ada-

IDponir T

zno fümptum; quia effe maculatum, dignum

MUne, lt (ap

odio divino, privatum gratià & fübjectum poe-

. Porro

| AK ] C

ais | exigit aliquod phyficé exiftens.

utrumm-

W: niä (

Dz PrzccaTIS.

sär"

i

utrumque poteft confiderari üt actuale & üt

babituale.

l rf;.læ j

Originans actuale eft ilia actio A-

j jut n

dami peccaminoía phyficé in paradifo pofita:

habituale eft eadem.actio moraliter perfeve-

|V.

rans in ordine ad reatum culpae. Originatum

! jatttm

actuale eft illud peccatum in inftanti concepri-

onis feu infufionis animse actualiter contra-

€um à pofteris : habituale eft idem in fequen-

um2 TIs

Ubi

tibus inflaniibus perfeverans moraliter.

ie oripuin

preterea advertendum , non obftare noftrz

oïig;wï'

Q.Trää

'ntentiee , quód 'peccatum oripinarum dicatur

T

effectus aliquis peccati perfonalis Adami ; quam-

j folüm nomi

vis enim iliud àr moraliter noftrum includatur

H

SrOTOrt Jf

ab originali originato ; tamen hoc illius effe-

"

x

i

E

]

(;g.

&tus dici poteft ex eo, quód actio perfonalis

ä

Adami fit ratio & caufà actionis male , quae

wznn*amrmejf

moraliter eft pofterorum ; quatenus, fi Adam

jbus ii

non peccáflet ; neque pofteri eodem peccato

lm d

peccáffent.

Cüm de peccato originali origi-

xine m

nanre fatis dictum fit articulo prieri, nunc de

5 polfum l

originato dicendum reftar.

214. Dico. Peccatum oripinale eft ipfum

sgn i

- qdionem p*

Ade peccatum phyficé preeteritum , prout à

pofteris in illo moraliter comrniffum, & mora-

yinm od

u 2

liter perfeverans in reatu (eu debito füftinendi

ll B

odium inimicitie Divinge. Pars ima proþ. ex

Art. priore.

Coyf. Peecatum originale habet

uriur

i

j

veram & propyiam vatiouem peccati, üt exprefse

Af:'lvj

fupponit Trid. Sef. s. num. 5., & eft ira com-

TL

W[Ufüwd

j

mune, ut tamen fit ugicuique proprium., àt idem.

j

'9(2

Conc. l.c. num. 3. aflerit : (ed neutrum dic

fibf

i

f

poteft, nifi originale dicatur peccatum Adee

m

4

phy-

Dz PsccaTIS.

228

ffiiopec

phyfics preeteritum, prout à pofterisinillomo-

fareoralia

raliter commiffum ;ergo. Pars 2da prob. Ex di-

sui intrin

&tis n.100. de peccato habituali mortali , cujus

fpecies aliqua eft originale, . Cozf. In illo mora-

fe & entita

l inpu

liter perfeverat peccatum originale; quod per

Chrifti gratiam in baptismo collatam remitti-

DRRT tran

x Ad

tur.

Sed hoc eft reatus, & quidem culpe,

feu debirum fuftinendi odium , üt patet ex 'Tri-

d od

dent. l. c. num. $. $i quis pev 9. C. D. N. gra-

h;nv 0 ilis

?i que in baptismo confevtur , veatum ovigias

n poler

lis peccati vemitti negat 5 aut etiam . ajférit mon tol-

"T

li fotum id, quàüd veram 9 propriam vationem

fhvic: pre

jeccatà babet .. . anatbema fit.

Mil

»

InC nfb

'a15. Objic. Peccarum originale non eft

iera imputatio extrinfeca inobedientize Adami,

fsmm ne

^

t

Rriev

üt d; num. 187. ; fed in noftra fententia pecca-

tum originale nihil aliud foret,:cum effet tan-

Ad (/Jïl l

.

m

in sceftima-

lE Tetmit

tüm moraliter commiffum ,

tione Dei extrinfeca & hominum confifleret

fll)nak, Dor

ergo. Copf. J. A&us peccaminofüs ab Adamo

gma/'e p

elicitus eft ejus pofteris extrinfecus : peccatum

if 1,7,

originale eft pofteris intrinfecu

m ,quia ex Trid.

w*' l h h

udicuique proprium ; ergo.

Corf. II Pecca-

lgnum TEP(

tüm Adami eft quid preteritum: originale eft

It n ii

aliquid pofleris natis praefens

; ergo originale

rämï ä ïlmx

nequit effe peccatum. Ada.

Conf.. III.. Pec-

Md

catum füit Ade remiffum ; neque moraliter

IUH! Q

amplius perfeverat; ergo.

nlt : eto

. IV. 9. Ratienis 24. part. D. c

onfifit in ex-

QUi o

|

trinfeca Dei & hominum eeftimatione fubjedtiv

| Ut p

fübje&iv&

| üog : ]

N. terminative. folüm vgl obje&iv&)C.

z

€on«

*

Ds PieceaTI&

^

349

Wbm —fifit in peccato moraliter proprio & condi

gnie

i p r

tate moraliad fuftinendum odiurm, pofteris mo-

tortl; i

ralier intrinfeca. — 244 Conf. 7 D. M. Eft phy«

Inilom

ficà -& entitative extrihíecus pofteris Cimoras

ile, quil t

liter & impuraüve aut ifiterprerative IN;.. Cum

Jatim reny.

propter transfufionem . moraleni voluntatum

peccatum Adami fuerit etiam à pofteris mora-

yidem al

Lpterer T

liter commiffum , & per reatum culpee contra-

hatur ab ilis ad proprium füppofitum , re&té

CDm

rulu r

etiam pofteris moraliter intrinfecum dicitur,

TL i

Zdd Couf. li. D. M. Peccatum Ade eft qui

phyfice prereritum .C. moraliter preteritum

yna gtl

Jubd. refpe&tuipfius Adami , cui fcilieec eft remifz

füm C. refpeétu pofterorum quibus fi per ba»

'ginele g d

dienriz n

püsmui necdum remiffüm eft, adhuc morae

ententi

liter perfeverat. IN. Ex quo patet refponfio

m ditt

"d Conf. [i[.. Quià Adamo. per poenitentiami

fuit remiffum peccatum ; quarenus fait illi per-

&i d

ym n

fonale, non autem quarenus fuir peccaturd oris

ginale per ipfum à poíteris commiffum;

s 4

216. Jufl. £. Mlnd folüm habet juxtà Ária

: p

Ítot. l. ; Ech; c. . tationem culpae; quod eft

s quaim

tsj J

lk

dignum reprehenfione; fed fi peccatum origi-

nale ia re£to eft ipfe actus Adami , prout mo-

m: 0 ni^

í

raliter à pof

teris commiffus ;; commiferatione;

o Og

non reprehenfione dignum eft ; quia poftero-

r

JH

rum neimo 'in peccatum Adee preeteritum cons

f2nfit: ereo.

Conf. L. Ad reatum pornz re-

nt(

quiritur culpa abfoluta; & non tantüm condi-

) o

4

tionat? previfa; ür certum eft contre Semipe-

*

H

tiot

wg Wä

lggianea,

M

Ergo eriam ad reatum cu!

h

LA

og' requi«

i

(

j

gl

Titur coníenius abfojutus.

Atqui. pofter) in

2

peg-

$40

Dz PrsccaTIS:

fo-

mxcs X im

eccatum Ádami nunquam confenferunt ab

luté ; ergo.

Conf. 14 Nihil eft culpa propria;

"T

nifi quod eft voluntarium voluntate propriá;

ws n Adar

li dfoore n

atqui nec pactum cum Adamo, nec peccatum

Adami fuit pofteris volunrarium voluntate pro-

ferorom, non

rgo.

M Nl

prá;e

D. M. Illud (olüm habet rationem cul-

C et a

E.

pe perfonslis, quod eít dignum reprehenfio-

ft vimtariun

ne C. rationem culpa originalis /V. M. & tranf-

Tomptfe fnor

inifsà minore, füb eadem diftin&ione JV. conf.

qer hat

Omne quidem vitium & hinc etiam originale

us. lj

modier n

viruperio dignum ff , non tamen feprehenfi-

one, nifi refpecta ejus,à quo liberé fit aut par-

tenta nobis.

ticipatur; cum itaque folus Adam illud libere

ts pecortur

commiferit, pofteri autem liberé non partici-

re-

t üppler

pàrint, refpeé&tu quidem illius , non autem

Keen bene

ífpe&u horum reprehenfione dignum eft;

nifi

& ons W

ina-

qüis etiam inrelligat reprehenfionem ori

Ádg, Com

lem, feu cuidam, üàt in capité contento;'

:

ebi-

&mm: &l

fam. Propter peccatum enim quilibet eo mo-

Berirum il

'do eft- dignus reprehenfione, quo illud com-

ütrium Q

mifit; cum ergo pofteri non commiferint pec-

VA

catum originale perfonaliter ac in proprio fup-

Tl difgf

pofito , fed originaliter dunta

xat & in füo capi-

t diere

te morali, etiam folüm ori

inaliter & in capi-

D a

n

j

lone ; unde minor

te füo digni fünt reprehe

Ws edem

omiffa fuit. .« 2 Conf. 1.

L

D. min. [ubf.. Pofteri

Ut Md

nunquam in peccatum .A

da abíoluté confen-

nCmpe fno

C. con-

ferunt confenfü phyfico & immediaro

Ad cul-

Weris fome

fenfuü morali & mediato capiris N.

W ompjy

pam perfonalem requiritur quidem confenfüs

autem

V 1 C fat

| Qb od

*gbyücus & períonalis, ad originalem -

InQra-

-Drx PrEccnxs.

34*

eemnt 4f

mioralis & imputativus fufficit ; hic veró fuit

cüpupropn

in pofferis abíolutus, quia pofterorum volun-

Ti popri

tates in Adamum abfoluté translatee funt, &

QR phtim

hic abfoluté non füo tautüm; fed füorum po-

Nolünden

fterorum, nomine confenfit. ,44 Conf. II D.

M. Nibil eft calpa propria perfonalis, nifi &c.

t rationem d

C. nihil eft culpa propria originalis fu4. . nifi

fir voluntarium voluntate phyficé proprià N.

n repreter

KM &

voluntate moraliter proprià C.

gene A n

quet ex hactenus dictis.

äefponflo li-

eum oüg".mï:

21y. [nfl. II. Meritum Adami non fuiffet

moraliter nobis proprium ,ficut nec ejus poeni-

na fenid

pee f at

tentia nobis fuit moraliter propria ; ergo nec

ejus peccarum eft nobis proprium. Cozf.Z.Chri-

dim ii lä'ce:?

"u

ftus fupplevitid , quod

reeftitiffet Adam , f11ocó

peccari bene egiflet ;

i

ed meritum Chrifti non

DI

ümn d

eft nobis proprium ; ergo nec fuiffet meritum

Adae. Conf. II Si meritum Ade. fuiffet no-

jorem t

conn d

íftrum , & meritum Chrifti non fit noftrum,

meritum illius fuiffet majoris efficacie, quàm

qm]ib'emü*

1 ii

meritum Chrifti ; fed hoc dici nequit ; ergo.

B« JV. d. eg paritatem. Ratio. habetur ex

wnerit P

m ?sopriufijf

libera difpofitione Dei, pactum de primo; nen

autem alrero facientis; que? nobis ex Scriptu-

i n

jnr t

ra & Patribus conftat. d. Corf. /. D. M. Chri-

: u !if-'ïrv

ftus eodem modo füpplevit id , quod prafti-

.')

üler Adam &c. N. diverfo modo C. — Alio

i i

p

nempe modo Chriftus fuir caput morale ge-

ibW "

f

neris humani, quàm Adamus. Licet enim is

"T

pro omnibus nobis fatisfactionem preeftite-

rit, hec tamen fatisfactio non eft in actu fe-

(

g

g

obis

cundo nofítra moraliter, nifi applicetur n

WJ ym

3

per

m*

m

542

Drs Precaris.

per voluntatiam regenerationem in baptismo;

D

| quisfit

aut Sacramenta alia. vel aétus ; unde conftat ;

voluntates noftras non fuiffe moraliter trans-

afarum qy

n regbo

fufas in voluntatem Chrifti, üàt in voluntatem

Adarmi.

ujus autem ratio fuit tum quianon

derit r

fei penerm

decebat , volüntates noftras jam infe&tas pec-

cato moraliter uniri cum. fanctiffima Chrifti

muo prohi

voluntate

»

*

m r

tum quia conveniebat, hotnines

adultos participes fieri meritorum & fatisfadti-

lj petam (

1 n

onum Chrifti per liberam & propria«m coope-

Qertats t

rationem.' 4d Conf. 1. N. g. M. Non enim

Qu nobi

fequitur fnturum fuiffe meritum Adami majo-

ris efficaciee de:fe & in a&tu primo, fed rantüm

tperuerimt

fore, ut pertinuiffet a£tu ad plures, quàm nunc

ipfo fa&to profit meritum Chrifti, non quidem

(nmà

ex defe&u ipfius trieriti, utpote infiniri & (ü-

perabundantis , fed ex defe&u crea

türarum, fif-

bi illud applicare neglipentium.

Reliqua, quse contra adam Parteni objici

!IS.N(Z

D

ffent'; nihil fingulare ab illis difficultatibus

t ofipin

fs

bent, que fententiz noftra de peccati habi-

t d

tualis effentia o

fitt vt

;

pponuntur, Unde vid. num,

m

Wt em

Y00. & feqq —

f x lg

" CAPUT III,

Ti i

H

3utit d

De propagatioue. Peceati- ov igitialis.

Tum ff ag

Uo.hic exponenda fuftipimus , modum

( .770(;;'1

D

ftilicet, quo peccatum originale tradu-

LT

catur ; & fübjectüm, im quod-propage-

IW) Wlä f

tur.: Primium adeó difücile/vifam eft S. Au-

MT

gufïino »ut L, s. ass Jalian. - G. 4. fcriberet:

&

LT

——

Drz PxecaTIÉ

$845

t hp

Eic libentius difto , quàm. dico ; mec doteré audeo,

ünde conl

quod nefcio ; Alterum Gregorio XV. P. M. adeà

Ordier t

obícurum apparuir, ut Philippo IH. Hifpania-

in volutm

rum regi Ecclefie definitionem urgenti refpon-

derit; eernam Sapientiam nondum tanti my-

Lfüm quit

! ifelhs

fterii penetralia patefeciffe. . Cum ramen neu-

trum prohibuerit, quominus $. Doétor de

tfims Chr

t, honis

modo traduétionis refponderet, & Eoccléfia fa-

n fl

tis apertam de immaculata Beatiffime Virgi-

-mis conceptione fententiam .ediceret; nec te-

ora u

i

ameriratis etiam notam incurrere timemus ; f

M. Notes

que nobis eft opinio com

n Admi n

4u'niox:i cgrxfüþ;a(nea,

mo, feura

aperuerimus.

5

5; qunit

ARTICU

L

,US L

l, n gitt

u

catuv : peccatum o'rzginzziä ad f»

nf t

ngmodo tradi

m

"de pofleros ?

Ora 1. S. Aug. l.c. duos

: moäos ex-

,

:18.

plicandi cortuptionem anime ex pec-

y n

cato originali, & iftius peccati propagationemmb

j dinïcuhatää;;æ

expohit. Uf ergo, inquit, €7 4mima £? caro pa-

fepeccti l

vitev utvinique. puiiatur , vifi quod najcitur y ve-

g tl m

muafcendo emendetur 3 profe&là aut -utruinque vitia-

dum ex bemine trabifuv : a altevuim 22 altevo,

zanguam i vafe vitiato , corrimpitur ; übi occultü

Quid autem bo-

juflitid. divine legis inchditur.

vum fit verum, libentius difco ; quàm dieo , ve aut-

yigt

l

dedm. docere , quod ne[cio. ^ Hoc tamen [cio id bo-

i, "

vum eff verum , quód fides vera , antiqua , Catbo-

r

f

lica, qud. eveditur &5 ajfevitur originale peccatums

qii

?WJ

e M

2101 eJfe comvicerit falfum. ..Jfla fides non megetuv;

Ü

£4 boc quod de atiima latet y aut ex otio difciuv:

04

r

4

Atf s

Hx

844

'Ds Prccaris.

aut y ficut. alia amulta , m bac vita fne szlutz'f la-

ee t prov

uimC 6

be nefcitur &c.. Primus itaque modus expli-

candi erat fecundüm eorum opinionem , qui

éael C2

ya anpim 1

voiebaní animas effe ex traduce feu ex propaga-

tione , iià, ut ficut caro naícentium ex carne

cxdendes co

paurum, íic animg ex animabus procreentur;

qb, um q

& incorporeum animz femen füà quàdam &

ninmins de

invifibili vià feortim ex patre currat in ma-

vti f ol

ul um

trem, cum iu feemina fit conceprus, üt S. Aug.

ep. 157.& 5. Eucher. in c. 3. Genef. loquun-

ln C

tur. Alter erat ad eorum (ententiam nunc ubi-

s expion

que prevalentem , qui dicunt animas quoridie

ib ind

à Deo creari, & in corpora, cum fátis forma-

Ontei, peoa

ta fünt, infundi, .Sicut enim fi flos feetido lo-

( emnaem

co iníeratur, quantumvis naturà fuà pulcher

ts ttmen fj

& elegans, vitium quoddam inde labémque tra-

« qm qyr

hit, & (icur fi anima corpori vulnerato con-

DA ernat

jungeretur, mox doleret: ita cum anima in-

t40 vl o

funditur. corpori, in quo germen quoddam eft

pi&a

peccati, quia ab Adamo fuit propapatum, &

Yi non fj

fit pars hominis ex Adamo progeniti, in quo,

Cfmüimrione

Xt in capite continebamur , peccato inficitur.

Y od o

219. |Vcta. /I. Dubium u(que ad mortem

ejus p

füuam fuiffe S. Auguftinum de origine anima-

to, N

rum, liquet ex L. 16. de Genef. c. 2 1. L. 3. de lib.

Trotm n

&rt. C. 21, libris quatuor de anima & ejus ori-

*

| filtem

ne, pluribüsque ad Hieron. & Optatum epi-

| lC

j

[0)

lis, L. item r. Retract. C. 1. & L. 2. C..56,

PH&O » ü

üt videre eft in pra-f. ad epift. 2dam S. Augu-

port g

ftini ad Optatum , editam ab Erudidiff. Abbate

93 bin; d

Gottwicenfi A.1732. Eundem magis propen-

Wt t

ifle in eam opinionem, qua animas ex tradu-

V ilinde

ce

Dz PrccarI!s.

345

3771

«e fentit provenire , fátis colligitur ex L. r. de

Ti e,

anima C. 6. & L. 3. C. 7. Item ep. 166. ac L. 10.

o qi

de Genef. C. 27.

Atque hec fentiendi ratio

25 po:

non tantüm rempore S. Auguílini fuit intet

tim qx

occidentales communis , fed & faeeulo 6to, 7mo,

S procce,

9no, 12mo, quin & pofterioribus habuit ma-

0i Quim |

gni nominis fectatores: oppofira tamen fen-

ürrat d

tentia ficut. olim inter orientales perpetuó vi-

ts t $A

guir, fic jam pen& ubique à quinque fzeculis in

MUU

Ecclefia Catholica eft recepta ; unde nec pri-

Yam u uj

mus explicandi modus hic afferri poteft, nec

ais u

deber. n altero modo, quamvis conveniunt

m fs m

omnes, peccatum originale per generationem

fios fb «

& feminalem propagationem traduci , difficul-

TT

tas tamen füpereft, num fcilicer anima ob fu-

lbémgte

am cum corpore corrupto unionem corrumt-

mulnerdto d

patur ex natura rei, quemadmodum liquor vi-

um at

tiato vafi commiflus ,, eo corrumpitur quali

b

*

an veroó hee corru-

a qudnd

per fe & ex natura rei

ptio non fit ex natura rei , fcd dependenter à

rOpags

yain, g

conftitutione Dei , qui Adamum ita conftirue-

rit morale omnium caput , ut eo peccante fi-

vato if

w a t

lii ejus peccato infecti naícituri fint ?

220. IVota 11I. Janfenius, quem nobis eon-

argie d

nE

trarium jam füprà produximus, hic primam.

fationem init, & eam in rem L. 1. de ftatu nat.

uiqeu

lapfie C. 6. & multis fequentibus reje&to omni

(putind*

kl (f

pacto , tanquam commentitio & ante tem-

m

pora Scholaflicorum omni antiquitati incogni-

to, bina docer: rmum;, peccatum originale ex

ylit

u

o

natura rei propagari in pofteros ; non fecüs,

À

ac fübinde cæci;asi ?

dagra ; aliáque id genus

määmï

5

Parem

E

:

545

Drs Peecarts.

parentum vitia tum affectnum tum corporum

f enfre f

transfunduntur inliberos : 2dum , Caufam hu-

vet fritud

Tib o

jus transfufionis unicam; eámque phyficam &

neceffariam ; effe libidinem parentum feu con-

dis m ei

fido efer c

cupifcentiam in ufü conjugii ; atque id Augu-

flnum docuiffe tanquam doctrinam Catholi- — gt

cam, qu& fi vera non fir, vanam , falfam &

OUpHet?

fallacem effe ejus de Pelapianis victoriam. . Ve-

^ r

rüt, àt nuper de concupifcentia vidimus, fic

pdat : f

& hic veriores füce explicationis auctores [an-

Vk pex

fenius habet Lutherum in Pfal. $ 1.-ad illa ver-

a. Di

ba: Ecce.in iniguitatibus conceptus fiin ; &.Cal-

Wanrürs r

vinum L. ». Inft. c. 1. $. 7-

Mu peta

221. Dico . Libido, quácum parentes ge- *

ft a pa

nerant , non eft caufà per fe & neceffaria pec-

prloc pri

cati originalis in parvulis. - Prob. Si libido fo-

Wiüt qyrpor

ret cauía ejusmodi , erpo ubi ea effet ; ibi foret

f df

peccatum originale: ubi veró ea non effet; ibi

f ii

nec peccaturm foret ;

Atqui falfüm eft utrum-

Q peccatur

que confequens,

rmum quidem ; quia, üt

jotur ; flql

ait Trid.- Seff. 6. c. 3. IVift ex femine "tdee pro-

Tdtsifl «

.

.

fe

pagati na[cevemtur , som no[ceventur injufti

( d

licet ex Ade femine non na(cerentur, non ta-

15 i,

rnen nafcerentur fine libidinex& concupifcen-

RE

tiàj utpote quae ex naturali hominis tempe-

TR :

famento exfürpgit, & in ftatu eriam pure rna-

i (íngn

tura fuiffar.

2dum etiam ; quia fi parentes

produci j

quoque carerent libidine in generando ; nati

poit ad h

tamen ex ils contrahetent peccatum originis;

i ij

cum ab Adamo defcenderent , 47 quo omüer pec-

n i en

caverum , nec fingulari privilegio intelligeren-

i h

tur cxempti, — Cogf. 'T'alis hbicxïonon poteft peg

Dz PE&CATIS« :

$47

I Orty

fe canfare efe&um alium nifi materialem , norr

; Gnbm h

veró fpiritualem in anima; aut moralem : Iter

t phyim]

libido illa conjagum de f& non eft mala, quia

otum n o

aliàs tnalee etiamn effenr nuptie. : Denique fi li-

queid A

bido effet caufa peccati oripinalis, plus ille con-:

nam Catoj

traheret peccati , qui majore libidinis ardore-

1; ilini

conciperetur ; cum caufà neceffarió & natura-

loriam,

Jiter agens majorem in apto fübjecto effectum

vidinus, i

producat : falfum autem eft con(equens , quia

wdores f

r dv

originale peccarum eft in omnibus eequale.

222. Dico iL Pecearunt orieinale rion ex

jin; G

ipfà narüra rei propagatur in pofteros. — Pro/.

Neque peecatum originale confiftit aut torali-

npos* * rer aut partialiter in concupifcentia : neque

neliri

per hoc precisé anima inficitur peccato , quiá

| Sibin o

unitur corpori corrdpto ; hoc eft, concupi-

iil

fcentià affe&to ; cum' concupifcentia etiam tna-

3 Don

neat in Daptizato; àt (^d. rium. 199. 191 ; et-

fim ehit

go peccaturi oripginale ex rei natura non pro-

em; qud

pagatur; fiquidem tradu&tionis ex natura rel

i Af

modus iftà explicarione nitirur. €ozf. Eo mo-

T E

* do traduxit Adam eriginale peccatum in polte-

t0S, ^fmó, CQuo traduxit cetera incommo-

vt P

1 cencupuc:c.'

8a v.-g.'tribulos terres; bellustum rebellio-

nem &c: "245,

uo traducturus erar. jufliti-

yiis 19*

um p*

am, fi nón pecciffet: 3455 Quo Clirifti paffià

producit in nobis gratiam 5 /irur , ait enim -

IT

,nel'ilHL]0 ;

poft. ad Rom. $., per unius delithum ?m omnes

boinines i. coudemmationtm , fie qe pev uunus jufti-

I Wm;j PiC'

vem i omhes Lomiws im juffificotionem. vite.

X natura

o 1

j

[

y

Atqui þa;*ciomnia non "phyücö &e

Tel,

0i PQI.QR Pï

m

|

548

Dr PzccArIS.

rei, fed moraliter. & ex Dei ordinatione fue-

;æAdtW

runt aut fuiffent tradu£ta ; ergo.

erad i

223. Dico /7I. Caufa peccati originalis eft — s; ut€

voluntas Adami , & fie hoc peccatum morali-

| p um gf

TiisSundt of

ter transfunditur ; fuppofità generatione ex

Adamo facta per viam generationis ordinariam.

ib ob dv

Prob. Ex verbis Apoítoli faepiüs jam relatis:

hr um

per um . bominem peccatum in bune mundum in-

prn n

Zvavit , €9 per peccatum mors €gc..—. Omnes ho-

D

m.nes nafcuntur cum reatu mortis, quia omnes

adübns nv

naícunrur peccatores : omnes autem nafcuntur

'lipreniba

eccatorces, quia omnes fecundüm moralem ze-

tqpam Ecc

á

,

Kimanionem peccaveruntin Adamo. Ergo mor-

- tboliam t

'tis caufa eít peccatum ori

ginale: originalis pecQ &mq;gifccmi;

cati autem caufà eft Adamus.. Ergo caufà trans-

Qd ; 1

fufionis peccati originalis eft Adami voluntas;

Ürmm (ctnc

cui inclufie fuerunt voluntates omnium , qui ab

ipert j

j

€o per naturalem generationem erant déícen-

!

;

8 m

furi. Hinc Trid.l c. Vif . inquit , ex Jemine

hm mdm ;

vdde propagati nafceventur , uon na[cerentur inja-

J

[H 5 cum ed propagatione PER IrsuM, dum con-

Wfi T7

cipiumtur , propruam iujuflitiam contrabunt.. Conf.

217

Peccatum originale ex dictis nihil aliud eft, quàm

Tfb ts

peccatum . Adami, moraliter noftrum , quod

(Ohperie t

dum primó factum eft, poteft diciactuale, dum

Oponlüt

contrahitur , habituale. Ergo cum una & ea-

df

dern fit caufà peccati habitualis juxta & actualis:

d0nem ;

& voluntas Adami cau(à fit peccati originalis,

Prüntfe,

üt actuale fuit & primó factum eft; etiam caufa

i .41'«

dici debet peccati ori

inalis,üt habituale eft & à

.,,22-3'2[..

nobis contrahitur.

D

IXiT.

J'ubpofitd ge nevatione

" exe

id. cit. nili ex femi-

£x "ddaino fatld; quia ex 'Tr

a,

ne

Dr P£ceamiS. -

348

lrsjone f

ne Adre propagati nafcerentur , non nafceren-

tur injufti.

Dixi 2. per viam genevatiouis ordi-

i rpogds d

uariam; ut excipiatur Chriftus , qui cum non

Citum mord.

per viam generationis naturalis, fed mirabili Spi-

tetition d

eptus eft, noncontraxit;

ritüs Sanéti operà conc

nisordindta

imó ob divinitatem perfonee non potuit contra-

!

Utriusque ratio à

ls m rel

here peccatum originale.

Yc mudmi

priori fundarur in pacto & Dei ordinatione.

- Omnesd

224. Oljic. contr. vmum. S. Auguftinus li-

5, qui um

cer dubius füerit, quomodo peccatum origina-

nrem nofount

le à parentibus baptizatis traducatur ad liberos;

üm moden?

tanquam Ecclefize tamen fententiam certam &

mo E -

Catholicam tenuit femper, illud traduci per

concupifcentiam , & multiplici illud ratione

: g

LO

g Calbt-

ndit; 1mum patet ex L. $. conr. Julian. C. 12.

Utrum (concupifeentia) malum non fit » cui ve-

dumi vt

[/j

ymniüm Q

neuti confertiendum non efl : &g utvum non ex

/

Á

[71

? cum ipfa concupifcentia ma[catur , cuà .

enpt d

quit, 0f

Á

[

m alum ine[fe uegas : &9. utvum ab iugeuevato

suülo poffit bomimum quisquam fime vegemeratione

pfum "

sri, d

libevari , boc imtev 205 difevitur..— In bis queflio-

vibus Catbolicá vevitate aptiquitüs tvadita veftra

grut. Ut

à

ii

impia novitas fuffocatur.

2dun Oftenditur ex

congerie textuum & do&lrina $. Auguít. ; quam

gl g

oppofuit Janfenius. & Dubium $. Auguftini

ial

& difficultatem explicandi ad ipfam etiam tradu-

um u æ

£tionem generaliter fümptam & e

modum

"TO

ertinuifle , liquet ex illius verbis

Es

$. contr,

u o^

T as

j

u

1. C. 4. recitatis num. 218. & L. de mor. Eccl.

lü)

q

3bito

neR&

C. 22.ac L. 3. de pecc. merit. C. 4. laudatisn. 210.

alísque ex ejus ep. 29. aliàs afferri foliis. Un-

" i

de NV. .Aff. ad prob, xmi x. Senfum effe ; quód

con-

MMäæ

L

850

Dz PsecaTIS,

concnpifcentia fumpta pro habituali inclinarias

D

ne & efireni ad bona honefto repugnanria fit

| üneprentut

1nalum quoddam & defe&tus naturz , cum quo

| at habitu

rfcimur omnes ,. & à quo liberamur qucdam-

, &i u

3nodo per'baptifrmum , quarenus vi illius accis

pum & remo

pimus gratiam habitualem & jus ad auxilia, qui-

nis d.

bus refiftamus illius motibus, & re&tze rationi

m , qui

fübjiciamus. Hec veró nulli Catholieoram fens

f400 GPUR 1

tentie repugnant.

