Gf639_qt_1 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 Praecipua Fidei Dogmata Contra Errores Haereticorum Circa ineffabile Divinae Incarnationis Mysterium Schenck, Gabriel Maria andConstantin, Magnus M.andWenser, Honoratus M. DOανMWBA C OU N 7 R A ERRORES HERETICORUM Circa ine ffabile DIVIN£ INCARNATION. IS MYSTERIUM SELECTIS Nas HISTORICO- SCRITTURISTIICIS. DISSERTATIONE CHKGNOLOGICA DE ANNINA NATIVIIATIS, BAPTISMI & MORTIS EIUSDEM PROFPOSITA A P. GABRIELE MARIA SCHENCK, Ord. Servor. B. M. V. in Archiducali Conv. ad D. Joſephum Oenip. SS. Th. Lect. Ord. Anno MDCCXEIII. —— enipont,, ypis Mich. Ant. Wagner, Reg. Aulæ & Univ. Typogr. & Bibl. HETER NI PATRIS THESAURARIO, VERBI OECONOMO, SPIRITUS SANCTI PROMO CONDO, DEI HOMINIS NUTRITIO, DIVO DSEPHO Virginis Matris Sponſo, Virginitatis Lilio, Apoſtolorum Prodromo, Patriarcharum Vertici, Eccleſiæ ac Conventùs Oenipontani Ordinis Servorum B. V. MARIA Tutori, Patrono, ac Protectori potentiſſimo O. D. OD. SACERRIME DEIHOMINIS NuTRITIE PATRIARCHA SANCTISSIME: llentiaria hactenus inter privatas parieti- nas luctata, ac in incarnatæ aterni Patris Sapientiæ contemplatione defixa Theologia noſtra lucifugam pertæſa ſolitudinem in publicam hodie arenam prodire ambiens, haud aliunde lucem ducemq; indepturam 2 arbitratur ſecurius, quo ſecundiore exitu ſinuoſas ſtrin- gat errorum ambages, ac inſiduoſos laudat dificultatum anfra- ti. i anfractus, quàm ſi à Sanctißimo Nomine tuo PATRI. ARCHA SACERRIME gratiarum mutuetur ſappetias. Ad aras proin tuas abundantißimo gratiarum rore ſtillan.- tes ſua quidem ſpecie exigua ac cultu modica grandium tamen Myſteriorum bajula Theologica hæc adrepit bagina. Deum illa loquitur, ſed incarnatum, de genito ab Inge- nito Verbo diſſerit ſed abbreviato, quod unicum ab æter- nitate locutus Pater dixit omnia. La) Numen humani- tatis noſtræ indutum exuviis pauca exhibent hac folia, 65 Verbum in Carne, hoc eſt Divinitatem in atomo, Ma- ximum in minimo, Solem in nube, & Divinorum arca- norum imperſcrutabilem abyſſum in puncto. Et verò à quo alio nativis ſuis aternùm contumu- landa umbris hac elucubratio lucem emendicabit felicius, quum à te ½ DIVINISSIME JESU NüUTRITIE! qui aæterno Diwinitatis conſilio Illius electus es Cuſtos ac Nutri tius, cui Sdapientißimi Siracidis benna inſeribit elogium: Candor lucis æternæ. A quo alio arida hac folia abun- dantiores roris ſtillas exſpectent, quàm à te, SANCTIS- SIME PATRIARCHA! qui largos Divinæ ſapientiæ lati- ces non ab alia Hippocrene hauſiſti, quàm ab ipſo Incar- nata Sapientiæ ore Diviniſßimo, tanto itaque ſub Praæſidio inconcuſſa contra quoscunque hoſtium incurſus velut ada- mantinis munita mœniis ſiabunt hac Fidei Dogmata, tri. NK 3 umpha. (2) S. Auguſt. in cap. 1. Joannis. umphabit Catholica Veritas, quæ eſt increataæ filia veri- tatis, enervabitur haretica pravitas, 6; cadent imbe- ecilies hoſtium catapulta. An enim inwictum magis ab alio hac pracipua Fidei Dogmata contra Errores Hæreti- corum circa ineffabile Divinæ Incarnationis Myſterium, cum Quæſtion'bus Hiſtorico-Scripturiſticis de Chriſto &c. ſperabunt Praæſidium quàm à te Protector Potentißime, PATRIARCHA SACERRIME, qui Myſterium à Sdaculo abſconditum, inenarrabile Divinæ Incarnationis Sacramen- tum Angelo interprete, Cælo Magiſiro didiciſti. Aurea, ac Melliflua appello Claræwallenſis oracula, qui Praroga- tivarum ac Encomiorum tuorum umbras, ac figuram in Tgypti Pro-Rege venerabundus ſuſpiciens ita de te San- dtißime Dei bumanati Nutritie, perorat: IIlli data eſt in- telligentia in Myſteriis Somniorum, iſti datum eſt con- ſcium fieri atque participem cœleſtium Sacramentorum ille frumentum ſervavit non ſibi ſed omni populo, iſte anem vivum & Cœlo ſervandum accepit tam ſibi quam toti Mundo. (b) Aſt non abs re temeritatis hodie ageretur Pietas ipfa, qua tuis litatura honoribus tenuem bunc foliorum mani- pulum, exile munus, tuis imponere præſumit aris, quibus ob abundantiſßtimas in nos derivatas gratiarum venas non una debetur hoſtia, ſed Hecatombe, niſi offerentu exili- (5) Benardus homil. 2. fuper miſſus. n. nhe. t reti. WUm, Ee. me, AAuh men. Nrea; ſoer. n in dan. ſt in. con. um ſſte am . Nil ℳ ti l⸗ exilitatem rei oblata dignitas in immenſum ſuperaret: Non alium enim in Euchariſticum tibi conſecramus Sacri- ficium, quam illum, qui dum Patrem haberet ſine Ma- tre ab aterno, & Matrem ſine Patre in tempore, tuus putari dignatus eſt Filius, qui cum Dominus eſſet univer- ſorum nutibus tuis eſt obſecutus, &; poſtquam fabricatus eſſet auroram, &s ſolem fabri, id eſt, tuum paſſus eſt ſe appellari Filium, quem ut Alumnum orbe majorem ulnis rexiſti, aluiſti, educäſti. Patere itaque SACRATISSIME DEI HOMINIS NITRITIE, FRUMENTI ELECTORUM CUSTOS SACERRIME! at Theandrica Majeſtas Theologica hac penna rudi equidem penicillo adumbrata tuo requieſcat in ſinu. Admitte PATRIARCHA SANCTISSIME 3 qui à gratiaæ tuæ foribus arces neminem, imo etiam inwi- tum gratiosò quodam inwitas Magnetiſmöò ut Juvenis, &; vel ideo immaturus Theologicus hic conceptus, qui non ab effeto Jovis cerebro, ſed à Capite Chriſto ſua ſumpſit incunabula, in te votorum ſuorum nanſciſcatur comple- mentum. Pendeat ad gratiæ tuæ thronum in perenna- turæ Dewotionis noſtræ teſſeram tibi dicatum anathema hoc Theologicum folium, cui libellum jungimus ſupplicem ut ILLI de immenſo ac abundantißimo gratiarum tuarum theſauro diſpenſes quàm largißimè, cuſus in te Pietati ac in nos munißcentiæ debemus, quod Manipularem hanc hoſtiam hoſtiam honoribus tuis licuerit conſecrare. Atque utinam tam diſtricta ſilentii lex calamo noſtro terminos non po- ſuiſſet ac lingua injeciſſet vincula! laconicè profectò ſimul ac graphicèe Pobëticæ Eratus elogio indigitarem 3 Egregium ſemper Patriæ Caput, ille Senatus vindex, ille fori le- gum, ritusque togæque. () Dignum profecto Thiloſo- phico Biantis Oraculo Magiſtratus virum oſtendet. (4) Huic itaque Macenati naſiro Munißicentißimo tuo Jdan- Aißime Tatriarcha inſignito Nomine largiſamum benedi- ctionis tuæ impende cumulum, quo ſi etiam nos in arena 7 beologica luctantes dignaris tuo ſub Nomine felici ſub omine, te auſpice te Duce decertabimus. (e) Corn. Sever. (4) Ariſtot. l. 5. Eth. Cc. I. Kternum devoti Clientes Præſes & Defend. Cen- ſenn 1 Cenſura Facultatis Theoiogicæ. Alſſertationes iſtæ doctiſſimæ non tantùm Fidei orthodoxæ ſunt quàm maximè conformes, ſed inſuper eandem exi- 2 mia Doctrinæ ſoliditate, atque exquiſita claritate ad- 4 versùs veteres recentésque hæreſes quàm validiſſimè pro- pugnant: dum enim Verbi Incarnati Myſterium præclarè explicant, elucidantque, magna Ingenii ubertate, mira amœnitate, inſigni methodo, & Quæſtionum fuavi, jucundâque varietate lectorem rapiunt, ac paſcunt, ut adeò locupletem Eruditionem Theologiæ Poſi- tivæ, Scholaſticæ, Dogmaticæ, atque Polemicæ ex illis haurire liceat. Undè digniſſimæ omninèò ſunt, quæ ad Fidei Defenſionem, ad Doctiſ- ſimi, & Clariſſimi Authoris ornamentum, ad rei litterariæ decus, at- que ad communem omium eruditionem, utilitatemque in publicum prodeant, Ità cenſet Oeniponti 3. Maij 1743. P. JOSEPHUS BINER, S. J. SS. Theol. Doct. ejusdémque in Speculativis Profeſſor Ord. publicus ac p. t. S. Facultatis Decanus. 9806999960602902200060000666 FACULTAS A. R. P. Vicarii Generalis Provinciæ Germaniæ. Ræſens Opufculum Pracipua Fidei Dogmata &c. continens à Theo- logis noſtris, quibus id commiſimus, reviſum, quia nihil ortho- doxæ Religioni, vel bonis moribus adverſum habet, ſed fidem veram adverſus veteres, recentésque hæreſes validiſſimè propugnat, ut typis mandari poſſit, præſentibůs facultatem impertimur. In cujus rei Fidem has propria manu ſubſcripſimus, & conſfueté officii noſtri Sigill⁶ munitas dedimus in Conventu noſtro D. Virginis Annuntiatæ Viennæ Auſtriæ die 15. Maij Anno 1743 P. F. BERTHOLDUS MARIA ERMBLICN, ( Ord. Serv. B. M. V. p. t. per Provinciam .„◻92². Germanicam Vicarius Generalis. 0 Appro- Approbatio Theologorum Ordinis. um Pracipua Eidei Dogmata cum Quæſtionibus Scripturiſticis de Chriſto Salvatore noſtro ea claritate, & ſodalitate elaborata A fuerinr, ut ſingularem prorſus Authoris eruditionem, profun- dam quæſtionum ſelectiorum ſcientiam ob oculos ponant eruditorum; nec in regulas Fidei orchodoxæ peccent ullibi; idcircò digniſſima cen- ſeo, quæ ad ſummam Eruditorum expectationem lucem publicam aſpi- ciant. Ex Conventu S. Joſephi de Oeniponte 18. Aprilis 1743. P. £ÆMILIUS MARIA MANNHART, Ord. Servor. B. M. V. 88, Theol. Lector & Definitor actualis. 2 gs e ge e e ge e Ne sGe e ge e Se PSeeSr Fe S1e Be Fe e ge Fe de B ,Fe e Fe Fe e e e BPgi hæc Præcipua Fidei Dogmata contra Errores Hæreticorum circa A ineffabile Divinæ Incarnationis Myſterium cum ſelectis Quæ- ſtionibus Hiſtorico-Scripturiſticis & c. & in iis non tantuùm ni- hil, quod in orthodoxæ Fidei, aut bonorum morum regulas oflenderet, inveni, quin potiùs ſicuti ad inſignem Catholicæ Religionis defenſio- nem, & Fruditorum Virotum oblectationem conferunt, ita Authoris (qui ſolidam ſuam cùm Philoſophicam, tum Theologicam per frequen- tes, eâsque publicas concertationes orbi litterario jam comprobavit Doctrinam) etiam in Polemicis, Hiſtoricis, Chronologicis copioſam, eâmque probè fundatam teſtatam faciunt eruditionem: digna proinde ſunt, ut typis impreſſa lucem publicam videant. Ita cenſeo Datum in Conventu noſtro ad S. Carolum propèe Volders 13. Aprilis 1743. P. MANSUETUS MARIA AINETHFER, Ord. Serv. B. V. M. SS. Theol. Lector, & Definitor actualis. ſics ⸗ laborr Ptohn litorun ma an A INI, 8 Theo 8 Umn ci ts Dräm Hencere Gekan⸗ Authon feecven roluſt pooen⸗ Poit led , Praæfatio ad Lectorem. 6 Neffabile Divinæ Incarnationis Myſterium anno abhinc elapſo Scholaſtico privatæ noſtræ conſiderationis ac ſpecu- lationis Theologicæ erat negotium, argumentum ſanè, ſi Deum ejusdémque SS. Triadem excipias nobiliſſimum æquè ac difficillimum, quod Doctor Angelicus in Proë- mio tertiæ partis totius operis Theologici conſummationem vocat: hoc in negotio licèt viribus noſtris longè ſuperiori eò juſſi ſunt conatus noſtri collimare, ut præter Quæſtiones Scholaſtico-Speculativas, quas tradere- mus etiam qualicunque demum religioſi noſtri auditorii conſuleremus eruditioni: hæc proin Præcipua Fidei Dogmata contra errores Hureticorum circa ineſfabile Divinæ Incarnationis Myſterium, cum DQuaæſtionibus Hiſtorico- Scripturiſiticis de Chriſio, ac Diſſertatione Chronolegica de annis Nativiatis, Baptiſmi, & Mortis ejusdem, in privatum præprimis noſtrum commodum ex probatiſſimis Authoribus collegimus, aliorum dein conſilio non auſu noſtro, quod temerarium fuiſſet, factum eſt; ut illa tibi Benevole ac Erudite Lector eàâ, qua cernis methodo, ac ordine, quem ſubſequens ex- R hibebit Elenchus proponeremus Prætipna, inquam, Fidei DPogmata: Omnes enim omnium hæreticorum ac etiam plerêsque Errores in præſenti mate- ria referre ſicut vires noſtras ac laboris ſcopum, ita & præfixum calamo ter- minum ac foliis hiſce ſtatutum numerum longè ſuperaret. Singula Fidei Dogmata quinis Quæſtiomibus Hiſtorico- Scripturiſticis de Chriſto ex Au- thoritate potiſſimùm Sd. PP. ac S. Scripturæ Interpretum ea, qua potui- mus, brevitate reéſolutis interpolavimus, ut ſuum quoque piæ Ccurioſitati eſſet oblectamentum: Geſta ſiquidem Salvatoris noſtri ſunt Calix ille praæclarus. A bſalte regio laudatus dulcedinis ſuæ ubertate non hominum duntaxat, ſed &ö Angelorum mentes inebrians. Ut aſſerit Doctiſſimus Com- NK)I 2 . menta- △ mentator Gilbertus Serm. 21. in Cantic. In Diſſertatione Chronologica de annis Nativitatis, Baptiſmni, ac Mortis Chriſti, licét tanta Hiſtori - corum, & Chronologorum diſcordia non modicum nobis faceſſeret negotium, nobis tamen erat ſolatio, dictorum noſtrorum ac aſſerto- rum non paucos eôsque magni nominis numeràſſe Patronos: Et in hac & in Quæſtionibus Hiſtorico-Scripturiſticis momentoſa rationum pon- dera, quæſo, ne exſpectes aut deſideres à nobis, congruentiis enim duntaxat ac conjecturis in ſimilibus diſceptationibus agendum eſt non argumentis convincentibus. Multa invenies, quæ meliori digerenda ordine, plura quæ com- ptiori ac limatori forent dicenda ac proponenda ſtylo, plurima, quæ firmioribus argumentis eſſent roboranda, omnia tandem Eruditione tua inferiora reperies. Nihil excuſo, incuſo nihil præter Juvenis calami mei imbecillitatam, cujus tot indicia leges quot apices, ſolius parciſſimi temporis accuſo anguſtias, ſolas enim modiciſſimas illius temporis micas, quo à laboribus Scholaſticis vacare dabatur, opellæ huic conſecrare li- cuit: hoc in exiguo temporis ſpatio id fermè mihi contigit, quod am- pliſſimum ingreſſis hortum ac viridarium, qui obvios duntaxat fructus, ac flores properante manu colligunt ac carpunt. Si quædam alibi à te jam lecka hic referri cauſabére, non admodum tibi ſuccenſeo, id uni- cum oppono litteratorum monumenta fructus ac flores eſſe non horti concluſi, ſed campi aperti, & eadem à pluribus diverſa tamen methodo referri utiliter. Conatus hic meus ſi tibi non diſpliceat laboris metam attigi. noore HHiori celen alet bt in bie mm pon iis enin elt mo 1e co nl, tione tun 6 ahu reillini ls mic crarel⸗ nod an. ſruckus, libi t id un⸗ hot etho metuon ELENCHIS Dogmatum Fidei, Quæſtionum Hiſtorico- Scripturiſticarum, ac Diſſertationis Chronologicæ. Rror Hæreticorum negantium Chriſtum pro omnibus mortuum DOGMA FIDEI. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, non tantùm pro Ele- ctis, ſed etiam pro reprobis. S. I. Probatur Authoritate & ratione. §. 2. Proponuntur ac ſolvuntur argumenta contraria. S. 3. Perſtringuntur breviter quidam errores Queſnelli ex ta damnata Pro- poſitione janſenii conſectanei. Quæſtioe I. Hiſtorico Scripturiſtica. An & quomodo Oraculum Jacobi gen. 29. V. 9. vaticinia Danielis 9. V. 2 4. & Aggai 2. in Chriſto fuerint adimpleta? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica II. Quotnam determinatè Perſo- nis Myſterium Incearnationis & Nativitas Chriſti fuerit dire- t & immediatè manifeſtata? . Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica III. Cur Chriſtus voluerit circum- cidi, & quisnan fuerit Miniſter Circumciſionis? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica IW. An ſtella Magis in Oriente ante Nativitatem, vel primam Nato Salvatore apparuerit Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica V. An quilibet Régum omnia tria Munera, anu ſinguli ſingula obtulerint? Errores Hæreticorum Negantium Chriſto Divinitatem. DOGMA FIDEI. Chriſtus eſt verus Deus. §. I. Producuntur Invicta Scripturarum tum veteris tum novi Teſtamenti Argumenta ac Teſtimonia, quibus Chriſti Divinitas luculenter de- monſtratur. §. 2. Proponuntur ac ſolvuntur quædam Hæreticorum argumenta contra Propoſitum Fidei Dogma. . Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica VI. An Chriſtus in Templo præ- ſentatus aà Matre Virgine fuerit pretio redemptus? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica VII. Ad quasnam Ea ppti partes Chriſtus cum Parentibus ſuis à facie Herodis fugitivus ſeſé receberit? XK K 3 Qbr. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica VIII. Qaanto tempore Chriſtus cum Sanct iſima Matre & Nutritio ſuo in Kegypto fuerit eom- moratus? Quæ ſtio Hiſtorico-Scripturiſtica IXk. An & qua Fabrili arte Chri- ſtus Juventutis ſuæ annos ocoupaverit? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica . An, dum Chriſtus à goanne in gordane baptizaretur, columba, ſub cujus ſpecie Spiritus Sanctus in Llſum deſcendit, & vox à cælo delapſa, fuerit 42 tzurbis ecircumſt antibus viſa, atque percepta? Errores Hæreticorum negantium Chriſto veram Humanitatem, ſeu Verbum Divinum veram nobisque cônſubſtantialem naturam aſſumpfſiſſe. DOGMA FIDEI. Chriſtus fuit verus Homo, habuitque Naturam Huma- nam nobis conſubſtantialem. S. I. Producuntur invicta S. Scripturæ teſtimonia, aliaque argumenta hoe Fidei Dogma demonſtrantia. S§. 2. Proponuntur ac diluuntur Hæreticorum argumenta. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XI. An tentatio illa, qua acce- dens tentator dixit: ſi FPilius Dei es, dic, at lapides iſti panes fant. Matth. g. fuerit omnium prima Chriſti tentatio? ubi & incidenter quaritur, an Chriſtus habuerit Angelum Cu- odem? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XII. Qua ratione Diabolus Chri- ſto omnia Regna Mundi oſtenderit? Quæſtio Hiſtorico Scripturiſtica XIII. Qaonam Magnetiſmo Chri- Rſtus Apoſtolos ad ſui ſequelam traxerit ac in Apoſtolicum Cohle- gium adlegerit? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica X. Caur Chriſtus in Eccleſiæ Principes, Egenos, Rudes, & Enohbiles Piſcatores, præ No- bilibus Potentibus ac Doctis e vexerit? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XTw. Quagnam fuerit externa vultüs Chriſti ſyecies, & an e& illa Sanctitas & Divinitas Chriſti promicuerit? Error Neſtorii aſſerentis in Chriſto duplicem Perſonam, & negantis B. Virgi- nem Deiparam eſſe, & dici poſſe. DOGMA FIDEI. In Chriſto una eſt Perſona, B. Virgo verè Deipara & non tantum Chriſtipara eſt. S. I. Probatur I. Pars Dogmatis. 2. Probatur 2. Pars Dogmatis. §. 3. Diluuntur Argumenta contraria Hæreticorum contra 1. Partem Do- matis. §. 4Diluuntur Argumenta contra alteram Dogmatis Partem. Quæ r l 0 yſe rit en. yte i. Zupre Giriu fient/ Verhon . m Hum nenta h 4 All Fi n tu lum G lar . nn CMi un Cl lulſi e N. eyti ivifi4 iß tabn en D * Quæſtio Hiſtorĩco-Scripturiſtica XVI. Itrum Converſio aquæ in vinum fuerit primum omnium Miraculorum, guæ Chriſtus patravit? . . . Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XVI. An Chriſtus in terris de- gens per ſe ſim immediatò aliguem à peccato Orginali li- beraverit? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XVIII. Au Chriſtus habuerit omnes gratias gratis datas, & iis in vita ſua uſus fuerit? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XIX. An Chriſtus legatur ali- quando aliquid ſcripſiſſe, vel an Doctrinam ſuam ſeriptis tra- aiderit? . Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica X. Quiäanam Chriſtus adda- Sa ad ſe à Phariſais adultera ſeripſerit in terra“ Error Eutychetis negantis in Chriſto dari duplicem naturam Divinam unam, Humanam alteram. DOGMA FIDEI. Duplex eſt in Chriſto natura Divina & Humana, etiam poſt unionem inconſuſa & impermixta. S. I. Argumenta quibus Hærelis Eutychiana confutatur. §. 2. Diluuntur, Argumenta Hæreticorum. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXI. IItrùm Chriſtus in terris degens alicui decretoriam damnationis Sententiam revela- verit? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXI. An Chriſtus in terris son- verſans cum Diſeipulis ſuis in aliqua lege caremontali di- WrKtoete⸗ Quæſtio Hiſtorico -Scripturiſtica XXIII. An Chriſtus Dominus cum Diſcipulis rigidiſſimam Paupertatem absque omni Domi- nio & Zure Proprietatis obſervaverit? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XX An Chriſtus Paſſionis ſuæ tempore potiſſimum Daæmones incertos ae Divinitate ſua reddiderit uæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XàXà. In ecujusnam domo Chri- ſtus ultimum ſuum celebraverit Paſcha? Error Monothelitarum negantium in Chriſto duplicem voluntatem, & ope- rationem. DOGMA FIDEI contra Monothelitas. Duplex in Chriſto eſt voluntas, du- plex operatio. . Quædam Monothelitarum argumenta proponuntur, ac ſolvuntur. Luaſtio Teinir utrum Honorius S. P. Hæretica Monothelitarum labe fue- rit infectus. Reſo- Reſolutio Quæſtionis. Honorius S. P. nunquam Hæretica Monothelitarum labe fuit infectus, aut ùt Monothelita damnatus. Proponuntur, ac Solvuntur argumenta contraria. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica Xů¹VI. Quo in loco Chriſtus Do- minus fuerit crucifixus, ſeu an Chriſtus Dominus in eodem loco eruentum Paſſtonis acg Mortis ſuæ Sacsificium Deo Patri obtulerit, quo Abrahbam Filium ſuuns immolare juſſas eſt? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XzlVII. Quot clavis Chriſtus fuerit erucifixies? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XVII. An Chriſtus per illa verba hodie mecum eris in Paradiſo Latroni vænitenti aternam . yromiſerit Beatitudinem? Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica X X. An una eadémque fue- rit, Magdalena, quæ unxit pedes Chriſti in domo simonis le- proſi, & quæ venit ad monumentum, ut ungeret Z Eſumd Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXX. & ultima. An Chriſtus Dominus poſt glorioſam ſuam Anaſt aſiimm omnium primo B. Vir- gini Matri ſua Sacratiſſimæ apparuerit? Perſtringuntur breviter quidam Errores Hæreticorum. Diſertatio Chronologica. De annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Chriſti. Sectio J. De anno Natalis Chriſti proprio, ſeu quoto Imperii Auguſti anne natus ſit Chriſtus. Solvuntur Objectiones. Sectio II. Quoto anno ætatis ſuæ Chriſtus Dominus fuerit Baptizatus. Solvuntur Objectiones. Sectio II. Quoto anno ætatis ſuæ Chriſtus mortuus fuerit. Solvuntur Objectiones. Sectio I V. Utrum Chriſtus annòô, quo mortuus eſt, Paſcha cum Judæis cele- braverit, & quo die ultimum hoc Paſcha cum, Dilcipulis comederit, & 88. Euchariſtiam inſtituerit. Solvuntur Objectiones. * cliurun Su. , aulen eo if eſ: Crjeuꝑ Rjer ih 4teriin ie ſi⸗ inmili ſun! Cnifn 1, J. N nriſi, guſtimnn tus⸗ geise⸗ ii 6 I0 PRECIPUA FIDEI DOGMATA Contra Errores Hæreticorum circa ineffabile Divinæ Incarnationis Myſterium. PErbum in carne, Deus Homo, grande Myſte- riorum omnium Pelagus, inperſcrutabilis Di- vinorum arcanorum eſt abyſſus, errârunt, & ad ſcopulos infauſtè alliſi periére, quotquot immenſum hunc Oceanum ineffabile Divinæ „Incarnationis Sacramentum infirma ſolius in- S. RS . telleéctůs humani bolide perveſtigare attentä- D S A runt. Infinitus penè forem, ſi omnium illo- DVV rum recenſere vellem naufragia, qui Verbi Divini Incarnati arcanum incautè perveſtigantes, juxta ſyntagma Apoſtoli errantes circa fldem naufragaverunt. I. ad Timoth. I. v. 19. Horum enim omnium referre errores tantæ foret amplitudinis, ut præfixas his pagellis anguſtias longè ſu eraret. Ex plurimis proin erroribus paucos, præcipuos tamen „ ſeligimus, ac in præſenti refe- remus, ſingulis inconcuſſa Fidei Dogmata oppoſituri. Error autem Hareticorum de Chriſto, verba ſunt Auguſtini lib. 1. Quæſt. Evang. Q45. tribüs generibüs terminatur, aut enim de Divinitate Ejus, aut de Humanitate, aut de utroque falluntur. Ad tres itaque claſſes juxtà mentem Magni Aurelii omnes Hæreticorum, qui circa Verbi Divini Incarnationem ſunt hallucinati, errores revocantur. Prima claſſis eſt eorum, qui Chriſti Divinitatem, altera, qui huma- nitatem, 2 Pracipua Fidei Dogmata contra Errores Hereticorum nitatem, & tertia, qui veram ac ſubſtantialem Verbi Divini cum humanitate unionem, aut negârunt, aut impugnârunt: ad quam ultimam claſſem ſpectant errores Neſtorii, Eutychetis, & Monothe- litarum. Nos partitionem hanc amplectimur, ita tamen, ut præci- puum facile in hac materia errorem Hæreticorum negantium, Chri- ſtum pro omnibus mortuum eſſe, in limine ſtatim aggrediamur, & Dogma Fidei illi oppoſicum reliquis præmittamus. Error Hæreticorum Negantium Chriſtum pro omnibus mortuum fuiſſe. Laſphema vox: injurioſus Chriſto clamor, & impudens error fuit Calvini I. 3. inſtitut. c. 24. §. 3. ſolis prædeſtinatis Chriſti Ymeritum prodeſſe. Manifeſtè enim hunc ſuum errorem pro- ponit Hæreſiarchadum in I. Joannis Epiſtolam c. 2. v. 2. ad hæc verba: Non ſolum autem pro noſtris, ſed pro peccatis totius mundi &. ſic ait: hic movetur Quagſtio, quomodo mundi totius peccata expien- tur, & N. ſub omnibus reprobos non comprehendit, ſea eos deſignat, gui ſimul credituri erant, & qui per varias mundi Sa: diſperſi erant. KRursùs dum in cap. 17. Joannis ita ſcribit: Chriſtus proprii gregis ſolammodo fuit ſolicitus, & pro electis ſuis duntaxat ora- vit. Calvinum pleno agmine ſequuntur alii Chamierus Tom. 3. J. 9. cap. 13. in titulo capitis: non pro quibusvis mortuus Chriſtus. Boc- quinus, Pincerius, & Clebitius, apud Coccium theſauri Catholici tom. I. lib. 2. Artic. 7. Beza in theſibus de Sacrificio ita ait apud Malderum in Antiſynodicis cap. 7. coram Deo & tota Eccleſta teſta- mur ſigmentum illaua inauditum & dilutum, Chriſtum non minds pro impiis quàm Fidelibus eſſe mortuum. Similia habent Hierony- mus Zanchus in Miſeel. doctrina in I. Joann. c. 2. Simon Simooius contra Schikghium lib. 2. fol. 24. Contra-Remonſtrantes in ſpecimine Amſtelodamenſi Artic. 43. & alii multi. Præcipuè verò iniquam hujus erroris defenſionem ſuſcepit Cor- nelius janſenius, ad cujus identidem recrudeſcens virus etiamnum ingemiſcit Gallia. Hujus enim propoſitio Hæretica ſequens eſt, quæ eſt inter damnatas quinta: Semi-Pelagianum eſt dicere chriſtum pro omnibus omninò hominibus eſſs mortuum, aut ſanguinem fſadiſſe. Inſigne omnium janſenii errorum compendium dedit B. Petrus Labhè Inclytæ S. J. in ſuis Elogiis Sacris. De natura pura Zanſenius ns aucs ioi eun d gran onothe- tpreci. ,Chri. nur, A In 6 errot Chriſti empko⸗ verbe Et. le expier. vi, ihen⸗ jyhni t A- 3.9. ol⸗ tholel t ul nee. mini eroy. pools ciine 4 Cok⸗ pnum 4 5 cirea ineſfabile Divinæ mcarnationis Myſteriam. 3 ſanè: ae Natura ſana minns purè: de lapfa minns rectè ſenſit. Poſt calumntas Naturæ, non pepercit Gratiæ ut negaret ſußcienten, finxit inutilem; ut deſtrueret efficacem, fecit erudelem,; ut ever- teret liberum arbitrium, reddidit captivaum; ut corrumperet bona opera, corrupit merita; ut excuſaret peccatum, fecit neceſſarium 5 ut redderet Chriſtum odioſum, negavit pro omnibus mortuum. Janſenius itaque ex unico ſolius gratiæ efficacis, cui humana voluntas reſiſtere non poſſit fundamento, delapſus eſt etiam ad erro- rem, quem in præſenti confutabimus, cùm enim reprobos omni carere gratia efficaci, qua ſalvarentur, adſtruere cogeretur, negaret verò aliunde omnem gratiam ſufficientem, ut errorem in filo conti- nuaret, negavit per conſequens, Deum omnes homines velle falvos fieri, ſed eos tantummodo, quos ex maſſa perditionis elegit ad Re- gnum: adeoque Chriſtum nec pro omnibus ſanguinem fudiſſe, cru- cifixum & mortuum fuiſſe, quéô gratiam ſufiicientem impetraret omnibus ad ſalutem, quod docent Catholici: ſed tantùm pro Electis, quibus impetraverit auxilia ita intrinſecè efficacia ad ſalutem, ut eis reſiſtere non poſſent, ideoque Chriſtum non magis orâſſe Patrem pro infidelium, aut juſtorum non perſeveraturorum falute, quàm pro Diaboli. Adducimus verba Janſenii, quæis hunc errorem ſuum lIuculenter manifeſtat. tom. enim 3. de gratia Chriſti Salvatoris poſtquam lib. 3. c. 20. verba Apoſtoli I. ad Tim. c. 2. Deus vult omnes homines ſalvos fieri, ita interpretatus fuiſſet: ut non omnes omnindè ſalvos fieri velit, ſed eos duntaxat, qui ſalvantur, hoe eſt, ſolos prædeſtinatos, c. 21. ita loquitur: nec enim juxta doctrenam antiquorum pro omnibus om- nind Chriſtus paſſus & mortuus eſt, aut pro omnibus omnind tam ge- neraliter ſanguinem fudit, cum hoc potius tanquam errorem àd Fide Catholica abhorrendum aoceant eſſe reſzuendum. Pluribús errorem ſuum hoc loco declarat, & inter alia dicit, Chriſtum non magis pro ſalute reproborum, quàm pro ſalute Diaboli orâſſe: item Chriſtum duntaxat per merita ſua reprobis obtinuiſſe temporales quosdam ju- Kitiæ effectas. Catholicam autem veritatem & Fidei Dogma Chri- ſtum pro omnibus eſſe mortuum eo loco Semi-Pelagianis adſcribit, dum ita criminatur. Argumentum pro gratia ſiſiciente ſumptum ex eo, qud Chri- Nus ſit Redemptor omnium, bro omnibus crucifixus & mortnus; usque ad nauſeam à Pelagianis, praſertimque Maſzlienſibus incul- catum fuit, ut mirum ſit, Receutiores tanté ſtudis trita Hereti- corum arma colligere, & abſoleta recudere. Error hic Janſenii à . A 2 Sum- 4 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, Summis Pontificibus jam dudum Apoſtolico fulmine eſt percuſſus. Ut conſtat ex Conſtitutionibus Innocentii X. & Alexandri VII. qui- bus prius adduétam propolitionem inter damnatas quintam, ùt im- piam, blaſphemam, contumelioſlam Divinæ pietati derogantem, & Hæreticam proſcripsèere. Nos huic erroneæ Doctrinæ ex authori- tate S. Scripturæ Conciliorum & 88. Patrum, queis quædam etiam accedent Theologicæ rationes inconcuſſum ac invictum ſequens Fidei Dogma opponimus. E P ge E G G G Be E S E Be E E G G G E B R e e S E E E DOGMA FIDEI. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, non tantùm pro Electis, ſed etiam pro Reprobis. §. I1. Probatur Authoritate és ratione. Robatur propoſitum Dogma Fidei Primò ex S. Scri- ptura, & in Veteri Teſtamento quidem Iſaias Pro- O pheta de Chriſto ita vaticinatur cap. 53. v. 6. poſuit Dominus in eo iniquitatem omnium noſtrüum. Si Do- .* minus itaque in Chriſto omnium iniquitatem poſuit, M ergo Chriſtus pro omnibus mortuus eſt. Omnium autem clariſſimè explicat, atque confirmat hoc Dogma Fidei Gen- tium Apoſtolus in ſuis Epiſtolis, quas ordine ſuo referimus: In Epi- ſtola ad Rom. cap. 5. v. 18. energicam ponit antitheſim, in qua da- mno ſecuo ex peccato Adæ opponit fructum Mortis & Paſſionis Chriſti. Sicut per unius (inquit) delictaum in omnes bhomines in con- demnationem (reatûs) ſe per unius juſtitiam in omnes homines in juſtiſßicationem vitæ (ſcilicet Redemptio Chriſti pertranſüt) ſteut enim per inobedientiam unius hominis peccatores conſtituti ſunt multi (id eſt omnes, ùt patet in veriu antecedente) ita per unius obeditio- nem juſti conſtituentur multi. Clariùs id ipſum inſinuat ad Rom. 8. v. 32. Qai etiam proprio Filio ſuo non pepercit, ſed pro nobis omni- bus fraaidit illum, quod aurem non tantùm pro omnibus electis, ùt vult janſenius, tradiderit illum, ut pro illis moreretur, & funde- ret ſanguinem, ſed etiam pro reprobris indicat primaâ ad Cor. S. v. I1. inter- — inte i⸗ eſe M n u ⸗ n. Dl e an, V ei ſne tuntl Nenr ſo lles i n o 8, Einn e l0 8 I Nu! Mat 1. ha reulin, Il gu. r ar tem, E uthori⸗ mn etian ns Hicei 4 tuumnm 8. Ser⸗ 1 Mo⸗ ,Sſut Do⸗ poſin Mmnlum en ln or⸗ g r Alſioni⸗ in . ines tAuin eliri Ml. Hecki, ſunce⸗ iner non tantum pro Electis, ſed etiam pro Reprobis. 5 interrogandò: & peribit infirmus in tua ſeientia frater, propter aem Chriſtus mortuus eſt?; ex quo talem formare poſſum ſecundæ iguræ in f EſtInO ſummuliſtis notiſſimam argumentationem: . Nullus elelctus perit: aliquis, propter quem mortuus eſt Chri- Rus, perit, ergo aligquis, propter quem mortuus eſt Chriſtus, non eſt electus. . Major admittitur ab ipſis Adverſariis, minor continetur in textu Apoſtoli mox citato, concluſio eſt in forma. Rurfſus 2. ad Cor. 5: v. 14. confirmat ea, quæ propoſuerat ſuprà ad Rom. 5. dicens: Si anus pro omnibus mortuus eſt, ergo omnes mortui ſunt, & pro omni- bus mortuus eſt Chriſtus, at & qui vivunt, jam non ſibi vivant, ſed ei, qui pro ipſis mor: zas eſt, & reſurrexit. Atqui non ſolùm Electi & Fideles mortui ſunt in Adam, ſed etiam Reprobi & Infideles: ergo non ſolùm pro Electie, ſed & Reprobis mortuus eſt Chriſtus. Am- pliùs roborat Apoſtolus aſſertionem Fidei I. ad Timoth. 2. v. I. Ob- ſecro (inquit) omnium fieri olſecrationes - =- =- pro omnilbus homini- bus, Cauſam adjungens v. 3. hoc enim bonum eſt, & acceptum co- ram dsalvatore Noſtro, qui omnes homines vult ſalvos fieri & ad agnitionen veritatis venire, unus enim Deus, unus & Megiator Dei & hominum, Homo Chriſtus uſus, gui aedit Redemptionem ſemetipſum pro omnihus. Ex quo ita arguo: Sicut unus eſt Deus omnium hominum, non tantùm Fidelium, ſed & Infidelium, non tantùm Electorum „ ſed & Keproborum, ita & unus eſt Mediator Dei, & omnium hominum lapſorum, non Fidelium duntaxat, ſed & Infidelium. Non ſolùm Electorum, ſed & Reproborum, atqui non aliter Mediator fuerat niſi redimendé, ergo dedit Redemptionem pro omnibus, non tan- tùm Fidelibus & Electis, ſed etiam Infidelibus & Reprobis, ſclicet quò ad ſufficientiam, idcirco vult omnes ſalvos fieri, etiam Infide- les, ut ad agnitionem veritatis perueniant, in qua Fideles jam con- ſtituti ſunt, unde non immeritéô obſervat Paulus pro omnibus fieri obſecrationes. Et certè juxta eundem Apoſtolum I. ad Timoth. 4. vV. 10. Chriſtus eſt Salvator omnium hominum „ maximè Fidelium. Si maximè Fidelium? ergo etiam eſt Salvator Infidelium. Cur autem maximè Fidelium? cauſa in promptu eſt, quia Fideles magis partici- pant fructum Redemptionis. Eandem ſententiam renovat ad Hebr. 2. v. 9. Videmus gEſum propter paſſionem mortis gloria & honore co- ronatum, at gratia Dei pro omnihbus guſtaret mortem. Ita etiam loquitur D. Apoſtolus & Evangeliſta oannes in r. ſua epiſt. c. 2. v. 2. Lpſe eſt propitiatio pro eccatis noſtris (id eſt Fi- A 3 lium, 6 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnilbus eſt morzuus, delium, ad quos ſtripſit) non pro noſtris autem tantum, ſed etiam pro totius mundi. Ubi certè Evangeliſta per mundum intelligit ho- mines, qui in mundo ſunt: ac ſi diceret: Chriſtum non tantùm eſſe propitiationem, per ſuum ſanguinem & mortem ſive per merita ſuæ paſſionis pro peccatis Fidelium, ſed etiam cæterorum omnium hominum infidelium, qui in mundo ſunt. Eleganter in rem no- ſtram commentatur Doctor Angelicus (itſe eſt propitiatio pro pec- catis noſtris, pro aliquibus eſicaciter, ſed pro omnibus ſuffictenter, quia pretium ſanguinis éjus eſt ſieffciens ad ſalatem omnium, ſed non habet eficaciam, niſi in eleltis, propter impedimentum. Probatur veritas Catholica Secundò ex Authoritate Concilio- rum, & quidem primò ex Univerſali & Oecumenico Concilio Tri- dentino, quod in præſenti materia ſeſſ. 6, de juſtificatione c. 2. Hunc (ſcilicet Chriſtum) propoſuit Deus propitiationem per fidem in Sanguine ipſius pro peccatis noſtris, non ſolum autem pro no- ſtris, ſed etiam pro totius mundi ac ſtatim c. 3. ſubjungit: veram etſi ille pro omnibus mortuus eſt, non omnes tamen mortis ejus bene- ficium recipiunt, ſed ti duntaxat, gquihus meritum paſſionis ejus communicatur. Ex quibus clarè patet, ſanguinem Chriſti pro illis etiam effuſum fuiſſe, mortémque ſuſceptam, quibus nullo modo pro- deſt: adeoque non pro ſolis electis, ſed etiam pro reprobis, alio- quin fallum eſſer Chriſtum etiam pro ipſis mortuum eſſe, qui mor- tis ejus beneficium non recipiunt, quod tamen verùm efſe definit Concilium. Beneficium autem mortis Chriſti reprobos non recipe- re, nec meritum paſſionis illis communicari dicit Concilium ſolùm in ordine ad efficaciam, non verò ad ſufficientiam, eoquòd reprobi gratias, quas Chriſtus omnibus per paſſionem ſuam impetraverat, non reddunt efficaces, ut obtineant in actu ſecundo ſalutem: ideo pro omnibus mortuus eſt, & ſanguinem fudit, quatenus omnibus omnino obtinuit gratias ſufficientes ad ſalutem, quamvis non om- nibus obtinuerit efficaces ideo hi, pro quibus obtinuit efficaces, ſpeciali affectu diliguntur, præ cæteris ſpecialiter beneficium mortis Chriſti recipiunt, ſpecialiter meritum paſſionis illis communicatur, ut ſint idcirco electi, & prædeſtinati. Idem quod docuit Conc. Trid. etiam definierunt alia Concilia antecedentia Moguntinum (ut conſtat ex epiſtola Rabani Moguntiæ Archiepiſcopi ad Hincmarum Rhemenſem Epicopum ) quod errorem huic Fidei dogmati contra- rium damnavit in Gotheſcalco, qui ſemper à Catholicis pro Hære- tico habitus fuit. Item Concil. Cariſiacum quod cap. 3. ita loqui- tur: Deus omnipotens omnes homines ſinè exceptione vult ſalvos fie- 72 etins igit ho⸗ tanthen t meru Otnnium rem o⸗ ro . fetenter, n, ſl m. Donclio⸗ elio T. one . her fenn Pro n. . bent Ponig eie nodo nd⸗ bis, o. wi mo⸗ befti on eeſe um ſdln A repdi etrmenin en: iin onmoi pon on⸗ elforeti/ u Polts nunicnnt, inum Gpenem i o en a in/ non tantum pro Electis, ſed etiam pro Reprobis. 7 . vi, liebt non omnes ſalvenzur. & c. 4. Chriſtus gEsIIS Dominus no- er ſicut nullus homo eſt, fuit aut erit, cujus natura aſſumpta non fuerit, ita nullus eſt fuit vel erit homo, pro quo non paſſus fuerit, licèt non omnes paſſionis ejus iyſteris redimantur. Scilicet quòè ad efficaciam & in actu ſecundo. Accedit Synodus Valentina III. quæ cap. 5. ita habet: Eir- miſſime tenendum credimus, quòd omnis multitudo fdelium, ex aqua & Siritn &. regenerata in Chriſti ſanguine ſit à peceatis ſuis abluta, quia nec in eis potuit eſſe vera regeneratio, niſt fieret ve- ra redemptio. Et infrà. Ex ipſa tamen multitudine Fidelium re- demptorum, alios ſalvari aterna ſalute, alios quia Redemptionis gratiam potius irritam facere, guam ſorvare élegerunt, ad ble- nituainem ſalutis, & ad perceptionem aternæ Beatitudinis nullo modo pervenire. Synodus Arelatenſis III. Lucidum Presbyterum Prædeſtinatia- norum heæresi infectum ad hanc adegit confeſſionem: Damno ſen. ſum idam, qui dicit, quèd Chriſtus & Salvator noſter mortem non pro omnium ſalute ſuſceperit. Denique hæc veritas continetur in Symbolis, in quibus hoc tanquam Articulum Fidei confitemur in Nycæno quidem : qui propter nos hominer, & propter noſtram ſa- lutem deſcendit de cælis, crucikxus etiam bro nobis - - - paſſus; mortuus &c. in Symbolo verò D. Athanaſii: qui paſſus elt pto ſa- lute noſtra. Probatur dogma Fidei Tertiò ex Authoritate SS. PP. & præci- Puè D. Auguſtini, qui de morte Chriſti pro omnibus omnino ho- minibus oblata adeò doctrinam tradidit clarè, ut temerarium pror- ſus videatur, quòd Janſenius præſumplſerit illud facere primarium ſui erroris Patronum. Ita enim comment: in Plal. 95. ſub finem lo- quitur: judicabit orbem terrarum in æquitate, non partem, guia vos, partem emit, totum judicare debet, quia pro toto pretium de- dit. Item de Symbolo ad Cathecum lI. 2. C. 8. inducit Chriſtum re- Probis ſic exprobrantem: videtis vulnera, gquæ inflixiſtis ?à agnoſci- 1as latus, quod pupugiſtis! quoniam & per vos & propter vos aper- zam eſt, neque tamen intrare voluiſtis. Similia habet ſerm. 67. de tempore. U! tu eripereris morti, animam in tormentis dimiſi “ & ſuſcepi dolores tuos, ut tibi gloriam darem, ſuſcepi mortem tuam, ut in aternum viveres, condidus jacui in ſepulchro, at tu regna- res in cœo, ecur pro te, quod bertuli, amiſi ? cur ingratus Redemp- kionis tuag munera renutſti ? non te S, de morte mea quaæro * redae mihi vitam tuam, pro qua meam dedi &s. Kursùs contra Julianum l. 6. 8 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, l. 6. c. 4. ita argumentatur: Unus (inquit Apoſtolus 9 pro omnibus mortuus eſt, ergo omnes mortui ſunt. Oſtendens ur non potuiſſe, ut moreretur, niſi pro mortuis. Ex hoc enim probavit, omnes mor- zuos eſſe, quia pro omnibus mortuus eſt unus, impingo, inculco, in- farcio. Recuſanti -= - unus pro omnibus mortuus eſt, ergo omnes mortui ſunt, vide, quia conſequens eſſé voluit, ut intelligantur om- nes mortui, ſi pro omnibus mortuus eſt. Quia ergo non in conpore, reſtat in peccato eſſe mortuos omnes, ſi pro omnibus Chriſtus mortuus, nemo neget, nemo dubitet, qui ſe non negat, aut dubitat eſſe Chri- ſtianum. Item c. 9. Apoſtolus dixit, unum fuiſſe, in guo omnes pec- caverunt, in illo mortui ſunt omnes, ut moreretur alius unus pro omnibus, unus enim pro omnibus mortuus eſt, ergo omnes mortui ſunt, pro quibus Chriſtus mortuus eſt. Similia habet de peccatorum meritis & remiſſione lib. I. c. 27. Item de civitate Dei lib. 20, c. 6. & alibi ſæpiùs, nunc quæro, cui hæc legenti dubium eſſe poteſt de mente Auguſtini, quis bona fide credat, egiſſe Janſenium? qui tam luculenta teſtimonia tacitus præterivit. Ex aliis SS. PP. teſtimoniis, quæ copioſiſſimè referre poſſem, tantùm quatuor ſeligo. Primum eſt: Hugonis Victorini, qui Au- guſtini lingua appellari conſuevit. Hic Quæſt. 15. in cap. 5. PEpiſt. 2. ad Corint. ita habet: Seundum Auguſtinum mortuus eſt pro om- nibus Chriſtus, quia hoc eius mors promeruit, ut per ipfſun: omnes ſalvarentur. Secundum teſtimonium eſt Divi“ Proſperi fideliſſimi Divi Auguſtini interpretis, ac diſcipuli, quem ipſum accuratum do- Gtrinæ Auguſtinianæ aſſertorem eſſe, frequenter, & exaggeratè in- culcat Janſenius. Hic libro 2. de Vocat. Gent. c. 16. ita ſoribit: Nulla ratio dubitandi eſt, Chriſtum JEsUA D. N. pro impiis & peccatoribus mortuum à quorum numero, ſi aliquis liber inventus eſt, non eſt pro omnibus mortuus Chriſtus, ſed prorſus pro omni- bus mortuus eſt Chriſtus &. Tertium eſt Divi Ambroſii tom. 4. ſerm. 8. in Pſalm. 118. v. 64. Scribens: Myſticus Sot ille guſtitiæ omnibus ortus eſt, omnibus venit, omnibus paſſus eſt, & omnibus reſurrexit, ideo autem paſſus eſt, ut tolleret peccatum mundi, ſi quis autem non eredit in Chriſtum generali beneficio ipſe ſe frau- dat, ut ſi quis clausis feneſtris radios] ſolis exeludat, non ideo ſol. non eſt ortus omnibus, quia calore ejus ſe ipſe fraudavit. Quartum denique teſtimonium eſt Divi Leonis Papæ ſerm. II. de Paſſione Do- mini ita exhortantis: pro omnibus impiis mortuo Domino, potuiſſet etiam hic udas conſequi remedium, ſi non feſtinäſſet ad laqueut. Perperam itaque garrit Janſenius SS. PP. præcipuè verò D. Auguſti⸗ num eile let, Pphe teri un, lem nihue gtuiſe, es mner. lo, in onn tur . orpn, vortult, ſe O. Nnerer nli , Mhortui Atorun 10,0 6 votel gui tn hoſen gist ſ. M. nn. m cellin um gertt r 4 Ctbi:: jnel ry d⸗ iton, ite n 59 4 iitn uttun ſonele mtA uen N L acg 4 mnon tantàùm pio Electis, ſed etiam pro Reprobis. 9 num ſuo patrocinari errori, cùm tam luculenter ſuis teſtimoniis hoc veræ Fidei Dogma confirment. Probatur hoc Dogma Fidei etiam ratione, & primèò quidem Deus in hac providentia neminem ex hominibus lapſis vult ſalvum fieri, niſi dependenter à gratia ex fructu Paſſionis Chriſti provenien- te, tanquam dependenter à medio ex Divina ordinatione ad ſalutem neceſſitate medii neceſſario, ergo quoscunque vult ſalvos fieri, vult ſalvos dependenter à meritéô paſſionis & mortis Chriſti, pro his ob- lato, & acceptato: atqui voluntate antecedente decretum prædeſti- nationis, quo ſecernit electos à reprobis, non tantàm vult aliquos, ſed omnes omnino homines ex parte ſua verè ſalvos fieri. Ut patet ex Epiſt. I. ad Timoth. v. 4. omnes homines vult ſalvos fieri, & ad agnitionem veritatis venire. Quantumvis iisdem liberum relin- quat arbitrium, ut mediis ad ſalutem ab eo ſuppeditatis utantur, vel non utantur: ergo non tantùm vult aliquos ſed omnes depen- denter à meritis Chriſti oblatis, & acceptatis ex parte ſua ſalvos, ergo Chriſtus RKedemptionem ſuam pro omnibus obtulit, & Pater æternus pro omnibus acceptavit, ut omnibus gratias largiretur ſuf- ficientes ad ſalutem, ex quibus rurſus ſpeciali ſua miſericordia quos- dam elegit, & prædeſtinavit per gratias congruas, ita adjuvandéô ut efficaciter ipſi cooperarentur, & obtinerent ſalutem. Hæc probatio ſupponit Deum habere voluntatem antecedentem, & ſeriam ſalvan- di omnes homines, item omnibus dari auxilia, & gratias ſufficien- tes. Primum in tractatu de Deo, alterum in tractatu de gratia 4 Theologis ſolidiſſimis argumentis probatur. Quæ hic referre pagel- larum præſentium non admittunt anguſtiæ. Secundò ſi Chriſtus pro reproborum ſalute nec ſanguinem fu- diſſet, nec mortuus eſſet, ut illis gratias ſufficientes à Patre impetra- ret, non poſſent reprobi Symboli Nicæni in Conſtantinopolitano Epheſino & Chalcedonenſi Conciliis approbati Articulos Fidei confi- teri, ſpecialiter verò hunc: Credo in unum Dominum gEsIIM Chri- Ram, - - = qui propter nos homines, & gropter noſtram NB. Sala- tem deſcendit de cœlis - - crucifxus etiam pro nobis, paſſas, mor- tuus &c. Sed dicere deberent: qui propter aliquos homines ele- Stos, & propter aliquorum ſalutem deſeendit, t vult Janſenius, atqui debent ita confiteri, quia id omnibus abſolutè credendum, & confitendum docent hæc Concilia, quod idem inſinuat D. Augu- ſtin. lib. Soliloq. c. 32. hanc veræ Fidei confeſſionem ſingulis præ- ſcribens: Conſiteor Te Deum Patrem ingenitum, te Filium Dei ani- Senitum, Creatorem, dadni ,e & Redemptorem meum, & to- 4 tius 10 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, ziuzs generis humani. Reprobus autem cum veritate dicere non poſſet, Redemptorem meum & totius generis bhumani ergo. Tertiò nec reprobi poſſent verum actum Spei Theologicæ de ſalute æterna obtinenda elicere, ad quem tamen ex præcepto Divi.- no tenerentur, eoquod præcepta Fidei, Spei, & Charitatis non ſo- lum electos & prædeſtinatos, ſed indiſcriminatim omnes etiam cæte- ros obligent, ſiquidem ſpes æternæ ſalutis tota fundatur in effuſo ſanguine Chriſti, in Divino auxilio à redemptione Chriſti provenien- te, ùt definit Trident. Seſſ. 6. c. 6. daum de impiorum loquitur juſti- ficatione ad ſalutem requiſita, eos credere imprimis debere, 4 Dee jueſt ificari impium per gratiam ejus, per redemptionem, quæ eſt in Chriſto JESII. Ut nimirum in ſpem erigantur, fidentes Deum ſibi propter Chriſtum foöre propitium. Ita etiam ſcripſit Auguſt. l. medi- tat. cap. 14. omnis ſpes, & totius fiauciæ certitudo, mihi eſt in pre- zioſs ſangnzine eius, qut effuſus eſt propter nos, & propter noſtram ſalutem, ergo. uartò cuùm Nemo ſive ſit prædeſtinatus, ſive reprobatus, ſcire poſſit, an ſit ex numero prædeſtinatorum, ita decernente Tri- dent. Seſſ. 6. c. 12. nam niſi e ſpeciali revelatione ſciri non poteſt; quos Deus ſebi elegerit: nemo etiam certam ſalutis ſpem ex Chriſti morte concipere valeret, neque verba paulèò antè allata D. Auguſti- ni uſurpare, eo quod homini etiam prædeſtinato incertum eſſet, hoc ſpei fundamentum, an pro ejus ſalute Chriſtus ſuum pretioſiſſimum ſanguinem füderit: atqui hoc directè contrariatur Trident. Seſſ. 6. c. 13. affirmanti:: TLametſe in Dei auxilio frmiſſzmam ſpem colloca- re, & reponere omnes debent. Ubi benè voces firmiſſmam ſpem, & omnes debent: obſervandæ ex quibus omnibus clara deducitur conſequentia, Chriſtum non tantùm pro electis, & prædeſtinatis ſed etiam cæteris omnibus, atque ideo etiam pro reprobis ſangui⸗ nem fudiſſe, mortuum eſſe, auxilium gratiæ Divinæ, in quo ſpem ſalutis firmiſſimam reponere poſſent, impetrâſſe, dammodo ipſi non defuerint gratiæ diſſentiendo, eamque abiiciendo. §. 2. Proponuntur ac ſolvuntur Argumenta Contraria. Rgumentum Primum Chriſtas non oravit pro reprobis, ergo 4 2 W nec pro illis ſanguinem fudit, aut mortuus eſt. p. a. Eccle- hanc orationem eſſe fruſtraneam; nemo enim orat, niſi cum ſpe obti- . nendi . ſia pro damnatis non orat, ut nec pro Diabolo, quia ſcit icere nr . logicrt Pto Din 1s nonl- iam crn in ektld roveniet⸗ itur ti te,1N ue ,i Deun ſ l. neti⸗ in f. Im probuns, ente ⸗ nott, eX Clnti . Auglli⸗ eſſet, m oſſlinun t, del. AlNt n Gecdhtn egeltinnd quo e bil bis, 2 lc Gi ge lt 6 en non tantum pro Electis, ſed etiam pro Reprobis. 11 nendi id, quod orat. Atqui orationem ſuam pro reprobis ſciviſſet Chriſtus fuiſſie fruſtraneam, eoquod ſciverit, quinam eſſent reprobi, nec his ſe ſalutem impetrâſſe, ergo non oravit pro illis. R. n. a. claréè enim docet Scriptura Chriſtum oraͤſſe pro ſuis Crucifizoribus, quorum omnes certò non fuerunt electi Luc. 2¾⸗ v. 34. Pater dimitte illis, non enim ſciunt gqaia faciunt. Ergo oravit etiam pro reprobis. Ad prob. c. M. n. m. cujus cauſali prima coneeffa, quèd ſciverit, quinam eſſent reprobi diſt. Secundam ſcĩi⸗ vit ſe illis ſalutem non impetrâſſe abſolutè & efficaciter C. conditio- natè ſubd. ſcientia, quæ merita ſuæ paſſionis, & orationem conſe- quebatur c. ſcientia quæ antecederet naturâ orationem illius & me- rita paſſionis n. hanc partem & conſequentiam: Chriſti enim meri- ta & oratio pro ſalute omnium in præſcientia Divina præceſſerunt naturâ & caulalitate omne Decretum prædeſtinationis abſolutum, multò magis reprobationis. Ideo enim Deus quoſdam prædeſtina- vit, & elegit, quia Chriſtus pro quorundam ſalute efficaciter oravit: ut Pater æternus eandem pro his acceptaret, eosque eligeret; ad quod Decretum electionis conſequebatur primè ſcientia, quinam eſſent electi, quinam non, quæ nullo modo impediebat merita, & oratio- nem COhriſti: Chriſtus enim in executione in mundo exiſtens ita merita poſuit, & oravit prout ab æterno, ante poſitum prædeſtina- tionis decretum præviſus erat abſolutè merita poſiturus, & oraturus. Hinc oratio Chriſti pro ſalute omnium non erat æqualis quoad omnia, t ſuprà dictum, nam pro quorundam ſalute. Erat abſoluta & efficax, ut Pater illis talia conferret auxilia & media, per quæ infallibiliter obtinerent ſalutem, pro aliis erat conditionata, ut illis talia conferret auxilia, & media, quibus ſi uſi fuerint, ſalutem ob- tinerent, & pro his omnibus cum ſpe impetrandi firmiſſima Chriſtus oravit, & hoc ſenſu efficaciter omnia impetravit, quia impetravit efficaciter omnibus, etiam reprobis, infidelibus, infantibus media ad ſalutem ſufficientia, quibusdam verò ſpecialiter dilectis efficacia, quos prædeſtinatos voluit. Inde clara patet diſparitas de Eccleſia pro damna- tis non orante, quia oratio pro damnatis jam præſupponeret damnatos, quibus nihil ampliùs prodeſſe poteſt, cùm ex inferno nulla ſitc kKedemptio, oratio autem Chriſti non præſupponebat reprobos, ſed priùs in prævi- ſione abſoluta fuit, quàm decretum reprobationis. Præterea adhuc re- robis hæc oratio profuit, in quantum impetravit illis gratias ſufticien- es, & media ſufficientia ad ſalutem, quorum ſunt capaces. Arg. 2. Ex ſcripturis colligitur Chriſtum defacto non oraͤſſe pro reprobis: dixit enim Chriſtus Joan. 17. V. 9. Non pro mundo B 2 rogo, 12 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, rogo, ſed pro his, quos dediſti mihi, quia tui ſunt. Quæ verba explicat Auguſtinus trackatu 107. in Joannem, non rogo pro repro- bis, ſed pro prædeſtinatis. K. n. a. textum explico: Non pro mundo rogo- voluntate qua abſolutè & efficaciter omnes obtineant ſalutem, ſicut rogo pro diſci- pulis meis, quos mihi ſpecialiter dediſti C. nullo modo rogo pro mundo, etiam voluntate, qua conditionatè obtineant falutem Nego ubi enim Chriſtus hoc capite 17. ſpecialiter orâſſet Patrem pro diſci- pulis ſuis, & Apoſtolis, de quibus dixerat verſ. 12. Nemo ex iis perit niſi filius perditionis, ſcilicet judas, ſubjunxit orationem extenden- tem ſe etiam ad cæteros dicens v. 20. Non pro eis autem (diſcipulis) rogo tantuùm, ſed pro eis, qui eredituri ſunt per verhum eorum in me. Unde ita ſubſumo, atqui plures ex iis, qui credidêre prædica- tioni Evangelii fuerunt reprobi: quis enim dicat omnes eos creden- tes ſalvatos fuiſſe? ergo oravit etiam pro reprobis, ſed oratione diſpari, ita ut orando pro reprobis abſolutè oraret pro mediis ad ſa- lutem ſufficientibus, pro ipſa verò ſalute tantùm conditionatè, ſive ut ipſam ſalutem illis tribueret, ſi uterentur mediis, pro quibus dandis efficaciter oravit, & quæ impetravit: pro electis autem ita oravit, ut oraret abſoluteè pro mediis, & ipſa eorum lalute, quàm efficaciter conſequerentur: ideo ſemper exauditus eſt à Patre pro ſua reverentia, & in iis, quæ petiit, & eodem modo, quo petiit, & hoc eodem ſenſu locutus eſt Auguſtinus dicens: Non rogo pro re- probis, oratione pro ſalute eorum obtinenda abſoluta, & efficaci, ſed conditionata pro ſalute, & efficaci pro mediis. Arg. 3. Matth. 15. v. 24. inquit Chriſlus: Non ſum mihſus niſi ad oves, quæ periérunt domüs Iſ-razl. Item Matth. 