Quomodo portó dicatur

ao aov

ex concupifcentia provenirespeccatum , mox füb.

ln vl

"dd prob. 2di IN. affevt. Cujus falfita-

jicierur.

tdem peoo

tem ut aperiamus , audire juvat- Janfenium [

Ttom traduc

onentem.

E.

foeritionem,

". Opponit L. S. Aug. pro prima transfufionis g ia

15

radice affignat magnitudinem peccati

£&e

C

Binetifo maro

concupiícentià totam naturam n

liW

ientis:

ANü

Qu cum

tiantis ; fic enim ait L. r. de nupt. C. 32. Ex

Titisfecund

quo J4dam ex olea 1ali,in. qua uec famen erat bu-

Aiterm prodx

jusmodi , uude amavitudo me[cerezuv. oleaffri ,. n

Wi fper

oleaftrum peccando couver[us efl, quia tam tnagnum

nem, n

peccazum fuit , ubi magna in dezevius fievet muzatio

mature , tofum genus bumax.un fecit oleaftrum $

kinüfinfo.

áta ut y quemadmodum munc $2 ipfis videumi avbo-

U Qd

vibus , fü quid inde in oleaim grazia divita comvertit,

EE fE V n

ibi vitium primie nativitatus , quod evat origimale

T m (

peccatuim 5 de«carnali coucupifcentia tradu&hun &9

Al d

4tïra&um:"»-remitttaturA, Zevafuv , 9Uon z'mþutftur:

1 COf

zude tamen oleaflev mafcatur , mifitg ipfe in olam

Hum Qu fä ül

eádem

atid vena[catur.

Similia habet L. 2. de

T Oripig

nupt. C. 34 L. 13. de Civ. C. 3. & 15; L. 14-

i

d

Aüguft

: (

hr ]

ibid. C.20, & L 2. Op. imperf.-

»

|

!

j

R in

ia

*

Dr Przccáiris

i

"irelingi

'*ïïg I. S:?»ä*uguüinum-hic nonloqui de libi-

Toomnt

ine parentum in generando ; fed de coneupi-

df Qu qu

fcentia habituali hominibus infira, & per fe pa-

m quidas

tet, & à Janfenio tacité conceditur, dum pri-

IS'W' Ti a

mam & remotam quafi radicem peccati origi-

ia qe

nalis defignat. 3* 2. Senfus Auouftini hicalius

t redo rl

non eft, quàm quód peccarum illud. Adae to-

nolicorumis

tam naruram in deterius fecundiun corpus X

portà dict

animam muraverit , & corpus quidem concus

vum, fnox fü

piícentie vitio infecerit, animam autem reatu

. Cs t

ejusdem peccati : causámque , cur utrumque

L

4

njumg

vitium traducatur ad pofteros ; effe naturalem

generationem, Atque in his Catholicorum ne-

wuüi*mo refragatur S. Auguftino. Quamvis enim

perc lr

generatio naturalis proprià cauíà peccati dicine-

n

DT

u

L.

jentid

queat, cum per fe tendat in productionem ho-

n C nl

minis fecundüm naturam & effe phyficum, non,

u indr tb

aurem producat moralia; tamen quia refpectu

"TU

animee habet fe üt conditio quedam ad infe-

&ionem, nomen caufz latiüs dictz illi permit-

a ia

fnt ii

rere non abhorremus. Noflra veró cum Jan-

j 0

f

fenio diffenfio- verritur in.his: ancorruptio na-

ture quoad corpus, feu concupifcentia babitua-

od

n

lis ex fe ac natura rei habeat , quód faciat ani-

mam ream , & paritas oleaftri aliorümque à S.

j

j d

jl m(f'l Jj

Auguflino data ad. omnia omnino pertineat?

M

i

gt

j

an concupifcentia actualis feu libido . generan-

7

l,

tium cauíà fit unica per fe & neceffaria trans-

!

þ-' /

I

ia hiX

fufie originalis labis? Utrumque verum eHe acr

à $. Auguftino doceri negarmus. ^

,U /

Oppon. I1. S. Aug. àd caufülitatem concu-

pifcentiee in ordine ad. peccatum transfunden-

W

um

Dz PzccaATIS.

gia

gur p

dum oftendendam , aliquando utitur caufándi

arriculis, wude, inde, per, ex, pvopter, quia,

uD

CA0S DeCc

üt patet ex L. r. de nupt. C.23. L. 2. cont. Jul.

C. 6. & L. 5. C. 16. L. 2. op. imperf. fol. 250.

ls maenid.

252. 454. &c. : aliquando difertiffimis verbis vi-

nicid peos

tium ex vitio ficut naturam ex natura propaga-

'-amnpninre

hnne gl

MU Vi

xiafferir, àt patet ex L. de pec. orig. C. 37.L. z.

f 6&

Ui

Í

conr. Jul. C. 8. L. 2. C. 8. L. 4. C. 8. L. 2. op. im-

pert. fol. 267

Dipit

Ts GC

E. Quod S. Aug. tam fepe repetat , non

generationem, fed concupifcentiam ac libidinem

lerter in f

eífle, qua' peceatum traducit , ratio r eít,

* Benerario

nonquia voluit fignificare ipfam libidinem actua-

t &o

lem effe cau(am originalis peccati , quod tan-

s Qotienra

quam abfuürdum füprà rejecimus : fed quia in-

b L prm

dicare voluit caufam originalis peccati non effe

Turam, oj

generationem fimpliciter ; cum hzc etiam in

AUs r |

paradifo furura fuiffer, quin ramen peccatum

. D

foret: fed generationem ex natura corrupta,

Angp, pto

cujus argumentum certiffimum eft ardor libi-

Atin

AJ

À

b viti

dinis, fine quo ne fanctiffimi quidem conjuges

"axpi(cnr:

generare folent. 24a eft, Quia hec traductio

-

ïwl, 'gfüfï d

peccati per concupiícentiam non poteft tantüm

li

i

W 'ä Q

intellipi fieri in fenfa concomitante ex neceffa-

MM

ria quadam connexione libidinis cum genera-

WgN

tione, que reipía in hoc ftatu natura lapfze ha-

Vi o

betur, àüt proximé dictum : fed etiam in feníü

Iüïfxgi hbidm

caufali , fed morali & congruo ; quia videlicet

T d

conveniens eft; ut qui generatur ex natura per

Titm fenlbm

peccatum corrupta & concupifcentie obnoxia;

lüng,

Pill, Í

patiatur eandem corruptionem ; quo pacto

" D

u fomin

Adam

L 3 delib. arb. C. 20. dixit: «£ meliores

d d;z ddm

gigu-

Dz PzccaTIS.

353

itur uf

äigneïet, quám

ipfe effat , on evat

cquitatis.. 3tía

o u

€it, quia S. Doéctor concu

piícentiam; qus eft

lao

effectus peccati originalis

.

; habuit pro parte il-

npet f

lius material

[imis veri

i, unde dixit peccatum originale

traducià pe

ccato, ficut naturam à

narura; quod

iturt p

tamen nonintelligi deber deconcu

pifcentia, qua-

r Cl

tenus eft effectus vel materiale

peccati originalis:

J

fcd quaténus eft aliquis natu

iv ftatus, àquo ex-

einprionem ipfe generans da

r

enon poteft, neque

eriam Deus dediflet in ftaru n.

gt

aturg purz. Unde

.xamacïüuidiu;n

breviter in forma JD. 12nam

pavt./ Ad. caufalita-

, fro 1mud

rtem generationis fecundà

m fe fümptee exclu-

lib

dendam, & cau(àlitare

in moralem duntaxat ; vel

a, quit

conccriitantiam libidini

softendendam, aliquan-

do utirur particulis

ys: ldu

caufàndi C. ad caufálitarem

peccutiund

ropriam , phyficam & ex natura rei talem li-

hat tini

idinis, utitur hís particulis IN.. Etiam D. 2dam

a*t. Dicit vitium ex vitio

m p

€

P

; utrumque proprià

vrara (O08

Íumendo, propag

ari ficut naturam ex natura N.

fumendo vitium

; di a

co

improprie pro:effectu , fcilicet

gdenong

pifce:

itià fubd. dicit propagari hoc fenfu,

q

;

.

Ts

upïc .gene

rans ex fe non potuerit dare exem-

puüonem à concupifcentia C

pl

. quód ex ipfà rei

n n

natura & neceffarió fequatur

i

n pofteris concu-

pifcentia N. . Praeterea adver

js (uu gfüfï?'

te per corruptio-

TU d u

nem & concupifcentiam à S.

Auguftino raró in-

'

ii

teliiei libidinem actualem P

roximorum. paren-

« qu n

tum, fed concu

pifcentiam & pecca

tum Adami;

quem fenfum S. Au

p&f

]

£. €p. 89. claré exprimit:

gt

Proinde ifli ,. ff quem

Jortà invenevint infantem mon

t

ex i

j 97

jl

Jiug bomigis concupsfcentia procv

eatuim., ipfum

? obuoxiun.

g W/IM Adäm

dicaut il]à dammationi wenef '

gþ;!.'i'

Üppon.

CHRIGUN.

854

D PrxeccarTIS.

; ;

g

Oppon.

lII S. Aug. caufam , cur Chriftus

noluerit naturali vià generari;

affert hanc: ne

quiofattin

(v de Pal

per co

ncupifcentiam genitus etiam concupi-

iginale ex Ada-

air; n |

fcentie virium feu peccatum or

ptionts n

mo traheret , üt patet ex L. 1. de nupt. C. 12.

L.2. C: 15. L. 5. conr. Jul. C. r5. aliísque locis,

dziudig

yr anapik

Adhec Pelagiani non aliter intellexerunt fen-

.

eccatum

tlvl

tentiam Aupuflini de concupifcentia

l

l

nus ab-

Wrz v m

oripinale propagante: neque

*

Augu

nuit;

u

yt videre eft L. 2. conr. Jul. C. 1. L. 2. op.

efeonant p

imperf £.

2539 L. a. de nupt. C-10. L. 1. ad Bonif.

0 m pof

ts probayer

715 X6

Denique vana fuiffet ejus difputa-

Tnrfcias (

tió conirà Pel

aääüOSg cumin his omnibus con-

1

tniebunr,

tra illos feiiptis id'unum probandum Augufti-

ftinus füfceperit, concupifcenriam non etie à

Va D

V8 p gure

Deo, fed ex Adami peccato, pérque eam origi-

nale peccatum traduci.

H

o r

af

E. S. Aug. i

n locis primó defignatis tantüm

docet , Chriftu

m concipi noluifle ex nuptiali

tfäümlm f

.

concubitu; qui

naturaliter fieri nequit in carne

ts füi

fcentiee ; quia no-

8

.

corrupta fine motu concupi

fed in fimilitudine

luit venire in carne peccati ,

.

TM

: [e)

N x

. Tametfi autem verum fit, quód,

Mu

CAU

carnis peccati

lice: €hriftus a

liunde foret capax peccati origi-

rl h

nalis , illud tamen non contraxiffet, quia noa

conmg,g3 qu

fuir propapatus per nat

uralem viam generatio-

MOUTE

bfürdum ramen eft exi-

ïimmam to

nis & concupifcentize:

cca-

íftimare Chriftum fuiffe contratcturum pe

.

LE

o fui

ffet

Mi ipl"a t

tum originale;

fi ex nuptiali commerc!

conceptus; qua

fi veró, hypoftatica unio noa

j

r

vel exnuptia-

excluderér quodcunque

eccatutn:

.f**da Quj

&t Chrittus concipi abs

T

[ [Qm

li cozxcjubitu non potüi ,-

qu

.

N

br 'ï;'zc'cuï-s.,

-

j at Chr

-que phdenda concupifcentia, eo nempe modo,

df hunc v

quoin ftatuinnocentiz fuiffent omnes concepti.

'Quod de Pelagianorum & Auguftini fententia

ntm ao

Vonde a k

additur ; jam patet ejus folurio ex dictis ad op-

pofitiones$ priores, ubi explicatum , quo fenfü

de n C

dul

debeat inrelligi; curn S. Do&or dicit, originale

'eJexerun i

per concupiicenriam propagari.:

Diíputatio

:

nt pecat

tandem & victeria Augufti

Pelagianis re-

i

:

ulnis à

porisia vel maxime verfabarur in eo , quód

AMC

exiftentiam peccati originalis, ejüsque traductie

LZG*

)Li dl

onem in pofteros apertis Scriprure reflimo-

nis probaverit Certé error Pelagianorum à

gt ep

150

H

UUR

Pontificibus & Conciliis damnatus hoc uno

definiebatür , quód riegarent peccatüm orioi-

amdum h;f

Ya n

nale, h. e. peccatum Adee tranfmitti ad pofte-

ros: non autem, quód hoc aut illo modo, per

g t

concupiftentiam fcilicet ; aut per aliud quid

tranfmittarur , de quo ab Ecclefia nihil clar&

pnts tanz;g

yife er !

T

n'

j

definitum fuit ante "Tridentinum

1

favere, füprà notatum eft.

; quod nqbie

j ncqufi |

T

!

*

225. Objic. corit. ad. 9

3tzum. Aï;e'rtä 30—

ab

jj f

l

i

*et S. Áug. peccarum otiginale transmitri ad

pofteros, üt podagram , malas valetudiges , alidgue

ql]æ

worbide fobolis vitia naruralia quodam opérante

i peccaq' (

i

l

1P

contagio, quse verba funt lib. 2. op. imperf. lib.

M

qü

jr

gt

de nüpt. c. 34. & lib. ;; cont. Jul. e. 18.. Itern

[

animam peccato originali infici, üt flos 2 vafé

n

gt

m

pfifä*

viriaro corrumpitur. " Ergo peccatum origina-

f

j

(s

le ex ipfa rei natura propapari fenfir. Cozf. L.

jl

i

a

i Xm

j t

Adam non eft cauíà moralis, (ed phy(ica noftiá

Md y

peecati; quod generatiorie traducitur ) quia ju-

«

?[lä

]i

X $; Thom; in 2. Qï&-,

.30: q.'&. art: 4. ad 3.

g o

u

2

- aétio

m

W

Dz PzceariS.

356

a&lio Ade non eft fupra naturam àd demerene

! ii opi

dum, ficut actio Chrifti ad merendum. — Corf.

! tunim ora

4I.. Admitti non debet opinio, quà pofità pec-

dim ensfan

catum non nifi moralirer transfunditur ; talis

dim mordit

eít noftra ; ergo.

« d perc

Ek. D. 4. Docet

haec faciendo compara-

gexam nd

tionem adequatam, & que tum quoad rem

tlerm vero.

tum quoad modum mutuó correfpondeat N.

m onle

faciendo fimilirudinem duntaxat quoad aliqua

Mi tobis

C. Pofteros omnes ex Adamo defeendentes

fmpolto na

centrahere peccarum originale, eóque animam,

m propan

t primum conjungitur corpori , infici, dogma

fidei eft, quod defendit Aug. ad id explican-

ho inqu

üimm p

dum ufus his fimilitudinibus : quomodo con-

zrahatur hoc peccatum & anima eo inficiatur ,

nec definitum erat, nec certum habuit Augu-

ca

A

ftinus, cum ad mortem ufque flu&uarer cir

veram animee oripinem ; unde he fimilitudi-

ET2 WU

nes ab illo allate modum transfufionis cer-

e

tum , multó minus phyficum, flabilire non pot

fum orions

(unt. .44d Conf. J. D. Adam non eft cauía mo-

QUs volant

ralis, fed phyfica peccati ori

ginalis formalite£

p : )

fümpri N. materialiter fümpti

fubd. non eft cau-

; Vil d

fa moralis fed phyfica, hoc fenfu, quód ex i

pfà

R, (

pyei onatura trans

fundar peccatum mareriali-

ttder

ter tale, ac fepofito paéto divino N. hoc fen-

l rf

fu, quod füpp

ofiro pa&to per generationem»

AL Qui

ficé , illud transmittat

& fic quodammodo phy

Worimm

C. Plus non videtur inten

dere S. Thomas;

uit tanquam materiale

qufrahi[, |

qui cencupifcentiam ftat

Tut gra

peccati origi

nalis, üt ex

ipfa ratione adjunéta

, M. INon eít ad-

Q foiiüc

mif-

Poml pecc

colligitur. ^ edd Conf 4. D

Dz PrccarIS.

Vl demen,

nüm (

mittenda opinio , ubi peccatum transfunditue

tantüm moraliter quoad rem transfu(am &mo-

quiditi

foxiir; t

dum transfundendi C. ubi rantüm quoad mo-

dum moralirer transfunditur N. Primum ex

Ào conmr

eo effet periculofum, quia videretur infinuart

n qui

peccatum nobis intrinfecé non communicari:

alterum veróà hoc minimé dicit; licer hoc pec-

refpondscl

catum cuilibet intrinfecum ftatuat eatenus mo-

: quoad ii

b

r;afw

efcendens

raliter nobis communicari, quatenus dicimus

)

g

fuppofito naturali defcenfü ex Adamo, ab eo-

dem propagari in nos peccatum ex eo, quód

j ii i

in illo tanquam in capite morali

juxta pa&umþ

a e*mï

divinum peccaverimus.

qUOUlO'O

a

i 601

ARTICULUS II.

!

li

tFAUUC-

1

n peccatum oviginale propageruy ad emnes

hd

omiues ?

3

226. NTO:a 1. Conftat ex hactenus dictis, aliud

dl i

effe, peccáffe in Adam , aliud. pecca-

hbl t

tum originale contrahere. Peccavit in Adam,

g d i

cujus voluntas fuit inclufa paéto,quando Adam

xis frmd

peccavit : peccatum originale contrahit, qui

od

&cudlter deícendens ex ífemine Adami gene-

[ i W

ratur, íine gratia remiffiva ; quia peccatum

n n

contrahere requirit flatum perfonze & caren-

x N. hcé

tiam remiífionis , füppofiro, quód peccaverit.

Unde qui peccavit in Adam habet debitum

Imi gt

proximum contrahendi originale , non tamen

9L

contrahit; fi anima in inítanti productionis ac-

qru

g

cipiat gratiam fanctificantem. Atque hoc; li-

Qu

g

j

cet faciliüs intelligatur in ea fententia , qua

| N

gra-

ponit peccatum omgina;e in privatione

H s

P s

/

D; P;ECCA'TIS-

858

tie , non minüs tamen re&é dicitur in noflra

D

| ( Qu p

de peccato habituali fententia ; quia ficut po-

! m qui

teft condonari jus primum Dei ad odio haben-

lt i

dum, ut non perfeveret in 2do inftanti, & ira

altenta bor

tantüm habeatur peccatum actuale & non ha-

Divina, o

biruale : quin ficut juxta valdé probabilem po-

teít Deus remittere peccatum in eo inftanti,

gmerarionsm

tien j f

quo fit, ita, ut habeatur jus & debitum radi-

cale, non autem actuale, & fic Deus manente

yont A

znéo

fundamento cedat jus füuum proximum ag:qui-

rendum ; fic & inultó mapis Deus poterit re-

titmint ep

s? Vid.i

fnittere peccatum originale in 1mo inftanti ,

quo homo exiítit: & ita rantüm ratióne prius

i. M

hm Domin

erit; quod peccaverit in Adam, ratione pofte-

foge virin

rius, quod remittatur peccarum ; que remiffio

L

mufe p

fuüpponit fübje&um aptum peccati & debirum

faltem radicale odii divini.

Unde pater , quo-

Ts pium

t lm q

fnodo contrahi peceatum originale dicatur de

hn díendis

peccato habituali. — Porro an; qui peccavit in

D

l riilegi

Adam, peccárit tunc, quando peccavit Adam;

an veró peccárit nunc , quando ipfe homo pri-

t i Ada

l n e

müm exiítit, hoc eft, an denominatio peccan-

tis verificerur tantüm de prafenti, an verà

*j ( diqu

IQym tant

punc de preterito ? controveríia eft de modo

1 À Criy

loquendi. In ea veró tanquam certum tenen-

Gs B

dum, quód homo -nunc primó exiflens non

peccet nunc in Adamo, fed peccaverit; quia

qu» f e

d Cäfhohc

peccatum, quod moraliter fecit, factum eft tunc

in Adamo, & ipfe homo fecit in Adamo, ac

ET.

tsl de

preterea ex parte actüs feu praedicati habetur

atus pro tunc.

Parum &utem intereft, an

TU etim

A ii

dicatur verificari denominatio nunc primüm;

tum

p

LNMge

Dz PE-CGIATI'S.',

$79

fum quía requirirur flarus fubje&ti denomina-

hr nl

m f .

ti, quando predicatuin eft de tertio adjacen-

te : tum quia ad hoc, ut dicatur homo morali-

L dio hb

thor, &

ter peccáffe in Adamo, preíüpponi videtur

exiftentia hominis nunc , & non fola fcientia

le & o

Divina , cujus obje&um eft exiftentia nunc per

obdiem

generationem ex Adamo? vel an dicatur ver

1 0 tar

ebitum 9)

rificara. jam. fuiffe denominatio tunc, quando

peccavit Adam ; quia jam tunc inclufus fuit

Jets matett

t,&nunc

in pacto, & etiam in femine Adami fui

ximum ag

ex femine ej

us fecundüm fe extiturus

Qs porett t

: fuit pre-

vifus ? Vid. num. 213.

qmo if

227. IVota 1I. Con

ftat praeterea 'x,mö'C:hri-.v

m ratine

[

n

n

"

ftum Dominum , qui Spiritüs S. virtute fine

!

i p

ero conceptus fuit;

femine viri in B. Virginis ut

; qe m

caruiffe peccato oripinali — 240. Non habitu.

en d t

ros peccatum originale , qui, aut. potiüs; fi qui

niepit t

ex Adamo minimé per generationem carna-

nie d

lem defcenderent.

:i). Deum.potuiffe fpe-

giprit

ciali privilegio aliquem à communi lege pec-

caiit

candi in Adam , aut contrahendi peccatums

p mf

fi peccavit, excipere.

4fà. Temerarium ef-

jnto

fe , de aliquo afferere , quàd de facto Deus

jui, 0*

sliquem tanro privilegio donaverit, nifi fave«

jdem

at vel fcriptura , vel tradirio & Eccleíi;m au-

m t

étorias. Hinc circa prefentem quzeftionem,

1]ma

Tb

quz fati eft, duplex oritur. difficultas.

a

eít. Catholicorum cum Calvino , L. 4. Inft. C.

Pl

o

"

du

16. $. 24. & 25. &c. Zwinglio, L. de Bapr. &

nl

Z

in declar. de pec. orig. ; aliísque horum fectato-

dlC'» r

ribus eriam modernis, qui contendunt

pecca-

h.

ii

j

ii

fal-

em JiM

tum originale vel non communicari , vel

tem

nux p

p

l

Z4

o

sss

"unasst

$60

Ds Pzeearis.

tem non imputari filüg Fidelium; fed hos

a, u

etiam ante Daptifmum fan&os effe & membra

(b depec

Ecclefie : 24a eít Catholicorum cum Catho-

gt fmt a

licis, quorum aliqui contra reliquos B. Virpi-

UA L

nem labe originali infectam fuifle fentiunt. Ar-

tim die f

ticulus preefens primz quaftionis folutionem,

Apugi I

fecunda fequentes dabunr.

LI

Qu

228. JDico. Etiam filii Fidelium contrahunt

T On.a d

'eccatum oripinale , quod ipfis ficut & ceteris

(s quom

i

imputatur, nifi ab eo per baprismum munden-

(rcqiner

tur. Eft de fide, àr conítat ex Trid. Seff. 5.

lii

Can. 4. $ quis parvulos. vecentes ab. utevis ma-

fsmo 'qun

grum baptizandos uegat , etiomfi fuevint. à bapri-

4

V E ia

zatis evti ; aut dicit in vemi

j*

onem quiden

7 peccato-

Wüone, (n

yuimn eos baptizari , fed nilil ex /Adam trabere ori-

;!'

2

od a

gimalis peccati , quod vegeuevationis lavacro uecefje

| Wtrüntin

dt expiavi ad vitam eternam confequendam .. . .

Alqul 0tn

nnatbema fit.

ll petty

Prob. [.ex Scriptura. Cyaia David de fe; &

p

Paulus tum de fe tum de aliis, etíi uterque na-

ütur ;

tus eflet ex parentibus fidelibus , fatebantur

C t

peccati originalis labem, Pf $0. .Ecce iz iniqui-

fm [

gatibus conceptus fum &e. ad Ephef. a. Eramut

H TY

natuvá filià r2 , ficut Q9 cetevi.

Quibus adde

& M

Pauli reftimoninm univeríale ad Roim. 5.

J/A

D qd ]

Ex Traditioe apud Patres, ex quibus à Bel-

t hg

larm. lib. 4. de amiff. gr. cap. r4. pluribus lau-

Ompss f

daris vel unus audiatur Auguftinus, qui lib. 2.

YÀ p

de pec. merit. cap. a5.. Expliceut , inquit, eziam

inls Ál

quomodo 3uftum (it, ut. fantli ex- füdelibus &?. im-

RRU

snundi ex infidelbus nati , paviter tameny fi bapti-

ap' 8- äll

Rali uon fuevint , veguuim. DDei. uom pevmittantur

iniVa-

mm) t

s

3

Dzrs PreeaiTie

a6t

t f

intvave, — Quid evgo iliis iffa (an&litas prodef? ? Ee

& & meris

lib. 2. de pec. orig. cap. 4o. Sic zgifur fuve veus

1 cum C

aufidelis five abfolutus fidelis ztom. genevat. abfoluzos

w D.

erevque , fed vcos : quomodo uon. felinn oleafivi , [od

2

fentiun, i.

etiam olee femina gon oleas genevant , [zd oleaffvos.

s foluiow

Apud Pontifices & Concilia, inter quos Siri-

cius in ep. 1. ad Himer. cap. 2.& Conc. Arauf.

m connd

1I. Can. 2. clara teftimonia ferunt: apud Fi-

üt & cem

deles, quorum fen(üs & ufus Ecclefizs rum ex

QO CTAK

i

]

folicitudine procurandi prolibus periclitantibus

TU

baptifimum, tum ex ceremoniis in horum ba-

TL

üsmo 'conftanter adhibitis manifefté . elucet.

hr 1

T. Ex Ratioge. Quia, feclusà fpeciali praefer-

quinia

vatione, omnes illi contrahunt peccatrum ori-

lm hin

pinale & naícuntur cum reatu peccati , qui pec-

y lum

caverunt in Adamo , üt hactenus oftenfüm eft,

j

t

"

Áfl] v

Atqui omnes , tefle Apoftolo, etiam fidelium

fiii peccaverunt in Adamo ; ergo.

Ddbl

229. Oljic. Genef. 17. Deus ;

Abrahee üc

vl gt

loquitur : Statuam pa&um meum intev me &5 te;

j, fb

£ intey femen. tuum . pofl te im genevationibus [uis

DT d

jfadere. fempiteruo , ut. füm..Deus tuus &g. feminis

yLi n

£ui pofl te. Ex quo fic arguirur : Per hoc' pa-

ib d

7

étum Abraham omnésque ejus pofteri perti-

L

J

!

o f

nent ad Deum, ejásque amici conftituuntur;

übus 1*

etqui hoc pactum per Chriftum pertinet a

!

ll

omnes fideles, eor&mque filiós: ergo per illud

vel.à peccato oripinali mundi funt, vel illud

1 Qw'*'j' j

j

con-

A j,

ipfis faliem non imputatur, quia amici

T

füituuntur atque ad Deum pertinent. |Cozf.

Sap. 8. ait de fe Salomon: Sorzitus fum animam.

f

)j

l

j

j

"d

boyam , €9 veni ad corpus incoinquinatum. S;.ï

Miti

us

d

362

Dz PzrzccATIS.

ubi anima & nativitate bona eft, & corpus 1

"T

€oinquinatum , nullum eft peccatum

kïriginalc;

Fisunum.

ergo.

x

2

a

i

"

a

fleri ex

& JD. M. Pertinent omnes ejus

givoltbup

hoc precise , quód nati fuerint fecundüm car-

t adültam

nem ex Abraham N. ex eo; quód ipfi fervarint

ia mife

leges hujus pacti, aut hee in illis fuerint fervatee

"WUR

C. Mafculus , cujus preputii caro non circum-

fndfgi q

cidebatur, ad pactum illud non pertinebat, üt.

QUE f

ibid. Dominus dicit. « Quod autem pro He-

ts i«

breis etat circameifio , hoc pro Chriftianis eft

fitfimonyn

baptifmus ; unde fidelium filii non hoc i

ettmümin

quód fint fidelium filii fecundüm carnem, p

t'ïemconver

tinent ad pa&tum & populum Dei, fed per ba-

ti confecre

ptifmum modo incipiunt deputari in femnen, ac

mf

an fcedere contineri, àt Aug. L. r. de pec: nlgr..it.

hOC *;Q, ä de

C. 27. difertis verbis inquit: Quoniam de 0

m rfnt

Gbrifli effe uon incipiuut parvou

J , uift per bapti-

B um

fiuum 3. profe&à fi. boc. ton. accipiunt , — peribunt.

Is Ef

v4d Couf. 3. Senfüm Salomonis effe , nactum

laris dotibus inftructam;

At t fecu

fe fuiffe animam praec

eümque, éim magis bonus effer , üt addit ,

"

ftgi d bip

Atf n

crefcente eetateconfecutum fuiffe corporis mun-

ftts f

ditiem ; quà inrerpretatione à plurimis allarà

&

si

dni

VV

flante , nihil adjumenti Calviniílis contra nos

Teteng,

accedir.

Á

*

"

j

Dpono p

230. Jifr.

.;'

- Apofto

us 1.ad Cor. 7. fcribii:

UC

ISanclificatus

vir. ifidelis pev amulievem jidelem ,

L. eyi

£ fan&ificata eff anulier infidelis pev virum fide-

Anticormm

lem: alioquin filii veflvà immuzdi ejfeut : uunc au-

m adhi

zem fantli [unt. .. Ergo fidelium filii peccato ori-

T deflin

39.

pinali carent, .. Conf. "ertul. L. de anima C.

ait

|

| R Ayof

!

Dx Preears.

463

t i

ait:: adeà. mtulla fevime nativitas mmda eft , utique

IO hoj

Etbnicorum... Dein fübjungit, ex Chriflianis najci

quuidos.

His adde ejus dicta L. de baptifmo;

is þ(')&eri u

ubi vult baptifmum differendum usque ad ara-

(

'e;up

tem adultam, dicens: quid fefliuat um

. 36725 G-

li

li 1

(l

z5 ad vemiffiouem peccatorum 2

yerin a

do dicihtur filii

&. AV. Corf. Eo enim mo

n0n C

fan&ificati, quomodo vir aut mulier-infidelis;

erinebat; d

quos ramen nemo dixerit per conjuges fieri im-

o H

munes à peccato. Ira veró vocantuz, rum quia

Chrikans gfi

matrimonium inter ejusmodi conjuges adhuc eft

n h:

itimüm in Ecclefia Chrifti; & propter unius

Trusma

í

:

e€

m converfi dionitatem morali quadam (ancti-

!

M M

g, f

pEï !]

tate confecratur: tum quia conjux infidelis per

o

fidelem eft fanctificatus in fpe aut deftinatione;

Lt

hoc eft, à fideli deftinatus & adducendus ad fi-

ng

J

dem & fànctitatem. — Ob easdem rationesetiam

j W [

filii (àn&i (ünt , nempe quía legitimi fünt juxta

u , p

I

leges Ecclefiz, cum filii infidelium tales dunta-

; e,

xat fint fecundüm leges civiles:; item quia de-

T m!?flläam'

ftinati ad baprifinum & fànctiratem veram; quae

ü ais

deftinatio non-eft tantüm actualis in mente pa-

Til

corprs

rentis fidelis , fed quafi habitualis , & annexa

Iu

ur

(5

[

ipfi ftatui parentis Chriftiani, qui filios non

jig eonm t

generat, nifi confecrandos Chrifto. 4 Cosf.

Oppono primum textum $. Aug. num. priore

; [ri

cni

laudatum. Deinde addo Tertullianum fe ipfüm

ii

j hl!þm)

JJ

ibid. explicantem.

.Immundos enim vocat

[

J

um

Ethnicorum filios, quia illis eriam ante nativi-

j tb

tatern adhibentur ritus füperttitiofi ; & proles

/]änt li

ori

natz deftinantur diabolo.

Pemfo

'Tum exponens lo-

cum Apoftoli cit. dicit : Qua/f defignatos fantz-

jeinmu j

dun,

LDE Prccarmis.

264

bnpono

tait, dc per boceriam faluri, intelligi'voiemj'ide'-»

T05 0000

lium filios; alioquin meminerat Domimce defimitiouis:

findiefy Qec

sifi quis venatus faerit €9c. — Cap.40. autem haec

Átsnec nom

habet: [j ompis amima eoutque i A4dam cenfetur,

n ais di

donec in Chriflo vecen[fcatur : tamdiu immunda,

fiem v0102

quamdiu vecenfeatur ; peccatrix. autem, quia im-

qobs lf

mu'ida. -Ad ea, quee adduntur ex L. de baptifmo,

j TNTO, op

reíponfionem vide n. 176.

231. Jufl. 17. Peccatum originale non tan-

K

rm

tüm üt perfonale Adami, fed etiam àt morali-

vd od

ter noftrum , jam eft remiffum à Deo , ex eo;

frà condino

quod Chriftus nos redemerit, àt Paulus indicat

Chrifus ded

ad Coloff. c.2. v. 14. Delens , quod. advevsis uos

pe lod dd

erat, chivograpbum decveti , quod evat coutvarium

bitores fümp

nobis, &5 ipfum tulit de medio, affgens illud cruci.

tipete r

E£rgo, quamvis illud ad omnes non pertineat ;

Tngham t

fpectabit fàltem ad fideles & fidelium filios.

h

ittiqpe x

Conf. INemo poteft transmittere id, quod non

habet, Parentes baptizati non habent ampliüs

f ause

iserbere|

peccatum; ergo.

i* Uif

P. r. D. J4. Remiffum eft in actu primo

proxito C. in actu fecundo IN. . Deus habuit

M. rf

ttx, i

velut remotam voluntatem remittendi pecca-

tum, quando dedit Redemprorem; voluit enim

ftri&io fap'w

remittere, fi Chriftus fatisfaceret : pofità pre-

nf p

fcientià de fatisfactione Chrifti futura eft in Deo

) Qmm. 4

voluntas velut proxima remittendi, quee ta-

Tittre pe

men non eft voluntas actu remittens , fed fpe-

: B m

Wi f

at ad actum rmum ; eftenim permiffio remit-

tendi, quando & quomodo Chriftus voluerit;

MUpe tu

& (imul eft conceffio , quà Deus Chrifto dedit

i'ï hæC haþg

& D

poteftatem actu remittendi. Nam Chriftus qui-

em

Ds Pzcearis.

s6$

dem pro nobis fatisfecir, & farisfaftionem pro

1213

nobisobrulir; haec tamen non eft noftra nec per-

tlftitu;

fonalirer, nec phyficé , nec moraliter : cum Chri-

) t ht

flus nec nomine rioftro, nec in perfona noftra,

m ij

nec cum alligatione volunratum noftrarum ad

It mj

füam voluntatem, fed nomine füo proprio pro

2

n (uri

nobis fàrisfecerir.

Quia ergo fatisfac

tio non

debipin

eft nóftra, per eam peccatum noftrum non tol-

litur formaliter : fed Chriftus accepit potefta-

.

je non ti

-

Ü

E

18

c

i mord.

tem ormnibus à fe redemp

peccatum xemit-

tendi aCtualiter, & remittit etiam cuivis, po-

Do, «t

fità conditione baprifini vel peenirentise.. Itaque

Pal

Chriftus delevit chirographum , quatenus, qui

i adbrit

per illud debitores eramus abfoluié , nunc de-

mb n

birores fümus fic, ut per Chriftum poiïimus

'g:m!ïxi,rrwl

accipere gratiam : non tamen abolitum,eft chi-

n p

"

rographum toraliter ,. fed Chriftus illud tulit,

m

afhxíitque cruci , & factus Dominus chirogra-

il quii

phi; fa&tus eft Dominus debiti ; qui poteft à no-

berr r

bis exigere & remittere debirum : illud ramen

ideo tulit, quia vult nobis debicum remittere,

T a

&. 2. IN. Con[. Qua fi tenet, extendenda eft ad

Dus hii

omnes, .& fic nimium probat ; facta enim re-

x a

(

ftrictio fàpit Calvini & Janfenii heerefin de mor-

Juteol

te Chrifti pro falute duntaxat fidelium aut cle-

« polii [

&orum. |4d Corf. D. M. Nemo poteít trans-

g du

mittere per modum caufz id, quod non habet

Qdl y

qdæf'

'T. per modum conditionis, quà pofità vel non

hM.

« L

pofità fit vel non fit transmiffio N. generatio

li

jll

nempe naturalis conditio eft ejusmodi, ür d. f. ,

j t

& hac habetur tum in baptizatis tum in infide-

g

gu&ini

libus. Dixi Zianfest ;; quia hegc fünt.Au

verba

| Chïiüusää

Ü

566

Dz Psccarts.

gt

verbi L, s de pec.mer. C. . *Potuerut p

renres transmitrere , quod ipfi minime habue-

s o

ferr nf

rupr, non folüm ficut frumenta paleam , &

Dlv

(Arlï((':[i

1dUioUA

reputium circumcifus, fed etiam, quod &

vos dicitis, fideles infideliratem in po(teros tra-

Mixitatem ,

jiciunt. 5

pimcm. (

^

ln creanon

ARTICULUS H

n

[

7! F'irgo contvaxevit peccabum

"

y:o:wfüm

g] 3aneatzz72n

eriginale £

Iv

leu[uïj:;

f

ls

(

232.

Oa 1. In hominis generationeduo di«

[

ntirem Ce

V

vt Aler,

LN flinguuntur. 1544 e(t conceptio fe-

minis ac prima inchoatio feetüs poftea organi-

, M

zandi, dum fit idoneus animee, vocatürque con-

irob I

ceptio materialis & imperfetta: 24um foetüs hu-

Rn mumi

mani animatio, quee fit eo inftanti , quo animá

t ederun

rationalis à Deo creatur, creando infunditur

J Q

& unitur corpufculo infantis, vocatürque con-

fpt: Gv

ceptio formalis & perfecta.

De prima con-

Qt: rf

ceptione hic non acitur ; tum qtia per illam

ld.'git: ji7,

nondum exiftit filius Adam, qui contrahere

l

dicatur péccatum: tum quia in illa necdumad-

j ]Ufïl, W.

eft anima, cujus voluntas eft (übje£tum, cui ori-

1116f d

pinale eequ? ac alia peccata inbeerent : unde an

Aeandi N

iila cum Ss. Patribus quibusdam dicenda fit im-

MTOA

munda & fübdita peccato ob generantium con-

AL

cupifentiam aliásque imperfc&iones, an non?

L£

hie non difpuratur.

De altera itáqüe; for:

W. Ab b

mali & perfecta , fermo eft, dum queritur aü

ts pj

B.Virgo contraxerit peccatum originale velnon?

Tntic in

feui

rfe»u( an immaculare velíscüs fuerit concepta?

hg Qpi

&n

Ds PrccarIS.

367

W. — n '*ikn,'ccüccptione füa füerir fan&tificata vel nori?

Ym hd.

ubi ficur non queritur,an anima Bmee Virginis

i pem, |

fuerit fanctificata ; antequam uniretür corpor!:

im, qui

ficnec fatisfit dicendo, earn effe fanétificttamante

ol

nativiratem , ícd tamen aliquando poft conce-

3

üonem. Conrroverfia enim eft'de primo in-

1

anti creationis & infüfionis anime in corpus,

Il

an fcilicec rinc ex fpeciali Dei gratia intuitu me-

ritorurn Chrifti à macula peccati originalis fue-

T

rit preefervata, an veró contamindri ? Atque

hoc fenfu Ecclefia Carholica colit & celebrat fe-

(f

ii

flivitatem Conceptionis Bmee Virginis üt de-

i (

Á

claravit Alex. VII. in Decreto An. 1662.

.

DOId

233. iVota 1]. De hac controverfia, j

amà

ICaf

fteculo XHI. in fcholas indu&ta, pofterjoribus

hm fs

aütem tmapná partiumutrinque contentione agi-

, quo 48

tata , ediderunt plures Pontifices decreta & con-

do wfandt

flitutiones; & quidem Sixtus IV.an. 1485.quae

xarürgie

incipit: Grave uimis. Pius V. an.1570. qus in-

)eprim at

cipit: Super fpeculam. Paulus V. an. 1616. qua

incipir: Jegis Pacifici. Greg

orius XV. an.1622.

ia pf in

l commh:gä

die 24. Maji, que inci

pit : San&iffimur. Et die

s netn

28. Julii, que incipit: Eximi. Alexander VII.

dop, df

an. 1662. edidit decrerum, eui citutulus : S. D. N.

Alexandri VII. Juzovatio Couffitutionum &$9 de-

ent? n (

t ld

eretorum in favovem [ententie a[Jeventis, animam

m d*

B. M. Figinis ip fui creatione 6y in corpus infu-

fíoue à peccato oviginali prafervatam fuilfe , edito-

15

y '"'.W'

jige

vum. Àb.his prim? univerfim füb poenis & cen-

ganribus tum affir-

) !'ü*&ï:m[ Ü

füris prohibitum eft tum ne

imantibus immaculatam Bmz

V. conceptionerr ;

j

lerat

:yonffPW

)l

ne quis opinionem contrariam tenentes afi

l!

lize-

$68

Dz Pzccearis.

hereticos ;.aut peccare mortaliter ; ubi tamer

fini at pc

obfervare juvat motiva prohibitionis.

Veta-

&iprcm

tur fiquidem herefeos aut. peccati mortalis da-

uj rtiQ

mnare negantes , quia nondum ab Ecclefia &

nifme omne

íede Romana decifum eft, B. Virginem (ine

j am ple

labe concepram effe: veratur damnareaffirman-

aonam (

tes, quia feftum de immaculata conceptione

l dbdm

ordinarum eft & celebratur à Romana Eccleíia;

I 3

quorum imum nihil, 2dum autem mnultum

probabilitatis addit fententiae.

Deinde à Sixto

pl Vg

Wticaan; m

i

quidem &'Pio permiffüm erat utrique parti

dibus;

privatm & publicé proponere & defendere

k pem

fuam fententiam: prohibitum veró, ne id fiat

V fs.

publicé parti neganti à Paulo: quin altum

t n üsde

tandem filenriüm omnibus conceprioni imma-

trer Conc]

culatee adverfantibus impofirum fuit à Grego-

i& conft

rio & Alexandro, exceptis tamen PP. Dorninica-

ii d

nis, quibus Pontifex prior in 2da füa conftiru-

Q

tione adhuc conceffit ; ut in privatis eorum col-

u Tf

loquiis feu conferentiüs , fed inrer fe duntaxat

rf g

& non inter alios aut cum aliis, de hac materia

differere & rractare poffenr. — Denigue fententia

N

Wa AHIT m

affirmantium à Pontificibus omnibus vocatur

pia; pium etiam laudabile & devorum declarz-

Fïf I;ZI*H"MW

LT o

tur ab Alexandro,; juxta hanc fenrenriam cole-

Ti as

re B. Virginem: Cautum demum ab eodem

Tf uj

fuit füb propofitis poenis ac cenfüris , ne hec

f?. Y 1 |

fententia quovis excogirabili modo.&

fuüb quo-

cunque pratextu impugnaretur.

*

x

j

19 us

5

[j

b

Af Y

234. Dico. Beetiífima Virgo Maria no

Centraxit peccatum originale ; fed in primo

7775

aVj

ereationis & infufionis apimae füoein corp

us ip-

*2

ftanti

i

DE Pzccaris.

. 369

Ls li t

cata

" U

ftanti. fuir per gratiam juftificantem fan&tifi

& à peccato originali praefervara.

Ita preter

| mytils i

paucos reliqui Doctores & Fideles commu:-

| o Dxiiat

niffim?é omnes. Argumentorum pro hoc privile-

Vüpinem l

naredtmy

gio cum pleni fint & Theologorum &. Con-

cionatorum & Afcerarum libri, pauca dunraxat

1 CO m

hic delibabimus.

nana Deck

. Prób. ex Scriptuva £. INegativà.. Quia fcri-

em mu:

du ss

ptura B. Virgini hoc privilegium non negat in

r p

particulari: neque etiam negat locutionibus ge-

neralibus; ficurenim füb ejusmodi locutionibus

Y dcïgnta:'

Iü; KU5

de peccato a&tuali ; . 2. Paral. 6. v. 36. Eccl. 40.

V. 1. Jac. 3. v. 2, &c. non comprehenditur, fic.

! qüxn U

p

Bu

nec in jisdem de peccato originali continetur ,

üt ex Conciliis, Patribus & Pontificum decre-

hi G

l

tis conítat.

Dp. m

IL. Pofziv). Quia tum Ecclefia

tum Patres de B. Virgine exponunt fcripturas;

|

i

TT

qua immunitarem ab omni pror(us labe indigi-

as eoni

tant. "Talia funt Genef. 3. v. 15. Jgimicitias pouam

fdrai

jntev te €9 amulierem . . . . ipfa contevet caput zuum.

( u m

Job. 3. v. 9. Expetlet lucem , Q9 mon videat , nJeque

7 fenti

u

ortum [urgentis auvore.

Pf. 45. v. 5. Santifica-

nibus Y

(

vi tabernaculum [uum Altiffa

n d

imus. . PC85. v. 37.

Jbronus eyis. [icut fol. Cantic.2.v.2. Sicut liium

n

intev. [pinas: fic aumca mea inter filias; | C. 4. v.7.

TE

Tota pulchra es amica mea , $9 macula son efi in

lfolS ,r J

2e. V. 12. Fortus conclufus ,

n

Jfons fronatus. . C. 6.

ol

L/W

v.9- Que eff ifla , que progreditur quafi auvora coz-

Jurgeus , pulchra àz-luna. $gc. Prov. 9. v. 2a.

, J "

Domipus po[edit me ab imitio viarum . fuarum.

Bay?

uamvis enim ex feníu fpirituali non' habea-

!

2nd

men

|

tar argumentum plené efïicax » füppofito t

eníü

4

l — 2

370

Ds P'Eccnxs.

fenfu & explicatione Ecclefiee multum probat;

: auiConc

quod hie fuüfficit; ubi non agitur de dogmate

tíicüns nur

fidei aut veritate definità. Accedit, quod B.

frmaum f

Virgo dicatur gratáé plena : benedi&la inter mu-

fre decteri

lieres : & de fe pronuntiet : Feciz mibi magua,

Dl le

qui porens efl;; quibus verbis cum juxtafidelium

furun com

omnium & D. 'l'homz etiam expofitionem con-

T2

tineantur aut nitantur privilegia omnia & dona

gum Mi

atiae, quxe fecundüm reéctam rationem decent

0777

M

atrem Dei : immunitas autemà labe oripinaria

I feus

eam vel maxime decuerit; fequitu

*

r& h'o,ïc pri-

i, Q

vilegium inde confirmari.

um , hag

-"Probatur ex Ecclefue /dutbovitate. Y. Ex Con-

Coci l

eilis. Bafileenfe fic Seff. 36. ftatuit:: Do&rinam ;l-

l4 w]

lam affeveuiem gloviofemm F'irginem Dei geuitvicem

Omigma]|

Mariam pveveniente €?- operante. Diviin INum-

qutorom (

ais gvatió fimgulari, munquam a&ualiter fübjacuiffe

Ti litcor

erigimali peccato ,. [zd. immunem . [emper fuiffe ab

V d infl

opmni ovigimali eg. achulali Cülpa , fauchinque 63 im«

Dini

mmaculatam j tauquani piam 9. confonam cultui Ec-

Finfru d

clefiaflico . fidei Catbolice , ve&e vatiori €9 [aevee

Nrefenen

Jferipture ab ommibus. Catbolicis approbandam, te-

Sorem

uendam ,^ €g amplexaumdam defininus g. declava-

T& t ügdes

snus , mullique de cetero. licitum e[fe ia contravium

7 ]n

predicare &?. docere.. Quamvis veró hec defi-

T d

nitio non habeat auctoritatem Concilii Oecume-

Vi

nici, ür ex hiftoria conftat: maximi tamen eft

E

ponderis; tum quia hoc decretum confecerunt

Tdfe Qie

viri plures do&trinà confpicui: tum quia illud

thfam Ro

Academia Parifienfis füis Alumnis folemni ju-

"Wf f

ramento impofterum perpetuó confirmandum

&ri-

*pwopofujt: :u)max qqia ilud 9'40??? ipfam d?

naum

W j

—

Dz PECCATiS.

Er

tum probt

nam à Conciliis fübfequentibus ac Sumtnis Pon-

d m

d qudl

tificibus nunquam reprobatum ; fed potiits con-

firmatum fuit.

Conc. Tridentinum feff. s. ia

ln i

? mlingy

fine decreri de peccato originali hacc adjicitz

Declavat. bac ipfa. Saucta Syuodus mou. effe fue inw

jv

Yiionemotr

Teutioris comprebendere i boc. decreto, ubi de p

n d d

cato originali agituv, beatam $9. anmaculatam: F'ir-

giuem. Mariam. Dej genitvicem $. fed obervandag

jonem (s

]

2

qbe orpi

ejje Couftitutiones felicis vecordatiouis Sixti Papee

IF. fub penis in eis Conflirurionibus contentis, quas

i &

inuovat.

Circa quod duo obfíervanda (ünt,

1mum , hancadditionem eífe genuinam ipfius

, I,NEr (a.*-

ït

D

Concilii;. licet ea in mulris editionibus ante an,

1564. non legatur : 2dum, Commune fertnà

'De,

o

omnium ad hanc quzftionem examinandam de-

]i j

l

]

putatorum füffraeium fuiffe pro definienda im-

jr]ii)

1

maculata conceptione ; abílinuiffe tamen pro hae

nj j "

vice ad inftantiffimas preces paucorum Epifco-

li d

porum & Doc&orum Dominicanorum, 1l Ex

j v

Pontificum decvetis. Omnia'enim num. pr. relata

gint

favere fenrentize pige & ipfa verba docent , & in

vt

ejus favorem edita Alex. VII. declarat.

Praete«

"TE

rea in iisdem decretis, irem in Bullis Sixti IV;

g ouititil

an. 1476. Innoc. XIL. an.1693. & Clem.XI. an.

:e]'b hæC o

1708. ad feftum Immaculate Conceptionig

vl Osum:

( quod.tefte Suarefio Ecclefia Graeca: jam arnite

um*

annos mille, Latina ante quingentos elea

" confä(iïlm'

brare ctepit) folemni ritu per Univerfam Eo«

Jrm QW "

clefiam Romanam celebrandam Poritifices hori

Ij

fs j

tantur fideles ; indulgenriis conceffis invitant 4

u

& füb mortali obli

5

p

ant; unde fic arpuirüri Ee-

ipia

p

elefja nen poreft

[

multó

g

uadere , approbare ;

ÁAàaa

;pinuö ,

972

DE PzeccaATIS.

minüis precipere cultum füperftitiofum , feu

| as m

talem, qui habeat objectum falfüm ; quia juxta

gani dei

$. Aug. L. de mend. c. 20. omnis falfitas in ma-

P. &

teria religionis eft perniciofa, & juxta Lactant.

quur ia

L. 4. Inft. C. 29. füperítitio eít cultus falfi; ficut

li ;

xelioio eft cultus veri.

Sed Ecclefia approbat,;

:

fxumm d

fuadet & pracipit cültum Immaculatee Concep-

quu. $

-tionis; ergo hic cultus non poreft effe falfi, &

Crliücin

dhac fala. . Cogf. Ex S.'Th. p. 3. q. 27., uübi a. 1.

mi nj f

*fic pro fanctificatione B.Vireinisin utero marter-

gnmï'mq:æ [

no argumentatür: Eeclefia celebrat Nativitatem

UET

B. Virginis:: NNon autem celebratur feflum in

ni J

Ecclefia; mifi pro aliquo fancto. -Ergo Beara

tius de N.

-Virgo in ipfa füa nativitate fuit fancta

Fuirer-

lb de m

go in utero fanclificata.

Simili autem modo

W gratia r

argumentari licet pro fanétificatione Beatiflime

àn inftanri infufionis animee in corpus, feu ani-

f ia g

trjárit,

iationis ; de qua celebratur feftum ex d. n.232.

ts

IIl Ex favore Ecclefie &5 fenfu Fidelium; quo-

ün2c»,

gum prior conftattumex hactenus dictis, tum ex

inflituta Religione in honorem ejusdem imma-

9 a

g,

culatae Coneeptionis, in cujus Regula C. 3. di-

Ti r

citur, eninam. F'irginis d primo inflanti cveatio-

Ti Der

vis fuiffe [antlain ,. quámque regulam & inftitu-

Qd

tum probàrunt Julius H. Leo X. & Alex. VI. Po-

V Vitrig

flerior autem negari à nüllo poreft ; tum quia

T

O.pia fententia., pauciffimis exceptis , ftant

n a

b

Aleni

:

o&tores.& Academis? omnes; Item Ordines

Relipiofi;: fi forté unum excipias, cujus tamen

2'/; BMIW);

Büfo naf

nec omnes alumni contrariantur; tum quia d

üis pro

Itüfer d

ducentis faltem anms fidcles gtriu;äue fex

tj cyl

r

LE .ca.;

LA

^

PL

Dz PrccarmIS.

.

iim, f

$73

es, tanquam proaris &focis, certant & feftu

; qi j

3

!n/;i

iitis n m

maximá devotione peragunt. -

Prob. ex $s. Patvibus,. E

orum teüimonia;

a Libn,

x fl i

quatuor in ordines Suarez Tom. 2. in 3. p-

Difp. 3. Sect. 5. difpefcit. I. Continet ea, quae

ii pprà

iginali lo-

Ípeciatim de Virgine & peccato or

ite o

quuntur.

Sedulius L. 2. Pafchalis

Á

e: mirac.

effe fl

nis

Chrifti fic in principio canit: Ef velut: in

J

7.,übia

1nollis vofa. fuvgit acutis , til, quod ledat , ba.

j

€12$ $

Qer0 mTatct

Natvtater

matvémque . ob[cuvat. bouore: Sic Eve de flirpe

Jacrá veniente Mariá , Figinis antique facimus

nic felumi

uova Firgo piaret. . Joan. Damafcen. in oratio-

Imbn

nibus de Nativ. & Affümptione Virginis multa.

Q fue

habet de immaculata ejus Conceptione.. Exem-

qorem nol

pli gratia unum füfficiat Or. 1,de Nativ. Nazu-

xeBcatï'l*ïmg

va gratiam antevertere au[a non e[fd , fed 1antifper

ys, fent

ex[peGavit , dum gvatia fru&um fuum produxiffet.

jex nj

Laur. Juftinian. L. de cafto: connubio Verbi &

Mm; *

anime c.7. Quotaquot, ait; ex ipfa mati fumt propa-

diis um

giue, exceptis duntaxat mediatore Chviflo. SHefu es"-

sdem m

ejus Matre, fub bac. peccatà lege funt conditi. .. Si-

P

milia habet in Fafciculo amoris c. 7. & L.. de

ii at

gradib. Perfe&t. C. i. Eandem veritatem aperté

g ial

tractat & definit Jdiota in L. de contemplatio-

i I

ne Virginisc. 2. & 6, Chlycthoveusautera L. 6.

:

]

" tüfi qUIl

in [oan. c.r5., qui aliàs tribuebatur Cyrillo

:

g, I

Alexandrino, fic enuntiat: .Excepto [olo Chriffo;

€ Beariffimá ejus Matve, etiam exceptá , omues ia

cujlls (Hm

peccato na[cimur. . 1. Ea complectirur, qucege-

jr i

neraliter & abíoluté enuntiant B. Virginem ab

»

"d

omni culpa immunem. . Huc pertinet S. Cy-

f

prian, L. de Cardin.. Chrifti Op. C. de. Nariv.

Chri-

Aa $

s.

u m

Ds PsccáAv:S.

$74

;

fettm 1

Chrifti, ubi de B.V.ait:. IVor [uffinebat juflitia,

u illud vas eledlionis communibus laffevetur ejuviss

!anmj

quouiam plurimüm à cateris differeus , uatura com-

lm fra

purnicabat , uon eulpa. . S. Nmbr. fer. 22. in Pf

mj g

318. ad illa verba: Quere feroum tuum Domine,

| m jra

!

m

fic inquit: Sufcipe me; zon ex Eva, fed ex Maria,

[

j

j

Q3 d

Bm, ü

ut incorrupta fit F'irgo : fed Firgo per gratiam, ab

emui iutegva labe beccati, — S. Hiev. in C. 10. Ec-

er d at

Bite, (

cla dicic B. Virginem fuiffe liberam omni pecca-

£0 &9 omii covitce peccati. . Omitto alia , ut lo-

ugaberi

tt varis 1

cum habeat luculentiffimum 5. Auguftini tefti-

monium, qui L. de nat. &

9r. C. 36. ita fcribit:

alrtm dig;z

Exceptá. fantid F irgiue. Marid , d qua pvoptev

- i Cnr j

bororem Domini nullam provfus , cum de peccatit

[ lfm'rm: Gn

agitur, babeve volo queflionem. | Fade enim fcimus

j,

UET

quàd plus gvatie ei colatum fuevit ad vincendum

i Conc. fs

o ex payte peccatum , que concipere ac. pavere

i, um

ueruit eum , quem . conflat asullum babuiffe pecca-

I

$um Hoc autem teftimonium pertinere etiam

fl s

ad.peccatum originale & non tantüm actuale,

D V. &

"iquet 1. ex fcopo.totius libri, quo de peccato

TowsHi

eneratim tra£tat , ut netninem, nec infantes,

TigelV. o

ine peccato efle concludat: 2. ex natura ex-

Q d

ceptionis ; quia non unam Virginem, fed in-

) Gtm.

fantes etíam excipere oportuiffet , fi de a&tuali

untaxat

Vemor

peceato enuntiaffet : 3. Ex ipfis ver-

m t

bis &

X rationibus excipiendi fïgillatim pondera-

tis: 4. Ex connexione do&trinz,

Docuerat

um p

| Ulirez

enim Aug: impoffibilirarem-moralem abftinen-

Iuj

di ab omnibus. & 'fingulis. venialibus:profluere

üic

€X peccato originali ; ergo cum concedat immu-

Wi (B.

nitatem à.veniali a&uali füpponit ei non fuiffe

V

anQa

*

M

Dzr Precarts.

37

hf

negatam immunitatem ab oripinali.

Sic enim

hr

1

.;Vl

!

h,

L. 5. conr. Julian. C. 9. ait: Propzerea zullus eff

TOR -

bominum preter ip[um. Chriftum, qui peccatum

t 22 lf

gon fecerit grandiovis etatis acceffu ; quia mullus eft

tun Dons,

bonimum prater ipfum , qui peccata zon babuerit

] Mri

aufautilis etatis exortu. — Sed in priori excipitur

'oriim,d

B. Virgo , üt aliter fentientes etiam concedunt

n C

ex l. de nat. & gr. ; ergo & in pofteriori. HI.

nj o

Habet ea, quibus fpiritualis puriras per varia

dia, uclo.

elogia Beatitfimee tribuitur. Sic Origeneshom. 1.

ex varis illam vocat Zmmaculatam $9 dignam

piri

f. ia rb

matvem digni 69 immaculatifilii : "Vheodor. L. $.

t qu p

in Cant. purztate Cherubim &$. Serapbim antecel-

m jti

leutem : Greg. INeoccfar. in expofit. falut. Ang.

T

prorfus smpollutam corpore g [piriru : Sophron.

du

in Conc. fexto. A. 11. ab omni contagione cor-

m u

poris, anime & mentis libevatam : Patres Conc.

hij

fept. A& 3. zmmaculatam €g omui feufihili 69 in-

rtinere d

zelleGuali naturá. purioremm : S. Ephrem in. Ot.

*[üm 3&»3]

ad B. V. & PP. Conc. Francof. in ep. ad Epi-

)depea

fcopos Hifp. ámmaculatam prov[isque puram. De-

nique IV. comprehendit ea, quibus vel omnem

du

d

gratiam aliis collaram, Virgini perfeétiori mo-

do datam , vel per ipfam originale peccatum

yn, ?

[ dul

& daemonis imperium deítru&um fignificatur.

Horum teíles IÁrenzum , Cyrillum , Auguíti-

N ipüï [

d

num, Epiphanium aliósq

Suarez.

uä/laudatos vide apud

?

])aiuifät

, At

j

Prob. ex: Ratione. Argumentum Scoti in 5.