20. V. 28. Filius bominis non venit miniſfrari, ſod miniſtrare, & ů dare animam ſuam redemptionem pro multis. Et rursàùs Matth. c. 26. V. 28. Hic eſt enim Anglis meus novi teſtamenti, gqui pro multis effundetur in remiſ, ſionem peccatorum, ergo non pro omnibus ſanguinem ſuum fudit, aut mortuus eſt Chriſtus. à. Textus primus intelligendus eſt, Chri- ſtum non eſſe miſſum à Patre niſi ad oves Iſraêl ut per ſe ipſum ver- bis, & miraculis illis annuntiaret regnum Dei & legem gratiæ, cum illis ſolis prædicaverir, ex quo tamen non ſequitur, quòd non ſit miſſus à Patre ad omnes ſimpliciter homines redimendos. Cùm de redimendis univerſaliter loquantur Scripturæ, Concilia, & Patres à nobis adducti. Ideo ſecundum & tertium textum etiam explico: Dedit redemptionem pro multis, eſfuandetur pro multis. Multos ſummendo pro omnibus c. non ſummendo. pro omnibus n. 2. &c. * quod ne man tuor vera mult nul tece lun M. e I 0 nr nin om ru elel Vel I M On ſtn eitu dene 6o s lebe un⸗ Tudn dere fumn urn d⸗ n lun X Vett o renn⸗ tate gll dro Gſi⸗ 090 en Nenn No dii⸗ is ent Xtencen. lleinl) Elrunn i relier creden⸗ Oratione dis alr ate, ſe 0 guibli Autenn Il le, Guin reprolu herit1 oſor effeni: ni 19. M. an ſtn 7uß iy nn. Gn ulit ell,C. non tantùm pro Elecktis, ſed etiam pro Reprobis. 13 quod vocabulum malti ſæpiùs in ſcriptura ponatur pro à oνovs—BDD· g manifeſtum eſt ex Daniele 12. v. 2. ubi inquit de reſurrectione mor- tuorum in die judicii, & multi de his, qui dormiunt in terræ pul- vere evigilabunt. Ubi Xn multi accipitur pro omnibus, qui erunt multi. Sic etiam ad Rom. 5. v. I5. in textu: Si enim unius delicts multi, mortui ſunt, multi accipitur pro omnibus, ùt patet ex an- tecedente verſu 12. ubi ait: Sicut per unum bominem peccatum in bhunc mundum intravit, & per percatum mors, ita & in omnes NB. homines mors pertranſtit, in gquo NB. omnes peccaverulke Quòd autem etiam in textibus contra nos adductis Aà multi ſum- mendum ſit pro omnibus, ut non excludat X omnes, patet ex eo; quia hi textus agentes de redemptione hominum non poſſunt eſſe Oppoſiti aliis textibus eodem modo agentibus de redemptione homi- num, ergo cum alii textus loquantur expreſsè de redemptione om- nium hominum, etiam hbi intelligendi ſunt de omnibus, eùm hi omnes ſint verè multi. Præterea nec intelligi poſſunt de illis, quos vult Janſenius, ſcilicet de electis, cùm electi reſpectivè ad alios non electos non ſint multi: juxta æternæ veritatis effatum Matth. 20. v. 16. Multi ſunt vocati, pauci uero electi. Argument. 4. A omnis in textibus, aliis ſcripturæ non ſummi- tur pro ſingulis in particulari, ſed pro ſingulis generibus, ùt patet Matth. 9. V. 355. ubi dicitur Chriſtus curâſſe omnem languorem, & omnem infirmitatem, item Luc. II. v. 42. dixit de Phariſæis Chri- ſtus: Decimatis mentham, & rutham, & omne olus. Ubi tamen An omne purè ſummitur pro generibus ſingulorum, ergo & hic ubi di- citur: pro omnibus mortuus Chriſtus intelligendum eſt pro ſingulis generibus, ſeu pro aliquibus, ſingulorum generum, ùt pro aliquibus, doctis, indoctis, nobilibus, ignobilibus, judæis, Gentilibus, Chriſtia- nis &c. non verèò pro ſingulis omnium generum, ergo. . C. a. n. c. Quia quælibet vox Scripturæ, adeoque & An omnis debet accipi in propria ſignificatione, niſi aliunde conſtet, aliter eſſe ſummendam, atqui propria ſignificatio eſt, ut ſignificet ſingulos gene- rum ſive ſingulos in particulari, & hanc ita ſummendam eſſe, ubi agitur de redemptione omnium hominum, colligitur ex contextu Scriptura- rum, definitione Conciliorum, & interpretatione PP. ſuprà adducto- rum, ergo. Contrarium autem oſtenditur in Scripturis pro antecedente adductis: ergo ex hoce quod in binis textibus in antecedente allatis Xà omnis ſummatur pro generibus ſingulorum, non ſequitur, quod etiam ſummi debeat in textu, in quo dicitur pro omnibus Chriſtus mortuus. 14 Dagma Fidei. Chriſtas pro omnibus eſt mortuus, Arg. 5. Poteſt dici, quod Chriſtus ſit pro omnibus mortuus què ad ſufficientiam hoc ſenſu: quèòd in actu primo remoto ſanguis & mors Chriſti ſufficientiſſima fuerit, utpote valoris infiniti, quæ ap- plicaretur pro ſalute omnium, & acceptaretur, ex quo tamen non ſequetur applicatam eſſe in actu ſecundo & oblatam pro omnibus, atque acceptatam: ergo. R. n. a. Quia hoc ſenſu dici poteſt, quòd Chriſtus mortuus ſit etiam pro Dæmonibus, Angelis, Hominibus puré poſſibilibus, quia & pro illis fuiſſet ſuffieiens, cum tamen fides doceat Chriſtum homines tan- tùm, queos creare Deus decreverat, redemiſſe. Ergo ut hæc ſuffh- cientia pretii decerminaretur ad homines, debuit addi oblatio, per quam hæc ſufficientia pretii oblati fieret in actu ſecundo proximo ſufficiens pro hominibus. Imo ipſaà locutio mori pro aliquo importat intentionem morientis, per quam vut mortem Iuam alteri prodefſe. Ut iple fatetur Janſenius tom. 3. lib. 3. c. 21. pro aliquo mortuum eſſe vel fudiſſe ſanguinem ſuum, inſinuat voluntatem Chriſti, quam habet, ut ei mors ſuo Patri oblata, & ſanguis proſit. Arg. 6. Poſſet dici pro omnibus mortuum eſſe Chriſtum hoc ſenſu: in quantum etiam in actu ſecundo Chriſtus mortuus eſt pro cauſa omnibus communi, licèt hanc mortem non pro omnibus in particulari obtulerit. Ergo &c. R. n. a. Quia & hunc ſenſum cum paulè antè allato admisérunt Hæretici, Calvinus & Lutherus, contra quos tamen egit Trident. eosdem damnans, ergo alium magis genuinum & proprium requili- vit, dum dixit: pro omnibus mortuum eſſe, quem illi negabant: atqui negabant pro omnibus in particulari, etiam reprobis & infide- libus, uti negat etiam Janſenius: ergo. Arg. 7. D. Auguſtin. Primèò Ep. 102. apertè inquit, non perit unus ex illis., pro quibus Chriſtus mortuus eſt, ſed pereunt reprobi, ergo pro illis mortuus Chriſtus non eſt. Secundo lib. I. de adulterin. conjug. c. 15. omnis, qui Chriſti ſanguine redemptus eſt, homo eſt, non tamen omnis, qui homo eft, Chriſti ſanguine redemptus eſt. Tertiò tract. 48. in Joan. quomodo iſtis dixit: non eſtis ex ovibus meis quta videbat eos ad ſem- piternum interitum prædeſtinatos, non ad vitam aternam ſui ſangli- nis pretibs comparatos. Quartò tract. 55. in Joan. Præmiſit obſequia nons ſolum eis, pro quibus ſubitarus erat mortem, ſed etiam illi, qui fuerat eum traditurus ad mortem. Ubi clarè Judam ſecernit ab aliis, pro quibus Chriſtus erat moriturus. Quintò denique l. 2. de Symb. ad Ca- techum. c. 8. inducit Chriſtum ita reprobis loquentem: Qai non eſtis redempti pretis mei ſanguinis, non eſtis mei, Ergo. Confirmatur Etlam ttin ge p vena Ouij o/,4 ſedi⸗ rin uS 8o Prn U ſu⸗ ud⸗ Kab Chri lert eter kun ſeert cond tuuee ngolsl de g men oimnibli ltetin gi E zinestr hec i 1to, N Dropino impore protele WOtIf n. li, gun ſom ho⸗ 8 el n nnibus n wierun Titen lenul⸗ egabnt Kintt⸗ rit ero ſi⸗ en⸗ NMvl⸗ , in ln. . ſah⸗ in N non tanthm pro FElectis, ſed etiam pro Reprobis. 1 5 etiam authoritate aliorum PP. primèò S. Hieronymi, qui in Pfſal. 43. de populo judaico ita loquitur: Dictum eſt, in peccatis veſtris venditi eſtis, & ideò ſine pretio, quia non eſt effuſus Agni ſane guis pro eis. Secundò D. Anſelmus in Elucidario inquit: Chriſtas pro ſolis electis mortuus eſt. Et infra: nibil contulit reprobis ob ſua demerita mors Chriſßti. Tertiò denique D. Proſper ad primam ob- jectionem Vincentianam ita loquitur: Qui boc ſæcalum ſine fide Chriſti, & ſine regenerationis Sacramento pertranſeunt, redem- ptionis alieni ſunt. Ergo Chriſtus pro omnibus in particulari mor⸗ tuus non eſt. . ꝶ. Univerſim eodem modo interpretandos eſſe atque explican- dos D. Auguſtinum cæteréôsque SS. PP. quo explicavimus ſupra Scri- pturas. Chriſtum ſcilicet non pro omnibus ſuum ſanguinem obtu- liſſe, ut omnibus abſolutè & efficaciter impetraret eorum ſalutem, ſed pro omnibus ita, ut abſolutè impetraret media ſufficientia, quibus ſi uterentur, eam obtinerent. Ideo primo textu loquitur D. Auguſt. quèd nemo pereat de illis, pro quorum ſalute Chriſtus efficaciter, & abſolutè mortuus eſt. Secundèò non omnis, qui homo eſt, pro eo Chriſtus mortuus eſt efficaciter, ut obtineat ſalutem in actu ſecundo. Tertiò quia videbat eos non ad ſalutem æternam abſolutè, & effica- citer obtinendam ſui ſanguinis pretio comparatos. Quartèò pro quo- rum ſalute ſubiturus erat mortem abſolutè, & efficaciter: inde judam ſecernit à voluntate efficaci, & abſoluta, quoad efficaciam, non veròè conditionara & abſoluta, quò ad fufficientiam. Quintò qui non eſtis re- dempti voluntate abſoluta & efficaci quoad ſalutem, non eſtis mei. Ita pariter loquitur Hieronymus non eſt effuſus Agni ſanguis pro eis efficaciter & abſolutè ad ſalutem obtinendam. Anſelmus: Chri- ſtus pro ſolis electis, quò ad efficaciam ſalutis mortuus eſt, nihilque contulit mors Chriſti quoad efficaciam ſalutis, contulit autem quo- ad ſufficientiam. Denique & Proſper: redemptionis alieni ſunt, quoad efficaciam ſalutis, non verò quoad ſufficientiam, quam omnibus morte ſua & ſanguine impetravit. Arg. 8. Sæpluùs ſcriptura redemptionem reſtringit, aliquando ad Electos, ut Apoc. §. v. 9. Rrdon, nos Deus in ſangiine tuo eX omni tribu e& lingua &c. Et rurlus 14. v. 4. Hi empii ſant ex ho- minibus primitiæ Deo &0 Agno. Item ad oves Chriſti Joan. 10. v. 15. Animam meam pono pro ovibus meis. Modo ad credentes Joan. 3. v. 14. Exaltari oportet Filium hominis (ſcilicet in cruce) at omunis, qui eredit in ipſum, non pereat, ſea haleat vitam a*“o†üam. Modè ad eos, qui lunt in Eccleſia ad Ephel. 5. v. 25. Chriſtus dilexit Eccle- ſiam 16⁶6 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, ſam, & ſe ipſiem tradidit pro ez: ergo Chriſtus non redemit omnes, ſed ſolùm aut electos, aut ſaltem fideles. R.ꝛ d. a. Scriptura reſtringit redemptionem in textibus allatis ad electos, oves, credentes, fideles in Eccleſia, ita ut excludat alios negandò eſſe redemptos. Nego. Ut præſcindat ab aliorum redemptione c. a. cum textibus, & n. c. Quèd hi textus affirmantes redemptos eſſe electos, oves, fideles &c. ſummi debeant præciſivè, manifeſtum eſt ex aliis textibus Scripturæ, qui poſitivè affirmant: Chriſtum etiam mortuum fuiſſe pro infidelibus , pro reprobis, denique pro omni- bus, pro toto mundo, cùm una Divina veritas opponi alteri nequeat, quod tamen fieret, ſi hi textus excluſivè ſummendi eſſent, & tunc neceſſariò fallificarentur alii, quod implicat. Unde ſicut dum affirmo Petrum eſſe hominem, eſſe ſalvatum, non nego cæteros eſſe homi- nes, eſſe ſalvatos, ita nec hic Scriptura negat Chriſtum cæteros re- demiſſe. Arg. 9. Mori pro altero, eſt alterum à morte liberare, ſed Chri- ſtus non liberavit à morte æterna reprobos, ſed tantùm electos, ergo non eſt mortuus, nec redemit à morte reprobos, ſed tantùm electos. &. n. M. Sed mori pro altero eſt etiam amore illius mortem ſubire ad tuendum vel ejus honorem vel fortunas, vel vitam ſive abſolutè ſive conditionatè, ſi nempe alter etiam faciat ex parte ſua, quod in ſe eſt. Et ſic mortuus eſt Chriſtus abſolutè pro electis, ut eos à morte æterna liberaret. Conditionatè pro reprobis, ſi illi morte ejus ad ſuam ſalutem æternam uti voluerint. Arg. 10. Juxta illos, qui defendunt gratiam congruam, ſolis prædeſtinatis eas gratias congruas Pater æternus dare decrevit, Chri- ſtüsque promeritus eſt, quibûs, ſi darentur, infallibiliter prævidit convertendos, perſeveraturos in finem, & ſalvandos, cæteris verò, qui prædeſtinati non ſunt, non eas gratias congruas, ſed alias dare decrevit, cum quibus præviderat infallibiliter, ſi darentur, vel eos non convertendos vel non perſeveraturos ſaltem usque in finem, & per conſequens non ſalvandos. Ergo pari intentione, pari dilectio- nis affectu Deus non voluit æternam ſalutem prædeſtinatorum, ac reproborum, ergo nec Chriſtus ſeria & ſincera voluntate mortem ſuam Patri æterno obtulit pro ſalute æterna eorum, quibus gratias congruas ad ſalutem in actu ſecundo conſequendam promereri no- luit, ſed eas duntaxat, quibus nec cooperaturos præviderat, nec cumillis ſalvandos. R. c. a. Unà cum prima c. fides enim Catholica non docet (quod ſupponit argumentum) Deum æqualiter, tum prædeſtinatos, tum tun ele mo om Dle⸗ Pol Tri 6 AIr 12 20 Nut int⸗ gne ieg h imm Pree N e l o er⸗ tu Chr con dbere Guo lbe cere en Otmnes latis n lit A wption demuptar nifelln m etin 0 Om. egber E tne n Mr le honi. terosle⸗ VdC. 0s, e elos⸗ em ſobie 4blolut gnod Ut eos! orteeſ⸗ m, ⸗ t, C ris veli⸗ Hius ont Veleie jnen, 6 Olehio⸗ run,4 Nortet Aeti N kat 1 Goce onn non tantüum pro Electis, ſed etiam pro Reprobis. 17 tum reprobos velle ſalvos fieri, Chriſtum æqualiter pro omnibus eſſe mortuum, ſed ita velle omnes ſalvos fieri, ka pro omnibus mortuum elle, ut ratione illius voluntatis Divinæ & mortis Chriſti, omnes media ſufficientia haberent, quibus ſalutem conſequi poſſent; Electi verò ſpecialia auxilia obtinerent, cum quibus non tantùm poſſent, ſed infallibiliter ſalutem conſequerentur. Quod expreſſit Trident. ſeſſ. 6. C. 3. inquiens: Etſe Chriſtus pro omnibus mortuus eſt (quò ad ſufficientiam) non omnes tamen mortis ejus benefctum re- cipiunt (ſcilicet quoad efficaciam ſalutis in actu ſecundo obtinendæ) Jed ii duntaxat, quibus meritum paſſtonis ejus (per gratias con- gruas, usque ad finem) communicatur. Quod etiam expreſſerunt alia Concilia, Divus Auguſtinus & alii SS. PB., unde ſequitur mani- feſtè falſum eſſe: Deum & Chriſtum Redemptorem pari intentione, parique dilectionis affectu voluiſſe, & promeritum eſſe paria media ad ſalutem conſequendam, tam prædeſtinatis, quàm non præceſti- natis: cùm absque controverſia ſit, gratias congruas, cum quibus infallibiliter cooperatio ſequitur, perſeverantia usque ad finem, at- que ſalus obtinetur, majus beneficium eſſe, quàm ſint gratiæ ſufficien- tes, cum quibus purè perſeverantia & ſalus obtineri poteſt. Si quis cooperetur, ubi autem majus beneficium tribuitur, ibi major non immeritò dilectio arguitur: ergo magis diligunt Deus, & Chriſtus prædeſtinatos, quibus Chriſtus meritus eſt, & Deus dare decre- vit gratias congruas, quàm diligant non prædeſtinatos, quibus hic dare decrevit, ille meritus eſt ſufficientes. Ex hoc tamen Enthymemate conceſſo nullo modo ſequitur facta illatio, Chriſtum nimirum Redemptorem ſeria & ſincera voluntate mortem ſuam Patri non obtuliſſe, pro iis, quos præviderat, non cooperaturos gratiis à Patre æterno propter mortem ſuam illis colla- tis, aut eorum ſalutem non intendiſſe, qui prædeſtinati non eſſent, aut eandem non conſequerentur. Cujus ratio eſt, quia ſeria & ſin- cera voluntas, redimendi, ſalvandi aliquem captivum, tum in Deo tum in Chriſto Redemptore exiſtit, quando illi captivo Deus & Chriſtus media præparat & procurat verè ad libertatem & ſalutem conſequendam ſufficientia, id eſt talia, quæ ſi adhiberet (ùt adhi- bere poteſt) verè liberaretur, & ſalvaretur. Sicuti ſi Pater Filiis duobus apud hoſtem captivis tale lytrum ſubmitteret, quò ſe qui- liber liberare poſſet, ſi illud Tyranno periolvere vellet, verè di- ceretur ſinceram & ſeriam voluntatem habere filios ſuos liberandi à captivitate, atqui Chriſtus omnibus etiam non prædeſtinatis meritus eſt gratias ad ſalutem ſufkczentes, & Deus illas tribuit: ergo 18 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuls, ergo uterque ſeria & ſincera voluntate vult eos ſalvos. Quod autem iſti his mediis & gratiis uti nolint, eas rejiciant, ac per conſequens non redimantur, nec ſalventur, nec Deus, nec Chriſtus in cauſa eſt. Sed captivorum ipſorum culpa & nequitia damnat captivos vo- lentes: ſicut ſi Filius transmiſsâ à Patre pecuniâ abuteretur, Filius ipſe cauſa eſſet continuatæ captivitatis. Nec refert, quòd Deus & Chriſtus hunc abuſum præviderint, ex hac enim præviſione colligi nequit, eos non habuiſſe ſeriam & ſinceram, quantum in illis erat, voluntatem redimendi, & ſalvandi, ſed ſalutem ipſam & Redemptio- nem in effectu permiſiſſe in voluntate non prædeſtinati, quantumvis aliis ſpeciali dilectione dilectis, ſpecialia contulerit auxilia, quæ præ- viderat congrua, ut iisdem cooperarentur, & ſalutem reipſa obti- nerent. Arg. II. Chriſtus non mortuus eſt pro infantibus in utero ma- terno ſine baptilmo decedentibus. Ergo non eſt mortuus pro omni- bus. A. p. tales infantes ita decedentes, non habent gratias ſuffi- cientes, cùm ipfis remedium Baptiſmi applicari non poſſit: ergo &c. Reſponſio ad hoc argumentum ſupponit ſolutionem duplicis difficulta- tis Theologicæ, primæ quidem, an in Deo detur antecedens & ſeria voluntas ſalvandi omnes homines, de qua in tractatu de Deo vo- lente, alterius autem, an omnibus hominibus dentur gratiæ ſuffici- entes, de qua in tractatu de gratia. Interim . K. n. a. Ut enim Chriſtus dicatur pro infantibus ſine Baptiſmm decedentibus mortuus, & Deus habere voluntatem ſeriam illos ſalvandi, ſufficit pro illis inſtitutum fuiſſe Baptiimum, & Deum, quantum eſt de ſe, velle illis ſalutem procurare, quod autem hic & nunc ad Baptilmum non perveniant, oritur vel ex incuria aut culpa Parentum, vel ex cauſarum ſecundarum Ordine, quem Deus impe- dire non tenetur. Non ergo ex defectu Miſericordiæ ex parte Dei fit, quòd illi infantes non ſalventur. Audiatur hac de re S. Thom. in 4. diſt. 6. Q. I. art. I. Ad 1. Dicendum, quod non ex defectu Di- vinæ miſericordiæ, quod (infantibus) in maternis uteris exiſtenti- bus remedium non exhibetur, ſed quia non ſunt capaces illius re- medii per quod ſecundum legem communem participes Paſſionis Chri- ſti eficiantar, a qua éſt remiſſio peccatorum: quia non poſſunt ſub- e⸗ operationi miniſtroraum Eccleſiæ, per quos tatia remedia mini- Krantur. §. 3. Peri God autn onlecn 8 in enl ptiroen ur, N Deu! ne col⸗ ills en, edemntt Uantun ,quenn⸗ ciloi Utero proom ratins i⸗ egode iffent⸗ ens 8 ſi Deo ſt tie i Huptſun rim n Deum en l aut n eus in, Pate D 5Ten huh, ri Mi nir n G/ non tantùm pro Electis, ſed etiam pro Reprobir. 19 §. 3. Perſtringuntur breviter quidam Errores Quesnelli x quinta damnata Propoſitione ſanſenii Conſectanei. propoſito Fidei Dogmate licèt contra alios etiam Hæreticos, NS præcipuè tamen egimus contra Janſenium;, ejusque propo- Süiti ſt inter d à4 N jam perſtringendi itionem, quæ eſt inter damnatas Num. 5. jam perſtringendi ac confutandi ſunt errores quidam Quesnelli, qui fuit Presbyter Oratorii ex Congregatione ſua primùm, deinde ex Galliæ Regno eje ctus propter errores, quos ibidem docebat. Quemadmodum ita- que Janſenius in ſuo Pſeudo-Auguſtino reſuſcitare conatus eſt jam ante damnatam Michaéèlis Baji doctrinam, ita non minùs Quesnellus toties fulminatas Janſenii reſtaurare intendit ſententias ſub velo & ſpecie conſiderationum vel potius reflexionum moralium in novum Teſtamentum editarum. Quas Clemens XI. Anno 1713. die 13. Sept. per Bullam & Conſtitutionem Dogmaticam à ſuo initio dictam Uni- genitus expoſitis centum & una propoſitione damnavit. Nos ea duntaxat delibabimus, quæ ad præſens Fidei Dogma ſpectant. Do- cuit itaque Janſenius Chriſtum mortuum pro ſolis juſtis & eleétis, inde infert Quesnellus, ergo ſoli juſti & electi ſunt Chriſtiani, ergo ſoli illi ſpectant ad novum fœdus, ita enim Propoſitione o&tava lo- quitur: Nos non pertinemus ad novum fadus, niſi in quantum par- ticipes ſumus ipſius novæ gratiæ, quæ operatur in nobis id, quod Deus pracipit. Quam deduxit ex Act. S8. v. 10. Hie eſt virtus Dei, uæ vocatur magna. Præclaram ſanè Hæreſiarcharum Calvini & Zinglii doctrinam, qui Eccleſiam ex ſolis electis conſtare volue- runt! Lutheri verò, qui etiam juſtos, quamdiu juſti ſunt, non ta- men peccatores in eam adoptavit. Si ſoli itaque illi ſunt Chriſtiani, ſi ſoli illi ſunt in Eccleſia Chriſti & pertinent ad novum fœdus, qui participes ſunt gratiæ efficacis? quæ ſola eſt gratia Chriſti, gratia nova, gratia operans ea in nobis, quæ Deus præcipit? ad quod obſecro fœdus ſpectabunt infantes re- center baptizati ante uſum rationis? ad quam Eccleſiam perpetuè amentes, qui non participant illam gratiam actualem (de qua Ques- nellus loquitur) quæ operatur in nobis id, quod Deus praæclpit. Ergône Chriſtiani jam component Eccleſiam, cùm juſtitiam per gra- tiam efficacem acquiſierint, jam ex ea deturbabuntur, cùm relapſi 2 Sam .* 20 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnilus eſt mortuus, eam amiſerint? certè communis ſemper recepta fuit in orthodoxa Eccleſia doctrina, illum eſſe in Eccleſia, illum eſſe Chriſtianum, qui baptizatus eſt, & credit omnia, quæ Deus per ſuam Eccleſiam reve- lavit, ſive ea ſcripta ſint, ſive non ſint. Ergo per Baptilmum & Fidem, in Eccleſia Chriſti conſtituimur, unde Angelicus I. ſecundæ C IG6. artic. I. loquitur ita: Lex nova (novum fœdus vocat Ques- nellus) eſt ipſa gratia Spiritus S. quæ datur per fidem Chriſti: ibidémque ad tertium ſubinfert; per ſfiden autem Chriſti pertinet homo ad novum teſtamentum- Sublummo. Atqui fidelis ex hoc ipſo quod non fiat particeps efficacis gratiæ Chriſti, qua impleat præ- cepta Dei, ſive peccet, ſive non, non amittit Chriſti fidem, quam antecedenter acquiſiverat in Baptimmo, ergo non ceſſat eſſe Chriſtia- nus, ſed pertinet ad Eccleſiam Chriſti: ergo pertinet ad novum fœ- dus. Sub. antec. de infantibus recenter baptizatis maniſeſtum eſt, de adultis peccatoribus autem clarum ex Concilio Tridentino quod ſeſſ.é. de juſtificat. Can. 28. Anathema dicit: ſi quis dixerit amiſſa per peccatum gratia ſimul & fidem Dete, amitti, aut fidem, gquæ remanet, non eſſé veram fidene, lLinèt non ſit viva, aut eum, qui fidem ſine charitate habet, non eſſe verum Chriſtianum. Quia igitur fides per ſolam infidelitatem poſitivam amittitur, manifeſtum fit, omnem eum ſemel fidelem, qui per infidelitatem non peccat, emper fidelem manere, Chriſtianum eſſe, in Eccleſia Chriſti perſe- verare, ad novum Chriſti fœdus pertinere, Membrum FEccleſiæ Chriſti eſſe, quantumvis non ſemper vivum, ſed quandoque mor- tuum. Huc etiam ſpectat Propoſitio 30. Omnes, quos Deus vult ſal- vare, per Chriſtam ſaltvantur infallibiliter. Quam deduxit ex Joan. 6. v. 40. Hæc eſt autem voluntas Patris, qui miſit me, ut omnis, gui Filium videt, & eredit in eum (non mérè ſpeculativè, ſed pra- ticè ei obediendé usque in finem) habeat vitam gternam. Juxta quam propoſitionem Quesnelli Deus nec omnes homines nec omnes fideles poſt laplum Adami, ſed ſolos prædeſtinatos vult ſalvare, qui- bus ſolis dederit Chriſtum Salvatorem, ut hic pro iis moreretur, & gratiam efficacem Janſenianam impetraret, cæteris in damnatione absque ullo ad ſalutem ſufficiente auxilio, cum omne tale auxilium neget alibi, derelictis; ac ſi dicere vellet: omnes quos Deus vult ſalvare per Chriſtum, ſive per ejus merita ac gratiam (juxta eundem ita victricem & efficacem, ut ei reſiſtere non ſit in liberi arbitrii poteſtate, ſed eidem neceſſariò obtemperetur) ſalvantur infallibili- ter, qui verò non ſalvantur, ſalvare eos per Chriſtum non voluit, nec hec tate ſimp gbal ſnce gumn ciend Oori min pemn u: Nurr col inp tien inte toru erplie ſatu, Nopol Soln Ind & l laluten minin woe Iita ſ llibet um: ei ge nini Plor tholhen tum, G amn ter⸗ ſmunn 1 ſecvtt at . Cnei zertins Choegn leat . In, gin Chriie ovunte ſtum & tino goe jt vi t flen⸗ ut eun⸗ . ( abikele 9 Peet iſtiere Locl le Io⸗ ter gt oſinin 4 ſes ee nn Gare, reret⸗⸗ Amnni⸗ AuKlin Dens neunti- 1i mhin itlliik , n non tantum pro Electis, ſed etiam pro Reprobir. 21 nec voluit Chriſtus, cujus voluntas Divina eadem eſt cum volun- tate Patris, humana verò ſemper eidem conformis: cùm loquatur ſimpliciter non reſtringendé ad voluntatem abſolutam efficacem, qualis eſt prædeſtinatio, ſed de quacunque voluntate Chriſti ſeria & ſincera, qualis eſt etiam antecedens & conditionata ex parte homi- num: quod certè Dogma deſumptum eſt ex Schola Calvini, & ſuffi- cienter refutatum manet cum quinta propoſitione fanſenii: eo quèd Chriſtus pro omnibus omninò hominibus etiam ſuppoſito lapſu Ada- mi non tantùm electis, ſed etiam reprobis mortuus ſit, ac ſangui- nem fuderit. Omnes omninè homines Deum voluntate ex parte ſua abſoluta per Chriſtum velit ſalvos, & conditionatè ex parte homi- num, ſi cooperati fuerint auxiliis & mediis ad ſalutem per Chriſtum collatis, per quæ evertitur propoſitio præſens Queſnelli, tanquam impia, blasphema, contumelioſa, Divinæ Pietati derogans & hære- tica, quas cenſuras inflixit Sedes Romana ſententiæ Janſenii quintæ, intellectæ in eo ſenſu: quèòd Chriſtus pro ſalute duntaxat prædeſtina- torum mortuus ſit: atqui hanc continet hæc propoſitio: ergo. KRurſus eandem hæreſim antecedentis propoſitionis aliis verbis explicat in propoſitione 31. Deſideria Chriſti ſomper habent ſuum ef- fectum, pacem intimo cordium infert, quando eis illam optat. Hanc propoſitionem deduxit Quesnellus ex c. 20. Joannis v. 19. Venit JESIIS, & ſtetit in medio, & dixit eis: pax vobis. Ubi ex facto uno & particulari more ſolito univerſalem colligit Concluſionem. Ex quo manifeſtè, ſequitur quèòd Chriſtus non niſ eorum, qui ſalvantur ſalutem deſideraverit, eam optaverit, eorum verò, qui damnantur, minimè, ſi deſideria Chriſti ſemper NB. habent ſuum effectum, ſi hoc ipſum confert, quod optat, quæ eſt Hæreſis & propoſitio dam- nata Janſenii. Multum igitur aberrat à Scripturis Queſnellus, qui cuilibet deſiderio, votis, precibus ſemper conjungit effectum deſidera- tum: cùm tamen deſiderium Divinum ſæpiùs ſit cum ſincero affectu rei deſideratæ ſinè effectu, quando effectus deſideratus 4 libertate hominis dependet; alia enim ſunt delideria, vota, preces Chriſti abſolutæ & efficaces, quæ infallibiliter ſortiuntur effeckum, aliæ con- ditionatæ ex parte hominum, ſi adulti voluerint, ſi impedimentum nulla cauſa creata polſuerit reſpectu parvulorum, quæ tamen ex parte Dei ſunt ſincera, ac vera deſideria, quis enim ſeriò & ſincerè Chri- ſtum invitare non credat omnes, dum inquit Matth. 1I. v. 28. VYe- ite aa me omnes, qui lahoratis, & onerati eſtis (id eſt juxtà Chryloſt. & D. Thomam, qui in peccatis eſtis) & eo refeiam vos: licèt plurimi invitantem non ſequantur quis fic& & ſimulatè invita- 3 t08 22 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, tos aſſeret ad nuptias. Matth. 22. Aut ad Cœnam magnam Luc. 14. quæ typum exhibent Divinæ vocationis hominum ad ſalutem, etſi multi vocationi Divinæ non pareant? dolose certèé juxta Quesnellum Chriſtus egiſſet dicens: Jeruſalem, geruſalem, guoties volai con- regare Filios tuos, quemadmoaum Gallina congregat pullos ſuos Iub alas, & noluiſti. Matth. 23. V. 37. ſincerè enim Chriſtus non potuiſſet optare, deſiderare, velle congregare filios Jerufalem, ſi deſideria Chriſti ſemper habent ſuum effectum, ſi id hoc ipſo homi- ni confert, quod optat, quando optat. Aliter ſentit Eccleſia, quæ de Deo & Chriſto credit cum Apoſtolo I. ad Timoth. 2. quod omnes homines velit ſalvos fieri voluntate antecedente, non ſolùm præde- ſtinatos, qui ſalvi fiunt, ſed etiam reprobos, qui ex malitia propria damnantur, adeoque omnibus tribuat auxilia ſufficientia ad ſalutem, licèt hi illis non utantur, nec per conſequens obtineant ſalutem. Captiosé verò hæreſin Janſenii & propoſicionem ejus damna- tam quintam explicat in propoſitione 32. 7EsIS Chriſtus ſe morti tradidit, ad liberandum pro ſemper ſuo ſanguine primogenitos, id eſt electos de manu Angeli exterminatoris. Super tert. ad Galat. 4. v. 4. Miſit Deus Filiam ſuum - - ut eos, qui ſub lege erant, re- dimeret, ut adoptionem Filiorum reciperemus. Hæc propoſitio uesnelli, licèt, prout jacet excluſiva non ſit, excluſivum tamen ſen- ſum facit, atque mortem Chriſti ad ſolos Electos reſtringit, ſi com- binetur cum Haliis ejusdem propoſitionibus, & præcipuè cum propo- ſitione 33. in qua Chriſtum pro ſolis Electis mortuum cumS. Paulo, qui Vas fuerat Electionis, proponit ſequentibs verbis: Proöh quan- zum oportet bonis terrenis, & ſibimet ipſis renuntiäſſe, ad hoc, ut quis fiduciam habeat, ſibi, ut ita dicam, appropriandi Cbriſtum EsM, ejus amorem, mortem, & Wyſteria, ut facit S. Paulus dicens: qui ditexit me, & tradidit ſemetipium pro me. Ad Galat. 2. v. 20. Si tam perfectum tam à rebus terrenis abſtractum eſſe oportet, quàm fuit S. Paulus, ut quis poſſit habere fiduciam dicendi: Chriſtus dilexit me, & tradidit ſemet ipſum pro mer: ergo qui tam perfecti non ſunt ſive ſint fideles, ſive ſint infideles, hanc fiduciam habere non poſ- ſunt dicendi de Chriſto Eſu: zradidit ſemetipſum pro me. Ex quo quid niſi Hæreſis quinta Janſenii pullulat ? non pro omnibus, ſed pro ſimilibus, ſed pro ſolis electis Chriſtum mortuum? ubi interim Eccleſia in Symbolo, non tantùm renuntiantes ſibi & bonis terrenis, ſed ſingulos Fideles jubet firmiter credere: qui propter nos homines, & propter noſtram ſalutem deſcendit de cælis - = paſſas - mortu- us &&. Ut ſinguli in particulari non tantùm dicere poſſint, ſed de- beant: beat hoc aS lln, 114. ne dele s 60 1 nee ſed con Gam 1eH 4 e lu: dolti odel Dann erg lerne leni lerep Cedin Nir kiduti Archi Uhetro tr ( Uabile te Cedh Atem ſiut Nui n Luun Ntem, Vesnelnn volui mn ulls riſtus ne Uhlem, glo hon⸗ leſa, God onts Ompret⸗ icin ront d ſluten, uten, uus um Gr ſe eniti, 4 10d Cl. erauti – tamenſe- it con⸗ Gm o no Hrihu⸗ 1 ur, Cn D 4ℳℳ dC eghann Crft alelin eno⸗ , li lbos, biinen 5 lenen onin. .i : non tantàm pro Elelectis, ſed etiam pro Reprobis. 23 beant: zradidit ſemetipſaum pro me. Audiat Quesnellus, quid de hoc puncto ſentiat Auguſtinus: O zu bone Omnipotens! gqui ſie cu- ras unumguemque noſtraim, tangqiam ſolum cures, & ſic omnes, tan- quam ſingulos. Audiat mellifluum Doctorem in Pſalm. Qui hbabi- tat : ſicut poſſant omnia dicere Chriſto: Creator meus es, ſic poſſunt omnes homines dicere Redemptor meus es. Verùm nec ſatis eſt: excellentem perfectionem requirit Ques- nellus, ut quis poſſit habere Fiduciam appropriandi ſibi Chriſtum, ejus amorem, mortem, Myſteria: ergo omnes, ne dicam ſolummo- dò peccatores, ſed etiam juſti, qui hac perfectione præditi non ſunt, alieni ſunt à Chriſto, ab ejus amore, ab ejus morte & Myſteriis, ut nec poſſint habere fiduciam hæc ſibi appropriandi, quandiu hac per- fectione carent. Quis non videt errorem periculoſiſſimum in hac conſequentia? Hæc de Erroribus Quesnelli ex quinta Propoſitione Janſenii damnata conſectaneis dicta lint ſatis. Inde deduco Quesnellum ve- rè Hæreticum fuiſſe, omnis enim, qui cum pertinacia tuetur Errores ab Eccleſia proſcriptos, cenſendus eſt Hæreticus, talis fuit Quesnel- lus: ergo. Bulla inſuper Unigenitus, per quam damnatæ ſunt pro- poſitiones Quesnelli, fuit vera Fidei Regula. Quod ſic oſtendo. Bulla Dogmatica à Sede Apoſtolica emanata, & ab univerlali Eccleſia recepta conſtituit regulam Fidei; atqui Bulla Unigenitus eſt Dogmatica à Sancta Sede emanata, & ab univerſali Eccleſia recepta: ergo conſtituit regulam Fidei. Minor probatur, eſt Dogmatica, quia fert judicium de pluribus quæſtionibus, tum Fidem tum mores con- cernentibus, eſt à Sede Apoſtolica emanata, quod nullus negat, eſt denique ab univerſali Eccleſia recepta, quod præcipuè probandum: Recepta eſt ab omnibus fermè Epilcopis, quos ſolos Judices Fidei credimus. Ex omnibus enim Epiſcopis Germaniæ, Hungariæ, Polo- niæ, Flandriæ, Italiæ, Siciliæ, Hiſpaniæ &c. nullus ſe oppoſuit Con- ſtitutioni, quin potiùs eidem ultrò acquieverunt. Cum approbatione Archiepiſcopi Mechlinienſis typo vulgatæ lunt litteræ omnium ferè metropolitanorum, qui & proprio & ſuffraganeorum nomine teſtan- tur Conſtitutionem eſſe infallibilem Fidei regulam', & legem irrefra- gabilem. In Gallia usque adeò, ubi diviſionis flamma primùm exar- ſit, plures, quàm centum Epiſcopi ſubſeripſerunt, & ſubſcribunt ho- diedum cenſuris in Bulla contra Quesnelli errores latis. In uni verſo autem hoc Regno reperiuntur ad ſummum 20. aut 24 Epiſcopi Con- ſtitutionĩ adverſantes, ùt collegi ex opuſculo edito Monachli 1720. cui Titulus: Compendium earum rerum, quas ſcire ovortet ag ac- gquiren- 24 Pogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, gquirendam perfectam notitiam Conſtitutionis Unigenitus. Ergo Bene ab omnibus penè Epiſcopis eſt recepta. Plura ad-præſens Fi- dei Dogma roborandum contra doctrinam & errores Quesnelli non occurrunt dicenda. Jam ad proponendas quasdam ac reſolvendas Quæſtiones Hiſtorico-Scripturiſticas, queis ſingula Fidei Dogmata interpolare ſtatuimus, aceedimus. Quæſtio I. Hiſtorico-Scripturiſtica. An & quomodo Oraculum Jacobi Geneſ. 49. V. 9. Vatieinia Danielis 9. v. 24. 6& Aggai ſecundo in Chriſto fuerint adimpleta? NS . Erbum illud, quod Pater genuit ab æterno manifeſtaturus in tempore, & miſſurus in terras unigenitum ſuum tanti ad- 3 S ventum Hoſpitis nolebat omnino mortalibus eſſe incogni- tum, eâque de cauſa ne ſupremis omnino tenebris obvolutus in or- bem prodiret orbis Author, à primordio mox mundi Deus Pater oracula præmiſit Patriarcharum, Vaticinia Prophetarum, ſignorum, ac prodigiorum copioſam prognoſim. Inter hæc primum ac præcl- puum locum meretur oraculum Jacobi Gen. 49. v. 9. Jacob enim Pa- triarcha morti proximus convocatis filiis annuntians, quæ ipſis no- viſſimis temporibs eventura erant, Judam ſic alloquitur: Fuda te laudabunt Fratres tui, manus tua in cervicibis inimicorum tuorum rvvoen auferetur ſceptrum de gJuda, & Dux de fæmore ejus, donec veniat, qui mittendus eſt, & ipſe erit exſpectatio gentium. Hoc vaticinium in Chriſto ùt vero Meſſia fuit adimpletum, quod haud difficulter hoc oſtenditur diſcurſu. Hoc vaticinio tunc ventu- rus promittitur Meſſias, cùm ſceptrum, ſeu ſuprema Poteſtas ex Juda defecerit, atque ad alienigenam tranſierit, atqui tranſivit jam diu, & quidem tempore adventûs Chriſti ad alienigenam; ſeu He- rodem, qui fuit alienigena, ergo hæc Propheria in Chriſto fuit adim- pleta. Contra hanc quidem Prophetiam excipiunt Judæi, & dicunt per Hebraicam vocem Schebet intelligi non debere cum latino inter- prete ſceptrum ſeu Regiam poteſtatem, ſed virgam doloris & afffi⸗ Gtionis, ut ſenſus ſit: non auferetur de Juda virga doloris & affli-⸗ Gionis, donec veniat Meſſias, qui ipſam à dura, qua premitur, ſer- vitute liberet. Huic exgeptioni irrefragabilia 2. oppono argumenta, Primum eſt, hanc vocem chebet, ſeu virga, determinari manitelts ſi (es Uhel nis, die 44 Cer, ſen ſe .ſ. Men Chri emn tum tion⸗ ece⸗ Zorol 108 t mona Neßo Uere Uie i ten tenp⸗a i Dne ius, Ktern em Ulum E S Muri Van Aupl lamn l ue⸗ dee 7 A. n Preſengß. esnelim eſolvenk Dognn unhl eſtitut n tni 4 ſe iveont lutus int⸗ Deus u Ignonm 1 2 e obelin-t :: l nn tii Ammore 9 i 6 Atie tum, tune ſel Potelis. rtanlei 1 Sceptri in tribu Juda usque ad Meſſiæ adventum demonſtrandam lſatis D non tantùm pro Electis, ſed etiam pro Reprolis. 25 ad ſignificandam virgam poreſtatis, ac Dominationis per additas vo- ces & Dux de fæmore ejus. Alterum eſt hanc vocem Hæbream dschebet in ſeriptura nunquam ſignificare virgam furoris & afflictio- nis, niſi per alias particulas ad talem ſignificationem determinetur. Sic Pſal. 2. v. 9. dicitur: Reges eos in virga ferrea. Et Iſa. 10. V. F. Væ Aſſar virga furoris mei, & baculus iſte eſte ubi autem ſimpli- citer, & absque addito profertur, imperium denotat, cujus virga, ſen ſceptrum Symbolum eſt. Hoc lſeonſu uſurpatur Eſther 4. V. I I. G c. 5. V. 2. item Pſalm. 44. Secundè negant Judæi hoc vaticinium de Mefſſia eſſe intelligendum. Sic enim Meſſias quingentis annis ante Chriſti Nativitatem advenire debuiſſet, & quidem ſtatim poſt Re- gem Sedeciam, in quo in captivitatem abſtracto defecit ſceptrum à juda. Ad hanc difficultatem variæ ſunt DD. & S. Scripturæ interpre- tum Reſponſiones, quas refero ex Honorato Tournely de Incarna- tione (L. 3. artic. I. Prima Solutio ſeu Keſponſio eſt: Sceptrum in Sedecia non defeciſſe, nec à tribu juda omninò ereptum, ſed in Zorobabele Tribus illius Principe fuiſſe reſuſeitatum, deinde ad poſte- ros transmiſſum in eadem tribu usque ad adventum Chridi Per Ala- monæzos perſeverâſſe. Ita S. Cyrillus lib. 8. adversus Julian. huic Reſponſioni inhærentes admittunt, Machabæos, ſi non Paterno ge- nere (ùt admittit Genebrandus in Chronico) ſaltem materno generée fuiſſe de tribu Juda. Secunda Keiponſio eſt Cajetani, & aliorum, qui docent, non finem, ſed potiùs continuationem, ſeu perennita- tem KRegni Judaici. Jacohi Vaticinio deſignari, quia de Caduco & temporali in æternum ac ſpirituale adveniente Meflia commutandum fuit. Quamobrem juxta hanc ſententiam & KReſponſionem verba hœc: Donec veniat ſic interpretantur: poſtquam, vel quando venerit Meſ- ſias, non auferetur ſceptrum de Juda, ſed potius in pirituale, ac æternum commutabitur. Tertia ſolutio eſt: Sceptrum ſeu poteſta- tem Dominativam ſemper, quèò ad jus proprietatis, licèt non quoad uſum fruétuum ſtetiſſe penes tribum Judam usque ad tempus Hero- dis & adwentum Chriſti. Hanc opinionem, uti & illam Cajetani pluribùs illuſtravit Illuſtriſſ. ac Eruditiſſimus Huetius in demonſtrat. Evangelicis propoſ. 9. c. 4. N. 7. Quarta Solutio ac Reſponſio eſt: duplicem in Jacobi Vaticinio poteſtatem diſtingui debere bis expreſ- ſam terminis: Neptrum, & Dux de fſamore ejus: ſeu ùͤt habet tex- tus Hebraicus: Legislator, aut driba de interpedes ejus. Adeo- que contendit hæc opinio Prophetiæ eventum, & continuationem eſſe, 26 Dogma Fidei. Cbriſtus pro omnibus eſt mortuus, eſſe, quòd in ea tribu perſeveraverit, ſi non Regia Dignitas Supre- ma, ſaltem judicandi Authoritas, quæ erat penes Magnum Judæo- rum Sanchedrim, ſeu Synedrion, in que ſoli de tribu Juda ſede- bant electi Judices, quorum tribunal ad Chriſtum usque integrum permanſit. Quinta Reſponſio eſt: in Vaticinio Jacobi per ſceptrum non ſolùm Regiam, ſeu Monarchicam, ſed quamlibet ſupremam Rei- publicæ adminiſtrandæ poteſtatem, & per udam non ſolùm hujus nominis tribum ſed totum Judæorum nationem intelligendam eſſe, cum aliqua tamen ſingulari tribůs Judæ prærogativa. Non vacat hic ſingularum opinionum, ac harum Reſponſionum momenta ac ar- gumenta expendere. Ultimæ Reſponſioni cæteris rejectis, ac refu- tatis inhæret in ſua Theologia Scholaſtico-Dogmatica inſignis Theo- logus Honoratus Tournely loc. cit. & per eam oſtendit, quomodo ſceptrum & poteſtas Dominativa primùm tempore Herodis fuerit translata, & conſequenter hoc Vaticinium in Chriſto eodem tempore nato fuerit adimpletum. Alterum Vaticinium non minùs luculentum de Chriſto, ùt vero Meſſia habetur Daniel. cap. 9. TZa ergò animadverte ſermonem, & in- tellige viſionem: ſeptuaginta hebdomader abbreviatæ ſunt ſuper populum tuum &- ſaper arbem ſankctam, & conſummetur pra- Varicatio, & fnem accipiat peeecatum, & deleatur iniquitas; & adducatur juſtitia ſempiterna, & impleatur viſio & brophe- tia, & ungatur Sanctas Sanétorum.,. Scito ergo, & animadver- te, ab exitu ſermonis, ut iterum adificetur geruſalem, usque ad Chriſtam Ducem, hebdomaäes ſoepten & bebdomades ſeptuaginta duæ erunt, & rursus jadificabitur platea & muri in angiſtia tem- porum, & poſt hebdomades ſexaginta duas occidetur Chriſtus, & non erit ejus populus, qui eum negaturus eſt &. Hæc Prophetia etiam tantis ſublecta eſt difficultatibus, ut D. Hieronymus in cap. 9. Danielis accuratè recenſeat Euſebii, Hypoliti, Apollinaris, Clemen- tis Alexandrini, Tertulliani varias interpretationes, ipſe verò ſuum ſuſpendat judicium, & nihil in tanta ſententiarum & opinionum va- rietate audeat pronuntiare. Ad intelligentiam autem hujus Vatici- nii notandum, ſeptuaginta illas Hebdomades apud Danielem inſinua- tas eſſe annorum, & non dierum. Septuaginta autem hebdomadæ annorum efficiunt annos nonaginta ſupra quadringentos. Porro tota hujus Vaticinii difficultas eſt in figendo initio & fine illarum hebdomadarum, & à quonam edicto, aut quonam Regni anno Re- gis Perſarum ſint numerandæ ac computandæ Danielis hebdomadæ. Ego ad hunc difficultatis nodum ſolvendum reſpondeo: Hebdoma- des es os tulit anno tus 1 gere unun cril, fihu in HE gis it. den i⸗ kelea exortt Ununi⸗ ini Eri Rior Ind Decen tune lo legnen lne 30 laner erkore e “ Uittti donid lelum lef in, Mit u9 5, itas I. öm ſuen Juca ſe ue integnun cr ſceptun premam N. Columm hui⸗ endam el Non vun menta t. tis, ae el. gnis Iyr t, Qvorol erocs len deintenpon iſto, Unet vonem, OE mmetur , ipilttt 6 aninod N, 1 ſeptel in Chriujt e Niyhn gus in 1, Ceme ſe Gerbu , non tantum pro Electis, ſed etiam pro Reprobis. 27 des ſeptuaginta Danielis inchoandas non eſſe ab edicto Cyri anno ipſius Regni primo, aut ab edicto Darii Hyſtapfis, aut ab eo, quod tulit Artaxerxes anno Kegni ſeptimo, ſed inchoandæ videntur ab anno Artaxerxis vigeſimo. Ita ſupra laudatus, ac citatus Honora- tus Tournely, apud quem loc. cit. hoc aſſertum fusè probatum le- gere poteris. Tertium Vaticinium de Meſſia habetur Aggæi ſecundèͤ. Adhuc untm modicum, & ego commovebo cælum & terram, & mare & aridam, & movebo omnes gentes, & veniet deſideratus cunctis gen- tibus. Quonam autem pacto hoc vaticinium Chriſto naſcente ad- impletum fuerit, declarant ſacrorum eloquiorum interpretes, ac Hiſtoriographi. Oroſius l. 6. c. 20. Julius obſequens lib. de prodi- giis cap. 128. Baronius in apparatu annalium, Cornelius à Lapide in cit. loc. Aggæi. Suarez tomo ſecundo in 3. p. D. 14. Exhibent illi de plano commotiones ſyderum, ac elementorum ab Aggæo pro- dictas: commotum eſt cœlum in Angelis dulce admodulantibus, in ſtella Magis ad Orientem apparente, quæ ſub ipſum Natalis Chriſti exortum effulſit. Quia ùt mens eſt Leonis Magni ſerm. I. de Epi- phania ſimul Magi per ſtellam & Paſtores per Angelam ortum Do- mini didicerunt. Commota eſt terra & gentes in univerſali orbis deſcriptione, tantàque hominum ultrèò citrô¹que commeantium præ- fectione, patrias oras, in quibus conſcriberentur, repetentium. Imo Doctore Seraphico teſte in nocte illa Nativitatis omnes nefandé peccatéô ſe. inquinantes ſubitò interierunt. Sed an Maria credamus tunc non commota, & aridam? minimè quidem, acciſus eſt ſub illum Salvatoris infantis ortum, Dæmonum mari terrâque multùm regnantium Dominatus, ſcopuli maris, cavernæ, arida deſerta, fana ac delubra oraculis ſtygüs priùs celebria, uno velut præfocata laqueo obmutuêre. Templum pacis Romæ celeberrimum, illudque errore Urbis æternum appellatum repentina ſtrage corruit, verùm- que Pacis Principem propria ſuperſtitione damnata adeſſe declara- vit. Ita refert paulè ante laudatus Bonaventura opuſc. de 5. feſti- vitatibus Pueri Eſu c. 2. omnium verò clariſſime vaticinium hoc ex- ponit D. Auguſtinus Il. 18. de civit. Dei cap. 35. ubi inquit: Movit cælum, quando incarnatus eſt Chriſtus, Angelorum, & ſyderum teſtimonio movit terram ingent! miraculs de ipſo Firginis partu, movit mare, & aridam, oecum & in ivſulis, & in orle toto Chri- Rus annuntiaretur. D 2 Quæ- 28 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica II. Quotnam determinaté Perſonis Myſterium Incar- nationis 6& Nativitas Chriſti füerit directo, && immediatè manifeſtata 5 æſtio hæc procedit de manifeſtatione faéta Perſonis extra- neis. Manifeſtata enim fuit Matri Deiparæ, & Virgineo E& Ejusdem Sponſo dedh tanquam Perſonis Domeſtici?. Item ſermo eſt de manifeſtatione directa & immediata, nam me- diatè per Paſtores poterat facilè ad cives Bethlehem, aliosque Beth- lehemo circumfuſos accolas, diſpergi, indirecté quoque per Reges Myſterium Incarnationis, & Nativitas Chriſti ſubditis eorum Popu- lis, Famulis ac Miniſtris innoteſcebat. Evangelium ſequentes recen- ſet Perſonas, queis Narivitas Chriſti fuit immediatè manifeſtata. Pa- ſtores cuſtodientes vigilias noctis ſuper gregem ſuum Luc. 2. Qui feſtinantes ad neo-natum Salvatorem ipſo Natalis Diei decurſu perve- nêre, tres Magi ſen Orientis Reges, quos prodigioſa adduxit ſtella ad cunas Domini tertio decimo à Nativitate Die, ut Baronius ad an- num Chriſti I. teſtatur, cui aliorum Hiſtoricorum pennæ communi- ter ſuffragantur. Quadrageſimo verèò ab iisdem ſolemniis die mani- feſtata fuit Theſte Angelico p. 3. Q. 36. a. 6. Juſtis in Templo ſeu Simeoni, & Annæ viduæx. Occurrit autem hic loci potiſkmùm dif- ficultas, & agitatur Quæſtio de Numero Paſtorum, quot nempe fue- rint, quibus per Angelum gaudium hoc magnum fuit annuntiatum, quique omnium primi neo-natum in cunis mundi Reparatorem adora- vêre. Ven. Beda lib. de locis Sanctis tres ſolummodo, & nec plu- res, nec pauciores aſſerit fuiſſe Paſtores, quibus Angelus Natalis Do- minici gaudia nuntiabat. Ubi etiam I. c. ex incidenti aſſerit, locum illum, ubi eis Angelus apparuit, fuiſſe vicinum portis Bethlehem ad- ſitum turri, juxta quam Jacob Patriarcha pavit quondam greges ſu- os: qua de cauſa turris Ader, ſeu gregis appellabatur: ibidemque aſſerit poſt propagatam in terris orientalibas Chriſti Fidem, Eeccle- ſiam à Fidelibus fuiſſe conſtructam. Eadem etiam recenlet in erudi- tionibus Palæſtinæ verſatiſſimus D. Hieronym ſeu Epiſtola 27. nec deſunt rationes & congruentiæ, queis hæc de Triade Paſtorum aſſertio ſuaderi poſſe videtur. Nam ſive dicatur Pa- ſtores illos incoluiſſe caſtrum illud ſeu turrim Ader, vel fuiſſe cives Bethlemi, cùm propè urbem vigilias exegerint, & olim civile nego- tium us in Epitaphio Paulæ tiumm chis res t lebant caltru zuln nhet voc Cola! len. U l s cole AAllr . tim, luit Fet ait ilin, » us. , Onis eint Vitgien Kick e , han ke- ocle t Per Nens drun borr ntes teot⸗ felttn uc. 2. C. zurſu perſ⸗ dorit ſel Onius an comun 8 Cie wn; Tenpbt Gnbin nempe 1 nuntigtnn oreln & bee Nanile jhlchent non tanthm pro Eleltis, ſed etiam pro Reprobis. 29 tium fuerit gregibus paſcendis invigilare, ùt ex S. Textu in Patriar- chis primævis, ipséque Rege David antehac Paſtore palam fit, plu- res tribûs fuiſſe nulla ratione ſuaderi poteſt. Nam, ſi caſtrum inco- lebant, convenientes dicitur, fuiſſe viros ejusdem cognationis, qui caſtrum poſſidebant Bethlehemo quaſi ſuburbanum non admodum amplum ac vaſtum, ſed quod tres Paſtores cum Familia commodè caperet. Si autem cives adſitos Bethlehemo fuiſſe fateamur, tres quoque numerꝗàſſe ſufficiet, nam Bethlehem oppidum erat, & urbe- cula non admodùm ampla, ideò à Michæa prædictum eſt: Tu Bethle- hem Ephrata minimus es in Principibus Juda. In parva autem ci- vitate minimè multiplicantur cives idem commericum profitentes; præſertim tale, quale eſt Paſtorum. Tres ergo ſufficiebant parvæ urbi ejusdem negotiationis Paſtores ſive ergo cives Bethlehemi, ſive in- colæ ſuburbani cujusdam prædii fuerint Paſtores, tres congruenter adſtruuntur. Præterea Paſtores erant Primi ex Jjuæis, ùt cum S. Aug. S. Thomas inſinuat 3. p. Q. 36. a. 6. & Magi Primitiæ Gen- tium, ſicut ergo Magi tres electi fuerunt, quibus directè manifeſtata fuit Chriſti Nativitas, ita tres conveniebat eligi de Iſraëlitis. Paſto- res ait S. Aug. Serm. 4. de Nativ. fuerunt Iſraezlitæ, Magi Gentiles, illi propè, iſti longè: utrique tamen ad angularem lapidem venére. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica III. Cur Chriſtus voluerit circumcidi, & quis fuerit Miniſter Circumciſionis Rimam hujus Quæſtionis partem quod concernit, SS. PP. multa afferunt rationum momenta, cur Deus-Homo legis Enullius vinculéô ligatus legem tamen circumciſionis explere voluerit. Has rationes in compendio proponit D. Angelicus. P. 3. Q. 37. O Primò quidem (ait ille ) ut oſtendat veritatem carnis huma- naæ contra Manichæaum, qui dixit, eum habuiſſe corpus Phantaſti- cum, & contrà Apollinarium, qui dixit corpus Chriſti fuiſſe Divi- nitati conſulſtantiale, & contrà Valentinum, qui dixit Chriſtum de oσlo corpus attuliſſe, ſècundò ut probaret Cireumciſionem, quam olim Deus inſtituerat. Tertib ut comprobaret ſe eſſe de generé Abrahæ, qui cireumciſionis mandatum acceperat in ſinum Fidei. Quarto ut Judaæis excuſationem tolleret, ne eum reciperent, ſi eſſet incir- cumciſus. Quintò ut obediendi virtutem nobis ſus commendaret D 3 . exemplô, 30 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, exemplé, unde & oclva die oireumciſus eſt, ſicut in lege erat præ- ceptum. Sextò quia in ſimilitudinem carnis peccati aavenerat re- mediun, gquo caro peccati conſueverat munaari, non reſpueret. Septimè ut legis onus in ſe ſuſtinens alios à legis onere liberaret ſe- cundàum illud ad Galat. za. Miſit Deus Flium ſuum Faltum ſub lege, ut eos, qui ſub jugo erant, redimeret. Similes rationes etiam pro. ponit Epiphanius lib. I. hæres. 30. .. . Quisnam autem fuerit circumciſionis Miniſter, variæ ſunt 88. PP. Sacræ Scripturæ Interpretum, & Doctorum opiniones, aliqui cum D. Hilario in Plal. 1I8. judicant Miniſtrum Circumciſionis Chriſti fu- iſſe aliquem ex Sacerdotibus Hyroſolymitis. Duplex eſt fundamen- tum hujus opinionis: Primum eſt, quèd judicent hoc Myſterium in ampliſſimo Hyroſolymitano templo fuiſie peractum. Alterum quòd hoc Legis veteris Sacramentum Sacerdotalibus manibus eſtet per- tractandum: neutrum hoc fundamentum fubliſtit: non primum, quia certius eſt ex Epiphanio citato, & hiſtorico Nicephori contextu I. I. c. 12. Circumciſionis actum eo ipſo in loco fuiſſe peractum, in quo Chriſtus eſt natus: eſt enim ſatis compertum, in ſtabulo, in quo natus eſt, Chriſtum fuiſſe à Magis adoratum, neque inde elatum fuiſſe ante celebrem illam Regum adorationem præfertim ad Soly- mæum Templum, cùm primò à peractis ſuæ Purificationis diebus Vir- go Mundiſſima Prolem ſibi dilectiſtimam eò apportàſſe feratur Luc. 2. præterea nullibi Præceptum in Scriptura legitur, ut Sacramentum Circumciſionis cum tanta Solemnitate, & quidem in Templo Hyero- ſolymitano perageretur; nam hoc fieri vix potuiſſet à tot IIraélitis per Palæſtinam hinc inde diſperſit teneritudine Prolis longius ſæpè iter aſſummi vetante. Neque Fundamentum ſecundàùm aliquid pro- bat; circumcidendi enim officium non erat reſervatum ſolis Levitis, aut Sacerdotibus. Nam Geneſ. 17. Patriarcha Abraham Primus hujus Saeramenti Miniſter ſe ipſum ſuumque ex Sara Filium ſignavit Exod. 4. Sephora Moyſis Conjux proprium Natum hoc legali vulnere piè vul- neravit. Idem præſtitit Josue compluribus Iſraêlitis Josue 5. & in libris Machab. legitur, plures Mulieres Patriæ legis Zelo circumcidiſ- ſe natos ſuos, ergo nec ex primo, nec ex ſecundo adducto fundamen- to probatur Miniſtrum Circumciſionis Chriſti fuiſſe quendam Sacer- dotem Hyeroſolymitanum. Alii hoc miniſterium tribuunt B. Virgi- ni, inter quos eſt Doctor Mellifluus tract. de lament. Virginis, pro hac ſententia etiam citatur liber de vera circumciſione, qui creditur Authore Hieronymo editus. Mihi tamen vero ſimilius, ac convenien- tius videtur, ſi dicatur D. Joſephum Sponſum Virginis, & Putatichun el-⸗ Dei-H Deipar ciſlimo Vrini batur, 1 Nom nolra mlb lis eir Ponere Lecſare len Ud ex un, ic mat. conpen neelt, kele inlur n n repi o ha dior Uckieit a Mag Need ee ut, Age ernfl dvenetif n eſn liberart kunſchle es etimn E lunt 8l 8, Aliguien dnis Chilin eſt kondamn Myſtenmi Alterum gl bos eler ſe⸗ non mninnn hori conen perablum,l in Ktabrlo,! e inde n rin d nis ciebl ſeratueln! Gacrawen enploffen Ntot Iii longins n Aiguitſi . ſolis lefil Prims nn nereſiſ oeleſil o circuma- So fuocune encn te Firgiid/ e 16 7 gl⸗ 1 anc, non zantum prio Electis, ſed etiam pro Reprobis. 31 Dei-Hominis Patrem Circumciſionis fuiſſe Miniſtrum. Tametſi enim Deipara Virgo dignior eſfet Joſepho, & propinquior nato ſuo Dul- ciſſimo, tamen tanquam putatitius Chriſti Pater, & caput ac Sponſus Virginis æſtimatus in ejusmodi miniſteriis ac functionibus præfere- batur. IIIi Angelus in ſomnis apparuit, & naſcituro ex Virgine Infan- ti Nomen JEsu intimavit imponendum Matth. I. ex quo ſequens pro noſtra oppinione conficitur argumentum. Juxtà S. Cypr. l. de Car- dinalibus Chriſti operibus eadem lege utrumque præcipiebatur IIraë- litis circumcidere proles, ac ſimul in ejusdem Sacramento Nomen im- ponere: atqui 88. Nomen fuit impoſitum à Joſepho. Quod primè declarant Angeli ad Joſephum loquentis verba: Vocabis Nomen ejus 'Eſum Matth. I. Secundèò confirmat D. Chryſoſt. homil. 4. in Matth. ubi ita repræſentat Angelum cum Joſepho ſermocinantem: Non quia & Spiritu Sancto eſt, idcirco te à Miniſterio tantæ diſpenſationis exiſtimes extraneum, nam etſi nihil habeas in hac generatione com- mune, tamen quod eſt proprium Patris, quodque nihil ladit Virgi- nis dignitatem, hoc tibi facilè concedo, ut ſeilicet Nato nomem im- ponat. Joſeph igitur Divino Infanti Nomen tantorum Myſteriorum compendium impoſuit, credibile proin ac veritati plurimùm confor- me eſt, illum etiam Circumciſionis ſimul fuiſſe Miniſtrum. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica IV. An ſtella Magis in Oriente ante Nativitatem, vel primum Nato Salvatore apparuerit? Tellam Magis apparuiſſe ante nativitatem, & quidem bien- . niò docet S. Auguſtin. ſerm. 7. de Epiphania. Ubi aſſerit Magos veniſſe Bethlehem paucis à nativitaté diebus ductu ſtellæ à ſe viſlæ, non antè paucos dies ſèd antè fermè biennium ſyicut inquirenti Herodi patefecerunt, unde d binatit, & nfra ſöocun- dum tempus, ut ſeriptum eſt, quod inquiherat dà AMagis, occidi præcepit omnes pueros in Bethlehem Juda. Inſinuat hic S. Doctor pro hac opinione argumentum non contemnendum, & in ipſa S. Scriptura, ut videtur, fundatum; nam Herodes clam vocatis Magis didicit diligenter ab eis tempus ſtellæ, poſtea verò occidit omnes pue- ros à bimatu & infrà in Bethlehem juda. Ergo tempus ſtellæ ortæ & à Magis visæ fuit biennium ipſam Nativitatem Dominicam antecedens. Nec caret etiam aliorum Patrum & Hiſtoriographorum Authoritate hæc opinio, idem enim ſentire videtur Chryſoſtomus homil. 7. in Matth. 32 Daogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, Matth. credens notabili antè Chriſtum natum tempore ſtellam appa⸗ ruiſſe, confirmat hoc etiam Author imperfecti operis, quem eundem Chryloſtomum fuiſſe nonnulli opinantur. Aitꝗque ſerm. 2. in Matth. Magos biennale iter confeciſſe poſt ſtellæ in terris Patriis apparitio- nem. Idem ſenſit Theophilactus in Matth. 2. & Nicephorus lib. 2. hiſtor. c. 13. Probabilior nihilominùs videtur, ac communior ſententia, ſtel- lam Magis apparuiſſe non anté Nativitatem, ſed illo ipſo tempore, quo Verbum Divinum Incarnatum ex Materno ac Virgineo utero eſt egreſſum. Ita S. Leo Papa Serm. I. de Epiph. Domini ſimul Magi per ſtellam, & Paſtores per Angelum ortum Domini didicerunt. Ita s. Fulgent. Serm. de Epipchan. Hæc ſtella nunquanm ante apbaruit, quia nunc eam puer iſte creavit. Imò etiam S. Auguſt. licèt pro contraria ſententia ſuprâ citatus, tamen nobilcum clarè ſentit ſerm. 4. de Epiph. Eo die, quo natus eſt Chriſtus, illi ſtellam in Oriente viderunt, & quem natum indicabat, agnoverunt, & ex illo die ad hunc diem occurrerunt. Omitto aliorum 88S. PP. Teſtimonia, quæ allegat Eximius Suarez tom. 2. in 3. Partem D. 14. Sect. 4. huic etiam ſententiæ favet D. Angelic. 3. Parte Q. 36. art. 6. id ipſiſſimum ex ſciſcitatione Magorum videtur luculenter colligi. Ubi eſt, qui natus eſt Rex gudæorum à vidimus ſtellam ejus nempe jam Nati. Ad argumentum pro contraria Sententia allatum . Herodem ambitionis ac furoris ſtimulis agitatum tempus exceſſiſſe. Ilxra S. Chryſoſt. homil. 7. in Matth. Qud à biennio & infrà interfece- rit, ne miremur, ſiquidem pavor & faror Majoris ſecuritatis, & certitudinis cauſa, etiam tembus profert, ne quisquam ejus ata- zis, & fortè is potiſſimum, propter quem alii interimuntur, effu- giat. Probatur hæc Reſponſio à pari. Exceſſit Herodes, dum occidi præcepit omnes pueros in looo. Ergo etiam exceſſit in tempore. a. p. quantumvis enim Herodes clarè à ſcribis, & Sacerdotibus intellexe- rit, Chriſtum non in alio loco vel civitate naſciturum, quàm in Bethlehem, tamen Herodes mittens occidit omnes pueros in Bethle- hHem, & NB. in ommnibus Rnibus éjus Matth. 2. & quid normam quæ- rimus in homine ſui impotente, non Principe, ſed Tyranno. Neque contrà hanc ſententiam noſtram militat longitudo itineris ab Orien- te Bethlehem usque conficiendi, ſive enim Persæ fuerint SS. 3. Re- ges, ùt docet Chryſoſt. hom. 6. in Matth. ſive Arabes, ut ſentit Ter- tul. I. 6. contra Judæos. Intra duodecim dierum ſpatium curribus ac dromedariis properantes Bethlehem haud quaquam difficulter at- tingere potuère ſtella præſertim viam rectam præmonſtrante. Nec moras Noras dendis, lhiepte⸗ S in D. omn Coligunt ℳ 4 Al,: llente entis, bet ex cet thus Utontur: rno. d Neonne dignitete mum, D nortalit rta il . . . 4At Air o pre Innia t lelei Metepat rum, tendo v uidem Vericne Mero ) tt, e ſtelime quemn enne n. 2 in Ne triis prin ephorus t ſententii, iplo tenyn ineo Went ſimul Af icerunt. II Inte Mu arè ſenitin am ir Cin P. Telinon G, id ihllin pe ſan . Henta elile, fh irnt ſeruritttii uan , mun,4 25) dun tenon ibu inke / non tantùm pro Elelectis, ſed etiam pro Reprobis. 33 moras traxére in diuturna deliberatione, aut negotiis Regni compo- nendis, neſcit enim tarda molimina Spiritûs S. gratia, & ipfi tres ſapientes Principes de ſe ipſis teſtantur. Vidimus enim ftellam ejus in Oriente, & venimus adorare eum. Ex quibus verbis SS. PbP. omnem diuturniorem moram à SS. tribus Magis longè abfuiſſe colligunt. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica V. An quilibet Regum omnia tria Munera, an ſinguli ſingula obtulerint? Kia munera aurum fſcilicet thus & myrrham 88. tres Reges Chriſto Regum Regi obtuliſſe ex indubifato texts Evange-= . lici teſtimonio certum eſt, incertum tamen, an fſinguli ſin- gula, an quilibet omnia tria obtulerit munera. Duplex hac in parte eſt ſententia, proponam utramque cum ſua Authoritate & congru- entiis. Prima eſt S. Anſelmi in cap. 2. Matth. qui judicat quemli- bet ex SS. tribus Regibus omnia tria obtuliſſe munera, aurum ſcili- cet thus & myrrham. Hoc idem docet Abulenſis in cit. Matth. cap. utuntur ad defendendam hanc ſententiam hoc argumenté valde con- gruo. Per triplex hoc munus SS. tres Reges triplicem in Chriſto Neo-nato Salvatore volebant deſignare characterem, poteſtatem, dignitatem, ac prærogativam. Regiam nempe dignitatem per au- rum, Divinæ naturæ prærogativam, per thus, & carnis humanæ mortalitatem, ſeu moriturum pro homine Salvatorem per myrrham, juxta illum verſum ab Hieronymo citatum in hunc Marthæi textum. Aurum, thus, myrrham Regique, hominique, Deoque. Dona ferunt - - Atqui eſt extra controverſiam ſingulos tres Reges fidei lumine illuſtratos in Chriſto hæc tria Nomina ac prærogativas agnoviſſe. Ergo probabile, ac veritati omninò conſentaneum videtur ſingulos omnia tria munera obtuliſſe. Alia congruentia pro hac ſententia deduci poteſt. Ex D. Gregorio homil. 10. in Evangelium. Ibi enim increpat illos Heterodoxos, qui in ſenſu Myſtico vel ſolum offerunt aurum, agnoſcendo quidem Chriſtum Regem, non autem confi- tendo verum Deum, vel ſolum thus, & non myrrham confitentes quidem Chriſtum Deum eſſe, negantes verò eidem veram carnem, verâmque humanitatis mortalitatem. Abſit autem, ut horum Nu- mero Magi, qui erant Primitiæ gentium, quomodocunque accen- E ſeantur, 34 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, ſeantur, agnoverat enim quilibet eorum in Chriſto dignitatem Re- giam, Naturæ Divinæ prærogativam, & humanæ carnis mortalita- tem. Ergo & fatendum eſt, ſingulos omnia tria munera Aurum, Thus & Myrrham obtuliſſe. Altera ſententia, quæ docet ſingulos Reges ſingula obtuliſſe munera eſt Ruperti lib. 2. in Matth. Venerabilis Bedæ in collectaneis, ubi ita diſertè pro noſtra ſententia loquitur. Primus dicitur fuiſſe Melzhior ſenex e&‿ canus, barbä prolixa & capiltis, aurum obtulit Regi Domino; ſecunaus nomine Caſpar juvenis imberbis, rubicun- dus, thure, quaſi digna Deo oblatione Deum honorabat; tertius fuſcus integrè Barbatus Balthaſar nomine per myrrham filium ho- minis profeſſus eſt. Apertè autem pro hac ſententia militat Autho- ritas Magni Auguſtini ſerm. I. in Epiphan. ubi addit, per numerum ternarium Munerum, Myſterium deſignari Trinitatis in tribus Per- ſonis ſingulis ſingula munera offerentibus, neque difficulter hoc ex- plicari poteſt, per aurum enim ſignificatur Patris poteſtas, ejusque tanquam Creatoris omnium infinitæ divitiæ, per thus bonus odor filii Dei indicatur tanquam agri pleni, cui benedixit Dominus. Hinc etiam gloriatur Apoſtolùs: Chriſti bonus odor ſumus, per myrrham denique amor Divini Spiritús tanquam Sponſi ecleb⸗ de- claratur. Qui Sponſam ſuam Eccleſiam Cant. y. invitans myrrham ſuam ſe meſſuiſſe deprædicat cum aromatibus, id eſt, omnis gene- ris merita à fidelibus inter amaras tribulationes cum charitatis trium- pho comparata. Eandem paraphraſim de Myſtico trium munerum ſeniu in cit. Matth. cap. fecit ingenioſis Guillardus dum inquit: Tria obtulerunt munera triplici genere munerum novum offerentes Sacrificium, & veluti per anigma Trinitatem illam ineſfabilem proftentes. Patris, & Filii, & Spiritüs Ssancti. Pro hac ſecunda ſententia ſtat etiam commune Eccleſiæ Judicium, & univerſalis Fi- delium perſuaſio, neque aliud quid indicant picturæ antiquiſſimæ, quæ in re hiſtorica magnam fidem faciunt. Cæterùm utraque ſen- tentia ſuam habet probabilitatem, & veriſimilitudinem tum ab Au- thoritate, tum à ratione. Errores Hæreticorum Negantium Chriſto Divinitatem. APſo ſtatim Eccleſiæ naſcentis exordio Primus, qui Chriſti N Divinitatem impugnare, eandémque impio auſu negare præ- ſumpſit, erat Cerinthus. Hic in .gypto primùm Philoſe- phiæ hir 0 Kolis, protere ſitere lutem e perum Nucn w Rorn e. Nile di⸗ nuthus lrene Hlor. onytnu ſo rog⸗ lol er ne Chi G herh tatn har Prlos E is Rer kene ne oronn leum. Ade errore nem tur N⸗ Author heret, Hver⸗ gbicem homine Eeund. 40 torus, Alenan Aleen Thedd Ared thut, dignitnen! irnis mont unera Aur ingola obid in collechre dititur i durußn Nll 7hit, ulin obat; i am fliunh militat A Pet lhen in trbs e ncolter hoec teſtäs, iig us bonlg ixit mn , ſuaſt nſͦ Pccleled tans uyni omnis Haritatsͤir jum munen Jymm inſii n Alut inlfi ro bue ſe⸗ Unirettſel Artiguln umngle’ N tun 9l non tantum pro Elettis, ſed etiam pro Reprolis. 35 phiæ operam dedit, dein Antiochiæ Hieroſolymis & Cæſareæ, Apo- ſtolis, reſiſtendo eorum doctrinæ, multùm faceſſebat negotii; nam præterquam, quèd docuerit, beatitudinem hominis in carnis con- ſiſtere delitiis, & legalia eſſe obſervanda cum lege nova, ut quis ſa- lutem conſequeretur, etiam impiè aſſerere auſus eſt, Chriſtum eſſe merum hominem ex Joſepho & Maria communi cæterorum homi- num more genitum. Fertur Joannes Evangeliſta intraturus in bal- neum conſpectôé Cerinthò, qui eò quoque fortuitèò acceſſerat, di- xiſſe diſcipulis ſuis: Fugiamus extemplò, ne balneum, in quo Ce- rinthus veritatis hoſtis moratur, ſubitò concigens nos opprimat. S. Irenæus I. 3. adversùs Hæref. c. 3. & poſt ipſum Euſebius lib. 3. Hiſtor. c. 28. narrant hoc quosdam à Polycarpo audiviſſe. S. Hie- ronymus verò lib. de Script. Eccl. refert S. Oannem ab Aſiæ Epiſco- pis rogatum adversùs Cerinthum ſuum Evangelium conſcripſiſſe, quod etiam exinde ſuadetur, quèòd Evangelium Joannis 4 Divini- tate Chriſti ſuum ſummat exordium. Ei Printipio erat lerbum, & Verbum erat avud Deum, & Deus erat Verbumn. Virulen- tam hanc Magiſtri ſui doctrinam etiam amplexus eſt Cerinthi diſci- pulus Ebion, à quo Ebionitæ. Hic, ùt refert Van-Ranſt in hiſto- ia Hareticorum de error. Sæculi primi fol. 5. cuùm doctrinam Pauli ferre nequiret, contumeliis eum proſcindere orſus eſt. Et ut Ju- dæorum animos ab illo averteret, mentiebatur Paulum non eſſe Ju- dæum, ſed Græcum factum ex gentili proſelytum. Edidit etiam alios Apoſtolorum actus fingmentis erroribusque refertos. Fodem errore infectt erant Nazareni & Elcelæi. Priores ſic dicti quia origi- nem ducebant à primis Chriſtianis, qui communi nomine diceban- tur Nazareni à Chriſto, qui erat Nazarenus. Poſteriores verèò ab Authore ſuo Elkai Pſeudo-Propheta. IIli referente Theodoreto lib. 2. hæret. fab. c. 2. Chriſtum tanquam hominem juſtum honorabant. Hi verò teſte Epiphanio hæreſi 19. Chriſtum nominetenus vocabant, quidem Magnum Regem, ſed tamen ùt purum tantùm ac ſimplicem hominem agnoſcebant. Hæreſis Elceſæorum orta eſt ineunte læculo ſecundo ſub Imperio Trajani. . Ad hanc Hæreticorum claſſem etiam ſpectant Carpocras, Theo- dotus, Artemon, cum Paulo Samoſateno. Carpocras erat genere Alexandrinus Simonis Magi diſcipulus, ac deteſtandæ gnoſticorum Sectæ parens. Plura de hoc referunt Theodoret. I. I. hæret. Pab. c. 5. S. Irenæus lib. I. c. 4. Euſebius lib. 4. c. 7. S. Epiphanius hæreſi 27. Theodotus Patria Byſantinus arte Coriarius Chriſti nomine ſub Marco Aurelio in perſecutione negato, ut ſe à juſtis fidelium ex- 8 PE 2 probra- 36 Dogma Fidei. Chriſtus pro omnibus eſt mortuus, probrationibus tueretur, Deum ſe non negaàſſe, ſed hominem dun- taxat Chriſtum ſcilicet blaſhemavit, ac deineeps Chriſtum eſſe pu- rum ac merum hominem impiè cum Cerintho, Ebione, aliisque do- cuit Theodoto Coriario jungeadus & alter Theodatus Argentarius, qui præterquam, quòd Chriſtum verum Deum eſſe negaret, dixit Melchiſedech iplum eſſe Chriſtum, cùm Melchiſedech ſit ſine Patre & Matre, imo Chriſté Majorem, ad hanc blaſphemiam ſuam tuen- dam abulus eſt illo Pſalmiſtæ verſiculé: tu es Sacerdos-in aternum ſecundum ordinem Aelchiſedech. Hinc ejus Sectatores Melchiſede- chiani ſunt appellati. Artemonis qui pariter Chriſtum verum Deum eſſe negavit, me- minit cit. Euſeb. I. y. hiſt. c. 8. ſequentibús verbis: Sectæ iAlius Prins cipes vetuſtiſſimam illam eſſe hæreſim jactabant, - - — aßirmant enim priſcos quidem omnes, & ipſos Apoſtolos ea, quæ ab' ipſis nunt dicuntur & accipiſſe, & docuiſſe, ac pradicationis veritatem eſſe cuſtoditan: usque ad LVictoris témpora, qui tertius decimus à Petro Romanæ urbis Epiſcopus fuit, à Zepherini autem temporibus, qui Eibktori ſucceſſit, aaulteratam fuiſſe veritatem. Ita Euſeb. loc. cit. Pauli Samolateni error in hoc conſiſtebat, quòd Divinitatem in Chbriſto non per naturam, ſed per quandam excellentem gloriæ par- ticipationem, quam per bona opera meruerat, eſſe aſſereret. Hic antequam ad Epiſcopatum Antiochenum eſſet eveétus pauper & men- dicus celeribus Sacrilegiis &c. copioſas corraſit divitias, quibùs ad faſtum abuſus eſt, Zenobiæ Reginæ, Palmynerorum Patrociniò ſuf- fultus ſuam propagavit hereſim. Duo contra Paulum Samolſatenum Antiochiæ coacta ſunt Concilia, primàm Annòô 246. ſub Romano Pon- tifice Dionyſio, alterum Annéô 279. cui interfuere octoginta Epi- ſcopi. In primo Concilio emendationis ſpecie, & fidei Cactholicæ ſimulatione Paulus illuſit Patribus. In ſecundo verèò Concilio verſi- pellis Hæreſiarcha, à Malchione diſertiſſimo Eccleſiæ Antiochenæ Presbytero egregia Diſputatione impietatis & Hæreſeos convicus eſt. Anathemate ictus, & Epiſcopatu privatus. Domno in ejus locum ſubrogato. Verùàm cùm è& domo Epiſcopali egredi nollet Au- relisanus Imperator, à Catholicis Epiſcopis interpellatus, gentilis li- cèt, tam juſtam in ea cauſaà ſententiam tulit, quàm proferre po- tuiſſet Chriſtianus Imperator: illis enim domum tradi juſſit, quibus Romanus Epiſcopus ſeriberet concedendam. Ita refert PFranciſcus Van-Ranſt in hiſtoria Hæterotox. & hæreſum ad ſæculum tertium. Idem omninò quod Sæculo tertio docuit Paulus Samoſatenus, poſt- modùm etiam renovavit Photinus Sæculo quarto. non el dem 2 tialem. winus Coſtam Wer: Verbun Mni Kkau Cinian Tigen lbof. ſudin lino 5 ln lunes, uen, Vertus tione g Vinten jetre: ſun ’n ſ a lentis lt Ron Clenen he ex tarium ,, lomingen er kiſtom elen 2, aAlisgvet Atgenem negaret, in ſt ſine dn 1m ſvam u N⸗in atemn es Melchiet⸗ e negenit, Te Ni M .. Arntg 4 4 z veritiutin / cinus ,i npuylhu, Euleb od Divinitaten! llereret. uherihn Patrocinie Gammolgtenn Rommolt opinre 1, . Crkr oncllo e⸗ Antioc s Mii INn n di eet , gentſi foleneſ⸗ nt Hunit lun eit tenls, non tantum pro Electis, ſed ettam bro Rebrobis. 37 His addendi ſunt Arius cum Arianis, qui docuerunt Chriſtum non eſſe æternum, non eſſe æqualem Patri. Semi-Ariani, qui qui- dem admittebant filium eſſe ſimilem Patri, non tamen conſubſtan- tialem. Metangismonitæ, qui dixerunt, Filius ſic eſt in Patre, ùt vas minus in Majori. Aſterius Arianus Epiſcopus, qui aſſerere auſus eſt, Chriſtum eſſe Dei virtutem eo pacto, quo dicit Moylſes lo- cuſtam & bruchum eſſe magnam Dei virtutem. Sociniani, quorum inter alios etiam error hic eſt. Chriſtus eſt purus homo, ſed dicitur Verbum Dei, quia Verbum Dei annuntiavit, quomodo Joannes Baptiſta dicitur vo: Hæreſis Sociniani infauſtus partus eſt, Lælii & Fauſti Socinorum, à quibus & Hæreſis hodiedum appellatur So- cinianorum, uterque quidem fuit oriundus Senis, primus verò obiit Tiguri Annéô 1562. æt. 37. alter propè Cracoviam in Polonia Annô 1604. commune & infauſtum erat utrique cum Luthero & Calvino ſtudium, veram nempe orthodoxâmque evertendi Chriſti Eccleſiam, hinc Sociniani olim canere ſolebant: Tota urbis Babylon deſtruxit tetcta Lutherus, Maros Calvinus, ſéa Fundamenta Socinus. Ita illi quidem, ſed fruſtrà grunniunt porci, in vanum latrant canes. Nam ſuprà petram ædificata, impulſa Pluries, everſa nun- quam, ſtat, Netit, ſempérque ſtabit Eccleſia, irruant licèt ad- versus eam furientis inferi ferales Portæ, irrita ſemper collucta- tione deficient, pugnabunt, non expugnabunt: certabunt, non vincent, bellabunt, non pravalehunt, ea enim eſt ſolidiſſimæ illius petræ inviolabilis virtus, aut nullo ungquam adverſantium poteſta- tum impetu fracta, nulla deſævientium hoſtium incurſtone dejecta, ſea ſulsmet aucta periculis, ac ipſis, quibüs aſſiduéë exagitatur ventis Validior effelta, firmior ſemper, atque immobilior conſiſtat. Ita Romanæ Eloquentiæ Oraculum ac Miraculum Summus Pontifex Clemens XI. homilia I3. in Feſto SS. Apoſtolorum Petri & Pauli. Hæc ex incidenti, jam ad Fidei Dogma his erroribus propoſitis con- trarium. ; DO- 922 (0) 6 DOGMA FIDEI. CHRISTUS eſt verus DEUs. §. I. Producuntur invicta Scripturarum tum veteris, tum novi Teſtamenti argumenta, ac teſtimonia, quibus Chriſti Divinitas luculenter demonſtratur. Etavius fusè ac copiosè lib. I. de Incarn. hoc Fidei Dogma comprobat, & errorem illi oppoſitum con- futat. Nos ex omnibus argumenta magis ſtringen- tia, ac teſtimonia ſeripturarum luculentiora ſelegi- mus, ac in præſenti proponemus. Arsgumentum I. Petitur ex Pſalmo 2. v. 7. ubi hoc clarum de Chriſti Divinitatei, ejusdémque cum Patre conſubſtantialitate habe- tur teſtimonium: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te. Ex hoc textu ut formetur ſtringens contra Hereti- cos Divinitatem Chriſti negantes argumentum, duo præſtare ne- ceſsè eſt. Primò ut probemus hæc eſſe dicta de Chriſto. Secundè ut vis argumenti exinde deduéti magis pateat, ſingula texts verba, quomodo Chriſto conveniant, & illius Divinitas ex iis comprobe- tur, ſunt expendenda. Primum haud quaquam difficulter ex ipſis ſcripturis præſtamus: nam Paulus Apoſtolus Antiochiæ in Piſidia cum Barnaba Synagogam ingreſſus, ita diſſertè de Chriſto perora- vit: Et nos vobis anununtiamus eam, quæ ad Patres noſtros repro- miſſio fFaca eſt: quoniam hanc Deus adimplevit Filiis noſtris reſa- ſcitans Eſum, ſicut & in Pſalmo ſecundo ſeriptum eſt: Eilius meus es tu, ego hodie genui te. Actorum 13. v. 31. & 32. ſimiliter de Chriſto loquitur Apoſtolus ad Hebr. I. v. F. quem textum infra citabimus. Et c. F. v. . ubi ait: Sieut Chriſtus non ſemetipſum clari- Rcavit, ut Pontifer fieret, ſed quid locutus eſt ad eum: Filius meus 5tu, ego hodie genui te. Ergo allegatus Pſalmi verſus de Chriſto eſt intelligendus. Alte- Alt ſubſtanti verba ey Nrie, 1. er ſbblta enin Chr danm gra Km, nneiſ Hli dei (li enin lenui 45 il ſenper otat §. ulc⸗ enn lbltanti. te Lci tun Chriſt Kinn Ver (ltur, e 88. M. t i 1ero am ur Arg. ſ, V. 2. er te mij eun ab in Dlr de Nohrum mſituro Atdens, 1et ſoar o, 0r nnt, drj em naſei 6ige Ne n n Uſinn lutn carn Moe Oppoſun’ magss in lentiore hoc cumm ntialiateh ntut ei coNtt 10 Urelnn ſto. Res⸗ tegtin jis conhit Ceolter / bir in Ohrikoen wru fi nbe, Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. 39 Alterum, quod ex illo Chriſti Divinitas, & cum Patre con- ſubſtantialitas comprobetur, ſic oſtendo: ſingula citati verſiculi verba exponend: Dominus dixit ad me non ad alios, ſed me pro- priè, ac ſingulariter. Filius meus es tu. Naturalis ex utero, id eſt, ex ſubſtantia Dei genitus, non filius adoptivus, & extraneus. Si enim Chriſtus tantummodo filius foret adoptivus propter Excellen- tiam gratiæ, auctoritatem, virtutem, ſpecialem Divinitatis aſſiſten- tiam, ùt volebant Hæretici: hæc prærogativa Filii in textu adducto non ei ſpecialiter attribueretur. Nam etiam Angeli Pſalm. 88. v. 7. Filii Dei appellantur. Advertit hoc Apoſtolus ad Hebr. I. v. 4. & 5. Cui enim Angelorum dixit aliguando Filius meus es tu, ego hodie genui te? Ego hbodie genui te, ubi adverte An hodie idem ſignificare, ac ab æterno genui te. Cùm enim æternitas ſit unum indiviſibile nunc, ſemper ſtans, nunquam fluens, benè per An hodie exprimitur. Ita notat S. Auguſtin. in cit. Pſalm. 2. Nec præteritum gqutdquam eſt, uaſe eſſe deſiérit, nec futurum quaſi nondum ſit. Genui te, id eſt, vera ac propria generatione ex ipſa Patris ſubſtantia. Quod etiam indicatur illis Plialmi 109. verbis ex atero ante Luciferum genui te. Ex hoc Scripturæ teſtimonio non tan- tùm Chriſti Divinitas contra allegatos Hæreticorum errores, verùm etiam Verbi Divini cum Patre æterno conſubſtantialitas clare evin- citur, ac demonſtratur. Innumera hic addi poſſent in rem noſtram 88. PP. teſtimonia, ac interpretationes citati verſiculi, quæ addu- cit ac proponit Petavius I. F. dogmatum c. 9. ſed ampliora hæc ſuut, quàm ut his pagellarum contineantur anguſtifs. Arg. 2. Pro Divinitate Chriſti deducitur ex Prophetia Micheæ c. F. v. 2. Et tu Bethlehem Ephrata parvulus es in millibus JZJuaa ex te mihi egredietur, qui ſit Dominator in Iſrazl, & ατ.ρſavHvPo ejus ab initio aà diebus atérnitatis. In hoc textu Propheta vatici- natur de Meſſia & loco Nativitatis ejusdem, ad propolitum autem noſtrum ſit argumentor. In loco citato Propheta loquitur de Chriſto naſcituro in Bethlehem, ſed hic Chriſtus juxta eundem Prophetam eſt Deus, ergo Chriſtus eſt Deus. M. conſtat ex Matth. c. 2. v. 6. & ex Joan. C. 7. v. 42. Min. prob. ille eſt Deus, cujus egreſſus gene- ratio, origo &c. eſt ab æterno, & à diebus æternitatis, ſed gene- ratio, origo, egreſſus Chriſti, quem Propheta Michæas in Bethle- hem naſciturum prædixerat, eſt ab æterno, & à diebus æ ternitatis, ergo &c. egreflus enim ejus ab initio, à diebus etezitatze: ut oqui- 40 Deogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. loquitur Propheta. Micheæ Prophetæ alterum adjungo, cujus de Ghriſti Divinitate teſtimonium non minùs clarum eſt: Iſaiam nempe ui c. 9. v. 6. ita ſpiritu Prophetico loquitur: Parvulus natus e nolis, & Filius datus eſt nobis, & fabtus eſt Principatus ſuper hu- merum ejus, & vocabitur Nomen ejuas Admirabilis, Conſiliarius, Deus fortis, Pater futuri ſaculi. Hunc textum de Meſſia loqui ve- teres Judæi ipſi non inficiantur. De Divinitate Chriſti autem tam clarum perhibet teſtimonium, ut alia paraphraſi opus eſſe non vi- deatur. Argum. 3. Luculentiſſimum nobis ſubminiſtrat ipſe verbi Divini Secretarius, Diſcipulus dilectus Joannes in exordio ſtatim ſui Evan- gelii, quod ſuperiùs ex Hieronymo contra Cerinthum conſcriptum faiſſe retulimus. In Principio erat Verbum, & Verbhum erat apud Deum, & Deus erat Verbum. Omnia per ipſum facta ſunt. Ex quo ſic argumentor. Idem verbum quod erat in principio dicitur caro factum, idem etiam verbum, quod caro factum eſt dicitur Deus, ergo Verbum, quod Caro factum eſt, Deus eſt. Eludant, ſi poſſunt, viam argumenti Hæretici. Idem arcanorum Divinorum ſcrutator fideliſ- ſimus Joannes in Epiſtola ſua prima cap. . v. 20. ita fcribit: Scimus quoniam Filius Dei venit, & dedit nobis ſenſaum, ut cognoſcamus Perum Deum, & ſimus in vero Filio ejus. Hic eſt verus Deus, & vita gterna. Invictum plane pro Divinitate Chbriſti argumentum. In Apocalypſi ſua ita Chriſtum loquentem ſæpiùs introducit ùt c. I. v. 8. Ego ſum àα αα Principium, & PFinis - - —- qui eſt, qui erat, & qui venturus eſt. Et v. 18. Ego ſum primus, & Zo- viſſimus. Et C. II. v. 17. hæc habet: Gratias agimus tibi Domine Deus omnipotens, qui es, & qui eras, && gui venturus s: Ex quo ſic argumentor. Iis modis loquendi utitur oannes in ſua Apocalypſi, dum loquitur de Chriſto, quibus utitur Iſaias, cùm in ſua Prophetia loquitur de Deo, ergo Chriſtus eſt verus Deus. A. colligitur ex Iſala c. 41. V. 4. & c. 44. V. 6. item c. 48. V. 12. his accedit illa Divi Thomæ Apoſtoli exclamatio, dum Chriſtum è mortuis redivivum conſpexit. Quæ refertur cap. 20. Joann. v. 28. Dominus meus, Deus meus, non tantùm ergo Dominum ſuum & Magiſtrum agnoſce- bat ineredulus antehae Diſcipulus, ſed etiam Deum. Thomam incre- dulitate longè ſuperet, neceſſe eſt, qui de Chriſti Divinitate dubi- tat. Luculenta ſunt hæc, ſatisque clara, ſed clariora adhuc reſtant Argumentum 4. Et quidem meô judiciòé contra Hæreticos ne- gantes Chriſto Divinitatem, & Arium negantem eidem cum Patrè qualitatem, demonſtrativum. Ille & Deus eſt, & æqualis Patr 9 ui quid Cumn Patr oan. 10. Cap. 14. grelitin uilungue Wenn drat , aun M Mrs ſ. 4rg. (unm natt ſter N⸗ uonis ul 1 igere, Nams Uirit ei et, Hyo 5 ni Nor Manuntin Phroprin Pitarenr ellet vert Proprium Eeniis in nagein 1. 8 0 Meonn 6 gey⸗ litun lut luah Imumn ego Ee, n vari id Leyn iclciun, Ni Mini . ungo, aln ainmten Fvuliu Nuf ipatul 4, CoNſint Meſſin bon- hriſti uenn Pus ele non idſe verni ſtatim inih umm conſin erhun At folta Princigo ii elt dicinbe nt, poln' ſcrotator tt⸗ ſeribit: h ,Nt evſle verus rili argonen ntroclei li⸗ vimnut,0 8 zhi urutl. in in galei in u 4. calen eltii g tehi Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. 41 qui quid unum eſt cum Patre Divino, atqui Chriſtus quid unum eſt cum Patre Divino, ergo Deus eſt, & æqualis Patri Divino. ) in. p. Loan. 10. v. 30. Ohriſtus de ſeipio dicit: Ego & Pater unum ſanmeus. Cap. 14. v. 9. Philippe! qui videt me, videt & Pazrepz non ereditis, qui ego in Batre, & Pater in me e1 Cap. 16. v. 15. Omnia quæzunque habet Pater mea ſunt. Denique c. I7. v. 9. Chriſtus Pa- trem orat, altque: Ego pro eis oαο, oν pro mundo rogo, ſed bro his, quos e,g mihi, quia tui ſunt, & mea omnia tu ſunt, &- tua mea ſunt. Arg. 5. Si Chriſtus eſſet merus homo, tunc non fuiſſet ante- quam natus fuiſſet ex Maria Virgine. Atqui fuit, antequam natus fuit ex Maria Virgine. Ergo non fuit merus homo. M. b. ex cap. 8. Joannis ubi Chriſtus v. 56. inquit: Abraham bater vefter eultavit, 2 videret diem meum, vidit & gaviſus eſt. Dixernnt ergo Pasdas 1diſti ad eum: quinquaginta annos nonzaum hahbes, & abraham vidi, Dixit eis 7Eſus Amen, Amen dico vobis, antegaam hraham, ſie- et, Ego ſam. Ergo Chriſtus fuit, antequam ex B. V. Maria nalce- retur, ergo Chriſtus non eſt purus homo. V Argumentum 6. Si illud nomen, quod eſt ſoli Deo proprium, & abſolutè pronuntiatum ſoli Deo à ſeriptura tribuitur, etiam ab ea- dem ſcriptura appropriatur Chriſto, tunc Chriſtus verus eſt Deus: atqui Nomen illud, quod ſoli Deo eſt proprium, & quod abſolutè Ppronuntiatum etiam ſoli Deo tribuitur, ab eadem leriptura Chriſto appropriatur, ergo Chriſtus eſt verus Deus. De Majore nemo du- bitat cur enim & quomodo Chriſto tribui boſſet hoc Nomen, ſi non eſſet verus Deus. Min. p. non eſt in ſcriprura Nomen magis Deo proprium, minusque alteri incommunicabile „ quôdque Deus ſibi ipſi ſæpiùs imponit, quam nomen hoc JEHOVAH, quod nomen etiam tetragrameton ſolet appellari, quia conſtat 4. litteris. Sic iſaiæ 24. V. 8. Eο Dominns, in Hebræo, Ego gehovah, hoc eft , Nomen meum ego gloriam meam alteri non dabo. Et c. 48. V. 2. Dominus *X r itm nomen ejius. Unde IIrael I15. Exod. v. 3. canit?: LDomi- as gquaſt vir pugnator, Omnipotens nomen ejus. Atqui hoc ipfiſ- ſimum Nomen fimpliciter & absque addito Chriſto tribuitur: ergo &c. Min. p. ex c. 23. Jerem. v. J. &c. ubi Propheta de Chriſto ita vaticinatur: Ecce aies veniunt, dicit Dominus „ & ſuſcitabo Da- vid germen juſtum, & regnabit Rex, & ſapiens erit, & faciet Judictam & juſtitiam in terra. im diebus iHis ſalvabitur quda, & Wrasl habitalit confidenter, hoc ſt nomen, quod vocabunt eum, Dominus juſtus noſter, In Hebræo legitur: Et lor eſt nomen, quod F qusd 4² Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. quod votabunt eum, gehovah juſtitia neſtra. Per hunc textum clarè evincitur, quod probare intendimus, nempe unum idémque nomen, quèòd Deo ſoli eſt proprium, etiam per (cripturam Ohriſto appropriari. Solum itaque reſtat probandum, quèòd hic allegatum Jeremiæ vaticinium de Chriſto loquatur, quod ſic oſtendo: ille Rex, de quo Propheta loquitur, eſt Sapiens, eſt Salus Judæ, eſt Juſtus, imdò ipſa Juſtitia. Atqui hæc omnia Chriſto ùt vero Meſſiæ competunt: In quo uno eſt ſalus. Act. 4. V. 12. Et qui factus eſt 4 Deo Sapientia, & Fuſtitia. I. ad Cor. I. v. 30. Et in quo habe- mus redemptionem, per ſanguinem ejus remiſſtonem peccatorum. ad Ephel. I. v. 7. Ergo hoc vaticinium Jeremiæ propriè de Chriſto loquitur, quod idem ſolidiſſimè demonſtrat ſupra laudatus IIluſtriſſ. ac Eruditilſimus Huetius demonſt. Evangel. Prop. 7. n. 16. Quæres: Quænam ſit ſignificatio hujus Nominis EHOVAHZ . Hoc Nomen propriè uſurpari à Scriptura, & ad triplicem ſignitfi- cationem adhiberi. Primè ſignificat æternitatem Dei pleniſſimam, & abſolutiſſimam imdependentiam, vi cujus Deus eſt Ens à ſe, Ens neceſſarium, ac perfectiſſima plenitudo eſſendi, juxta illud Exod. 3. v. 14. Ego ſam, qui ſum. Secunaò ſigniticat Dei univerſalitatem in cauſando, quatenus Deus omnium rerum cauſa univerlalis effectiva eſt. Hæc ſignificatio habetur apud Iſaiam 44. V. 24. Ego ſum Domi⸗ nus faciens omnia, extendens cœlos, ſolus ſt abiliens terram, nullus mecum. Tertiè hoc Nomen EHOVAH ſignificat Dei im- mutabilitatem, ac conſtantiam in ſervandis promiſſis juxta illud Malach. 3. v. 6. Ego enim Dominus, & noz mutor. . Arg. 7. Si attributa Divina ſoli Deo convenientia etiam pro- priè Chriſtlo conveniunt, ac de illo prædicantur, tunc Chriſtus eſt verus Deus, atqui attributa ſoli Deo convenientia, etiam propri Chriſto conveniunt, atque de illo prædicantur, ergo Chriſtus eſt verus. Min. p. Attributa propriè Deo convenientia leu perfectiones ſimpliciter ſimplices ſunt hæc: ternitas, Omnipotentia, Immenſi- tas, Omniſcientia, Immutabilitas &c. atqui hæc proprie Chriſto conveniunt, & de illo prædicantur: ergo Chriſtus eſt verus Deus. Min. p. per ſingula membra. Convenit Chriſto, ac de illo prædicatur Tternitas. Juxta illud Apoc. I. v. 8. Ego ſitm &α principium &α knis, qui eſt 2 Ndut erat, & qui venturus éſt. Quem textum jam ſupra allegavimus. Item ad Hebr. T13. v. 8. 1 Eſus GOhriſtus heri, boedie, & ipſe in ſexula. Competit ipſi Omnipotentia Apoc. I. .Ego ſum primus & noviſſimus, qui eſt, qui erat, & qui vent urus 6, omnipotens. Idem habetur Cap. II. v. 17. ad Hebr. I. v. 3. Port Als omnia enmia . in iſß e Y. 20. E tionep liſeendit durat C tem) Gun Nicltet u nia ſun ſiehat nes Immnt Hebr. uten e ile Co 5. Kriot elt verus diem, rimus minator, Chriſto Aegand Pyimm Apoc. 1 onovi Domine minu ro omn tuorum lio in leri⸗ At Chricte triame ctiatn Drurx dorg . r hune tn unumm icen ptutam 0 hie ANegt oſtendo! dalus ſuce, dt vero M Iui fuce bt in in 19 em getiiin prid be n udatus Iun J. 10, s EHONN triglien e⸗ Peniſimm Pb 1 el illod lut iverlaltimn erlals eken leſn Ne ℳu terrinn Diet Ni iis junn 1 ntie etrinn etiam nicn Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. 43 omnia verbé virtutis ſuæ. Ad Colofſſ. I. v. 16. Omnia per ipfaum & in ipſo ereata ſunt. Propria etiam Ohriſto eſt Immenſitas Matth. 28. v. 20. Ecce ego vobiſcum ſum omnibus diebüs, ausgue aa conſamma- tionem ſaculi. Et Joan. 3. v. 13. Nemo aſcendit in calum, niſ, gui deſcendit de cæœlo, ſlius hominis, gui eſt in cœlo. In hoc textu de- clarat Chriſtus, ſe etiam eſſe in cœlis (nempe ſecundùm Divinita- tem) dum bæc loqueretur in terris. Omniſcientia verò ex quadru- plici textu de Chriſto probatun. Primus eſt Joan. 21. v. 17. Domine tu omnia néöſti. Secundus Apoc. 2. V. 23. Scient omnes Eccleſiæ, quia ego ſum ſcrutans renes & corda. Tertius Luc. 6. v. 28. Tſe verò ſciebat cogitationes eorum. Quartus ad Coloſſ. 2. v. 3. In quo ſunt omnes theſauri ſapientiæ, & ſcientiæ abſeconait. Demùm etiam Immutabilitas Chriſto convenire in S. Scriptura clarè indicatur ad Hebr. I. v. 12. Opera manuum tuat an ſunt cœli, ipſi peribunt, ta autem permanebis, & omnes ut veſtimentum veteraſeent, tu au- tem idem ipſe es, & anni tui non defizient. Confirm. hoc arg. IIlæ prærogativæ, & prædicata, quæ Deo in S. Scriptura attribuuntur, etiam Chriſto competunt, ergo Chriſtus eſt verus Deus. A. p. In antiquo Teſtamento Deo præcipuè hæc præ- dicata, & prærogativæ attribuuntur, quèd ſit Creator omnium, Primus & Noviſſimus Rex gloriæ, cordium Scrutator, Iraélis Do- minator, & KRedemptor, Judex, Rex noſter &c. atqui iſta omnia Chriſto tribuuntur in ſcripturis, ergo Chriſtus eſt verus Deus. Min. p. allegandé ſecundaàm ordinem textus. Ad Coloſſ. I. v. 15. dicitur Primogenitus omnis creatuya, quoniam per eum orcata ſunkt omnia. Apoc. I. v. 8. Ego ſam Alpha, & Omega. 1I. ad Corinth. 2. v. 8. J2 cognoviſſent, nusquam Dominum gloria crucifixiſſent. Joan. 21. V. 17. Domine tu noſti omnia. I. ad Tim. 2. v. 5. Unus Meaiator Dei & bhominum homo Chriſtus ZEſas, qui dedit reaembilonem ſemetipſum pro omnibus. Act. 10. v. 42. Conſt itutas eſt Judex vivorum & mor- tuorum. Apoc. 19. V. 16. RéX Regum, & Donminls Dominantium. Ergo Chriſto tribuuntur omnia illa prædicata, illæ prærogativæ, quæ in ſcripturis de Deo prædicantur. Arg. 8. Si cultus ſoli Deo debitus, ſimiliter etiam exhibetur Chriſto, tunc Chriſtus eſt verus Deus, ſed cultus ſoli Deo debitus ctiam exhibetur Chriſto, ergo Chriſtus eſt verus Deus. M. eſt innega- bilis. Min. p. Cultus ſoli Deo debitus eſt Cultus Latriæ, ſed hic Cultus etiam exhibetur & exhibendus eſt Chriſto, ergo &c. M. p. ex ſeri- pturæ duplici teſtimonio, ita Matth. 4. v. 10. Dominum Deum tuum adorabis, & illi ſoli ſervies. Et lla⸗⸗ 45. v. 23. Per memetipſum ju- 2 ravi, 44 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. ravi, ait Dominus, mihi curvabitur omne genu. Min. autem ex triplici Sacræ Scripturæ loco oſtenditur. Joan. 5. v. 22. Pater omne JZadiciuns dedit Filio, ut omnes honorsfecent Filtum, ſieut honorificant V'atrem. Ad Philip. 2. v. 9. Donavit illi nomen, quod eſt ſuper omne nomen, ut in nomine ZkEſu omne gena ſiectatuv cleſtium, terre- ſtriuns, & infernorum. Ad Hebr. I. v. 6. Cam iterum introducit primogenitun in orbem terræ, dicit: Et adorent eum omnes Angeli ejus. Ergo cultus ſoli Deo debitus, etiam exhibetur, & exhiben- dus eſt Chriſto. Arg. 9. Tunc Chriſtus eſt verus Deus, quando eſt verus Filius Dei non adoptivus, & Imago ſubſtantiæ ipſus. Atqui Chriſtus eſt Filius Dei conſubſtantialis, non adoptivus, & Imago lubſtantiæ ejus, ergo Chriſtus eſt verus Deus. Min, p. quò ad primam partem. Sic Petrus de Chriſto teſtatur Matth. 16. v. 16. Ze es Chriſtus, Filius Dei vivi. Et Cc. 3. v. I7. Ipſe Pater cœleſtis de Filio teſtimonium perhi- et: Hic elt Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Joan. I. v. 18. Unigenitus Filius, qui eſt in ſenu Patris, ipſe enarravit. Ad Rom. 8. V. 32. Quai etiam proprio Filio non bepercit. Secundum membrum probatur ex Epiſt. ad Colofſ. c. I. v. 15. Qui eſt Imago Dei inviſibi- Uis, primogenitus omnis cyeaturæ. Et ad Hebr. I. v. 3. Splendor glo- riæ & figura ſubſtantiæ ejust. Quèd autem Chriſtus ſit Filius Dei conſubſtantialis, & naturalis, non adoptivus, exinde colligitur ma- nifeſté, quia frequentiſſimè in ſeriptura Chriſtus dicitur Filius Dei, nusquam autem legitur, quèd ſit Filius adoptivus duntaxat. Arg. 10. Et ultimum operationes Deo propriæ etiam ſunt com- munes Chriſto, ergo Chriſtus eſt verus Deus. A. p. omnium rerum ac entium contingentium creatio ac conſervatio Deo ſoli propria eſt Iſa. 44. v. 24. Ego ſum Dominus faciens omnia, extendens clos, ſolus ſabiliens terram, & nultis mecum. Atqui creatio etiam Chriſto (intellige ſecundàùm Divinitatem) tribuitur apud Joan. I. V. 3. Omnia per ipfſum facta ſunt, & ſine ipſo facgum eſt nihil. Et ad Colofl. I. v. I15. Primogenitus omnis ereaturæ, guontam in ipſo eon- dita ſunt auniverſa in calis, & in terra, iſaebilia, & inviſibilia, ſove Throni, ſive Dominationes, ſive Principatus, ſive Poteſt ates, omnia per pſum & in ipſo ereata ſunt, & epſe eſt ante omnes, & omkia in ipſo conſtant. Item ad Hebr. I. V. 2. Locutus eſt nobis in Filio, quem conſtituit Hæredem uaniverſorum, per quem fecit & ſa- cula. Et v. 10. Et tu in Principio terram fundaäſti, & opera manuum kuarum ſunt cali. Eodem Lod Eris ſonn Hoc argn Cei inde teltatur i⸗ lii inten⸗ ſuum dite deis Chri it .2. MWore HS Cnwine bemtd vi telläs g. eſ enin⸗ Ueſeagad lel pee in. AWtene .Pater ſn t humyifer ſ ſuhein Piun, iin um intrutn onnͤ l & eihlie ſt verus In Gl Chridust bblkanteci arten. N u, Hlu moniumpet . ommihd it, All lum mendn. Dei ind .luine 8 ſt Fiiud- Coligitur: tur Flius ntauat. iamn funte⸗ mpion en ſoli roniti tendens l creatio ellis ſonnel ſi nllil hi ih 6 O iudiſ 9, irer Poriſ 4 ntt nlcil 6, „. a 6 Dogma Fidei. Chriſfus eſt verus Deus. 4 5½ Eodem argumento Chriſtus demonſtrabat Divinitatem ſuam Ju- dæis Joan. 5. V. 17. Pater meus usque modo operatur, & ego operor. Hoc argumentum de Chriſti Divinitate tam luculentum erat, ut Ju- dæi inde Chriſtum tanquam blaſphemum ad mortem quærerent, ut teſtatur idem Evangeliſta v. 18. Propterea magis gquaxrebant eum u- dæi interfcere, quia non ſolum ſolvehat Sabbntum, ſed & Patrem ſuum dicebat Deum, aqualem ſe faciens Deo. Nihil opponebat Ju- dæis Chriſtus, ſed ſuum de Divinitate argumentum magis confirma- bat v. 26. Sicut Pater habet vitam in ſemetipſo, ſic dedit & Filio habere vitam in ſemetipſo. His argumentis ac manifeſtis Scripturæ teſtimoniis, ſi nondum convincantur Hæretici, teſtimonium de Chriſti Divinitate perhi- beant virtus patrandi miracula authoritativa, non deprecativa, po- teſtas dominandi ac imperandi Elementis, ventis, & mari: Quis eſt enim, cui venti & mare obediunt? Teſtimonium denique etiam irrefragabile perhibeat Authoritas remittendi beccata: quis enim poteſt peccata dimittere, nili ſolus Deus: §. 2. Proponuntur ac ſolvuntur Quedam Hareticorum argumenta contra propoſitum Fidei Dogma. 3 KRimum. Si Chriſtus eſſet Deus, etiam deberet eſſe omni- ſeius, omniſcius non eſt, ergo non eſt verus Deus. Min. prob. Si foret omniſcius, tunc non ignoraret diem Judicii, hunc ignorat, ergo non eſt omniſcius. Min. p. ex S. Scriptura Matth. 24. V. 36. De die autem illa & hora nemo ſceit, neque Angeli cælorum, niſi ſolus Pater. Idem habetur apud Marcum c. 13. v. 32. De die au- tem illo vel hora nemo ſcit, neque Angeli in cælo, neque PFilius, niſt Pater. . Ad hoc arg. inter plurimas interpretationes tum SS. Pp. tum Scripturæ interpretum eligo, & amplector mentem S. Aug. qui l. 83. Quæſtionum Q. 60u. ita loquitur: Scire Deus dicitur, etiam cum ſci- enlenm facit, ſicut ſeriptum eſt, tentat vos Deus veſter, ut ſciat, E diligatis eum, non enim ſic dictum eſt hoc, quaſi neſciat Deus, ſed ut ipſi ſciant, gaantum in Domini dilectione profecerint - & ipſum tentat Pro eo poſitum eſt, 9kd tentari ſinit ſic & cum 3 dici- 46 Degma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. dieitur neſcire, aut pro eo dicitur, quod non abprobat, id eſt, in ſut, & diſeiplina ſua & doërina non agnoſc?t, ſicut dictum eſt neſéio ee: imeef aut pro eo, quod utiliter neſitent Facit ,quod ſeire inut ile eſt. Ideò ſurn hun benè accipitur id, quod dictum eſt, ſolum ſéire atrem, ſic dict um lis omne eſſe, quia facit Filium ſcire, & guod aictam eſt, neſcire Filium, nor Deys ſie dibtum eſſe, quia facit neſcire homines, id eſt, non prodit eis, Ir.N.. quod inutiliter ſeirent. Hoc eſt: ita intelligendum eſſe textum u eſe Scripturæ, in quo dicitur Filius Dei ignorare diem Judicii, quia Kihmmſee ignorantes nos facit, ſeu non aperit nobis. In phraſi enim Scripturæ Nütutan Beus rem aliquam cognoſcere primum dicitur, quando eam aliis ma. meſtt nifeſtam facit Gen. 22. V. I2. ad Abraham dicit: Nunc cognovz; gudd Er times Dominam. Non certè ignoravit hoc Deus ante, ſed Fidem lidede illius ſolummodo publicô teſtimoniò ac experimentòô comprobavit. em. Secundum Chriſtus minor eſt Patre, ergo non eſt Patri conſub- nen ). ſtantialis, & conſequenter inferri poteſt, ergo non eſt verus Deus. uanr A. p. primè Joann. 14. V. 2. Vado ad Patrem, gquia Pater mahor 4 3 me eſt. . . 4! Frob. ſecundò. Pater dicitur Deus Chriſti, ergo Chriſtus eſtminor tertum, Patre. A. p. Joan. 14. V. 28. Aſcendo ad Patrem meum, & Patrem ve- en, Iſtrum, Deum meum & Deum veſtrum. Item ad Eph. I. v. 17. Deus Do. nili nn mini noſtri qEſu Chriſti Pater gloriæ det vobis spiritum ſatientia. eCri Prob. tertiò. Idem A. Chriſtus erat Patri ſubjectus, eique obe- Norhent diebat, ùt habetur Joan. I5. v. 10. Ego Patris mei pracepta ſervavi, hole &;ÿ maneo in ejus dilectione. Item Chriſtus dicitur ſæpius ſupplici- enin dun ter Deum exorâſſe ad Hebr. F. v. 7. In diebus carnis ſuæ preces, ſup- ſi. A plicationésque ad eum, qui poſſit ipſum ſalvum faceré à morte euls Ut ſeniis clamore valido, & lacrymis offerens, eauditus eſt pro Sua Reve- ſyan. rentia. Quæ omnia probant, ac denotant, Chriſtum Patre eſſe interno minorem. . neh Ad hoc argumentum Hæreticorum præcipuè illa cenſurà, qus dêdum D. Ambroſius in illos animadvertit: Pia mens, quæ legun- Nr zur ſecundum carnem Divinitatémque diſtinguit: Sacrilega ſthoen fundit, & ad Divinitatis detorquet injuriam, quidquid ſecukal mimotun bumilitatem carnis eſt dictum. Ad hanc itaque mentem 8. Docto- Ren . ris d. a. argumenti Chriſtus minor eſt Patre ſecundùm humanitatem l 4 C. ſecunduùm Divinitatem N. a & c. Keſponſio ex ipſo allegato Scri- Chiſtu pturæ textu eruitur: dixit enim Chriſtus loc. cit. Vado ad Patrem, a uia Pater major me eſt- ergo Pater eſt major Chriſto, in quantum worun vadit ad Patrem, atqui ad Patrem vadit ſecunduùm humanitatem, dian non ſecundùm Divinitatem, ſecundàùm quam Pater & Chriſtus R ninotn 9 bat, 6 neſinn nutile fe! ren, ſe Beſeift Hii non gnltt im ele ten n udicl,t enimctiner do eimn diir t agpni, aute, Eil Cofmhbtri elt Paion elt eu is Püte, hrictuseln: n, G l. V.l7. Denl un ſihlent Aus, einte⸗ e reldn! . nn ℳ 1 tum Pin ili oani, eus, uliel i eutenn 9, m hunnte Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Den. 47 ſunt, & ſecundum quam ab æterno fuit, & erit cum Patre, Pater in me eſt, & ego in Patre. Ergo Chriſtus hoc dixit de ſe ſecundùm ſuam humanitatem, ergo &c. hæc Reſponſio ſufficiens eſt ad ſolven- das omnes reliquas probationes hujus argumenti: Pater enim dici- tur Deus, Dominus, & etiam caput Chriſti, ut habetur I. ad Cor. II. v. 3. ſecundàm humanitatem, non ſecundùm Divinitatem. Fa- Gus eſſe obediens Patri usque ad mortem, eundem eſt deprecatus etiam ſecundùm humanitatem. Ex quo inferiùs duplicem in Chriſto naturam contra Eutychianos, & duplicem voluntatem contra Mo- nothelitas manifeſtè probabimus. Tertium. Si Chriſtus verus eſſet Deus, tunc etiam competere illi deberent omnia Divina attributa, hæc illi non competunt, ergo. P. m. omnipotentia enim illi non competit; aliàs enim haberet om- nem poteſtatem, quam tamen non habuit: de ſe ipſo quippe teſta- tur Matth. 24. v. 23. Sdedere ad dextram & ſiniſtram non eſt meum dare. Ergo Chriſtus non habet omnem poteſtatem. Ad hoc arg. &. Primò indirecté opponendô clarum Scripturæ textum, in quo habetur Chriſto datam & conceſſam eſſe omnem po- teſtatem, quam ſibi ipſi attribuit Chriſtus. Matth. 28. v. 18. Data eſt mihi omnis poteſtas in cœlo & in terra. . Secundèò benè reſpon- diſſe Chriſtum ſedere ad dextram vel ad ſiniſtram non eſſe ſuum dare. Petebant enim fili Zebedæi à Chriſto tanquam ſanguine ſibi juncto adeoque homine ſedes & ad dextram, & ad ſiniſtram, ſecundùm enim humanitatem ipfſius non erat diſtribuere ſedes in Regno Patris ſui. Alii aliam hujus textus dant paraphraſim in ſenſu morali: ita ut ſenſus ſit: Non eſt meum dare, ſodere ad dextram vel ad ſini- Rram. Nempe ambitiosè petentibus, ſed iis, quibus paratum eſt in æterno prædeſtinationis decreto. Hæc interpretatio locum maxi- mè habet in tranſpoſitione Græca, in qua vobis omittitur. Quartum. Ex illo oannis textu: Ego & Pater unum ſumus. Non probatur, quèòd Chriſtus ſit verus Deus. Ergo. A. p. po- teſt hoc intelligi de unitate duntaxat morali véluntatis, conſenss animorum &c. non de unitate eſſentiæ, ac naturæ, ergo. P. a. Joan. 17. v. II. Chriſtus à Patre ſuo poſtulabat: Utz diſcipuli ſint unum inter ſe, ſicut ipſe eſt anus cum Patre. Atqui in hoc textu Chriſtus loqui non poterat de unitate eſſentiæ, ſubſtantiæ ac naturæ, ſed ſolùm de unitate morali, id eſt, voluntatis, conſensus, & ani- morum, ergo pariter de alia unitate non fuit locutus Chriſtus in priori textu, quàm de unitate morali, conſensůs, voluntatis, & animorum. Hanc 48 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. Hanc doctam explicationem Hæreticorum licèt pluribs argu- mentis refellere poſſemus, unicum tamen referimus, quèd in ipſo citato Joannis capite habetur, auditis enim his verbis Chriſti. Ego & Pater aunum ſumus volebant Chriſtum lapidare Judæi dicentes: Non lapidamus te de bono opere, ſed de blaſphemia, quia tu, cum homo ſis, facis teipſum Deum. v. 33. Ex illo ergo, quod Chriſtus dixerat: Ego & Pater unum ſumus. Inferebant Judæi ſibi Chriſtum arro- gare Divinitatem, adeoque unitatem naturæ & ſubſtantiam eandem cum Patre, non moralem duntaxat. Nec Chriſtus hanc eorum illa- tionem rejecit, aut reprobavit, ſed magis confirmavit: Si non facio opera Patris mei, nolite eredere mihi, ſi autem facio, & ſi mihi non vultis credere, operibus credite. v. 37. Ad argum. itaque N. ant. ad probationem ejusdem g. Chriſtum illam pro diſcipulis ſuis à Patre petiiſſe unitatem: cujus erant ipfi capaces. Atqui capaces non erant alterius unitatis, quàm moralis, quæ conſiſtit in conſenſu voluntatum in concordia & charitate, ergo &c. ſicuti Chriſtus etiam Matth. 5. v. 48. dixit ac præſcripfſit Apoſtolis: Ut ſint perfecti, ſicut Pater cœleſtis perfectus eſt. Ea fcilicet perfectione, cujus ſunt capaces ad integram ſolutionem hu- jus argumenti addo Auguſtini verba: lib. 3. contra Maxim. cap. 20. Duando de duabus rebus, aut pluribus dicitur, unus eſt, vel una eſt, & non additur quid anus, vel quia una, & de his, quaæ ſuunt diverſæ, & de bis, quæ ſunt unius ſubſtantiæ, dici poteſt. Diverſe enim ſunt ſubſtantiæ ſpiritus hominis, & ſpiritus Domini, & ta- men adiétum eſt, qui adharet Domino unus ſpiritus eſt. Unius autem ſubſtantiæ ſant animæ hominum, & corda bominum, de qui- bus dictnm, erat iltis anima & cor uname Ilbi autem dicitur de duobus aut plaribus unum ſunt, nec additur quid unum ſint, non diverſæ intelligantur, ſed untus eſſe ſulſtantiæ, ſicut dictum eſt, qui plantat & qui rigat, unum ſunt, & ego & Pater unum ſumus. Ita Auguſtinus. Quintum. Multa in Scriptura Sacra de Chriſto prædicantur, quæ de Deo affirmari non poſſunt, ergo Chriſtus non eſt verus Deus. B. a. Primò Chriſtus in ſeriptura dicitur factus: ut 2. ad Hebr. I. v. 4. Tantéò melior Angelis effectus, & Joan. I. V. 15. Dui poſt me ventu- rus eſt, aute me factus eſt. Sezxunds Chriſtus dicitur hominum Mediator, Homo, Filius hominis, Sacerdos &c. atqui iſta omnia de Deo affirmari non poſſunt. Ergo. K. Inprimis in genere aliqua de Chriſto prædicari üt homine, quæ de Deo affirmari non poſſunt. Quænam autem in Chriſto per com- . commur Cifkeulta Primum us eſt, gelos. e Nxcel Aleli u te. Ekeit MM me in dign Kerdi 4 Dei bum D. ubken cundtn m o lert Varios ſe Drino) Mut. Utti ſun Mn Den, pon eſt E telin ll i, e⸗ Dulkrina R! 3 Al Optime lerde ſ ominen Ilerer ohum Pluribts en , qodc in 8Chriſi ucki cicen ig tu, inl hriſtus ie Chriſtum en Antiam ene ane eorun’ it: G nſe tin n emn . CIi Cujus em Ibim omt & chnl t 20 Mrli filtii ſolotionen: Maxim. cu: ur , 11 lehie, u we. Ni Dmini,01 ut G. N minup, &, Auten uid 4,ſuu i & N o rrlſc⸗ elt rere lhete cltur ⸗ i ile NN Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. 49 communicationem idiomatum prædicari valeant mutuo, eſt Majoris difficultatis, & ampliori diſcuſſione indigent. Specialiter autem ad primum textum allegatum dico: Chriſtus tantò melior Angelis effe- Stus eſt, id eſt, in dignitate & excellentia evectus ſuper omnes An- gelos. Hinc in citato textu Apoſtolus vult demonſtrare dignitatem, ac Excellentiam Chriſti ſuper omnes choros Angelorum. Cui enim Angelorum unguam dixit Deus Filius meus es tu, ρο hodie ge- nut té. Secundum textum explicat D. Ambroſius lib. 3. de fide, qui poſt me venturus eſt, ante me Ffactus eſt, id eſt, me longè excediĩit in dignitate & excellentia, quia prior me erat, & quidem prior æternitate, non tantùm tempore. Ad alteram probationem dico: Chriſtum dici verè mediatorem Dei & hominum, quia erat Fidejuſſor pro genere humano, & Ver- bum Divinum, ùt ſubſiſtens in natura humana ſibi ipſi ſatisfecit, ut ſubſiſtenti in natura Divina. Erat Filius hominis, & homo utique ſecundàùm humanam naturam. Frat Sacerdos ſimul & victima ſe- ipſum offerens uùt holocauſtum in ara crucis. Sexéam argumentum & ultimum, in quo allegant adverſarii vVarios ſeripturarum textus, quibus impugnant Divinitatem Chriſti. Primò Marci 10. v. 18. Quid me dicis bonum? Nemo bonus, nil: ſolzs Deus. Ergo Chriſtus non eſt Deus. Secundè ad Hebr. 5. v. 5. Je- metipſum Chriſtus non clarificavit. Atqui ſi eſſet Deus, tunc ſe- ipſum clarificâſſet, ergo non eſt verus Deus. Tertièò ſi Chriſtus eſſet Deus „tunc eſſet Fidei noſtræ objectum ſaltem primarium, atqui non eſt objectum Fidei noſtræ primarium: ergo p. m. ex ipſo Chri- ſti teſtimonio Joan. 12. v. 44. Qut eredit in me, non credit in me, ſed in eum, qui miſit me. Quartò Chriſtus de ſua doctrina ait: Doctrina non eſt mea, ſed eus, qui miſit me. Toan. 12. v. 17. . Ad quadruplex hoc argument. & quidem ad primum cum S. Auguſt. I. 3. contra Maximin. c. 23. & S. Ambrof. l. 2. de Fide c. I. optimé enim advertunt hi SS. PP. Chriſtum quaſi quodam dilemate I. c. de ſua Divinitate inſtruxiſſe adoleſcentem, qui in Chriſto purum hominem agnoſcebat, & tamen eum bonum eſſe dicebat. Acſi ita argueret: ſolus Deus bonus eſt per ſuam excellentiam, aut ergo me bonum non dic, aut Deum me eſſe crede. Ad ſecundum . Primò indirectè textum Joannis 17. v. 5. Cla- riſfica me Pater apud temetipfum claritate, quam habuit, antequam mandus fievet. Quo Chriſtus demonſtrat ſe ab æterno obtinuiſſe claritatem in ſinu Patris, quæ ab eentia Divina ſejungi non poreſt. Quod 50 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. Quod autem in citato loco dicitur Chriſtum ſemetipſum non eclarifi- câſſe, intelligendum eſt, quòd Chriſtus officium Mediatoris, Pon- tificis &c. ſuſceperit ex voluntate Patris, adeoque claritatem illam intelligi debere reſpectivè ad officium Pontificis & Mediatoris, quod Chriſtus ſuſtinuit ratione naturæ humanæ. Ad tertium dico Chriſtum loco citato increpare incredulitatem Judæorum. Adeoque ſenſus hujus textus eſt: qui credit in me tan- quam purum hominem, non credit in me, ſicut oportet, ut autem etiam Hæreticis oſtendamus, quomodo Chriſtus ùt verus Deus ſit noſtrum immediatum Fidei obſectum, legant textum Joan. 14. V. I. Creditis in DeZeum, & in me credite. Ad quartum & ultimum gH. cum ipſo S. Auguſt. I. c. Doctrinam Chriſti & ſuam eſſe, & non ſuam, ſua, quia erat Verbum, in quo omnes theſauri ſapientiæ ſunt abſconditi. Non ſua, quia omnia, quæ habet Filius habet à Patre. Dein in I. c. Chriſtus volebat Ju- dæis oſtendere doctrinam, quam ipfſis proponeret, non eſſe contra- riam doctrinæ Patris, ſed omnino conſentientem. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica VI. An Chriſtus inttemplo præſentatus à Matre Virgine fuerit pretidò Redemptus? Nter alias leges à Deo etiam illa erat ſtatuta in veteri Teſta- mento, quæ habetur Exodi 13. Sacrifica mihi omne primo. SES genitum, quoa aperit vulvam in filtis Wraël - - = ocumqut — introduxerit te Dominus in terram Chananaæi, ſicut juravit tibi, & patribus tuis, & dederit tibi eam, ſeparabis omne, quod apetit vulvam Domino. Et infra: Omne primogenitum hominis de kiliis tuis pretis redimes. Hoc autem pretium fuit determinatum. Num. 18. Redemptio erit poſt unum menſem ſiclis argenti quinque pondere ſanctaarii. Quæſtio eſt itaque, an Chriſtus ſicut ſe ſubje- cit legi Circumciſionis, & B. V. legi Purificationis. Qua utraque lege utpote peccato omni expertes non tenebanrtur, etiam ſe ſubje- cerit huic legi. Adeoque B. V. unigenitum ſuum in templo præſen- tatum quinque argenti ſiclis redemerit. Nihil clarè & explicitè ha- berur hac de re expreſſum in ſcriptura. Pro affirmativa ſententia citat. Toſtatus Quæſt. 29. in Levitic. quam plurimos S. Scripturæ tex- tus, & revera habet hæc ſententia ſuum etiam in ſcriptura funda- mentum, & quidem geminum utrumque ex cap. 2. Luc. ibi enim prim ſrind hi in templ conluetu tare in t Preti heffe Naurretk wipe wogerit huie Eer weicon Cummſta mentic gue ſa niti, cerct, I V. I fenunt erunt, niverlor llIgo eti 4 Kh inton o en⸗ Alterun gue l ctim Gotum ſib tum er gle O tiginr . ſum non ct ediatorß, 1 claritatem i ediatott, incredulte edit in nen drtet, verus Den nn onn, l l. c, Doctu erbun, ) 1, gun en iſtus voeht non ele I. afre i in vetei!⸗ ihionne ... iur 8 ne, lut 4 mminit Geterniu’ He t 5ſeut l⸗ 1 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. S=Jð primò habetur Deigparam & Joſephum Chriſtum Dominum obtuliſſe in templo, ut facerent ſecundum conſuetudinem legis pro eo, atqui conſuetudo legis erat non tantùm Primogenitum offerre, ac præſen- tare in templo, ſed etiam præſentatum iterum redimere, & quidem pretié à lege determinaté, ergo. Secundè dicitur Parentes Eſu, ut perfecerunt omnia ſèundum legem Domini, iterum rediiſſe in Nazareth. Si ergo omnia perfecerunt, quæ erant ſcripta in lege Do- mini procul dubio etiam adimpleverunt legem redimendi pretié Pri- mogenitum in templo oblatum, ac præſentatum. Duo funt, quæ huic ſententiæ opponi poſſunt. Primum eſt, Evangeliftam omnes reliquas hujus Myſterii, ſcilicet Præſentationis Chriſti in templo cir- cumſtantias exactè enarrâſſe, nullam autem de pretio Redemptionis mentionem feciſſe, ergo ſupponendum videtur Chriſtum pretiéô quin- que ſiclorum non fuiſſe redemptum. Secundum: reliqui Primoge- niti, qui in templo juxta legem præſentabantur ac offerebantur, Sa- cerdoti cedebant in ſpolium, ejusque juris fiebant, juxta illud Num. 18. v. I15. Quidquid primum erumpit & vulva cunctæ carnis, quam oſferunt Domino, ſive ex hominibus, ſive de pecoribus, tui juris erunt. Atqui videtur inconveniens, ut ille, qui eſt Dominus Uni- niverſorum, Sacerdoti ceſſerit in ſpolium, ejusque juris ſit factus. Ergo etiam pretiò quinque ſiclorum non fuit redemptus. Ad primum . licèt Evangeliſta hujus redemptionis explicitè ac in ſpecie non meminerit, innuit tamen illam ſatis implicitè ac in communi, dum dixit: Ut facerent ſecundum conſuetudinem legis pro eo. Item: ut perfecerunt omnia ſecundum legem Domini. Ad alterum dico, Chriſtum ſicuti jure directivo & lege non tenebatur, quæ lex tangebat illos ſolum, qui viâà ordinariàâ naſcerentur, ſic etiam per oblationem in templo juri objectivo & Dominio Sacer- dotum non fiebat propriè obnoxius, ſed utrique ſe omnino ſpon- tè ſubjiciebat, ut nobis ſit exemplo in accurata legum oblervantia, tum etiam, ut nos à poteſtate inimici redimeret. Redemptus ita- que Chriſtus eſt in templo quinque ſiclis, qui poſt aliquot luſtra triginta argenteis ſe vendi paſſus eſt in Synagoga. „△ 6 2 Quæ- 52 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica VII. Ad quaſnam Pgybti partes Chriſtus cum Parenti- bus ſuis a facie erodis fugitivus ſeſo receperit? in Ægypto Civitatem Nomine Babylonem incoluiſſe, non E utique illam Chaldææ, ſed aliam in Æ gypto inferioris No- minis ſeptem leucas ab Heliopoli diſtitam. D. Anſelmus, D. Tho- mas, Hugo, Paſchaſius, Gramaticus, Sylveira, & præcipuè Abulen- ſis Q. 60. in Marth. cum aliis plurimis S. Scripturæ Interpretibus, ac Sacris Hiſtoriographis opinantur Chriſtum cum Sanctis Parentibus ſuis ſeſe recepiſſe ad illam partem Ægypti, quæ Geſſen dicitur, ha- bebâàtque Metropolim amæniſſimo locò ſitam, cui nomen Heliopo- lis, ceu civitas ſolis. Quia ab urbis fundatoribus hæc civitas ſoli ſy- derum Principi erat dedicata, vel rectiùs Deo hoc nomen urbi præ- ordinante, quia aliquando à Solis Juſtitiæ Chriſti incolatu eſſet no- bilitanda, habet hæc aſſertio ſuam probabilitatem, & confirmari poteſt ſequentibns congruentiis, ac argumentis. Primò apud Oſeam Prophetam c. 1II. habetur: vocavi ſilium meum ex Loppto, quem textum Chriſto ex Æiypto revertenti accomodat Divus Evangeliſta Matthæus c. 2. eſt autem advertendum, multo- rum S. Scripturæ Interpretum ac Doctorum teſtimonio, quos citat, & ſequitur Cornelius à Lapide in dictum locum Evangeliſtæ vatici- nium Prophetæ non tam fuiſſe prænuncium Chriſti aliquando ex Ægy- pto à Patre cæleſti revocandi, ſed etiam fuiſſe teſtimonium præteritæ Filiorum Iſrael in terram promiſſam tranſmigrationis, cùm igitur eodem textu utrumque Propheta complexus ſit, & Filiorum Iirael & Filii Dei de Ægypti exitu, alterum tanquam figuram, alterum tan- quam figuratum: ſic etiam non incongruè dicitur utrumque etiam ex eodem Ægypti loco terra ſcilicet Geſſen & urbe Heliopoli fu- iſſe digreſſum. Secundè S. Scriptura Gen. 37. recenſet Magnum il- lum Æπgypti Salvatorem pro Patre ſuo Jacobo à Fratribus impetraſſe à Rege Ægypti Pharaone terram Geſſen, quàm cum poſteris ſuis in- colerent à Patria ſua exules, donec elapia annorum ſerie à Deo præ- ſtituta in terram promiſſionis exinde deducerentur. Narrat quoque Joſephus Hiſtoriæ Judaicæ Conſignator Lib. 2. Antiqu. c. 4. in urbe Heliopoli Jacobum ſupremum vixiſſe diem, congruè proinde inferri poteſt, terram illam ac urbem Jacobo, & filiis ejus adeò familiaren ri- Aronius ad annum Chriſti primum aſſerit DEUIM hominem 1 Chriſti uOdl T Terre 0 cet, 4 facilius: milſioni⸗ Triciam one di Güm i0 taat Tgume Gemm N ſurd i Alerit muriſ Kerit abitaſte lg reg, delſt in Catur Ne ld 1 ce ndorom denlend dem rel s dete Coligun Dhoros! lrenge VII. mn Paret lepert N borie ncoluile, dinlerions mus, D, rcipu Anr Intemneiht tis Prerh en diclur, omen Hilg civitas men Utini olatv elett E Cookim Ni fliunn enti acoi ndum, Wu 0, goo⸗ n ngellten umgoelk, iumhrete 8, cün Filiorun I „ Aeruni ruinque eit Heloyi et Mignunt hointt olleislii⸗ Vumn un ., 4 1 e GAN Dogma Fidei. Chbriſtus eſt verus Deus. — 53 Chriſti quoque exulis commoratione fuiſſe benedictam. Accedit, quèd Terra Geſſen ejusque Caput Heliopolis adſita fuerit Confiniis Terræ Chananeæ, atque ideò, ut multis Scripturæ Interpretibus pla- cet, à Joſepho fuiſſe expetitam, ut ſucceſſu temporis ſucceſſores eò faciliùs à jugo ſervitutis .gyptiacæ ſe liberare, ac ad Terram Pro- miſſionis tranſire valerent. Eadem ergo ratio B. V. & Chriſti Nu- tricium Joſephum permovere, ad hanc etiam Terram pro habitati- one eligendam, ut ſic faciliori negotio ab Angelo de reditu poſtmo- dùm admoniti, in judæam poſſint reverti. Hæ congruentiæ dun- taxat ſunt, ac conſecturæ neque in ſimilibus quæſtionibus firmiora argumenta ſunt exſpectanda. Ad authoritatem Baronii opinor, eun- dem nobis non eſſe admodùm contrarium, nam licèt aſſerat Chri- ſtum in ſuo exilio civitatem, cui nomen erat Babylon incoluiſſe. Aſſerit tamen etiam Chriſtum alternis temporum ſpatiis habitaculum mutàâſſe, & cum Heliopolis à Babylone (ipſo teſte) non multùm uolie dilſita, etiam in illa civitate ſaltem per aliquod anni tempus abitàſſe. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica VIII. Quanto tempore Chriſtus cum Sanctisſima Matre E& Nutritio ſuo in gypto Fuerit commoratus? whi, certum in Sacra Scriptura exprimitur de tempore, quo NA Cbriſtus exul, & fugitivus in Ægypto fuerit commoratus. y Narrat de Joſepho diſſertè ſacer textus, quèd timens Ar- chelaum ſeceſſerit in partes Gallileæ, audiens autem, quèòd Arche- laus regnaret in judæa, timuit illèò ire, & admonitus in ſomnis ſe- ceſſit in partes Gallileæ, & veniens habitavit in civitate, quæ vo- catur Nazareth. Matth. 2. v. 22. & 23. diverſæ ſunt de tempore redi- tüs ac commorationis in «Ægypto Doctorum, ac ſacrorumw Commen- tatorum opiniones. Aliqui cum Onuphrio Panvinio in Chron. Eccleſ. cenſent Chriſtum infantem poſt unius anni in ggypto commoratio- nem relatum fuiſſe in Ifraël, cui ſententiæ etiam ſubſcribit Diony- ſius Petavius in rationario temporum. Alii cum Epiphanio hæreſi 78. colligunt poſt biennium rediiſſe. In quam ſententiam inclinat Nice- phorus I. I. hiſtoriæ c. 14. nonnulli cum Janſenio cap. II. concordiæ Evangelicæ quinque propè annos inter «Ægytios exegiſſe, ſexti autem S 3 anni 54 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. anni initiò rediiſſe. Ammonius Alexander in harmon. Evang. ſub ini- tium anni ſeptimi iſtud peractum narrat, demum Purpuratus Eccleſiæx Polyhiſtor Baronius cenſet Chriſtum Dominum per octo omnino annos in exilio ſuo 5Ægyptiaco degiſſe, ad initium verò anni noni reducem in Judæa comparuiſſe. In tanta ſententiarum varietate ac diverſitate non dijudicamus hic, quænam palmam ferat, deciſio hu- jus controverſiæ dependet à computo temporis. Et primò quidem ab illa quæſtione, quonam Regni Herodis annô Chriſtus Dominus ſit natus. Et quo anno poſt Chriſti Nativitatem contigerit Herodis miſerè contabeſcentis obitus. Demum an Epocha Regni Herodis computanda ſit à pugna, & Victoria Actiaca Auguſti Imperatoris in- cidente in annum ſecundum Olympiadis 187. hæc autem omnia plu- ribûs examinabimus in diſſertatione chronologica de annis Nativi- tatis, Baptiſmi & Mortis Chriſti. Ubi noſtram hac de re explicabi⸗- mus opinionem. Quæſtio Hiſtorico- Scripturiſtica IX. An, & qua fabrili arte Chriſtus Juwentutis ſus annos occupaverit? Imon Caſſius lib. 4. de vita Domini cap. 2. negare videtur D & Chriſtum in juventute ſua arti fabrili operam dediſſe. Hinc We) illi, qui ejusdem ſunt cum Simone Caſſio ſententiæ, dicunt illud Matth. 13. Nonne hic eſt fabri filius 2 & Marci 6. Nonne hic eſt faber? per contemptum ac cavillum à Judæis dictum eſle: con- traria tamen eſt communior SS. PP. & DD. ſententia, quæ aſſerit Deum hominem, qui dignatus eſt naſci in ſtabulo, neque dedigna- tum eſſe in ſua juventute cum ſanctiſſimo Nutritio ſuo fabrilem exer- cere artem, nec erubuiſſe intrumenta Mechanica Dominum Ccœli, qui naſciturus jumenta & ſtabulum non exhorruit. Ita cenſent 88. Juſtinus in dialogo contra Triphonem. Auguſtinus, Hilarius, Hie- ronymus apud S. Thomam in catena. Bonaventura in lib. Medit. vitæ Chriſti c. 14. & communiter Theologi: unus de hac re audia- tur Cajetanus in 3. partem S. Thomæ . dæorum verba Marc. 6. Nonne hic eſt faberà ait: hic habemus, unde ſatis fiat curioſis quærentibus, quid fecerit Chriſtus usque ad trige- geſimum annum? vacabat enim arti fabrili. Ejusdem mentis eſt S. Ba- ſlius in conſtitutionibus Monaſticis, ubi inſinuat Chriſtum ejuzro abo⸗ A40. ubi diſſertè ſuper illa ju- lboribus revidile in locbit gue non ſo coleſt terrogabe Mard 6. Ros ſuren Atenn a , nuln ungbacd 1hud De la enin tone, Vircuren Uliltatis wembrot Longe ti dide in e, In exprl duftaga Uile ſore Nuürtior mink, Vichüm inludaban . Evang ſil uratus ed 0 o Verd andit Im vatien rat, dgeciiol prind gin riſtus Dont Nrigerit Hin Regpi en UImpernaft ltemn onnif le aunis dere ehhli II. venuii negale ſte ententie, in rei6. M tia, e 1 o febriene⸗ Domminum lta celel , Himi, nn in b!, ge huele eneſiggl Dogwa Fidei. Cbriſtus eſt verus Deus. 55 laboribus vocàſſe, quibus ſui Sanctiſſimi Parentes. Idem in ſpiritu rævidiſſe cenſetur Pſaltes Regius, dum Pſal. 87. ſub Perſona Chriſti ita loquitur: Ego in laboribus a juventute mea. Argumentum quo- que non contemnendum ſuppeditat illa Jjudæorum admiratio de Chri- ſto cœleſtem doctrinam illis proponente: Quomodo literas ſcit? in- terrogabant, cùm non didicerits nonne hic eſt faber Mariaæ filius Marci 6. jam verò nulla foret admirationis ſufficiens ratio, ſi Chri- ſtus juventutis ſuæ annos in arte fabrili non exercuiſſet. Quænam autem ars hæc fabrilis fuerit, quam Deus homo exercere dignatus eſt, nullum in S. Scriptura reperitur fundamentum: ars enim fabrilis tanquam genus in ſuas ſpecies dividi poteſt. Divus Hilarius citatus apud Doctorem Angelicum ait Chriſtum fuiſſe fabrum ferri domandi. Ita enim ait: Fabri enim hic erat filius ferrum ignen vincentis ra- tione. Et ad ſenſum moralem digreſſus proſequitur omnem ſæculi virtutem judicio decoquentis, malsamque formantis in omne opus utilitatis humanæ, formam ſcilicet corporum noſtrorum in diverſa membrorum miniſteria, & ad omnia æternæ vitæ opera fingentis. Longè tamen communior eſt 88. PP. ſententia teſte Cornelio à La- pide in c. 13. Matth. & 6. Marci, Chriſtum fuiſſe fabrum lignarium, ita expreſsè etiam ſentiunt S. Juſtinus, S. Chryſoſtomus, S. Thomas. Suffragatur Ludolphus de Saxonia, qui vitam Chriſti exactiùs ſcri- pſiſſe jure merito cenſetur: qui parte I. c. 16. S. Joſephum Chriſti Nutirtium laudans ait: Felix ſenex ille Joſeph quærebat de arte ligna- minis, quod poterat, Domina verò colo & acu pro pretio laborabat, victumque ſponſo & filio parabat. Chriſtus itaque ligno èlaborando inſudabat, qui in ligno futurus victor venit damna ligni ut ſolveret. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica. X. An, dum Chriſtus à Joanne in Jordane baptidaretur, Columba, ſub cuſus ſpecie opiritus Sanctus in ipſum deſcendit, & vox a oÿlo delapſa fuerit a turbis circumſtantibus viſa, atque percepta? Arrat D. Evangeliſta Lucas cap. 3. dum Chriſtus à Joanne Ba- prizatus fuit in Jordane deſcendiſſe spiritaum Jà. corporali ſpecie in ipſum, & vocem de cœlo factam eſſe. Certum quoque eſt ex ipſo Evangelio hoc Baptiſma peractum fuiſſe inſpectante magna 56 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. magna populi multitudine, ait enim idem Evangeliſta eodem cap. v. 21. Cum baptizaretur omnis populus, & ZEſu baptizato & orante apertum eſt cælum. Similiter Matth. cap. 3. ſcribit JEſum veniſſe ad baptilma, cùm ad Jordanem exiret omnis Judæa, & omnis regio circa Jerdanem. Vocatur ergo hic in controverſiam, an ab illa præſente magna hominum copia columba, ſub cujus ſpecie Spiritus Sanctus in Chriſtum deſcendit, fuerit viſa, & vox à Patre cœleſti: Zu es Fi- lius meus dilectus, deſuper intonato fuerit percepta? . Hac in parte communior, & verior eſt ſententia tam colum- bam de cœlo deſcendentem, quam etiam vocem à Patre factam vi- ſam & auditam fuiſſe à Turbis baptizatum Chriſtum circumſtantibus, hæc eſt conſtans ſententia SS. PP. Chryſoſt. homil. 12. in Matthæum. Anſelm. in c. 3. Matth. Cyrilli Hieroſolymitani catech. 17. Theophy- lacti, Euthymii, & aliorum, quos ſequitur & citat Suarez tom. 2. in 3. part. D. 27. Sect. 3. hoc ipſum aſſerit claré Cyprianus ſerm. de baptiſmo Chriſti, ubi ait: adeſſe ſe tantis Myſteriis, & præſentiam ſuam dignoſci dignata eſt ſempiterna Divinitas, cœlisque apertis in ſpecie columbæ Spiritus S. & videri voluit, & intelligi. Similiter Optatus Milevitanus in Matth. ait de columba tunc de cœlis deſcen- dente ſuper Chriſtum: Caviti ejus inſedit, & vocem traxit ad fi- lium, cunctisqie fecit eſſe peripicuum, quod illa vox de baptizato deberet intelligi. Expreſsé autem Doctor Angelicus 3. Parte Q. 9. a. 8. Quando Jam pervenit ad perfeltam atatem, in qua oportebat eum docere, & miracula facere & homines ad ſe convertere tunc teſtimonio Patris erat ejus Divinitas manifeſtanda, ut ejus doctri- na credibilior fieret, undge & ipſe dicit Joan. 5. Quit miſit me Pa- ter, ipſe teſtimonium perhibet de mé, & hoc pracipuè in Baptiſino, ber quem homines renaſeuntur in filios Dei adoptivos. Et his verbis Dockor Angelicus ſimul inſinuat rationem, cur columba videri, & vox Patris audiri à circumfuſa hominum turba debuerit, ut ſcilicet cœleſtis doctrina, quam Chriſtus jamjam promulgaturus erat publicò Patris, ac Spiritûs Sancti tefſtimoniò comprobaretur. Poteſt autem huic ſententiæ opponi primè Chriſtum Joan. 5. Judæis perſecutori- bus ſuis dixiſſe ſe miſſum eſſe à Patre, & à Patre ſibi teſtimonium eſſe perhibitum, ubi tamen addidit negue vocem ejus (id eſt Patris) an- güuan alediiſtis, neque ſpeciem ejus vidiſtis. Ergo vocem illam in Baptiſmate Joannis Judæi non audiérunt, ſed reſpondetur, non om- nes Judæos, aut Hieroſolymitas adfuiſſe, dum Chriſtus baptizare- tur, & ideò quibusdam tunc abſentibus poterat Salvator dicere, quèòd Patris æterni vocem non audiiſſent. Opponi 0 nodi tur, formar ſoanne Seriptu tum li Ummen Ui, ulas iap eſſel guice en lubett 0lltin Aij i. nam to Urpo de Ptllnate an rer W. ke tangun tatis e 4 eoden Lato li um penikt nisregii b ila n itus Sand ſti: a1 in tam N Atke fadhint rcutpſtante in Murhen Sarer n! rianus Een & preni gue gen ei Fei e Clis j traxit4 x de ihtis z. Parte G gun CN Gnderle N i niſt n e n , It hisſci Degma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. 57 Opponi poteſt ſecundò. Familiare eſſe atque conſuetum, ut ejus- modi viſiones ac revelationes non ab omnibus præſentibus videan- tur, ac percipiantur, ergo ſimiliter dicendum eſt, vocem Patris, & formam Spirits S. ſcilicet columbam à ſolo Chriſto baptizato, & Joanne Baptizante fuiſſe auditam, atque perceptam. A. p. ex triplici Scripturæ exemplo, ſic Daniel Propheta vidit in viſione virum veſti- tum lineis, aliéque ornatu conſpicuum, qui ibidem deſcribitur, & tamen addit Hiſtoricus vates: Vidi autem ego ſolus viſionem: porro virt, qui erant mecum, non viderunt. Daniel. 10. item Actor. 9. Saulus adhuc ſpirans minarum pergens Damaſcum vidit Dominum ſibi apparentem, ac ſe alloquentem audivit: Saule, Saule, quid me perſegqueris? viri autem illi,; qui comitabantur eum, audientes quidem vocem, neminem autem videntes ſtabant ſtupefalti. Deni- que dum Chriſtus erat Hieroſolymis, allapſa eſt de cœlo vox, ut habetur Joan. 12. Clarificavi, & iterum clarificabo. Ubi tamen additur, turba, quæ ſtabat, & audierat, dicebat, tonitru eſte factum, alii dicebaut, Angelus ei locutus eſt. Ergo ignorabat turba, quis- nam tunc loqueretur, & non intelligebat, quidnam loqueretur. Ergo pari modéô videtur dicendum de illis, quæ contigerunt in ba- ptiſmnate Chriſti. Reſpondeo verum quidem eſſe, quèd de quibus- dam revelationibus in Scripturis refertur, diſpar tamen de illis eſt ra- tio. Quia illæ apparitiones non fiebant eodem fine, quo apparitio columbæ, & vocis de cœlo formatio, ut nempe doctrina Ohriſti, tanquam veri Filii Dei, unius cum Patre, & Spiritu Sancto Divini- tatis credibilior redderetut. G Errores Hæreticorum Negantium Chriſto veram Humanitatem, ſeu verbum Divinum veram, nobisque conſub- ſtantialem naturam aſſumpſiſſe. D ſecundam Hæreticorum, qui circa Chriſtum impiè halucci- nati ſunt, claſſem ſpectant illi, qui veram nobisque conſub- ſtantialem Chriſti Humanitatem impugnârunt. Triplicis ge- neris ſunt hi hæretici. Primi generis ſunt, qui aſſerebant Chriſtum non veram ac ſolidam carnem aſſumpfſiſſe, ſed umbratilem ac Phan- taſticam. Ideò Docetæ & Phantaſiaſtæ dicti, impiæ hujus hæreſeos Author fuit Hæreſiarcharum omnium Tadur Simon natione Samari- tanus, = 58 Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Peus. tanus, ex viro, cui Githon, ſeu Gethon nomen erat, oriundus, ob magicas artes & infernales præſtigias Magus antonomaſticè appel- latus. Hunc ſecuti ſunt Menander, Saturninus, Baſilides. Menander pariter Samaritanus ex viro Caparotaja, & magus fuit, dignus na- tione, profeſſione, doctrinâ, ac moribus Simone Magiſtro Diſcipu- lIus. Saturninus Menandrum ſectatus eſt, Patriâ fuit Antiochenus, & in Syria ſcholam erroris apperuit. Baſilides verò genere Alexan- drinus, & Menandri Auditor, in Ægypto ſuæ fudit venena hære- ſeos. Hic Baſilides, ùt refert Tertul. l. de præſcript. Hæret. cap. 46. præterquam, quòd cum Simone, Menandro, & Saturnino, veram ac nobis conſubſtantialem carnem in Chriſto negaret. Aſſerebat Chri- ſtum verè paſſum non fuiſſe, ſed ejus loco Simonem Cyrenæum, cui cùm Judæi Chriſti crucem impoſuiſſent, hunc Eſum in ſuam com- mutafſe figuram; & ejus vicifſim induiſſe effigiem, in qua quidem pati, & mori viſus eſt, ſed verè nec paſſus, nec mortuus eſt. Ho- rum Hæreticorum abominandos errores referunt Irenæus Il. I. adver- sùs hæreſes c. 23. S. Auguſt. l. de hereſibus c. I. Arnobius I. 2. adver- sùs gentes. Epiphanius hæreſi 21. N. 5. Euſebius l. 3. c. 26. & J. 4. C. 7. Iſtis Hæreticis accedit Valentinus, qui vir fuit ſummæ fatuitatis in excogitandis putidiſſimis figmentis feraciſſimus, qui inter cætera do- cebat, & errabat, ùt refert Tertul. l. cit. c. 46. Chriſtum in ſubſtan- tia corporis noſtri non fuiſſe, ſed ſpirituale neſcio quod corpus de coœlo deferentem, quaſi aquam per fiſtulam, ſic per Mariam Virgi- nem transmeÜſſe nihil inde accipientem, vel mutantem. Ad primum genus horum Hæreticorum, qui à Phantaſtica, quam in Chriſto alſ- ſerebant, carne Phantaſiaſtæ dicuntur, etiam ſpectant Heracleonitæ ab Heracleone: Ophitæ, qui ſerpentem, à qua decepta eſt Eva, ve- nerabantur. Cerdo, Marcion, & Manes, ſeu Manichæus cum Ma- nichæis, qui veram Chriſti humanitatem negrunt, eoquèd caro mala eſſet. Secundi generis Hæretici ſunt, qui in Chriſto quidem non ad- mittunt carnem merè phantaſticam, ſed ſolidam eam eſſe dicunt non tamen ex Maria Virgine natam ac ſumptam, ſed ex elementis coag- mentatam. Hujus erroris Author dicitur fuiſſe Appelles Marcionis Diſcipulus: hic enim præter alios errores, quos cum Magiſtro ſuo communes habuit, à Virgine quadam Philumene revelationes, ac miracula fingente deceptus: ac depravatus finxit: quod Filius Dei cœlo deſcendens carnem ſihi contexuerit aream, eamque in alcenſu ſingulis reddiderit elementis, de hoc Apellis errore ita loquitur Tertul. lib. de præſcript. c. 51. Apelles -- Chriſtum neque in phan- taſmalét Gſnate iu, tl. ſenleret, Wuiſt. H lſenſuſ luikegee Coſti Wn nric tömoßtentn Eur Chrig ſecialiter frum ſpe l tantun leoue Uülle veru in Frilia es ns ampled Conſtituit, 1es Meclas Tertiu Eum glie⸗ Eunt,l ne fuer Wol. 1 erat, oriuti nomaltice ides. Nenr nit, dignun lagiſtro Die it Antiochen genere Aer it venem r , Heret,c turnino, Aerebul Cyredeun, n in Iumer in gui ortunsek, 1 eneusll Obius ,2, c. 26,Kht nmez lilitni inter ceteut riſtam in i quoc cl er Mariim h n. A mn in Chrie int BJencde- epta elt liut Ucheus un⸗ t, eoll, videm in ele Gean, enenls elles Mnnt m Muiti ereinihg l ,N mqve 16 . iin , nrlll 4 I Dogma Fidei. Chriſtus eſt verus Deus. + 5 taſmate dicit fuiſſe, ſicut Marcion, neque in ſubſtantia veri cor- poris, ut Evangelium docet, ſed eò, qubd ſuperioribus partibus de- ſceenderet, ipſo deſcenſu ſydeream ſibi carnem, & acream conte- xuiſſs. Hunc in reſurrectione ſingulis quibusgue elementis, quc in deſeenſu ſuo mutuata fuiſſent, in aſéenſa redaidiſſe, & ſic diſbersis quibüsque corporis ſui partibüs in cœlos Spiritum tantum rediiſſe. S6Ssnoſtici, cujus nefandæ ſectæ erat Carpocras Alexandrinus, aje- bant Chriſtum non eſſe natum ex Maria Virgine, ſed per illam tan- tùm oſtenſlum. Horum veſtigia prementes hodierni Anabaptiſtæ ne- gant Chriſtum ex ſubſtantia B. V. carnem & ſanguinem ſumpfſiſſe, ſpecialiter autem Mennoniſtæ, qui Hæretici ſunt quædam Anabapti- ſtarum ſpecies: docent Chriſtum de corpore Virginis nihil accepiſſe, ſed tantùm per illius corpus tranſüſſe, ſicut lux vitrum pertranfit, ideéque dici Joan. 1. Erat laux vera. Unde inferunt Chriſtum nen fuiſſe verum hominem, dicuntur autem Mennoniſtæ à Mennone octo in Friſia ex quodam pago propè Harlingam, hic Menno non conten- tus amplecti Dogmata Anabaptiſtis propria, ſe novæ ſectæ Ducem conſtituit, habet hæc per Hollandiam, PFriſiam, & Angliam complu- res aſſeclas, qui à Mennone paſſiw Mennoniſtæ nuncupantur. Tertium genus Hæreticorum illi conſtituunt Hæretici, qui Chri- ſtum quidem veram nobisque conſubſtantialem carnem aſſumpſiſſe aſſerunt, ſine anima tamen, ita quidem, ut Divinitas in Chriſto loco animæ fuerit, & hoc fuit impium Arii Dogma ita referente S. Atha- naſio l. 2. contra Apollinarium de ſalutari adventu Chriſti: Arius car- nem ſolam ad occulttationem Divinitatis confitetur, vice autem in- terioris noſtri hominis, id eſt animæ, Verbum ait in carne exti- tiſſe, paſſionem & ab inferis reſurreäctionem Divinitati aaſeri- ere auſus. Circa Humanitatem Chriſti etiam erravit Apollinaris Laodice- nus, à quo Apollinariſtæ, cujus duplex eſt error: primus idem cum Ario, nempe in Chriſto non dari animam, licéèt poſtmodùm ejus aſſeclæ velut pœnitentia duéti animam quidem in Chriſto admilerunt, ſed mente deſtitutam, ùt refert Socrates l. 2. hiſtor. c. 46. alter verè Humanitatem eſſe Divinitati conſubſtantialem, per quem errorem totum Divinæ Incarnationis Myſterium evertitur. Contra hos ita- que triplicis generis errores pugnat invictum H 2 DO. 92 (°) 26 DOGMA FIDEI Chriſtus fuit verus Homo, habuitque Naturam humanam nobis conſubſtantialem. §. I. Producuntur invicta & Scripturæ teſtimonia, aliäg Argumenta hoc Fidei Dogma demonſtrantia. WBagumentum primum deſumptum ex triplici Scripturæz teſtimonio. Primum deſummitur ex diſcipulo dilecto, S ui ſi ullus alius certè ipſe teſtimonium perhibuit ve- ritati, id eſt, veræ in Chriſto: nobisque conſubſtan- Mtiali Humanitati: Verbum saro factum eſt. Ex hoc Rtextu non tantùm Divinitas, ùt in priore Dogmate oſtendimus, ſed etiam humanitas luculenter comprobatur. Si enim Verbum caro factum eſt, ergo caro revera facta eſt: quomodèò ergo umbratilis, quomodò phantaſtica, & non vera ac realis dici poteſt. Certè niſi verbis omnem genuinam ſignificationem demere velint Heretici, hoc teſtimonium convincens eſſe fateri cogentur. Secundè Apoſtolus ad Hebr. 5. v. 7. de Chriſto ait: DQui in diebus carnis ſuæ preces ſupplicationesque aa eum, qui poſſit ittum ſalvum facere à morte, cum clamore valido & lacrymis offerens exauditus eſt pro ſua reverentia. Ubi obſerva: quèòd Apoſtolus dies vitæ mor- talis Chriſti dies carnis vocet, quemadmodum ergo Chriſtus verè egit dies hujus vitæ mortalis in hoc mundo, ſic etiam veram carnem ipſum habuiſſe neceſſe eſt. Hoc argumentum præcipuè de morte & paſſione Chriſti inferius pluribus promovebitur. . Tertiò idem Apoſtolus ad Hebr. 10. v. 5. Hoſtiam & oblatio- nem noluiſti, corpus autem optäâſti mihi. Ex quo hunc formo diſcur- ſum, tametli hoſtiæ illæ ac oblationes in veteri Teſtamento fuerint figuræ illius perfectiſſimi holocauſti in ara crucis à Chriſto Domino pro toto humano genere offerendi tamen erant veræ ac reales ho- ſtix. Ergo oportuit ut corpus Chriſti verum, ac ſolidum fuerit: ſi enim umbratile duntaxat, Chriſtus in illo & per illu tuiſſet. ſi phantaſticum corpus Chriſti, quomodo d verum ac reale Sacrificium offerre po- Argu⸗- Arge ſtor, P0 homo, er taſtiezm, tis. Chri ſoo ngui lberayit, Ri hoe enin vere Kus eſt N ſer er h ut ad le Chril inſrmur, Sautatt, 4it 4olt Nnn n, n, & h mebiatione ſe etim loren eri, ho arin Vers honn Cportebat enim Mie Crnis in 0llervat 5 e genera Retenpte Veram hor Argnn ns, dc In acrg de ektur in 8 N Marin tel honit ln. 0. ey enumerane on. „. le Nann ern. vonis, 4 ſtranni riplici dain gilcipuhcen im perlihiin que Contt m eß. N priore Din- batur. Al eſt: gon r1 ac eliil tionenn den teri cogen Aui in i un ,in neus eru Gies wient , Chritusn veram ann ue de mm N elornocl mentoi hricto Don 40 lells un ſen ſi, unn m olen Deaogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. 6 Argumentum 2. Chriſtus ex munere ac officio ſuo fuit Redem- ptor, Pontifex, Mediator, Doctor & Legislator. Ergo fuit verus homo, ergo habuit corpus & carnem non umbratilem, non phan- taſticam, probatur illatio ex omnibus membris in antecedenti poſi- tis. Chriſtus in tantum fuit Redemptor, in quantum pretiouſſimo ſuo ſanguine chirographum peccati delevit, nos à poteſtate Diaboli liberavit, & Eccleſiam mille votis optatam ſibi ſponſam acquiſivit. Sed hoc dici non poſſet, ſi Chriſtus verus homo non fuiſſet, ſic enim verè ac realiter ſanguinem ſuum non fudiſſet. Ergo ſi Chri- ſtus eſt Redemptor, etiam fuit verus homo. Seundò omnis Ponti- fex ex bominibus aſſumptus pro hominibus conſtituitur in iis, quæ ſunt ad Deum. ad Hebr. 5. v. I. Unde etiam Apoſtolus cap. y. v. I5. de Chriſto dixit: Non habemus Pontificem, qui non poſſit compati infirmitatibus noſtris: tentatum per omnia pro ſimilituaine absque peccato. Ergo ſi Chriſtus Pontifex eſt, etiam verus homo eſt. Tertis ait Apoſtolus I. ad Timoth. 2. v. 5. Unus Mediator Dei & hominum homo Chriſtus Eſus. Mediator ergo eſt Chriſtus Deum inter offen- ſum, & hominem inter offenſorem. Ut erge veram efficacémque mediationem interponere poſſet, oportebat eum ſicuti verum Deum, ſic etiam verum hominem eſſe. Deum quidem ut operibus ſuis va- lorem & pretium tribuat, queis de condigno pro peccato poſſet ſa- tisfieri, hominem autem, ut poſſit pro nobis intercedere, opera ſa- tisfatoria & meritoria præſtare, ſi ergo Mediator eſt Chriſtus, etiam verus homo erit. Quartò Doctor & Legislator erat Chriſtus, ergo oportebat ipſum ſe noſtræ humanæ imbecillitati accomodare; Divinæ enim Majeſtatis ſplendorem ſuſtinere non poſſet homo mortalis, niſi carnis indumento temperatus noſtræ ſeſe adoptâſſet conditioni, ùt obſervat S. Irenæus l. 5. adversùs Hæreſes c. I. formo jam ex omni- bus generalem illationem, ſi ex officio ac munere ſuo Chriſtus eſt Redemptor, Pontifex, Mediator, Doctor & Legislator, etiam illum verum hominem eſſe, ac fuiſſe oportet. Argumentum 3. Ille verus eſt homo, ac non tantum phantaſti- cus, ac umbratilis, cujus Genealogia clarè exprimitur ac refertur in Sacra Scriptura, atqui Genealogia Chriſti clarè exprimitur ac re- fertur in Scriptura, ergo Chriſtus verus eſt homo, & quidem natus ex Maria Virgine. M. eſt evidens, cui enim in mentem venire po- teſt hominis phantaſtici ac umbratilis Genealogiam unquam condi. Min. p. ex cap. I. Matth. & cap. 3. Luc. ubi clarè progenitores Chriſti enumerantur ac tota ejus Genealogia texitur; unde Apoſtolus I. ad Rom. 3. ait Filium Dei factum ex David ſemine ſecundàùm carnem. H 3 Hoc *2 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. Hoc argumento contra Hæreticos uſus eſt Avitus Alcimus Epiſtola 3. ſic eos provocans: Poſéo unc his proavorum ſucceſſtonibus atque ne- potum, 6X mæemorato Patre asgués ad Virgineum fäatum, toto deri- atæ Hereditatis acceſſi phantafmatis linea aucatur, an tradacis * S. Avitus Alcimus Ecdicius refertur inter Scriptores Eccleſia- „ ſticos Sæculi VI. Icii Senatoris ac poſtmodùm Viennenſis Archi- Epiſcopi Filius, Aviti Imper. Nepos Apollinaris Valentinæ Eccleſiæ „ Epiſcopi Frater. Poſt Patrem ſuum ineunte Sæculo VI. Viennenſis „ Antiſtes, Præſes in Conciliis Epaoënſi & Lugdunenſi Symachi Papæ adversus Schilmaticos; Propugnator, Burgundiæ, imo totius Galliæ, Europæque Doctor meritò compellandus, qui & Sigismundum Bur- „gundiorum Regem ad fidem Catholicam convertit, proinde Gis- „ bertus Fæcius Heuſtanus Pſeudo-Theologus Alcimo noſtro Docto- ris Titulum perperam invidet. Opera ejus olim ſtudio Simondi inſtaurata eodem nunc ordine habentur, tom. 9. fol. 625. Epiſtolæ ad diverſos, alioumque ad ipſum Num. 87. Homil. de rogat. 0cο „ Homiliarum fragmenta, fragmenta item opuſculorum, in quibus „ Beati Pauli Apoſtoli Epiſtolæ citantur. Poëtnetum de Moſaicæ Hi- „ſtoriæ geſtis libri quatuor hos & librum de laude Virginitatis ad „ Tuſcinam ſororem inſcripſit Apollinari Valentiæ Epiſcopo fratri ſuo, „„legendésque miſit ad Apollinarem C. Solii Sidonii. * „ Apollinaris Arvenorum Epiſcopi filium, eadémque in ſede „ ſucceſſorem, ùt ipſemet pro Miræo recantat Labbeus, & hæc in⸗ „ Cidenter. Argumentum 4 Undicatur in Scriptura Sacra Nativitas Chriſti ex Sacra & intemerata Virgine Maria, locus ubi natus eſt & tribus ex qua natus eſt: ergo Chriſtus fuit verus homo, non phantaſticus, ergo carnem ſuam verè ſumpfſit ex B. V. Maria non verò ex Elementis coagmentatam, aut è cœlo delapſam. A. p. adducendé manikeſtiſ⸗ ſima S. Scripturæ teſtimonia: Iſaias præcipuus eſt inter Prophetas, qui omnium clariſſimè de Nativitate Virginis vaticinatus eſt: Ecce Virgo concipiet, & pariet Plium, & vocabitur nomen ejus Ema- nuel Iſa. cap. 7. v. 14. Hanc porro Prophetiam completam teſtatur 8. Matthæus cap. I. V. 2. apud Lucam cap. I. v. 30. Angelus tanti My- ſterii Nuntius ad Virginem Dei Genitricem mox futuram ait: Ne ti- meas Maria: inveniſti enim gratiam apud Deum j ecce coneipies in utero & paries Filium, & vocabis nomen ejus Eſam. Ac paulè poſt v. ſtil. 3 5. Quod naſcetur ex te Sanctum vocabitur Filtus Deus. Apud S. Matth. c. I. v. 18. refertur Chriſti Nativitas. Cum eſſet de- Ponſata Mater AJus Maria Joſeph, antequam convenirent, invenz 7*. 99 29 22 2 22 25 in ut, 4 t /ÿ V. 14. tl luim, ht e ſuuera Chriſtum e exid Arp Dla: Ad ent. AHebr guini, Gelns , nun 9 (on IImnis, H Chrſtous, luniniz t Cenemutin Tinoth, Eou Conb et, Vun tlonis, Datiierte tur. Ate Cor al Ilens Dar Us in Pi ſeehlz. Con errorem no. Argr lus i Cbencon Mis cuh, d rum ho o. imus byiti nihu , tum, tunn i , an tiin tores lk enneoſs A lentine o 9 VI. Vienne lisymarti no totisl gismnuncin t, toinh O nokkroD ſtucio e kol. ahi il. detogn. prum, in de Noiat Virginint iſcopofnn „ Genate bels, N l Wativitas . tus et l von Dhmnl! erd er Din enc nini nter aſc inatis 8 ner 4² npletm ngellst 4 Uram al:, A 1e⸗ Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. 6 eſt in utero habens de Spiritu Sancto. Et c. 2. vV. I. Cum ergo natus eſſet Eſas in Bethlehem Zuda in diebu Herodis Regis. Ad Hebr. 7. v. I4. tribus deſignatur, ex qua natus eſt Efus. Manifeſtum eſt enim, quòd ex Zuda ortus ſit Dominus noſter, in qua tribu nihiel de ſacerdotibus Moyſes locutus eſt. Quæ teſtimonia ſanè evidenrer Chriſtum verum hominem eſſe, & ex Maria Virgine carnem aſſum- pſiſſe evidenter convincunt. Argumentum 5. Alia complectens præclara Scripturæ teſtimo- nia: Ad Philip. 2. v. 6. Semetipſum exinanivit formam ſervi acci- piens. Ad Rom. I. v. 3. Factus ex ſemine David ſecundum carnem. Ad Hebr. 2. v. 14. Quia ergo pueri communicaverunt carni & ſan- guini, ipſe pariter communicavit eisdenn. Et v. 16. Nusquam An- gelos apprehendit, ſed ſemen Abrahæ. Denique Luc. ultimè: Pal- bate, & videte, quia ſpiritus carnem & oſſa non habet. Confirmatur. Chriſtus ſæpiſſimè in Scripturis dicitur Filius ho- minis, Filius David. Homo &c. Joan. c. 8. v. 40. Nunc autem ait Chriſtus, quæretis me interficere hominem. Matth. 17,. v. 21. Filius hominis tradendus eſt in manus hominum. Et cap. I. v. I. Liber Generationis Eſu Chriſti Filii David, Pilii Abraham &c. Et I. ad Timoth. 2. v. 5. Unus Mediator Dei & hominum, homo Chriſtus jESIIS. . Confirmatur 2. Si Chriſtus verè ac ſubſtantialiter homo non eſſet, tunc nullum intercederet diſcrimen inter Myſterium Ingarna- tionis, ac modum, quo Deus in veteri Teſtamento ſeſe veteribus Patriarchis atque Prophetis manifeſtavit, eisdémque apparuiſſe legi- tur. Atqui debet dari diſcrimen, quod ipſum infinuat gentium Do- Ktor ad Hebr. I. v. I. Multifariam, multisque modis olim Deus lo- quens Patribus in Prophetis, noviſſimè diebs iſtis locutus eſt no- bis in Filio, quem conſtituit Hæredem univerſorum per quem fecit & ſæcula. Confirmatur 3. Deus ſuprema veritas nec fallere poteſt, nec falli, atqui decepiſſet nos, & quidem in palmarem nos induxiſſet Storom, ſi verus realis nobisque conſubſtantialis homo non eſſet. rgo. Argumentum ultim. Idque fortiſſimum, quod petitur ab omni- bus vitæ mortalis Chriſti circumſtantiis, quæ omnes ad oculum oſtendunt Chriſtum verum fuiſſe hominem, circumciditur enim, à Magis adoratur, ſubditus eſt Parentibus, docet, patrat mira- cula, dolet, triſtatur, lacrymas fundit, comedit & bibit more alio- rum hominum, flagellis cæditur, crucifigitur, moritur. Quæreo quis 64 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Hoömo. quis mentis compos hæc omnia meras ſenſuum ludifactiones fuiſſe credere poterit. Hoc argumentum certè invictiſſimum ſemper 88. Patribus contra Hæreticos viſum fuit. Audiatur S. ignatius Martyr in Epiſtola ſua ad Trallianos. Obdurate igitur, inquit, aures ve- ſtras, cuům vobis quispiam loquitur ſine ZEfſi Chriſto, qui ex genere Davidis, qui ex Maria, qui verè natus eſt, edit & bibit verè yerſecutionem paſſus eſt ſub Pontio Pilato, vert crucifxus, & mor- tuus eſt, videntibus cæleſtibus & ſubterraneis: qui & verè reſur- rexit à mortuis, reſuſcitante ipſum Patre ipfus. 1. Occaſione citatæ Epiſtolæ D. Ignatii Martyris ad Trallianos quæ- ritur, utrum hæc Epiſtola etiam genuinis Ignatii Epiſtolis ſit annu- meranda.,. K. cum communi affirmativè. Septem enim Epiſtolæ ejus genuinæ cenſentur. Prima ad Epheſ. quam ſcriptam ab ipſo ſcimus, dum vinctus Romam tenderet. Secunda ad Mageſianos, in qua illos ad obedientiam Damaſo Juveni licèt Epiſcopo præſtandam hortatur. Tertia ad Trallianos de fugiendo Simone Mago, & hæc eſt illa, quam citavimus. Quarta qua Romanos obſecrat ne deſtinatum ſibi Martyrium impedire nitantur. Quinta ad Philadelphios de vitando ſchiſmate. Sexta qua Smirnenſibus Verbi Incarnationem & mortem perhibet: Septima demum qua Polycarpum Gloriæ Divinæ Zelotem ſalutat reliquæ tres, quarum una ad B. V. duæ ad Joannem Evange- liſtam à Criticis peritioribus communiter Apocryphæ cenſentur. Proponuntur ac diluuntur Hareticorum Argumenta. Es minum dicuntur, ob apparentem & viſibilem, in qua appa-⸗ ruére hominis ſpeciem. Ergo pari modo ſentiendum eſt de hriſto, item Chriſtus dicitur Filius Abrahæ, Filius David exinde, quia illis erat promiſſus. Secundò ille, qui tantùm factus eſt in ſimilitudinem hominum, non eſt verus homo, ſed Chriſtus tantùm tactus eſt in ſimilitudinem hominum, ergo Min p. in Epiſtola prima ad Philipp. v. 7. Chriſtus factus dicitur in ſimilitudinem hominum, & habitu inventus ut N Rgumentum I. In Scriptura Sacra etiam Angeli ſæpius filii ho- homo. Et ad Rom. 8. Deus Filium ſuum milit in ſimilitudinem car- nis peccati. Ergo &c. Tertio Tertiè neminenm em CMris hot reſor Qurt indhocen 6 li ſun Wer, er Nvod cond tun elt, Ain M W luunſcre Nenog l miel 1,4 Cor. nn da itlerebant Ungum p dend Uiinter fornr n hoon fleit Giſeurrend Lepti Dko nobis tunthmm ſ Dro nobis lſe x. Celſendanr „ Uu H Mo⸗ lilackiones, mum ſeme lgnatis Ne quit, Ao , agui ex i it 5 “ lifris, 0t ο5⁵ Trallimeig piſtolis ſta im Eyibik ab igole nos, ingun Andamn hut & hec ell Geſtinnmm phios e Fin onem n Divinæ Zs oannein Ein L cenlentn, orun llehiuii gtiencone le nen on⸗ n Gniine, . V.,7. , nnen, iluucdhe 6 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. 6 5 Tertiò Apoſtolus 2. ad Corinth. 4. v. 16. ait: Ieaque nos ex bos neminem novimus ſecundum carnem & ſi cognovimus ſeciendum car- nem Chriſtum z ſed nunc jam non novimus. Ergo Chriſtus ſaltem poſt reſurrectionem non habet amplius veram carnem. Quartèò Chriſtus nusquam B. V. Matrem ſuam appellâſſe legitur, imòè hoc expreſsè negare videtur Matth. 12. v. 48. Qusæ eſt Mater mea, & qui ſunt Fratres mei? Item Joann. 2. v. 4. quid mihi, & tibi eſt Mulier, ergo Chriſtus non ſumpſit carnem ſuam ex Maria Virgine: quod confirmant Hæretici ex illo loco S. Scripturæ, quod in ea na- tum eſt, de Spiritu Sanéte eſt, ergo Chriſtus non eſt natus ex Maria, ſed in Maria duntaxat. Quintèò Chriſtus etiam ùt homo deſcendit de cœlis, ergo non ſumpſit carnem ex Maria Virgine. A. p. Joan. 3. v. 13. Chriſtus ait: Nemo aſcendit in cælum, niſi qui deſcendit de cœlo, filius hominis, qui eſt in cœ lo. Et c. 6. V. 41. Ego ſum pani vivus, qui de cælo deſcendi. I. ad Corinth. 15. V. 47. Frimus homo de terra terrenus, ſecundus homo de cælo cœleſtis. Ex his textibus Hæretici ſupra allegati erroneè inferebant, corpus Chriſti à cœlo delapſum eile, & per uterum B. V. tanquam per canalem tranſiiſſe. Sextò in vereri Teſtamento Angeli Patriarchis ac Prophetis fæ- piùs in forma viſibili forma ac ſpecie humana comparuêre, & in hac forma aſſumpta ad ſpeciem operationes vitales exercuêre, etiamſi non fuerint revera homines, ergo etiam eodem modo de Chriſto diſcurrendum eſt. Septimò Chriſtus eo mode pro nobis homo factus eſt, quomodo pro nobis factus eſt maledictum & peccatum, ſed Chriſtus pro nobis tantuùm factus eſt maledictum & peccatum apparenter, ergo etiam pro nobis factus eſt homo, tantuùm apparenter. Octavò Chriſtus ipſe abominatur carnem, eâmque damnat I. ad Cor. I5. v. 50e. Caro & ſanguis Regnum Dei non poſſtaebunt. Ergo cenſendum eſtChriſtum carnem veram non aſſumpfſiſſe. Ita Hæretici arguunt ex ſiniſtra intellectione ſcripturarum, quas illi ex ſpiritu privato exponunt. Sed NR. Et quidem ad I. Angelos quidem dici filios hominum ob for- mam & ſpeciem viſibilem humanam, in qua comparuerunt in terris, revera autem homines non erant, aut per Hypoſtaticam unionem naturam humanam aſſumpſerunt. Interim tamen quanta inter Chri- ſtum & Angelos non intercedit diſparitas? ubi enim Hæretici Ange- lorum Nativitatem, locum, tempus Nativitatis, Parentes, Proge- nitores, familiam legerunt? Quæ tainen omnia de Chriſto in Sor cri- „f 66 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. Scriptura clariſſimè expreſſa ac expoſita inveniuntur. Secunda expo. ſitio Scripturæ planè contorta, ac præter omnem naturalem ſignifi- cationem eſt. Chriſtus dicitur in Sacra Scriptura ſemen Abrahæ, ſemen Mulieris, filius Davidis, & fructus lumborum ejus. Semen Mulieris & fructus ventris ejus, quæſo an iſta intelligi poſſunt, quèd Chriſtus in hoc ſenſu ſit filius David, filius Abrahæ, quèd iplis ſit promiſfus? Ad 2. d. M. Ille non eſt verus homo, qui tantùm factus eſt in ſimilitudinem hominum tantùm externam, & quò ad apparentiam C. internam veritatis ac naturalium proprietatum n. Maj. & d. m. Chriſtus factus eſt in ſimilitudinem hominum tantùm externam ac apparentiæ N. internam veritatis ac proprietatum C. M. & N. C. hæc ſecunda ſimilitudo interna veritatis ac proprietatis competit Chriſto. Sic etiam Genel. 5F. v. 3. Adam genuiſſe dicitur Seth in ſimilitudinem ſuam. Et Jacob. 5. v. 17. Elias dicitur homo ſimilis nobis paſſibilis. Hoc itaque & non alio ſenſu dicit Apoſtolus Chriſtum factum eſſe in ſimilitudinem hominum, id eſt, verè & quò ad ſubſtantiam nobis ſimilem factum eſſe. Qui cùm in forma Dei eſſet, ſemetipſum exi- nanivit, formam ſervi accipiens. Ad tertium dico, ſiniſtram hanc eſſe omnino interpretationem, allegatus enim Apoſtoli textus hunc ſenſum habet interprete Eſtio, quèòd quidem Diſcipuli Chriſti aliquando gloriæ ſibi duxerint, & in hoc fuerint gloriati, quèòd aliqui Chriſti ſint conſanguinei, quod intelligitur per illa verba: Etſi cognovimus ſecunaum earnem Chri. ſtum. Nunc verèò perfeétiones redditi, ac carnis affectibus omninò mortui non ampliùs judicent, in hoc eſſe gloriandum, ſed potius in adimpletione voluntatis Divinæ, ac præceptorum Chriſti, juxta illud: Mater mea, & fratres mei hi ſunt, qui verba mea audiunt, & faciunt. Ad quartum R. etiamſi Chriſtus B. Virginem nunquam Matrem ſuam expreſſis verbis in Scriptura dixerit, nihilominùs tamen hoc clarè exprimit in ſuo Evangelio Divus oannes: Stabat autem juxta crucem gEſu Mater ejius, & cùm vidiſſet gEſus Matrem, & Di- ſèipulum ſtantem, quem diligebat, dixit Matri ſaæ Mulier ecce Filius tuus. Ecce trina vice unico in textu Matris nomen B. V. tri= buitur, quòd autem Chriſtus nunquam expreſsè uſus fuerit Matris vocabulô;, ratio eſt: ait S. Epiphanius hæreſi 79. Ne errandi occa- ſionem aliquibus daret. Ad textum allegatum primum N. Chriſtum nequaquam per illum negâſſe ſe habere Matrem, & fratres, Id eſt, conſanguineos, ſed tantùm voluiſſe per hoc dictum, illam perſum- ptionem, ptionetn udierun Natum. fratres c Chriſtus mea, & nei, gui Lue. II. Lenter, mo beat tunn de⸗ nege wibi dum DB bat olten gunente ele giſti⸗ lmer, lhin era Inlaper, batur p Witur. A 18 dein ccelo de manæ, let Shl tlone ſas ſt, tqu Kunn de Kioc Datoræ Gilline Ad dus ex: Angelu aye igey no. Lechnctel turalen ſemen An im ejns. Ne gi poſſunt, e, gud in üim kachos 20d Monre n. Mi. & um enteton ompetit in ſimiufr 8 nobis tum füdhnn öbſtantim ſeinetihin terprettin inenhtee duxeriot, laoginei m uminl ſeckibus on men ungvanm N ibs tumdl t aut lutren, , 4: Al,, otnen 1 15 ſeit i 4 N Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. do ptionem elidefe, ac corrigere falſam Judæorum perſuaſionem, qua judicârunt Chriſtum cæterorum hominum more ex B. Virgine eſſe natum. Secundò non inſinuabat Chriſtus, ſpirituales Parentes ac fratres carnalibus eſſe præferendos. Unde Chriſtus Matth. 12. v. 49. Chriſtus manus in diſcipulos ſuos extendens dicebat: Ecce Mater mea, & fratres mei: quicungue enim fecerit voluntatem Patris mei, qui eſt in cælis, ipſe meus frater & ſoror, & Mater eſt. Et Luc. II. v. 27. cùm quædam mulier de turba exclamâſſet: Beatus venter, qui te portavit. Reſpondet Chriſtus eodem ſenſu: Quin imo beati, qui audiunt lerbum Dei, & cuſtodiunt illud. Ad alte- rum textum reſpondet D. Auguſtinus lib. de Symbolo c. 4. nec nos ad negandum Chriſti Matrem cogit, quod ab eo dictum eſt, quid mihi & tibi eſt Mulier, ſed admonet potiùs, ut intelligamus ſecun- dùm Deum ſe non habere Matrem, cujus Majeſtatis Perſonam para- bat oſtendere aquam in vinum vertendò́. Ad ultimum, quod in Ar- gumento additum eſt &. cum Tertulliano futilem omnino hanc eſſe diſtinctionem Hæreticorum inter particulam in & inter particu- lam ex, omnino enim in præſenti materia idem ſignificant. In ea enim erat, quod ex ea erat, ait Tertull. lib. de carne Chriſti c. 20. inſuper S. Lucas uſus eſt particula X dum de eodem Myſterio loque- patur cap. I. V. 35. Quod ex te naſcetur Sanctum, Filius Dei vo- cabitur. Ad quintum ꝶ&. Rurſus tortum eſſe ſenſum, quem affingunt alla- tis Scripturæ textibus Hæretici, ex triplici capite Chriſtus dicitur de cœlo deſcendiſſe. Primèò ratione ſuæ Divinitatis, non naturæ hu- manæ, quam in terra aſſumpſit. Secundèò ratione cauſæ efficientis ſci- licet Spirits Sancti, cujus ſupernaturalis ac ſummè mirabili opera- tione factum eſt, quòd humanitas Chriſti in utero Virginis formata ſit, atque concepta. Tertiò demum cum veritate dici poteſt, Chri- ſtum de cœlo deſcendiſſe, eſſe hominem cœleſtem, ratione vitæ ſuæ, & doctrinæ, quæ planè Divina ac cœleſtis erat, non autem ratione naturæ humanæ, quam Chriſtus in terra, & quidem in utero San- &tiſſimæ Matris ſuæ aſſumpſit. Ad ſextum &. Angelos quidem apparuiſſe frequenter in corpori- bus ex aêre formatis, eorum tamen operationes in talibus corporibus aſſumptis non erant revera vitales, ſed tantàùm apparenter tales, hinc Angelus Tobiæ 12. v. 19. Videbar quidem, ajebat, vobis-um man- ducare & bibere, ſed ego cibo inviſibili & potu, qui ab hominibus videri non poteſt, utor. Chriſti autemn operationes omnes non erant 2 tan- 6 Dogma TFidei. Chriſtus fuit verus Homo. tantùm apparenter tales, verè enim eſurivit, verè ſitivit, verè am. bulavit, comedit, bibit, paſſus, mortuus eſt. . Ad ſeptimum nego abiolutè Maj. Chriſtus enim maledictum, & peccatum non eſt factus, acſi ipſe peccatum patrâſſet, utpote qui peccatum non novit, ſanctus, innocens, immaculatus, impollutus, ſegregatus à peccatoribus, ſed in hoc ſenſu factus eſt maledictum, in quantum pœnas peccati ipſe ùt Fidejuſſor generis humani pro nobis ſuſtinuit. Econtra Verbum factum eſt homo vere ac ſubſtantiali- ter, per unionem realem ſibi uniendo naturam humanam. Quod adducta in ſuperiori S. teſtimonia ac argumenta ſanè evidenter evin- cunt. Ad uitimum K. d. a. Chriſtus ipſe carnem damnat, id eſt, opera carnis c. ſubſtantiam carnis n. a. & c. . . Ad probandum contra Arium & Apollinarem in Chriſto dari ani- mam rationalem unicum adduco textum Scripturæ, Chriſtus paſſio- nis ſuæ myſteria inchoaturus dixit: Triſti eſt anima mea usqué ad mortem. Hæc triſtitia cadere poteſt in ſolam animam humanam Chriſti, non verèò in Verbum Divinum. Ergo in Chriſto datur ani- ma rationalis humana. Roborabitur hoc Fidei Dogma uberids infra, ubi duplicem in Chriſto dari voluntatem Divinam & humanam con- tra Monothelitas probabimus. Concludo totum cum Joanne Apo- ſtolo 1. Epiſt. c. 4. Omnis ſpiritus, qui conftetur J Eſum Chriſtum in carne venie, e Deo eſt: & omnis ſpiritus, qui ſolvit JEſum, exX Deo non eſt: & hic eſt Antickriſtus. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XI. An tentatio illa, qua accedens tentator dixit: ſi Filius Dei es, dic, ut lapides iſti panes fiant Matth. 4. fſuerit omnium prima Chriſti tentatio? ubi &s in- cidenter quaritur, an Chriſtus habucrit Angelum Cuſtodem? On exiguum veræ humanitatis Chriſti teſtimonium ac argu- mentum eſt, Chriſtum voluiſſe tentari à Diabolo, uùt benè obſervat Magnus Aurelius infra cirandus. Quæſtio tantum hic movetur, & oppidèò controverſa eſt inter SS. PP. ac Scripturæ Expoſitores, an tentatio in titulo quæſtionis adducta fuerir omnium Pprunz: Prim, lane nor. goi rein. raginte gracragit tur ex ve ſertum d, ducavit lipas te hta dler 1d Chri Mentaba (erter Contunn hagint ſing, El litte, lſet can, 5 it, 4 Dominut, Fen Bede minutn fulinta H diven kentand; Urang. . ſbite lſſu, & Auuckagin Pparente Antonie Il Chri ſnan, tr Con Nn Dube Mper fan eD. 1 Chrilen Cri⸗ Anhot n. tivit, weet malecicin let, wor us, impolen maledidtor, mani pron 10 fubſtnt nanam. ( evidenterti damnit, i Chritocne Chritusn 14 es ! mam hunm hriſto aum a Vbetiloltn humana Im oanne . Cniſfn vit m II 1.M di uent Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Fomo. 69 prima, an verò aliæ adhuc ptæ eſſerint? alias adhuc præceſſiſſe, & hanc non fuiſſe omnium prin am, videtur colligi poſſe ex c. I. Marci, qui rem ita deſcribit: Erat in deſerto quadraginta diebüus, & qua- araginta noctibüs, & tentabatur a Säthana, illo ſcilicet tempore quadraginta dierum, & quadraginta noctium, quod magis declara- tur ex verbis Lucæ c. 4. ubi ait v. I. & 2. Agebatur à piritu in de- ſertum diebus quadraginta, & tentabatur à LDiabolo, & nihil man- ducavit in diebus iklis. Poſtmodùm autem v. 3. enumerat 3. præ- cipuas tentationes, quas Matthæus aſſerit primàm peracto quadra- ginta dierum jejunio contigiſſe, ergo illæ tentationes, quas paſſus erat Chriſtus tempore jejunii, erant priores illà, quæ ipſi à Diabolo intentabatur poſt abſolutum jejunium, ut fſcilicet lapides in panem converteret. Huic ſententiæ allatam ſcilicet tentationem non fuiſſe omnium primam favent SS. PP. Origines hom. 29. in Lucam: Qua- draginta diebüs tentatur gEſaus, & qua fuerint tentamenta, ne- ſcimus, quæ ideo forſan Eratermiſſa ſaunt, quia Majora erant, guàm ut litteris crederentur. St ſic oportet dicère: ſicut mundus non poſſet capere omnes libros, ſi ſeripta fuiſſent, qux fecit, & docuit IEſus, ſic quadraginta dierum tentationes, quibus tentatus vſt Dominus à Diabolo, mundus ferre non poterat, ſi ſeèriptura docuiſſet. Ven. Beda lib. I. in Marc. c. . pariter cenſet illis quadraginta diebus Dominum à Dæmone ſæœpiùs fuiſſe tentatum: Tentatur, inquit, qua- dqraginta diebus, & quadraginta noctibüs, ut indicet, quamdin hic viventes Domino ſervimus, adeſt adverſarius, qui iter noſt rum tentandé impedire non ceſſat. Idem ſentit Euſebius I. 9. de demonſt. Evang. c. 7. ubi verba Pſal. 90. Non timebis à timore nocturno, à ſagitta volante in die, à negotio pverambulante in tenebris, ab in- curſu, & Daæmonio meridiano, Chriſto applicat. Altque Chriſtum per quadraginta dies in deſerto diu noctũque fuiſſe tentatum à Diabolo apparente, ſubinde circa Chriſtum magna Dæmonum caterva prout S. Antonio magno accidiſſe conſtat. Præterea Euthimius in c. 4. Matth. vult Chriſtum à Sathana fuiſſe tentatum per illam jejunii quadrage- ſimam, triſtitiãâ, ignaviaâ, & fimilibũs. Contraria tamen ſententia, quæ affirmat allegatam tentationem, qua Diabolus porrigens Chriſto lapidem dixit: Die, at lapides iſti panes fiant, fuiſſe omnium primam, videtur eſſe communior SS. PP. ac DD. qui unanimiter videntur ſentire Diabolum non accefſiſſe ad Chriſtum, niſi cum expleto quadraginta dierum jejuniò eſuriret. Ita S. Cyprian. de jejunio. Hilar. Can. 3. in Matth. Chryfoſt. homil. 