]

f M&

ia

dift. 3. q. 7. fuithoc: Deus potuit facere; quód

ipfa ( B. V.) nunquam fuüiffet in peccato origi-

Q 2! lmml

ffe, ut tantüm in uno in-

d

;zali : potuit etiam feci

f

Aa4

anti

a76

Dz PrecaIs

ftanti effet in peccato: potuit etiam facere, uf

| m Ch

per tempus aliquod effer in peccato, & in ulri-

$n 1. d

mo inftanti illius temporis purgaretur. Quod

ia

sutem horum trium poflibilium factum fit,

] d ptttt

Deus novit. — Si authoritati Ecclefize vel Scrip-

! nrild C

tur& non repugnet, viderur probabile, quod

| mdini

excellentius eft tribuere Marice, fcilicer üt nun-

-Tondiiter

uam fuerit in peccato originali, quod exeellen-

meni in

tius eft.. Arpumentum alterum . fundatür in

1b n

axiomate S, Anfelmi L. de Concep. Virg. c. 1g.

i, Mm;

dicentis: Zecuit Firginem ed puritate tiitere , quá

Iroto r

eojor fub Deo nequit intelligi. — Inde enim ett il-

qunaet ,

lud : Potuit Deus Bmam. Virginem à peccato

.

*

trpus fux

originali fervare

erpo & Deus fervavit.

Hec tamen à perfe&iore excellentia vel à rei

Eaem qrip

jj Ü

decentia defümpra argumenra videnrur pluri-

d ml u

bus probare nimium , neceffiratem nempe ab-

ina, B.

foluram immaculsté Conceptionis ; nec omni-

t indn

no convenire cum iis, quee in Tra&t. de Incarn.

ani paa

de neceffitate Incarnationis dici confueverunt.

mrum; [

Hinc aliis probatur ratiocinium ex S.

D Chrfo

Thom. part. 3. queeít. 2. art. r. & 4. fecun-

Ambï. L :

düm quem rationabiliter creditur , quód Bea-

NT

tiffima Virgo ex eo, quia Mater Dei fuit; pre

m us

omnibus aliis majora Privilegia accepit, nec

| G perft

ullum peccatum actuale feu mortale feu veniale

| &0 D )

commifit , cüm , fi peccaffet aliquando , non fuif-

fer Mater. Dei idonea; r.quia honor, & ex

j Go

j ]

oppofito ignominia, parentum redundat in pro-

Lad(or

lemex cap. 17.Prov. 2. Quia fingülarem affini-

Wttes j

tatem habuit ad Chriftum , cujus juxta 2.Cor. 6.

(anl[m, (

nulla eft conventio ad Belial. 3. Quia fingulari

Ra

fnodo

mE—D

577

Dz Pzcca i&

feere

modo Chriftus in ea habitavit, cüm tamen

j in u

Sap. 1. dicatur in malevolam animam non

A

introire Sapientiam nec habitare in corpore fub-

adun

dito peccatis. 4. Quia aliàs in eà non implere-

v $np.|

tur illud Cant. 4. 'Tora pulchra es; & macula

iil QUi

non eíft in te.

Nam & ob easdem rationes ra-

ICet üE n |

tionabiliter creditur B. Virginem in primo ani-

XLexeda.

mationis inftanti fuife fanétificatam ; cüm Joan-

tundatürl

nes & Jeremias fanctificati fint in utero; & An-

U n

geli, Adam item & Eva in primo creationis mo-

TM

mento preediti gratià? preeterea veró magis in-

:enim ell

quinaret ; conjungeret cum Belial , animam &

0 Deoto

?^

corpus fübderet peccato , ac deformaret B. Vir-

U RTa

inem originalis labes pree leviffima veniali.

n vl r

235. O. L. Eccl. 7. v. 29. dicitur :. Z'?rum

de mille um veperi , mulierem ex. omnibus non

UM pïuri-

m a

imvemi. Kacautem verba intelle&a de pecca-

MU omni-

tis indicant;. unum Chriftum inter viros ab

& o

omni peccato effe liberam ; nullam autem mu-

oni'uevemag.

lierum ; ergo nec Beatiffimam Mariam, Corf. Z.

n & Y

De Chrifto dicirur : 745 /olus [a2us; unde S.

Ambr. L. 2. in Luc. C. de circumcifione aitz

qud

qii P

Solus per omuia ex . natis de feinina Santtus Domi-

pei f

us Sefus; fimilia habent Aug. L. 2. cont. Jul. L.

de perfe&t. juftitiz. L. 1. de pecc. mer. C. 29. &c.

gept; F |

f

Leo Papa Serm. 1. de Nat. Cyr. L. 16. in Levit.

Greg. M. L. 11. mor. Fulgent. L. de fide C. 2.

ndO»non wï"

|

Item

yur, 14

Conf. !I Job. 14. v. 4. ad Rom. 5. v. 12.

1. ad Cor. 15. V. 22. & 2. ib. 5. v. 14. dicuntur

gt

j

tiitle

omnes peccáffe & mortui effe originaliter. Idem

confirm. Conc. Carthag. an. 418. Arauf. II. Flo-

MM

^

)

w

rentin. cum plurimis Patribus, Ergo & B. Virg.

Y j

a5

Be T.

I

378

Ds Prccaris.

E. r.Textüm Ecclee. litteral

em huc fion per-

vt pt

ric i pn

tinere , fed ad Sapientiam , manifeftum e(t. Qui

veró eum ad peccatum trahunt , exceptionem

fqppo[irione

etiam addunt. Sic certé in editione Pariíina

fntre Ec

an. I1529.'& Veneta 1555. feciffe lepitur ipfe

moi fdel

etiam S. "'homas in C. 3. ad Galat. Lect. 6. fcri-

etpioni p

beus: um de wmülle umum veperi , fcilicet Chri-

a r d

fium , gui, fgue omm peccato : mulierein autem ex

C 1511

ommibus wüdim &om ioemi , qu& d peccato imnut-

lat

55 elfet, ad minis originali g venial. Excipi-

fiem eader

tur puviffma €s oumi laude. diguiffüna F'wgo Ma-

fs & dQ

Via. - X 2. D. m. Indicant folum Chriftum per

&ym, n

fe, ex ratione füz conceptionis & connatura-

Qd 0b dio

raliter effe immunem ab omni peccato , & er-

ppear

iam debito tum proximo tum remoro C. fo-

mndi formyl

lum iraeffe immunem, ut per donum gratiee füee

[U NI

non prefervárir Matrem füatm, ne incurreret

penfn

originale, cui per debitum five proximum fi-

A foryir

ve reniotum eráat obnoxia N. — 774 Cosf. D.

:)6- ]m

Similiter.

Chriítus enim folus dieitur Sanctus

tt B Vi

eo modo, quo fcriprüra de Deo dicit : Solus

ib m

babet immovtalitatein : €?. Nemo bonus. nifí folus

hm

Deus , fcilicet 3, ex & de fe.

Illis fiquidem lo-

COR me

quendi formulis non excluditur omnis acciden-

Pu)üh ü

talis patticipatio, feu communicatio per pra-

jj v

tiam, Simili ratione accipiendee fünt Patrum

Wi inSen

locutiones , vel maximé, quia non ad originale

( p

duntaxat, fed & ad actuale peccatum porrigun-

Rütem ff

rtur.

"d Cosuf. 11. D. ,4. Dicuntur omnes in

: ]

Adam peccàffe & mortui fuiffe, (ümendo

"O

omnes in f'ppofitione accommoda C. in fup-

PX

pofitione abfoluta N. . Locutiones husjusmodi

Lt p;

gene-

n

Dz Peccar1s.

$5

hd d

genetales pati exceptionem, dictum eft num.

inel. Qu

priore in prob. ex fcriptura. In quanam veró

Xcentmem

fuppofitione fümantur, couftare debet ex au-

ne Purln

thoritate Ecclefize , traditione Patrum & com-

lerturie

muni fidelium aut Doctorum fenfu ; quáe cum

1

f

1

exceptioni pro B. Virgine faveant , huc appli-

frle Q

cari poteft illud Affueri ad Estherem dictum

[

1 d d

"

C. 15. v. 14. - IVon enim.

vo te; féd pro omnibus

(rado 1002

leec lex: conflituta eft..— A

4

Conciliorum autlio-

j. Euj

ritatem eadem valet Refponfio ; ficut. eadem

""

p.

)

fides & doctrina eft fcripturarum eequé ac con-

ii

ny

ciliorum , nec ab uno comprehendi poteft,

Ddtte

"

quod ab alio excipitur, Cum igitur Triden-

f

J

À

D

tinum apertis verbis nolit , generalibus ejus-

moo CA*

modi formulis de peccato originali includi B.

n prati t

Virginem , fignificat nec ab aliis fuiffe com-

v inoyrmt

prehenfam ; prefertim cum & illa de ipía et-

iam nativitate nonnunquam loquantur.

ia

]

4

(f

236. Iuf.1. Plures Patres apert& fuübjici-

A

unt B. Virginem peccato originali. Nam 1. S.

ojtür p

[

)

Ambr. Serm. 6. in P. 118. dicit , Carzem Chri-

J

li im matve füiffe obuoxiam peccato. S. Aug. L. 2.

n

)

Mi

|

r

m

e pecc. merit. cap. 24 de Chrifto, JVon fum-

,im».

J/* , ait, carmem peccati, licót de matevaa cavne

ii

d

st m

"D

|

jeccati. 2. Greg. Naz. or. 38. & 42. S. Maxi-

J P

mus in Serm. de Affümp. Beda in cap. 1. Luc.

lqu (;l

a

dicunt B. Virginem effe mundatam ; mundatio

T d

autem füpponit maculam «ontractam , €

rgo.

lu V

m n

N

Al

I

4. Eufeb. Emiffenus Serm. 2. de Nativ. 4b

J[ [ Ffï

[geo "

oviginali wexu iummumis ueque ip[a Dei geuitrix

fuit. 4. Anfelm. Lib. a. cur Deus homo cap.

AC

nl

" ovi-

i

16. ait : 'irgo in iniquitatibus concepta 9 i

fjj

gz'mh,

gcr.e

m

Dz Prccarie,

380

n pttitpe

gunali peecato at efl, quia g ipfa in Adam pe-

fhvrindipé

cavit. $. Dernard. ep. 174. Canonicos Lugdu-

Dicnr tame

nenfes graviter reprehendit, quód fe(tum im-

maculatz, Conceptionis B. Virginis in fua Ec-

us pex

is;que an

clefia inftituerint: ipfamque conceptionem im-

maculatam pluribus impugnar.

6. Rupertus

taqum p

Athn

L. r. in Cantica. Bernardin. Senen. Serm. 51.

Vincentius Ferrar. Serm. 1. de Nativ. aliíque

iib m

quaat t

aliás Benze multüm devoti hoc tamen privile-

gium negant.

qz precef

taptm,

&. Ad

Patrum a'utïïoritatem univerfim

fpe&at illud 5. Ludovici Bertrandi dictum,

ff C (

&tr; tefim

quod refert Gormaz de Íncarn. num. 85 1. Om-

1es antiqui Patres , [] modo viverent , dicevent [cri-

i& prafa

tt myftero

beréntque. id , quod mos fentimus de immaculata

[

Firgimis Couceptione. ^ Caeterüm non defunt,

Al g

quae ferme ad fingulos reponamus. Unde

B Enifen.

"d vm. &. Explico S. Ambr. Caro Chri-

mhl:fed EUC

fli fuit in matre peccato obnoxia, quatenus

ts p

d

p

0 enim (

mater erat peccato infecta N. quatenus mater

habebat debitum peccatum contrahendi C. fimi-

m Vü'gir,

Vaque

liter S. Aug. Caro B. Virg. fuit caro peccati per

infectionem peccati N. per debitum peceati C.

I)Wmä'

db dle

Caro Virginis vocatur caro peccati , non quia

aliquando polluta fuit peccati maculà , fed

AUE immi

Al

tum quia cum parentum libidine concepra &

ex Adamo defcendens , feclufo eratig praefer-

ml; fed B()

1 Qd

vantis beneficio, originalem labem contraxif-

fet : tum quia generatione naturali accepit car-

ofione du

nem à parentibus, qui aliquando contaminati

! In gr

,

fuerant peccato originali.

Neutrum eft re-

- Dor

ectu carnis Chrifti ; unde, & quia ob füb-

UHI, Vlrgm

&

ntialem íanctitatem Chriftus nec contrahe-

N-

4

re

581

Ds Prccrarrs.

re pótuit peccatum, neque proinde praeferva-

|Almy.

tione'indipgebar , non habuit carnem peccati.

k Lupi

- fem in.

Dicirur tamen caro ejus fuiffe in fimilirtudinem

n fa.

carüis peccati, ob affümptas ultró peenalira-

püonem i.

tes, quze carnem humanam peccato mgculatam

tanquam poenee comirantur.

. Npm

7, . j

-Ad »dum * Dicunt effe mundatam, in-

«'

itiv, dl

telligendó tmundationem , que pro iermino à

quo dicat negationem fanctitatis vel culpam ;

mea priv

que preceffit N. que pro termino à quo di-

cat culpam, quee futura fuerat, nifi gratia pree-

n uert

dl du

ceffiffet C. Cajetanus ipfe, heec objiciens ; fa-

tetur; reftimonia illa optimé & proprié intel-

8)[ fr.

n

ligi de prafervatione : & NNazianzenus non fi-

/]

TY

ne myfterio vocat B. V. prapuvzatam.

2

"d gtium 3. Hec verba nec funt

Eufe-:

non dlity

s Unt

bii Emiffeni , utpote cujus fcripra intercide-

runt, fed Eucherii Lugdunenfis vel Faufti Rhe-

. o O

gienfis' Epifcopi ; nec fideliter. reféruntur.

ya, quito

Non.enim dicitur. abfoluté, neminem, neque

sfenls u

4

etiam Virginem , caruiffe o

ripinali peccato;

tendi Cl

Ü

fed : neque per fe immunis e

ipfa genitrix

) peccaïï y

Dei ; quod veriífimut effe num. pr. dictum

"

m ect o

e(t, & oftendit fimul,

j

per Chriftum Virginem

s

in'il HQU QE

fuifle immtiner.

m ^

i

"d atum Xx.. Perio

dus ifta non eft P;nf'el-

conct

mi, fed Bofii, qui ad Anfelmum velut quidpi-

ag

am objectans loquitur: cámque non de con-

m o

7

ceptione duntaxat; fed de Nativirate etiam dif-

jpi-

ferat; in omnium fententia expofitionem exi-

y ul

eit.

Porro hic loci datum Aufelmi refpon-

j

grin f'*

IF'

um, Virginem nempe 4 omui labe fuiffe mur-

[j

am

qiu?

j Conm

J

dafam , eandem explicationem patitur, qu

2

j

D: P£ccaTI&

382

um eme

ad 2dum dedimus: quin eriam poftlulare vi«

Baron tra

detur , ut cum iis; quz L. de Concepr. Virg,

His

as

cap. 7. & 18. dixerar, conciliari poffir.

adde celebre illius diétum apud Raynaudum O-

r

U.

ufc. de Pietate Lugdun. /Vog puro amatorem

Fginis , qui vefpuit. celebrave ejus. conceptienem,

3. li

1

(

nfa

& j

Unde Conc. Cantuarienf. an. 1328. teítatur, à

S. Anfclmo cultam immaculatee Conceptionis

"

Uï.ïe,'q

li 1(

primó in Ángliam inductum.

d stumn Y Nec'S. Bernardi reprehen-

f

Wifv

ld

fionem nec argumentum nobis obeffe. Lug-

;;u,':m

r m

dunenfss enim is non reprehendit fimplicirer,

Weür d&

quód inftiraerinr hoc.feftum , fed quód fine

Ecclefie Romane authorirate id fecerint ; in

vobis d

fs

argumeoto autem íuo. nomine. conceptionis

ggzxfxer

ii

?

Ws (

intellipit primam origanizationem corporis,

qua fitinter maritales amplexus & in inílanti;

hat

Hanc autem conce-

f rfta

quo parentes penerant.

puonem materialem. & imperfe&am à nobis

T p

VT t Y

non dici fan&tam , fup. noratum fuit. .. Quàd

veró S. Bernardus, fi nunc in vivis verfaretur,

hu d

nobifeum confenfürus effet ; ipíe (àtis apertà

hii

declarat , dum de hujus fefti inftitutione. ait:

Ia

ASi fic videbatur , confuleuda evat. peiüs "A poffolica.

N

Sedis autboritas, Et dum epiftolee füce fübjicit

10 Dfevii

hanc claufülam : Romane prefertim Ecckfie au-

dHf hn

zhovitati atque examini totum boc , ficut. qg cate-

f trüno

va , que ejusmodi [umt , univerfa vefervo 5 spfius y

ATU p

Ji quid aliter fapio, pavatus judicio- emeudare.

N

A [

dd 6tum, V. INon negari à nobis fan&tog.

q

$ Düm

quosdam atque veros etiam Mariophilos con-

uari& fuiffs opinionis * Eorum verà aurhori«

u)

um

, Vatem

m

Dr Prccarrs.

383

la v

tatem eam effe, quze aliorum pize fententize &

It Vi

Patrum traditione fundaree , & Ecclefi& favore

confirmate , & comirmuni fidelium devorione

Qu B

naxn .

recepta ; preeferri aut &equiparari queat; infipia—

mur.

/0 ao

of

237. Jufl. II Sententia noflra ex autho-

ritate Kcclefie nihil videtur retuliffe pre con-

P. teltn;

traria, quàm teftimonium pietatis.

Conf. [.

Oi

Pius V. fua in. Conftitutione

L ZLibetam cui-

"

7

]

^

d

que facultatesm velmquit. opiriam

däï/

z

us contvozer-

| renf

hh lu

fie quamlibet partem ,. prouz. vel magis pium cel

magr probabile eJf judicavevit. — Ergo conwaria

i npi

videtür declarari magls probabilis : & certé

þuï qui i

probabilis liaberi debet, cum eam cenfurare

fecett; u

graviter fit prohibitum ab eodem & aliis Pon-

o

tificibus,

Corf. II Pàul V. & Greg. XV.

m conity

f in ii

hane elaufülam füis decretis addidére :. Per. Joc

zamen fan&gas fua mom imendit vepvobave. alte-

agterm cono

fnm 13

vam opimionem , mec ei ullum pvov|us prejudicium

iiferve, eam velinquens dn eisdem flatu 69 teviniuis,

f Qu

àp quibus de prejeuti veperitur , preeterquàm quo-

j vt

Corf. Z[]. Pius V. officium

: [ t

ad fupra. difpofita.

de immaculata Conceptione à Sixto IV. appro-

ditunone £

batum , indulgentiis doratum &infertum Roma-

ii A

no Breviario , indignum judicavir, quod in Ec-

vl i

clefia legeretur, utpote ex confictis Patrum

a lofes

auctorümque Ecclefiafticorum teftimoniis con-

i d

flatum, nec Ecclefie menti conveniens; üt ait

ml W'

Naralis Alexander $. 21. Diff. 16. Szc. IT.

T

E. AN. AA|J. Ejus falfitas abunde liquet ex

o

j ii

di&dis num. 233. & 234. Unde fententia pia

g n

Cone«

10phll

eft proxime definibilis ab Eccleüa, €ftque

Yut

gt

elg--

i

&

a.

?

384

Dsz Psccaris.

Y du

clufio deducta ex praemiffis , quarum una cít

de fide, altera certa & evidens. 44 Cowf./.

reingete.

gl prol

AN. Cozf. 'T'um quia hanc nec verba evincunt:

tum quia aliud eft, fententiar alicui videri ma-

pl um o

Aderte t

gis probabilem , aliud effe. Modeftiffima fed

dfeomifían

& gravilïïma eft affertio Suarefii : * Dico fenten-

tiam afferentem ; B. Virginem fuiffe immu-

m pra

p Af

nem ab originali culpa; confentaneam magis ef-

mM la

/fe non folüm rationi, fed ertiam Sanctorum Pa-

trum do&rine & Ecclefige authoritati

.

*

qii d o

quo-

circa jam hoc tempore exiftimo fententiam

t Jueree)

sfidum,

hanc tam effle probabilem, quàm intra latitu-

Wt, fed qu

dinem opinionis effe poteft. , Quod de cen-

fuüris additur ; pertinet duntaxat ad id, ne con-

um reyc

Wm m à

traria dicatur heeretica aut peccato mortali ob-

noxia aut impia ; non prohibetur tamen dici

? (nteri

Vr e

rinüs pia, minüis communis, communiífimo

fidelium fenfüi contraria, propeníiffimo fum.

T f

Pontiicum favori repugnans &c.

Quin ;

E

Yilo füp

quamvis à nobis non dicatur falía aut impro-

.babilis, eam tamen pofitivé probabilem dice-

ix: Dr

.fe non audermus. -

uf

"d Conf. 11. &. Ecclefia

inftituendo feftum immaculare Conceptionis ,

m

& Alexander ViL declarando ac definiendo

"irnisc

per hoc feftum coli. B. Virginem in puncto

Qtm, fs

creationis animee & conjunétionis cum corpo-

pmnoü'ætm

re fuiffe fan&tificatam & praefervatam à pecca-

mäï&meï

to originali, non potuit non inferre grave pra-

Ol recy

At

judicium opinioni contrarige.

Quare claufulà

T&Cton

ilà nihil aliud fignificárunt Ponrifices ; quàra

D (]UI Q

quód nolint illi fententie presjudicare per

Dl"RIPIC]

pro-

prgþibicionï:m, ne public$ aut privatim

pona-

Dz PrzccariSs.

385

w t d

ponatur aut defendatür * fed quód velinr illi

Al Quj

relinquere eam probabilitatem, quam, preeci-

4 eYixm

sà hàc prohibitione, fenrentia oppofira habere

i vl

poteft in concuríu inftituti ab Ecclefia. feíti,

Adverte tamen hanc claufülam ab Alex. V ÍíII,

hm &

Dico n

effe omiffam , & ejus declaratione proxim& me-

tifre impi

moratà precipuum adverfaris effugium ere-

m mjst

ptum. 244 Conf. I11. À. &n veram caufàm refe-

orum

rat INat. Alexander , diíCernere nunc.quidem,

n : que

quód illud officium ad manus non fit non li-

cet; Suarez tamen aliíque cenfent, id non fuif-

) f

y i lr

fe factum , quia aliquid falfüm in eo contineba-

tur, fed quia Pontifex omnia ad morem anti-

od

d d

quum revocare intendit.

Iilud certum , mul-

tum etiam à Pio V. favoris impenfüm effe no-

) mordid-

r umati

ftre fententie , quàd feftum Conceptionis &

ymunifti

Nativiratis eodem officio celebrari flatuerit,

fflim l

utriusque folemnitatis proprià ratione retentà:

cerrum etiam, à Narali Alex. non fuiffe deterfam

& Qu

Scholio fuo 1II. ad difl. cit. Romanam cenfüram

"m

hanc: De Conceprioue B. Firginis loquitur coutva

blem

n Ecc.»;ü

Ponrificum decveta; fi quidem poft Alex.VII. Con-

frirutionemilli fcribere nonlicuir, Conceptionem

;oncepü()ü'i:

B. Virginis celebrari non propter propriam fàn-

, ii

&itatem , fed propter fan&titatem & dignitatem

g i p

períone conceptee, quae preedeftinata & concep.

T

tafuit, ut effet Dei Mater; Indulgentiarum porro

atim à

pï[x

officii recitatoribus conceffarum qualemcunque

re ora e ll

I

Í

fübtractionem liberaliter com

penfavir Gregor.

u

XV.

:» qui centum annorum indulgentiam con-

jf u

quens:

du

x

IN

f?mt ,Bief' *prpnuntigntibus elOgigm fe

»

Beue-

pmmm

j l

ais

L

AE

DE»PECCATIS.

386

Benedita [it puviffima. &g. immaculata. Conceptio

;

ais Chr

B. F. Marie,

j

ii culp

Tntiorus

238. Objic.II. B

j Virgo debuit dici redem-

ta per Chriftum ; quia juxta 2. ad Cor. c. 5.

ii P

Chriflus pro omuibus movtuus ef! ; juxta 1.ad 'Tim,

if m

€..4. Chriftus eff- ompium bominum [alvator , ma-

D ftrom

J

wem]

acime fidelium : juxta Canticum ipíius Virginis:

Exultavit [piritus meus in-Deo [alutari weo , h. e,

Ws Nomin,

falvatorg;. Wt textus grecus & omnium expofi-

[ Nïtïübg,

tio habet;'' Sed fiin peccato concepta non fuit,

&ést j

L Na.

non fuit redempta ; quia ex ipíà fignificatione

vocis redemptio dicit emptionem & reflitutio-

trprt cayt

nem libertatis illi fa£tam ; qui jam venditus &

$; f and

füb alrerius poreftate conftitutus erat.

Conf.

-J. Ünnia

"Zofimus P. M. in ep. inter Auguftinianas 157.

Dbf

^

AVullusy inquit , sifr qui peccatà fervus. efh , liber

85 d

efficitur 5 uec vedemptus dici potef] , rifi qui verà

ex:mpla ü

per peccatum. fuerit. ante: captious.

ErS. Aug.

& n

Conc. . in Pf. 60. Jpfa vedemptio clamat. captivi-

Jmag bj

zatem soffvaim ; unde eunim . vedempti , mifi . aute

ifrdi)

capivi ? Exgo B. V. debuit reipfa fuiffe füb ca-

MBrtog r

ptivirate peccati.

CT

x. Duplex eft redemptio, veparativa nempe

fgf Alïim tty,

& prefervativa,

1ma datur, quando quis libe-

Lb

ratur à peccato jam contracto:

hzc ftrictior &

Ui vjj

rigorofior eft; quà nos à Chrifto redempti fu-

Wed A

mus., poftquam peccati oripinalis maculam &

D

Inpi

captiviratem fub. deemonis poreftare jam incur-

COUCEP[a (

reramus. 24 datur, quando quis priüs juva-

355. ]

tur , & eatenus liberatur à peccato ; ut illud nun-

&QW bày

quamincurrat: hec nobilior & excellentior eft;

R üten

W i

quà B. V. fuit redempta, cum ob pretium

gue

Dr PrccarIS.

$87

1 C

uinis Chrifti previfum Deus illam à contra-

;

endà culpà oripinali prefervavit. Pofterioris

dicreden.

liberationis & redemptionis meminit. David,

d r s

dum canit Pf. 85. v. 13. Eruifli animam meam ex

140 T

dnferno inferiori.

Et Pf. 143. v. 10. Aederifli

ilr, v

David fervum tuum de gladio malizzo. . Memine-

runt etiam Patres: Author (cilicet libri de Di-

ts Vg

fino,

vinis Nominibus C. 8. Jdeirco eam vedemptionem

um eypi

etiam T beologi appellaut ex eo , quàd uon finit ea

prunon f

qua vera Jjuit , ad id cadeve, ut mon fizt. S. Aug,

o

L.de Nat. & gr. C. 67. Duobus modis etiam n

du

corpore cavetur qnovbi malum; &5 u£ von acciptat ,

f

n vendtosd

Á

^

€2., f acciderit , ut citó fagetuv. . L. 2. Confeff.

eu. (

;lf

C.7. Oumnia mibi dimiffa effe fateor , €? que med

Quniqs )

[ponte feci mala, €7' que te duce non feci. Es in

a d i

Pf 85. declarans verfum 15. idem apertiüs per

nj r

exempla eproti & debitoris proponit dicens: ve-

bs.

& dicis medico, libevaflime ab agritudine,non in qua

ld 4

3.

gam evas fedit qua futuras evas.. . fade (À carcere,

yi, !

!

i

fuípendio) e re£f2 dicunt liberavi, quà per libevatoves

uf ID

Jutos aon [uut. pevinifft perduci.. S. Bern. erm. 22.in

ant. Qui erexzt bominem lapfum, dedit $. Augelo,

d

& laberetuv , fic illum de captzvitate evuens, fic bune

yd quis i

à captivitate defeudens ; 9. bíc vatione fuit equà

urvigue vedemptor ,. folvens illum 97

e

vYvaHs dflum.

"t aTl&iOTF'

giar

Unde ad Zrg. t? Cozf. D. Non

:

it redempta

redemptione reparativà, fi non fuit in peccato

; mmhm Ó

if J

ii

concepta C. redemptione prsefervativà N.

D

239. lufl juxta communem B. Virgo fu.

j

j fuv&-

r

,

(nüfe

fcepit bapti(mum Chrifti ; ergo habuit pecca-

tum falrem originale ; quia ad id delendum ba-

Ecguemïoï* !

Corpus

: Pfenumm;;

ptïfinus' inflitutus eft exäd. f. Couf. -

. B. Vi£-

L)

E d

388

Dz PrccaT1s.

B. Virginis fuit obnoxium fami , fiti , aliísque

parümquisi

vite mortalis incommodis , & ipíi morti. Hec

qujam

autem fünt poeng peccati ; ergo.

Qo:f. IL. S.

p ia

Aug. in Conc. 2. Pf 34. ad verf:. Ego autem ;

f f p

cum mibi noleffz effent , dicit , Maria ex :4dam

f n i

smovtua propter peccatum , 4ddam mortuus propter

X dfidof

peccatum, cavo Domim ex. Maria suovtua eff pro-

p leti

gyer delenda peccata. Ytern L. 4. cont. 2. ep. Pelag.

ts C.

C. 4. De uno folo, inquit; mediatore Dei €9. Lo-

mas hde

qninum Cbriflo ^Tefu fides catbolica novit, quàd pre

(rm d

ziobis mortem , boc efl , peccati penam , [ine peccato

r m

fubire. dignatus. eff.

rgo morsin B. Virgine

W. E

fuit poena peccati contracti.

n gui

EK. JV. Conf. Rationem

D. Baptiíinus tantüm

C ver)i

eít inftirutus ad peccatum delendum N. non

& mortem

rantüm fu. ita, ut nifi a&tu deleat peccatum,

ftindj, f

non fit baptifimus N. ita;. ut nifi per fe haberet

i, (

vim delendi peccata, baprtifinus non effet C.

fl wdi

Baptifinus ex Chrifti inftitutione rmà per fe

QOrporisy

confert gratiam primam : per accidens tamen

CO Cdfüer

nonnunquam de facto non confert nifi gratiam

Nn) foyy

fecundam, quando fcilicer adultus perfecté con-

tritus ante baptifmnum hoc Sacramentum füfci-

1 m

n Vi

it: 2dó tribuit characterem fervorum Chrifti

titmm

& fidelium Ecclefie , confértque capacitetem

Qu f g

ad reliqua N. L. Sacramenra.