13. Ambrolſ. l. I. de Cain & Abel. S. Balil. homil. I. de jejun. Vide air, 1 3 quam 70 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. quàm mirabiliter ille per eſuritionem præbuit anſam. Alioquin pro- pter naturæ Divinæ ſublimitatem non patebat aditus ad illum Diabolo. niſi per eſuritionem ad humanam imbecillitatem ſe ſubmiſiſſet. Ita etiam clarè docet D. Auguſt. I. 3. de mirabilibus ſcripturæ c. 6. dum ita quærit: quare conſummatis quadraginta diebus eſurire Dominus Eſus deſcribitur, cùm Moyſes & Elias tantô temporis ſpatiò per je- junium famem pati non memorentur? Reſpondet famem verò & la- borem Redemptor noſter conſumato tanto dierum numero ſuſtinet, quatenus & tentari occaſionem tentandi inferret, & noſceretur, quàm veram humanæ carnis ſubſtantiam geſtarer ſuffragatur etiam clarè Sacræ Scripturæ teſtimonium. Matth. 4. Cuàm jejundſſet qua- draginta diebus & quadraginta noctibus, poſtea eſuriit, & acce- dens tentator dixit ei: dic, ut lapides iſti vanes ſiant, Ergo Dia- bolus, non acceſſit antequàm poſt quadraginta dierum jejunium Chri- ſtus eſuriret. Ergo etiam antea non fuit tentatus. Ergo hæc tentatio fuit omnium prima, conſentit etiam Doctor Angelicus 3. P. Q. 41. art. 3. in O ubi ait: Duia poſt jejunium ſecuta eſt eſuries, gqux de- dit Diabolo audaciam eum aggrediendai. Ad illud, quod ab initio pro contraria ſententia fuit ex Evangelio adduétum, ſcilicet: erat in deſerto quadraginta diebũs & noctibùs & tentabatur, optimè in hunc ſenſum exponit: I. c. D. Thomas ad 2. dicendum, quèd verbum illud Marci poteſt ſic intelligi, quod erat in deſerto 40. diebus & 40. no- Gibus, quibus ſcilicet jejunavit; quod autem dicitur, & tentabatur à Sathana intelligendum eſt, non illis 40. diebus & 40. noctibus qui- bus jejunavit, ſed poſt illos. Eoquod Matthæus dicit: quod cùm jejunâſſet quadraginta diebus, & quadraginta noctibus poſtes eſuriit. Ex quo ſumpſit tentator occaſionem accedendi ad ipſum. Ita D. Tho- mas D. Lucas verò pris in genere, & quaſi per anticipationem ſum- matim narrat, quæ in deſerto geſta ſunt: poſtea verò ſingulas ten- tationes ſummatim promit, ùt benè obſervat Eximius Suarez 2. tom. in 3. part. diſp. 29. lect. 3. Ad quæſtionem incidentem an Chriſtus habuerit Angelum Cu- ſtodem ? (quam ego Qnidem nullibi perfecté diſcuſſam legi.) R. ne- gativé quia Angelus Cuſtos datur ad conſervandum, ne homo pe- reat, vel ut in bono proficiat, vel ut eruatur à periculis, & tollan- tur impedimenta ſpiritualis profectus, quæ omnia in Chriſto lo- cum non habent. Unde Angeli non erant ipſius Cuſtodes, ſed potius Miniſtri, üt patet ex mox cit. S. Matth. c. 4. Et ecce Angeli acceſſerunt, & miniſtrabant ei. Ratio eſt, quia homines non ha- bent Angelum Cuſtodem, in quantum homines ſunt, aliaàs rbe abe⸗ huberent les ſunt. ordo nati ordo hhir eicem An tein Ang anta mal Oltengerit certe ex! dait. Ex N Eennendi mands, omnia Vvendô, dc dom glo rete Diabols 0hantaſa enimm ade Chrihi ſei lodib 60 orta trlum, ee Olono len din 9Oronis iex eſß 90. Aloorin dillun din ſobtmiſlt! pturr e0 lurire Doni ris atid e wmem verol numero e E noſcent ufftapnror n jejuniſert ſuriüt, 6 Ant, Hhol n jejunind rgo hretns icus ,2C cſuria, ſu , quod in ,leiliee: optint ldd vetbon iebis Ir, 5 ent 1o. nockbhif ſeitt galt dls volet, ſum. ltab- 4 icigatioveni erd ſnoleet Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. 71 haberent poſt reſurrectionem, ſed in quantum inperfedti, & fragi- les ſunt. Antichriſtus autem habebit Angelum Cuſtodem, quia cuùm ordo naturæ in neceſſariis & corporalibus non deficiat, multèò magis ordo ſpiritualis gubernationis eidem non deficiet, diſſuadebit enim eidem Angelus Cuſtos multa mala, & licèt eundem non audiet, lſal- tem Angelus Cuſtos Antichriſti Sathanam impediet, ne ipſum ad tanta mala ſolicitet. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XII. Qua ratione Diabolus Chriſto omnia Regna Mundi oſtenderit ——=l „ Vsſumpſit eum Diabolus in Montem excelſum valde, & oſtendit ei omnia Regna mundi, & gloriam eorum: ita proſequitur Evangelicus ſcriptor hiſtoriam de Chriſti tentatione. Qua- nam autem ratione tentator Sathanas Chriſto omnia regna Mundi oſtenderit, ac conſpicienda exhibuerit, non caret difficultate, hoc certè ex monte quodam, etiamſi Olympò fuiſſet altior, fieri non po- tuit. Ex monte enim quantumvis altiſſimo vix unius Provinciæ aut Regni dimidium conſpici poteſt. Triplex hac in parte SS. PP. ac DD. ſententia eſt. Prima videtur eſſe S. Cypriani ſerm. de tentat. exiſti- mantis. Infernalem Impoſtorem imaginariè duntaxat hæc Chriſto omnia exhibuiſſe internas imaginariæ facultatis ſpecies adeò commo- vendéô, ut regna ſingula Mundi cum vaſtitate, amœnitate, plauſu ac pompàâ ſuâ vivacifſimè Chriſto exhiberentur, eo fermè modo, quo referente Martino Delrio in Magic. disquiſit. ſagis ac ſtrygibus Diabolus frequentiſſimè illudit, vaſta palatia, urbes ac hortos eorum phantaſiæ exhibendo. Diſplicet hic modus explicandi, nullatenus enim admittendus eſt ſtygio veteratori tam deſpoticus in internas Chriſti potentias Dominatus, neque etiam decebat Chriſtum ita ſub- jici ludibrio tartarei hoſtis, licèt enim corpus ſuum aliquando ab eo portari paſſus ſit, hoc tamen Dei hominis Majeſtati non erat con- trarium, qui etiam ab aſino portari voluit. Secunda opinio eſt Authoris operis imperfecti, quod D. Chry- ſoſtomo tribuitur hom. 4. eumque ſequitur Theophylactus, qui cen- ſent Diabolum omnia Kegna Mundi cum ſingulari Pompa, Sceptris, Coronis ac Soliis in aeẽre Chriſto oſtendiſſe, quod facile ſtygius Ar- tifex efficere potuiflet partes aéris alias condenſando, alias rarefa- ciendéô, 72 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. ciendo, radiatione hinc inde è viſcoſis vaporum partibus educta. Ita loquitur Os aureum, ſenſibiliter ei monſtravit in monte omnia regna ante oculos ea apparere faciens. eſſe, ut Chriſtus tam ludicri ſpe Diabolus id præſtirit in parvis Non ita diſplicet hæc ſententia ſicut prior, neque adæquatè placet, videtur enim pariter indecens Gaculi agat ſpectatorem. Dein vel figuris, vel in Majoribus ? non in parvis, id enim faciliùs præſtitiſſet repente exhibendo omnia Regna dubio hoc ſpectaculum ab aliis etiam in aliqua Mappa, vel membrana non in Majoribus: ſic enim procu tuiſſet conſpectum, cùm me- teora ſimilia, & phænomena in aêre form ata etiam ad Iongam usque diſtantiam videantur. Regna ſita erant, dicens: In hac parte eſt Reg illa Perſarum, in illa Syrorum, & ſic de aliis, Tertia Sententia eſt Euthymii in 4. cap. Matth. ſentientis, quèd Diabolus Chriſto omnia Regna hujus Mundi & Gloriam eorum oſten- derit digité ei demonſtrans omnes partes Orbis, in quibus Mundi num Romanorum, in & hoc gloriam habet in illis rebus, hoc in aliis. Hæc expoſitio & opinio admodum plana eſt, neque videtur, quid efficaci ter contra illum opponi poſſit, niſi hoc unicum: quod iſta demonſtratio, clarata non potuerit unicò momentô & narratio per ſermonem de- fieri, quod tamen exprimit Evangeliſta Lucas, ſed facilis eſt Reſponſio: per momentum non in⸗ ſed breve temporis ſpatium: ſic Esdræ I. cap. 9. ſcriba ſa telligi unum inſtans, ac indiviſibile puncbum temporis, . cerrimus deprecatio- nem ſuam coram Deo ait factam, quaſi parùm, & ad momentum: licèt ſæpiùs ac longiori tempore Deum deprecaretur, pari modéô in licèt Scriptura Thren. 4. v. 6. Sodoma dicitur ſubverſa in momento, ignis de cœlo depluus ſucceſſivè abominandas illas civitates devo- raverit. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XIII. Quonam Magnetiſmo Chriſtus Apoſtolos ad ſui Sequelam traxerit, ac in Apoſtolicum Collegium adlegerit? Nilſam Apoſtolorum miram promptitudinem, & in ſequendo : Ohriſtum alacritatem. Sed defendit contra inſanam hane crilin Apoſtolos Hieronymus lib. I. Comment, in Marth. cap. 9. dn VIrt⸗ Arpit veſano dente Porphyrius cum Juliano tanquam deliram Firtutes, tegvam . as Divin Drimo ad ilamn ſim Aotolo⸗ Colegior Goum fol tem in 0 tumn den lucinro⸗ in uno meatc Gbelam renn in leincep Mie Cantur dmore 4 toris Uilir, i Vidit hor Obblicamu Den, u le deenn toris illr lca ane d te D fueri lüillnne Ngne a0 Deihon es, idi lne ſam lhrione . Meoner en n 1, bus elol nte omnian et hec end Paritet iſtet Drem, Deif oribus! M do omnin e ſic enin n Qum, eum 2d longamus ſentienif atn ectund in guibu l Rommonm 0c glummt 0 acmodluf er ſetnnonen Humen otmentunn poris, l rtimus benti⸗ , ad wonen. ur, iti N 1moment, 8 ciritel I lhi 4 Daogwa Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. 7; virtutes, inquit, tantâque ſigna præceſſerunt, quæ Apoſtolos, an- tequam crederent vidiſſe, non eſt dubium, certè fulgor ipſe & Maſe- ſtas Divinitatis occultæ, quæ etiam in humana facie relucebat, ex primo ad ſe videntes trahere poterat aſpectu; ita D. Hieron. quibus illam ſimul nobis manifeſtat Magneticam virtutem, qua Chriſtus Apoſtolos ad ſui ſequelam traxit, & in Apoſtolicum congregavit Collegium. Hic autem Magnetismus profecto nullus alius erat, quam fulgor Divinæ Majeſtatis etiam in facie externa, præcipuè au- tem in oculis ſpecioſi præ filis hominum reſplendens. Erant nimi- rum oculi Chriſti amoris arcus, radii ſpicula, quibus olim à ſponſa ſauciatus ſponſus ad amoroſum usque gemitum: vulneraſti cor meum in uno oculorum, ſeu ùt legit Ambroſ. ſerm. 16. in Pſalm. II8. cor meum cœpiſti. Deinde diſcipuli capiebantur trahebanturque in fe- quelam. FPrant oculi Chriſti retinæ, quibus amor Divinus pilcato- rem indutus pro piſcibus piſcatores capiebat, ut illos hominum deinceps faceret piſcatores; erant oculi Chriſti ſcopuli, ad quos alliſæ piſcatorum rates dum ſubeunt naufragium, fortunatè elu- Gantur in prætoriam Eccleſiæ, erant denique oculi Dei hominis in amore duces, quibus ſuavi violentia ducebantur diſcipuli in Sal- vatoris ſocietatem. Optimè profecto congruit illud Salvatori, ùt vidit, vicit. Vidit duos fratres, & relictis retibus ſecuti ſunt eum. Vidit hominem in telonio, & ſecutus eſt eum. Matth. 9. vidit nempe publicanum, & actutum ex illo formavit Apoſtolum. Vidit illum Deus, ut ille videret Deum, ait Chryſoſt. vidit illum Chriſtus, ut ille pecuniæ latebras non ampliùs videret. Ex oculis itaque Salva- toris illa charitatis ſpicula; illi amoris radii ſunt egreſſi, quibus ge- lida antehac Apoſtolorum, corda ſunt accenſa, ac ſauciata. Non abs re Divinus Plato: Amoris vulnera ſunt quidam radii tenuiſſimi, qui ex intimo cordis exſpirant, ubi ſanguis vitalis dulkiſſimus & ca- lidiſſimus ſedem habet, viaque ſibi per oculos patefacta elabuntur atque ad intima cerdis penetrant. Hanc etiam ob rationem oculos Dei hominisvelut flammam ignis eſſe dixit in ſua Apocalypſi Joan- nes, queis ad Chriſti amorem ac ſequelam accendebantur Apoſtoli. Vidi ſimilem filio hominis. Oculi ejus ſicut flamma ignis Apocal. I. hac flamma, teſtibus Hilario & Ruperto omnimodam diſcipuli illu- ſtrationem, & ſplendorem Eſu Chriſti intellexerunt. Manet ergo inconcuſſum, in oculis Divini Salvatoris fuiſſe Magneticam virtu- tem, qua Apoſtoli ad ſequelam tracti, & in Apoſtolicum Collegium ſunt adlecti. K Quæ- 74 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XIV. Cur Chriſtus in Eccleſiæ Principes, egenos, rudes &s ignobiles Piſcatores praæ nobilibus, potentibus, ac dobtis zvë‿erit aut eloquentia præclaros, non Auguſtos ex ſolio, non ex Stoa Platones, ex Peripato Ariſtoteles, ex Roſtro Tullios, ſed humiles rudes, ignobiles, ac illiteratos ad Apoſtolici Principatus culmen evexit Incarnata Sapientia. Suſcitat nimiràùm pulvere ege- num, & erigit pauperem, ut collocet eum cum Principibus populi ſui. Mira pfofectò Divinæ Providentiæ ordinatio, occulta Sapien- tiæ Divinæ conſilia! liceat hujus cauſam nobis ex SS. PP. oraculis inveſtigare. Et Primus occurrit D. Petr. Damian. ſerm. de S. Andrea ita diſſerens: ad prædicandum KRex gloriæ ſolus advenerat, paulatim ſibi milites acquirebat: non tamen eligebat triumphalibus titulis cla- ros, non ſtrenuos Bellatores, non Philoſophos, non eloquentes, ſed retium textores, & exilis naviculæ remiges, ut victoria ſoli Di- vinæ potentiæ, & non humanis viribus adicribatur. 8. Auguſtinus præ potententibus, Nobilibus: Doctis, ignobiles, rudes, pauperés ad Apoſtolici muneris gloriam eſſe electos ait: ut mundus inde con- funderetur tract. 7. in loann. qui omnem ſpem ſuam ac gloriam in Nobilitate, divitiis collocat. Huic rationi Hyponenſis aliam addit I. 8. de civit. c. 49. elegit diſcipulos Chriſtus humiliter natos, illite- ratos, ut quidquid Magnum eſſent, & facerent, ipſe in eis eſſet, & faceret. Huc etiam applicari poteſt illud, quod Barradius de pa- ſtoribus, ad quos miſſus eſt nato Salvatore Angelus Concord. Evang- lI. 8. c. 20. ait: ſtupeſcit Animus, è& cœlo natum Regem Meſſiam an- nuntiaturus Angelus mittitur, at ad quosnam mättitur? an ad Au- guſtum. A quo exiit edictum, ut deſcriberetur univerſus Orbis? an ad Cyrinum Præſidem, ſub quo facta eſt hæc deſcriptio prima, ad Herodem Judæorum KRegem, ad Sacerdotem Summum, ad ho- mines aliquos dignitate ac nobilitate præcellentes? minimè gentiem: ad Paſtores mittitur, humile hominum genus: Infirma enim Mundi elegit Deus I. Cor. I. ut confundat fortia: id eſt pudore afficiat for- tia. Pariter rudes, ac ignobiles piſcatores in Apoſtolos elegit Do- minus, ut per illos piſcaretur Orbem. IIlos in Eccleſiæ Principes de- ſignavit, ut etiam inter Æ.gyptiacas tenebras eluceſceret, Conver- ſionem Vra ſanè non innumeris Atavorum ceris illuſtres, non doctrina ſonem chii, op ma ſapie campi in & lliom Kas vire liam pr⸗ dermon tur üun Pehena lure nn qa ſoyeri 9 pe. nil , liriye, a he Cllum Mo, XIV. t, udt tentibu es, non i X ſolio, un Roſkro I koliciuinihr m polſee rincipibus oceuln 68, DD, ON rn. GedAl enerat, llibus tluſtt non cloleil viCotii . §. Augli rudes, undus inel⸗ n ee gorin Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. 7 5 ſionem Orbis non eſſe fructum induſtriæ humanæ, ſed potentiam bra- chii, opus dexteræ Excellſi. Coronidis locò annecto inſigne gloſſe- ma ſapientiſſimi Olivæ lib. 8. ſiromatum. Chriſtus, ait, ſe Horem campi inculti, non exculti horti ornatique appellat. Ego flos campi & lilium convallium, planè in ore non ita exculto comptéôque Chri- ſtus viret, lilium Matris & Patris Verbum feliciùs in humilitate val- lium provenit, quàm in celſitudine Montium. Non in ſublimitate Sermonis Dei Verbum effloreſcit, Divina Myſteria feliciùs eloqui- tur ſimplicitas, quàm Sapientia. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XV. Quanam fuerit externa vultus Chriſti species, && an ex illa Sanctitas & Diwinitas Chriſti promicuerit? e D primam præſentis Quæſtionis partem ut Reſpondeam, ad- Vaqduco verba Livii Nicephori hiſt. lib. I. cap. 40. ubi ſic habet: Efigies formæ Domini Noſtri JüEſu Chriſti, ſicuti à veteri- bus accepimus, talis propemodam, quatents eam craßis verbis com- prehendere licet, fuit. Egregio is vividoque vulta fuit, corporis Ntatura ad palmos prorſus ſöèptem, Caæſariem habuit ſabflavanm R. ½ non admodum denſam, leniter quodammodo ad eriſpos declinantem: ſupercilia e,n, non perinde inflexa ex oculis flaveſcentiba⸗ miri- fca prominebat gratia, acres ii erant, & naſus longior, barbaæ ca- pillus flavus, nec admodum demiſſus, capttis porro capillos tulit pro- lixiores: novacula enim in caput ejus non aſcendit, neec manus ali- gua hominis, praterquam Matris in tenera duntaxat ætate eius Collum fuit ſenſim declive, ita ut non arduo nec extento nimium corporis ſtatu eſſet. Porro frumenti referens colorem, non rotun- dam, aut acutam habuit faciem, ſèd qualis Matris jus erat, paulo deorſum versum vergentem, ac modicè rubicundam. Gravitatem atgue prudentiam cum lenitate conjunctam, placabilitatémque ira- cundiæ expertem praſeferentem. Perſimilis denique per omnia fuit Divinæ & Iĩnmaculatæ ſuæ Genitrict. Ita ſpecioſus præ Filiis homi- num àà penna Hiſtorica citati Livii Nicephori depingitur: quibus ſi N addatur veſtitus tricolor de quo Bollandus 1. Januarii. Si addatur ſingularis illa modeſtia, qua Chrifſtus ambulans in terris omnium in ſe oculos convertit, profectò habebitur Sponſus animarum pulcher- K 2 rimus, 76 Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. rimus, cui Salomon cum omni ſua gloria primas cedat. Hinc illa Auguſtini vota, queis tria videre peroptabat. Romam nempe tri- umphantem, Paulum prædicantem, & præcipuè Chriſtum in terris ambulantem. Secunda hujus Quæſtionis pars ex reſolutione Quæſtionis Hi- ſtorico-Scripturiſticæ XIII. delummitur; ſi enim Theandricæ faciei ſplendor, & oculorum radii mirificus ilie erant Magnetismus, quo Chriſtus ad ſui ſequelam traxit Apoſtolos, conſequens prorsuùs erit, cam fuiſſe externam corporis Chriſti ac faciei ejasdem ſpeciem, ut intuentes Divinum quidquam hominéque Majus in eo deliteſcere non gravatè poſſent dijudicare. Inde illud jam ſuprà cit. S. Hierony- mi lib. I. comment. in Matth. Falgor ipſe & Majeſtas Divinitatis occultæ, quæ etiam in humana facie relucebat, ex primo ad ſe viden- es trahere poterat aſzectu. Et quid mirum? ſi enim Magnus ille Areopagita Dionyſius de ſeipſo faſſus eſt, dum Sanctiſſimam Virgi- nem, ac Dei Matrem vidit, ſe ita ſtupore abreptum fuiſſe, ut illam unam & Dearum choro dixiſſet, niſi fides prohibuiſſet. Quid de Chriſto ſenſiſſet, cujus venuſtas venuſtati Virgini, per omnia erat ſimillima, & inſuper Deitatis intùs latentis irrefragabilis teſtis. Ne- que obſtat, quod ait Apoſtolus I. ad Corinth. 2. Si enim cognoviſ- ſent, nunquam Dominum gloriæ erucifixiſſent. Nam videbant etiam, ac cernebant perfidi miracula à Chriſto patrata, quæ Divinitatis ejus erant ſigna ac teſtimonia luculenta, & tamen livore & invidiâ ab- repti ad extremam usque progreſſi ſunt inſaniam, quid mirum ſi odio, ac malevolentia obcæcati radios Divinitatis ex vultu ejus pro- micantes aut non perceperint, aut percipere noluerint. * Error Neſtorii Aſſerentes in Chriſto duplicem Perſonam, & ne- gantis B. V. Deiparam eſſe, & dici poſſe. SEtorius oriundus ex Germanicia Urbe Syriæ (quamvis Mar- cellinus Antiochiæ natum prodat) in ſede Conſtantinopo- S litana ſucceſſit Siſinnio, nam poſt Nectarium ſucceſſit S. Jo- annes Chryſoſtomus, Chryſoſtomo Arſacius Nectarii frater, Arſacio Atticus, Attico Siſinnius (vel uùt alii legunt Syneſius) cùm enim mortuo Siſinnio Clerus diviſus eſſet in partes, alii Proclum, alii Phi- lippum Presbyterum ad illius Regimen Eccleſiæ promovere niteren- tur, Ur, Theodo ilins & Boe Hundemque okeſſone) gocventie 1s macie, 5 innginen pe Enſr. Ni 1bi len Aotiti in minsine Reum pat ſni bamile tiockeno l A populue e ere, Mlan Anaſt, I hypohal, ele erlonas. Uuntun Chri l rerum Minen, & endo Dirin lan inn Mon unnmn en nittan en nnhl Iionemn nin Iros Vir ſar ne Hrreſin Utein Aelinum n Netorit Anni, OTilan il⸗ 1e Komn, t i ejus leceptis C A, is ) Mälge lme cedat. N Otham neme Ohriſtum ide de Qelin Theanckice! lagnetismmg, nens protaltt dem hecin in eo ceiti tà cit Hen ſtas Dilift Primnal el enim Munm ncCtifſinan it m fuiſe, ul Giſſet. Qt her oni Abilis teſid hi enin n vicdebant e 2 Divininie hre & init!l ,guit ni e Vult ejuce rit. . nam, ln ſole (bni GConlinti . Dogma Fidei. Chriſtus fuit verus Homo. —77 tur, Theodoſius Junior Imperator Neſtorium, procul dubio Doctrinæ illius & Eloquentiæ famâ permotus cæteris præferendum eſtſe duxit. Eundémque ex Clero Antiocheno adſcivit, erat autem Neſtorius Profeſſione Monachus, Theodori Mopsveſteni Diſcipulus dostrinæ & eloquentiæ famâ celebris: vultûs pallore, veſtium neglectu, corpo- ris macie, Sanctitatis Apoſtolicæ præferens ſpeciem, & mentiens imaginem poſt inaugurationem ſuam ad Imperatorem ita peroràſſe fertur. Tribue mihi Imperator terram Haæreticis pvurgatam, & ego tibi cæœlum tribuam, tüu mihi in debellandis Haæreticis ſubveni, & ego tibi in profligandis Perſis ſub'ueniam: nempe reliquis Hæreſibus impius impoſtor bellum indixit, ut ſuæ uni paulè poſt diſſeminandæ locum pararet, cujus occaſio ſequens refertur. Habuit Neſtorius ſibi familiarem quendam Anaſtaſium Nomine, quem ex Clero An- tiocheno ſecum Conſtantinopolim adduxerat. Hic in ſermonibus ad populum renuit B. Virginem Dei Matrem, ſeu Deiparam appel- lare ex eo, quòd ex homine Deus naſci non poſſet, adprobavit im- piam Anaſtaſü blaſphemiam Neſtorius, & Chriſtum in duas diſtra- Xxit hypoſtaſes, aſſerens in Chriſto ſicut duæ ſunt naturæ, ita & duas eſſe Perſonas. B. Virginem non eſſe, nec dici poſſe Deiparam, ſed tantùm Chriſtiparam. Ex quo errore ſequitur primèò Chriſtum non eſſe verum ac ſubſtantialiter Deum, ſed tantùm per gratiam, ado- ptionem, & aſſiſtentem duntaxat, ſeu inhabitantem, tanquam in templo Divinitatem. Secundè moralem non Phyſicam & Hypoſta- ticam in Chriſto unionem eſſe Divinitatis cum humanitate. Yertiè non unum eſſe Chriſtum, ſed duos Chriſtos, adeoque Verbum hu- manitatem ſibi uniendo perfectum tum natura tum perſona homi- nem aſſumpſiſſe, qui primum in utero B. Virginis formatus, tum ad unionem cum Verbo aſſumptus eſt. Contra Neſtorium, ejúùsque impios & blaſphemos errores præcipuè decertavit Cyrillus Alexan- drinus vir ſanétitate, & eruditione celeberrimus, qui pullulantem hanc Hæreſim tribuús libris ad Theodoſium, & Reginas, hoc eſt, ad Pulcheriam & Eudoxiam miſſis confutavit. Dedit & hac de re ad Cæleſtinum Papam litteras, qui ſtatim Romæ coacta Synodo Hære- ſim Neſtorii condemnavit, ipsique Neſtorio ſpatium decem dierum aſſignavit, & niſi reſipiſcat, Anathema & comminatus, ſeripſit & ad Cyrillum idem Papa de rebus in hac Synodo geſtis, ſuâsque illi vi- ces committens mandat, ut Neſtorium anathemate feriat, alium- que in ejus Sede conſtituat, niſi intra decem dies palinodiam canat. Acceptis Cæleſtini litteris mox Synodum Alexandriæ Cyrillus coë- git, misitque ad Neſtorium quatuor Epileopos, qui inſignem Epiſto: 3 am it verus Homo. idei. Chriſtus! fait ver Fidei. Dogma 78 hema- icos Anathem⸗ . Xretico tinax in e in H inùs & par bAnathemate in Hwrcri Sans 4 1. fub ita, quæ à Concamaxen Epheſino jure ſedis ſuæ, lam duodecim elcleterrenr. in hni Cyrillus errores nlp nam am 0 ntur, d tandem. ſide tus, e ulgata . voca ſtorius ur prælide damnatu er prom ſuis tisini ſuo Neſto ato, C fuit rItO D ius cum ſui eS ſu elebra atus, fuit re me orius . XleI oſtol ipſe Mu æſent licæ & tran- ut Ap lſi, & jectus. eſt præſ⸗ & public M tum ercu iam deje e non cl ergo ph men pr. ate berc tentiam de referre r. Pa ſtorii no n them jonis ſen s hic iuntur. Neſto tores no tioni qua ſtiæ pat ſuleret jus ſectat . depoſitio turbas, angu r conlule ut ejus ſe ulare co Conci age ſius Imp it, & dec korium v dum ſi . ti ur i hcodolu vit, Neſtoriunm Noma id præfix ut Ihe damna ntur, d cùm is Neſto- . 1 i lege i vocare uo à Barbar illitat ſtali lege d i vo icto, quod § à Barba uæ dgiut Augu imonian ſſis d dimiſſu tinam, q is Aus⸗ ſed Sim 0 Oa iſſet, dir Elephantinæ Deum Prim . ni, ſe iæ loc fui inde In . ria Lybi ſtatum 0S, um tamen is vindi- Neſto deſerto devaſta m Pæn cùm leris vin ggit in 2 rſione ivitater ſuſſus 2. C m ſcele ra- Egit incurſione ad ci rare juſſi ſtiſſima ad gra um enit mig n juſti donec hi Blemey baidem V Ss crat 7 . teret, 1 aſtus, ræ de . jus The m fines e ermitte eſt depaſ ſpecu terræ & rius hebæoru non int linguam biit ſpecu t duplici . jus lingu m o Pidei ilio⸗ ltrà Th omere ejus die à Fi cilio⸗ Sacrilegia is wlaſnemem ſeprenann ) nos en m „Con vern. ſupp t ali . ae nierurn S rferun Authoritate Viora blorptus oſitu 4 1 opp Kentis ic error 1 . uic impio bimus. ica comproba etiam Theologica c ione P. & ration 88. P * rum, Tcicentali Aupler. M. ſonn Ateri Ulit m. ). 6r non e humnani tetur N umiliavit hinum f un ex / neret. lellem, h Atm der doritir Dhylcam lpo c, Centalem Uun ſachon Mmiti Dar umn Davi is Rri tnr l m. retieos Ant indls & panin ino Anno gt tam jare ſtl errorez iln er pronn Neltorioscn nis iotirnti ergo poblicel⸗ eſtorii nonen ejus ſelaunn m verd en 2üm Nomr 98 à Balbined- Plephuntna m tameni! imam Kclei ſtus, donee? lt ſpecu ten in Fidei on erpture, 1 probzbimns. Z “ 63 (0) 26 72 DOGMA FIDEI. In Chriſto una eſt Perſona; Beatiſſima Virgo verè Deipara & non tantùm Chriſtipara eſt. Probatur prima pars Dogmatis. Vgumentum I. Si inter Verbum Diyxiaum & natu- ram humanam interceſſit vera unio realis, ſubſtantia- 2 lis, Phyſica, & Hypoſtatica, & non tantù⅛m moralis, accidentalis, & affectiva (uti volebat Neſtorius) tunc in Chriſto datur una Perſona, & non duplex, ſed in- 5 S 5. ter Verbum Divinum & naturam humanam interceſ- ſit vera unio realis ſubſtantialis & Phyſica, & non tantùm moralis, accidentalis & affectiva, ergo in Chriſto datur una Perſona, & non duplex. M. eſt manifeſta, nec eam negavit Neſtorius, una enim Per- ſona alteri per Phyſicam, realem, ac ſùbſtantialem unionem uniri ne- uit m. p. ex S. Scriptura. Loco ſæpiùs jam cit. Verbum caro factum eſt: non quidem converſione Divinitatis in carnem, ſed aſſumptio- ne humanitatis in Deum. Ut ait S. Athanaſius in Symbolo, ac el diffitetur Neſtorius Apoſt. ad Phil. 2. v. 6. qui cùm in forma Dei eſſet, humiliavit ſemet ipſum formam ſervi accipiens in ſimilitudinem hboeominum factus. Et ad Galat. 4. v. 4. Miſit Deus filium ſuum fa- Ctum ex Muliere, factum ſub lege, ut eos, qut ſul, lege erant, re- dimeret. Ergo verbum Divinum unitum eſt humanitati per veram, realem, phylicam, ſubſtantialem, & Hypoſtaticam unionem, non tagtùm per moralem, accidentalem, & affectivam. c. p. in locis ex S. Scriptura citatis An factum eſt, vel factus eſt, denotat veram phyſicam realem perſonalem ſubſtantialem, & Hypoſtaticam unionem; ergo & c. A. p. quando unum unitur alteri tantùm per unionem acci- dentalem, moralem & affectivam, nunquam unum poteſt dici alte- rum factum. Sic licèt Jonathas intima conjunctione morali fuerit unitus Davidi, nunquam tamen verum eſt dicere Jonatham fuiſſe fa- kum Davidem, aut viciſſim: ergo Xn factum, & factus eſt in præ- fatis Scripturæ textibus denotat veram realem ſubſtantialem perſona- lem, & Hypoſtaticam unionem. 1 X 80⁰ Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. Ex iisdem S. Scripturæ locis hoc Fidei Dogma ulteriùs confirma- tur ex cit. text. conſtat, quòd unum & idem Verbum dicatur Care faltum, unus & idem Chriſtus dicitur in foma Dei, & in forma ſer.- vi, unus & idem Filius Dei factus ex Muliere, unus & idem mani- feſt atus in carne: ergo non duæ ſunt in Chriſto Perſonæ, ſed una Perſona humanitati per veram ſubſtantialem & Hypoſtaticam unio- nem intimè unita, & conjuncta. Argumentum Secundum. Si illa, quæ ſunt propria naturæ hu. manæ, & Divinæ, uni tribuuntur Chriſto juxta S. Scripturam, tunc tantùm unus eſt Chriſtus, una in Chriſto Perſona, ſed illa, quæ ſunt propria naturæ humanæ & Divinæ, uni Chriſto tribuuntur; ergo &c. m. p. Primò Naturæ humanæ proprium eſt, quòd factus ſit ex Mulie- re, quòd habeat formam ſervi. Secundò hæc ſunt propria Divinita-⸗ ti, quæ tamen ſibi Chriſtus attribuit: autegzam Abraham fieret, ego ſam. Joann. 8. v. 58. Ego & Pater unum ſamus c. 10. V. 31. qur deſcendit, ipſe eſt, qui & aſcendit ſuper omnes cwlos, ut impleret omnia. Ad Epheſ. A. v., 10. ex quo S. Scripturæ loquendi modo ma- nifeſtè ſequitur, illa, quæ ſunt propria naturæ Divinæ & Humanæ, tribui uni Chriſto. Ergo unus eſt Chriſtus, qui eſt Deus Homo hy- poſtaticè unitus. Confirmatur: Pronomina demonſtrativa ad Perſo- nam vel Hypoſtaſim referuntur, ſed ille homo, qui dictus eſt Esus Chriſtus, de ſe ipſo dicit: Ego ſum, qui deſcendi de cæœlo, antequat Abraham fieret, ego ſum. Ego & Pater anum ſumiu,, exivi aà Pa- zre & veni in mundum, quæ omnia ad Divinitatem pertinent, ergo homo ille Chriſtus verè Deus erat. Ergo una erat in illo Perſona, il- latio eſt legitima, minor conſtat ex Scriptura, & Major aliunde patet, nemo enim alio ſcribente dicet: egoſeribo in ſenſu proprio. Argumentum Tertium. Si duo ſunt in Chriſto Perſonæ, quæro ex Neſtorio, quænam ex illis Perſonis pro nobis eſt paſſa, quænam pro nobis ſatisfecit? an Divina folàùm? hæc enim pro nobis nec pati, nec mori potuit utpote immortalis, & impaſſibilis, an humana lcat illa pro nobis condignam ſatisfactionem exhibere non potuit; pura enim creatura Deo pro peccato condignam ſatisfactionem exhibere non potuit, ex Hæreſi ergo & errore Neſtorii ruit Divinæ Incarnatio- nis Myſterium, labefactatur Dei Hominis pro nobis ſatisfactio, S humânæ redemptionis pretium. 4 Confirm. hæc concluſio ulterius. Chriſtus in S. Scriptura dici- tur Deus & homo, ſed hoc dici non poſſet, niſi Verbum Divinum uni- retur Hypoſtaticè & ſubſtantialiter naturæ humanæ: ergo m. p. duæ naturæ realiter ad invicem diſtinctæ non poſlunt ad invicem in con- G creto geto prerl erſoneæ, Howo, el Atque turee dedu Uiate 00. Concl Garerir C Rantielem frun ſrl. Meria V. Dei, & Una in “ in proe l enj, falii Slpter un iy man Kantinool Colbt. 9. delſetunh onnri A lr ifete ve ſeenx 4 , A He⸗ le r C2 In Nor ula cu. dunt Nepenten tten, gue Anut Konctin Chidit 1 e Ecun unn ulrtu⸗ ſina. na ulterinscnt verbum din ei, & infn unus itenn lo Derlone, Hypoltatiam proptin nin §*. Ictigturn 2, ledl ill ibuunturze 1 factusltal unt proptui m Abrahin: mu c. 10. l Cebht, N loghercint Divinæ & Hr eſt Des i monttratitnat⸗ Ui dickus ide eh, ſmu, i temn pertigeln Mzor alng // Nrupl. D ſto Derone, pro nabb⸗ ls, n dun re hon horun, hlkioren t hivinehe⸗ 4. nobis blitil in Kiin i erbum Hin e: ego in n: d tad Uſicn R Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. ir creto prædicari, niſi uniantur hypoſtaticè, & conveniant in unitatem Perſonæ, ergo ſi in Scriptura Sacra idem Chriſtus dicitur Deus & Homo, eo ipfo in Chriſto una debet eſſe Perſona, unus Chriſtus. Atque hæc argumenta ſunt potiſſimùm ex Authoritate S. Scrip- turæ deducta: non minus robur habet hoc Fidei Dogma ex Autho- ritate CC. & SS. PP. pauca ex multis ſeligo. Concilium Nicænum Generale Primum Anno 125. Poſtquam de- claravit Chriſtum eſſe Deum de Deo, lumen de lumine Patri conſub- ſtantialem, ſtatim adjungit: qui propter nos homines, & propter no- Rtram ſalutem deſcendit ae caàlis, & incarnatus eſt de Siritu S. ex Maria Virgine, & Homo factuas eſt. Ergo eadem Perſona eſt Filius Dei, & Mariæ, ergo B. Virgo veré Deipara eſt, & dici poteſt, ergo una in Chriſto datur, non duplex natura. Concilium Chalcedonenſe Anno 451. Confitemur, ajunt SS. PP. in profeſſione Fidei, znam eumdeme, Chriſtum Filiung Dominun unigenitum in duabus naturis inſéparabiliter inconfusb indi visb im- mutabiliter agnoſeendum, nusquam ſublata diſferentia naturarun propter unitionem, magisque ſalva proprietate autrigae naturæ, & in unam Perſonam atque ſubſtantiam concurrente. Concilium Con- ſtantinopolitanum Secundum, quod eſt quintum Generale Anno 553. Collat. 8. anathematiſmmo quarto. Si quis dicit ſecaundam gZratiam vel ſecundum operationem, vel ſeundum dignitatem, vel ſecundum honoris æqqualitatem, vel ſecundum Authoritatem, aut relationem, aut affeltum, aut virtutem - - - —= & non ſecundum compoſitionem, ſive ſecundum ſubſiſtentiam, unitionem Eerbi ad carnen factam eſſe, Anathema ſit. Huc vel maximè faciunt duodecim capitula Cyrilli Alexandrini, quæ ùt Canones à Concil. Epheſ. Anno 4 1. ad profigendam Hære- ſim Neſtorii congregato ſunt approbata, & vocantur Anathematiſmi, quia cum Anathemate definiti. Sunt autem Anathematiſmi duodecim ſequentes: Primus ferit Negantem, Chriſtum verum Deum, & B. V. negantem eſſe Dei Ma- trem, quæ peperit ſecunduùm carnem, carnem factum Deum. Se- cundus anathematizat illum, qui negat Verbum carni fuiſſe unitum ſecundùm ſubſtantiam. Tertius damnat illum, qui in uno Chriſto dividit ſubſtantias poſt unitatem, ſola eas connexione conjungens, quæ ſecundùm carnis dignitatem, Authoritatem, vel poteſtatem ſit, & non potius conventu, qui per unionem naturalem fackus eſt. Duartus ſi quis in duabus Perſonis vel ſubſtantiis eas voces, quæ de Chriſto dicuntur veluti homine, qui ærer Dei Verbum Ppccialirer intel- s2 Dogma Fidei. In Cchriſto una eſt Perſona. intelligatur, aptaverit, Anathema ſit. Quintus qui dicit Chriſtum Theophoron ſeu Deum ferentem, & non veraciter Deum eſſe. Ana- thema ſit. Sextus qui negat Chriſtum Deum ſimul eſſe & hominem, Anathema ſit. Septimus, qui dicit Chriſtum hominem operante Deo Verbo adjutum, & ſic unum ab altero dividit duos Chriſto ponendò, quorum unus alterius fuerit inſtrumentum tantùm, Anathema ſit. Octavus qui dicit aſſumptum hominem coadorandum Deo Verbo, & conglorificandum, & nuncupandum Deum tanquam alterum ab alte- ro, & non unam ei glorificationem dependit, juxtà quod Verbum Caro factum eſt, Anathema ſit. Nonus, qui unum Chriſtum glorifi- catum à Spiritu Sancto, tanquam qui aliena virtute per eum uſus fuerit, & ab eo acceperit efficaciam contra immundos Spiritus, poſ- ſe & coram hominibus Divina ſigna perficere, ac non potiùs fatetur ejus proprium Spiritum, per quem Divina ſigna explevit, Anathema ſit. Decimus, qui dicit Chriſtum non eſſe ipſum Dei Verbum, eum- que non pro nobis ſolis obtuliſſe oblationem, ſed pro ſemetipſo, Ana- thema ſit. Undecimus, qui dicit Chriſti carnem proprium eſſe ipſius Verbi Dei Patris, Anathema ſit. Duodecimus, qui non confitetur Dei Verbum paſſum carne, primogenitum ex mortuis ſecundùm quod vita eſt, & vivificatur ùt Deus, Anathema ſit. Atque hi ſunt famoſi illi Cyrilli Anathematiſmi, quibus in Concilio Epheſino approbatis additi ſunt ab ejusdem Concilii Parribus & adhuc alii canones. Argumentum Quartum nobis ſubminiſtrant infinita propè 88. Pa- trum etiam antiquiſſimorum teſtimonia, pauca duntaxat ea iis addu- cimus. S. Ignatius in Epiſtola ſua ad Ephelios: Convenitis in una Ei- de & uno gEsu Chriſto ſe-unaum carnem ex genere Davidis, Filio hominis & Filio Dei. Ergo unus eſt Chriſtus, qui ſimul Deus & Ho- mo eſt S. Irenæus l. 3. c. 16. ex Sacra Scriptura demonſtrat, anum eundem eſſe Verbum Dei, & hunc eſſe unigenitum, & hunc Incar- natum pro ſalute noſtra J Eſum Chriſtum Bominum noſtrum. Dio- nyſius Alexandrin. in Epiſt. Synodica ad Paulum Samoſatenum eundem Hæreſiarcham carpit: duas hypoſtaſes, & duas Perlonas aſſeveran- tem unius Chriſti, lve duos Chriſtos, duosque Filios. 8. Gregorius Naz. orat. 51. in Apollinar. ” Divinitatem in eo (Chriſto ſcilicet) veluti in Propheta per gratiam operatam fuiſſe, non autem ſecut- dum eſſentiam copulatam fuiſſe, atque copulari dixerit 4 praſtan- tiori afflatu vacuus it, imo contrario impleatur oportet. Ubi. Doctor clarè veram realemque Verbi Divini cum natura unionem ad- ſtruit, quam tamen Neſtorius perperam negavit. S. Hilar. l. 9. de Trinit. Mediator ipſe in ſe ad ſalutem conſt itutus, & in illo ipſo in- ter 7 n/ Deum ſuns, du, alim eh. Athanal. igem geni⸗ 1e grati i fatfu leet rg Lenbit, &Hono nc ac Ne Nu hoc ſent guo ine nee teelem 1is Krip r tune eye⸗ Cllom y doe gie⸗ tel Alci pote le, gue tonis, teſ, nn Rumennd wbi id: eleſar pſona. (vi dicie Deum ele ul eſſe lwr ninem operm os Chriſtome um, Anathen dum Deo Ven amn alrerumt uxta uodſ 1m Chrikun; rtute peren undos Yiinn non poriö uplerit, in Dei Verbun- Pro ſentiſi ropriounck Ui non Ni tuis ecuntin Atque hiſm Epheſno M Aii canone, ofinitaprone! lontanatenli⸗ mnvenifil nere D 3 i ſwol Deyd monltrit, on 1 Dogma Fidei. IE Chriſto una eſt Perſona. . 83 ter Deum & hbomines Mediatoris Sacgramento utrumgue unns exi- ſtens, dum ipſe ex unitis in idipſum naturis naturaæ utriusgque Tes eadem eſt. Hoc eſt ſuppoſitum, ſeu Perſona eadem eſt, idem docet Athanaſ. l. de Incarn. Verbi Dei, idem Ambroſ. J. de Incarn. c. F. idem denique præter innumeros alios D. Auguſtinus lib. de correptio- ne & gratia c. II. quorum omnium teſtimonia proferre non vacat. §. 2. Probatur ſecunda Pars Dogmatis. Rgumentum I. ex Scriptura: Ecce Virgo concipiet, & pariet :. . . . rFrilium, & vocabitur nomen ejus Emmanuel, quod eſt in- terpretatum, nohiscum Deus. IIa. 7. V. 14. Luc. I. V. 35. Duod naſcetur ex te, Sanctum vocabitur Eilias Dei. ad Galat. 4. V. 4. WMiſit Deus Filium ſuum factum ex Muliere. ad Kom. I. V. 2. & 3. Quod antea promiſerat per Prophetas ſuos in Scripturis de Filio ſuo, qui factus eſt ei ex ſemine David ſècundum carnem. Ex quibus ſic licèt argumentari: Illa verè Dei Mater eſt, & dicitur, quæ illum genuit, qui propter intimam ac Hypoſtaticam unionem ſimul Deus & Homo eſt: atqui Beatiſſima Virgo illum genuit, qui propter inti- mam ac Hypoſtaticam unionem ſimul Deus & Homo eſt: ergo B. V. verè Mater Dei eſt, & dicitur. M. eſt certa; nam B. V. certè in hoc ſenſa Dei Mater dici non poteſt, quòd Divinitatem genuerit, quo ineptius nihil excogitari poteſt. m. conſtat partim ex dictis in G§. antecedenti, in quo probavimus Verbum Divinum per veram ac realem unionem Naturæ humanæ fuiſſe unitum, partim ex allega- tis Scripturæ textibus. Argumentum 2. Si B. V. Dei Genitrix non eſt, nec dici poteſt, tunc evertitur totum Incarnationis Myſteriam, & illud Joannis ora- culum Verbum Caro factum eſt, falſum erit, & erroneum: atqui hoc dicere ſacrilegum foret, & inſanum: ergo B. V. Dei Genitrix verè eſt, ac dici poteſt. M. p. Si B. V. Dei Genitrix nec eſt: nec dici poteſt, tunc ille, quem genuit, non eſt verus Deus: atqui ſi ille, quem genuit, non eſt verus Deus, tunc perit totum Incarna- tionis, imo & Redemptionis Myſterium, nec cum veritate dici po- teſt, quòd Verbum Caro factum ſit. Ergo &c. Atque hoc eſt ar- gumentum Cyrilli Alexandrini lib. de recta fide ad Reginas Num. 6. ubi ait: Qui Sacram Virginem Deiparam eſſe imperité negant, huc neceſſarièò adiguntur, ui duos Dei Filios conſtituant. Nam ſi Sacra L 2 Virgo 8sc-— Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. Virgo Deum Incarnatum ſecundum carnem not beveyt-: zi, e concedant, oportet, hominem tantum vulgarem, nobisgae er. cellenttorem in lacem edtaiſſe. Et Num. 8. Iitur ſi eum, ga. zra lingine prodiit, hoc eſt Dei Patris Verbum ce rngae e. kuram unitum Deum eſſe agnoſeunt, cur eandem Virgineme aram fateri verentur? D Zutnr,n 3. ex Authoritate SS. PP. ue eodcr arguunenta uſus eſt S. Cyrillus contra Neſtor. lib. de recta fide um. 9. en nomen Deiparæ à Veteribus B. Virgini erribrun ui iſecri cens teſtimonium Athanaſiii, Attici cranltantinopblitani pi Fodi Antiochi, Amphilochii Epiſcopi Iconienſis, Ammonis Fpitcobi — drinopoleos, Joannis Chryſoſtomi, Severiani, Vitalii bileohi⸗ Theophili Alexandrini. Non immeritè itaque Greg. Nazian. ! i. di quis S. Mariam Deiparam non credit, extra Divinitatem eſt. S Bionyſ. Alexandrin. in epiſtola ad Paulum Samoſatenum. IUna ſola Virgo filia vitæ, genuit vivens Verbum & ſabſiſtens. §. chenain lib. de carne Chriſti contra Arianos: Scopus &. earade, eſt Sia pturæ, uti ſape diximus, nempe nt auo de dalvatore e. itlam ſcilicet Deum ſemper fulth, * &- iltum ſſe, quipbe dd ki, zris Verbum, Eplendorque & ſapientia, ipsumque Poſt ea “ e carne ex Lingine Maria Peipara aſſumpta hominem fa e. Fertur etiam in Concilio Epheſino proſtrata feliciter Hæreſi der o- riana ad reparandam injuriam B. V. Mariæ Deiparæ illatam defini- tum fuiſſe, ut ſalutationi Angelicæ iſtæ deinceps addantur preces Sancta Maria Mater Dei &c. § 3. Diluuntur argumenta Hareticorum contra primam bartem Dog maäa!15. 3 ARgumentum r. ex S. Scriptura. Chriſtus ipſe corpus ſuum, & humanitatem temelum appellavit: ergo eidem Divinitas non erat unita verè realiter ac hypotaſklice. a. habetur ex Scriptura Joan. 2. ubi Chriſtus dixit: Solvite templum hoc. Conſe- quentia videtur clara. Inter templum enim, & illum, qui habitat in templo, non intercedit vera unio realis ac hypoſtatica. Secundè Chriſtus eſt verus Homo, ergo non videtur quomod- potuerit hypoſtaticè uniri cum Divinitate a. p dicitur enim 3. ad Philipp. 2. Factas in ſimilitudinem hominu ,& hbabitu iventzi ln, . P. Dirinitate Terti ſepè vocant Cetur Deus, tura huwane X.C.: tunturm accl Unio Fera: ip un unt Divinitat Mypoſtatie Ubicatione faltun „ tein Chrl Gdlotaxat Ii mmionen Ad leel un falfu⸗ ſullem; utt ſit indenn⸗ , d porn Potuerit, ur Minum hoc Mum omnem ite: a0 Th ſlhtilit t, erculo pon flen geme, Mane ju⸗ (Atert Unetl, M⸗ Ner Author lciers voe⸗ m 4Gdltur ſng mentis ſong. eperit, Ml nobiigue il ſ eun, i rni ſetuii Vyginuntſ eodenn ann le Num 9, E um fuile. 4 ppolitani h nonis Hion italii Hpicenj . Nauim 2 Divinitii atenum. ens. § An charalfe il vatore ni lne Aℳ1 . Pokes N ninen fatu citer Hrrel N rk ilitin zlcantur Ni t 9eigen e ſet. 2, en 1, MO lum, Gl Holtatlcn. 4 itenn n⸗ ſietnn n, eN Piv n, Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. 8 5 homo. C. p. non enim videtur, quomodo fieri potuerit, ut homo cum Divinitate perſonaliter uniatur. . Tertiò in Scriptura S. etiam Angeli, Moyſes, imo & Judices ſæpè vocantur Dii; ergo etiam quamvis Chriſtus in eadem ſæpè vo- cetur Deus, tamen exinde non probabitur, quòd Divinitas cum na- tura humana fuerit verè ac realiter, & hypoſtaticé unita. R. C. a. & n. c. ad p. d. inter templum & illum, qui inhabitat tantùm accidentaliter, localiter, ac per ubicationem non intercedit unio vera ac realis. C. qui inhabitat ſubſtantialiter n. Chriſtus ille, in quo juxta Apoſtolum 2. ad Colofl. v. 9. Iahabetat omnis plenitudo Divinitatis corporaliter, id eſt, ſubſtantialiter per veram realem ac hypoſtaticam unionem non tantùm accidentaliter, localiter ac per ubicationem. Quomodo enim alias verum eſſet illud: Verbum Caro factum eſt. Hinc non erravit Neſtorius in hoc, quèòd humanita- tem Chriſti dixerit eſſe templum Divinitatis, ſed quòd moralem duntaxat ac accidentalem non phyſicam, & hypoſtaticam admilſe- rit unionem. Ad ſecundum R. Chriſtum meritèò dici in ſimilitudinem homi- num facltus, habuit enim naturam humanam noſtræ lſubſtantialiter ſimilem; uti in tertio Dogmate Fidei oſtendimus. Habitu inſuper fuit inventus ut homo. Quia extrinſecùs, ac ſpecietenus appare- bat, ùt purus homo. Non quærant autem Hæretici, quomodo fieri potuerit, ut Verbum Divinum naturæ humanæ hypoſtaticè uniretur? Mirum hoc eſt inperſcrutabile, abſicondicum, ae rationem huma- nam omnem tranſcendens. Audiant hac de re Cyrill. lib. de recta fide: ad Theodoſ. num. 23. Namque Incarnationis modas aamodam ſubtilis eſt, veréque inexplicabilis, talis demum, qui cogitationis captäsque noſtri anguſtias multis partibüs excedat - - - nempe ut vericulo non vacat in ea inquirere, gquæ humana non ſunt, ita ex- tremaæ dementiæ videri, ea, quæz mentis noſtræ actem excedank, humanæ Zudicti trutinæ ſubjicere moliri. Ad tertium in ſenlu tropologico id intelligendum eſſe, quèòd Angeli, Moyſes, judices in (criptura appellentur Diti. Nempe pro- pter Authoritatem ac poteſtatem, quam à Deo acceperunt. Hinc Judices vocantur Dii propter poteſtatem judicandi. Ubi tamen ſta- tim additur, verumtamen ſicut homines moriemini. Quis autem ſanæ mentis illa omnia teſtimonia, quæ in ſecundo Fidei Dogmate adduximus ad probandum veram Chriſti Divinitatem, in ſenſu figu- rato, ac impropriè eſſe intelligenda, ſibi poterit perſuadere? . . e L 3 Argu- 5 26 Dogma Fidei. I Chriſto una eſt Perſona. Argumentum 2. Ex Authoritate 88. PP. S. Baſilius vocat Chri- ſtum Hominem Deiferum. S. Athanaſius cum aliis in expoſitione fidei vocat hominem Deifcatum, hominem Dominicum. S. Ambrol. I. F. de fide c. 5. ait hominem fuiſſe à Verbo aſſumptum. Toannes Da- maicenus I. 3. de fide c. 15. Humanitatem Chriſti appellat Divini⸗- tatis inſtrumentum. S. Cyrill. I. 6. in Joan. humanam naturam Di- vinitatis templum vocat. g. Ad ſingula: caro Chriſti vocatur Deifera. Quia reipſa Dei propria eſt propter unionem Hypoſtaticam, inter carnem ſeu huma- nitatem, & Deum ipſum. Ohriſtus dicitur homo Deifer, homo Dei- fcatus, & homo Deificus ob eandem hypoſtaticam unionem inter naturam humanam, & Divinam. In Neſtorio quidem jure merito ſimiles propoſitiones ac loquendi modos reprehendebat Cyrillus ob pravum illius ſenſum unionis ſeilicet duntaxat moralis, & acciden- talis inter naturam utramque in Chriſto. Apud viros autem Ca. tholicos, cùm alium longè habeant ſenſum extra omnem cenſuram ſunt. Item absque omni erroris periculo & in ſano ſeniu humanitas dici poteſt Divinitatis inſtrumentum, non quidem ſeparatum, quale eſt e. g. Serra reſpectu artificis, ſed conjunctum & unitum, quale in- ſtrumentum corpus eſt reſpectu animæ ad exercendas operationes vitæ ſenſitivæ. Poteſt itidem dici hominem fuiſſe aſſumptum à Verbo in ſano ſenſu, id eſt uſurpandò concretum pro abſtracto, ita, ut pro- poſitio hunc faciat ſenſum: humanitatem, ſeu naturam humanam ಠverbo fuiſſe aſſumpram. Dixi in ſano ſenſu: alio enim in ſenſu hanc propoſitionem uſurpabat Neſtorius, qui dicebat non tantùm natu- ram, ſed etiam Perſonam humanam à Verbo fuiſſe aſſumptam, adeòô- ue non unam, ſed duas in Chriſto ponebat Perſonas, ac aſſerebat Chriſtum Redemptorem noſtrum, non eſſe verè ac ſubſtantialiter Deum, ſed per gratiam tantùm ac adoptionem. Id autem; quod ait S. Cyrillus humanitatem eſſe Divinitatis temblam, optimè ex- ponit D. Thomas lib. 4. contra gent. c. 41. Hamanitas Chriſti relte templum Dei ab aliquibus orthodoxis dicitur, non quidem ad men- tem Neſtorit, qui Deum non aliter in Chriſto inhabitare contende- bat, quaàm in zemplo & in Sanctis ſuis inhabitat: per aſſeſtentiam ſcilicet, & gratiæ ſubminiſtrationem, ſed ad ſenſam Apoſtoli a Coloſſ. 2. v. 9. in ipſo inhabitat omnis plenitudo Divinitatis corpora- liter per untonem, ſcilicet veram realem phyſiean ac hytoſtaticam, non moralem tantam, non accidentalem vel aſfectüs, concordiæ, gratiæ, aut adoptionis. Cuùm autem S. Chrylſoſt. homil. 3. ad c. I. Epiſt. ad Hebr, videtur diſtinguere ac admittere duplicem Perſonam, no mn loquit llus eſe ben Confutare er tra earnati Ellinctas, ne Nemn elle, Ne atem ve Romi arro Monzchom Nuln aulroi Cirtumdat nigenitun lunhen in ⸗ yaprictat,. n/ Mint e mnj i, ̃ e un. lrße ihalilr c lilſentia, Arpumer aature Im K hun⸗ Tin & nen eronn Eeuneb 1 Concreto ſbe ri, n tls; ergd Imlun, e⸗ in i 5 en Nhr cne 4 on Antie in 6 Nen & lti neme hon nn tion fonalis ſons. aſlius woer aliss in ennt nicum. d ptum. CN ti appeln nanamn pitdtn Ccarnem Gni Deifer l vam nioren guidenm ner ndebat O noralis, A ud viros un ra omnenn cn ano leniubn emn leparatun & unitum, das oheritlin lumptum Ne tracto, lit⸗ 1 naturam hum o ebimn In n Dogma Fidei. I, Chriſto una eſt Perſona. 387 non loquitur de Chriſto, ſed de Patre & Filio, oſtenditque illos duas eſſe Perionas. Intentum enim S. Doctoris l. c. erat duplicem confutare errorem judæorum unum contra Trinitatem, alterum con- tra Incarnationem, oſtendendò Patrem & Filium duas eſſe Perſonas diſtinctas, non unam, & Chriſtum Dominum ſimul Deum & homi- nem eſſe, quem illi purum ac ſimplicem hominem arbitrabantur. Ne autem vel à longè Neſtoriani ſibi aliquid de Authoritate S. Chry- ſoſtomi arrogare præſummant, adduco illius in Epiſtola ad Cæſarium Monachum verba, ubi diſertiſſimè unam duntaxat in Chriſto Perſo- nam adſtruit: Pium, inquit, & valde pium Chriſtaum, qui morte circumdatus eſt, confiteri in Divinitate perfectum, unum filium, unigenitum non dividendum in filiorum dualitatem, portantem tamen in ſemetipſo indiviſarum duarum naturarum inaiviſebiliter proprietates. Non alterum, & alterum, abſite ſed anum & eun- dem Dominum Eſum, Deum, Verbum, carne noſtra amictum, & ipſa non inanimata & irrationabili, ſicut impius Apollinaris di- rit, iſtis mentem intendamus, fugiamus eos, qui dividunt nati- ram. Etſi enim duplex natura verumtamen indiviſibilis, & in- diſſipabilis unitio, in una filiationis confitenda Perſona, & una Jabſiſt entia. Argumentum 3. Tot ſunt in Chriſto admittendæ Perſonæ, quot ſunt naturæ perfectæ: ſed duæ ſunt in Chriſto naturæ perfectæ Di- vina & humana; ergo & duæ perſonæ. M. p. Perſona juxta Boë- tium eſt naturæ rationalis individua ſubſtantia: ſed duplex eſt in Chriſto individua ſubſtantia, Divina & humana: ergo & duplex Perſona. Secundèò aut Verbum aſſumpſit Humanitatem in abſtracto, aut in concreto? non in abſtracto, abſtractio enim illa eſt mera mentis operatio, non aliquid reale, ac independens ab operatione intel- lectůs; ergo aſſumpſit humanitatem in concreto, id eſt humanam naturam, ſeu humanitatem habentem perſonam. Ergo duplex eſt in Chriſto Perſona. B. ad I. n. M. Cùm enim natura inferior à ſuperiore in unita- tem Perſonæ aſſummitur, ab illa perficitur, & ultimèò terminatur, adeôque non propria ſed aliena ſubſiſtit Perſonalitate. Nomen ſab- ſtantiæ in definitione apud Boëtium ſupponit pro ſubſtantia com- pleta & ultimèò terminata totum aliquod particulare ſeorſim conſti⸗ tuente, non pro qualibet ſubſtantia individua ſeu particulari: aliàs anima rationalis à corpore ſeparata, quæ ſubſtantia quædam eſt ra- tionalis & particularis, vera dici poſſet Perſona, quod fallium eſ ura 88 Dogma Fidei. I Chriſto una eſt Perſona. Plura hac de re dicunt Theologi ſcholaſtici ubi agendum eſt de poſ- ſibilitate Incarnationis. Ad z. R. hic litemeſſe de nomine, ſi per humanitatem in abſtra- Go intelligitur ſubſtantia particularis, non completa nec ulkimdò de- terminata, uno verbo non Perſona, Verbum hoc ſenſu humanita- tem in abſtracto ſumptam ſibi perſonaliter conjunxit, neque ſie ſumpta humanitas fictitium quid eſt, & intellectus abſtrahentis opus ſed reale quid natura enim abſtracta tunc eſt fætus mentis, quando illa præcifis per intellectum ſingularibus conſideratur, ùt univerlſalis in ſe. Pariter ſi intelligatur per humanitatem in concreto natura humana determinata ac particularis, verum eſt, Verbum Divinum aſſumpfiſſe illam ita in concreto, non autem ſi ita ſummatur, ut in hoc concreto per modum ſubjeéti ſe habeat natura, & per modum formæ perſona: hane enim Verbum non aſſumpſit. Argumentum quartum Deus immortalis, & impaſſibilis eſt, ergo Chriſtus, qui paſſus & mortuus eſt, verus Deus non eſt. Secundò. Si Dei Filius paſſus & mortuus dici poteſt: ergo etiam dici poterit Divinitas mor- tua. Hoc argumentum ingreditur illam difficultatem de commu- nicatione Idiomatum, quam hic non atingimus. . Tamen interim ad I. d. a. Deus immortalis ac impaſſibilis eſt ratione humanæ Naturæ, quam aſſumpfſit n. Katione naturæ ſuæ Di- Vvinæ c. a. & n. c. Ad ſecundum n. c. denominationes enim iſtæ cadunt in totum ſuppoſitum ſeu Perſonam, non verò in ipſam naturam Divinam, t habet communis Regula Theologorum in tract. de Iocar. & materis de communicat. Idiomat. hinc optimè in præſentem Materiam Vi. gilius Thapſenſis lib. 2. contra Eutychen. Paſſus eſt, inquit, Deis in unione Perſonæ, non eſt paſſus in proprietate natura, quidem paſſionis injurias etiam Divinitas pertulit, ſed paſſtonem ſola cjus caro perſenſit, ita ergo ſuſcipiendo paſſtones, & eavrum ot cedenas aſfectilus, apparet Deum Verbum impaſſibiliter paſſum. Ergo Rele ferre paſſionem natura eſ utriusque, ſed cedere paſſioni nou utriusque naturæ, cum ſit unius ejusdemq; Perſonæ. Et lib. 5. pro- prium eſt illi mori propter naturam carnis, qua mortalis eſt, & bro- prium eſt illi non mori propter naturam Verbi, guæ mori non poteſt, item propter ineffabile Mhſterium unionis utravumqua Natararum communis in ipſo fuit Mortalitas carnis, verbi naturæ, gqua moi non potuit, & communis in ipſo eſt immortalitas Verbi, natuta Car- nis, qua morti ſuccubuit. e . „V. „Eeduenti „ ſone d „ de Trin „Znm! enies. „Chifl „ encda A „homine „tra ball „hommine „ hum, 0 „Qum i „ Cbo tar „ Poſe la Ge wille „ dilſima An nachis d. Ais ge Naſur a tur beri⸗ . 4 Mum ber tinitate de. Hor Nſenti Wim, eteſirid thus, En eri, an Uocns Di ohſtien ng. endun elt anitatenin eta dec uhint c ſeold Iun: Njonnit, e 8 abſrahent Gs mentb, e tur, dt unir⸗ n coneteto n Verbunm Dii a ſummmann ira, & ſein t. Augne ergo Clll cund⸗ le⸗ terit Divina ltatem de a lis a imnſt jione naturrl r adun i toram Diitn ge loeat. e entem Muel , c, innni, , hutit: 49 iuun / eAr urtull 4 e jumng 4 nutt 4 1Verlin Dogma Fidei. In Chriſto eſt una Perſona. 389 * „Vigilius Thapſenſis refertur inter Scriptores Eccleſiaſticos Sæ- „ culi V. ad Annum Chriſti 495. natione Afer. Primùm Diaconus de- „ inde Epiſcopus Thapſenſis vel Thapſitanus. Hic in notitia à Sirmon- „ do addita ultimus recenſetur inter Epiſcopos Bizacenæ Provinciæ, „ qui ad Hunericum Fidei causâ venerant. Vigilio juxta Labbeum „ ſequentia opuſcula tribuuntur. l. y. contra Eutychetem pro defen- „ ſione Epiſtolæ S. Leonis Papx, & Concilii Chalcedonenſis. Lib. 12. „ de Trinitate cum ſolutione objectionum Arianarum, quos usque ad „ *— 7u Theodulphi atque Hincmari ſub Athanaſii nomine citatos in- „ venies. Extant prædicta tom. 8. a. fol. 721. Oudinus ex editione „ à Chiffletio adornata operum Vigilii Thapſenſis hæc inſuper reſtitu- „ enda Authori moner. lib. I. contra Felicianum Arianum olim ſub „ nomine S. Auguſtini. Altercationem cum Paſcentio Ariano. Con- „ tra Palladium Arianum I. 1I. & alios duos contra eundem omnes ſub „ nomine Ambroſii libros tres contra Marivodum Arianum Diaco- „ num, olim ſub nomine Idatii contra Varimadum, denique confli- „ tum ipſum Arnobii cum Serapione, & ſymbolum S. Athanaſii, quæ „ duo tamen, ut Arnobio & S. Athanaſio detrahuntur, ſe induci non „ poſſe fatetur Labbeus. Caſſiodorus Senator de Vigilio hoc prodit: ,„ de mille annorum intelligentia, quæ in Apocalypſi continetur ple- „ niſſima, & diligenti narratione diſſeruit, hæc incidentur. Argumentum 5. S. Hormiſda ſummus Pontifex damnavit in Mo- nachis Scythiæ has propoſitiones & modos loqueodi: Chriſtus eſt unus de danctiſima Trinitate. Item anus de Sanctiſſima Trinitate paſſus eſt. Atqui hoc verum eſſet, ſi in Chriſto unica tantùm dare- tur Perſona: ergo in Chriſto non datur unica tantùm Perſona. N. Ad Argumentum rectè in ſenſu Catholico dici, Chriſtum eſſe unam Perſonam de Sanctiſſima Trinitate, & unam Perſonam ex SS. Trinitate eſſe paſſam, id eſt Filium Dei in earne. Non damnavit ita- que S. Hormiſda Pontifex ùt errores, ſed voluit, ac præcepit tantùm ut ſilentié premantur, tum ut reprimeret Monachorum Scythiæ au- daciam, qui has propoſitiones Concilii Chalcedonenfis definitioni neceſſariò annectendas contendebant: tum etiam, ne fallaciis, erro- ribus, ſiniſtroque ſenſui, in quem illæ propoſitiones poſſunt detor- queri, anſam præberet. Quas fallacias ac argutias cautè detexit Fer- randus Diaconus in Epiſt. ad Anatolium, & in Epiſtola ad Severum Scholaſticum, ubi 3. hujus propoſitionis ſenſus diſtinguit. Chriſtus eſt aunus de S&S. Wrinitate, inquit, quam nonnulit minus caute nega- bant. Senſus primus eſt, ne ideo Chriſtus unus de SS. Trinitate praaicari erederetur, ut alius r alia Trinitas, de qua Reuus, eſſe Ssi= 90⁰ Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. dieitur, inculcetur, velut cùm de Patre eſſe Elium credimus, alius procul dubio eſt Filius, alius Pater, de quo eſt Elius - - — decun. dus modus eſt, ne fortaſſis unus de Trinitate fraudulenter intime- tur, propter hoc videlicet, ut non eius humanitas, ſed Divinitas pradicetur eſſe paſſibilis. Tertius modus ne quaratur, quid unus! càm dixerimus, pergit Author, Chriſtum unum eſſe de Trinitate, interrogati, quid unus? non poſſum dicere unus Deus, gute Trinitas illa non eſt Deorum &. non poſſaumus reſpondere unus Filius, quia Trinitas illa non eſt Filiorum. Et hæ ſunt argutiæ, propter quas non- nulli nolebant aſſerere Chriſtum unum eſſe de Trinitate, & unum de Trinitate eſſe paſſum. Convenientiùs ergo, pergit Ferrandus, una Perſona, quàm unus dicitur, ne parum intelligentibus, aut malt ſuſpicantibus ſoandalum præbeatur. Non itaque de ipla propoſitio- ne, ſed de modo tantùm loquendi erat diſſenſio. . * „Pariter inter Scriptores Eccleſiaſticos ſæculi ſexti ad Ann. ſo4. „ referendus eſt Fulgentius Ferrandus Chartaginenlſis Eccleſiæ Dia- „ conus. Non pauca ſcripſit, quæ P. Ciffletius S. J. 1649. Typis „ mandavit, ea ſunt breviatio canonum, Epiſtola ad Fulgentium ſu- „ per ſalute æthiopis moribundi, alia ad eundem ſuper quinque Quæ- „ ſtiones. Alia ad Egippium Abbatem de Trinitate & duabus Chri⸗ ſti naturis, alia ad ſeverum Scholaſticum Conſtantinopolitanum, „ quòd Ohriſtus ſit unus de individua Trinitate ad Reginum comi- „ tem Paræneticus de ſeptem regulis innocentiæ ſeu qualis debeat „ eſſe dux Keligioſus in actionibus militaribus. Epiſt. ad Anatolium „ S. Rom. Ecc. Cardinalem de duabus Chriſti naturus. Vita S. Ful- „ gentii Ruſpenſis Epiſcopi ab eodem conſcripta, Epiſtola ad Pelagi- „ um & Anatolium Diaconos Romanos. In ea editione præter Con⸗-⸗ „ cilium Chartaginenſe II. Anni 390. & a Kuarium lib. 3. S. Fulgen- „ tii de prædeſtinationis & gratiæ veritate. Additur liber de Fide Ca- „tholica adversus Pintam Arianum. Sed hunc librum Sirmon us „ ex ſtyli diverſitate aliisque rationibus oſtendit, nec 8. Fulgen- „tio Epiſcopo Ruſpenſi, nec Fulgentio Ferrando Diacono, qui uter- „ que ſcriptor erat Sæculi VI. eſſe tribuendum, ſed ab aliquo Scri- „ oꝓtore Sæculi ſeptimi, aut omnino octavi eſſe concinnatum ma- „ nifeſtè convincit. 22 — —„ §. 4. ligonee Mun Dr Ni Mate Ten ſtantie: Viigon ri onn WiChr . ſün 1 gri Ei h. ieet nert Nifeſtun 4Ad Verbi in MiIne A tun ten lt Car Hlins di Meration conſunc A 1 Ina 5 ſona. ium credin Elius... audulentiy itas, ſel N ratur, Ml eſe le hn Deus, glilhi , unus Hiu e, propter i initate, Aln git Feruts entiku,1 de iohn n li ſexti u e nenſs Loce ſuper guingti Cutpiſ aſantincpllu 2d Reglun ſen Gu 1 curus. Ppioh 1 Uetl itoreſtef ,librom de acol, 4 e begin Dogma Tidei. In Chriſto una eſt Perſona. 91 §. 4. Diluuntur argumenta contra alteram Dogmatis Partem. Rgumentum Primum. Quæ Divinitatem non genuit, Dei Ge- N nitrix dici non poteſt, ſed B. V. Divinitatem non genuit, udt certum eſt, aliàs ipſa foret Dea. Ergo &c. Secundum. Beatiſſima Virgo dici non poteſt Mater Verbi Divini. Ergo nec Filii Dei ant. etiam à nobis admirtitur, c. p. Verbum Divi- num propriè eſt Filius Dei, ergo ſi B. V. dici non poteſt Verbi Divi- ni Mater, nec dici poterit Mater Filii Divini. . Tertium, ex una ſubſtantia nullatenus generari poſſunt duæ ſub- ſtantiæ: ſed Deus & Homo ſunt duæ fubſtantiæ: ergo Beatiſſima Virgo nullatenus poteſt ſimul hominis & Dei Genitrix efſe. Quartum, Mater debet eſſe Filio conſubſtantialis: ſed B. V. non eſt Filio ſuo conſubſtantialis, ergo &c. Quintum, S. Hilarius I. 10. de Trinit. n. 1. ait. Corpori Chriſti Mariam Originem non dediſſe, licèt ad inerementa partumque cor- poris omne, gquod ſexus ſut naturale eſt, contulerit. Ergo B. V. cor- pori Chriſti originem non dedit: ergo Dei Mater dici non poteſt. NH. Ad hæc argumenta & quidem primum cum S. Cyrillo in Epi- ſtola ad Monachos. n. M. Satis enim eſt, ut B. V. eum genuerit, qui Filius Dei eſt, ac verus Deus. Sicut ut in humanis dicatur Mu- lier hominis mater, ſatis eſt, quòd eum generet, qui homo eſt, licèt præcipuam hominis partem animam ſcilicet rationalem non ge- neret. Et vel exinde, quòd B. Virgo Divinitatem non genuerit, ma- nifeſtum illam Deam non eſſe. Prout erroneè inferebat Neſtorius. Ad ſecundum n. c. Et paritatem, diſparitas eſt: quia nomine Verbi intelligitur terminus generationis æternæ in ſinu Patris, no- mine autem filii intelligitur terminus generationis, tum æternæ, tum temporalis in utero Materno B. Virginis: cum ergo Verbum ſit caro factum, & carnem in utero B. Virginis affumpfſerit ratione hujus aſſumptæ Humanitatis, Filius Dei homo factus, meritò B. V. Filius dicitur. Diſtingui ergo poteſt illa propoſitio, Filius Dei non boteſt eſſe Filius Mariæ ratione Divinitatis, & prout eſt æternæ ge- nerationis Filius C. ratione humanitatis Verbi Perſonæ hypoſtaticè conjunctæn. . Ad tertium d. M. Si duæ ſubſtantiæ generentur ſeparatim tr. ſi una per ſe non generetur, ſed A alterius atque in unam con- 2 cur- 92 Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. currant hypoſtaſim n. Ita ſolvit hoc argumentum ſupra laudatus Ful- gentius Ferrandus Diaconus: Nanc verò in magno &- mirabili Sa- cramento, quod manifeſtatum eſt in carne, Divina ſubſtantia, ſe- cundum humanam ſubſtantiam proprie nata eſt, quia non ſepara- tim nata eſt, nec humanitaten proprie natam ſibi Divinitas non adunavit, ſed adunands eam ſibi proprie nata eſt, dicam adhuc planius pro captu infirmitatis mezg. Proprie nata eſt de Patre Di- vinitas pura, proprik nata eſt de Matre eadem Incarnata Di- Vienikas. . „. Ald quartum pariter d. M. debet eſſe filio conſubſtantialis aliqua ex parte c. omni ex parte n. dum Mater filium generat duabus con- ſtantem naturis Divinà & humanaâ, filio conſubſtantialis eſſe debet ratione naturæ humanæ, non autem ratione naturæ Divinæ. Nul- lIum accuratum hujus rei exemplum quæri poteſt. Eſt enim exem- plum ſine exemplo, Myſterium prorlus ſingulare, abſconditum ac inperſerutabile. Ad quintum. &. Hoc argumentum nimium probare, probaret enim B. Virginem nec Chriſti Matrem eſſe, aut dici poſſe, ſi corpori Chriſti originem non dedit: Mens igitur & ſententia S. Hilarii eſt, B. V. Mariam corpus Chriſti cæterorum hominum more non ge- nuiſſe, ſed operante Spiritu Sancto & carnem Chriſti ex puriſſimo B. Virginis ſanguine efformante. Explicat mentem hanc ſuam S. Do- ctor. Num. I15. Virgo non niſi ex sbiritu santto genuit, quod ge- nuit, & quamvis tantuům ad nativitatem carnis éx ſé daret, quantum ex ſe fœminæ edendorum corporum ſaſceptis originibus im- penderent, non tamen geſus Chreſtus per humanaæ conceptionts coa- luit naturam. . Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XIVI. Dtrum converſio aquaæ in vinum fuerit primum omnium Miraculorum, quæ Chriſtus patravit? 8 Ne ⸗ id hæres, quid dubitas? Criticum te eſſe oportet, aut ZAN certe ſcepticum, dicet nonnemo: hoc fecit initium ſigno- rum TPEſus in Cana Galilææ. Aſt non evidens ita res eſt, ac tam certa pro ſententia affirmativa cauſa ‚ut pro contraria ſen- tentia, & negativa nullæ militent rationes. Prima ratio petitur ipſo 2 I0o alegat gere vigetu erltonem: Chiiſtus kee ctiam. dea goando zcce⸗ etiam ſecum tur in Bran- guendum C Nirzcula ut lele, gue⸗ fitum juen. 10. in Evan u, G eis ides eſt turn ſimulae ACprimom Aa teferun Conſeritn. Miknena et men ſoret dunt auten ſygula ne ſuut liyn⸗ ſina. ſupra Iudm no & mitil ina ſihktant ,guig n i ſwbi Diumnii eſ, Nitun ta eß de dem Iicerunt nſubltantilst enerat Oumni tantials Et uræ Diie . Et end e, ablonln probare, lci pole, ian entia 5 Hini numm More NN Cbriſti er hun n hane luni 9 nuit, nit er ſi Gptit oiN ge ootjnißf Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. 93 ipſo allegato textu. Ubi Evangeliſtæ ly initium ſignorum: reſtrin- gere videtur per has voces in Cana Galilaææ adeoque inſinuare con- verſionem aquæ in vinum primum tantùm fuiſſe miraculum, quod Chriſtus fecerat in Cana Galilææ non autem univerſaliter, ac alibi etiam. Secunda ratio inde deducitur, quèd Chriſtus jam tunc quando acceſſit prædictas nuptias, habuerit aliquos Diſcipulos, quos etiam ſecum tanquam hoſpites ad convivium adduxerat, uti habe- tur in Evangelio, credibile autem valdè eſt illos diſcipulos ad ſe- quendum Chriſtum ſplendore miraculorum fuiſſe animatos. Tertiè miracula utique ſunt, vocatio Magorum ab Oriente, & apparitio ſtellæ, quæ Chriſto tribuuntur juxta illud Magni Gregorii nen ſtella fatum pueri, ſed fatum ſtellæ is, qui apparuit, puer fuit. Homil. 10. in Evangel. & S. Auguſtini ſerm. 2. de Epiphan. Iz præſepi jace- bat, & Magos ab Oriente ducebat. Item ſi probatiſſimis Hiſtori- cis fides eſt: in Ætgypto per adventum Chriſti ibidem plurima Deo- rum ſimulacra fuiſſe comminuta. Ergo converſio aquæ in vinum non eſt primum omnium miraculorum à Chriſto patratorum. Quaartò plura alia referuntur Miracula in quodam libro de Infantia Chriſti Domini conſeripta. Cujus recordatur D. Thomas 3. part. Q. 43. a. 3. quæ miracula etiamſi ſeriptis conſignata non fuiſſent, præſummendum ta- men foret illa fuiſſe à Chriſto patrata. Juxta illud Joann. cap. ult. dunt autem & alia multa, quæ fecit Züſus, gquæ ſe ſèribantur per ſingula nec ipſum arbitror mundum poſſe capere eos, qui ſerivendi ſunt lihros. Cerdis itaque negativam ſententiam rationibus ac con- gruentiis non eſſe deſtitutam. His tamen non obſtantibũs affirmativæ ſubſeribo ſententiæ, & ab Authoritate S. Thomæ non judicio eſſe recedendum. Qui z. D. Q 43. art. 3. in O articuli hanc ſententiam apertè docet, ac funda- mentalem aſſignat rationem, cur Miraculum in Nuptiis patratum fue- rit omnium primum; ait enim: Quòd miracula facta ſent a Chriſto Propter confirmationem doctrinæ ejus, & ad oſtendendam virtutem Divinam in ipſòͤ. Et ideo quantum ad primum, non debuit antea neiracula facere, guaim docere inciperet, non autem debuit incipere docere ante perfeltam atatem, ut ſupra habitun, eſt, cùm de ba- Pptiſmo efus ageretur. Quantum autem ad ſecundum ſic debuit per UWiracula Deitatem oſtendere, ut cerederetur veritas Humanitatis iplius. Pro hac affirmativa ſententia pugnat ingens SS. PP. Aucto- ritas, nominatim SS. Auguſtini tom. 4. lib. 2. c. I7. Gregorii homil. 5⸗ in Evangel. Chryſoſt. homil. 22. in oan. Nazianzeni Orat. in Epi- phaniam, ratio à Doctore Angelico alars videtur eſſe ſat efficax, 3 ic 94 Dagma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. ſie proponi poteſt: non competebat Chriſtum inchoare commiſſum ſibi à Patre docendi munus ante perfectam ætatem, quæ ordinariè 30. annorum numero computatur: ergo neque conveniebat eum ante illam ætatem patrare miracula. c. p. Chriſtus enim hac poriſſimùm ex ratione patravit miracula, ut cœleſtem ſuam confirmaret doctrinam. à. verò ex ſacrarum ſeripturarum exemplo ab eodem D. Ang. C. 39. prob. ſic: in eadem ætate Joſeph rerum Ægypti potiebatur Gen. 41. David Solymarum thronum conſcendit 2. Keg. 5. & Ezechiel ſua eſt exorſus vaticinia Ezech. c. I. Ad Fundamenta contrariæ ſententiæ & quidem ad I. . Prorfus arbitrariè verba illa Evangelii ad locum tantùm reſtringi, nam ratio à S. Doctore adducta probat hunc eſſe ſenſum. Miraculum, quèd fecit IEſus in Cana Galilææ eſſe initium ſignorum omnium ſimpliciter. Ad 2. Dico non eſſe neceſsè exinde admittere Chriſtum antes per aliqua miracula ſeſe manifeſtâàſſe, nam Joannes habebat diſcipulos, & tamen ſignum fecit nullum.“ Joan. 10. & dein nunquid ſufficienter trahi ac allici potuiſſent diſcipuli ad Chriſti ſequelam ex mirabili voce audita Divini Patris, & Columbæ ſpecie miraculosè ſupra Chriſtum in baptiſmate deſcendente, & ex teſtimonio Joannis, qui Chriſtum tanquam verum Meſſiam ubique deprædicabat? huc facit etiam illud, quod in Quæſtione 13. diximus de admiranda Chriſti Dei Hominis oculorum vi attractiva, ac Divinitatis ex ſpecie externa ejusdem ré- ſplendentis. Quæ Chriſtus patravit Miracula in vocatione Magorum, apparitione ſtell?, item comminutione ſimulacrorum in Ægypto (quod ſuam meretur fidem) hoc fecit poteſtate authoritativa ùt Deus duntaxat, non ùt Deus & Homo ſimul, ſeu Poteſtate authoritativa, & miniſteriali ſimul. Scripta demum de Infantia JEsII tanquam apo- crypha rejicio. Imo ſigna, que= in illa Hiſtoria referunt, 8. Chryloſt. homil. 16. in Joan. mendacia, & fictiones appellat. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XVII. An Chriſtus in terris degens per ſe ipſum immediatt aliquem aà peccato Originali liberaverit? eccatum noſtrum Protoplaſtorum, quod erat Originale, to⸗ tum Genus humanum excepta ſola Intemerata Virgine Dei- AIpara Maria infeciſſe Dogma Fidei eſt contra Pelagianos, quod etiam definitum fuit in Concilio Tridentino ſeſſ. 5. de peccato Origi- nali. Hinc non immeritèò D. Joannes Baptiſta Salvatoris Prævmte- E Vor Ve eins uniren Chriſtum! milille, ut titi heutat, minus imm Gbidos wac Aeramentt Anne bipti in Utero m Uit. Q Vjuy Eliß⸗ mre ordin iſte Dinin aular, 9 ipliizc Gve Chriſtue mli liberaye Vam zm le⸗ Grin UAle, & Goi de n D . entedd aſ her 1 Mrabgt itur Chri kum parynn ee vide , & Chr dente, ii ons chozre conn em, Ir Nl aveniehaten n bac poriſnt waret dolniut n D. Ang ( votiebatr & Evechid em a0d 1,,, reſtringi, un Miracyhun, omniumn int Chriſtun me abebatcilſn Dundbit i⸗ lam er Nirbi ulose ſugti ſ anhis, Ii huc faeit elm Chriſi Del externa elet voeatione acrorun in⸗ uthoritalſtn. te guthotſunt El unge elerunt, lat⸗ S tni m ,YVet lad 4. „ derit ißn⸗ Dagma Fidei. In Cbriſto una eſt Perſona. 9 5 & Vox Verbi. Peccatum originale quaſi antonomaſticè, ac propter ejus univerſalitatem peccatum mundi appellavit. Certùm porrè eſt Chriſtum Dominum in terris degentem pluribus peccata actualia re- miſiſſe, ùt Magdalenæ Luc. 8. & Paralytico Matth. 9. Remittuntur tibi peccata. Quæſtio itaque in præſenti procedit, an Chriſtus Do- minus immediatè & per ſe absque alterius hominis miniſterio in ali- quibus maculam originalem deleverit, aut per ſe ipſum miniſtrando Sacramentum, aut immediatè infundendéò gratiam. Atque de S. Jo- anne Baptiſta id quidem indubitatum eſt, illum enim Chriſtus adhuc in utero materno clauſus ſanctificavit, atque à macula originali libe- ravit. Quam in rem perorat Orator aureus lib. 2. in Lucam vZocem prior Eliſabeth audivit, ſed gJoannes prior gratiam ſenſit. Itla nai zuræ ordine audivit, iſte exultavit ratione Myſterii, illa Mariæ, iſte Domini ſenſit adventum, iſtæa gratiam loquuntur, illi intus ope- rantur, pietatisque Myſterium maternis adoriuntur profectibus, duplicique miraculo prophetant Matres Spiritu parvulorum. An ita- que Chriſtus præter loannem etiam alios immediate à macula origi- nali liberaverit, præſentis difficultatis punctum eſt. Qui affirmati- vam gmplectuntur ſententiam ajunt cum Lyrano & gloſſa ordinaria Chriſtum, poſtquam à Joanne baptizatus fuiſſet, etiam alios bapti- zàſſe, & quidem baptiſmo, qui eſſet ſpecie ĩidem cum baptiſmo, qui de facto ab Eccleſia regenerandis parvulis adhibetur. Fundamentum hæc ſententia deſummit ex Evangelica narratione, quæ habetur Joan. 3. Poſt hæc venit gEſas, & diſcipuli ejus in terram Judæam, & illic demorabatur cum eis, & baptizakat. uid mirum ergo, ſi infe- ratur Chriſtum per hunc ſuum Baptiſmum Gentiles, aut allatos eo- rum parvulos à peccati originalis labe emundâſſe, quod idem afſſle- werare videtur S., Auguſtinus tract. 15. in Joan. ubi docet & Apoſto- los, & Chriſtum baptizâſſe. IIli ut Miniſtri, hic ùt Author Sacra- menti, illi tingebant, hic mundabat. Quod ipſum docent S. Cy- rillus I. 2. in Joan. c. 57. & Gregor. Nazian. Orat. 20. ſub finem , de Beatiſſima Virgine verò refert Euthymius in c. 3. Joannis illam fuiſſe propriis manibs Chriſti Baptizatam. Quam gratiam Nicephorus lib. hiſt. c. 3. etiam tribuit S. Petro, qui poſtmodum reliquos Apoſtolos omnes baptizavit. His nihilominus non obſtantibus ſi combinetur totus Evangeli- cus textus, videtur amplectenda eſſe ſententia contraria, licèt enim e“ in cap. 3. legatur: Poſt hac venit 7Eſus &- diſeipuli ejus in terram o adaam, & illic demorabatur cum eis, & baptizabat. Adverto tamen non dici Chriſtum baptizäſſe, ſed baptiziſſe tantàùm, quod intel- 96 Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. intelligi poteſt diſcipulos juſſu & imperio Chriſti baptizàâſſe. Quod autem juſſu alterius fit, hoc cenſetur eo operante fieri. Neque hæe explicatio torta atque libitum excogitata eſt. Idem enim Evangeliſta Joannes clarè & expreſsè capite mox ſequente v. 2. alt: Quanquam gIkſus non baptizaret, ſed aiſcipuli ejus. Quid clariùs pro hac opi- nione dici potuiſſet? quod ait Euthymius de Beatiſſima Virgine, & Nicephorus de Petro contra nos omnino nihil probat, etiamſi verum foret, de quo tamen multi dubitant. Nam B. Virgo, cùm aliunde à labe originali immunis fuerit, non potuit ea per Baptiſmum à Chri- „. ſto mundari. Petrus verò cum Parentibus Iraélitis natus fuit, ad. huc infans in cunis per remedium circumciſionis à macula originali fuit liberatus. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XVIII. An Chriſtus habuerit omnes gratias gratis datas, & iis in vita ſua uſus füuerit? Idimus gloriam ejus, gloriam quaſi unigeniti à Patre ble. num gratiæ & veritatis: Joann. I. alluſit hic teſte Cor⸗ nelio à Lapide Evangeliſta ad Verbum humanum ab homine prolatum, cujus ſumma laus & commendatio eſt, ſi ſit verax & gra- tioſum. Verbum Divinum, quod Pater ab æterno genuit. Et hu- manitaten induit in tempore plenum gratiæ gratum facientis fuiſſe, & in ſe tanquam inexhauſto fonte ex cujus plenitudine omnes accipe⸗ rent omnium donorum abundantiam continuiſſe extra dubium, imo indubitatum Fidei Dogma eſt. Erat quoque hoc Verbum plenum veritate, quia omnes errores item umbras legis veteris difſipavit. Ipsamque veritatem olim à Prophetis promiſſam vivaciter exhibuit. Specialiter ergo in præſenti quæſtione indagatur, an Verbum in car- ne Deus Homo præterea habuerit omnes gratias gratis datas, iisdué in terris degens & cum hominibus converſatus uſus fuerit. Divi-⸗ dunt enim Theologi cum D. Thoma I. 2. gratiam ſupernaturalem in gratiam gratum facientem, & gratis datam: Illa eſt quæ per ſe primario ordinatur ad ſalutem illius individui hominis, cui infund’ tur, eumque ſanéctificat formaliter, qualis eſt gratia habitualis, quam cum virtutibus infuſis parvuli in Baptiſino accipiunt. Gratia gra- tis data per ſe, & primario tribuitur propter ſalutem aliorum, utà fidem ſuſcipiendam, vel vitæ emendationem moveantur, hæc gratia per ſe non ſanctificat hominem, cui communicatur, ſed poteſt dtienn in deccatot Multi dite tvimis; iunt onft ſomini ini tias gratke inndeles de gramia Mkeria lrium 8 mint in itatum, ſen cognit procul it torbm con ritu proce dooum lit ſenlur int Aoltolo Atgue tapuam in Noſtro, I inO ſeut, Cnifa fue ge n gmt, Nuliſkan, uuſefe duten 4,.. Alunde byintihal enim Cra lenme,, uosam, batia , Dorro datis lnade lere din erſans, i baptinl e feti. N emm enimbite 2. Ait: Ons atiſlima dint obat, etianin Virgo, CNNA t Baptſnun Elitis natd fi is à maclk ica WI 6 gal erit? nigeniti Alluſt kiete, hummanumih ſt, ült ſen terno genon. ratummn laeng tudine onntii e extta Anili hoe Valhn gis velelſs 4 n vivacite d. , 1n ſena, 6 grach ic 5 vls ini/ jam ſapemmm Dogma Fidei. E Chriſto una eft Perſona. 97 in peccatore inveniri, ut colligere licet ex illo Chriſti apud Matth. . Multi dicent mihi in illa die Domine Domine in Nomine tuo prophe- tavimus, & dæmonia ejiecimus, & virtutes multas fecimus: & tunc confitebor illis, quia nunguam noni vos, diſéedite a me, qui ope- ramini iniquitatem. Apoſtolus I. ad Cor. 12. novem recenſet gra- tias gratis datas, eaque ſunt: ſermo Sapientiæ, ſen donum moven- di infideles ad vivaciter cxedenda Myſteria Fidei, ùt explicat Suarez de gratia prolegom. 3. c. 5. Jdermo Sstentia, ſeu donum explicandi Myſteria Fidei dilucidis, & aptis verbis. Eides ſeu donum particu- larium & fpecialium revelationum, quibũs Deus Prædicatorem illu- minat in Myſteriis Fidei Catholicæ penitius explicandis. Gratia ſa- nitatum, operatio virtutum, ſeu miraculorum aliorum: Prophetia ſeu cognitio certa futurorum contingentium, & remotorum in terris procul diſſitis eventuum. Diſeretio Sirituum, ſeu cognitio ſecre- torum cordis, vel inſtinéctuum internorum, an à bono vel malo Spi- ritu procedant ? Genera linguarum, Interpretatio Sermonum, id eſt donum libros Canonicos & 88. PP. monumenta juxtà eorundem ſenſum interpretandi, ac exponendi. Hæ ſunt gratiæ gratis datæ, ab Apoſtolo recenſitæ, & ab eximio Suarez ita explicatæ. Atque hæ gratiæ gratis datæ fuerunt omnes in Chriſto Salvatore tanquam in capite, ac primo & principali Doctore, atque Magiſtro noſtro. Ita manifeſté S. Auguſtinus: cit. à S. Thoma P. 3. Q. 7. a. 7. in O ſicut in capite ſunt omnes ſenſus, Verba ſunt Auguſtini, ita in Chriſto fuerunt omnes gratiæ etiam gratis datæa. Hanc aſſertionem Docdt. Angelicus duplici roborat ratione. Primam I. c. ſic proponit: Cuàm gratiæ gratis datæ ordinentur ad Fidei & piritualis Doctrinæ manifeſtationem, oportet eum, qui docet, habere ea, per quæ ſua mantſeſtetur Doctrina: alids ſua Doctrina eſſet inutilis, Siritua- lis autem Doctrinæ & Fidei primus & principalis Doctor eſt Chri- Ruas, - = unde mansfeſtum eſt, quòd in Chriſto excellentiſſimtè & abundet fuerunt omues gratiæ gratis datæ, tanquam in primo &- Principali Doctore. Alteram verò eodem loco ſta exponit: ſicut enim gratia gratum faciens ordinatur ad alctus meritorios tam in- teriores, quam exteriores, ita gratia gratès data ordinatur ad uosdam actus exteriores Fidei manifeſt ativos in utraque autem gratia Chriſtus plenitudinem habuit. Porro Chriſtum reliquis omnibus donis gratis datis uſum fuiſſe. Satis ſuaderi poteſt vaticinante Propheta IIa. 7. quid eſt, quod debui facere vineæ meæ, & non feci? difficultas eſt de ſolo dono Bd,gm. Ad quam ita reſpondet Doctor Angelius l. c. Apoſtolis datum eſt do- 98 Dogma Fidei. Le Chriſto una eſt Perſona. num linguarum, quia mittebantur ad docendas omnes gentes. Chri. Nüus autem in una ſola gente Zudaorum voluit perſonaliter pradi- care, ſecundum quod ipſé dicit Matth. I15. non ſum miſſus niſi ad oves, quz perierunt domüs Iſraël - & ideo non oportuit, quòd loque- retur pluribus linguis, nec tamen defuit ei omnium linguarum no- titia: cum etiam occulta cordium non eſſent et abſeondita. Ita Do- ctor Angelicus. Neque dicas Chriſtum habuiſſe inutiliter hoc do- num linguarum, ſi nunquam illo uſus fuit. Nam . Idem D. Tho- mas: non inutiliter habet habitum, qui eo non utitur, quando non Aſt opportunum. Quæſtio Hiſtorico- Scripturiſtica XIX. An Chriſtus legatur aliquando aliquid ſcripſiſſe, vel an Doctrinam ſuam ſcriptis tradiderit? AMHriſtum aliquid ſcripſiſſe in terra, dum adduceretur ad eum ☛⁄ adultera, perhibet D. Evangeliſta joannes c. 8. quidnam au- tem tunc ſcripſerit, examinabimus Quæſtione mox ſequenti: in præſenti controvertitur, ac quæritur, an Chriſtus unquam aliquid ſeripſiſſe legatur, aut Doctrinam ſuam ſcriptis tradidiſſe? & commu- nis Reſponſio eſt negativa cum D. Thoma, Suarez, Toſtato &c. plu- rima ſunt fundamenta, queis hæc opinio roboratur. Primum eſt: ſi Chriſtus aliquid ſcripſiſſet, aut Doctrinam ſuam ſcriptis tradidiſſet;, tunc ſeripta illa profecto inter libros S. Scripturæ Canonicos Princi- pem locum obtinuiſſent, & adhuc veluti pretioſiſſimus theſaurus afſer- varentur, aut ſaltem horum aliquis ex Evangeliſtis mentionem face- ret, atqui nihil horum fit, aut factum eſt, ergo Chriſtus non legi- tur aliquid ſcripſiſſe. Soνv Jl um cùm Chriſtus incarnata Sapientla, captus raptaretur ad Annam : Poutifex interrogavit ZEſum de Di- Jeipulis ſuis, & de Dodtrina ejus. Quid reponit æterna Veritas? ecce! non provocat ad Scripturam, nihil loquitur de Doctrina ſua, quam ſcriptis tradidiſſet. Seòd ego palam locutus ſum mundo - Aui me interrogas? interroga eos, qui me audierunt, quid locuts ſum ipſis. Ecce hi ſetunt, quid dixerini eis. Dockrinam itaque ſuam Cæleſtem Chriſtus ex infinito Sapientiæ ſuæ theſauro ſolùm vivæ vo- cis oraculo deprompſit, non calamo manifeſtavit. Tertium funda- mentum petitur ex Authoritate Evangeliſtarum, qui illa omnia, quæ de vita, geſtis, atque Doctrina Chriſti Evangelicæ inſeruère Hiſto· riæ, ſe vel vidiſſe, vel audivifſe non autem ex aliquibus Chrifti ſeri- ptis ſtig hauſiſ⸗ te geſtorun Codrina ¹ Giſeipulus! luud audiv lontreltave telert Nice lun, ehen rucn conler Allerit, en Marco ven §D. Aug gelicam 4 Orventiz, enim Chr! ſiz tribue Venientiis 35 alis ger ele concit non preſten mocke feri on bie, iritu D nalibu 4 Ln. Hiſ. Larum P. Chriſti . Diſum, Abagari pocr Anno 6 eſens. mnel enttil perſonalfe, ſum miſan vrtuit, ℳ; ium igunn ilſwondifz l inutiliter e m B. Hend utitur, i ica W. Adidert 2Gducetetn , kione mor g⸗ ſſtus undvam dicile: Eln er, Tolnd 1 atur. Priſißt n ſeritis trnn 1E Cavoni ! us theſaut ſinus the⸗ 8 Daogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. 99 ptis hauſiſſe teſtantur. Et primò quidem Matthæus & Joannes, qui vi- tæ geſtorum ac Do ctrinæ Chriſti oculati teſtes fuêre, nihil omnino de doctrina à Chriſto in ſcriptis tradita commemorant. Ipſe dilectus diſcipulus Epiſtola 1. c. I. diſſertè pronuntiat: Quod fuit ab initio, g9quod audivimus, quod oculis noſtris, perſpeximus, & manus noſtræ contrectaverunt, de Verbo vitæ aununttamus vobis. De D. Luca refert Nicephorus l. 2. Hiſtor Eccleſ. c. 43. illum fuiſſe Pauli diſeipu- lum, eéôque Præceptore ac Dictatore Evangelium & Acta Apoſtolo- rum conſeripſiſſe. Abulenſis autem Præfat. in Evangel. Matth. Q. 19. aſſerit, eundem D. Lucam pleraque ab ipfa B. Virgine didiciſſe. De Marco verò referunt S. Hieronymus lib. de Scriptoribus Eccleſiaſticis, & D. Auguſtinus lib. de conſenſu Evang. c. 2. illum Hiſtoriam Evan- gelicam à S. Petro accepiſſe. Quartum argumentum petitur ex con- gruentia, quam adducit Toſtatus in ſuis Commentariis Q. 26. quèd enim Chriſtus nihil de ſe, ac Dodtrina ſua ſcripferit, partim mode- ſtiæ tribuendum eſt, partim authoritati, Modeſtiæ quidem, quia con- venientiùs videbatur, ut illa, quæ in laudem Chriſti dici poſſent, ab aliis Scriptis mandarentur. Authoritati verò, quia ea videtur eſſe conditio Dominorum, ut licèt ipſi poſſent quidpiam præſtare, non præſtent per ſe ipſos, ſed per Miniſtros ſuos, ſi per illos com- modeè fieri poteſt. Addit S. Thom. 3. part. Q. 42. art. 4. conveniens non fuiſſe, ut doctrinam ſuam Chriſtus ſcripto traderet, ſed doctrina Chriſti, quæ eſt lex Siritis vitæ ſeribi debuit non attramenté, ſed Spiritu Dei vivi, non in tabulis lapideis, ſed in tabulis cordis car- nalibus, ùt ait Apoſt. 2. ad Corinth. 3. Refertur quidem ab Euſebio I. 1. Hiſtor. c. 13. quædam Epiſtola à Chriſto Salvatore data ad Aba- garum Principem Edeſſenorum, & narratur ab eodem Hiſtorico poſt Chriſti obitum à Divo Thoma Apoſtolo Thaddæum fuiſſe Edefſam miſſum, qui Chriſti promiſſa adimpleret. Sed utraque Epiſtola tam Abagari ad Chriſtum: quàm Chriſti ad Abagarum ſuppoſititia eſt, & apocrypha, uti declaravit Gelaſius Papa in Concilio Romano Anno 494. celebrato. Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. Qaæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XX. Quidnam Chriſtus adducta ad ſe à Phariſæis Adul. terà ſoripſerit in terra 5 Agnum profectò portentum digitus Dei ſcribentis? ſcripſe- rat olim Deus per Angelicum Miniſterium illud triverbium E Mane, Thecel, Phares. Daniel. . quæ Pauca verba Aulæis palatii inſcripta continebant totam à Divina Nemeſi in impium Re- gem Balthaſarum latam ſententiam, & denotabant ſubſequens Kegni Chaldaici excidium. Script & Deus Homo, Verbum in carne dum ad eum Phariſæi adducerent mulierem in ſcelere adulterii deprehen- ſam, quamque juxta legem lapidibũs obruere jamjam parabant. Eſus autem inclinans ſe déorſum digito ſöèribeb'at in terra. Joan. 8. v. 6. ſed quid quæſo ſcripſit? . Chriſtum cribendo interna ſingulorum Phariſlæorum occulta Gelicta redarguebat, tales enim formabat cha- racteres, ex quibus ſinguli Chriſto ſua cordium ſecreta, ac occulta delicta conſtare, manifeſtè poſſent colligere. Ita D. Hieronymus l. 2. contra Pelag. Digito 7Eſus ſeribebat in terra, eotunm videlicet, gqui accuſabant delicta. Conſentit D. Bonaventura de vita Chriſti c. 68. ita de hac Chriſti ſeriptura ſeribens: Eit igitur illa ſeriptura tanta veritatis, ut quilibet eorum cognoſceret ſun beccata. Ejusdem ſen- tentiæ eſt purpuratus Toletus in cap. 8. Joannis: Dum enim, inquit, inclinans ſe digito ſeribebat in terra illos legis eſſe transgreſſo- rer, & cor eorum à Deo receſſiſſe ſigniſicat, alludens ad illud Jerem. 17. Recedentes à te in terra leribentur. In eundem Evangelii locum pro hac opinione ita commentatur. Albertus Mag. Digits ſeribebat in terra, hoc eſt aperto judicio imnfrmitates noſtras chara- erihus manifeſtis declarabat: gqura digitus judicium ſignat, terra autem infirmitatem, & ſeriptura fragilis conditionis characterem. Et in hoc accuſantes docuit, ut ſuæ conditionis memores ab alterius judicio & accuſatione ceſſarent. Citat etiam Ambroſium: Ambro- Ein autem aicit, quad quosdam deſeripſerit apices, in quibus qui- libet legere poſſet pPeccata ſua. Atque hoc non obſcuréè colligitur ex ipſis Salvatoris Verbis, qui accuſatores Phariſæos ita de præproberâ vindicta redarguebat: Dut ſine peceate eſt, veſtrüm primus in illam lapidem mittat. Quo audito, & viſis characteribus à Chriſto in . terra efformatis: Mli unus poſt unum exibant, inciptentes 4 Seniori- bus, & remauſit ſolus Eſus, & Mulier in medio ſtans. . Alius Alius y. 16. Pet. Aſummis zryjeifi/ .0, un ddo eſt, Congkwent ur in Chri tllit hurfel tel Neſtori apa celebr MARNuraen Wandrita! Nall, a Mlorpta Chra. ſet hayi Coporum Metropoli VoCato, ( Pari erant odes Det om Eut flerent l. Monnſter neluſera, Pretendit, aten,b ſana. ica I ariſait ſcribentis! in Im illud gien pauci Wethiit mel in innin ht fubſeqent erbum in ern: Adulteri dre m paribin terra. ſond interna Illr enim fornint: ſecreta, 1. 1D. Hieronyns orun ollil Je vit Onik-- ils 4 ata. Hide Dun eumt gir A ui. 5 alocen 67 ln eunden e bertus N tata yfra 4 Iciun , imni, dd Dogma Fidei. In Chriſto una eſt perſona. tor Alius autem ſolennis Interpres vult jeſum delineâſſe verba. Pſ. 49. v. 16. Peccatori dixit Deus: quare tu enarras juſtitias meas, & aſſummis teſtamentum per os taum? tu vero odiſti diſciplinam, & projeciſti ſermones meos retrorſum, ſi videbas furem, currebas cum go, & cum adulteris portionem meam ponebas. Sed pia hæc cogi- tatio eſt, neque ullum in Scriptura hujus apparet veſtigium, aut congruentia quadam ſuaderi poteſt. Error Eutychetis Negantis in Chriſto dari duplicem Naturam Divi- nam unam, Humanam alteram. X uno eodémque falſo ac erroneo principio ſubſiſtentiam & A Perſonalitatem non diſtingui à natura „& Neſtorius & Euty- S ches, de quo in præſenti, deduxéêre ſuas hæreſes. Duplex dacut in Chriſto Natura, ergo inferebat Neſtorius, & duplex dabi- tur in Chriſto Perſona, una datur in Chriſto Perſona, ergo & una in- tulit Eutyches in Chriſto tantùm datur natura. Proſcripta itaque hæ- reſi Neſtoriana à Patribus Concilii Epheſini Anno 41. ſub Cæleſtino Papa celebrati, prodiit alia oppoſita Conſtantinopoli unam in Chriſto naturam eſſe tenens Authore Euthyche Cœnobii Celeberrimi Archi- mandrita ſeu Abbate, qui docuit, duas naturas, Divinam & Huma- nam, ita in unam eſſe inter ſe confusè permixtas, ut per Divinam abſorpta ſit humana, ſolâque proinde Divina in Chriſto remaneat na- tura. Quod cùm per Eulebium Dorylæi in Phrigia præſulem audivilſ- ſet Flavianus Patriarcha Conſtantinopolitanus, qui tunc tertio Epi- ſeoporum præſidebat Concilio in cauſa Plorentini Sardeorum, Lydiæ Metropolitæ, & duorum Suffraganeorum ejus Joannis & Coſſinii con- vocato, cumque idem audiviſlent cæteri, qui cum Flaviano congre- gati erant Epiſcopi, exhorruêre penitus omnes: moneri curavit Sy- nodus per Euſebium Dorylæum Eutychen, niſi hic ob obſtinatum ani- mum Eutychetis monita ſalubria ſpernentis fuiſſet deprecatus. Mic- tuntur ergo Joannes Presbyter & Andreas Diaconus, qui Concilio ſiſterent Eutychen, renuit ille negans ſibi fas eſſe, vel pedem efferre & Monaſterii ſeptis, quo ſe veluti tumulo mortuus magis, quam vivus incluſerat. Inſtat Concilium, ſed ille ægritudinem, & ſenectutem prætendit. Vocatur tertiè per Memnonem Sacrorum vaſorum cu- Rodem, Diaconos Epiphanium, & Germanum, quibus tandem ſe N 3 ventu- 102 Dogma Fidei. Iz Chriſto una eſt Perſona. venturum promittit, impetratis ſeptem dierum induciis, quibus lan- guentem valetudinem reparet, ſed ille has inter inducias converſus eſt ad dolos, obtinet ab Imperatore, ut Florentium Patritium cum imperio, ne quid detrimenti Eccleſia pateretur, ſynodo jubeat inte- reſſe. Cum Florentio illo nedum Monachorum turba, ſed & mili- tum ſtipatus armis tandem venit Eutyches, qui, quèd ſentiret de Chriſto, interrogatus repoſuit: duas quidem ſe ante unionem in Chri- ſto admittere naturas. Monitus ad Nicæni ſymboli normam ut atten- dat, & damnet, quod impiè protulerat, ſed pertinaciam in errore ſensêre Patres Concilii, quare eum nedum à Monaſterii gubernio de- jiciunt, ſed & ab Orthodoxorum conſortio ſegregant 30. Epiſcopis & 21. Abbatibus ſubſcribentibus. Ad hæc furere cæpit Eutyches, affixisque per trivia libellis injuriam ſibi à Concilio facdtam publicè vulgat. Scribit S. Leoni Papæ Conſtantinopoli Neſtorianam Hære- ſim revixiſſe, ſéque iniquè oppreſlum, exturbatum, neque, dum ad ſedem Apoſtolicam appellaret fuiſſe auditum. Commoverat ea res S. Pontificem, at ubi de oppoſito per Flavianum Conſtantinopolita- num certior fuit redditus, omnia Synodi aéta approbavit. A Ponti- fice dein ad Imperatorem provocat Eutyches: dicens acta Concilii à Flaviano fuiſſe corrupta, annuit Imperator, releguntur acta & accu- ratior actorum inquiſitio Flaviani quidem geſta incorrupta, apertam Eutychetis falaciam patefecit. Eutyches legitimis Judicibus fruſtra tentatis Dioſcori Patriarchæ Alexandrini Flavianéque graviter infen- ſi patrocinium imploravit. Dioſcorus, ut Eutycherti ſuccurat, ſcribit Imperatori œcumenico res tantas egêre Concilio. Theodoſius itaque indicit Epheſinam Synodum II. quo Legatos Imperator, & Leo Pa- pa miſit cum litteris, ſtatuitur à Cæſare Barſumas Archimandrita, agens nomine omnium Monachorum contra Epiſcopos Orientales, qui FEutychen damnaverant. Elpidius verò, ut Synodi Defenſor eſſer & Cuſtos, & Epiſcopis, qui Eutychen judicaverant, judicandi poteſta- tem adimeret. His tam infauſtè præmilſsis aperitur Epheſi quarto Idus Auguſti in Baſilica S. Mariæ infauſta hæc Synodus jubet ſtatim Elpidius de actis præfatæ Conſtantinopolitanæ Synodi damnantis Eu- tychen quæſtionem haberi, obſiſtunt Legati Apoſtolici, priusque 8. Leonis Epiſtolas legi poſtulant, obſtrepit Eutyches, eôsque in ſuſpi- eionem trahit, quòd apud Flavianum pranſi pls nimiò Flavianum ole- rent, diſcedunt itaque Legati Apoſtolici à Synodo, tum ob ſuppreſ- ſas, & non lectas Pontificis litteras, tum ob denegatum ſibi in Syno- do Primatum, licèt poſtea redierint: ſed Dioſeorus & Barſumas le- gitimis diffiſi judiciis armata manu rem agreſſi cum 300. Monachis ar- matis matis Iynl ſlentiumm i Dorum qu Ad hee re ila, velur Ccomprol 0roponit Fobolo, Maris depredie coniiciun Hhavianus Triduum tus, he thematiz cehilet l co, gick literisT communi ionominianr Uarre Cel lorum ven Eyheſier Draoecdn guin pot nodum elignum Nullo⸗ her cli oro fillino⸗ cof Leont De Nermn Mereſſe ⸗ o Marcin etret ubi lekne Inchoate o Dieſcenͤ cheii Mare or, ⸗ ſaus. uciis, gihn lnducias con im Datritum Fnodoibent turba, ſel e uo ſenit e Uunionem ind normanutn ttinaciam inen terii gebenin egant 30, Hin e Ceit buſt lio taden Neſtoriacam m, neqde r ommorert Couſtaorüg robarit. Al ens a N votur ch A ncorrupta, i nis ſuclchbu. gve gafient heti luccurnn Theofohofn erator, Ele Pas Archinn o0sOrenii, diDelenore, ulen i, niun Ehrei⸗ nodus ilhe, D ccpgen mid Pavunw imiol . Dogma Fidei. In Chriſto una eſt Perſona. 103 matis Synodum ingrediuntur, tabulas Notariis frangunt, Flaviano ſilentiumm imperant, ejusque comites ferro & catenis onerant, Epiſco- porum quorundam per minas contra Flavianum extorquent ſuffragia. Ad hæc reclamant Apoſtolici Legati, ſed fruſtra, qui elapſi è& Synodo illa, velut à ſicariorum agmine ſe ſubducunt. His egreſſis recitatur, & comprobatur Eutychis Doctrina, ac priſtinum in ſtatum reſtituitur, proponitur publicè Libellus, quem Eutyches Synodo dederat, cum ſymbolo, verbis illis ſublatis qai conceptus eſt de Spiritu . natus ex Maria Virgine. Acclamat Dioſcorus, eàamque Nicænam eſſe fidem deprædicat. Euſebius & Flavianus autem de hæreſi iniquè accuſati coniiciuntur in vincula. Ad Apoſtolicam ſedem quidem provocat Flavianus, ſed provocantem ita pugnis calcibúsque excepit, ut poſt Triduum in Exilio gravi plagarum dolore obierit. His peractis Dioſco- rus, ne quid furoris omitteret, & audaciæ Alexandriam reverſus ana- thematizare ipſum quoque Leonem Papam attentat. Hoc cùm per- cepiſſet Leo ſummus Pontifex coacta Romæ alia quamprimùm Syno- do, quidquid Epheſi fuit agtum damnavit, & reſcidit. Crebris dein litteris Theodoſium & Pulcheriam urgere cæpit, ut infra fines Italiæ communi conſenſu cogeretur Synodus altera, quæ Epheſinam deleret ignominiam, & labem: Interea Valentinianus cum Keginis, nempe Matre Galla Placidia, & conjuge Eudoxia Romam ad limina Apoſto- lorum venit: quem Papa requiſivit, ut ea, quæ perperam acta ſunt Epheſi novo coacto Concilio juberet revocari. Sed dolis Eutychianis præoccupatus Imperator, nec litteris, nec precibús flecti potuit, quin potiùs Flavianum publicis legibus damnavit, Epheſinamque Sy- nodum illam Nycænæ æquari juſſit, ſed non impunè, ſiquidem poſt exiguum temporis intervallum, cùm equitaret, equo graviter eliſus nullo hærede relicto periit. Eo defuncto in Imperio ſucceſſit Theo- doſii Soror Pulcheria, quæ & ſe & Imperium Marciano Senatori cla- riſſimo copulavit, qui cùm clavum teneret Imperii, aſſenſum præbuit Leoni Papæ, ejusdémque conſenſu Concilium convocavit Generale Nicæam primò. At ſedis Apoſtolicæ Legati miſſi à Leone, permagni intereſſe rati ad eas res componendas, & tumultus ſedandos, ſi Syno- do Marcianus intereſſet, illum enixè rogâruot, ut eò Concilium trans- ferret, ubi & ipſe oommodè intereſſe poſſet præſens. Et hac de cauſa Calcedonem Urbem Bythiniæ celebrem fuit translata Synodus, ibique inchoata octava Octobris Anno 451. in Baſilica S. Euphemiæ V. & M. Præſidentibus legatis Apoſtolicis interfuit & ipſe cum ſua Uxore Pul- cheria Marcianus, non ut præeſſet, nec ùt Judex, ſed ùt Defenſor & Tutor, quò turbas & tumultus compeſceret. Quod ipſe palam de- clara- 04 Dogma Fidei. In Chriſto ana eſt Perſona. claravit actione ſexta Concilii Patres ita alloquens: Nos enim ad Ei. dem roborandam, non ad Potentiam oſtendendam, exemplé Religioſef- ſimi Principis Conſt antini gnodo intereſſe volumus. Interfuéêre cum ipſo teſte Nicephoro 636. Epiſcopi, voluit enim Marcianus, ut foret ipſius Concilii Patrum Numerus duplò Major Nicæni Concilii Patrum numeré. Inchoato Concilio ſtatim Euſebius Dorilenſis adversùs Dio- ſcorum Judicibus libellum obtulit, in quo indicabantur flagitia, & furores Conciliabili Epheſini. Recitata dein ſunt publicè omnia Eu- tychetis & Dioſcori impia Dogmata, & iniqua attentata per Conſtan. tinum, qui erat à ſecretis Conſiſtorio. Die ſecunda & tertia ſæ- pius citatus Dioſcorus in lynodo comparere renuit. Kecitatum in- terim ſymbolum Nicænum & Conſtantinopolitanum, deinde Cyrilli ad Neſtorium & Joannem Antiochenum litteræ, tum Leonis ad Fla- vianum epiſtola, cui his verbis acclamârunt: Petrus per Leonemi ita locutus eſt, Apoſtoli ita docuerunt. Interim Athanalius, Sophroni- us, & alii Alexandrini in ſynodum admiſſi datis libellis, quibus gra- viſſimas, queis à Dioſcoro affecti fuerant, injurias expoſuêre, quibus intellectis cùm tertièò citatus Dioſcorus comparere renuiſſet, Legati Pontificis Sedis Apoſtolicæ Authoritate illum Epiſcopi honore, & Sacerdotum functionibus palam exauctorârunt. Dioſcoro damnato cogitatum eſt de forma Fidei conſeribenda, quæ omnes in unum de- vinciret Eccleſias, & conformiter ad Epiſtolam Leonis velut ad not- mam, & columen veritatis ſancitus eſt: Chbriſtum Dominum perfe- üötum Deum, perfeétum hominem ex duabus naturis inconfuse & in- commutabiliter conſiſteutem, & Divinitate quidem Deo Patri, Ha.- manitate verò nobis eſſe conſulſtantialem, ac per omnia ſimilem peccats excepté. Sententiis quoquo modo contrariantibus damnatis, ſic explicata fide de variis Epiſcoporum erroribus actum eſt. Mar- cianus Imperator autem ſeverè inhibuit, ne quis Chalcedonenſium Pa- trum decreta vocaret in dubium. FEutychianis exilia & ſupplicia conſtituit, uti & ipſum Eutychem fecit exulare. Cùm autem hic venenum ſpargere non deſiſteret, ad remotiora compullſus eſt migrare. Dioſcorus autem in urbem Paphlagoniæ nomine Gangrænam conje⸗ Gus animam ibidem milerè egit. Hæc de Hæreſi Euthychiana, & de iis, quæ contra illam à Concilio Chalcedonenſi Annéô 451. ſub Leone l. Summo Pontifice ſunt Acta & Statuta. DO- ſer (Orer bus Narn Naturis qui nullo hlex n ſor eſt ktiam a Non Pot AUnnultabr dein gu⸗ ula ſe conyerſa ing huif Uiatem? eNlinriler realis erſans. 58: NMr eust 4. Inleliß Marcianns, eniCelik leoſis aen cabadtur higi t poblickont tentata pet eunch Ak Uit. Recium num, deiſtl tumm Leonin rus her lin hanalius, N liells, in 38 eoſlbe ere enlilet, Epilooni hann Dioſeoro ta ommnes inuun Leonis elni umn Dlni u/ uru nunſfui dem Den M ner omnit tmiantihti⸗ Is altun . Ohaleeloneti 8 exilir El e. Cunn , onpulielt e Gangtkin rel Putſh⸗ genſi Am 6 93 (°) 26 107 DOGMA FIDEI Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Humana etiam poſt unionem inconfuſa „ & impermixta. . J 9 §. I. Argumenta, quibis Hareſis Eutychiana confutatur. .Lurima ac irrefragibilia S. Leo Summus Pontifex in Epi- Oſtolis ſuis ad Flavianum & PP. Concilii Chalcedonenſis 3 ipsique hujus Oecumenici Concilii Patres ad confutan- dam hanc hæreſim congeſsére, nos pauca ex multis Hdelibabimus. Argumentum I. Si in Chriſto non daretur duplex natura etiam poſt unionem inconfuſa, & impermixta, tunc vel natura Divina fuiſ- ſet converſa in carnem, vel caro in Divinitatem, vel ita, ut ex dua- bus Naturis una coaluerit, aut denique hoc modo, ut ex duabus Naturis in ſua ſpecie permanentibus tertia quædam reſultaverit. At- qui nullum ex his dici, aut ſuſtineri poteſt. Ergo in Chriſto datur duplex natura etiam poſt unionem inconfuſa, & impermixta. Ma- jor eſt certa, nullus enim alius loquendi aut fingendi modus etiam ab Hæreticis eſt excogitabilis, m. p. quo ad ſingula membra. Non poteſt dici Primum, Divina enim Natura ex fua eſſentia eſt immutabilis: ergo implicat, ut mutetur, & convertatur in carnem; dein quoque hoc modo Chriſtus Deus non foret: non Sdcundum quia ſic tali modo Natura Divina fuiſſet mutata, ſi in ipſam caro eſſet converſa. Et ſi humana Natura, ùt impie fingebat Eutychius à Di- vina fuiſſet abſorpta, quomodo Verbum Divinum aſſumpſiſſet huma- nitatem? non aſſumpſiſſet profedà, ſed conſumpſiſſet, deleviſſet ac extinxiſſet. Accedit, quèd jam caro Chriſti tali modô non fuiſſet vera, & realis, ſed Phantaſlica „& apparens. Quod in tertio Fidei Do- gmate fuit abundè refutatum. Non Tertium. Quia duæ naturæ in unam coaleſcere non poſſunt, niſi per ſui mutationem in illam, mu- tari autem naturæ Divinæ repugnat, Jarss facta mixtione Divinæ natu-⸗ B 106 Dogma Fidei. naturæ & humanæ;, ita ut neutra illorum remaneret, ſed aliquod tertium ſpecie diverſum, ſicut cum miſcentur liquores, hoc tertium quid eſſet? neque Deus eſſet, neque homo; nam tertium, quod per mixtionem duarum naturarum fit, neutrum eſt miſcibilium, quid ergo eſſet Chriſtus? non Deus, non Homo. Neque ſuſtineri, aut dici poteſt Quartum: quia cùm ex duabus naturis in ſua ſpecie per- manentibus tertia natura reſultat, naturæ eam conſtituentes par- tes ſunt, & incompletæ, ut videre eſt in natura hominis, quæ ſex unione animæ & corporis reſultat. At natura Divina nequit eſſe pars conſtituens unam tertiam naturam, quia pars dicit eſſe incom- pletum, & imperfectum: ergo. Hic diſcurſus deſumptus eſt ex 88. Patribus. Leontius apud Euthymium in Panoplia parte ſecunda titulo 15. probat, quèd ſi ex duabus naturis unica in Chriſto fieret, vel facta eſſet, nec humana illa foret, nec Divina, adeôque Chriſtus nec Deus eſſet, nec Homo, nec Patri, nec Matri conlſubſtantialis. Gelaſius, vel potiùs ſupra laudatus Vigilius Tapſenſis I. contra Eu- tychen probat, quèòd nec Divina natura in carnem mutari potuerit, nec humana tranfire in Divinam. Quia ſic ſequeretur, ut ait, 7 ſ lutio ineſffabilis Sacramenti nec glorifcata videretur noſtra conditio unitione Deitatis, ſed potius eſſe conſumpta. Hoc idem à nobis al- latum argumentum proponit contra Eutychianos S. Thomas I. 4. con- tra gentes c. 35. Argumentum 2. Tales de Chriſto in concreto, ſeu de toto ſup- poſito Theandrico prædicantur proprietates, quæ non poſſunt illi con- venire niſi ſecundàm duplicem naturam, Divinam nempe, & huma- nam. Ergo duplex datur in Chriſto natura, Divina & humana. Proba- tur A. De Chriſto prædicatur, quòd ſit paſſibilis & impaſſibils, quèd ſit mortalis & immortalis. Atqui hæ proprietates de uno ſuppolito, quod unicam tantùm ac ſimplicem haber naturam, prædicari non poſſunt, ſed duplicem eſſentialiter denotant naturam; Ergo tales de Chriſto prædicantur in concreto, ſeu de toto ſuppoſito Theandrico proprietates, quæ non poſſunt illi convenire, niſi ſecundùm dupli- cem naturam. Confirmatur hoc argumentum ex S. Scripturæ teſti⸗ moniis, in quibus contraria Chriſto tribuuntur propter duplicem, di- ſtinctam, ac diverſam naturam v. g. quòd à nobis abſceſſerit, & no- biscum tamen æternùm maneat. Joan. 16. Marth. 28. quèd de coœlo deſcenderit, & in terra verſetur, & tamen ſimul ſit in cœlo. Joan. 3. v. 15. quòd infans natus ſit in tempore, & tamen egreſſus ejus ſit à diebus æternitatis Mich. y. v. 2. & alia plura, quæ profectò de Chriſto, nili admittatur duplex natura Divina & humana dici non poſſunt⸗ . rga 1 Aroun Nio. Drim litavit i⸗ elet per e Plei nntun ſet muratu ergo Ver⸗ Rem, & Wunpti er Hyiſto frna . A ſeme ominum, upler e d finna ut voleb⸗ crinaniri Eii, exin laln. Je Kinonium uld audi contreltan Der innu WD ide manibt An neceſar tüm dar Kum 4 Teyerq Plardiu⸗ Koli Verl Armimin Iuexine Nam eſſe 3 le, in antrn lincte tetinn, neret, el 14 Wores, hoek namm tertian: ſt miſcbbiltn, eqne ſulſte is in n hei⸗ coplſlitueng ra hominßs, Divinn henn ars Gieit elein Belumptiseit parte ſeountti Chriſto fen , adebe atri conidkte Plenſiss lomm ein mutati or eretur, Atin, retur ſnin Hoc idem ai 86. Thomnsl eto, len ce in enon foln m neme, A d hum teßde ini “ Ntrlcn 1 uram; HMhol l ermie, „5 Serinue Duplex eſt in Chriſto Natura Divina &)Humana. 