Quamvis itaque

baptifmus Bme Virgini non fuerit neceffarius

m a

&üfem prc

ad effectum rimum , fuit tamen ad effectum

2dum: quin etiam ratione 1mi duntaxar utilis

Mhlfäfis,' |

SDetren

Alli fuerat ficut adulto eft in cafa dato. Cete-

rüm ex baptifimo Chriíti füfcepto tam parüm

"let aj

, quàm

Ditt, cn

probaþur maculata B Virginis conceptio

parum

WMrtg

Dr PrccATIS.

389

i, diiqe

parüm quis deducere poreft, Chriftum habuitfe

Tort. Ht

(j 11

quidpiam poenitentià eluendum , eoquód füfce-

perit baptifmum Joannis.

"Ad Conf. L. D. m.

Ip t

"T

Hec (unt per f& paene peccati, ita ut non £o-

rent nifi in corpore humano peccatis fübjecto

Tl p;*opm

N. de fa&o fünt peenz in corpore peccatis fub-

imud n

jecto; licet in alio non infe&to poffint effe con-

2

Digh

naturales C. . Inter Bajanas propolitiones da-

mnatas habetur etiam hec 73. JVemo preter

i, quiJn

Hinc B.

Chriflum efl absque peccato. oviginali.

N]

Firgo mortuaefí propter peccatum ex 44damo con-

D Vg

wa&wun. Et 78. Jmmortalitas primi bominis von

:

erat gvatie Leneficium , fod matuvalis condirio.

:

fimsttt

Cum veró ex his conflet , paffibilitatem eequ&

dum N n

iw

ac mortem corporis homini, non rantüm eX

jt DeCcaum,

fpirituali, fed & ex fübftantia corporea compo-

7130

fito, in ftatu purze naturee fuiffe connaturalem,

g d

facilé intellipitur, quà rarione B. Virgo zerumnis

m r*

corporis & morti fübjacere potuerit;etiamfi pec-

cidens t

cato caruerit oripinali. 724 Corf. /1. N.conf. Sicut

TU

ex o £extu conftat, aliter Adamum, aliter Chri-

yriedede

Ílum mortuum eífe propter peccatum ; fic

--

n

etiam B. Virgo aliter, ac reliqui pofteri, potuit

effe mortua propter peccatum.

Nempe reli-

qui fünt mortui propter peccarum Adami tan-

u g

quam caufam ftri&& di&tam mortis: B. Virgo

x

autem propter illud tanquam occafionem mot-

.

i

talitatis; quia peccatum Adami fuit occafio ,

J

dependenter à qua illa fuit decreta mortalis:

p

fcilicer quiz , àt ibid. S. Aug. de Chrifto pre-

W

j

xïu

mittit , cavzem affumpfit de ma[Ja , que mortem

emeruerat ex peccato. — Caufa vero , cur Deus no-

g ïfm

ue-

Bþz

sss

Dz Peccaris.

$90

luerit B. Virginem exemptam-à morte, quam

u a;quïrt

tamen àlege fomitis, dolore partüs;. corruptio-

1 m

necorporis, aliísque eerumnis excepit, variaà

| gpoortr

"Theologis affigaatur; inter que 1ma eft, quia

- e deeri

mors prze illis ei conducebat magis ad patien-

.| r

tiam & meritum: 2da, quia (ic Chrifto pro

3 inpiripr

nobis mortuo evafit fimilior: 3tia; ut con(ta-

Gof t

Yet, eam ejusdem nobiscum eíle nature , &

od

y

non Deam, üt íomniabant Collyridiani, aut

&tn, qui

Angelüm, üt putabanr Manicheeorum quidam.

peerima

Vis 2di fextós in eo ftat , quàód Chriftus mor-

p propr

tuus fit fine peccato pro: nobis,

& quód hoc

lt eiam p

fide catholicà credendum fir.

Nemo autem

ddittnon

noítrüm afferit, B. Virginem pro nobis effe

Ti reiemg

,

mortuam; neque tanquain fidei dogma vendi-

G

tamus, B. Virginem mortuam effe (ine pec-

iK u1

cato.

thüter

T prelr

QytERh;s : n B. F'irgo babuerit debitum con-

tüinr db

zrabendi peccatuin originale ?.

| m mynj

249. JVota J. Debitum hoc communiter à

t ij

H

"Theologis dividitur in proximum & remotum.

V f r

Proximum dicitur ; quod oritur ex inclufione

hf

in pactum cum Adarno initum; ex eo enim fe-

quitur proxim$, quód, pofità pravaricatione

TeQuey

; 8 q

Adami; inclufus ejusmodi debeat tum ob pacti

ipíius conditionem, rum ob peccati actualis non

. Pä&()'? Q

Dytls é

rcmiífi. naturam in primo conceptioais inítanti

contrahere peccatum originale , inquinari ma-

UET

"$ Ver

culà, & debitum ad fuftinendam Dei inimicitiam

fübire, nifi hoc ipfo inftanti ex mifericodia be-

6 vel j

acguri'

nevolentiffimaDeus remitrgt peccatum;ced

'3qu

E

M

Dz Prcearis.

891

; qum

jam acquirendo, & gratià fanctificante impediar

Q(lep[io.

aculam, Zemorum dicitur communiter, quod

J wid

non oritur ex inclufiorie in pactum fed rantürn

T qii

ex deícenfu ab Adamo pér viam generarionis

d pitet

ordinariam; quia homo raliter genitus etíi ex

Arío p !

füerit inclufüs paéto,

fingulari privilegio non

nift

üt cont

debuiffet tamen de via ordinaria includi;

i, d

Deus fpeciali favore curn ipfo difpensaffet. Sed

duni, at

enim , quia hoc debirum remorum ufurpatur

2 quàm

prefertim ad exponendum; quà ratione B. Vir-

Tits mo-

go proprie dici polfit effe redempta redemptio-

.quii l

ne etiam praefervativà , aliis nonnullis defcriptio

mo dul

allata non füfficit. Nam, ut quis proprie dica-

Tl2

tur redemprus, oportet, ut faltetn fuerit peri-

nt d-

culüm imminens inicurrendi fervitutem ; & pro-

: [nt p

inde quis reipsà vel certó vel faltém valde pro-

babiliter incurreret ferviturem, nifià redempto-

a

Ye prafervaretür.

m veró fi B. Virgo fla-

MTTA

tuatur abíoluté exclufaà pa&to , fimile pericu-

i

)

lum minimé intelligitur. ^ Ilud enim rion ha-

n

/betur inde, quód nafcatut ex Adam ; quia fic-

Teronn

ut fola generatio fine inclufione in. paéto non

füfficit ad hoe , ut contrahatur

eccatum , fic

lt

non habetur

ep um

neque ponit pericu

lum.

Dein

!

s

nata €

varatit

ex co; quód

:x Adamo debuiffet includi

.

aond *

Í

pa&o; quia neque i

n genere humano neque in

d debitum ad tzle pactum;

dj o

fingulis érat aliquo

J W[](ma

aur ad inclufionem antecedenter ad pactum:

g

Deus veró absque interveniente debito potuit

bos vel illos includere pacto.

Denique non

j

rai

habetur exinde, quód Deus legem generalem

legem hanc ftatuit cum excep-

n;ædg[jüfi

ftatuit; quia Deus

tione ,

W

. Bb4

F.

392

Dz Pzccaris.

ut m a

tione ,. & lex ceteroquin generalis exceprio-

nem abefle non exigit, . Quare, cum videatur

tionem db

in hac hypothefi vel non effe periculum , vel

fiz inftan

ife finci

valde remorum & exipuum , ad proprietatem

redemptionis praefervativas afferendam, debi.

argumenri

tum remorum in eo ftatuunt, quód B. Virgo

dum poti

inclufa: fuerit pacto quoad partem favorabilem

du d

abfoluré, quoad partem autem odiofam condi-

pibiue

tionate ; fcilicet fub bac conditione: nifi à Chri-

lii pe

fto eligatur mater, & proptera ab eo eximatur:

fponim

vel niii C/hriftus vi meritorum fuorum eam ex-

fri Paror

cepram voluerit; quae conditio cum queifcun-

Vis opini

pue fyftematibus de motivo Incarnationis facilé

toum 4

conciliari poterit.

| tunvs p

241. |Vota IL. Authores non pauci fünt ,

| ET

qui cum "Thyrío Gonzalez fele&t. Difputatio-

ftam, 4

nur tom. 5. Difp. 4. negant hec duo concilia-

hEE

ri inter fe poffe: quód B. Virgo peccaverit in

Qüam pat

Adamo; feu habuerit debitum proximum, &

|

llte er

tamen originalem labem non contraxerit ; tum

j

1

Ings D

quia pactum illud , cui abfoluté hic dicitur in-

j U eont

clufs B. Virgo, eft efficax decretum divinum

hjl

denudandi cos originali juftitià , qui inclufi funt

le) ptel

pacto, pofità praevaricatione Adami: tum quia,

:|

|

X'ugo W

fi B. Virgo in Adamo: peccavit, & Adami in-

Übm

ä

Obedientia fuit moraliter B. Virpginis ; hec ab

i5 pro

illa debuit in aliquo faltem inftanti abíoluté de-

QU

nominari moraliter intrinfec* peccans. Cum

Süire; |

iraque Virgo non potuerir denominari abfolu-

TIOtUS

té peccans moraliter , hoc eft digna terminare

aQ

6dium divinum , antequam exiftat ; quia o-

liam

fic-

dium divinum requi:jt fübje&tum exiítens ;

uv.

Wi

Dz PzccaTis.

595

j eIteptt

ut amor amicitie : íequitur hanc denomina-

I Videgn

tionem ab ea füícepram in primo coneeptionis

adlin, vj

fue inftanti, ac proinde in eodem non potu-

'Optiettem

iffe fanctificari. — Omittimus tamen hic hujus

àm, dj

argumenti vim examinare aut fequi, ne no-

M Vi

dum potiüs ícindere, quàm folvere velle vi-

favotdi

deamur; aique hinc,juxra fuperiüs jam dicta

fats co.

poffibilitatem debiti proximi unáque immuni-

mf;acm.ï

tatem à peccato originali aut concedimus aut

yeximatüh

Illud tamen viciffim ab hujus af-

fupponimus.

üm em d

ferti Patronis poftulamus , ut à cenfüranda pra-

viüs opinione ea, quae debirum duntaxar re-

m qieln

aLons d

motum admittit , abítineant.

Quare, quan-

tumvis poílremam fenrentiam Cajetanus vo-

puts t

cárir fidei Catholicee contrariam, Corduba ha-

reticam , /Egid. Lufitanus parüm, & Dellarmi-

Ditoe

00 corci

nus non admodum tutam, ac Suarez eriam in

vt d

3tiam partem fÍcribens afferuerit , oppofitam

yinum, d

illi ine errore negari non pofle; Eximii tamen

hujus Doctoris judicium ultimum , quod de

nurent;

Ti

ac controverfia pauló ante mortem confültus

in epiítola, difp. 9. de peccatis fe&t. 4. , edita de-

m du

| ïncluäfuglt

dit, praferendum eft, quod fic habet: * B.

Virgo non peccavit in Adam , vel, non habuit

j.tmqui

Aimi ifï'

debitum peccati originalis nec in fe nec in alio;

has propofitiones non puto dignas cenfürà ali-

g, hd

TM

quà. ; Prefertüim cuim ab anno 1616., quo

Suarez fuam epiftolam fcripferat, & magni

4 01

motus circa hanc controverfiam excitati fue-

rant, Cenfura füpremi Confilii S. Inquifitio-

nis eam fententiam ab omni füfpicione libera-

ju

verit, et, üt Salazar inquit, multorum docti(-

(s l

,lmo.-

j

5

gt

us

Dr Prcc.rts.

394.

fimorum hominum plaufü celebrari cosperir,

Lf fen

0777

Ad hujus veritatem luculentiüs proferendam

242. . J. Non eft pofitive improbabile,

D

f p

din nl

B. Virginem caruiffe debito proximo. ' ProP.

Pofirivé improbabile eft, quod contra fe habet

brum fabe

motivum certum & iníolubile : fenrentia ne-

hi & omi

gans debitum proximum , feu Deiparam pec-

vl Cor.

titr, d

cáffe in Adamo; non habet contra fe ejusmo-

di motivum ; erpo. 74/z. Oftenditur foluti-

Iuf

Aam mor

one fundamen

^

P

torum ; debitum illud affgren-,

tium.

M od

Fundai

Tib m

n. L Eft -Qeneralis propofitio Pau-

li; quà ad Rom. 5: dicuntur omzes im 4denmo

j uj

ttem df

peccffe::

&. D. Eft peneralis propofitio, fed

qua póteft inrellipi in fenfu accomodo C. que

ts 0f d

fl

déber intelligi in fenfu abfoluto IN. vid. d. n.

235.; übi eadem refpontio adhibetur ab aucto-

&

C

pl faïd

ribus hic nobis conrrariis. . Quin hoc in tefti-

d

monio fermonem fieri de ipfo peccato oripi-

fione;

nali, apertum fit ex Trid. Sefl. $. can. 2. , ut-

üntend,

pote in'quo anathema infertur illi, qui dixerit

p |

d

pofteros Adami non-concipi in peccato origi-

lnt, dehqx

nali; ratióque fübjicirur his verbis : Cum coz-

Olfendere

tradicat ! Apoftolo. dicesi : Per um bominem

QO

peccatum . igfravit iu immdum , &2 per. peccatum

umf

Üüt* qun

snov$ 5 €9 ita in ommes? bomines mors. pertvanfüt ,

32 quo ommes peccaverumt. — Ergo fi nullam li-

1165 mor

Go fj

fnitationem ferret generalis propofitio, pro-

baret, Virginem fuiffe

und(' fc 1

ceptam.

etiam in pgc;:'gtf) con-

üntrexid

Fundam. 1. Eft ratio proponendi dþgmg

Ut iden

iNam

de Pïccato originali à S. Paulo ufürpata.

b t

l. a-

Drz PECCAT!S».;"

393

i r

1. facit fenfüm copulativum , dum ad Rom. 3.

Oferendm

dicit: Qmes peccaverunt, eg egent ploria Dei , ju-

QDrobd

fiificati pev gratiam ipfius pev vedemptionem; qu

. u

eft in Chriflo ?Efu. Ergo fi poftremum mem-

m fl

brum habet fenfüm abfolutum , eundem habe-

enta n

bir & prius. 2. Facit comparationem , dum

DAf D

1.ad Cor. 15 fcribit : Sicut i "4 dam omnes 1o-

viuntur, ita €$ im Chriflo omnes vivificabuntur.

fe eim.

r foly

Ergo, ut teneat paritas, etiam B. Virginem in

x afferen

Adam mortuam effe oportet.

3. Argumen-

tatur 2. ad Cor. s. his verbis : $2 umus pro om-

xito hz

nibus mortuus eff ; ergo omnes mortui funt: e9

n

Mi

m

JJ

jro ommibus mortuus eff Chriflus.

Invalidum

of

autem effet ratiocinium, aut Chriftus mortu-

us non effet pro Virgine, fi heec mortua non

o 6a |

iffet.

"

[vl

^&., Vel ipfe Vafquez nobis contrarius in-

r a .

e

j tefþ

nu& fatetur hoc argumento non evinci quae-

]

ionem ; tum quia in priori Apoftolus non

&t d

contendit, fingulos homines , nullo excepto ;

,ai

peccáffe, fed omnes, five Judei five Gentiles

qiis

xamim-

fint, deliquiffe , & gratià Dei indiguiffe, ut ita

oftenderet, Judeos ab hac lege non fuiffe ex-

T (

einptos, quód haberent legem fcriptam & cir-

y hn

cumcifionem, in qua ipfi pre aliis gloriaban-

gt

tur: tum quia in pofterioribus dicuntur om-

T d

nes mortui; effe autem aliquem mortuum pec-

ígin^

p

cato , fignificat illum in fe habere peccatum;

xl

!

rginem originale etiam

unde fequeretur B. Vi

" ite

contraxiffe.

uare ad 1m. g. IV. Conf. Quia

j

ficut identitas vocis glori« non facit; ut eàdern

g öggma

nec fi-

gratià rcparativä omnes indigeant ; fic

IFPW x:.afa-

gnum

m

396 .

Dz Prccaris.

s Ài

num copulativum facit, üt vox onis eundem

j

iU

n T.l

níum in primo, üt in fecundo, teneat. 44

2dum iterum V. Copf. Paritas tenet , licet in A-

Tiempto

m Ade:

damo Éva non peccaverit; ergo & ftare poreft,

Relempta

quamvis Deipara non peccaveritin Adam. Vi-

panilion

de praerea expofitionem hujus textüs num.

T000 e0C

168. füb fin.. /4d 31:um etiam JV. Cozf.. Vadem

w C

hujus refpontionis habemüsS. Anfelm. in com-

f pred

ment.ad bunc locum fcribentem: AMazifeffé an-

du aido

nuntiat , omnes bomzaes onovtui funt in peccatis. ue-

qdm và

mine prov[us exceptoy, demptá Matre Dei. . Quin

ipfos hic nobis adverfarios vades appellamus,

Qjcanq,

fuere tic

Si enim valet argumentum Apoftoli, quamvis

B. Virgo non fuerit mortua proprié ,quia mors

qeineant

DC

animv non ipfüm peccarum formaliter , fed

ejus effe£tum nempe privationem pratiee fàn-

b Deu

tl d

Ctiücantis dicit ; fed tantüm habuit debitum

t pr

proximum, h, e. debitum fubeundi a&u pri-

1tn (éni

vationem gratide & mortem anime : ílare et-

Lt G

iam ejus vis poteft, quia B. Virgo habuit debi-

Feum

tum remotum moriendi , cujus effectum ne

tin quaj

incurreret, pravfervata eft per inortem Chrifti.

In utraque enim refponfione à proprietate ver-

Bu m

lfs t

borum receditur cum aliquo fundamento,

Pundam. III. Eft redemptio falrem prz-

Tüninni

Confomn

ervativa ; per hanc enim debuiffet B. Vir;

exci

pi etiam ex meriris Chrifti ür Redempro-

tiopur

f& confo

ris: hoc veró repugnat ; quia Chriftus non

fuit predefinitus üt Redemptor ante pecca-

mo, ;

tum Ade abíoluté praevifüm. | Unde fequitur

im Drg

. Virg

V Rede

inem ante illum ex ejus üt RcdemAPïo'

Qsn f

ris meritis excipi non poruiffe.

. Ar-

Pirocu

Ds Psccarts.

897

Y eudm

&. Argümentum hoc penitus enervari, fi

m 4

in Tr. de Incarnatione dicatur, vel Chriftum üt

jlerin

Redemptorem fuiffe predefinitum ante pecca-

tum Adeabíoluté previfum: vel Chriftum üt

lr r

Adim. V.

Redemptorem, paétum cum Adamo; peccati

eyts n

permiflionem & immuniratem Virginis fimul

in uno eodémque figno fuiffe definitum. : Qui

jj Veln

m,1n o

veró Chriftum etiam poft Ade " peccatum ab-

[ T

folut& predefinitum ibidem admittunt, defen-

dunt nihilominus pradiétam immunitatem , fe-

pecmtis [

cundüm varium tamen decrerorum ordinem,

i. Qu

cujuscunque fyftemati proprium. , Eadera di-

apdum

Ícütere hic non vacat, cum ad alium Tractatum

yi, qua

pertineant ; unde nonnullorum refponfiones

& qiams

dunraxat referre coníliruimus. — Itaque 1. &d/e£

viir, &l

Lugo, Deum in pacto Adami conditionaté ex-

: ia

cepiffe illam Virginem ; quae poft peccatum

yr dnt

abfolut praevifum & Chriftum üt Redempto-

i i p

rem definitum, eligenda effet in Matrem Dei.

ts üäf* i

2. Xdet Gormaz , Ante Adee peccatum abíoluté

; b

pravifüm Chriflum fuiffe predefinirum tan-

efeflun t

tüm quoad fübftantiam & cum meritis ab ipfa

m O

affione independenribus ; füb hac tamen con-

Y v

ditione, ut fi Adam peccaret ; merita illa , quo-

vianento.

rum intuitu exempta eft B. Virgo, per pafhonem

T

confümmarentur ; ideóque, cum fuerit condi-

f f

tio purificata, Deiparam ex meritis Chrifti mor-

te confummatis fuiffe immunem à debito pro-

y N

Ql

ximo. 3. Edet 7hbyr. Gomzalez, Chriftum et-

,

r af

!

iam predefinitum fuiffe in carne paffibili ; fed

Unde

)!

ür Redemptorem duntaxat in a&u primo ; quia

J

V

u N

tamen fic praevifus fe obtulir ad mortem fub-

eun-

T

"-

us

398

Ds Pzccarts.

enmde

eundam , fi quo cafü eà opus foret, ex hac

oblaone tanquam meritoria exceptam fuiífe

quqe ref

. B. Virginem. . 4. &det Murieffa , Deiparam ob-

pl ent

tinuiffe immunitatem ex meritis Redemptoris

Ts p

Fidelum ei

non quidem impetrativis, fed compenfativis,

du C

quorum abfoluta previíio non requiritur ante

peccatum abíoluté preevifum.

tisDdoni

dlb pcout

243. R. /7. Pofitivé probabile eft, B. Virgi-

nem caruiffe debito proximo, h. e. peccaro ori-

aof

piopof

ginali in Adam commiffo. De probabilirate ex-

trinfzca liquet ;; quia heec affertio eft (altem -

tiis uica

laoram te

qué communis, ac contraria: Communiorem

etiam vocant Recentiores paífith, & meà qui-

Qu sfe

Mitizum

dem opinione, veré ac recté, fi huic (ententiee

fingulari adverfantes fejungantur ab illis, qui

n D. Y

V

N u$

forté privatum adhue fen(um priori erticulo

oppofitum gerunt. Pro zzrrigfecá ex motivis

Ó inmo

&risem e

plurimis , aliàs afferri folitis ; haec pauca annotaffe

füfficiat.

ttidito p

Mortivum 1. Eftparitas & vis rationum, que&

Iu in À

pro priori articulo allatze fuerunt. Nam 1. Scrip-

in: tf

ture textus, qui ab Ecclefia ad B. Virginem

Wfer &

' transferuntur, equé videntur excludere ab illa

in: t d

Ü

eccatum in Adamo commiffum, & quafi actua-

I (te OY

f

e

originale; ac peccatum contractum, & quafi

ts d

orivinale habituale. 2. "'ridentinum , quamvis

Mm t(ïev

ütum a

Seff. s. bis mentionem in fio de peccato oripi-

nali decreto fecerit illius effati Paulini: 4z que

qui phyi

omnes peccávutit ; univerfalem tamen exceptio-

l ls ignob

nem de Virgine in claufüla fübjunpir. 3. Ss. Pa-

Ticem deb

tres , vel puritatem & fanctiratem proríus fingu-

|"itradni

larem Deipara commendantes, vel omne pec-

L

Catu

—

us

Dx Prccáris.

599

t er l

cattïm-ab eaquaftionémve deillius peccato quo-

cunque removentes , fan& probabiliter intelligi

um füf

tïpamm Q

poflunt enuntiáffe de debiro proximo, quod

re ipsà peccarum eft, aut illud falrem füpponit. 4.

edempturà

Dpentr,

Fidelium etiam fenfüs omnino communior vi-

detur, ütex concepta eorum eeftimatione de Ma-

hirtmr a

tris Dei dipnitate; & exhorroreà macula etiam ab

alieno peccaro profe&tà apparet. s. Authoritas

!N

JeCCaT0 0f«

Ecclefize pofitiva quamvis non adfit; ejus tamen

ablitáte u

permiffio poft contradi&torium in fenatu Inquifi-

d m z

tionis judicium probabilitarem nonlevem addit,

ymmürt

i

& notam temeriratis aur imprudentie,; quam

quidam afpergere conantur diluit.

n

tas & vis. Privilegio-

mic i?

: Motivum £I. Eft pari

rum, B. Virgini communiter concefforum.

! 'db ü!z'fy qm

'

;

^

|

1 d

icuïp

Nam 1. Si propter dignitatem Marris ftatuitur

effe immunis à peccato oripinali contracto;

d e m

g

ex lisdem etiam rationibus oportet eam exime-

re à debito proximo; quia heecignominia etiam

matris in Adamo peccantis aliàs redundaret in

stonm

filium: effet aliqua conventio Chriftiad Belial:

Nani

introiffet Sapientia incarnata in malevolam ani-

X

mam: nec Ámica Sponfi tota pulchra foret ;

jylee i

Incaffum veró affert

nec fine omni macula.

&olid

Suarezius differentiam dicendo, culpam origi-

dr; : qw

nalem effe veré peccatum & defe&tum moralem;

Uffi, quamVE

debitum autem proximum folüm effe defectum

[

[/

CCCQW

Ji

,

]

quafi phyficum,

cujusmodi eft naíci ex: paren-

ul

l

erduellibus; fi-

tibus ignobilibus aut aliquando p

g at

quidem debitum hoc eft peccatum z&tuale mo-

lu

t5

pu

raliter admiffüm à parvulis: propterea enim ha-

o

bent debitum nafcendi in peccato originali ; quia

l omüg ?ï&

pec-

1

jl

p as

Dz Preccsr1s.

400

peccaveruntin Adam. Unde debirum illud com-

froo imm

paraturad privationem gratiee; in qua Suarez ma-

fihem fine

culam originalem conílituit, ficut. peccarum

jn $.

actuale perfonale comparatur ad privationem

& purtt

gratiz , in qua juxte eundem ftar macula habi-

! pofír imel

tualis : atque hinc etiam debitum illud eft veré

v V

defettus moralis & peecarum: imó ipfüm pec-

tl m

catum originale in re&o nihil aliud eft ex di&tis,

[ripacuo

quàm peccatum Adami à pofteris moraliter

my

commiffüm ; ex quo habere debirum ejusmodi

Trenemhd

aliud omnino effe liquet, quàm nafci duntaxat

Qf

ex parentibus perduellibus. Et fàn& hoc ipfüm,

d

nN

quod ett commiffiffe moraliter peccatum in À da-

l

i

mo, eft preccipaum caput malitiee in peccato ori-

ginali, majorémque indecentiam involvit, quàm

10 Q

privari gratià & glorià ob illud peccatum: imó

'

dU

hocpoftremum etiam , & terminum effe odii di-

ä

:]

;

Cefx

4

vini, non dicit aliam indecentiam , quàm eam,

Euehum de

que refultat ex primo; quia, àt Au&or L. de Div.

LTA

Nominibus C. 4. inquit; Puziri zon ef snalum;

i

J fievi peuá diguum.

2. Sicut fomes concupi-

btj

Ícentice à peccato eft, & in peccatum inclinar;

mï: Ex [

fic debitum illud proximum à peccato eft , &

d B

in peccatum nempe originale cuique pro-

nequit,ü n

prium inclinat & quodammodo neceffirar,

MC mll

ita quidem , ut nonnifi per ingens mira-

ft: D

culum à culpa oripinali liberetur, qui ejus

AU tamen

debitum haber; ergo fi libera admirratur B.

Qu beDo

Virgo à fomite, liberanda eriam eít à debito.

M5 ]f i

3. Virginitas perpetua & incorruptio corporis

ORU

vindicatur Virgini , quamvis utriusque defe&tus

; Qüm

d

nque s

il

eiI'g potuiffet fine culpa morali quàcu

*

Wfürpz

Ergo

Dz PzceaTis,

401

niludcon.

Eept

) immunitas à debiro illi afferenda, quod -

dXUrez .

faltem fine culpa in alio adrniffa effe nequit. 4.

D'

T picoium

h

:

Joxta S. Anfelmi effatum decuit, ut B. Virgo

D

TIVitiunerg

ul hi

eà puritate niteret, quà füb Deo major non

poflit intelligi." Poffer autem intelligi puriras

lul edhve!

major, fi Virgo peccáffet in Adam; nam puri-

bfmp

tas eà eft major, tefte S. Thoma, quó quis ma-

elLex d

ls à peccato recedit. Ergo.

? morat

244. i. //7. Omnino admitten'dum'e&,*Bï'

Im ejsmá

Virginemhabuiffe debitum remotum. . Rar;oeft;

a d

quia ju

«ta fenfum Patrum & Ecclefiee Chri(tus

d

d

eft Kecdempror omninm horm

1

j

-

^on tantüm

m

in

Es

lïw;ï

r

;

itione, accom

A -;ü*;

aotoMatas &

b

; x

inpeccamozi-

P.

virgo ,etsm ver& & propric ef

L

dempia

nori gt

à Chrifto, omnémque przriamaccepir ex meri-

e t )

ts Chrifti à: Redempioris; Hinc enim Alex.

mf

VH. ia Couftitaione n.'234. cit. ait fen(t'm

, qin

fidelium cfie, Bmam Virginem fuiffe fpeciali Dei

rl

gratid » i7tuitu vaevitorum Cäï*ä/ifl , à Iacuid peccuti

p d

0v1guiis praferoatam ; &in Oratione, fub &uem

(me gn:oxï'-

Officii parvi Immaculatae Con.ertionisappofita

Turm tf

dicitur: Éx morte

fl tud pravifa , eam ob omni

i

cato t

labe praferváfti.

Hioc autem explicari imprimis

« n

nequit , (1 nón admittatur debitum remotüm :

jy nl

Deinde nullà ratione minuir puritatém B. Vir-

»

inis: Denique fi etiam minueret, admitten-

us Ui*

:

um tamen foret

u d

J du

[

; cum nonnifi puritas major,

quz fub Deo eft, & hionori Divino non x

ln

!

ij

epuge

|Ke

lu

j

:

W

à

nat; illí adícribenda à Ss. Pátribus affera

tur.

n CO[?OHS

Textus 'S. Bernardi n. 438. relatus probat

ga»

quidem redémptionem dupl. modo à Patribus

s

Á

| qua

fqi(fe' ufürpatam ; Chriftam ramen nonnifi eii-

wq;lï:'

$

Quo

402

DE., PrzccaTIS-

quö)tadfüm modo vocarian

t (

gelorum redcmp;o?

à

rem; ipfa verba d;ocept.

L.

*

i

[

fnctahu

fij*;»äflh dïn

CAPUT IV

v ts

ficbrenter

De Penir Peccati Originalis.