107 Argumentum 3. Quod petitur ex triplici S. Scripturæ teſtimo- nio. Primum habetur Joan. I. v. 14. Verbum Caro factum eſt, & ha- bitavit in nobis, ex quo ſic argumentor. Si Verbum Caro factum eſſet per confuſionem, & commixtionem naturarum, ita, ut ex du- plici natura una fuiſſet facta, tunc ex modo loquendi Verbum fuiſ- ſet mutatum in carnem, atqui hoc ipſi Eutychiani horrent dicere, ergo Verbum non eſt Caro factum, per converſionem, commixtio- nem, & confuſionem, ſed tantùm per unionem Hypoſtaticam, & aſſumptionem Humanitatis in Deum. Alterum teſtimonium petitur ex Epiſtola D. Pauli ad Philip. c. 2. v. 6. ubi ita ſcribit: Qui caàm in forma Dei eſſet, non rapinam arbitratus eſt eſſe ſe æ«qqualem Deo, ſed ſemetipſum exinanivit formam ſervi accipiens in ſimilituainem hominum factus, & habitu inventus at homo. Ecce! in hoc textu duplex exprimitur natura, Divina, & Humana, forma Dei ſcilicet, & forma ſervi. Jam ſi forma Dei, id eſt natura Divina, abſorpſiſſet, ut volebat Eutyches formam ſervi, id eſt naturam humanam. Non exinaniviſſet ſemetipſum formam ſervi accipiens, ſed potiùs, ùt ſupra dixi, exinaniſſet, & conſumpſiſſet formam ſervi, ſeu naturam huma- nam. Tertium de duplici Chriſti natura non minus luculentum te- ſtimonium petitur ex epiſtola I. Joan. C. I. v. I. Quod fuit ab inttio, quod audivimus, oculis noſtris, quoa perſpeximur, & manus noſtræ contrectaverunt de Verbo vitæ. In hoc textu clarè in Chriſto du- plex innuitur natura. Divina quidem per hos terminos: quod fuit ab initio - - ⸗ de Verbo Vitæea. Humana autem, quæ oculis viſa, &- manibüs fuit attrectata. , Argumentum 4. Deducitur ex abſurdis, quæ ex hæreſi Eutychiana neceſſariò ſequuntur; Primò enim ſequitur, ſi in Chriſto unica tan- tùm datur natura, & quidem Divina, quæ abſorpſit humanam, Chri- ſtum aut revera pro ſalute humani generis non fuiſſe paſſum, aut ſi revera paſſus fuit, ipſum paſſum fuiſſe ſecunmqàm Divinitatem, quo abſurdius nihil dici aut excogitari poteſt, repugnat enim clare Apo- ſtoli verbis: Chriſto igitur paſſo in carne & vos eadem cogitatione armamini, & revera hoc abſurdum devorare debuêère Eutychiani; qui exinde Theopaſchitæ ſunt dicti. Secundò ſequitur B. V. Deipa- ram eſſe & dici non poſſe; in tantùm enim B. Virgo dicitur Dei- para, in quantum genuit Deum Hominem, atqui ſi in hrice unica tantùm daretur natura, hoc dici non poſſet, ergo. Tertiò ſequitur everſio totius Myſterii Kedemptionis. Niſi duæ ſint in Chriſto diſtinctæ naturæ, quarum una, humana ſcilicet, ſatisfactionis ma- teriam, altera verò nempe Piviniras pretium ac valorem infinitum L 2 com- 108 Dogma Fidei. communicet. Pro roborando hoc Fidei Dogmate etiam omnia ad.- hiberi poſſunt argumenta, quibus in ſubſequentibus duplicem dari in Chriſto voluntatem, ac operationem contra Monothelitas pro- babimus. Coronidis loco attexo Magni Leonis in graviſſima epiſtola ad Flavianum verba: dalva igitur probrietate utriusque, naturæ, & in unam cozunte perſonam ſuſcepta eſt à Majeſtate Humilitas, à virtute infirmitas, ab aternitate mortalitas, & aa ſolvendum conditionis noſtræ debitum, natura inviolabilis naturæ unita eſt paſſibili, ut quod noſtris remediis congruebhat, unus atque idem Me- diator Dei & Hominum Homo Eſus Chriſtus, & mori poſſet ex uno, & non mori poſſet ex altero. Ubi S. Pontifex alludere videtur ad illa Apoſtoli verba 2. ad Corinth. 13. An experimentum quaritis eus, qui in me loquitur Chriſtus? qui non infirmatur, ſea potens eſt in vobis? Nam erſi crucifixus eſt ex infirmitate, ſed vivit ex vir- tute Dei. Paſius eſt ergo Chriſtus & mortuus, ſed ex noſtræ huma- nitatis infirmitate: vivit autem impaſſibilis & immortalis, at ex ſuæ Divinitatis virtute. §. 2. Diluuntur argumenta Hareticorum. Rgumentum I. Ex Authoritate S. Cyrilli (quem quidam ex „ recentioribus Hæreticis criminantur, dum contra Neſtorium S ageret in oppoſitam Eutychianam Hæreſim fuiſſe lapſum) hic in Epiſtola ad Acacium Melitenſem ait: Naturas duas unitas eſſe di- cimus, poſt anitionem verè tanquam ſubtata en duo partitione, uenam credimus eſſe filii naturans, veruùum inhumanati, & in- carnati. Idem habet in Epiſtola ad Succeſſum & in Epiſt. 2. ad eun- dem ait: Naturarum diſßzerenttam poſt unitionem ſola cogitatione dividi. Ergo S. Cyrill. Alexandrin. dum duplicemin Chriſto negabat perſonam, Unicam tantùm in illo etiam agnoſcebat naturam. B. ad 1. Cum S. Cyrillus ait: Unam credimus fteri naturam, non vult poſt unionem eſſe unam unitate ſubſtantiæ & eſſentiæ, ſed unitateduppoſiti, ut Neſtorio ſe opponeret, qui poſt unionem duas naturas & duo ſuppoſita, ſeu duas Perſonas agnoſcebat in Chriſto. Quèd autem hæc mens fuerit S. Cyrilli, conſtat ex verbis, quæ ſe- quuntur, nempe inhumanati, & incarnati, quibus ſignificatur caro & humanitas unita hypoſtaticè Verbo Divino & ſic à Verbo & natu⸗ D Ditura Diyi ur Hutychi ilis verbis! Proprietates Gurſlin ab non verd el CoNjcactas, oferrr uin Kort tunn ſt di enin elt d tura in Ch Argun nemn cum! nem, eo ait, guen, dervator , buut, ade, iſ zyſecr ußra her ſanuinen Ohricti on Cdudngir N. A Der incar non tant & non ſ0 tamen Va bunn ſat . Arun es qua, Perle dun, dum In IAtur 10 conperlam lecontt⸗ ts enande pucd dhe⸗ etiam omt us (uptoen Monotheln ilſimn ennt gue, nuini ate Hunilt &u nu nature Ml atlte li uri lſetant udere Witen mentuß ſu nutur, ſlß⸗ ſed wiitat ex nolrehr ortali, d . gben itt 3 contra Nel fuiſle hyun Gs itu uo ar hilun ſls A curay. es . & elentin⸗ ſt mionen, Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Humang. 109 natura Divina diſtincta, quo loquendi modo non juvatur, ſed perimi- tur Eutychian. error confuſionem naturarum aſſerens ad alterum dico: illis verbis non ſignificat S. Cyrillus ita confundi & miſcer i naturarum proprietates, ut ex duabus facta ſit in Chriſto per unionem una natura, quaſi in abſtracto, ſed factam eſſe in concretounam, unita te ſuppoßſti, non verèò eſſe duas ſeparatim ſubſiſtentes, & affectivo ſolùm vinculôò conjunctas, ùt volebat Neſtorius: hincanimæ & corporis exemplum pofert; Cyrillus, quæ pariter ſola ratione diviſa poſt unitione m aſſerit, quia ſeorſim poſt unitignem non ſubſiſtunt, quamvis reverà comper- tum ſit diſtinctas realiter eſſe corporis, & animæ ſubſtantias, aliud enim eſt diſtinctio, aliud diviſio, & ſeparatio, & ideo non dicit na- tura in Chriſto ſola cognitione diſtingui, ſed dividi. Argumentum 2. Juſtinus Martyr Apologia ſecunda Inc arnatio- nem cum Euchariſtia comparat, aſſerens, Verbum factum fuiſſe car- nem, eo modéô, quo panis fit corpus Chriſti in Euchariſtia: Seg, ait, quemaamodum per Verbum Dei Caro factum gJEſus Chriſtus Jervator noſter, & carnem & ſanguinem ſalutis noſtræ cauſa ha- buit, ad eaundem modum etiam, in qua per preces verbi ejius, ab ipſo profelti gratiæ ſunt actæ, alimoniam, andt ſanguis, & caro noſtra per mutationem aluntur, incarnati illius Zkeſu carnem &- ſanguinem eſſe docti ſamus. Atqui panis in Euchariſtia fit corpus Chriſti non per unionem, ſed transſubſtantiationem, ergo ſimiliter contingit in incarnatione. e. Allatum à Juſtino exemplum in tantum valet, in quantum per incarnationem Verbum Divinum verè & realiter factum eſt caro non tantùm apparenter, ſicut panis in Euchariſtia veré & realiter & non ſolùm figurativè, ùt vult Calvinus, fit corpus Chriſti. Non tamen valet quò ad modum, quo panis fit corpus Chriſti ita ut Ver- bum fiat caro per converſionem in carnem, ſicut panis fit corpus Ohriſti per converſionem in Chriſtum ipfum. Argumentum 3. Qui factus eſt caro in ſua natura, non manſit, ſicut aqua, quia in nuptiis Canæ Galilææ facta fuit vinum in natura;, & ſpecie aquæ non manſit, ſed in naruram vini tranſivit, ſed Ver- bum, dum humanam induit carnem, factum eſt caro, Joan. I. ergo in natura propria non remanlit. g. Hoc argumentum probat, Divinitatem per incarnationem converſam fuiſſe in carnem, quod tamen non favet illis Eurychianis, qui econtra volebant carnem, ſic à Divinitare abſorptam, ut peni- tùs evanuerit, & loco ejus alia, ſed phantaſtica apparuerit. Unde apud Theodoretum dialogo ſecundo Eraniſtes, ſen Eutychianus fſci- O 3 ſcitan- 110 Dogma Fidei. ſcitanti Catholico, quomodo poſt unitionem unicam naturam agno- ſceret? Reſpondet: Ego Divinitatem do wanſeſſeè, ab hac verò ab- ſorptam eſſe humanitatem. 1. g. Secundè d. M. qui per Converſionem factus eſt caro in ſua natura non manſit c. qui factus eſt caro per unionem, & aſſumptionem non manſit in ſua natura n. M. Verbum ergo caro factum eſt, non per converſionem in carnem „ſed per carnis aſſumptionem, ſicut di- citur pro nobis factum maledictum & peccatum, quia maledictum in ſe ſulcepit, & peccata noſtra quò ad pænam portavit, non quèòd in maledictum, & peccatum ſit converſum. Unde Verbum & caro etiam poſt unitionem in ſua ſpecie & natura permanſerunt, unde benè Gelaſius vel Vigilius Thapſenſis lib. contra Eutychetem. Unitio eſt duarum naturarum, non cujuslibet alterius abolitio. Quare Joannes poſt illa verba: Verbum caro factum eſt, ſubjecit hæc: habitavit in nohbis: ſuper quæ Chryſoſtomus tract. II. in oann. tanquam ſic te alloqueretur: vide, ne quia abſurdi ſuſpiceris ex illa voce factun eſt, non enim mutationem illam immutabilem illius natura ſignißr cavi, ſed habitationem & commorationem. Porro id quod habitat, non eſt idem cumco, quod habitatur, ſed diverſum, nam alterum hahitat in altero, alioquin non eſſet habitatio, nihil enim in ſe ipſo bhabitat. Caterùm alterum dixi ſubſtantia quippe unitione, & co- yulatione unum eſt, Deus, Verbum, & caro, ita ut non confuſi- vel exſtinctio alla ſubſt antiarum acciderit, ſed in explicabilis quædam, &- omnem dicendi facultatem ſuperans unitio, gquòd autem Verbum ita factum ſit caro, ut ne leviſſimè quidem mutatum ſit, eleganti exemplo explicat S. Auguſtinus Serm. 187. aliàs 25. de tempor. Nemo ergo credat Dei Filium converſum & commutatum eſſe in hominis Fi- lium, ſed potiùs credamus, & non conſumpta Divina & perfeciè al- ſumpta humana ſubſtantia, manentem Dei Filium factum hominis Fi- lium neque enim, quia dictum eſt. Deus erat Verbum, & Verbum Caro factum eſt, ſic Verbum Caro factum eſt, ut eſſe deſineret Deus, quando in ipfàa carne, quod Verbum caro factum eſt Emmanuel na- tum eſt nobiſcum Deus. Sic verbum, quod corde geſtamus, fit vox, cùm id ore proferimus, non tamen illud in hanc commutatur, ſed illo integro, iſta, in qua procedat, aſſummitur, ut & intus maneat, quod intelligatur, & foris ſonet, quod audiatur, hoc idem tamen pro- fertur in ſono, quod antea ſonaverat in ſilentio, atque ita Verbum cùm fit vox, non mutatur in vocem, ſed manens in mentis luce & afinmpta carnis voce procedit ad audientem, ut non deſerat cogi- tantem. Ita Auguſtinus. Argu- . Argu er altera, MNa, & 5. Cjril Vinald eſt Neturamm . Gioirſd. nata, nis cond non per Prietatib Ferbi ean Arg Corinthi his verbi⸗ Ateram n Verè non lm none (i, Velil Gdolentia HRR le Orinos, 1eporit Nomen ſto pon Derlonan AWorari, Ar ſo al R) Lunrhet lenim tr dus ſti ls lalye ritus tummdici Eihu- Keumin lta Dropr imm naturune Ab hut Aus ett an „ & Mnnin fackun e dtionen, i ia mielin Vit, non Verbomn A! erunt, it hetein, Uil . Qnre e re: Mfn n. taocbamt ila Mue ius Matii idu m; uN i il uin ine unitint, Gt un in lraßili u 4 auten ſe tun t, ge temnpot. N ell in loni ckun oni tbom, 3 Etelnenl elimlb, Lommh, Eintis i iben me Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Humana. i Argumentum quartum una duarum naturarum non denominatur ex altera, niſi aliquomodo invicem transmutentur, ſed natura hu- mana, & Divina ab invicem denominationes ſfuſtinent. Dicit enim S. Cyril. inductus à Concilio Chalcedonenſi parte zda. Naturam Di- vinam eſſe Incarnatam, & Nazianz. Epiſtol. ad Cledonium humanam naturam eſſe Deificatam. Ergo N. Ex S. Thoma 3. Part. Q. 2. a. I. ad 3. quod ſicut Damaſcenus dicit lib. 3. Orthodoxæ Fidei c. 6. & II. Natura Divina dicitur Incar- nata, quia eſt unita carni perſonaliter, non quod ſit in naturam car- nis converſa, ſimiliter & caro dicitur Deificata, ùt ipſe dicit c. 15. non per converſionem, ſed per unionem ad Verbum, ſalvis ſuis pro- prietatibûs naturalibûs, ut intelligatur caro Deificata, quia facta eſt verbi caro, non quia facta ſit Deus. Argumentum 5. Julius I. Summus Pontifex in Epiſt. ad Dyoniſium Corinthiorum Epiſcopum videtur negare duplicem in Chriſto naturam his verbis: neceſſe eſt, eos, cùm duas naturas dicunt, unam adorare, alteram non adorare, atque in Divina quidem baptizari, in humana verò non baptizari. &. Leontius l. de ſectis act. 8. hanc Epiſto- lam non eſſe genuinum Julii fætum ſed potiùs vel Apollinaris Hæreti- ci, vel alterius ex ejus ſecta, cùm multa Apollinariſtarum errores re- dolentia continear. Quare critici omnes duas tantùm Julii Epiſto- las ut legitimas ſuſcipiunt, unam ad Orientales, alteram ad Alexan- drinos, quas S. Athanaſ. refert in Apolog. 2. ſed tranſeat hæc Epiſtola, reponit Eulogius Alexandrinus Patriarcha apud Photium Cod. 230. Nomen natura ibi uſurpari pro hypoſtaſi, & negari, quòèd ſi in Chri- ſto ponerentur duæ Hypoſtaſes ſeu duæ naturæ duplici fübfiſtentia perſonatæ, Divina & Humana ùt ponebat Neſtorius, opporteret unam adorari, aliam non adorari. Quia adoratio terminatur ad Perſonam. Argumentum ſextum duo erunt Chriſti, ſeu duæ erunt in Chri- ſto Perſonæ, ſi in eo duæ ſunt naturæ. NB. N. a. oppoſitum demonſtrat ſœæpè laudatus Vigilius l. I. contra Eutychetem c. 10. duplicè exemplé, Primo petito ex 88. Trinitate, ſi enim tres Perſonæ Divinæ habentes ſingulæ proprietates ſuas, qui- bus diſtinguantur, non quibus ſeparentur, ſunt unus Deus, cur Fi- lius ſalva naturæ utriusque proprietate & diſtinctione non erit unus Chriſtus ? Secundo exemplo hominis: in homine enim proprieta- tum diſtinctio diſtinctam Perſonam non infert. Conſtat homo quinque ſenſibus, qui ita officii ſui proprietatem naturaliter obtinent, ut nihil ſecum habeant commune, nihil ſibi alterius valeant vindicare, viſus ita proprium miniſterii ſui gerit officium, ut nec audire, nec odo- rare; 112 Doagma Fidei. rare, nec guſtare, nec contrectare poſſit, & ſic de aliis: Et cùm hæ omnes ſint membrorum ſpecies tam diverſæ, tam diſeretæ, ita natu- ralibus proprietatibus ſubſtitutæ, nihilque communionis, nihil ſocie. tatis ad ſe invicem habeant, ſed privato quodam & ſolitario jure functionis miniſterium impleant, unus tamen, & idem eſt homo, qui quodamodo quinque corporalibs ſenſibůs varia proprietate à ſe invicem differentibus conſtat, ita quinque ſecundàùm Eutychianorum deliramentum Perſonas habere debuerat, ut quantæ ſunt proprietates ſenluum, tanta eſſer Numeroſitas Perſonarum, ita Vigilius hæc ſe- cunda paritas, quantum poteſt, valeat. Ego priori inſiſto, & oſtendo ex argumento à contrario, ex unitate Perſonæ malé inferre Euty- chen unitatem naturæ: ex Trinitate Perſonarum in 88. Trinitate malè infertur Trinitas naturarum, ergo ex unitate Perſonæ malè in- fertur in Chriſto unitas naturæ. Hoc Argumentum etiam ſtringit Neſtorium. Argumentum ſeptimum SS. Patres ſæpe uſi fuerunt nomine mixtionis, ſeu miæxturæ, ut explicarent unionem duarum naturarum in Chriſto ut docent Philoſophi. M. p. ex Tertulliano in apolegetico c. 21. dicente naſcitur homo Deo mixtus. Et S. Auguſtinus Epiſtola 137. ad Voluſianum c. 3. ubi vocat Perſonam Chriſti mixturam Dei & Hominis, ſicut Perſonam Hominis mixturam animæ & corporis. N. SS. PP. non uſurpâſſe nomen mixtionis & mixturæ eo ſenſu, quo liquores dicuntur milceri, ut ſcilicet eorum deſtruatur natura, ut vel unus in alterum, vel ambo in tertium transmutentur, ſed, ut ait S. Cyrillus lib. I. contra Neſtor. cap. 3. ea voce ſunt abuſi, cùm ſummam unionem oſtenderent. In hoc autem ſenſu, non in primo ſe loqui teſtatur Tertull. indicans unionem carnis in unitate Perſonæ, unde ſubdit: Caro Siritu inſtructa nutritur, adoleſcit, affatur, docet, operatur, & Chriſtus eſt. Quibus in Chriſto fatetur carnem, & etiam Spiritum ſeu Divinitatem, imo libro adversùs Praxeam c. 27. apertè Eutychianum errorem antequam naſceretur impugnat his ver- bis: Et ades ſalva eſt utriusque proprietas ſubſtantiæ, at & spiritus res ſuas egerit, in ilo, id eſt virtutes, opera, & ſigna, & caro paſ⸗ ſtones ſuas functa ſit, eſuriens ſub Diabolo, ſitiens ſub Samaritide, Kens Lazarum, anxia aſque ad mortem denique & mortaäs eſt. Quodſe tertium quid eſſet ex atroque confuſum, ut electrum, oß tam aiſtineéta Documenta paterent, utriuſque ſubſt antiæ, ad locum S. Auguſtini dico:; S. Pater Auguſtinus ut oſtendat ſe nomine mixtu- ræ nihil aliud intelligere, quàm ſummam ac ſubſtantialem unionem, utitur exemplo animæ, ac corporis, ut autem removeat idæam mixtio- M mintionis, Gtamen liuuren it⸗ am G 1 unit ſt in aere ſt: Ie ſulſtautin tatenn, lerolam! Dixi er 0. Aug⸗ ſirt ua cato de⸗ Kordre hertin riſeit tentia et h Ropoſi dtem Reerne liens De kter prer Cannat Ckedori⸗ ere an i crar liis: N Cretr, int lonis, niklt E loliunn! idem t proptient n Eutychim lunr grote Vigliuh inſſto, C ale intene in N ii Perlonem umn etim k i fuerun n Buarummu no in aor dugnſlineh Einmirun me & co mikture ent Geltrunturot Smutend, e ſun iMl C non innt ubitate Ue igſit, h 1o fietu ls Praen impugnn ie, 6 s, 6 i , e GοN Ouißi, entit, 1 ſe noniet ptillen remnoy 7, Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Humana. 113 mixtionis, quæ in corporibus fieri ſolet, poſt recitata verba addit: Si tamen recedat auditor à conſuetudine corporam, qqua ſotet du liquores ita commiſceri, ut neuter ſervet integritatem ſauanm, Jaante- uam & in ipſis ecorporibus ari lux incorrupta miſceatur, ſioutt ergo “ unitur aëri ſalva wanente natura lucis & aöris, nec lux tran- ſit in asrem, nec aër in lucem, nec ex aére & luce tertia natura lt: Ita Deitas unitur carni, ſalva manente Deitatis & carnis Jubſtautia, ita ut dec Deitas in carnem, nee caro tranſeat in Dei- tatem, nec ex Deitate, & carne tertia ſutbſt antia fuit. Quæſtio Hiſtorico- Scripturiſtica XXI. Dtrum Chriſtus in terris degens alicui decretoriam damnationis Sententiam revelaverlt? Ta non uni duntaxat ſed pluribus decretoriam damnationis ι Sententiam à Chriſto intimatam fuiſſe videntur teſtari S. Pa- D. ginæ præſertim Joan. 8. ubi in refractariam infidelem ac ma- levolam Phariſæorum turbam D. Magiſter hanc fulminat Sententiam. Dixi ergo vobis, quia moriemini in peccatis veſtris. In quem locum D. Auguſt. tract. 38. in Joann. inquit: Iufeliciſſima conditio miſera ſors Judæorum, qui de ore vatidico audierunt moriemini in pec- cato veſtro. Auguſtino conſentit Cyrillus in eadem Joann. verba ita commentans: moriemini in peccatis veſtris, id eſt, quia ad reprobos pertinetis, dixi moriemini in peccatis veſt ris. Pari modo impiis Pha- riſzis Matth. 23. videtur à Chriſto intimata æternæ perditionis Sen- tentia: Genimina viperarum quomodo fugietis à facièt gehennaæ? id eſt, non fugietis, nam uſitatus eſt in Scriptura modus Sententiam ac propoſitionem negativam per interrogationem proponi - - omnium autem clariſſimé Chriſtus Diſcipulo ingrato ac ſacrilego Proditori æternæ reprobationis in ultimæ cœnæ convivio intimavit Jjudicium dicens: vaæ bomini illi per quem Filius hominis tradetur. Væ nem- pe æternum, væ irriparabile, væ interminabile. His non obſtantibus ut præſens contoverſia rité decidatur, judico revelationem æternæ damnationis cum D. Angelico dividendam eſſe in abſolutam, & de- cretoriam, ac in conditionatam & comminatoriam, qua nempe æter- næ perditionis ſententia alicui manifeſtatur, ac ſub conditione qua- dam (id eſt, niſi crediderit, aut pænitentiam egerit) intimatur, talis erat intimatio interitus ex imperio Divino à Jona faécta Ninivitis. Quo 114 Dogma Fidei. Quo ſuppoſito R. ad propoſitam Quæſtionem Chriſtum Dominum nulli æternæ perditionis ac reprobationis Sententiam abſolutè & decre- toriè revelaſſe, ſed tantum conditionatè ac comminatoriè. Pro hac Sententia citat Silveira tom. 2. lib. 6. multorum SS. PP. oracula col- ligitur etiam hoc manifeſtè ex S. Scriptura Luc. 13. niſi pænitentiam egeritis, omnes ſimul peribitis. Item Joann. 8. niſe eredideritis, quia ego ſum, moriemini in peccato veſtro. Quæ verba conditionatam duntaxat & comminatoriam, non abſolutam ac declaratoriam dam- nationis atenæ ſententiam indicant. Unde pergit Auguſtin. loco ſu- prà citato: revocavit eos in ſpem, ſe non ecredideritis, quia éο ſum, moriemini in feccatis veſttiis, ergo ſi eredideritis, non morte- mint S. Auguſtino adſtipulatur Angelicus in aurea ſua expoſitione in caput. 8. Joann. ut non totaliter excludat ſpem ſalutis, ponit reme- dium Chriſtus dicens: ſi enim non credideritis, quia ego ſum, worie- mini in peccato veſtro. In eundem ſenſum commentatur S. Fulgent. ſe Phariſai Meſſtam vellent credere, ſalvarentur. Rationes deduco pro hac Sententia ex ipſo Silveira Doéctiſſimo interprete, ait enim I. c. Chriſtum Dominum fſimilia fulminâſſe in Phariſæos, & Judæos, ut ipſos perterreret à ſcelere, atqui perterrere à ſcelere non eſt reve- lare ablolutè ac decretoriè æternam damnationem, ſed tantuùm com- minatoriè ac'conditionatè; ergo. Secundo utique Chriſtus nulli æter- næ ſalutis ſpem ſuſtulit, ſuſtuliſſet autem, ſi alicui decretoriè ac ab- ſolutè æternam damnationem revelâſſet: ergo. Hinc Ezech. 8. nolo mortem peccatoris, ſed ut convertatur, item c. 18. Si autem impius egerit penitentiam ab omnibus beccatis ſuis, omnium iniquitatum eus, quas operatus eſt, non recordabor. Quod de Juda dictum fuit, optimè ad noſtram opinionem explicat Purpuratus Dalmata apud Cor⸗ nelium in c. 26. pæna gudæ pradicitur, ut quem pudor non vicerat, denuntiata corrigant ſupblicia. Planè autem in hac parte deciſiva ſunt verba Angelici Q. 23. de veritate a. 8. ubi diſerté docet: Si alicui talis fieret revelatio (lei- licet de eo damnando) deberet intelligi non ſecundam modam prophe- zicæ prædeſtinationis, ſed per modum propheticæ comminationis. Lu- culentiſſimè pro hac Sententia Didacus Stella dum in illud Chriſti Ora- culum, niſi panitentiam egeritis, omnes ſimiliter peribitis. Ita lo⸗ quitur: ſi penitiùs advertere volumus, quot, quantisque Deus ra- tionibus ſalutis noſtræ operatur negotia, nihil efſet, quod magis ani- mas noſtras ejus amori manciparet, multis beneficiis invitat ad Re- gnum cœleſte, creberrimis anhortatur inſpirationibus. Videns verò multos in lua nequitia obſtinatos, Dei clementia aburentes aliâ in cedit ceclt i, punitiones nn Peccart otelt. ſmillimo ambſlin. non veni Dhond eſle con er i ret, d adimnod ftagr eni erem lmpler Cerem eus. Deſun lcet, In dli ote g fnin doheit⸗ V. 2 ue⸗ m Domium bſolute natori, M Pb. oknn niße gonitn rrellentie Da Conciton claratorund Auguſtin en leritt, ſ eritit mn a euyolir tis, hontn egn ſt ntatur ie Rationei dte, itein 8, & ute ete 0n led untin Prikusnnlt gecretotten ine Eechi 6 D jonn iniſ fuda cidm alivataeol. dir p gelei⸗ t enelti 4 jpatioll. l Cnk enhiti, ntbque 1 o Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Humana. 1II5 cedit viàâ, ut illos lucrifaciat, adducendéô iis in memoriam juſtitias, punitiones, tormenta & flagella iniquorum, ut ſaltem formidine pæ- næ peccare deſinant, & timore trahat, quos benignitate ducere non poteſt. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXII. An Chriſtus in terris converſans ecum Diſcipulis ſuis in aliqua lege Ceremoniali diſpenſaverit? E Pfſa æterna Veritas Sapientia Incarnata Chriſtus Dominus ac N 2 Salvator noſter in nulla omnino lege Molſaica ſecum ipſo, aut cum Diſcipulis ſuis unquam diſpensâſſe, diſſertè teſtatur Matth. c. 25. V. 17. Nolite putare, quoniam veni ſolvere legem, aut Prophetas, non veni ſolvere, ſed adimptere. Ex quibus clarè de- duci videtur non tantùm Chriſtum, ſed etiam Apoſtolos, quos ſibi ſimillimos Chriſtus volebat, leges Moſaicas etiam ceremoniales ad amuſſim, ac exactè obſervâàſſe. Quid enim eſt, quod dixit Eſus: non veni ſolvere, ſed adimplere. Ut doceret (eſt doctiſſimum Al- phonſi Toſtati * Albulenſis Epiſcopi reſponſum) Diſcipulos ſuos non eſſe contemptores legis, ſed ut ſervarent eam, cùm ipſe, qui erat Ma- giſter illorum, ſervaret illam. Nam ipſe volebat, ut qualia ipſe face- ret, talia & ipſi facerent; unde dixit: exemplum dedi vobis, at quem- admodum ego feci, ita & vos faciatis. Joann. 13. ſuo etiam ſuf- fragatur teſtimonio Orator Aureus ſuper citata Matthæi verba: non veni ſöolvere &c. Ut Diſeipulos ſuos bis verbis ad ſuum provocaret exemplum, ut ſicut ipſe omnem legem implebat, ſic & illi ſtuderent implere. Quod utique non præſtitiſſent Apoſtoli, ſi in aliqua lege Ceremoniali à Chriſto diſpenſati fuiſſent. Pro hac Sententia ſtat Ire- næus I. 4. c. 2. Tertullianus lib. de Pænit. Auguſtinus in Quæſt. novi Teſtamenti Q. 69. Cornelius à Lapide in Marth. c. 5. cum quibus ita licet, & quidem ſolidè argumentari. Chriſtus nunquam ſecum ipſo in aliqua lege Moſaica, etiam duntaxat Ceremoniali diſpenſavit, ut- pote qui non venit ſolvere legem, ſed adimplere, ergo neque cen- ſendum eſt, ipſum diſpensâſſe cum Apoſtolis, ne per hoc contra ſe concitaret judæos, aut illis infirmis ſcandalum præberet. Contra hanc Sententiam adducitur textus Evangelicus Matth. 15. v. 2. quare Diſcipuli tui transgrediuntuar traditionem Seniorum, non enim lavant manus ſuas, cum panem manducant. Sed P 2 5 ee Ne- 116 Dogma Fidei. B. Negandé abſolutè lotionem manuum antêé commeſtionem fuiſſe legem Moſaicam Ceremonialem, ſed tantummodo traditio con- ſuetudine Phariſlæorum introduéta. Ita Cornelius à Lapide diſſertis verbis. Hac autem conſuetudo, ut conſuetudo, non vero ut lex fuit habita (lex enim nihil tale præſcripſit) ſed à religioſis imo ſuperſti- zioſis Phariſais inſtar legis fuit introdacta, & more recépta. Hinc redarguens eos Eſus, ait illis: qaare & vos fransgredimini Man- datum Dei propter traditionem veſtram. Matth. I5. V. 3. Arabicus le- git: propter Statuta veſtra. Quaſi diceret juxta ſæpè laudàtum Cor- nelium Veſtræ traditiones ſpernunt, violàntque legem Dei, ergo erroneæ ſunt, impiæ, Deo contrariæ, nec oblervandæ fruſtra ergo accuſatis meos Diſcipulos, quèòd eas non ſervent. Ut autem ſe ſuòs- que Diſcipulos ab ompi ſuſpicione liberaret, palam edixit: Matth. I5. V. 20. non lotis manibus manducare non coinquinat animam. * Alphonſus Toſtatus Abulenſis Epiſcopus factus ex Doctore & „ Presbytero Salmanticenh natus eſt in oppido Madrigali, obiitque „ in Sede ſua Epiſcopali An. 1454. æt. tantùm 40. ſcripfſit nihilomi- „ nùs doctiſſimos in univerſa Biblia Commentarios ſubinde in 27. To- „ mos editionis Venetæ redacdtos An. 1596. apud Seſſas Fratres ſub „ ſigno cati murem in ore geſtantis. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXIII. An Chriſtus Dominus cum Diſcipulis rigidißimam paupertatem absque omni Dominio & ſure proprietatis obſervaverit Fe queæſtio, uti & illa, quam cum Theologis in Tracét. Ge Jure & Juſtitia examinavimus, an ſimplex & licitus uſus facti öit ſeparabilis à Dominio, magnam olim in Eccleſia contro- verliam, & ingentes excitavit turbas, uti videre licet apud Brietium ubi de joanne XXII. ſcribit: Certum autem eſt, Chriſtum in terris degentem perfectiſſimam coluiſſe paupertatem. Hanc jam ab incu- nabulis ſibi lectiſſimam copulavit ſponſam, ſecumque à cruce, in qua non habuit, ubi caput reclinet, ſepulchro, quod alienum fuerat in- tulit. Quæſtio ergo duntaxat eſt, an talis Chriſti fuerit paupertas; ut nunquam unà cum diſcipulis ſuis alicujus rei Dominium ac pro- prietatem habuerit. In hoc puncto etiam ter coronata Summorum Pontificum capita non ejusdem videntur aliquibus mentis eſſe. ⸗ colaus oluns eni Krumpaun Ferd ſoan Gicthril mnoruen DP ihſe etian Cotndon Der Aa omnis ke mmus aute in terr Dominin bamnus. W cibos maritane ellnias ſcgerent ducent h furta con ehantur. tor, iliu lepii C Mont Videma bantur lls per Eit, 0 lta etia⸗ ckant Pr um eſt Omnes In om Mropriet ler D c ropr orem. Afne, cotonet 000 traltiet A Laite di nveri itle nalit imſ e eettt greliniß l V. 3, Aaki epelauchumd ſegem Dei ande ktllut UIt auten e dixit: Mint Animan,. tus es Dolin adrigal, i ſerier itie lobince inenl deſſis fun W. 6n ogis in ſecitus lot Pecleſi- n et puc Dini priſtum n 1 ne un l⸗ acruck, 1 jepum ien verit uue⸗ jnium ömipiu enß e, Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Humann. 117 colaus enim IV. in capit. exiit. de verb. ſignif. aſſerit Salvatorem no- ſtrum paupertatem habuiſſe omni humano Dominio expertem, econtra verò oannes XXII. in extravagante ad Conditorem illum damnat, qui dicit Ohriſtum nullius rei proprium habuiſſe Dominium. Sed graviifi- morum Doctorum Judiciéô facile hæc complanatur controverſia,. Et ipiæ etiam Summorum Pontificum ad ſpeciem contrariæ ſententiæ componuntur. Dicamus ergo cum Nicolao IV. Chriſtum Dominum per aliquod vitæ ſpatium talem obſervâſſe paupertatem, quæ omne omnis rei temporalis excluderet Dominium ac proprietatem. Dica- mus autem etiam cum Joanne XXII. Chriſtum Dominum aliquo ſuæ in terris converſationis tempore aliquod habuiſſe cum Apoſtolis ſuis Dominium. Hoc poſterius haud difficulter ex ipſo Evangelio pro- bamus. Joan. 4. habetur, diſcipuli enim ejus abierant in civitatem, ut cibos emerent, dum interim Chriſtus ad puteum Jjacobi cum Sa- maritana ſermocinationem inſtituebat, ſed unde emerent, niſi pee- cunias quasdam ad neceſſariarum rerum coëmptionem deſtinatas poſ- ſiderent? & Matth. 6. dixit Chriſtus: unde ememus panes, ut man- ducent hi? porro hujus aſſerti veritatem Sacrilega Judæ IIcariotæ furta confirment. Quia fur erat, & loculos habens, ea, gqud Mit- tebantur, portans. Si fur erat Judas, ergo erat Juris alieni viola- tor, illius ſeilicet, quod Chriſtus Dominus tanquam Apoſtolici Col- legii caput in illa habuit, quæ à Doctrinæ Evangelicæ ſequacibus ſpontè fuerunt oblata. Clariſſimè hanc in rem Divus Auguſtinus. Videmus ipſum Chriſtum Dominam babuiſſe loculos, gquo ea da- bantur, quæ mittebantur, ut ſervari poſſent ad aſus Pro tempore neceſſarios. Nec illud anxium te reddat, quèd Paupertati Salvato- ris per hoc aliquid de perfectione decedat. Nihil decedit, ſed acce- dit, oportebat enim Chriſtum ſicut in omnibus reliquis virtutibus, ita etiam in paupertate, ſele omnibus, qui paupertatem aliquando erant profeſſuri perfectiſſimum exhibere exemplar. Jam autem cer- tum eſt, nec convenire, nec moraliter loquendé fieri poſſe, ut omnes omnium Religioſorum ſtatus talem profiteantur paupertatem, quæ omne rerum temporalium in communi excluderet Dominium & proprietatem. Neque fini & inſtituto plurimorum id competeret, licèt ergo demus rigidiorem eſſe paupertatem, quæ omne Dominium ac proprietatem excludat. Non tamen ſequitur eo ipfo eſſe perfe- Gtiorem, perfectio enim paupertatis non ex rigoris intenſione, ſed ex fine, cui ſubordinatur, eit metienda. P 3 Quæ- Dogma Fidei Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXIV. An Chriſtus Paßionis ſuæ tempore potiſimum Da- mones incertos de Diwinitate ſua reddiderit? 118 exordio Tractatûs Scholaſtico Theologici de Incarnatione Quæſtio movetur inter Theologos, an aliqua creatura v. g. ☛ Kngelus etiam perfectiſſimus, & in intelligendo perſpicaciſſi- mus ſolo naturalis rationis lumine ſecluſa revelatione Myſterii Incarna- cionis poſſibilitatem, aut etiam exiſtentiam cognoverit, aut coghoſcere potuerit. In negativam ſententiam abit Theologorum torrens, cujus ra- tiones ſunt plurimæ, quas copiosè ſatis privato noſtro dedimus audito- rio, quibus adducendis nullus hic vacat locus, neque direétè ad præ- ſentem id ſpectaret Quæſtionem, quam cum 88. PP. communius affir- mativè reſolvo, & dico, Dæmones quantumvis de Divinitate Chriſti Paſſionis & Vitæ ejusdem tempore ſuſpicionem conceperint, nullam tamen de eadem certitudinem habuiſſe, quemadmodum enim ſe ſua- que hoſtibus prodidiſſe rarèò ſine prodentis exitio contigit, perſo- nam verò fuam coram hoſte diſſimulaviſſe ſœæpe difſimulantis & plu- rimorum ſaluti conduxit. Si cognoviſſent, ait Doctor Gentium, Apo- ſtolus, nunquam Dominam Gloriæ crucifxiſſent, ex quibus verbis SS. PP. nominatim Hieronymus in Daniel. Ambroſius I. ad Cor. & Auguſtin. dicta Q. 66. non tantùm Judæorum de Divinitate craſſam quidem & culpabilem deduxère ignorantiam, ſed etiam Dæmones, ſi certam de Chriſti Divinitate notitiam habuiſſent, nunquam Ju- dæos ad tantùm facinus inſtigaturos fuiſſe aſſeverant. Id ipſum Pa- tris æterni Veritas Sapientia Incarnata teſtari videbatur, dum Satel- litum cohortem in horto Getſemani ita allocuta eſt: Hæc &ſt hora veſtra, & poteſtas tenebravum. Luc. 22. volunt enim SS. PP. per poteſtatem tenebrarum Chriſtum ſtygios intellexiſſe tenebriones? & meritò horum poteſtatem, poteſtatem tenebrarum vocavit incarnata Sapientia, quia prout Magnus Leo in hunc locum de Judæis loqui- tur: Non intelexerunt lucis Authorem, nec lucentem in tenebris lucem comprehenderunt. Atque hoc ipſum Divinæ Sapientiæ, cùm nos redimeret, arcanum fuerat, quod & facultatem inſtigatoribus malis Siritibus dederit, ut ſeſe patientem excruciare poſſent, Divinitatis ſuæ Elendorem celatum voluerit, at etiam vellent? its pro hac ſententia pronuntiat, Serm. 9. de Paſſione Domini idem M. Orator & Summus Pontifex Leo: Neque intellexerit (Diabolus nempe) nenpe) dehi er elue Rop Mun in ck Gvollenir un igen Dei ten e npantun imerfecl ppn doe id lee l. et eſi 4 mleni5 ence grat es e. M. ge ſua det Dei er, , Menſium 5 lelge⸗ ut, tuin Ais Madonen Boriola UI. Ndident: de Iyumii lun genni do pefſien Mylerühnen t, Atecgit torrend tinn Gedlintgand e irellenn Commpinii Divioiune Leperilt, Cun eninel contigit, mblaotis d rCentinn ex nihig ſns 1.40. wiitate a etiumn ⸗ t, Dundi 4 I atur, n : Me tevebrihns, wenit ine⸗ Ee irtl teyn 14 iene, en inlien, ian Nn m teſ, Doninite⸗ 1M Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Hamang. 119 nempe) quòd ſæviendé in Chriſtum ſaum deſtrueret Principatum zd malitia nocendi avidus dum irruit, ruit, dum capit, capitur, & perſequendo mortalem incidit in Ssalvatorem. Si opponitur Tartareos Spiritus neſciviſſe quidem genus huma- num in cruce reparandum eſſe, ſciviſſe tamen Chriſti Divinitatem, quod ſentire videtur D. Thomas 3. p. Q. 44. a. I. ad 2. dum inquit: Non ideò Dæmon Chriſtum udaæis crucifigere perſuaſit, quia Eiltum Dei non eſſe nutavit, ſed quia morte illius non prævidit ſe eſſé da- mnandum. Reſponderi debet, S. Doctorem intelligendum eſſe de imperfecta notitia, quam declarat ipſum Verbum putavit. Quod ipſum docuit D. Hieronym. in c. 8. Marth. Dæmones ſaſicari magis Filium Dei, quàm nſſe intelligendi ſunt. Aſſentitur Ven. Beda in Luc. 14. per Anorez potentiam vel intellexit, vel potinus ſuſpicatus eſt eſſe Filium Bei. Non certam itaque de Divinitate notitiam habuère maligni Spiritus, ſed ſuſpicionem duntaxat. Unde veritatis experi- endæ gratiâ non contenti JESIIM in deſerto tentâſſe. Si Filius Dei es &c. Matth. 4. etiam Paſſionis tempore (ſenſus eſt D. Athanaſii) de ſua perditione ſolliciti judæos ad blaſphema verba: di Pilius Dei es, deſcende de cruce incitaverunt. Stringat ac claudat Hypo- nenſium Præſul Quæſtionis præſentis concluſionem. Chriſtus, ait ille l. 9. de Civit. C. 4. Tantum innotuit Dæmonibus, quantum vo- luit, tantum autem voluit, quantum oportuit. Atqui oportuit ne citiùs illis tanquam hoſtibus plenè innoteſceret, quàm ad conſum- mationem perducto noſtræ Redemptionis opere abdita inferni Victor glorioſus ſubintraret, ergo. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXV. In cujusnam domo Chriſtus ultimum ſuum cele- braverit Paſcha? Pinatur S. Damaſcenus Orat. de Aſſumptione B. Virginis & 6alii quidam Dominum illius domũs fuiſſe oannem Apoſto- E lum Zebedæi Filium, qui ex venditione Paternorum Bono- rum coêëmptam domum uſibus Chriſti, Deiparæ, & Apoſtolorum deſtinavit. Unde dum Chriſtus moriens Matrem Diſcipulo com- mendavit, ex illa hora accepit eam Diſeipulus in ſua. Joann. 19. v. 27. videlicet in ſua prædia. Sed refellitur hæc ſententia à S. Au- guſtino tom. 3. tract. LI9. in Joannem fol. 585. Num. 3 ad finem, qui 120 — Dogma Fidei. qui præfatum textum ſic exponit: Suſcepit eam Diſeipulus in ſua non prædia, qua nulla propria poſſidebat, ſed offic5ia, quæ propria diſpen- ſatione exequenda curabai. Deinde Diſcipuli omnia reliquerant, & ſi proprias habuiſſent domos, certò rogàâſſent Chriſtum, ut eò veni- ret. Iaſuper Joannes miſſus fuit cum Betro ad Dominum. domùs, ut Magiſtri voluntatem eidem intimaret. Communior tamen Sententia, & recepta traditio eſt, domum, in qua ultimum Chriſtus Paſcha peregit, pertinuiſſe ad Mariam Ma- trem Joannis cegnomento Marci non Evangeliſtæ, qui ſimpliciter Mar- cus vocabatur, ſed Joannis, qui cognominatus eſt Marcus, & erat Conſobrinus Barnabæ, ùt legere eſt in actibus Apoſtolorum c. 12. v. 157. & C. 4. ad Coloſ. v. 10. fuitque Socius Pauli & Barnabæ in propa- gatione Evangelii, & in hac domo latuerunt Apoſtoli poſt mortem Ohriſti, ibique Chriſtus poſt Reſurrectionem ipſo Paſchatis die ve- ſpere eis apparuit: ibique orantes Apoſtoli receperunt Spiritum §8. in Pentecoſte. Ad hanc domum etiam ſe recepit Petrus è& carcere He- rodis per Angelum liberatus, tandem hæc domus dicitur conſecrata eſſe in Eccleſiam. Ita cenſent Alexander Monachus, Baronius, Jan- ſenius, Suarez, favétque huic Sententiæ D. Gregorius. Error Monothelitarum Negantium in Chriſto duplicem voluntatem & Operationem. AT amputato unoe Hydræ capite mille pullulant alia, ita ſup- preſſis & debellatis etiam Hæreſum Monſtris identidem alia AArefſultabant pravitatis germina. Definitum fuit in Concilio Epheſino ſub Cæleſtino Papa unam eſſe in Chriſto Perſonam, contra Eutychen autem in Concilio Chalcedonenſi duas in Chriſto eſſe Natu- ras. Et ſopiti videbantur quidem, non tamen erant, errores; Nova enim temeritate caput extulit impietas, atque ex duplici hac defini- tione occaſionem novam Hæreſim fabricandi accepit, negantem duas eſſe in Chriſto voluntates & operationes. Inde latenter redibat ſup- preſfus Eutychis error, cùm unicam in Chriſto palam aſſerere non auderent naturam, unicam in eo voluntatem & operationem unicam Divinam, non verò Humanam aſſerebant. Inde factum, ut à volun- tate unica aſſerta in Chriſto hi Hæretici Monothelitæ vocarentur. Dux hujus exroris fuit Theodorus Pharanitanus Epiſcopus circa nn. rI Chriſti ⸗ Datronos lianum, gulin ſes Iui ad l ,Cuth. M Chr con Lohhron illigten objeei, nunt con amn ila Dublico ckrum, ſeoporun Primarii Eeſtiſe ſiſieet ⸗⸗ Uentinnoe & Oeeun, Leprti, tum The aor C Klidei dris in tondum condem condita Kopern lerbant, ddniß ipulunni 44 horiti iteligen tum, uthr linum doni tio ett, dn e 20 Marin i ſonplictel Martus, A oſtolotume Barntbenn toli pot n Palehati er erunt Nirin trus ecatden: gicitur oonſen , Dironie ius m luntaent lant Ai, 11 is ikeniie fii n derlonen, dt Chritoeſen , eroihj apliet in , negile, enter lelt Ham enn rtionene, tum, n⸗ ns n Duplex eſt in Chriſto Natura Divina & Humana. Chriſti 622. magnam Orientis partem infecit hic error, mulktôsque Patronos nactus eſt, inter alios Sergium Epiſcopum Conſtantinopo- litanum, Cyrum Phaſidis, ac poſtea Alexandriæ Epiſcopum, Pyrhum, qui in ſede Conſtantinopolitana Sergio proximè ſucceſſerat, Paulum, qui ab Imperatore conſtante poſtmodum intruſus fuerat in Pyrhi lo- cum. Macarium Patriarcham Antiochenum, ita, ut tres Patriar- chæ conſpirarent ad fidem evertendam. Unus è& Patriarchis defuit Sophronius Hieroſolymitanus Epiſcopus, qui ſe ùt validiſſimum tribus iſtis repagulum, verbis ſolidiſſimisque ſeriptis validiſſimè ac conſtanter objecit. Imèò hanc hæreſim etiam ipſi Imperatori Heraclio ſuggeſſe- runt conſulti hac de re Cyrus, & Sergius, ita quidem, ut ſenten- tiam illam Heraclius de una in Chriſto voluntate, & operatione una publico edicto vulgaverit, quod Ecteſim ſeu fidei expoſitionem vo- cârunt, quàâmque Sergius poſt Conſtantinopoli coactam ſuorum Epi- ſcoporum Synodum Imperatoris Authoritate toto ſpectante populo primarii templi S. Sophiæ foribus affigit. Graſſabatur hæc Hæretica & peſtifera lues per orientem annis quinquaginta & octo, ab anno ſcilicet 622. usque ad annum 680. quo anno ſub Agathone S. P. Con- ſtantinopoli ad profligandam hanc Hæreſim inſtitutum fuit Generale & Oecumenicum Concilium Præſidentibus in eo Apoſtolicæ Sedis Legatis. Interfuit huic Concilio cum 289. Epiſcopis juxta compu- tum Theophani aut 170. juxta Photium lib. de Synodis. Ipſe Impe- rator Conſtantinus Pogonatus Princeps Keligioſiſſimus ut Eccleſiæ, & Fidei Defenſor. Cœptum eſt hoc Concilium ſeptimo Idus Novem- bris in ipſo Palatii Secretario, cui quia in altum porrecto & in ro- tundum commurato Trullas ſive Wulla nomen erat. Examinata, & condemnata fuêre in hoc Concilio impia Monothelitarum Dogmata, condita dein Catholicæ Fidei formula, qua duas Chriſti voluntates & operationes, humanam & Divinam inconfusè Concilii Patres præ- dicabant. Acta hujus Concilii fuere etiam confirmata à Leone II. S. Pontifice. ₰ℳ (0) o⸗ DOGMA FIDEI. Contra Monothelitas. Duplex in Chriſto eſt vo- luntas, duplex operatio. E Robatur Primò in Chriſto 8. Scriptura diſertè diſtin- — „ — RE G =. guit voluntatem Divinam à voluntate humana: ergo O duplex in Chriſto datur voluntas Divina & humana. S A. p. ex claris ſcripturæ teſtimoniis Joan. 6. v. 38. W Deſcendi de cœlo, non ut faciam voluntatem meam, 20 ſed voluntatem ejus, qui miſit me. Matth. 26. V. 39. S 1. . . Sc-. Pater mi, ſi poſſibile eſt, tranſeat a me calix iſte, verumtamen ₰ non ſicut ego volo, ſed ſicut tu. Luc. 22. v. 24. Verumtamen non mea voluntas, ſed tua fat. Ex quibus textibus ſic argumentor: Diſtinguit locis citatis Chriſtus voluntatem ſuam à voluntate Pa- tris, atqui ſuam voluntatem Divinam à voluntate Patri diſtin- guere non poterat, quia eſt omnino eadem: Ego & Pater unum ſu- mus. Joan. 10. v. 30. & quorum uoa eſt eſſentia, eorum etiam una eſt voluntas, ergo diſtinxit ſuam voluntatem humanam à voluntate Divina. Subſumo: ſed ſi ſic tunc duplex datur in Chriſto voluntas, & non tantùm una Divina. Ergo duplex in Chriſto admittenda eſt voluntas Divina & humana. Citatos Sacræ Scripturæ textus lucu- lentidimè in rem noſtram interpretantur Sancti Patres Gregorius Nylſſenus libro contradictionum contra Apollinarem. Sanctus Atha- nalius libro de Incarnatione contra Arianos. Sanctus Ambrofius lib. 10. in Lucam Num. 59 & 60. Sanctus Auguſtinus lib. 2. contra Ma- Ximinum c. 20. audiatur ex omnibus S. Athanaſius: cujus formalia loco citato ſunt hæc, cùm ait: Pater ſi poſſibile eſt tranſeat a me me calix iſte, verumtamen non mean voluntas, ſéèa tua ſal, & ſpi- ritus quidem promptus eſt, caro autem infirma, auas voluntates ibi oſtendit alteram humanam, quæ eſt carnis, alteram Divinam, quæ eſt Dei, ſiquiaem hbhumana ob infirmitatem carnis deprecatur, Di- vina autem ejus voluntas prompta eſt. Quid lueulentius? II. In Chriſto ſunt duæ diſtinétæ naturæ, ùt præcedens Dogma Fidei docet, Divina & humana: ergo quælibet natura habet ſuas in- confuſas, & inpermixtas proprietates; imèò aliunde melius non oſten- ditur naturas confuſas & permixtas non eſſe, quàm ex proprietatibus, quæ inpermixtæ manent & inconfuſæ; unde M artinus Primusin Conci- lio Lateranenſi iſtud ex Baſilio dictum profert, quorum operatio una eſt. horum eſſentia una eſt. Et S. Joannes Damaſcenus I. 3. de orthodane e Deoma ſce cr lſ. iy ee altiu/ hrum quo tlet a tio actuun ſeut in Chl her eſe ge II. C. ndit, elu Hicmi non Alluiſe in ferengam e Prellt 8.D. , dolunt lueo nutar Guabus vo ltu lrine ſo prerer 1 AHumpſt Der peccatun Verba funt liun ej nen ſuntun n. ed enin IV. br Iplieen V 124. hle ſiſu mn ,1. N 1 ien 4 r hoe 10 Dentam land hotdi ſhline Etgo erat it Ententr INl rn gul D⸗ iſto dH diſerte d hummmue jim C hun onn b. jtatini u atth.2,,1 ,veruntm rumtuni 7rgorett VoOlvnu! e Dlti Cl⸗ Pater ulb’ rumn etimn m ² Wunt gſto wlun AGmittene tr teitis r Nres Cget Sanlliedi. Anpbreſu' 2. CN aſns in⸗ nuſeni,7 Golunti 1 iniunn/ Nreunt , tius elen if l roren rimnvon Gnn le N 6 Dogma Fidei. Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. 123 fide c. 15. Cùm itaque, ait, duæ in Chriſto naturæ ſint, duas quoque in eo actiones dicere neceſſe eſt, quorum enim diverſa natura eſt, horum quoque diſpar eſt actio. Porro etiam humanitas Chriſti non eſſet perfecta, ſi propriâ careret voluntate & operatione. Item con- ditio actuum eſt, ut ſequantur naturam ùt principium quo. Ergo ſicut in Chriſto natura duplex eſt, ita & voluntas, & operatio du- plex eſſe debet. III. Chriſtus in ſacris litteris turbatur, triſtatur, lachrymas fundit, eſurit, ſiſtit &c. atqui hæc omnia ſine humana voluntate ex- plicari non poſſunt. Ergo. Pariter Joannis I. v. 43. legitur Chriſtum voluiſſe in craſtinum ambulare in Galilaam. Atqui hoc pariter re- ferendum eſt ad voluntatem humanam. Quod utrumque clarè ex- preſſit S. Damaſcenus lib. de duabus voluntatibus Num. 8. Divinæ, ait, voluntatis non eſt cibi, potusque appetitio, ac velle locum ex loco mutare & ſimilia, ſed humanæ. Idem S. Damaſcenus orat. de duabus voluntatibus Chriſti, hoc, vel ſimili argumento Monothe- litas ſtringit: Verbum aſſumpſit humanam voluntatem: ergo in Chri- ſto præter voluntatem Divinam debet admitti etiam humana. A. p. Id afſumpſit Verbum Divinum, quod ſanavit, atqui ſanavit noſtram per peccatum ſauciam voluntatem. Ergo. Ita S. Damaſcenus, cujus verba ſunt ſequentia: Si non aſſaumpſit humanam voluntatem reme- dium ei non attulit, quod primum ſauciatum erat: quod enim aſ- ſumptum non eſt, nec eſt curatum, ut ait Gregorius Theolous, & quid enim offenderat niſe voluntas? IV. Probatur ex duplici loco Sacræ Scripturæ in Chriſto dari duplicem voluntatem. Primus habetur in Evangelio S. Marci c. 7. v. 24. Iude ſurgens (Chriſtus) abiit in fines ri, & Sidonis, & in- greſſus domum neminem voluit ſéèire. Alter apud S. oannem c. 7. v. 1. Poſt hæc ambulabat gEſas in Galilaam, non enim volebat in Judæam ambulare, quia quærebant Judæi eum interficere. Ex utro- que hoc loco validiſſimum contra Monothelitas confici poteſt argu- mentum cum S. Maximo tom. 2. pag. 178. & ex primo quidem cum codem Sancto Doctore ſic licet arguere: voluit Chriſtus latere, & non potuit, ſed de Divina ejus voluntate, cui omnia poſſibilia ſunt, iſtud intelligi non poteſt, ergo intelligi debet de humana voluntate, ergo erat in Chriſto humana voluntas à Divina diſtincta, ac latere voluit quatenùͤs homo; non quatenùs Deus erat. Ex ſecundo au- tem textu hoc modo argumentatur idem Sanéctus Maximus: Chriſtus, quâà naturâ ambulabat, eâdem naturàâ voluit, & noluit ambulare, atqui procul dubio ſecundùm huma naturam ambulabat: ergo 2 ex 124 Dogma Fidei. ex voluntate humana voluit, aut noluit ambulare: ergo human fuit in Chriſto voluntas. . Concludo totum Verbis Concilii Generalis ſexti act. 18. queis non tantùm hoc, ſed & duo præcedentia Fidei Dogmata credenda fidelibus luculenter proponuntur. Unum eundémque Chriſtum Fi- lium Dei unigenitum in duabus naturis inconfusè, inconvertibiliter, inſeparabiliter, indiviséè cognoſcendum, nusquam extincta harum naturarum differentia propter unionem, ſalvâque magis proprietate utriusque naturæ non in duas perſonas partitum, vel diviſum, ſed unum eundémque unigenitum Filium Deum, Verbum, Dominum IEſum Chriſtum, ſuxta quod olim Prophetæ de eo, & ipſe nos Do- minus [Eſus Chriſtus erudivit, & Sanctorum Patrum nobis tradidit Symbolum, & duas naturales voluntates in eo, & duas naturales ope- rationes indivisè, inconvertibiliter, inſeparabiliter, inconfusè ſecun- dùm Patrum Doctrinam eſſe prædicandas. Quædam Monothelitarum àrgumenta proponuntur ac ſolvuntur. I. S. Gregorius Nazianzenus oratione 36. dicit: Chriſti volun- tatem non futſſe Deo contrariam, quia tota Deificata fuit. Ergo una eſt in Chriſto tantàùm voluntas, & quidem Divina. II. S. Athanaſius libro de ſalutari Chriſti adventu ait: Chbriſtum fuiſſe ſene carnalibus voluntatihus, & cogitationibus humanis, Juia Jolius Divinitatis voluntas in eo fuerit. III. S. Gregorius Nyſſenus contra Eunomium ait: Divinitatem per cortus, quod induit, hominum omnium ſalutem operari ,ut pro- pria ſit carnis perpeſſio, Dei autem operatio. Ita refertur in actis ſynodi ſextæ aét. 12. IV. S. Cyrillus lI. 4. in joannem affirmat: Chriſtum unam quam- dam cognatam operationem per ambas naturas oſtendiſſe. 2 V. S. Dionyſius lib. de Divinis nominibus: Unam in Chriſto di- cit eſſe actionem Deivirilem. VI. Ubi una eſt perſona operans, ibi una eſt operatio, nam actiones ſunt ſuppoſitorum. Sed in Chriſto unica eſt Perſona operans, ergo & unica operatio. VII. Humanitas in Chriſto fuit duntaxat organum, & inſtru- mentum Divinitatis, atqui organum, & inſtrumentum non habet operationem propriam, & diſtinctam ab operatione cauſæ princiga- 18 „ 1 s, iti calad hente inprel VII. Si Uer le biſee ellgiebat, 1. Adl EElcolligi Olontatetn Chriſto fuit Ioi volunt t: ggo ex Ei preter la, non cnin Ded won cor AII. Voluntates 4 lus, gu t Eanctus 0 luntaten Uten Chriſti thionen Mlnn omnes enberur. AdIII. nDirinitar certum un derat In, bin ne WIV. Penis, tur Liumane, lendtic, fütinein nan: dait: — =⸗ Vatiren S t, lel etgo in ti in gmat Cen ne Chritnn! Nconrenthl: ektiochu nn 6gs prontt el Cirion: umn, Donin & pEah n nobis ni 8 Datorlä nconfuselen Topohunn Cryi 1 te fult⸗ li 2 iit: C̈ umanit, .Diuiſini rri, ertur ni ,uun iCt pernto,/ ſom oenn Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. 12 5 Iis, ita calamus in manu ſcribentis unicè ſequitur motum ſibi à ſeri- bente impreſſum. VIII. Si duplex in Chriſto voluntas admittatur, neceſsè eſt, eos inter ſe diſcordes, & contrarias agnoſcere, humana quidem mortem refugiebat, Divina autem imperabat. . Ad I. Ex hac Sancti Gregorii Nazianzeni authoritate mani- feſtè colligi duplicem in Chriſto dari voluntatem, & quidem præter voluntatem Divinam, etiam dari humanam, quod ſic oſtendo: in Chriſto fuit voluntas voluntati Divinæ non contraria, & Deificata, atqui voluntas voluntati Divinæ non contraria, & Deificata humana eſt: ergo ex textu Sancti Gregorii Nazianzeni probatur in Chriſto dari præter voluntatem Divinam etiam humanam. M. eſt manife- ſta, non enim absque grandi abſurdo voluntas Divina Deificata & Deo non contraria dici poteſt. Ad II. à. Sanctum Athanaſium excludere ſolummodo à Chriſto voluntates carnales, & cogitationes humanas perverſas, non autem illas, quæ ſimpliciter humanæ ſunt. Quomodo autem intelligendus ſit Sanctus Do ctor, dum dixit: In Chriſto ſolius fuiſſe Divinitatis voluntatem, patet manifeſtè ex contextu, in quo deciarat: volun- tatem Chriſti fuiſſe ſolius Divinitatis in quantum ad regimen, ac di- rectionem: Divinitas quippe Chriſti tanquam totius ſuppoſiti Do- mina omnes humanitatis actiones ſingulari ratione regebat, ac mo- derabatur. Ad III. à. Sanctum Doctorem loco citato tantùm velle in Chri- ſto Divinitatem nihil fuiſſe paſſam, ſed ſolam humanitatem, quod fide certum eſt, per hoc tamen non denegat humanitati propriam ſuam operationem: imèò paſſiones, & affectiones veræ quædam ope- rationes ſunt, quia res omnes creatæ eo patiuntur, quod movean- tur, quia nempe alterius moventis impreſſionem admittunt. Ad IV. Dico verè cum Sancto Cyrillo duarum naturarum unam dici poſſe cognatam operationem tum ratione principii ſeu Perſonæ agentis, tum ratione intimæ conjunctionis utriusque naturæ Divinæ & humanæ, qua fit, ut omnes actiones Chriſti ſiat Deiviriles, & Theandricx. Porro eoipsò, quèd actio Deivirilis dicatur, duplex ejus principium inouitur, utraque ſcilicet Chriſti natura Divina & humana: unde meritò Sanctus Cyrillus in 6. lynodo actione 4. lau- datus ait: Quæ Deo decenter dicta, vel acta ſunt, Otendunt Sal- vatorem Chriſtum Deum. Et iterum, 41sα ſecundum thominem dicta ſunt, vel facta, oſtendunt veraciter Bominem. QC 3 Ad 126 . Dogma Fidei. Ad V. Dico Hæreticorum fraudè textum Sancti Dionyfiüj fuiſſe corruptum; nunquam enim dixerat Sanctus Dionyſius: Unam in Chriſto Deivirilem actionem fuiſſe, ſed Novam. Subſtituère itaque Hæretici huic vocabulo Novam vocem unam. Ita pronunciavit Mar- tinus Primus Summus Pontifex in Concilio Lateranenſi. Corruptio- nis autem hujus, & fraudis patratæ ab Hæreticis ulterius manifeſtum Teſtimonium habemus ex Concilio 6. Generali Act. 14. ubi Patres Concilii affirmant, Hæreticos, cùm adverterent ex Sancto Dionyſio duplicem in Chriſto eſſe naturam diſſertè probari, textum ejusdem Sancti Doctoris corrupiſſe. Optima autem ratione Dionyſius dixit no- vam Deivirilem in Chriſto eſſe operationem, ex eo (dt advertunt San- tus Damaſcenus, & Sanctus Maximus) quod re vera mirus, ac planè novus ſit modus operandi Divina & Humana propter Hypoſtaticam unionem utriusque naturæ Divinæ, & Humanæ in Chriſto. Adver- tendum porro eſt etiam in ſenſu Catholico dici poſſe anam Deiviri- lem in Chriſto eſſe operationem, partim propter unitatem ſuppoſiti operantis, partim ex eo, quòd Verbum Divina non ageret ſine huma- nitate, nec viciſſim humana ſine ductu & influxu Divinitatis, partim denique ſi ſermo ſit de iis operationibus, quæ utriusque naturæ influ- xum poſtulant. Hic præterea notandum triplex operationum genus in Chriſto eſſe diſtinguendum. Aliæ ſunt operationes ſoli humanitati propriæ, ùͤt manducare, bibere &c. Aliæ ſunt propiæ Divinitati, ut peccata remittere, dare Spiritum Sanctum, aliæ denique quæ utrius- que naturæ conſenſum, & influxum poſtulant, v. g. mortuos verbo ſuſcitare, tactu corporis morbos curare &c. Ad VI. N. a. & retorqueo Argumentum, ſi ubi una eſt Perſona operans, ibi una eſt operatio, ubi ſunt tres Perſonæ, tres quaſi opera- tiones admittendæ forent, ſed poſtremum eſſe falſum in ipſo Myſterio SS. Trinitatis apertè demonſtratur, in quo ſunt tres realiter diſtinctæ Perſonæ, & una ad extra operatio: ergo operatio & vis operativa non ſequitur Perſonam, ſed Naturam, quæ dicitur, & eſt principium quo elicitivum operationum, Perſonalitas enim ex ſe non eſt activa, ſed merus naturæ terminus, ſeu tota perfecta natura ſingularis & in- dividua, ſed operatio non ſemper ſequitur naturam, quatenus tota eſt, ac ultimò completa in ratione Perſonæ, àt conſtat de ſtatu ani- mæ rationalis ſeparatæ, quæ haud dubiè Perſona non eſt, nec aliquod totum, ſed pars, & tunc tamen ſuas operationes Spirituales exerit intelligendeé, & volende. Retorſio, & reſponſio hæc fundatur in Authoritate Agathonis Papæ, qui in Epiſtola, quæ exſtat actione 4. ſextæ Generalis Synodi, ùt refertur Tom. 6. Conciliorum pap 637. ono⸗ . 