&

Tre m

Ala; qüæ ex peccato origiriali fluunt ; vel

( yrem

ad hanc velad futuram vitam pertinent,

w D

*

'^Experimur quidem affatim illa , quz

Wa

qevdina

iur'ior

is generis fant, quin tamen omnes eorum

originem perfpicere velint : Pofteriora. quà

i Qrpore:

1

mapisà noftra experientia abfünt, eó plus di-

tminem Í

ha

verfitatis in. opinamentis faciunt. Reflat ira-

que, ut ibi fontem deregamus; hic veró certa

( prate

buir dong

aut magis vera à probabilibus fcjungamus.

W jg

ARTICULUS L

Micenr

f pene peccati origz'mlz': m

lDeriorem

' An £ quenam [it

aüc vtta £ :

Voluygig

öm. De vitze humanee miferiis ciuple,x

Eoniïabaz. |

tünendi od

N

Catholicis eft cum Pelagianis contro-

verfia : altera, an ille , ac prae(ertim concupi-

pm, (Bi[l

lii

Ícentia fit mala? adeo enim hanc non effe malam

contendebant, ut inde eos S. Aug. Libris con.

Pm: [ T

D

tra Julianum pa?ronos , defenfores , fautoves g. lau-

dl

datoves libidinis impudenti/fimos paflim voc..repo-

It ii

tuerit: altera , an, qua vitae hujus etiam fates

V* Quoa

-bantur incommoda , ortum habeant ex peccato:

Illras, HV

H&c enim unà & mortem, cum peccatum ori-

V r

ginale inficiarentur ; peenas

etiam peccati: ne-

m ho

gabant: quin ; zeferente S, Aug. L. de dono

ET

per-

p

-—

o

Dz PEchATrs.-

Ó

telempt.

erfever. C. 11.. Jgnovautiam Q9* difficultatem,

(ne quibus uullus bomo. ma[citur ,. primordia, nom

Jupplicia dicebant effe nature. . De ima contro-

verfia fatis di&tum Cap. pr. Articulo L.:: de 2da

ii

hic breviter agemus ,. ubi miferiarum vitee hu-

manee compendium ex, Bellarm. L. 6. de Amitf.

.

;,

i fut, v

Grat. preemi(erimus.

8

mperia

246. Dico ]. Mala, hominem poft erigi-

g

nale peccatum infeftantia, alia fünt interna, eá-

TU5 COrUL

que velin anima ; velin potentiis animz , vel

lm qU

in corpore: alia externa,. que fcilicer vel extra

, 006

hominem íünt , vel.ab extraneo adveniunt.

Mi

du anima. faünt 1. amiffio juítitiee originalis;

jc vt eni

qua prater gratiam fanctificantem complecte-

n

batur donum integritatis, . quod ex congerie

virtutum infufarum intellettum & voluntátem

I' *

perficientium ,. obedientià partis inferiorisad

fuperiorem & membrorum corporis ad nutum

mgiimüi j

voluntatis ,. divinàque protectione extrinfecá

conftabat. 2. Reatus culpee , feu debirum fü-

yfris n

ftinendi odium inimicitize Divinge.

;. 3.', Reatus

zi CO

pone, (àltem damni.

j

n a

atuor vul

-u poteutüs amimae numerantur qu

nera, ignorantia nempe in intellectu ,. malitia

; Liria

in voluntate , concupifcentia in appetitu;dele-

at

étabili, infirmiras in appetitu irafcibili, -Rario-

w

ne ig/orantie Éepe plurima ignoramus apenda,

as

Js

five.quoad nos & vitam noftram ac rerum na«

j p

turas ; five quoad a&iones politicas ; five de-

mum etiam |quoad morales: praeteread multi

etiam homines fant hebetis valde.ingenii, fatui

n

!

j

item & amentes &c.

Ratione malizie voluntas

r

b E

pro-

0

4

Dz Prccarts.

P

"

endet ad bona inferiora & praefentia , ne-

deigie!

4

ls eeternis

gle

: ad commoda propria & cor-

qxdem

poris, infuüper habitis anirnee bonis & hone-

u

flis: ad préfentia etiam diei velanni, non con-

&penz

fideratis incornmodis futuris &c. — Retione coz-

ia

cupifcintue fertur appetitus ad bona fenfibilia, &

kLs n

rebellis pugnat contra fpiritum , unde inrefti-

D7

num il!ud belium ad mortem usque durarurum

jj

pafcirur.

Retione zfiruitatis homo torpet ad

fiau atj

difficulrates füperandi vitia & virtutes colendi;

dumpr

efferveícit faci& ; & conrra rationem irà infür-

tiru

git propter fenfibilia , & propria commoda in-

u

feriora.

Porro hec duo poftrema , concupi-

T?

W0 t

fcentia: & infirmiras, cbnubilant eciam inielle-

&um; & rationem à re&ta confiderarione ac

feia

electione preepediunt : ormnia veró vulnera in-

tül, Sap

ducunt alia quoque mala per curiofitetem , le-

g i

vitatem, przecipitantiam & inconftantiam, quae

Ol (

tum ad defectus varios tum ad peccara viam

;

6171 t

fternunt.

D7

/n corpore accidunt 1. dolores & morbi, quo-

r

rum nec numerum nec nomina vel integer li-

(

Wt

"

ber comple&teretur:: 2. Curationum difficultas,

fi

:

À

[

;

fenfu

& labor:àd tolerandam vitam neceffarius: 3.

J n

vite brevitas & 'continuus fnortis immiggntis

i.

thetus: 4. Mors ipía.

*

Ui

nent I. Ira &Ainkdhignïa-

"d exiterna mala perti

que Ve

tio divina: 2.'Caprivitas füb poreffate diaboli,

Oqglmm'

íéu permifífio nobis hic etiam nocendi, nos

Wabl

tentandi , &inaltera vita'cruciandi: 3. Crude-

E

Qminer

mnia

litas honxiqum,' rebellio beftiarum ?..61;;9

enis

l

enS. i[:]c

W

um

Dr F"E.ccAris'.

405

i, Y

x & Q

denique mala, qua à celo,; terra; mari, aliís-

que elementis patimur.

s one.

247. Dico IJ. Mala ejusmodi fünt effectus

] n t

& penz peccai originalis. Eft de fide. Prov.

Vtiore t

uuverfim ex Conc. Arauf. 17, Can. 2. & "[rid.

Entbiit d

fe(T. $. num. 1. $i quis «ou comfiterur , peimum

nde il

bominem dddam , cum suudatum Dei in paradifo

durstuvt

fuiffet trazsgrejus ,. fitum Janthitatemes yufpiriauus

jorpet d

zn qua-conflitutus juerat , amuUfijo .. . . totíu

naog

*s coend

F.

"Adam per illam pravevicationis ojjeu|am fetunc-un

bennd

corpus €9' aminam m deteviug covumutatum fu.

i5

vnmod

anatbema fit..— Porró fpeciatàn Pvob.

"od

De malis ia anima. "Tum ex Trid. jam reci-

m ia

tato , tum ex Pí33. v. 17. Pultus Domii fupev

n

facieutes smala , ut perdat. de terva memoriam eo-

Qu m

vum. — Sap. 14. v. 9. Similiter odio [unt Deo im-

i,

pius $9 impietas ejus.

Ad Rom. 1. v. 18. Apo-

Ítolus fcribit , Aevelari irem Dei de celo

hum

ts

Fgmm ya

omuem unpietatem £ inju]iitiam.q

De malis ia anima potentás teftatur frequen-

mor

tiffimé fcriptura, dum Gen.8. dicit : Sezfus co'

e[intentt*

cogitationes bumani cordis in malum prona effe ab

m fl

adolefceutia fua : P(. 48. Hominem comparatum

b

effe qumeutis iufibientibus & fimilem fa&lum illisz

:CQMFS ;

3.

$1

m

Ecclee 7. Eundem fe iufinitis mifcuiffe queflionibus,

Unde axiomatis locum obrinet illud. Gloffz;

2

UA

?,

que Venerabili Bedee tribuitur: Z/omo fpoliatus

eft gvatuitis , g vulueratus im naturalibus , juxta

lng[e läba"

x

arabolam , in qua Chriftus Luc. 10. exhibet

j

ominem, qui ex Jerufalem in Jericho defcen-

j

,U

! U

déns incidit in latrones, à quibus fpoliatus, &

! dgm.

plagis impofitis femivivus relictus eft, S. Aug.

QUs

e€3

Qu

406

Dr Prcearrs.

autem L. de nat. & gr. C.19.. Fidete quafo , in-

finditi

quit; quozdo mitatur. ezevtere medicinalium elo-

qui d s

quiovun voces Jaluberrimas. .. Ego dixi ,. Domine

Cn

IT7)

mufevere 1061 , fana animam qmeam ,. quia peccavi

Yib — Quid [anatuv , f mibil efl vulneratum , nibil

Tuladdux

n

Jfauciatum * uibil debilitatum, atque vitiatum? Et

L.22. de Civ. C. 22. Omnium mortalium proge-

fibditbolo

yiem fiiffzdamnatam ,. bdc ipfa vita, fi vita di-

at $ Der

cenda ejt , .tot eg tantis malis plena teflatur.. Quid

& frar

enim idicat. bovrenda quedam . profunditas iguo-

tprio !

Tanikg, ex qua ommuis errov exiflit ?. Quid amor

E litnino

ipfe iot verum vcanarum atque moxiavum , $9 ex

Irilbd $g

boc mordaces cuve, perturbationes , mevorts? ...

Animicmtm,

Quid ef? , quod cum labore meminimus , [rue labore

pE

ebiolfcimur ? cum labore difcimus , - faze. labove

II

ve[cimus :-cum labore flvemui , fize labore inevtes

ün f])

Jiemus. — INonme binc apparet , i. quid velut poude-

pipa. P

ve fuo proclwvis 9 prona fit eitiofa gatura , Q9

t g

quantá opes wt binc liberetur , indigeat ?

Quorum 7;

-« De malis in covpore. Preter alia jam (epiüs

tüitrim .

per decurfüm hujus materie produéta manife-

tem

flé enuntiat Salomon Eccli C. 4o. v. t. Jugum

nf

grave faper filios Adam d die exitüs de venive ma-

Ti5 nony

£ri$ eorum . usque in dicin. fepulture. — Et Sap. 2.

Q iligg

V. 24.. Deus cveavit. bominem inextevminalilem,

£ ad imaginem fimilitudinis [ue fecit illum : invi-

ii g

bus) deü

diá autem diaboli mors intravit in ovbem tervarum.

Deta o

Quare S.Au

g. L. 4. cont. Jul. C. ult. recté (cripfit:

lt mra

Quid igitur veflat, mifi uf caufa iflorum malorum

priorsg

fit auz. iniguitas , vel impotentia Dei , 'aut pena

It füit«

primi veterísque bominis : fód quia nec injuftus nec

Ya f

emporens eft Deus, veflat , quód mon vis, [td coge-

Vi d

E

—

Ds PsecATIS

467

Hb

Vs conrfiteri, quódgvave jugum fuper filios AMdames'.

Cinium of

uon fuiffet , vifi deli

15 Duine

x

i origina(is me:fiturfz precd-

yujet. -

(ti p

De malis ext

ernis, Hoc idem teftimonium

77

Eccli.adducitur, atque huc etiam pertinet, quae

i? f

de ira Dei füpra retulimus.

Captivitas veró

fub diabolo ex notatione S. Auguftini in ep. 28.

777 nf

; t

ad r. S. Petri C. 2. /4 quo quis [upevatus eft , bu-

hwr. Qul

jus €2 ferou

5efh, haberur. Reliqua oftendit in-

ii g

terrogatio

S. Jacobi in fua ep. C. 4 Unde Pella

eg litesin volis ?. nómme ex concupi[centüs veftris ?

! Q] am

m 6u

Et illud Sap. 8. 7Zvimabit creaturam ad. ultionern

inimicovum. s.

netti!.

lfs

1

248. Olferva. Se&tarii n

oftri temporis-äPdd

j

l

I

lagianorum quidem hic reje&to errore rece-

dunt, fed longé adeó, ut & ipfi in errores im-

7!

pingant. Prater memoratos enim effectus pec-

rH: )

?,' /?JMG

W

cati originalis , alios etiam adhucdum addunt;

il

quorum 12715 eft, per parentis primi peccatum,

; jäm fs

arbitrium liberum in homine penitus amiffum

t i

effe & exrinctum: 24uf, natura corruptionem

tanram eífe exortam , ut homo etiam juftifica-

L jf

m

tus non poffit non femper peccare: 37/u5, Pec-

cati illius frué&tum effe odium divinum , fugam

frp:

divini judicii , dubium de divinis promi(fioni-

gmidi

m de eterna falute , aliáque

T

'bus, defperatione

eccata actualia.

In eorum tamen refutatione

m

i

ic morari confültum non duximus; tum quia

d

men

prioris falfitas jam in Tr. de A&. hum. propo-

r

fira fuit: tum quia alterius examen in Tr. de

j n

)

Gratia füícipietu

r: tum quia fi poftremus ar-

n i

!]

diato effectu intelliga-

ji; )

ticulus de remoto ac me

tut

;

"- .

7

DE PeccArTIS.

403

lm, itt

tur, di&tis füperioribus non repugnat: Si ve-

ró de immediato ac neceffario fructu intelli

gen-

fion:dmi:

dus fit, facilé ex Tr. de Act. hum. falfüs eífe

en

cognofcitur ; -nequid dicam ,. ejusmodi peceata

feto a

non haberi in.hominibus omnibus, & reperiri

exdefent

fros Dea

etiam in deemonibus, peccato tamen originalica-

rentibus. Porro an illa, quz memoravimus na-

verrpiradi

rure human:e vulnera, pofitivi quidpiam aut

Gr;naÁ

negarivi duntaxat dicant, aptiüs in Tr. de Grat.

Ti Sont

exponetür.

tirdidem ]

Irum eren

ARTICULUS IL.

Ios, qum

Jfie baptifino dezedentes pumiantur pri-

num ii ge:

| P parvuli

vatione beatituduus $——

povis f

Celorumdi

,,549. Ota. Paenam alterius vitze fubdividi in

lQu erut

: poenam damni & fensüs, dictum eft

nu

VL

m. 89. An prior ftatuta fit peccato originali?

prz;?na hi

queritur in prafenti articulo.

Propofuimus

(üit t

autem eam quaflionem verbis illis, in titulo no-

liry injgle

tatis ; quia inrer beatitudinem füpernaturalem

dis ngn

feu Dei vifionem , & inter beatitudinem natu-

T

ralem íeu ftatum quendam felicem , expertem

Tünssà ?

doloris & affluentem bonis naturalibus , qua-

jo.]

lem naturaliter habere poffumus , diftingui-

Vs D

tur, arque ex hac diftinétione queedam fenten-

Til

tiarum diverfitas eft orta.

Nam Vincentius

004 .

quidam apud S. Aug. L. . de orig. anime C. 9.

&iritu ng

& L. 3. C. 13. parvulis eriam non baptizatis re-

&mer i

gnum celorum , hoc eft ; béatitudinem füper-

CO

naturalem promittebat. : Eandem fententiam

V tj f

infide.

tenet Zwingliug, üt pgobabilcm de f£iliis

Jium $?

Dz Prccaris.

. 409

t ov

lium , üt'certam de fidelium prolibuä: quod

j imelligen.

fecuncum ampleétuntur etiam . Calvinus ; Bu-

. lls f

cerus &c. Ali quamvis parvulos ejusmodi à

d p

regno celorum & vita beata Sanctis promiffa

A

excluderent, docebant tamen eos poft judicium

onpndo.

futuros beatitudiae naturali beatos & in quodam

EUA

veluti paradifo terreftri perpetuó feüicitérque vi-

lidpiava

&uros;ita Ambr. Catharinus, Albert, Pighius &

[r.de G

Hier. Savonaiola. Ad quamnam «x his fenten-

tiis claffem Pelagianorum error de vita parvu-

lorum arerna pertineat; dubium eft inter 1 heo-

logos, cum non ita facilé definiri poffit; quid-

nam illi per viram eeternam intellexerint, quam

m

parvulis fine baptifmo decedentibus à regno

colorum diftinctam pollicebantur. .. Certé am-

fiiydin

bipgua erant ea de re ipía Pelagii verba, quae

; üdun d

S. /ug.L. de pec. orig. C. 21. refert z. fige ba-

piifmo pavouli uovieitess quó nom eant , [c0: quà

qo orpini

Dropti

eaut , ne[cio.. Argumenia, cur ab aliis exiftime-

tur, intelle&tam bearitudinem füpernaturalem,

jintinit

vetnatuürt

ab aliis natüralem, vide in Anti- Janfenio Difp.

$. fe&. $. & 6. edito füb Schemate Antonini Mo-

dinem Ddf

i

ly experlw

raines à P. Joanne Martinon S. J.

250. Dico J.. Pavvuli fine bapt

ismo dcce;

TU qu

, d-

dentes puniuntur privatione beatitudinis füper-

naturalis. . Eít de fide. Prob. Ex verbis Chrifti

dum r

Viodt

Joan. 3. v. v.. IVifi. quis. venatus fuevit ex aqua. 9

Spivitu Santlo , 1102 potefl introire in vegnum. Dei.

um

uT

Item ex Apocalypfi conftat , zor zztvoire aliquod

coinquinatum in regaum. coelorum ; nec alios ,

li

(

Parvuli

T

nifi qui fcvipti funt 12 libvo vitee agni.

autem íüne baptifino decedentes manent coin-

fjj

quis

m

e $

".

o l

410

Dz PrccarTIS.

d Confa

quinati peccato oripinali, nec nomina eofum

inícripta funtlibro vire; ergo. Corf. Ex Con-

v Belun

deot bes«

ciliis. Paleeftinum ; tefle S. Aug. in ep. 106. ad

ssqie d

Paulin. , comipu'it Pelagium anathematizare; in-

fantes non baptizatos habere

vitam «eternam:

fnm (

ln n

JHéc autem , inquit Aug. . 7eg.

atd quid uifi movs

ererua vemancbir ? Carthaginenfe in ep. Aug.

D l ipd

$0. Quicungue oity zegat parvulos à perdytione lt-

MAl 1

bevari per baptifinum Chrifli , & [alutemm peveipere

Is et

T m qq

eternam , anatbema fit.. Milevitanum vel Car-

thaginenfe potiüs apud' eundem ep. 92. fimilia

lod vl

qonditionib

repetit : ueros parvulos , fü wullhs imuoventur

Chrifliaue gratie Secramentis ,. babituros vitam

ve, (

etergamy nequam prefumptione comtendumt.. Flo-

ii g

rentinum fefT. ultimà ait,. Zorum animas, quiin

d nfant

a&uali imovtali peccato , vel [olo originali decedunt,

dmey n

temum d

1300x in infermum de[cenderey peris tamen dispavibus

puuiendas. — "Yridentinum feff. . & 6. can. 3. &

fudnem &

wlnte lo

4.» übi totam de prefenti materia doctrinamin

S. Litteris, Patribus & Conciliis di

s

.*&ï al Mï

fpetfäm ,

colligit & proponit.

Tttone

251. Jico /J. Parvuli iidem etiam puniun-

3.

tur privatione beatitudinis naturalis.

Sequitur

TT

hec thefis ex priori , tum quia nullum funda-

YT

inentum habetur diftinguendi in parvulis re-

TWl quje

gnum colorum à vita eterna; tum quia cum

LU

darinatióne & carentia falutis eeternz conciliari

M .

nequit beatitudo: quaecunque.

Prob. Parvuli

d:ïl Í2777

- *fine baptifimo decedentes in. perpetuum erunt

f g

inimici Dei & filii irze divinee : erunt captivi &

Dunorg

füb poteftare daemonis: iriclufi heerebunt infer-

Titi. $

,,nïo ,k

ali.

-s-);;u

-ergü non fruentur beatitudine natur

Mf

hif.

T. m

Dzr Prccaris.

411

tttt ettmt

VIni. Conftatex Scriptura, Conciliis & Patribus

Yj x C

apud Bellarm. L. 6. de Amiff. gr. C. 2. , quae

1

docent has effe paenas etiíam peccati oricinalis,

matira

neque abfolvi ab iis quenquam nifi per bapti-

TO etemOu

fmum.

Couf. Satis certó infertur ; tum quia

beatitudo naturalis homini fine meritis natura-

quzi tif u

: ine d

libus eft indebita ; parvuli autem eam mereri

perdin

nequeunt, nec Deus etiam iis, tanquam füis

fon ferg

inimicis, eandem liberaliter conceffurus vide-

un d C

tur: tum quia beatitudo naturalis faltem acci«

29 (ini

dentalis plan& repugnantia ftatui parvulorum &

]i t

conditionibus commemoratis dicit, effentialis

uf n

veró , feu cognitio Dei abflra&iva perfecta

gndit. D

amórque amicitiae diving naturalirer beatificus

unde infantibus illis adveniat , doceri cum fün-

ao t

qul

damento nequit.

Corf.]. Poft judicium ex-

tremum & in eternitate inter caeleflem beati-

n li

k agl

tudinem & damnationem non erit medium;

a dodmdt

teítante Ecclo C. 11. uficunque cecidevit ligpum,

[ dlfpf*ïm)

five. ad auftrum five. ad aquilonem , ibi erit.

Et

fuffragante S. Auguftino, qui L. 1.de pecc. mer.

C.28. Nec eff, inquit j ullus ul snedius locus , u£

sum p

js 5

pojft effe mifi cum diabolo , qui 101 efl cum Chriflo.

Hinc &2 ipfe Dominus volens auferve. de covdibus

nolu fm]æ!

] mhg f

malà credentium iffam , nefcio quam , medietatem ,

y at

quam conantur quidam parvulis uon baptizatis tvi-

Jl

m

buere . .. . defmitivam protulit ad bec oraobfiruen-

ri

da [ententiam , ubi ait :

ul non eft mecum , con-

i. !

RP

y

fjf

zva me efl. Conf. 1. Ex teftimomis Patrum, Pe-

lagianorum dogma explicanium & damnan-

f

väümh

tium. 'S. Aug. L. 1. de Orig. anim& C. 9. IVos

g

j

"atio-.

(j ?

H

bapfzzati: pavoulis uemo promittat iutev dam

i

[/[47/ 73

414

Dz PAE.CCATI-S.'

sem vegaimque celorum quicii

s vel felicitatis cujut-

ftfn æreyna

dpun; €

lilet atque ubilibet quafü wedium locum ; bocenun eis

bevefis Pelagiano promifit. IYdemib. L.2. C.12. /Vo-

1

ptum 0

ttam comp.

vellos beevetacos Pelagianos jufl if Couciliorum Ca-

1bolicorumtg Sedis "d4poflolice damnavit auctoritas;

puinr pat

V.

eà quàd aufi fuevint uon baptizatis parvulis dave

uetis g. Salutis locum, etiam prater Tégnum cg«

p d p

í

[/

Rn

rum. Etep. 106. ad Paulin. /Vempe aliquan-

do fatebuutur , parvulos 1102 baptizatos vitam ba-

qeN k:

i, f

bere. non poffe ,. ac per boc quamlibet tolevalilius

omuibus , qui etiam propvia dqeccata. commüttunt ,

g, qi

tamen etevia qmovte anul&davi.

dpenam(

Siricius ep. 1. ad

udta

Himer. C. 2. docet, infantes in periculo vitee

ib

conflitutos continuó baptizari debere, cujus

rationém reddens, JVe reggum , eit, pevdant

lirequi

t f

$ vitam. . S. Profper. L. 2. de vocat. genr. C. g.

fiíiugir

Quid efL, inquit , quàd aliezatur à falute perpe-

Ude d

£ua tanta infautium multitudo , tótque in bis eta-

tibus bominum millia extva vitam velinquumur &-

dnjir la

Zevyam. |Ven. Bedain Com. C. 14. Joan. Ae-

Qd nemp

j

Jpuendi funt d corde Chrifliauo ,. qui putant ideo

M. E

di&umy, anultas effe inanfoncs, quia extva vegnum

lh.

Tif x

eelorum erit aliquid , ubz beatà maneant iunoceutes

teram ;T

qui [ine baptifino ex bac vita migráruut : quia fi-

TOne tv

z/e illo in veauun , celorum iugvedi nom potuerut.

252. Objic. cont. xamum. S. Aug. in Enchir,

Qs p

DAL g

C. 93. docet parvulos puniri poenà guriffiná ;

fed ex S. Chryfoíl. poena damni , feu privatio

n Iitone.

vifionis Dei, efít paena. maxima & acerbior,

d Poüen

quàm poena infernalis & fensüs; ergo. Conf. 7.

ts C |

m $.

Ex S.'Thoma r. 2. q. 87.8. $. ad 2. peccatum ori-

p

05 m

ginglc ratione grgvitatis füue non meretur

nam

um

Dr PrcceraiTs.

419

nam eternam. Sed Deusnon punit ultra con-.

(

y; hum

dignum j ergo. Comf. Jf. Secundüm eundem

an M.

peccatum oricinsle eft minimum peccatorum,

tdierm

etiam compáratur cum venia

li; ted Vc:nialg non

u d

punitur poenà «rernà; ergo.

^

E. 1..D. M. Puniuntur peená

mitiffimà, com-

jeir n

Y regnum t

paratà ad poenas adultorum, & qui perfonali-

ter peccráunt C. comperata ad poenas quafcun-

at ia

gf um

que N. E. 2.D.:. Peena damni eft poena ma-

ha od

xima, fi fumatur fecundüm fe & ad bonum

1 Commit

-

precis? , quo privat C. fi fümatur comparaté

ad paenam damni & fensüs fimul, &üt afflicti-

dusep d

p [

va eft ac pena N.. .74d Corf. J. i S.'Fhomam

hic debitunm feu reatum poenee aeternee non tri-

ehee, at

buere quidem gravitati peccati originalis ; fed

T

conditioni. fubyetit , [cilicet bominis , qui fie gva-

(tt gtm. 1l

zia invenitur , per quam jolam fit vemifto pene;

i n

unde fecundüm fententiam fibi propriam addit:

"TLT

Similiter diceudum efl ad tertium de peccato veniali,

7 quit

quod nempe per accidens poenà eeternà puniri

14. Jon 2

fentit.

Ex refponfione tamen ejüs ad 1mum

T

colligitur, concedendum , quód originale i

partatipl

ratione converfíionis non mereatur poenam ae-

n n

ternam , necandum autem, fi fümatur in ra-

ánit: W l

tione averfionis; cui ex alibi dictis hujus S. Do-

7H

d

&oris poena damnicorrefpondet. — 242 Cozf. 17.

p.in 2

hlP

JD. M. Eft-minimum fecundüm quid ,. fcilicec

zi i

in ratione voluntarii, & quidem tantim refpe-

n

&u pofterorum Adami , non autem primi pa-

i«l

rentis C. fimpliciter N. — Hanc ipfam effe do-

gt

&trinam S.'Thome probctejus expofitio; quam

ecati l

jun-

q. 5. de malo a. 1. ad 9. argm. his verbis fub

| mmmI pæ

git:

a,

414

DE PEGCATIS4:

fditis, :

it: Dicendum , quàd þ.ecczztum veniale , oviginala

10

compavatum , quodammiodo efl majus., & quodam-

.modo minus. Peccatum emim veniale conparatum

n ert

droetur t

buic per[one vel illi, magis babet de vatione pecca-

fio ad v

i, qudm peccatum oviginale: quia peccatm veniale

D

eff peccatum voluntavium voluntate buyus perfone

]u & $u

qgon autem peccatum ovginale.

5Sed oviginale pec-

MTRO

catum compavatum ad gatuvam efl gravius ; quia

privat naturam majori bono, qudm peccatum ve-

&we, 1

Et

fümdo )

miale privet. per[onam , [cilicet bono. gratia.

vopter boc debetur ei carentia vifionis drome: quia

Aioloma

ad viftonem divinam nom pervenitur , mifi per gva-

T

tim, quam veuiale peccarum uon excludit.

Yab db

253. Objic. coutr. 2dum. Jjuxta Apoftolum

imum,

dicitur :. Per umius juflitiom in omnues: bomines in

155; Quaru

guftificationem.

Sed in. parvulis peccato ori-

$ Angufn

Rs noru

ginali infectis non erit juítificatio vitee fuperna-

turalis; ergo naturalis, qua infert beatitudinem

ehdbors d

pivis nj

naturalem. — Cozf. Z. Poft extremum. judicium

mors inimica deftruetur; fed fi parvulinon gau-

; 5

deanr maturali beatitudine , id falfüm erit; er-

L QI,MWI

go.

Corf. 1. Eodem tempore diabolus ejicie-

9 (f

tur foras; fed fi in ejus poteftare remanfuri fint

P lm

parvuli, nec hoc verificatur; ergo.

LUE

&. Argumenrum hoc cum con

firmaticn.i;,

0U )

bus probat etiam ,. adultis faltem tribuendam

LUTUT (

Tüter.

effe naturalem beatitudinem, quod, cum contra

fidem fit ac nimium., nec nos u

ere poteft,

QUentur vj

j

Itaque D. M. Per unius, fcilicet

hrifti ,. ju-

itnitici

ftitiam tranfiit in omnes juftificatio vite quoad

fifem ;

fuflicientiam C. quoad efficaciam N. Hincetiam

WO Vide

er,

ab aliis explicatur non de omnibus fimplicit

e

ls

:

ia

—

z

Dr P£ccar!s.

415

fed de.iis , qui ex Chrifto renafcuntur.

ZAd

NT

Conf. L. D..M. Deflruetur mors inimica corpo-

) us

1 tj

ri; & fic erit refürre&io ad judicium vel vitam C.

deflrruetur mors inimica anima,. « ezit refür-

tüfit pu

at n

re&ctio ad veram vitam /u/Z. in omnibus eriam

infidelibus & parvulis non baptizatis N. in fide-

rf

lum

libus & Sanctis C. . His enim duntaxat ex

S. Aug. ep. 146. ad Cofent, convenit. re(ürre-

grucus: t

] pemz!mn []

€tio vite, illis autem ex eodem ep. 28. ad Hier.

4

H

refürrectio judicii,

"d Conf. L. IN. m.. Jaxta

J.gmriæ.

ilone: d

u

!

Apoftolum ad Coloff. 1. /Vos per Chrif]um eripi-

n p

ti

"

mur depoteflate teuebvarum. Flancautem ereprio-

"

,J,l,

MR

!

neim' & diaboli expulfionem in parvulis fieri per

u

baptifium, docent tum exorcifmi & exfüfflatio-

nes, quarum in Ecclefia femper fuit ufüs, tum

n li

jg p

S. Auguftinus, Zofimus & Cocleftinus. Ponti-

fices pluribus in locis apud Bellarm.1,€. Unde

0 Vi p

r beniit

eje&tionis diaboli fruétus füb finem mundi ad

parvulos nihil pertinere poreft.

mutm ]U')CUJ

u

254. Jifl. S.Th.ina. dift. 33.q

, 2. . 2. ad 5'

ait: Quamvis pueri non baptizati fint. [opavati 4

lum ett; *

Deo , quautüm ad illam coujunélionem ,. que efd

ii

ger gloviam , non tamen. ab eo penitus fumt. [epa-

gremamïlmfï

vati . imnà ipfi conjunguutur per. pavticipationem

f00,

bouovum , 9 ita de ipfo gaudeve potevunt maturali

ïongfmarioni:

cognitione &5 deleGatioue. .. Exgo. beati erunr na-

» i

-turaliter.

Corf.I. Hujusmodi parvuli coníe-

10(111 qn V

quentur

lura dona gratuita, ftaturee fcilicet

Ut ;'ü(f/«

magnitu

di

nem , immortalitarem & impaffbili-

Mi

tatem ; ergo & beatitudinera naturalem. Corf. 77.

g

:

1 Md

'

ii

Non videtur ordini diving juftitie congruum ,

mif,

:

;

Wï J

ut/infantgs propter peccatum in.alio.com

umn

fi

gt

DMH

.Dz PsccATIS.

"

i

hidofc

fum priventur beatitudine rarurali; zvtjfui'n "qbia

hec eft perfectio homini debita : tum quia na-

ii dei

e

] Netur:

turalia juxta communem fenc

"

&

;ntiami etiam poft

peccaturms menent integra.

t prno

dinem eniin natura-

& V. Conf.. Ad. beatitu

quim, fe

lem non füfüicit quecunque cognitio & nata-

u dub

ranem &

ralis etiam amor Dei; fed debet cognofci Deus

üt amicus, ut inde orierur amor amicábilis,

quétore.

qui amicitiam mutuam füpponir. Cum igitur

p n

Deus non fit amicus parvulorum culpà originali

:

infectorum, illis fimileim cognitionem , utpote

falfam, non conceder.

"d Conf. I. IN. conf.

Quod enim S. Aug. L. r. de pecc. mer. C. 23.

Án parsi

inquit: AVulla falus eterma promittatur infanti-

w non promittit. [cviptura divina bumanis

1

bus y

oimni

^

uy ingemis prafevenda

; idem hic de donis

naruralibus cenfendum. — Quare cüm duo pri-

ü

K m. Drur

tna dona faris fundentur in Scripturis Sacris &

FUSTODY

Patrum elogiis, beatirudo autem natural:s mi-

Atf

nime, difcrimen oppidó menifeftum eft. Quid

mCm à

deimpeccabilitate, incorruptibilirate & impaffi-

&i

d Par

bilitate infantium fit dicendum? p'rim ex fe-

gt i

quenribus flarnetur, partim alio pertinet.. 72

tl

Couf. 1. .N. aff. Contra quod pugnant ratienes in

9. M0r. c.

"'Thefi allatze ; & argumentum à majori ad ininus.

D. num

Si enim de fide efl, privationem beatitudinis fü-

lïg Q

pernaturalis effe poenam juflam peccati origina-

lis, cert? contra aequitatis divine lepes nonerit

II tnent

naturalis beati'udinis privatio.

"d vatiouem

WC m

imam D. Bearitudo naruralis eft perfe&tio ho-

VU

gnint debita in actu primo, hoceft, homo na-

Ti (criy

ia

Q p

Yuraliter debet pofle cfmï .gdipifci C. eft deb

i

a

Dz PzeccariS.

m

ij tm qi

in a&u fecundo, hoc eít, débet eam omnino

m qua 9.

actu & de fa&o poffidere N. — 4d Raz. 2dam

2 emid

JD. Naturalia, quee debentur ex intrinfecis na-

enim niny

ture principiis, manent intepra C. naturalia

quidem, fed quz non nifi per gratiam indebi-

ito & ntà

tam actu haberi & poffideri poffünt;N. . Ta-

ol D

lis autem effet beatitudo naturalis.in prefenti

y amgbl

Ar

quaftione.

8

Cum gt

'umenta alia Caf;haripi vidg

tpiorgi

apud Be;larm. Le

ARTICULUS III.

ym, u

AR

x m Cs

n pavouli fine B

[^/

j at

peuá [eusás €g agnis dufernalis 9.

piismo. decedentes *þunianlu?,

jrin ln

25$5.

Qra À. Affirmativam . fententiam , Pää

; li dets

tres Latini poft exortam Pelapii hae-

dm d

refin magno confenfu tenuiffe videntur. De

s ngnsöj

S. Hieronymo quidem Dial. 3. cont. Pelag. ; de

Tv

Auctore Hypognoftici, de S. Avito Viennenfi

ind (

in Carm. ad Fufcinam, de S. Fulgentio lib. de

yeinp

fide ad Petrum c. 27., de quindecim Africanis

ine*

Epiícopis in Sardinia exulibus ex eod. Fulgent.

ynum. ^

lib. de incarn. & gr. c. 30., de Gregorio M. L.

pondt

9. Mor. c. 12, de Ifidoro Hifpalen. L. . Differ.

yunr n

H jüfi Qd mmw'

Spir. num. 26. , de S. Anfelme L. de Concep.

gt

Virg. cap. 22. aliísque aut dubium non eft aut

u

non movetur: ambigitur autem de S. Augu-

j t

n

ftini mente ; tum quia Enchir. c. 93. lib. z. de

Ál

[

JJjd

Jl

pec. mer. c. 16. & lib. s. cont. Jul. e. z. mmi-

ziffamam ac leviffimam poenam parvulorum futu-

an&m v

8&1 ;

d

ram ícripfit : tum quia lib. conr. Julian. cit. de

ICCR

u

pomna parvulorum air* Qätæ, qualii ; &9' W"Zm

»

41

Dr Prccaris.

»

érit :j

wawrvis defirrive mon

offum , wom temen

m ip

'audeo

4

iceve , quód eis , ut mu.

71

? e[feut , quàm u ii

jrictia.a

qui t

ent , potius expediret : tum quia in epift. 28. ad

Ó

jmm d

THier. fignificavit, fe coar&avi anguffiis , uec , quid

Simiis, &

vefpondeat , invenires cum. ad. penas parvulorum

entum efl : tum quia lib. 3. de lib. arb. c. 25.

Qp. inpet

dub fu

'ad obje&tionem Manichecorum de parvulis re-

/fpondens viderur medium quendam ftarum

f ! 4

n f

concedere parvulis inter damnatos & bearos;

ficut ibidem admittit quedam media inter ved

& quim

timum q

fattum atque pecc

atum , 69 mediam judicis fenten-

diam intev premium g fupplicium.

Atque hinc

Ti d

t pfo

D. Thomas cum S. Bonaventura

& poít hos

Scholaftici multi eum in contrariam etiam par-

l, hs

pea qi

fem trahere , aut falrem benigniüs interpretari

conantur. -

queit, o

Alis tamen e

*

qua hx

contrario, & partem etiam

megativam tuentibus qui

busdam , de fan&i hu-

lub (

[

jus Do&oris mente ni

bil ambigendum vide-

tur.

In hanc rem pr

[o)

ferunt prolixam ejus

0 $ [

fententiam ex Sermon.

14. de Verb. Apoftoli ,

154 p

-übi fic ait : De vzvists morr

uis judicabitur. Al

Wt

evumt ad. dextram , alii ad [

üffram. — INon novi

Qmndy

-aliud. . 'Et pauló poft : 57 erg

o dextra erit €9 fi-

Teriat

elio u0-

Urüm in

niftva , g mullum medium locum in Evat,

"eimus : ecce i dextva. veg

vum calorum e[t : Pev-

Wm j du

Qui ili mon efl , in fini-

lr a

cipite , iuquit , vegnum.

ftva of Quid erit in fmiftra

? dre dn iguem ater-

Quompj,

"pum. . .. Ecce expoJuit tibi ,

quid fi vegnum

Dj g

-quid ignis etermus , ut quando. coufiteris pavou um

V eins

-mon futurum iu vegno , fatearis futurum in ignem

fu. p

igi Cru-

Wt fer]

feriutu, Per igngm AE hic intell

ciatum

M

Dz PsccArIs.

419

3787

£iatum ipgnis, ibidem :docer : Exrrema. autem

TT

enteutia .ut. doceret , quid fit veguum, $g. qu

j

d

4

y

i

tepluj

dguis cetevimus , tunc , itmquit , alibum ifli in co:

fisytes

füouem aternam , juflà. autem in vitam etevuam.

.Similis, fed brevior, fententia habetur lib. 3.

s pralra

DCR

op. imperf.

Quid mivavis in igne.ctermo cum

diabolo futurum;. qui im Dei vegnun intrave uon

e pv

dam n

fitur ?. Ad ulteriorem hujus rei confirmatio-

s & bt

nem fundamentis füprà oppofitis refpondent:

la imr r

& quidem ad 1mum, poenam parvulorum mi-

tiffimam dici ac leviffimam, non abfoluté, fed

P

"Ageir

relaté ad damnationem reproborum, qui pec-

cata propria & períonalia commiferunt. Ad

1 & pOMV)

m eun t

2dum , his verbis nihil voluiffe, nifi quód , licet

pene quantitatem & qualitatem . definire ne-

is r

queat, non tamen aufit dicere, quód eis &c;

quia hoc effatum Chriítus non dixit de pecca-

Pa

[: ianääu

toribus quibuscunque , fed de fceleftiffimis

duntaxat, qualis fcilicer erar Judas. Sicut ve-

Uendum )u

]

p

ró S. Do&tor minime dubius erat, an daemo-

j

nes ab igne infernali patiantur aliquid , licet

b A

)

jgin ^

non explicare poffet ; quid; quomodo & quan-

tum ab igne paterentur ; fic etiam ex verbis

y M

n 1]

recitatis concludi nequit , eum fuiffe dubium,

D

g/io ,

utrüm infantes ab igne aliquid

aterentur. Ad

)

h

n

|

'.

gtium , dixiffe tantüm , quód in

ypothefi crea-

/1

tionis animarum fingularum explicare nequear,

ub

T

[

quomodo juílé puniantur parvuli non folüm

WW',S)(

poenà eternà, fed eriam temporali in hàc vità

Mi

N

üt ejus verba continuó fubje&ta docenr. Ad

Y ,

4tum , PermifTo etiam, inquiunt, quód S.Do-

" g

étor fcribens libros de libero arbitrio incertus

: üd)

gl qu

ue-

a

Dda

d

420

DyÁgPziécarIS.

füerit de peenis parvulorum ; ipfe tamen Aup.

d adu

nihil inde probari oftendir L. de dono perfev.

gnotr ol

c. 12. übi : $ quaudo; inquit, libros de lib. avb.

prdtte d

dLaius Rome,cepi,im AAfrica Presbyter explica-

ünr doga

Ti funani

$i5 adbuc de dammatione : infantium. dubitarem ;

memo, à? opinor, eff tam iujuflus atque invidus ,

TY

*

volumae f

qu

j me proficere probiberet, atquein bac dulitatieue

dloc deftin

vernanenduin snibi e[fe judicaret. — Q'aantum veró

qu medi,

[

ftéd ab hac dubiratione abhorruerit, explicat

Y p

E

ï

& Delarmi

d&m pau

Ó póft: /2//7 , ut caujam parvulorum

fic velinquamus , ut effe mobis dicamus incertum,

libis pan

zitrim i Chriflo vegenevati , fü moviantur parvuli,

t ei a

Tranfean in [alutem ; mom , vegenerati autem. tran-

tete deben

fedut im wortem [zcundem ; quomiam . quod fcvi-

Ws defn

g

ptiun .eft :, Pér unum . bominem &9c., aliter veti

Ut n eis

qutelligà zon pott[l : uec à movte pevpetua , qua. ju-

V: DN

m mj

füiffine efh vetributa peccato , libevat. quemquam pu-

fülorum aut snagaovum; mifi ile, qui pvopter ve-

Direspem

dimenda 9 ovigmalia 7 propria peccata. noftra

ftfet qum

3noYtuts eff.

fcilg opi

256. IVota II Poft feculum XII. fenten-

Wlnt t

tiá négans à Magiftro fententiarum, D. Tho-

Jl i

rna , S. Bonaventura, Scoto aliísque fcholarum

D

principibus adoptata fic invaluit,ut eam omnes

[ Cffum

4üt feré omnes Scholaftici fint amplexi ; folis

"um doi

Ripidioribus, àt fe profitentur, Auguftini Di-

ii

Cipulis exceptis ; quibus tamen accenfós no-

bl

lim Calvinum, Janfenium aliósque novos do-

aor n

gmatiftas partem affirmantem fectantes , ütpo-

iy,

te de quibus fufpicionem injicit Martinon 1.

fre

Bap[

cit. Difp. 40. fe&t. 6., id ab iisdem forte fieri

s

is

, quo

& ut minuant liorrorem dogmatis alterius

icunt

Dr PrccxwTI&^

42X

: ttren At

dicunt adultos damnari. ad. ipnem eternum

On0 Derf

propter opera facla fine. u(ü liberi arbitrii &

t d a

poteftate abflinendi, Item . ur acceprabile red-

T

dant dogma aliud , quód Deus ex mafla gene-

m dilim,

ris humani per Adam corrupra pro mera fua

atf ii

voluntate feligar aliquos. ad . vitamn eternam;

hu lii

elios deftinet ad eternam mortem, deftituár-

[uamumwö

que mediis, neceffariis & fufficienrtibus; ut fal«

etit eypit

varíi poffint. , .. Ceterüm, üt Tournely rectà

! parwdom

ex Bellarmino notat, qui fententiam de fenfi-

n o

bilibus. parvulorum .peenis veriorem effe pu-

Vr a

tant, ei abíque ulla excefsüs formidine adhge-

j ag f

rere debenr;quia mifericordia noftra erga par«

m p

vulos defunctos nihil,eis prodeffe . poreft, fi«

( Wz,"

cut nec eis, nocere: pote(E fenrentise noftree fe»

Jl W T'['

veriras ; multum veró nobis obeffet ; &i ob. in«

qnium lj

utilem. mifericordiam: contra Scripturam. aut

p

Patres pertinaciter aliquid defenderemus. Prae.

terea quamvis..cavendutm t |Clericis, .ne hàs

p m

fchole. opiniones in Catechelibus proponant;

I f

poffunr tamen datà occafione. prudenter iidem

a, D.

priore opinione uti contra matres , qua ex né«

Ü fchman«

gligentia fcetus in utero fuffocant , aut preemas

ture effundunt: pofteriore autem , ut leniant

g m

17

n?Xl)(O

earum dolorem, quz proles fine Baptismo ex-

u)

tintas acerbiüs lugent; utraque enim veté pro-

p

fs

babilis eft , & neutra certa., Quesnam veró pro-

T

babilior nobis videatur; fi aperiendum fit ,

257. Dico. Probabilius videtur , infantes

anlüïïütp

fine Ba

)

Wmün

à m

ptismo d;cedenteS' non pumm poenà

:m fO

(E:ngüs.

Prol

gb

!

1

i

Dd';.

425

Dt PrccirTIs.

Prob. L. Scriptura, ubicunque mentionem

fre Dptis

facit ignis eeterni feu poenee fensüs , imanifefts

| dgi bep

loqui videtur de tali

g*igemïa ;

poena, quae preefüpponir

siorum CU

peccatum 'actuale.

Ejusmodi fünt omnes illi

textus, qui contra nos afferuntur ab advería-

fjj enuD

imtm 4

xiüs , & fpeciatim fententia 'Chrifti

judicialis ;

quà nititur S: Auguftinus, Matth. 25 7te ma-

tuimpti pe

i, idn

dedicli in'ignem ceterman j qui pavatus eff. diabolo

£ augelis eyus. - Efuvioi emm, $$ mou dedifüis mi-

ROE

Y jumid

hi mauducare

w p

Jitivi , & non. dediflis: mibi bibere

h

&c. -Idem Apoc./18; lepirar :

Quantum fe glo-

1

l

i

ij

T

TT

vificavit €9 in delitüs fuit, tamt

um date illi tor-

qt lapam

snentum €9 lu&um.

Denique Ifà. ult. & Marci

m ca

9. conjungitur verinis cum igne : Zermis eo-

j qd

um on wioYietur , C7- i9mis mom extiuguenuf.

tquis

DEUUE

Omilliones enim culpábiles in rmo ; delecta-

tio autem, qua juxta Philofophum fequitur

E

operationem , irí 2do-^torfüs vermis etiam,

ls quipt

id eft, confcientia mali-operis pungens & affli-

verbo hd

j d

gens in 3tio, fünt a&tualia peccata aut ea füp-

ponunt. Ergo,;cum infantes hujusmodi actu-

lt ii

sliter non peccaverint, poena peccati actualis

pui igfun |

hoc eft, peena fensüs etiam illis tribuenda non

em j

eft. .Conf. 1. Paena fensüs pro infantibus non

F f

eft afferenda fine aperta' authoritate Scripture

Itl

hn

& SS. Patrum communi ; quia de Deo , üt fcri-

ptura ait, eft fentiendum in bonitate. Sed

€ din g

ftit r

nec fcripture authoritas eft aperta , üt proxi-

mé notatum : nec' traditio- eriam Patrum eff

[ þropm

communis : cum alii prioribus num.'255. lau-

Mhymy

atis repugnent. Nam Greg. Naz. Or. 40. in

| 26

a

LOU I

$. Baptisma » diftinguens tria hominum genera

ine

Dz PrecarTIs.

455

foetfonwm

fine Baptismo: decedentium ;

*netpe quorum

nt, alii ex ne-

5, ol

aliqui baptismum .contempferu

prefymi

gligentia propria orniferunt ;

alii. ( infantes)

r omos i

aliorum culpà eo caruerunt, fic de illorum

T

ponis enuntiat : Exiffimo futurum , ut primi qui-

ff

dem tum. aliorum fcelevum , tum. etiam. baptismi

a. hu

contempti penas: Inaat

.

Al autem penas . qui-

dant : üt qui mon tam àti-

ir if n

dein , fed leviores , pen.

df

"mi pmvit

are , quàm ftulritiá ,

à baptismo aberras

verint.

TEUM

Pofemi: demique. nec calefti. glorid. nee

.

hi

|

l

fupplicás à juflo judi

ce-afficiantur ; utpote qui li

l

:

'.'

tj uon fuevint , impvobitate

t

ï

|

!

cit baptismo configna

zamen caveant ; aique

bauc jaGuram pa[fi potius

[

In que verba. IN icetas;

: f

fuerint , quàm fecerint.

Naziauze-

? entr

antiquus commentator ; ita fcribit :

ai verbis manifeftum «fl ; quod. Lu

gusmodi

anfantes

f

à

-

^

N

M

siillis penis 20rquebuntur. Greg.

Nyflen. Or..de

m fegit

dis, qui praemarure abripiuntur;

füb finem bec

rettus et

um..neque

noens u

verba -habet : Jmmatura - emovs , igfanti

án. doloribus-àc maffitia e[fe, eumn, qui . fic, viveve

Ti

neque d

defit , inte

lligendwum: effé nobis | Juggeri?. :

imod ^

^

- 8 veddem - conditione . ac. [orte..

n

D

evjavi

« d

pori pf

vita put-

cum 1i$ . qui

Jev. omnem virtutn in bac

rinend t

- Aüg&tor antiquus Comment

ariorum

pftbs

gati funt.

1n:epiftol

as Paüli, qui aliàs.S. Ambrofio tribu-

gt

buebantur , in cap.-5. ep..ad Rom. inquit : £?

D«*

v, r gebenna ,

£X alia-smors, qu& fecunda dicitu

ais v

quam tion- peccato /4dge patimur ,

"

€

de

jus -eccafía-

( ju

pïx

- Similia .habet

n prop

viis-peccatis. acquiritut, -

p

p hn *

Euthymius ex $. Chry.

foftomo i

n Panoplia L.

p

AH

n

Innocent

ius IIL. C. 4dajo-

2.c.22. 'Conf. ll

1 Oï 'W

huc. fic ait;. P'ena ovr

j p

L

4

: "

noanoco BH

hn

a. de ï?gptismoþsw. fcd ad

E

424

Dz PrccaTi&

ginalis : petcati - eff caventia vifionis: Dei : aualit

p fensi

veró peceati pana .eft gebeume pevpetue cruciatus.

ic'veró membrum primum: debere intellipi

f & p

exclufive, ita; ut fenfus fit; peccatum originale

n videtur:

sereri folüm illam carentiam : actuale autem

o adrep

gacreri ulteriüs cruciatum gehennz,- patet tum

i gever

ex oppofitione inter utrumque à Pontifice fa-

j

i vol

€ta , tum ex ratione, quam ibidem urget. Lo-

| n m

quitur enim hic de eo, qui fimul peccato ori-

veríonem

ginali & mortali actuali. habitualiter manente

puvrae (f

infectus eft, in eóque negat poffe remitti prius,

filit ordi

imanente: pofleriori.

Ex eo autem; quód re-

g'ma]evpocc

miífio fecundüm legem ordinariam fiat per in-

Bo

fufionem gratie juftificantis dantísque jus hie-

B. n

reditarium vitae eeterne ; infert; quód, fi cui

peoatis de

ectuale mortale habenti remitteretur originale;

yreltu

haberet jus ad vifioriemDei ob remiffüm per gra-

püttes

tiarn originale, & fimul debitum eà carendi, eter-

ïiSfa&ionu

nümque gehenna cruciatum patiendi propter

|

Qitd ; ex

&Ctuale reftans; quee duo fibi adverfàri dicit verbis

tqum pj

1nox fübjectis : Unde fe dimittevetur alicui primum;

t lib

altero u0n: daniffo ,* talis mon. caveret; vifioue Dei

Ti d

proprer 'origiuale dimiffum, €$' cruciavetur in ge-

b

enna bevpetuó pvoprev wearum . cvimimis aCtualis,

Ac

QU Vr

Sed. bac tanguam i

»

acompatililia fe aninime a

o nf

N

" dmó fibi mutuó adver[antur.

i

J te

s

b

P

Yob. /]. Deus neminem punit pcená po-

I6j ngnj

fitiva fensüs, nifi propter culpam perfonalem

& proprià voluntáte: commiffam ; tum'quia

RU

ntüm ]

ponna pliyfice propria, qualis eft fensüs, vide-

tcupif

tur tahtüm coupruere culpae perfonali, feu phy-

3b

ficé proprià voluntáte: commiffze, ut fervetur

1 jici

inter culpam & pasnam proportio : tum quia

|

ad Roml

poena

—

Dz PzccaATIS.

/ 425

k: af

poena fensüs eft quadam exprobratió realis &

It Gd

perfonalis ,.qua fimiliter culpee. duntaxat per-

ere telloi

Íonali & proprie voluntatis perverfirati debe-

Tt Qrptde

i

ri videtur: tum quia poena fensüs infligitur d

Tuile ater

Deo ad reparandum ordinemi naturalem à cul-

s Ditt um

a perverfum : fola autem perfonalis culpa.

Pontie f

h

unc violat; quia licet. etiam originale pecca-

urne,

tum füpernaturalem ordinem; hoc eft , con-

Yeceato 0f

verfionem ad Deum per donum gratice füper-

&t fraents

naturale füftulerit , in homine tamen: non dif-

vrüii n

folvit ordinem naturalem. — Patet autem ori-

n quirr

ginale peccatum . nec perfonalem.nec phyfic&

t

proprià volunrate commiffam eulpam effe ; er«

qpepi

go..

Conf. [. Ecclefia in imponenda poena

quöd, Í a |

peccatis. debira imitatur ordiheni & modum

Qrorgts

prefcriptum. à : Juftiria. Divina n delictorumi

jumpepr

punitione; fed nullam poenam pofitivam aut fa-

tisfactionem poenalem imponit pro peccato oris

rend, at

yi p

ginali ;; ergo...Cogf. 7f Respublica. non folet

idicnddi

aliquem plecteré poenà pofitivà & fenfibili pro«

j r

pter. habitualem . carentiam | virtutum ac: pro«

n

nitatem ad vitia;..quámvis eos tanquam indi«

g d

£no$ rejiciat ab aliqua- dignirate: adipifcenda;

yui i

|

qui virtütibus carent;;& ad mala'inclinant. Er-

j m*

go infantes fine .baprismo:dec&dentes fimiliter

jufté repelluntur-ab adeunda cocle(li :beatitudi-

ne; non ita autem fenfibili peená:affici poffe vi-

It

d

dentur:; quia propter: originalem -labem ferà

tantüm - habitualiter.funt- averfi à;Deo, & ad

füfi qüia

0

W

concupifcentiarmr:.contra rationem: proni.

258. Objic. L-Etiam parvuli comparebunt

Àil

Ut

[o

(

in judicio extremo ; üàt patet .Matt. 25. v. 32«

ad Rom. 14. v. 10. 2. ad Cor. 5. v. 10. Apoc

; LUf qi

D' 54

. Y»

"

ER

|

l

426

Dz PrcéáTt$.

1. v. 7.:fed in hoc judicio futuri fünt im fini:

! anivelles

ftra; & judicabuntur. Ergo. Cosf. £. e

x

.

*

Omis-

a.

prirbts a

vabolis Matth. 3. v. 10. dicitur

;

OCf mon

que non facit frucum. bonum. excidetur t9. in

lm f

ignem. mittetur..— Et v. 12.. Cujus ventilabrum in

du m

suaim fua., 9g permundabit aream fuam , €g cougres

t Dn:t

m mrm

übit tviticum fuum in borveum ; paleas autem com-

uret igni wextinguibili. Matth. 13. parabola de

J i

fagena mifTa in mare; & bonos ac malos pifces

2

(f fl

congregante fic concluditur v.49. Sic evit in con-

etum et,

Jimmatione. fgculi : exibunt: angeli. 69 fepavabunt

fntefore:

snalos de inedío quffovumy 9 anittent: eos im- cami-

füros enim

num ignis.

Couf. II ex fententüs. Matth. 25. v.

m

21. legitur :. Zuac idiees 9 bis, qui à finiffvis

Nuliís,.

evunt : difcedite à ime maledi&li n iguem eteruum.

Ll g.

In Apoc. 20: v. 15.. Qui uon eff inventus in libro

d Inj

vita Jeviptuss amniffus efd im flagmum- ignis. . Ex in

i hd

fymbolo; quod S. Athanafio adícribitur, habe-

Tprery x

tur; Omnues bomines vefuvgere babent cum. corpo-

fum Chrf

ïlþu.[ /ill; 29; vedditurvi /ixtnt de fa&zj P'TQPW?I':VQ-

Ml m

fiogem : Q9 qui bene egevunt , dbunt in vitam ctev-

Vndy k

gams qui veró malà, in ignem etevnum. 0500

*

uod

pro tbf

" s; Necmajor nec minor de fide viderur.Qu

Ti

enim. 1720 parvuli non fint; comparituri, tenent

Crdermme

Durandus & Albertus M. à Dionyfio Carthus.

relatus, & Cornelius à Lapide licét nobis con-

$ plorg

trarius ; probabile habet.; Nec huic opinioni

düdendus

Obftanr textus citati ; tum . quia vox omris in

nc]fi

fcriptura ufurpatur fzpe.pro.parte long? ma-

D T q

jori, qualis eft multitudo :adultorum refpectu

A ()

infantium.:-rum -quia:lhi texrus intelligi pof-

ln

ones

um

funt de adqiti;", ad quos etiam propofiti

€

Ubofrr &

uni-

N

'DE'PECCANTIS.Z

"m

fis i

univeríies reftri&tas ipíe contextus in tribüs

Wj lr

prioribus oftendir.

De primo enim patet ex

)ni ,

commemoratione operum mifericordie ibi-

n d

dem fa&a: de altero ex verbis fubjunctis:

n

Jtaque unusquisque. uoffrüm pro [e vationem ved-

n t

det' Deo : de tertio ex ipfo intepré récitatoz

WA

Omnues mos manifeflavi opovtet aute tribunal Cbri-

paboit

ff ut vefevat. umusquisque

vopria corporis , prout

nios pít

,

&tf , five bonum five ma

wn. WNeque 240 fide

jcnt u d

certum eft, comparituros etiam in judicio in-'

du

fantes fore de numero judicandorum. ^ Adfu-

Pa

furos enim duntaxat, ut videant judicis glo-

Math.aj

riam & judicium de aliis ferendum , cenfent

yi p

Abulenfis,;; Dion. Carthufianus, S. 'Thomas in

p m

A. difl. 47. q. 1. à. 3. ad 3. & Suarez probabile

ii

dicit. limó nec omnes adultos comparituros

. t

üt judicandos, fed aliquos ranquam judices &

biur, o

fupremi judicis affeffores " manifeftat. promif-

g a. d

fum Chrifti Matth. z9. Apoftolis datuni. 3170.

n

Multó minus de fide: eft parvulos in. finiftra

j o d

locandos & cum hzdis ; cijusmodi adulti re:

1

probi ob fpurcitiam ; perulantiam & feetorem

xdemfwd

malorum:operum vocantur, eddem fententià

uamvis enim e& fide no-

fitif d

condemnandos.

p (

verimus regeneratos infántes participes ceele-

i

B

Ítis glori& ; hon regeneratos autem ab ea ex-

cludendos fore ;: nor fatis'tatnen ex' (criptura,

n

"

Conciliis ac Patribus conflat; eos fututos id fi-

]1

T

niftra, aut 2dà fententize-

pi

rteafficienidos. |'''

» nf

J

jarabolas

m N[?

Id Conf. T. g. HaS]

vel'ipfa pa-

yabolarum ratio, vel S. Aupuftini étiam nobis

mIClh PO

g

.a

yl

opquiti explicatio oftendit^ non pertinere

1ne

428

. Dz PeccaTI$

|

(hunvs v

infantes.. t2 Enim de adultis loquitur, qui |

fructum facere cum poffent, minitnt fecerunt.

frmg dev

o tamen

NNam arbores etiam ante unam vel alteram diem

y

m Ial

plantate in ignem non mittuntur , etiamfi

fru-

I«

wiipfver

€tum non ferant. — 2da & 374 Juxta $.. Aug.

k x

cont. Donarift. poft collationem C, 4. &,10. no-

ranitiror

[

mine arez & fagenze intelligit Ecclefiam, «atguex

hinc in illa pofitos & in hac inclufos ranrüm

ju: g

proponit.fideles & baptizatos ; unde ad infan-

Judi hn

li, f

tes minimé fpe&tar, qui fine baptifmo. mortut

in Ecclefize area aut fagena. nunquam fuerunr.

Bu d

E ndcatm

"d. Couf... 1. s. fiiliter.. Quamvis. enim

judicium üniverfale . futurum , ..& . adfuturos

Ubine per

etiam parvulos cum:; adultis, fideles cum infi-

fies, fci

delibus , juffos .cum . peccatoribus teneamus;

IT

non tamen. probatur,, aut eandem in omnibus

Werets z

formam judicii aut fentenriam: in omnes ean-

fii, d

dem ferendam vel ferváadam effe. .Jam. veró

10 Quznqm

Q fentent

in 1170 deícribitur forma judicii circa adultos &

quidem fideles fervandi ,. üt ex ipfis Evangelii

T0 tf nec

d folr fid

verbis liquet ;; tum quia multitudo judicando-

rum comparatur gregi ovium & hadorum füb

r v a

uno paftore; conítat autem Ecclefiam , in qua

3 N

boni & mali fünt, (imilem effe gregi ejusdem

LOT

paftoris: tum quia mali vocantur hedi, quod

M Qu

de fidelibus intelligendum ; cum infideles in

m d

fcriptura dicantur lupi potiüs aur canes: tum

1 anány,

quia ratio damnatienis non affertur defe&tus fi-

dei, fed omiffio bonoru

n

1

:

m operum , qui vivae

255 ]

fidei fru&us efíe debent.: . Atque fic etiam in-

I5 ob R

tellexit Aug. L. c. conr. Donatiít. C. 4. L. de fi-

COndemnm

Dd

uain-

OrT N

ls & op- & a. & in. QQ. ad Dulcit

|

E

b

Dr Picc*u:s.

419

qir, qi

Quamvis veró idem S. Do&or hunc locum

I ecerur,

ferm.4. de verb. Ap. retulerit etiam ad parvulos,

iterim dien

hec tamen extentio non collipitur ex textu fà-

[

cro. In 2d»t7 3110 fermonem de adultis effe,

3 Al

vel ipfa verba manifeftant; in Apocalypfi enim

TE

premitürur: Ez vjdimorzuos wnagnos & pu-

m gt

fillos flantes im con[peZu fbvoni; 9 libvi apevti

ios t

jfumt : eg alius liber apertus eft , qui efd vite : e9

Yle ad ii

judicati [ant movtuiex bis, que fcvipra erant in

dimo morr;

libris , focundüm opera ipforum .... Et mors €g

m foerüt

anfevuus dedevunz movtuos fuos , qui n ipfis erant:

um enf

£9 Judicatum ejd de fingulis [ecundum opera ipforum,

& af

Ubi ne per gu///os quis putet intelligendos in-

d m

fantes, facit tum illud quod fequitur, jüdica-

Qs El

tos effe fecundümm opeva ipfovum: tum quia juxta

ninqni

interpretes recté hic indicantur ; non aetate aut

j

omns d

ftaturà, fed dignitate & gradu inferiores. Por-

M

ro quznam forma judicii fervanda fit & feren-

da fententia in parvulos, aut Erhnicos, vel

a di

isbur

non erat neceffe promulgari in Evangelio, quod

ad íolos fideles pertinet , & ab his unis credi-

o d

dorm »

tur: vel faris in genere declaratum eft, Joan.

3. v. s. JVifi quis venatus fuevit ex aqua &3 Spivitu

N

Ü

Et

;

QU

Santlo , son potef? intvome in vegmum Dei.

i

v.36. Qui incvedulus ef filio , mom videlit vitam,

il

g |

T

Item ad Rom. 5. v. 16.. Judicium quidem ex une

in condemnationem. Et v.18. Per uuius deli£fum

T n

in omues bomines i condemnationem.

T j

259. Jufl. L. Ex modó diétis liquet, infan«

: yie

f

tes ob peccatum originale effe condeummandos ;

( n

j

j

condemnatio autem dicit peenas fensüs ; ergo.

Corf. J. Apoc. 20. v. 6. dicitur: Beafus, qui ba-

foii. t^

(14

le

sss

D

430

Dz Prccaris.

l

bet. partem in. vefurre£ione prima , in bis fecunda

1 hus

enovs zon babet poteflatem.

C. 21. autem v. $.

. quide

legitur : Pars illorum erit in flaguo, avdenti igne $9

cucandos

fulpbure:: quod eff

(HL

22

vedi, ü

ors fecunda. . Aft parvulinon

bhabent partem in refurrectione prima: ergo in

& propter

eis poteflatem habebit mors íecunda , per

qu; i di

quam , ex dictis intelligitur poena fensüs. Cozf.

] Dur

JL. Conc. Florenr. in litteris unionis ftatuit,

puiiont i

sllovum anümas , quiin a&uali peccato mortali vel

puan $.

&omoium f

folo ovicinali decedunt , mox in ufermum de[cende-

ve, pous tamen difpavibus puniendas. . Sed infer-

N quye

nus notat locum tormentorum fenfibilium ,. &

pox: omt

poenarum difparitas innuit duntaxat inaquali-

&l noln

tatern intenfivam poenarum. — Ergo.

f t im

R. D. :1. Condemnatio correfpondens pec-

Nonine er

catis actualibus , & communiter fumpta dicit

lum ,

peenas fcnsüs C. correfpondens tantüm origi-

ttnfom

nalibus, & proprié quidem non communiter

Aptlior

fumpta, quia rarior de ea in facris litteris fit

if (

mentio N. Infantes non regenerati veré di-

fili d

cuntur damnari , quia privantur omni beatitu-

fj ]u

dine.

"d Conf. L. & Secundüm füperiüs

p ;

dica, íermonem ibi effe de adultis; Efto

Quiem nj

autem , hunc locum ac fimiles intellipi pot-

Qittdos:

ífe de infantibus, utpote qui dici poffunt ju-

AT pcc

dicandi fecundüm opera ipforum ,. non pro-

lur penà

prià quidem voluntate , fed per Adamum fa-

( ngds

€ta, acillos proin mittendos etiam in ftagnum

lindti

ignis; inde ramen eos poenà fenfibili afficien-

In fecie

4

dos, necdum evincitur.

Vel enim explicari

Vitüree di

poteft , eos effe mittendos in locum, ubi eft

*6o,

ignis , quin tamen ab eo inflammentur; quia

lr (

: pars

—

—DE P icg ATIS.

49X

A i f

pars hujus loci ab igne fejunéta eft: . vel ab

. um v

igne quidem eos effe detinendos ; non tamen

ag

cruciandos ; quia ignis infernalis non habet vim

lt um

urendi, nifi üt inffrumentum divinz juftitia ;

tim: Du

& propterea ficut alios magis, alios minüs tor-

& x

quet, ita aliquos nihil leedere poterit. 724 Conf.

Meosis, (

II & Duriufculum eft exiftimare, hàc pro-

nions a,

pofitione à Coneilio damnatam efle fententiam

gt ao

plurium Ss. Patrum , Scholarum principum,

Ym d

&omnium fermé illius temporis Theologorum.

hs. Se nf

Nec grave minüs eft afferere , Scholafticos

fenfbium, d

prop* omnes Concilii hujus definitionem ab

yoy ag

€a ad noftram usque etatem aut non perfpexif-

m.

fe, aut irrevetenter neglexiffe.

Unde JV. .

Nomine enim zzferzi exprimitur zeque limbus

o

er f diqi

infantium , ac Petrum ante Chrifti paffionem

;tntim u-

defunctorum.

Atque hoc feníu in fymbolo

9 um

Apoftolorum dicirur Chriftlus defeudifé 44

duferos : Gen. 37. V. 35. Jacob mortem Jo-

fcrs lr

merii w3*

fephi deplorans ajebat: .Defreudam ad filium

Per poenarum dif-

r omoi t

eum lugeizy in iufevium.

dim f

paritarem autem non indicatur hic parvulos

ais

quidem mitiüs, alios autem graviüs igne tor-

s incig f

quendos; cum & hacinter eos reperiatur , qui

ii t

a&tu peccaverunt : fed quód illi folàm punian-

tur poenà damni, alii verà poenà damni fimul

yn, pr'

; Jinn ?

& fensüs; fiquidem vox Zifpar non dicitur fo-

làm de inzqualibusin gradu, fed & de diverfis

'i?m f üag!Wm

ii

in fp

ecie ; üt cum homiqes & angeli difparis

:

natura dicunrur.

o exgïïcaï*

Iocuf p

260. Jufl. ]j. Plures Ss. Patres num. 255.

laudati fant contrarij, & S. Fulgentius etiam

reia-

a ;;

432

JDg PrccaTis.

f vet

relatus in Can. Zirmiffum. de Confec. Dift. 4.

eit: Firmiffen? cvede , 9 mullatenus dubites, n

m idres

f«tfio fie

foliim bomines varione utentes , verüm etiam par-

vulos , fi fime Sacramento baptifini boc de feculo

tt. Ó

eran[eunt, qgris etevmi [upplicio effe puuieudos.. Ex-

300 baptiz

go ab illis non videtur effe diffentiendum

d. Se

decretumd,

&. 1. Plures cum S. Thoma & Bonaven-

tura negant, hos Ss. Patres nobis reipsà effe con-

Des exind

trarios, intelligendósque volunt, dum de igne

quanitini

loquuntur, de poena damni; tum quiaS. Augu-

(u.] Bec

ftinus, quem alii Patres hac in materia ducem

Qrigodi,p

fecuti fünt ; ipfe q. 9. in Jofue dicit; quamlibet

Qipinde;

cnam fipnificari pofle nomine ienis juxta

npina

Scripture phrafin: tum quia allata ab illis ar-

Viis quim

gumenta plus non probant.. Unde etiam Glof-

G IL (

fa in Can. /Vulla de Confecr. Dift. 4. non aliam

topem

cnam parvulis non regeneratis affignans ;

fenuor

quàm tenebras, h. e. privationem vifionis Dei;

& D.

drenm.

fübdit: E bec caventia eff pega aguis , de qua. in-

zelligendus efd. Canon Firmiffime - qui dejumptus

Dentti

:am

E. 2. Alii permifsà Patrum

Solim

eft ex. Fulzeutio.

contrarictate volunt , quze altera etiam eft Do-

fY |

Goris Angelici & Seraphici refponfio, plus,

dj&g BN

quàm vellent intelligi, à Patribus dictum, eüm-

lm«

'que loquendi modum ufurpatum , ut detefta-

i, &

bilem redderent ac extirparent Pelagianorum

Rn were

errorem , qui in parvulis nullum effe pecca-

Ratidi

tum, nce aliquam eis poenam debere affere-

Quàm jn

bant.

Praterea haec Patrum fententia lirnites

P I)

opinionis non exceffit, &; ür Eftius notat, ab

tudine (

ipfis füis authoribus, excepto Fulgentio, nec

rpingle

tanquam fide.tenenda afferebatur, nec oppo-

Düniur

ia

—

433

Dz I?Eccuxs.'-—

Yíec DiM

fira velut heretica damnabatur. |Quare fine

L 37

omni irreverentie nota ab his ad alios Patres

im ejarj.

feceffio fieri poteft, & negari confequentia. *

h à d

. 261t. Objic. 1. Parvuli ficut nafcuntur , fic

u b

non baptizati in seternum manebunr filii irge

tieum

diving. Sed ira divina nihil aliud eft,. quàm

& Bo

decretum damnationis ad paenam aternam; cum

sst

Deus exinde zeternüm ejusmodi parvulos.tan-

du deig

quam inimicos füos odio habear & tractet; ergo.

queS du

Couf. l. Peccatum veniale actuale , licàt levius

nier Qu

originali, punitur tamen poenà fensüs; ergo &

ct qunir

originale; prafertim eum aliàs decedens cum

ne irs j

originali & perfonali mortali non puniretur gra-

lntit

viüs, quàm decedens cum folo perfonali morrali.

veeim t

Conf. [I. Chriftus pro peccato oripinis expian-

EU

do pcenam fensüs gravitlimam fübiit ; ergo heec

i

(s du

peena orieinali eft debita.

m vifuns J

&. D. m. Ira divina nihil aliud eft ,. quàm

rm.h J! EW )

decretum darmnationis ad poenam zeternam vel

negativam damni, vel pofitivam fensüs T. vel

Ti as

r Prn

C. Solüm, aut neceffarió ad poenam pofitivam

fensüs N. Ira divina, ut hic prefcindamus à

aum d

; OnüO] P:m

dictis num. 86., refpectu peccatorum períona-

| qidun t

lium eft decretum divinum privans eos beatitu-

u a

dine, & addicens poene fensüs: refpe&tu reo-

papinuri

rum peccatitantüm oripinalis eft folüm privans

p

beatitudine. 74 rationem D. Dens parvulos tan-

quam inimicos odio habet & traétat illis infli-

d d

'

j lnie

gendo poenam íensüs IN. eos

privando beati-

WMCHU

f*

tudine C. 744 Copf. L. X IN.. Conf. Quamvis

v

originale non puniatur pcená fensüs ex d. in thefi,

ii

PF.

punitur tamen privatione confpectüs. divini,

l W OP

Ó

e

qua

i

434

Dz Prccaris.

quze de fe major eft omni alià poená peccati ve-

p (m

nialis, qua per fe juxta Carholicos omnes ab

|

l

i fensis

Ü

]

sterna beatitudine non excludit. 744 probario-

| a

Ó

j

qatibu

nn. Y D. Non puniretur graviüs quoad pae-

I

]

|M

nf

ngis pie

nam fensüs, fi nempe baptifmum non contem-

. AC

pfiffer, auc culpabiliter neglexiffet C.. quoad

t fnr Te

poenam damni 5u/4. Non graviüs intenfivé N.

ttrpen efUnr

extenfivé C. Poena damni moraliter intendi-

paüenmr; l

tur, quando, üt hic fieret, ex multiplici titulo

J elftido f

debetur; ficut excommunicatus propter plura

| ninisscipni

i

peccata, quorum fingulis ftaruta eft hzec cenfura,

|

Tire utna

intenfivé magls excommnnicatus à S. TTh. in4.

)!

xrvulorum

dift. 18. q. 2. a. 3. dicitur.

"4d Conf. 1. Y. IN.

Dorosnin

Conf.. Chriftus non pro originali duntaxat; fed

gmier

& pro actualibus culpis paffus eft, quibus pa-

Tis conceda

nam fensüs deberi certum eft. — Ceererüm non

tiliter conf

paffus eft poenam, peccatis directe debitam ;

ft, i à

cum nec peenam damni nec gehennee füftinuerit:

t hag

fed aliam fübiit, quz, quia ob dignitarem per-

provenins

fonze patientis infiniti meriti füerar , pleniffimam

lii in um

& füperabundantem fàtisfactionem preeftabat.

V GpUS ]

262. Iuf Parvulipoft judicii diem non ha-

s Dj |

bebunt corpora gloriofa, fed paffibilia; ergo ali-

Aotamq

quid patientur , tum à muratione rerum natu-

N obl

ralium, tum ab igne, à quo faltem detinebun-

Tün: liv

tur; in qua alligatione juxta probabilem Theo-

fitum a

orum fententiam pcena ignis infernalis con-

VerO moj

[

1

t. Conf. I. Parvuli baptizati non folüm vi-

quäm rew

debunt Deum , fed etiam fruentur bonis cor-

Wm eftg

poris, qua Beatorum dotes appellantur. Ergo

à contrario non baprizati preerer privationem

miieno;

A P

vifionis divinseafficientur poenis fenfibilibus cor-

t N

poris

/

Ds PeccarTts.

455

p

Conf. 1I. lidem in hac vita puniuntur

05 0nneyd

poris.

cná fensüs;

cum fint obnoxii infinitis prope .

Al pha

calamitatibus : ergo etiam in altera vita poenam

5 quiyt

fensüs patientur.

T0 COCIT

Licet corpora parvulorum fu-

E. IN. Conf.

C u

tura fint remore & in actu. 1mo paffibilia, non

intente

tamen erunt proxime , feu actu ipfo quidpiam

fiter I

patientur; tum quia

poft judicium ceffabit vi-

ciffitudo rerum natura

lium: tum quia ha non

jrplci o

mper pl

minüsac ignis agent ür inftrumenta duntaxat di-

YVheccnlü

*

vinz juftitiee

3

quae cum non exigat punitionem

is Ts

parvulorum, nec horum corpora inde l

gdentur.

l

Porro an in limbo, an in ipfo igne faturi fint

donavt,!

parvuli, ex f: d. definiri nequit. Ad heec, quam-

, quuy

vis concedatur detentionem damnatorum par-

ogreni

tialiter conftituere poenam fensüs, fi contraria.

Qp ddiu

fit, activa &afflictiva, poenee tamen rationem

lii

non habebit in parvulis

; quia eft meré negativa

atione concursüs divini,

ficut:

um p

proveniens à neg

fuit in Patribus antiquis ante p

affionis domini-

n

, prat

ce tempus in limbo detentis. .

Ad Conf. £. .N.

baptifino

jem m

Conf. Difp. llli, quia per gratiam in

yin; «z)*

acceptram conftituuntur filii Dei & hazredesreg-

ni ccleftis, habent jus etiam ad dores corpo-

n

[

fl deUHC J

rum: hi veró ex hactenus di&tis non incurrunt

l

ablkm &

debitum ad peenas fenfüum fübeundas. | Licét

J

veró major fit liberelitas Dei in. premiando;

r i

quàm feveritas in puniendo , fatis tamen meg-

hons

j

num eft malum, pu

niri peenà damni parvulum

i

Y

jl

ex alieno peccato. 72d Cosf. ]. & x. cum Bellarm.

g

D. A. Puniuntur in hac vita poenà fensüs per

i

jbl

j

qU)

fe N. per accidens C. Mors enim & alii cor-

"n

e2

pora-

436

Dz PsccarIs.

porales defe&us, füppofità amiffione juftitize

a at

oripinalis, (ünt potiüs proprietates connaturales,

qucrum

quàm poenz (tricté dicte. Cüm veróin altera vita

dirmar |

paffibiliras & mortalias ex ordinatione divina fit

feréntie

ceffatura; ibi nequidem per accidens has poenas

qenadm

—

patientur parvuli. &.2. cum S. Bonav.

AIN.. Conf.

Tannerus

Quia ezfi temporaliter. punivi pro peccato oviginali

am quii

Ffit juftum , o tamen fequitur , quàd eetevualiter.

16.y

vutione be

263. Obferva. Sententia hactenus propug-

nata fatis fe difcernit ab errore Pelagianorum,

wl q

vuls (crib

qui tría complectebatur: rz/ , parvulos non

baptizatos carere omni peccato:- 2dum , fineba-

dQ Dor r

ptifmo eosdem decedentes ad nullam damnatio-

L0771177

nem pertinere: 3747 quin vitarm etiam zeter-

fumimo

nam obtinere, quà ad minimum & juxta com-

jfumg

suniorem

intellexére. - beatitudinem .. natura-

f j

lem.

uantum autem à triplici hoc dogmate

dem D

Do&tores Catholici omnes abhorreant, nósque

confortio

receflerimus , ex dictis liquet.

]

Quans. 7p pavvuli fine. baptifio: decedentes

1uo iltim

patiantur. intevnum animi dolorem ob piriva-

dC 3

tionem beatitudinis ?

ä

pavdy

. 264. INota. Quaftio de nomine eft, an in-

|

üuls ]

ternus animi dolor ob privationem beatitudi-

m fen

nis pertineat ad. poenam damni vel peenam fen-

RI d

süs ? In.ea tamen primum videtut probabilius;

m

234

tum quia triftitia poenam damni confequens po-

Brini]

tiüs eít ilius - proprietas connaturalis, quàm

li

r

ponz fensüs: tum-quia triflitia hac per fe

Ui of

1 of

pertinet ad poenam. .damni ; cum privatio

qi

e

sut amiffio boni poena/fit, in quantum fen-

Huu.aqu

non

ïllï) q

titurf & niüfentiarur-,) damnum quidem ;

qu-

Dz Prccartis.

437

üne iil

autet poena damni dici queat;üt in pupillis liquet,

ODrturis

quorum bona dilapidantur. Unde confequirur

indhezvin

affrmari propofiram quseftionem poffe, quin

ne dinif

fententie priori articulo expofitz contradicatur ;

s hs prs

quemadmodum id Bellarm.

Valentia, Sotus,

ET

"Tannerus aliique multi contra multos fecerunt;

UI

cum quibus

eienaln

265. & Parvuli hujusmoditriftantur de pri-

ts ropt

vatione beatitudinis. Prob.ex auzboritate S. Au-

igünonun,

guftini, qui L. 6. cont. Julian. C. 10. dehis par-

atvuls n

vulis fcribit: $2 Joc (' fepararià regno coelorum )

dm, inch

eis mon evit malum , non evgo amabunt vegmun Dei

m

zot imocentes imagines Dei € fHautem amabunt, quan-

|etün at

duminoceutes amave deþent Vegnum eju$ ,

[

i quo ad

j

,

X Jouti -

apfius vmaginem eveantur , uibílue snali de bac fepava-

[

Kfr. fAnh

zione patieitur ?. L. 5. cont. eund. C. g. ait, fpe-

vc dam

cialem peenam futuram efle parvulis feparari à

at n

confortio fuorum. parentum; majorem igitur

poenam habebunt, ex quo feparati fuerint à fine

p n

fuo ultimo & patria cclefti. Item L. de mor.

Eccl. C. 3. & L. 3. cont. Julian. C. 12. afferit,

ib r

parvulos luctuofo puniendos exilio; fi autem

É Cü; 4 ]lc'

exules lugent, neceffarió triflabuntur. Ejus-

1 beaümäi-

dem fententize e(t Fulgent. Grep. M. & Auétor

p

ferm. de Card. operibus Chriili, quem num.

g

234. inter Patres ex Suarez füb nomine S. Cy-

nl

priani laudavimus, eoquód hic liber Sancti hujus

Martyris operibusinfertus fit. Cozf. Exn. 251.,

yi (2

ubi oftenfüm eft, parvulos nullà felicitate aut

quiete fruituros ; fed fi nullo prorfuüs dolore

g g

nullàque triftitià corporis aut animi tangeren-

tür, certé magná quiete fruerentur.

]ujdtml F::

e d

Prob.

ERN

ii

438

Dz Prccaris.

feitt pa

Pvob. ex vatione. 'Tum quia naturale pror-

vonfidera

fs eft dolere ob privationem boni nobis defti-

togitatio

nati vel debiti, quale pro parvulis eft regnum

tent tril

codlorum : tum quia parvuli coenofcent , ama-

( eviden

bunt & magni facient gloriam ccleftem ; atque

m um

inde ejus privationem, hujüsque caufam non

p liber

poterunt non egre ferre. Cozf.. Quia hactenus

puto Sur

nulla folida ratio afferri potuit ab adverfàriis

fin r

pro füa fententia. Non enim tenet rrm ratio

vuorum 6

Durandi, quód fclicet infantes nunquam habi-

pirim e

turi fint cognitionem damni fuftinendi; nam

UT

in die judicii faltem ftatum fuum cognofcent,

ulum de

& üt probabilius eft, eidem judicio affiftenres

peer

videbunt, alios à peccato oripinali expiatos in

Qicmtor,

colum evehi , fe autem ab illo excludi ob idem

inpedr j

peccatum. — Cognitio autem beatitudinis tam

quamm

parum vel requiritur vel defiderabitur in par-

s

dirine o

vulis ad triftitiam , quàm parum in infidelibus

bie vide

adultis, ob peccata etiam perfonalia damnatis, ne-

fnütificur

ceffaria erit ad triftitiam concipiendam , aut de-

ficiet. Nec 240, quód juxta Eundem parvuli non

H'ga pec

Vr

habuerint facultatem ad gloriam ; remotam enim

illis facultatem in Adamo, & hinc quoddam quafi

LT

| w

jus ad gloriam nemo certé negabit. INec 3770 ra-

:

tio Richardi & D. Thomee, quód parvuli cogni-

1

Drri m

remm

turifint, fe non proprià, fed aliená culpàillo bono

excidifle ; nam experientia docet , homines etiam

Tium Qu

ET

de damnoex alterius culpa dato non minüs, ac

interdum multó magis dolere: aut lenire qui-

Bmqu

Vr tam

dem illud dolorem poteít, triftitiam tamen pe-

nitus non aufert. Nec 470 ratio S. Bonaven-

va-

rure , quód cogitatio damnationis, quam e

,f

Wra

fe-

Dxs Psccaris.

439

ferint parvuli, impediat triftitiam orituram ex

Irde pny.

confideratione amiffae beatitudinis; haec enim

nobisdelt

cogiratio temperare quidem, non impedire po-

du

terit triftitiam in eg ; qui defiderar utrumque,

(cent, t

& evadere malum & adipifci bonum; prefer-

dem; d

abilior fit

um n

tim cum gloria cceleftis multó ceftim

ra liberatione à tormentis inferni.

NNec j10

g hifens

adrerina

ratio Suarez , Vaíquez & aliorum, quód par-

tim ex prudentia & rectitudine voluntatis par-

t n rato

vulorum fe. voluntati divinze conformantium ;

qum hi

partim ex providentia Dei füum concuríüm

p nin

negantis accidat, ne illi. triftitiam fentiant aut

cognofcen!,

ullum de amiífa beatitudine dolorem; etenim

jo dilats

preeterquam quod hacc gratis & fine fundamento

|euma

dicuntur, rmum. triftitiam fimilem nequidem

ui m

impedir in animabus à purgatorio detentis ;

d t

r n

quantumlibet ille videntur long? perfectiüs fe

divinz ordinationi fübjicere: 2dum vix credi-

; nf

bile videtur; eoquód nihil fir, quod Deum

m

munificum adeà ac liberalem fore perfüadeat

üfH) u

erga peccarores fibi invifos , irz filios; & prop-

paydit

ter labem originalem damnatos.

notam d

IVec dicas: Parum nos conftanter agere; qui

wddamqw"

x

hicauthoritatemS. Auguftiniappellemus, quem

Ncpit

m

.

priori articulo neglexiraus: quin turpe effe; re-

j

cedere nunc à S. Greg. Nyffeno, cujus teftimo-

yillut

I

nium num. 257. laudatum in confirmationem

mmcj [

noftre fententie. nuper adduximus.

E. Mä—

T

gnam quidem S. Auguftini authoritarem effe;

: at

non tamen irrefragabilem: Item SS. Patrum

um

teftimonia nonnifi unanimia locum "Theologi-

, a

cum preeítare , alibi oftendemus ; unde ; fi iidem

inter

1

gt*

f

L2

Des P—ECCAATIS.

440

inter f& divi(i fint, partem unam fine alterius

vilipenfione fe&tari licet , quae gravioribus fun-

damentis mititur. Cujus rei ipfe nobis S. Auo.

doéumenrum preebuit, dum ep. 19. ad Hier. ita

UNAESIERUNSANSDET s SCTENBIULUSN

Ícripfit: Ego emim fateor Chavitati tue, Jolis. eis

Scvipturarum libris , qui am canonici appellantur ,

didici bunc timorem bouorémque defevre , ut nullum

eorum. auGorem [cviblendo aliquid erráffe fivmiffan?

credam .

« edlios autem ita lego , ut. quantáli-

bet [an&litate. doGhvináque pepolleant , mom ideo ve-

!

vum putem, quia ipfi ita fenserunt , fed quia mibi

vel per illos autores Canonicos vel probalili vatio-

26 quód à vero 1om abborreat ; peifuadere potu-

erunt.. Atque hoc ipfümin poflremis queítio-

ï

nibus circa S. Aug.obíervavimus. . Porro vim

verbis Nyffeni non facimus, fidicamus eum de

moeítitia loqui, que non ex pcena damni,

ä

- fed.ex peena fensüs coníequitur.

ERRATA NOTABILIORA.

Pag, 11.lin, 19. intelligi - intellieitur. p. 12.1. 12. for-

maliterbenus - moraliter bonus. p. 14. l. 10. ad Rom. 12.

ä

v.2.- ad Rom. a:v. 12. ib. 1. 31. Rom.1.- Rom. 2. V. t.

p.! 6.1, 21. contra contra- contra naturam.

p.52. 1. 18.

peecarum -; peecatoruim.

p: 136.1. 2. L. 2. contra Fauft.-

L. 22. cont. Fauft.

ib. l.9. fíqwis 15.- fiquit. Cauf: 15.

p.176.1, 2. teftibus- textibus. p. 205.1.21. Jacobia.- Ja-

€obi 3. v. 2. p.208. l. 10. Math. 3.- Matth. 13.. p.219.

l. 22. hymno Sto - hymno $to. p,225. 1. 16. epift. 7.-

epift. 15. ib. 1. 17. L. 34. C.16.- L.34. Mor. C.16, p.227.

l. 20. mereri peenam adde: xternam. — p. 241. 1. 22. Gam-

machio- Pammachio. p.274. l.ult. num. 165.- n. 168.

p-311.1 5.reus- reatus. p.376. l. 14. fervare: adde : Decuit

eamab originali peccato fervari immunem: p.385.1.5. Alex.

ym.. Alex. VIL p. 387.1. 12. tren accipiat- noa accidat.

1 t d

Dobis$ ln

CR

du lg

!

it as

CT E

nij if :

y U gt

t turidnn

^ J.C-'l quia nj

ii

fu.

r quti

s Punonm |

joms m

ymi n

I

igutu.

LIOM.

r n 1414f

D A

j« Ron i

am p

21

j

i cwïm?eq&-

ii Gub j

e

42l

M

!

at

ib

a C

V[N

1100

a

9

A.

p

TE

—

——

——

— IÓ«

d

zw

(

—

—

*

EX

R—

Asb u C

HERPR r

ts ag

iralin atlb RE du eee E

—

c———

—— Á

F

m

[J

A

il

"

il

Z

Y

X

W

-

o

INSTITUTIONES

r

VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset

H

THEOLOGIC/AE

g

e

IN QUIBUS

PRETER FIDEI DOGMATA

ä

E

PROPUGNANTUR

E

QU/ES'TIONES

SCHOLASTICJE

QU/E AD NOTITIAM

es

SACRARUM SCRIPTURARUM,

TRADITIONUM, CONCILIORUM,

z

& HJERESUM CONF FUTATIONEM

-

CONDUCUNT

ADp UsuM

ThHEOLOGIE CANDIDATORUM

AccoMODATE,

OPERA AC STUDIO

ä

P. HENRICI KILBER

Soc.

ESU;

Ss. ''heol. in Univerfitate Wir

ceburgenfi

Profefforis Publici & Ordi

naril.

TRACTATUS pr PECCATIS,

Cum Permilfa. Superiorum

WIRCEBURGI,

Typis Jo. Jac. Chriftoph, Kleyer, Univ. Typogr. 1750.

d Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com