1 Monothelit len popeban niten, dun, er vulunt, gul imi⸗ Ad VII Uratom, & le, non du erhis modli Dirinitate vomodo ab am, qua Delladaot, Aeximli tacn, (uam Dallire habe Nroprieacti Cebant volun ent, Chriſt onderare rat Erminaretur. Eingne gerih Ee cdn poltalis: i . 1 Chriſto vo AdVII ſhnnis, bnon inte Mlnts enin Elm don Euentnit Gi Diontt nyſius: e Bubllitveri pronvncint enſi. Cen terius munii 4. 14. Wii 1 Goo textucn en Dionguscin At adrenunt rn nitls, pter Ppolt Chriko, An ſe uuan M Onitaten inn ageret ſuetn ivioitaths, ge millt erationun⸗ Es ſolihung ir Dinihn ige gleli mortucs E Mon res ll g⸗ realitet e N Celt Vrheg, evon ekil lngil 1, guneni 1 elt, Nee 1 Pinmue⸗ hre iut⸗ eitr n lunm /, Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex bperatio. 127 . Monothelitas, qui unicam in Chriſto voluntatem, eàmque perſona- lem ponebant, ita confutat: & perſonalem quiſpiam intelligit volun- tatem, dum tres Perſonæ in . Trinitate dicuntur, neceſſe eſt, uk tres voluntates Perſonales, & tres Perſonales oberationes dicantur, quod nimis abſurdum & profanum eſt. Ad VII. R. d. M. eſt inſtrumentum conjunctum, & activum c. ſe- paratum, & paſſivum, uti volebant Monothelitæ n. cùm enim hi unam eſſe, non duas in Chriſto voluntates, & operationes aſſererent: uno ex his modis intelligebant, vel omnino deſtructam, ſeu abſorptam 4 Divinitate humanam, ſeu naturalem voluntatem, & operationem, quomodo abſorptam putabant Eutychiani poſt unionem humanam na- turam, quapropter unam voluntatem, & operationem Hypoſtaticam appellabant, quèòd ab una eſſet Chriſti volentis, & operantis Perſona, vel ex duplici voluntate Divina, & humana unam quandam compoſi- tam, quam dicebant Deivirilem, vel humanam voluntatem ſe merè paſſivè habere tanquam inſtrumentum, quòô Divinitas utebatur; unde propriè actio humanitatis non erat, ſed paſſio. Vel denique unam di- cebant voluntatem ex Sdententia, ſeu deliberatione, quòd exiſtima- rent, Chriſtum cæterorum hominum more debuiſſe deliberare, ac ponderare rationes, quibus ad hoc potiùs, quàm ad illud agendum de- terminaretur. Errabant ergo in hoc Monothelitæ, quòd unicam, eâmque perſonalem, & Hypoſtaticam voluntatem agnoſcerent, quam etiam ex Sententia appellabant, quia unica eſſet Chriſti volentis, ſeu hypoſtaſis; Unde qui impugnant Monothelitas, toti ſunt in eo, ut oſtendant, non unam duntaxat Hypoſtaticam, ſed duas naturales eſſe in Chriſto voluntates. Ad VIII. & ultimum n. M. humana quippe Perſonæ Divinæ ſem- per conformis, & ſubdita fuit, non mea, ſed tua voluntas fiat, fact us obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Diſtinguitur qui- dem in Chriſto duplex voluntas, ſeu potiùs quaſi duplex pars humanæ voluntatis, Sauperior nempe, & Inferior neutra tamen Deo contraria fuit, non inferior, dum mortem recuſavit: tranſeat à me calix iſte, voluntas enim inferior ſequitur inſtinéctum ſibi ab Authore naturæ im- preſſum, dum mortem averſatur, neque ſuperior, dum mortem libe- rè acceptavit, talt enim modòô Divinæ voluntati perfectiſſimè ſubdita ftuit: Factus enim obediens eſt Chriſtus usque ad mortem: ergo vo- luntas humana Divinæ nullatenus fuit contraria. Quæ- 1 Degma Fidei. Quæſtio Polemica, ½ . . . Vtrum Honoris Summus Pontifex Haæretica Mono- thelitarum labe fuerit infectus? Onfutata jam in ſuperioribus Monothelitarum hæreſi, lis, & controverſia decidenda venit, quæ eſt inter Theologos Do- Lgmaticos, & Polemicos oppidè celebris. An Honorius Sum- mus Pontifez hæretica Monothelitarum labe fuerit infectus, eorun- dem hæreſin approbaverit, atque ut Monothelita à Concilio Conſtan- tinopolitano III. quod fuit Generale 6tum. & ab Agathone Summo Pontifice, ſub quo prædiétum Concilium fuit celebratum, damnatus? Ad hanc quæſtionem primò reſpondent aliqui cum Turrecremata Patres illius Concilii Honorium ex falſa informatione, & non benè in- tellectis illius Epiſtolis damnâſſe. Sed juxta hanc reſponſionem di- cendum foret, Patres illius Concilii non id ſpectaàſſe, ut de textu Ho- norii ſecundùm ſe, & abſolutè ſpectato (qui non eſt Hæreticus) co- gnoſcerent, & dogmaticè decernerent, aliàs tam parùm dici poſſet eos deceptos fuiſſé in intelligentia earum epiſtolarum, quàm parùm dici poteſt deceptum fuiſſe Tridentinum in intelligendis libris Lutheri, aut Innocentium X. in intelligendo libro Janſenii, quare dici debet (ſi hæc reſponſio ſubſiſtit) quòd Patres illi falſis rumoribus decept epiſtolas Honorii per ſe dubias acceperint in deteriori ſenfu, adeò ut mentem Honorii hæreticam præſuppoſuerint, & juxta eam præſuppo- ſitionem etiam de epiſtolis judicaverint, ſive quèòd acceperint eas Epi- ſtolas non in ſenſu litterali, & obvio, ſed Perſonali, qualem ſcilicet hæc reſponſio, & reſolutio hujus Quæſtionis, difficulter enim alicui perſuaderi poteſt, Patres non judicàſſe in Concilio de ſcriptis ſecun- dùm ſe ſpectatis, & juxta obvium eorum ſenſum, ſed iis attribuiſſe ſenſum hæreticum tantùm ex aliqua mala perſuaſione, aut informatio- ne, vel ſuppoſitione de animo hæretico Honorii, qui tamen nec ali- unde probari, nec ex obvio verborum ſenſu inferri poterat. Certè ſumméè reverita fuerunt, & præſertim Synodus 8. à qua tamen etiam Honorius actione 7. debuiſſet fuiſſe Monothelitis annumeratus) certè, inqnam, minimè credibile eſt, RKomano Pontifici ſtatim attributam fuiſſe hæreſim, crimen in Eccleſia ſemper reputatum graviſſimum, eum- que de hoc fuiſſe publicè condemnatum, quin priùs de eo ex propriis ſcriptis fuerit legitimè convictus, tantùm ex mala informatione S up- ipſum Honorium Perſonaliter habuiſſe præſuppoſuerant. Non placet minimè credibile eſt Romano Pontifici (quem Concilia omnia ſemper ſypoſtie Glii, elenc Abitati nemine Autpreſu Alii Wum, enim acce Moni Nnius v gbi er e: Aliter ſe opos . Privatis thecra Cenſentun ongencn Honort n herel, Theologul n Honorind infechs, an vonciio Cut gathope An tumm, dnnrn mn Tunecnn , E nonbent reſponlorer: , ut Celeitlt Heretic)t derun kii n, Cvin iislbiͤlu⸗ gbare Ciciti bmoribib i⸗ riſenl, taealn i cbeherſſic⸗ guen t ant. Mr ulter ein le rini ſec is aunt. r illmn tamer e Otetal omniſk Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. 129 ſuppoſitione. Sanè ſic non proceditur contra Clericum etiam infimi Ordinis, præſertim jam mortuum, uti Honorius jam erat mortuus, & defendere ſe ampliùs non poterat. Nec cenſeri poſſet talis modus æquitati ſatis conveniens, cùm omnia jura clament favendum eſſe reo, & neminem niſi probatum, cenſendum eſſe malum, nec ex ſuſpicione, aut præſumptione malè fundata quemquam eſſe damnandum. Alii relpondent Honorium errâſſe, ſed tantùm ùͤt Doctorem pri- vatum, cùm tantùm in privatis litteris hæreſim docuerit. De his enim accuſabatur, ſed etiam hæc reſponſio non caret difficultate, nam apponi poteſt Honorium ibi prohibuiſſe ulum vocum duarum, vel unius voluntatis, operationum, & operationis, adeéque videri lo- qui ex cathedra utpote præcipientem, & obligantem. Ulteriùs non aliter ſcripſit Honorius ad Sergium, quàm alii Pontifices ad alios Epi- ſcopos, quorum tamen reſponſa, ad Quæſtiones Fidei ſpectantia, etſi privatis tantùm Epiſcopis ſint miſſa, cenſentur eſſe Pontificis ex ca- thedra loquentis, nam talia reſponſa plurima juri Canonico inſerta cenſentur totam Eccleſiam obligare. Omiſſis itaque duobus hiſce re- ſpondendi modis aliter propoſitam quæſtionem reſolvo. Reſolutio Quæſtionis. Honorius Summus Pontifex nunquam Hæretica Mo- nothelitarum labe fuit infectus, aut ut Monothelita Damnatus. Ita Spondanus, Binius, Bellarminus Tom. r. con- troverſ. q. de Roman. Pontiſic. l. g. c. II. KRobatur hæc aſſertio Primè ex Epiſtola Honorii, quarum una refertur in Actione 6. alterius autem fragmentum habetur W Actione 3. Synodi 6. ubi confitetur Honorius duas in Chriſto naturas, utramque operantem, Divinam Divina, humanam humana. Et infra dicit: Chriſtum in duabus naturis perantem divinitus, & umanitus. In quem ſenſum dixit: nos enim non unam operationem, vel duas Dominum gEſum Chriſtum ſacris litteris Percepimus, ſed multiformiter NB. cognovimus operatum. Neque obſtat, quèd Ho- norius à nominanda duplici voluntate, & operatione abſtinuerit, nam diſeretò id egit ſilentié ob temporis gircumhſtiantias volens conſulere paci, 130 Dogma Fidei. paci, & locum contentionibus adimere, præcipuè ne Hæretici in Egypto Eccleſiæ reconciliati ob Novitatem unius vel duplicis redirent ad vomitum Hæreſis Neſtorianæ, vel Eutychianæ, ſiquidem poterant intelligere per duas operationes duos operatores in Chriſto, & ita dici non poſſunt duæ operationes, quia eſſe duos volentes, duos operan- tes Hæreſis eſt Neſtorii aſſerentis duas perſonas in Chriſto. Cæterùm nunquam prohibuit, ne crederentur in Chriſto duæ operationes & voluntates. Neque illius ſilentium fuit ejus generis cum illo janſe- niſtarum à Clemente XI. proſcripto. Nam hi, ubi noverunt, ſe non palam poſſe refragari Sedis Romanæ Judicio damnantis quinqne pro- poſitiones ſanſenii ùt Hrreticas aſſerebant ad ſatisfaciendqum Apoſto- licis Conſtitutionibus ſatis eſſe ſervare obſequioſum lſilentium. Probatur Secundò Agatho Papa in Epiſtola ſua ad Imperatores Conſtantinum & Heraclium, quæ habetur in actione 4. ſynodi 6. affir- mat nullum unquam ex prædeceſſoribus ſuis Komanis Pontificibus fidem hæretica pravitate miſcuiſſe, vel Hæreticum fuiſſe, ſi autem Honorius Agathonis anteceſſor fuiſſet Hæreticus, & ùt talis publicè ab eodem Concilio damnatus, Agatho hoc nullatenus affirmare po- tuiſſet. Quod ulteriùs roboratur in oratione S. Concilii huſus Conſtan- tinopolitani tertii recepta eſt hæc ipia Agathonis Epiſtola octava ad Imperatores tanquam à Spiritu S. per os Petri dictata jam autem Concilium, & Spiritus S. lecum ipſo pugnâſſent, ſi ab illo tanquam Hæreticus Honorius anathemate fuiſſet percuſſus. Imò in Concilio Lateranenſi frequentiſſimorum Epiſcoporum celebrato à Martino I. damnantur nominatim alii Monothelitæ, nunquam tamen nomina- tur Honorius; cùm tamen Patres illi nec ignorâſſe poruerint, quid Honorius egerit, nec præſumendum eſt voluiſſe parcere noxio, cùm fuerint Sanctiimi, præſertim ipſe S. Martinus. Demum plures au- thores etiam Græci Honorium omittunt, dum damnatos recenſent. Ut teſtatur Bellarm. tom. I. controv. 3. de Rom. Pontific. I. 4. C. :1 1. Quæres quomodo Hononi nomen actis Concilii inſertum fuerit, ſi re vera, ut Monothelita damnatus nunquam fuit? N. Cum authoribus ſupra citatis, & Anaſtaſio Bibliothecario no- men Honorii fraude Græca actis Concilii poſtmodum fuiſſe inſertum- Et fuit (ait Bellarminus) conſuetudo Gracorum ferme oratnaria cor- rum- urpindi wptiones Cione 14 lem oſten &7. guen lus. Cur tin cum ce iile multea t Bellarm yrehenae Crilli 691 Monothelit orid od la hun cren & Honori tur, com Haraniten o 1 leo berlr a I. yn Cdiden ll. Ter 4 ſhechin uſa . W. In nbena ile, erge . J., irs onisll. N tan Mam dee Cleans ſ Da, e Hereii ueij lelk igem porn ilto, Kin dOs en ſto. Cen pperariong dun iloſe ervnt, Een gbioghenn ndun A miun. d Impernon ſrnocib 8 Domnfeke öiſe, iu t tuishi atkrane⸗ huſus Cntt lola ochen! lt amn 1a llo ngui 5 in Cod, ¹ Muin aunen Mot gtuerict, e norio, ures 1o5 feten Coocl blbele oternin leiſt, 11 ,Alu 4 Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. 131 rumpendi libros. Nam in hac ipſa ſynodo é6. deprehenſæ ſunt cor- ruptiones plurimæ factæ in actis ſynodi y. ùt expreſsè refertur in actione 14. ſynodi 6. adeò, ut tres terniones ſpurii inferti fuerint. Idem oſtenditur de aliis Epiſtolis plurimis. Uti de ſynodo 3. 4. 5. imò & 7. quemadmodum conqueruntur Summi Pontifices Leo & Nico- laus. Cur itaque item dicere nobis non liceat de fynodo 6. Præſer- tim cùm conſtet poſt 6. ſynodum concluſam, Conſtantinopolim aſcen- diſſe multos Epiſcopos, & edidiſſe Canones Trullanos, quorum, ùt ait Bellarminus, non alius ſcopus viaetur fuiſſe, quàm taxandi, & reprehenaendi Romanum Pontificem. Addit Spondanus ad annum Chriſti 681. N. 5. Probabiliſſime Theodorum Gonſtantinopolitanum Monothelitam priùs depoſitum à Patriarchatu, ſed poſt mortem Gre- gerii ob factam, vel potiùs ſimulatam pœnitentiam iterum Patriar- cham creatum illa acta in manus recepiſſe, ſuumque nomen deleviſſe, & Honorii ſuppoſuiſſe; cur enim Theodorus hic nunquam nomina- tur, cùm tamen reus etiam fuerit? nominatur quidem Theodorus Pharanitanus, ſed hic alius eſt à Conſtantinopolitano. Proponuntur ac ſolvuntur Argumenta contraria. I. Leo II. in ſua Epiſtola ad Imperatorem Conſtantinum, quæ habetur ad finem ſynodi VI. execratur Honorium. II. Synodus ſexta imò & octava Honorium ajunt damnatum. Quod idem aſſerit Adrianus II. III. Teſtimonium Agathonis pro Honorio cùm ſit domeſticum, eſt lefm, nec fidem facit in jure: Nemo enim judex in ſua cauſa eſt. ☚ In ſexta ſynodo fuit expreſsè definitum in Chriſto fuiſſe duas voluntates, & duas operationes Divinam & humanam, dictumque anathema aſſerentibus contrarium, ſed Honorius non dixit illas fuiſſe, ergo ſenſit cum Hæreticis. E. Ad I. Hæc ipſa Epiſtola pars eſt actorum ſynodi 6. & proba- biliſſimè eriam corrupta eſt, vel ut Binius in notis in vitam Sancti Leonis II. ex Baronio ait, ſuppoſititia, primèò enim dicitur data Menſe Majo tanquam reſponſoria ad Epiſtolam primùm ſequenti Julio ſcri- ptam. dSecundò non potuit Leo fuiſſe Pontifex Menſe Julio, cum creatus ſit Menſe Auguſto, & tantùm decem Menſes ſederit. Tertièò Epiſtola illa ſcripta dicitur indictione decima, qua Leo nondum fuit Papa, Quartè ex hoc ipſo videtur V & falla, quia Honorium 2 ana- 132 Dogma Fidei. anathematizat, cùm tamen hic publico funere Romæ inter Sanctos Pontifices ſit tumulatus, eique ſolenniter fuerit parentatum. Ex pa- ribus fundamentis eodem loco Binius oſtendit ſuſpectam quoque eſſe Epiſtolam Conſtantini Imperatoris ad Leonem II. Ad II. Dico Synodos has non eſſe incorruptas, quia non eſt credibile eas voluiſſe Romanum Pontificem Hæreticis annumera- re, & ùt talem damnare, cùm expreſsè ſynodus 8. ſtatuat: ſi ſy- nodus univerſalis fuerit congregata, & facta ſit etiam de Romana ſede quædam ambiguitas, & controverſia, oportere venerabiliter, & cum convenienti reverentia de propoſita quæſtione ſciſcitari, & ſolutionem acceptare, aut proſpicere, aut proſpectum facere, non tamen audacter ſententiam dicere contra Summos Senioris Romæ Pontifices. Quod ſpectat ad Adrianum, ejus dicta hac de re conti- nentur in ſynodo S8. actione 7. Col. 3. ſed acta hujus ſynodi pariter non debent haberi pro incorruptis, quòd ſi verò ea dicta Adriani fideliter, & incorruptè relata eſſent, tamen nihil probarent. Nam Adrianus ibi tantùm dixit, quòd Honorius poſt mortem ab orientis Epiſcopis fuerit cenſura affectus, ſed non dicit id jure factum, dicit inſuper Honorium accuſatum fuiſſe de hærefi, non autem aſſerit eum fuiſſe convictum, addit etiam non potuiſſe illos Epiſcopos ſenten- tiam in Honorium pronuntiare, niſi primariæ ſedis Romanæ in eam rem accedente authoritate, ſed non dicit eam acceſſiſſe, & ſanè Ho- norium Romana ſedes nunquam damnavit. Si Legati Pontificis ea in cauſa plùs ſynodo concefliſſent, transgreſſi fuiſſent ſuum manda- tum, aut inſtructionem, vel certò ſine mandato id feciſſent. Quo caſu eorum acta neque à Pontifice rati-habita, neque infallibilia di- cenda forent. Quod ſpectat ad Agathonem Pontificem, hic Hono- rium nunquam damnavit, ùt patet ex ejus Epiſtolis, imò in Epiſtola, quæ à Concilio Conſtantinopolitano tertio & Oecumenico 6. Ue Sancti Petri vox recepta eſt, ait, nullum ſuorum prædeceſſorum a ſide aunquam erräſſe. Unde mirandum eſt Caranzam in ſumma Con- ciliorum in compendio ſynodi 6. act. 4. dum compendiosèé refert Agathonis Epiſtolam eidem inter alios hæreticos nomen inſeruiſſe Honorii, in quo neſcio, qua falſa ſuppoſitione deceptus ſit. Ad III. g. n. a. Nam Papa poteſt eſſe judex in cauſa propria, ut notat Fagnaũus c. noſti de Elect. N. 16. ſicut Imperator eſt judex in cauſa fiſcali: L. proxime ſf. de his, quæ in teſtamento, & tamen res fiſci,: quaſi propriæ Imperatoris dicuntur. L. 20. 6. hac interdictum ff. ne quid in loco publico, & Ordinarius, ſi dicat ſuam eſſe jurudi- cCtionem, & ſubditus neget, bene cognoſcit, an ſua ſit jurisdictto c. ſuper ſcher litte, Princeps Contra fube Neoandum; lecleſe de Abscve pl Maximus IIns Honor Cum Pyrho ſepione vin nliter aleri holtolier Dthum, C one alhe. Ad Iy tur, glia ele drellier . Gud rultiue n Pliinnit ta Verbis dons ten Cor Poelbus ilis guncl in Een Vvolunt⸗ IInam tan tes etiam Ent in Ch E vie, lenn a5 hee kebrad un, gbi e inter o tatum, Ir, n grogket bit iml cis anpunn im de Nonn Veneriköte, e Kileterl mm hete, eniorßz Nen e e kelan ſpnoci onit dichn Ain barent, N. en 2b ren lackon, G enn 1lerittn copos en Othant Ine z, Abnl Donnfehn Dufm mn; cillen. C Duplex in Chriſto eſt voluntar, duplex operatio. 133 ſuper litteris de reſeriptis l. ſe quis de aliena ffl. de Judic. undè ſicut Princeps & Judex poteſt propria jura, authoritatem, & dignitatem contra ſubditos refractarios defendere, ita hoc non eſt Pontifici de- negandum; quin imò in præſenti Agatho non propriam cauſam, ſed Eccleſiæ defendit. Præter Agathonem Papam, authores citatos, aliosque plurimos latinos etiam Græci quidam pro Honorio ſtant. S. Maximus Conſtantinopolitanus, qui vixit anno 662. & ſic proxi- mus Honorio, qui in cathedra Petri ſedit anno 626. & in Dialogo cum Pyrho defenſionem Honorii ſuſcepit, quem ab omni erroris ſu- ſcipione vindicavit. Emanuel Caleca in libro pro latinis edito fir- miter aſſerit Honorium ſemper Catholicum fuiſſe, & refert Photium Apoſtolicæ ſedi infenſum in libro de 7. ſynodo recenſere damnatos, Pyrhum, Cyrhum, Paulum, & Theodorum, nulla de Honorio men- tione ſacta. Ad IV. N. n. m. Definitio Concilii Honorium non complecti- tur, quia in Chriſto rem imèò vocem pluralem fatebatur, dixit enim eſſe prædicandum, quòd Chriſtus humanitus & Divinitäas ſit opera- turs. Quod Divina & humana opera habuerat, quod multifariam, multisque modis, quoad Divinitatem & humanitatem operatus ſit. Abſtinuit tamen à voce illa una, & gemina. Quia æquivalentibus verbis duas in Chriſto admiſit voluntates, ac operationum diverſita- tem. Quoniam verèò ſubindè Monothelitæ ſua malitia dicebant, à vocibus illis eſſe omnino abſtinendum, & ex negatione vocum ad neganda ipſarum ſignificata proceſſerunt, non profitentes diverſita- tem voluntatum & operationum Chriſti, humanæ & Divinæ, ſed Divinam tantùm prædicantes in Chriſto operationem, neceſſe fuit, ut res etiam quoad vocem dualitatis definiretur. Si autem admi- ſiſſent in Chriſto operationes diverſas & Divinas ab humanis diſtin- tas, & viciſſim, abſtinendé tantùm à voce geminæ, ſicuti moniti fuerunt ab Honorio, fortè nec aliquid Concilium decreviſſet, imè nec celebratum fuiſſet, cùm omnes tunc ſciviſſent, quid ipſi nega- rent, quid verò affirmarent. Dogma Fidei. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXVI. Quo in loco Chriſtus Dominus fuerit crucißxus: ſeu an in eodem loco Chriſtus Dominus cruentum Paſ- ſionis, ac mortis ſuæ Sacrificium Deo Patri obtulerit, quo Abraham filium ſuum immolare Anc quæſtionem proponit Jacobus Boudart in manuali ſuo EEEFTheologico tract. 4. §. 40. Nos illam ejusdem Authoris ver- bis reſolvimus. Reſpondeo, inquit ille loco citato, Chri- ſtus crucifixus eſt in monte Moria, qui Geneſis 42. vocatur mons viſionis, id eſt, mons excelſus, & facilè ominùs conſpicuus, erat- que in plures colles diſſectus, in una parte erat Sion, in qua aræz David, juxta quam in area Ornam Jebuſæi à Patre coëmpta Salomon templum inſtruxit, alia pars montis Moria extra urbem Hieruſalem manſit, poſteâque dicta eſt mons Calvariæ. In quo Iſaac figura Chriſti Domini, quantum fuit ex parte Patris ſui, immolatus eſt, Ita citatus Jacobus Boudart. Neque hæc ſententia ſua deſtituitur Au- thoritate. Sanctus Auguſtinus ſerm. 71. De S. S. Hieronymus Pres- byter ſcripſit ab antiquis, & ſenioribus Judzæis ſe certiſſimè cogno- viſſe, quòd ibi immolatus ſit aac, ubi poſtea crueifius eſt Dominus, Et poſtea etiam hoc antiquorum relatione refertur, quòd & Adam primus homo in ipſo loco, ubi crux fixa eſt, fuerit aliquando ſepul- tus, idee Calvariæ locum dictum eſſe, quia caput humani generis ibi dicitur eſſe ſepultum, & verè non incongruè creditur, quia ibi erectus ſit Medicus, ubi jacebat ægrotus. Hanc interpretationem S. Hieronymus, favorabilem, & mulcentem aurem, non tamen ve- ram eſſe dicit, eſt tamen non ſolùm Auguſtini, verùm etiam Ori- genis, Chryſoſtomi, Athanaſii, Cypriani, Ambroſii, Tertulliani, & aliorum Sanctorum Patrum, uti refert prælaudatus Author. Nos in re tam ambigua nihil certi poſſe ſtatui judicamus. CQx. clar’s Vom Aligue, gr Pirgitte er tellimon. diad Hejen. wides Chr Odoretus . Eccl. c. g. Numerum innotat. 14 keſert: oyoe⸗ Hicgue ruti crueifxerun, Ra ſmul Unc guarer , (em latefert: Nipnus ille 15 Mone 6fti Pt ur claif ana leleſ⸗ r jn, eu Chrif Tet Chriga n (A cvi Gr teſtatun nimnun tu. kuecrrei 6 degeg WI iſen⸗ entun llut in mmun! n Authorsn 0 cito, 0 Fpocatur nhiell,6 on, in gut dichtr n bem Hirn imnohin eltinim emmng ertiint Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex eperatio. 135 Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXVII. Quot clavis Chriſtus fuerit cruciſßixus? —– Eſpondetur Chriſtum cruci affiæxum ſuiſſe quatuor clavis. Ita S antiquiores Authores & Patres, videlicet FPranciſcus Collius EANVI. z. c. 10. de ſanguine Chriſti. Cornelius Curtius c. 4. de clavis Dominicis. Jacobus Boſius I. I. c. 15. de cruce triumphante, aliique, qui omnes ſuam ſententiam non tantùm ex revelationibus S. Birgittæ l. 10. c. 10. & l. 4. c. 70. ac l. 8. c. 15. probant, ſed etiam ex teſtimoniis Scriptorum Eccleſiaſticorum, qui dum crucem Domi- ni ab Helena Conſtantini Matre inventam referunt, quatuor clavos, quibus Chriſtus cruci affixus fuit, inventos recenſent, videlicet The- odoretus l. 10. Hiſtoriæ Eccleſiaſt. cap. 18. Ruffinus l. 10. Hiſtoriæ Eccl. c. 8. Caſſiodorus & Niceghorus, qui quaternarium clavorum numerum propugnant: quos ſequitur Toletus in c. 19. Joannis & c. annotat. 14. quem Manſius de Paſſione Domini fol. 692. his verbis refert: Probabilius exviſtimo Chriſtum Dominum ſimul pedibus mani- busque cruci affivun, quatuor enim erant milites, qui Dominum crucifixerunt, qui ſingulos totidem clavis in membra Domini adi- Fiwms ſimul occupatos fuiſſe non injuria credit Cardinalis Toletus. unc quatern-rium numerum clavorum diſertè exprimit Innocentius III., quem in Bibliotheca Patrum Tom. 25. pag. 224. Lucas Tuden- ſis ita refert: Quatuor, inquit, clavos in corpore Domini fuiſſe fixos. Magnus ille Dei Vicarius Innocentius III. teſtatur dicens: Fauerunt in Paſſtione Domini quatuor clavi, quibus manus ſixæ ſunt, & pedes afixi. Et poſt pauca: duos, inquit, Pedes & duas manus qua- tuor clavis debet confgere Ctriſtianus. QLuid hac Authoritate clarius? gquid his verbis verius? quæ à throno Dei, hoc eſt, à Ro- mana Eccleſea per os ſacrum cunctorum Patris Innocentii ekierunt, non eſt jam, quòd contradicat Catholicus, non eſt, quòd contra ſentire debeat Chriſtianus. Ex his Verterum & KRecentiorum teſtimoniis li- quet Chriſtum Dominum fuiſſe confixum quatuor clavis, qui non car- po, (ùt quidam perperam putant) ſed volæ manus infxi fuerunt, ùt clarè teſtatur Zacharias cap. 13. v. 6. Quid ſunt plaga iſtæ in medio manuum tuarum? Unde Dogma Fidei eſt Chriſtum non funibus, ſed clavis cruci affixum fuiſſe, ùt habetur Plal. 21. Foderunt manus me- as & pedes meos & . Pariter duo latrones non funibus, t pingun- tur, ſed clavis cruci affixi fuerunt, alias Sancta Helena ciſtinguere . potuiſiet 136 Degma Fiae tuiſſet Crucem Chriſti à ſe inventam à crucibus latronum, quod 0 / . „ Tamen non niſi per miraculum factum fuit. de obira Then. De his quatuor clavis nhls d G lone dbien ies i i ibit: Quaſivit clavos, . ni Imperatoris hæc ſcrib . . r Mog Pog,ates, & invenit, de uno clavo err. ſeri d i, de altero diadema intexuit unum ad decorem, a e e,d 1 tionem vertit. Et paulò poſt: Miſit itaque Helena Filio . Vo 7 Diadema gemmis inſignitum, quos pretioſior ferro innexas te eusihtions: divina gemma connecteret, miſit &) ůfranum. Utrog, autinus. . . . . W Sobgan alii duo clavi, quibus Ghriſtue cruci õũ i ius Epiſcopus Turonenlſis lib. I. ⸗ exponit S. Gregorius Ep uron h Ba wdart- H c. 6. Tertius, id eſt, clavus projectus eſt in Trein ad Baaudaln obortam in mari N Henrn See,tT, i ant lanun . tuæ Conſt antini . t eſſè defixum in capite ſta 1 . aea. Pebae Gretſcherus I. 1. de cruce c. 14. om ic lir clavum non fuiſſe demerſum in mare, ſed tantùm iamartün D redibile non eſt Helenam ſe tantéô theſaurô & ſolaris ſoli Joluie De quarto autem clavo idem Gretſcherus dicit, illo orna- vo! . . „ . tum fuiſſe Conſtantini Diadema, vel Galeam. Ciuds in E. Dices: tamen Romæ aſſervatur in Eccleſia Sanctæ ru ſalem verus clavus: ergo verba Ambroſii de Theodoſio relata iasn vilentur veritati conformia. Item aſſervatur de Shriſto ene n⸗ Haros Mediolani, Treviris, Viennæ, Aquisgrani, Pariſiis, arp torati &c. ergo ſunt plures, quàm quatuor. Ad primum &. verbis Ambroſii de Theodoſio relatis de quatuor i im li èd in lavis, nec in minimo derogari, concedo enim libenter, Alusd in Eeclelſia Sanéctæ Crucis Romæ unus clavus erverur minim t ncn i i broſii de Theodoſio relata non de concluditur verba Ambr e⸗ Tirati conſentanea, quamvis cnim unus clavus K etuotrelatis i ri poteſt, niſi unus e . tamen non alius eſſe proba . is quaruor nclatlt i . t patet ex Ambroſio, a & quidem quem Helena, ut eſio⸗ lerrionn liquos ex aſſignatis clavis n I vertit. Ad ſecundum dico aliq daiis dlents non cſt d- ini i icè tal ſed eſſe clavos ad imitationem inicos identicè tales, enn. inem Dominicorum factos, & attactu verorum nlaporum conlera. tos, vel clavos quorumdam Martyrum, certô enim in oc elle lec rino & Baronio nonnullus clavus, quo Martyr qui Piam leli⸗ erat, clavus Chriſti falsè credebatur, quinam autem, 9 . — 5„ . . eſt nam in locis ſint veri ac identici Chriſti clavi determinare non Qr. meunm. ninem & Premaln tie, in h Corinthe ui ſum. Protmitten Verd ipſan nitentipr Torum By⸗ eruere vo nei dum Promilerit rection englea Chire innn tatis Ch. ulienda, lelüi oer. Mum in utmdux, Contt luron, 0r le etiar lon ſtetit ec ter l Divin Ullloone l lla anin n bat a ſhn Ttronumn e de obin l ur, hln nun en alterun i 1 HloC innertin Tetun. I ACirns in 8s Hb nce; ſ in Feinl n, id lchn Conſtammnt .. 14, Unt tüim immei Coluto hen cicit, ior e Cnezt hdoſoreln Chriſto oud Parilis, 0 eltceu⸗ enter, O nininen lta non e AMerſell goatvorti 40 Genwt is none pen a oruneen in oebte niſpinm h ei, tninne N Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. 137 Queæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXVIII. An Chriſtus per illa verbas Hodie mecum eris in FParadiſo Latroni pœnitenti aternam Promiſerit Beatitudinem 2 ltigium parit duplex ſignificatio hujus vocis Paradiſins. Primè enim ſignificat locum illum voluptatis, Hebraicè: Gan Eden — de quo Moyſes in Geneſi c. 2. Tulit ergo Dominus Deus ho- minem &- poſuit eunz in Paradiſo voluptatis. Secundè ſignificat ſu- premam Empyream illam Beatorum Regiam, ac locum perennis glo- riæ, in hunc ſenſum Sacræ Scripturæ interpretes explicant illud 2. ad Corinth. c. 12. Soto hominem hujusmodi, guoniam raptus eſt in Pa- radiſum. Quæſtio igitur eſt, an Chriſtus latroni pœnitenti Paradiſum promittens Primævum illud Adæ deliciis refertum Domicilium? an Verò ipſam æternam Beatitudioem intellexerit? Chriſtum latroni pœ- nitenti promiſiſſe tantùm Paradiſum terreſtrem Moyſes Barcepha* Sy- rorum Epiſcopus lib. de Parad. & Euthymius aſſerti probabilitatem inde eruere volunt. Quèd Chriſtus latroni petenti Regnum: Memento mei dum veneris in Regnum tuum. Paradiſum in KRegni vicem promiſerit, his adſtipulari videntur S. Chryſoſtomus ſerm.- 3. de re- ſurrectione. Fecit latro de cruce impetum, & intravit Paradiſiene romphæa flammea circumdatum: per quæ verba Paradiſus terreſtris clarè innuitur juxta illud Geneſis. Collocavit ante Paraagiſum volu- ptatis Cherubin, & flammenm gladium. atque verſatilem ad cu- Kod endam viam ligni vitæ. B. P. Damianus, qui in hunc Evan- gelii locum ita ait: Uno tempore duo boneficia viaemus ſſe conceſſa enam in quo Paradiſum patefecit, alterum, guo latronem in dum introduxit. Contraria tamen ſententia haud dubiè verior eſt Chriſtum nempe latroni promiſiſſe non Paradiſum & locum voluptatis terreſtrem, ne- 2 que etiam cœlum Empyreum, hoc enim modo Chriſtus promiſſo non ſtetiſſet. Cùm ille ipſe primùm poſt dies 40. cœlum aſcenderit Sed æternam beatitudinem, id eſt, claram, & intuitivam viſionem ſuæ Divinitatis. Ita clarè Archi Præſul Florentinus titulo quinto de paſſione Domini in hæc verba: Amen dico tibi &e. Mortuo 1 Eſu die illa anima ſeparata à corpore, ſociata Divinitati deſcendit ad lim- bam Patrum, etiam hujus latronis anima poſt mortem chriſti, ☛ D 1ſa ſeparata à corpore deſcendit non 28 infernum damnatorum, vel ur- 138 Dogma Fidei. purgatorium, ſèd ad limbum Patrum, ubi clare videns Divinita- zem Chriſti fuit beata. Et boc eſt vereè Paradiſus, id eſt locus, qui parat Dei viſum. Huic opinioni magnum pondus addit ingens Sanctorum Patrum Authoritas. Hanc enim docet S. Auguſtinus in Geneſim ad litteram cap. 24. & 34. §. Euſebius Emiſſenus homil. de bono latrone. S. Bernardus Epiſtola 8. Cælarius Arelatenſis hom. 34. in eandem ſententiam conſpirant Scripturæ interpretum ac ſummo- rum Theologorum oracula duce Angelico part. 3. Q. 52. art. 4. ad 3. Lyranus, Janſenius, Cornelius, Tirinus, Eſtius, ac Doctiſſimus Salmeron tract. de verbis crucis. * „Moyſes Barzepha Epiſcopus (ùt refert Labeus) Syrorum in „ Beth-Raman, & Beth-Ceno, ac rerum ſacrarum curator in Mozal „ ſive Seleucia Parthorum ſeripſit Commentarium de Paradiſo in „ tres partes diviſum, qui ſolùm bipartitus exſtat tom. 17. Bibl. „ Max. Lugdunenſis, cautè legendus inquit Braſichellanus, quia. „ multa affirmat contra veram Theologiam. Quæſtio Hiſtorico-Scripturiſtica XXIX. An una eadeémque fuerit Magdalena, quæ unxit pedes Chriſti in domo Simonis leproſi, & quaæ venit ad monumentum, ut ungueret RRiplex in Evangelio unctio pedum legitur, ùt refert Petrus ☛Wert Annatus in apparatu ſuo Methodico ad poſitivam Theolo- giam lib. 2. de Scriptura Divina dub. 17. pag. 1213. De pri- ma iſſa unctione loquitur S. Lucas c. 7. v. 37. dum ait: Ecce multer, uæ erat in civitate peccatrix, at cognovit, quèòd accubuiſſet in 4 Rans retro ſecus domo Phariſaæai, attulit alabaſtrum anguenti, pedes ejus - - - ang uento ungebat. . De ſecunda loquitur S. Joannes cap. 12. V. I. 2. & 3. dum dicit: 7 EsIIS ergo ante ſex dies Paſchæ venit Bethantam, uhi Lazarus fuerat mortuus, quem ſuſeitavit ZEſus. Fecerunt autem ei cœam ihi, & Martha miniſtrabat: Lavarus verò unus erat ex diſcum- bentibus cum eo, Maria ergo accepit libram unguenti Nardi piſtici pretioſt, & unxit pedes gEſu. De tertia dicit S. Matthæus cap. 26. ubi, poſtquam dixit v. 2. Scitis, quia poſt biduum Paſcha fiet, addit ſtatim v. 6. & 7.:cuαaαetem IEſus ſu he iu re Stom mulier, labaſtn ſper eit ommnes i 19. al Giyerſan unctione eſle eann an in i erit Lucxs p igem 4 Theopl es C. hanc il⸗ tein reh gua lola Sens dee Ut unger Am Mrum ſmom ilam, . Vet ilu Diut. (uando cc e ſcet monis undem Vs Cre lat het⸗ venit ſublate lent Diugtt id el 8 adolt in Augokingi enus honke tenſishon um 20 ſnr. 2. At, 1, e Dockilrn 6) Fronni raorin Nun de Darachon tom Ir N elanns, g I. gu⸗ n⸗ G lret telert Pen 1213. Net⸗ Euut M ubeſii 1. t. 1 i un endin in Mrli Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. 139 g Eſus eſſet in Bethania in domo Simonis leproſ?, acceſſt ad eum mu- lier, habens alabaſtrum unguenti Pretioſt, & eſffudit ſuper caput iplius recumbentis. Quod confirmat S. Marcus c. 14. V. 3. dicens: Et cùm eſſet Bethaniæ in domo Simonis leproſe, & retumberet, venit muliet, habens alabaſtrum unguenti Nardi piſtici pretioſi, & fracto alabaſtro effudit ſuper caput cjus recumbentis. Plures reflexiones ſuper citata Evangeliſtarum verba fieri poſſent, & primò quidem an omnes iſtæ unctiones fuerint diverſe. Annatus loco citato pag. 217. & 18. ait, unctionem illam de qua loquitur Lucas c. 7. eſſe quidem diverſam ab ea, de qua loquuntur Matthæus & Marcus. Hlam autem unctionem, quam commemorat Joannes cap. 12. V. I. 2. & 3. aſſerit eſſe eandem cum undctione indicata à Matthæo & Marco. Secundè an in iſtis duabus vel tribus diſtinctis un ctionibus una, eadémque fuerit mulier Maria Magdalena nempe Marthæ & Lazari loror, quam Lucas peccatricem, & S. Joannes Mariam nominat. In hoc puncto idem Annatus loco citato rejectis contrariis opinionibus Origenis, Theophylacti, & Fabri Stapulenſis affirmativam amplectitur cum San- ctis Cypriano, Ambroſio, Hieronymo, Auguſtino, & Gregorio, & hanc ſuam ſententiam ibidem fusè, atque eleganter probat Hæ au- tem reflexiones non ſpectant directè ad propoſitam quæſtionem, in qua ſolummodò quæritur, an una eadémque fuerit Magdalena un- gens pedes in domo Simonis leproſi, & veniens ad monumentum, ut ungeret Eſum. Amplector ſententiam affirmativam cum communi Sanctorum Patrum & Sacræ Scripturæ Interpretum. Argumentum luculentif- ſimum ipſa ſubminiſtrat æterna veritas Verbum incarnatum: Sinite illam, ajebat diſcipulis in Bethania: ut in diem ſepulturæ meæ ſer- vet illud. In quæ verba eximius Suarez de Myſteriis & vita Chriſti Diſput. 49. Sect. 2. indicavit nempe Chriſtus his verbis illam ali- quando deſideraturam ungere corpus ſuum ſepultum, & tunc feciſſe, quod poſtea futurum non erat in ejus poreſtate. Ejusdem mentis etiam eſt Magnus Aurelius lib. 2. de conſenſu EPvang. c. 79. ubi clarè docet unam eandémque Magdalenam fuilſe, quæ Chriſtum in domo Simonis leproſi unguento unxit, quæque ad monumentum unctura cundem venerat. Eodem modo in laudem Magdalenæ perorat Di- vus Gregorius hom. 52. in Paſeh. Quæ enim prius frigida remanſe- rat petcando, poſt modum amando fortiter ardebat, nam poſtquam venit ad monamentum, ibique corpus Dominicum non in venerat, ſublatum credidit, atque diſeipulis annuntiavit. Id ipſum credit S. Cyprianus de duplici Martyrio. Et ſi veterum monumentorum 8⁸ 2 inſcri- 140 Dogma Fidei. inicriptionibus fides eſt, prout magna eſſe debet in hiſtoricis, etiam exinde hæc ſententia non leve habet momentum. Refert Segeber- tus in libro de una Magdalena inſcriptionem ſacro Divæ Magdalenæ tumulo inſcriptam, in quo omnia, quæ diverſis tribui poſſent, uni eidémque Magdalenæ Marthæ & Lazari ſorori adſcribi notantur. Ne- que ſuſpecta hac in parte S. Maximini fides eſſe poteſt, utpote, qui unus & ſeptuaginta diſcipulis Mariam Magdalenam optimè novit, & cum ea ut individuus comes Maſſiliam apulit. Hæc fundamenta ſunt, quæ hanc ſententiam propè certam reddunt. Quæſtio Hiſtorico- Scripturiſtica XXX. & ultima. An Chriſtus Dominus poſt G lorioſam ſuam Anaſtaſin omnium primò Beatißimæ Virgini Matri ſuæ Sanctißimaæ apparuerit 6 Error ille Philiſtiim, ille Leonum Domitor Samſon poſtquam N S inter hiantes Leonis rictus favum reperit mellis, illico Ma- tri ſuæ eum oſtendit, eidémque partem largitus eſt. Ze- nieénsque ad Matrem ldedit partem ei. Ut ex ſcripturæ habemus oraculo, Judic. 14. quis ergo qdubius hæret invictiſſimum mortis Vi- ctorem Chriſtum triumphato Frebo, fractisque infernalibus repagu- lis inventum illum favum mellis corporis nempe ſui reſurgentis glo- riam illicò Sanctiſſimæ Matri ſuæ exhibuiſſe, illique exuberantis læti- tiæ abundantia deguſtandum omnium primè exhibuiſſe. Huic de Di- vini Samſonis favo conceptui ſuffragatur Mellifluus ſerm. de reſur- rectione de Beatifſima Virgine ita difierens: Prima vidit Dominum in forma glorioſa, & non ad confirmationem dubii, ſèa aa conſola- tionem gaudii, unde & Evangeliltæ eam non recenſènt: Eodem modo opinatur S. Antoninus prima parte Chronici cap. 7. Creditur, liceêt in Evangelio non habeatur, quod ante omnes primè apparuit Mariæ Matri ſuæ, cum omnibus allis in fide deficientibus krma fue- rit, ut, quæ plus doluit, citins & magis conſolaretur, & gquia plus hac meruit, cùm omnibus aliis deficientibus in fide firma fue- rit, & hæc eſt cauſa, quare ad monumentum non iverit. Ita An- toninus. Chriſtus itaque, qui legem illam altiſſimè menti ſuæ im- .: preſſam Prelam hi Pründ om Coloris gl Killa dilee titie abun modulatur nem golert Meam. Aſt vi⸗ nium Mare primd Aa, Mrio expon Venientia ſenlar reb ſtoli etkaro ter ereihit cüm Prete hientia icd Anthlatos Onmiun n (mnye ſnelti, en dncii, Erti non 1). 1). N lynierant ikienenn j⸗ 11. A m Nun X iloriciz ei elert der ine Mud ui polen,t Dotantut ) l, utpote, ſ tind norin tndamenun I. nR lon mönpolg ls, Micol mgitas el prorr uent nom ortsl nalibos re elotgentiͤi uberantbl „Huie len ern. leſet idit Doniu a1 AN 4 ſent: NNH.⅞. . CveN .9* 9 yind A. Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. 141 preſſam habuit. Gemitus Matris tuæ ne obliviſcaris, Sap. cap. I. primò omnium Matri comparuit, ut cujus Sanctifſima præcordia doloris gladius omnium maxime ac profundiſſimè pertranſierat, ita & illa dileétiſſimi filii ſui reſurgentis feſtiva gaudia, ac tenerrimæ læ- titizæ abundantiam omnium prima perlſentiſceret, juxta illud, quod modulatur coronatus Plaltes Pſalm. 13. v. 8. Secundum multitudi- nem dolorum in corde meo conſolationes tuæ latificaverunt animam méadun. Aſt videtur huic aſſertioni obſtare manifeſtum ſcripturæ teſtimo- nium Marci 16. v. 7. Jurgens autem mane primé Sabbathi avparuit primò Mariaæ Masdalenæ. Scio equidem ſeripturam in ſenſu pro- prio exponendam eſſe, quamdiu ratio, authoritas legitima & con- venientia non aliud ſuadet. Si hæc adſint etiam ſubindè ſcripturæ ſenſum reſtringendum eſſe quis ignorat? ſic ab univerſali illo Apo- ſtoli effaro: Omnes in Adam peceaverunt, Beatiſſima Virgo & Ma- ter excipitur. Cur non & hic excipiendam eſſe dicamus, præſertim cùm præter authoritatem & rationem allegatam alia adhuc conve- nientia id ſuadeat. Quis enim filio poſt multos terra, marique ex- anthlatos labores, poſt itinerum ingentes ambages, devictâsque ho- ſtium inſidias in patriam revertenti non vitio vertet? ſi non primè omnium ſuis ſeſe ſiſteret genitoribus. 2„ Conveniens ergo eſt, ac congruum ſentire Chriſtum inferni ne- cisque Domitorem, & quidem non ſolum, ſed Angelicòô ſtipatum famulitié, Patrumque recenter è limbo liberatorum, & prælſertim Sancti Joſephi Virginis Virginei Sponſi circumdatum Phalange, ei- dem Sanctifſimæ Virgini ac Matri ſuæ apparuiſſe. Hujus poſterioris aſſerti non obſcurum in ſacris litteris habetur fundamentum. Matth. cap. 27. Monumenta aperta ſunt, & multa corpora Sanctorum, qui dormierant, ſurrexerunt, & exeuntes de monumentis poſt reſurre- Ctionem ejus venerunt in ſanct am ecivitatem, & aparuerunt mul- tis. Si multis apparuerunt, cur non & dicamus apparuiſſe cum Chriſto redivivo Beatiſſimæ Virgini, ut hujus reſurgentis trium- phum ac gloriam, illius verò augerent lætitiam. § 3 Per- 142 Dogma Fidei. Perſtringuntur breviter alii Hæreticorum Errorecs circa Myſterium Incarnationis. §. I. Error Vbiquiſtarum aſſerentium humanitatem Chriſti eſſe abique. 5 ror hic de Immenſitate ſeu ubique præſentia Humanitatis Cbriſti Authorem habuit Lutherum, utpote, quem primèê, docuit in Confeſſione de Cæna Domini. Propagatorem verèò Joannem Brentium, cujus hæc eſt erronea Doctrina: Corpus Chriſti e vi unionis Perſonatis, eſt ubique, adeoque & in Pane ante Con- ſecrationem, & lerba Chriſti, hoc eſt Cornus meum, ſunt Verba Di- Penſationis ſignificantia diſtributionem Corporis & Sanguinis jam praæſentis. Huic commento occaſionem dediſſe videtur controverſia inter Lutheranos, & Calviniſtas excitata circa realem Corporis Chri⸗ ſti præſentiam in SS. Euchariſtia. De hoc Errore fusè Purpuratus Hæ- reticorum Debellator Bellarminus l. 3. de Chriſto c. 1. & 10. nos pau- cis hujus commenti falſitatem ex Authoritate S. Scripturæ & rationi- bus dewonſtrabimus. Sacra Scriptura quidem ſequens nobis contra Ubiquiſtas invictum ſuppedidat Argumentum. Humanitas Chriſti neque in ſtatu Paſſibilitatis, & viæ, neque in ſtatu exaltationis & gloriæ eſt ubique. Ergo &c. Ant. prob. quoad primum membrum Joann. II. v. I5. Chriſtus dicebat: Lazarus mortuus eſt, & gaudeo propter vos, ut credatis, quoniam non eram ibi. Ibidem verl. 21. Domine, ait Martha, /e futſſes hic, Frater meus non fuiſſet mortuus: Matth. 28. v. 6. JEſum, qui crucikxus eſt, S non eſt hic, ſurrexit. Ibidem 26. v. 11. Nemper Pauperes abetis vobiſcum, Me autem non ſemper habetis. Joann. 16. v. 25. Exii à Patre, & veni in mundum, iterum relinquo mundum, & vado ad Patrem. Luc. 24. v. 51. receſſit ab eis, & ferebatur in Cz. Anim. Prob. idem ant. etiam quoad ſecundum membrum. Zam non ſum in mundo ait Chriſtus Joann. 17. v. II. hoc eſt brevi diſceſſurus ſum à Mundo. Relinquo mundum, & vado ad Patrem. Act. 3. V. 21. Duem (Chriſtum) oportet cælum ſuſeipere uſque in tempora reſtitu- 1ionν om, eem, Denique ad Hebr. 8. v. 4. ſt ergo eſſet ſuper terram Zec eſſet Sacerdos, cum eſſent, qui offerrent ſecundum legem munera. Ex quibus Sac. Scripturæ teſtimoniis clarè luculentérque demonſtrati Chriſti Chriſti ho Ein imme Ex 8 lis ſ. 9 Verba Chr. Mnin idl lixiſe ae⸗ gi⸗ ſimnu futu, is Verbis non eſle ube nonin, gvi conlulat loe Proba gue kidei nem, alten ubieungue 10., V. in exanime eos, Ubi 14 Gyyr ſicat rum Eyt nis. Manitgen entia Bomt te, (en i Propignorn, : C in ane ll n, ſuut iinn Sunguni, getur contor en Corpont EPunpnnm! 1, 10. M rorurrnn gens hobis & wie, ven⸗ Anr. proh cebat: M oient ni i⸗hun i fun⸗ enger ſonn. nmuin fnttam ru, 1. prell ie⸗ n. 40 71 nenpnt r n i . e n Dauplex in Chriſto eſt voluntaz, duplex operatio. 14 5 Chriſti hamanitatem neque ante n . & in immenſcuim diffalam. ſed certo loco No achaner eſſe ubique, EPx 88. Patribus unicum adduco Auguſtiaum, qui Epiſtola alias 57. quæ eſt ad Dardanum de præſentia Dei. cap 3. ita ex dt Verba Chriſti ad Latronem, hodie mecum eris in paradiſo: N cundum id, quod homo erat, ſed ſoècundam id gquod Deus erat Chriſt 14. dixiſſe accipitur hodie mecum eris, in Paradiſo. Homo ippe Ch 1. ſtus illo die ſecundum carnem in ſepulchro: ſecundum zTeadt, in 5 . erno fPutarus erat. Deus verè idem ipſe Chriſtus uabique ſomper eſt. His Verbis S. Doctor clarè oſtendit Chriſtum ſecundàùm humanitate non eſſe ubique, ſe Gndde Divinitatem. Plura SS. Patrum teſti. monia, qui cupit ad roborandum præ idei i Moniz. gi upit a oor præſens Fidei Dogma Bellarminum Probatur ſecundo hoc Hæreticorum commentum evertit plera que Fidei noſtræ Myſteria. Nativitatem, ſepulturam, relbrrectto- nem, aſcenſionem Chriſti. Ergo reiiciendum eſt. Ant. prob. ſi enim ubicunque Verbum eſt, ibi & humanitas Chriſti eſt, quomodo ex ute- ro B. V. in lucem exire potuit? quomodo jacuit in ſepulchro Cor pus exanime, cum totus ibi Chriſtus foret? quomodo deſcendit ad in- feros, ubi jam erat? aſcendit in Cœlum, quod non deſeruerat 5§. 2. Brror Andreæ Oſiandri aſſerentis Chriſtum eſſe Ju- ſtificatorem bumani generis ſecundum ſolam Di⸗- inam naturam excluſa hbumana. Siander ob ſupercilium, & effrenem coleram ipſis Lutheranis inviſus docuit teſte Bellarmino l. 2do. de Juſtificatione c 5 ☛☛◻ Deum non acceptare niſi Juſtitiam eſſentialem qua Chriſtus non ùt Homo „ſed ùt Deus eſſentialiter juſtus eſt, adeoque Chriſtu pro nobis Juſtitia increata non verò creata ſatis feciſſe. Verdm ſ Chriſtus Juſtitia creata Patri non ſatisfecit, quare carnem aſſum Er quare tanta pati voluit? quare humiliavit ſemet ipſum factus bbe. diens usque ad mortem, mortem autem crucis, nunquid ut tantis ſumptibus nihil redimeret ?* Longè aliud nos docet Iſaias, & Paulus Ille enim cap. 53. (cribit de Chriſto. Zaſtificavit ipſe juſtus dervus meus multos. Et iſte ad Roman. 3. reconciliatos ait Patri in ſan- guine Filii ſui. Quid Apoſtolus Joannes? an non affirmat ſanguinem Chriſti ₰ 144 PDogma Fidei. Chriſti mundare nos ab omni peccato, & Chriſtum propitiationem eſſe pro peccatis totius mundi. Denique nihil frequentiùs Sacra Scri- tura teſtatur, quam Chriſti paſſionem, & mortem plenam atque per- fectam ſatisfactionem fuiſſe pro peccatis, ergo non Juſtitià Chriſti in- creata & eſſentiali communfque toti trinitati redempti ſumus. Ergo Chriſtus non eſt Juſtificator ſecundùm ſolam Divinam naturam exclu- sà humana. Et unde oſtendit Oſiander Deum non acceptare ullam Juſtitiam niſi ſuam eſſentialem ? certè ſi Deus non acceptaret Juſtitiam niſi ſuam eſſentialem non verè diceret Paulus 2. ad Tim. ultimò: ke- poſita eſt mihi Corona guſtitiæ, quam reddet mihi in illa die Juſtus Judex, non ſolum autem mihi, ſed & iis, qui diligunt adven- tum eus. Error Lutheri aſſerentis Meritis Chriſti eſſe in- jurioſa merita noſtra. Mnia è& republica Chriſtiana proſcripturus Merita operum bo- E norum infenſiſſimus hoſtis Lutherus aſſerere auſus eſt Meri- AAY tis Chriſti eſſe injurioſa merita noſtra, & ſi meritis noſtris aliquid tribuatur, grandem inferri injuriam Meritis Chriſti. Com- menti hujus inanitatem patefacit, ac veritatem oſtendit vera Chriſti ſponſa Romana Eccleſia. Multum heæc tribuit fateor meritis noſtris verùm ab omni injuria vindicat merita Chriſti, dum quidquid noſtris meritis tribuit non niſi dependenter à meritis Chriſti tribuit. Merita juſtorum non opponuntur nec præjudicant meritis Chriſti, quia ab his naſcuntur, effetus tantùm abeſt, ut virtutem cauſæ reddat minùs Xſti⸗ mabilem ſua bonitate, ut tanto ampliùs eandem extollat. Chriſtus vitis eſt, nos palmites, palmes ſine vite quid? ſterilis eſt, jungatur viti optimæ, fructum multum afferet. An inde de gloria vitis detrahi quis credidit unquam, ſi palmites ipſus multum fructum afferant? quomodo ergo adeo deſipere potuit Lutherus, qui fieri poteſt adeo in- ſanire ejus afleclas, ut de gloria Chriſti ac æſtimabilitate meritorum aliquid decedere exiſtiment per merita Juſtorum, quæ ex meritis Chriſti ſuam virtutem trahunt? Neque exinde inſufficientia ſed maxi- ma efficacia Chriſti oſtenditur meritorum: illa enim ſunt, quæ apud Deum nobis meruerunt, non ſolùm ut ſalutem conſequeremur, quod eſt ſufficientiæ, ſed etiam virtutem ſalutem æternam per merita pro- pria merendi nobis meruère, quod ultra ſufficientlam Brancs eſt . effca- eKtezcie. gum, ign⸗ inbecillite mundom Aun hotui Nreatis vin guod mer lis merito ſentii er: Vim meren 5 lolrelt nak Kel in lwpor lſn 1 lilitate le, goii Potentiam wrliui nench h ſuid Chr t ktro 1 loeus liil der. Aur In da Mens n illor⸗ n worte mn propiite entis penam ant uſtiteC npti ſumns , in naturmmes n acceytne wepdaret li Tin. ukinn! in ili luſ⸗ dlgr i ſ Meritz openn cre aluset &l mweritont s Chiki. . kencit ſenl eor metiiin. gicgitn kiinbon N Chriti, in recat niidi Ntollat, gils e, Duplex in Chriſto eſt voluntar, duplex operatio. 14 5 efficaciæ. Sicut itaque quod Deus ſole utatur ad mundum illuſtran- dum, igne ad calefaciendum, aurà ad refrigerandum non eſt in cauſa imbecillitas Dei, quaſi non poſſet ipſe per ſe absque ſole, igne, aura, mundum jilluſtrare, calefacere, refrigerare, ſed omniporentia ejus, qua potuit non ſolùm iſta facere, ſi ita libuiſſet, ſed etiam rebus creatis vim iſtud faciendi tribuere, quando ita placuit: ita ex eo quod merita noſtra conducant ad ſalutem, non eſt in cauſa imbecilli- tas meritorum Chriſti, ſed potius excellentia, quâ non tantùm fſuffi- cientia erant ad nobis promerendam ſalutem, ſed & operibus noſtris vim merendi contulére. §. 4. Blaſphemia Calvini Chriſtum in Cruce . deſperaſſe. KHriſtum in cruce deſperàâſſe blaſphema eſt Calvini doctrina in ) harmonia Evangelica ad cap. 27. Matth. & I. 2. inſtit. c. 16. π §S. 10. & II. eo enim témeritatis abominanda hæreſeos pro- lapſa eſt pravitas, ut Sanctiſſimæ Chriſti voluntati enorme deſpera- tionis ſcelus auſa ſit impingere, cui impiæ falſitati adſtruendæ in ba- ſim ſupponit verba in cruce prolata Deus, Deus meus, ut quid dere- liquiſti me? Verùm quæ ſocietas luci ad tenebras, primæ veritatis ad falſitatem, infinitæ ſanctitatis ad peccatum? qui deſperare poſſit ille, qui in unius hypoſtaſi perſonæ unitam ſibi habet numinis omni- potentiam? Dixerat equidem Chriſtus Deus, Deus meus , ut quid dereliquiſti me? at nunquid idem dixit: Pater in manus tuas tom- mendo ſpiritum meume non dicturus utique ſi deſperâſſet. Et nun- quid Chriſtus jam itunc erat in ſtatu beatitudinis, quem promitte- bat latroni, hodie mecum eris in paradiſo. An in ſtatu beatitudi- nis locus eſt deſperationi? non igitur deſperantis vox eſt illa, at quid dereliquiſti me? Sed admirantis, admirabatur enim Chriſtus, cur in tanto cruciatu derelictus ſit. Neque Chriſtus omnes pertulit Ppœnas damnatorum, ut vult commentum Calvini, ſiquidem præci- pua illorum pœna eſt privatio æternæ beatitudinis, at Chriſtus nec in morte nec poſt mortem privatus fuit æterna beatitudine: nam ante paſſionem dixit. Joan. 17. Pater quos dediſti mihi, volo, ut ubi ego ſum, & illi ſint mecum, ut videant claritatem meam, quam de- diſti mihi. Quid eſt hoc? Ubi ege Eerr. Id eſt iĩn ſtatu boatitudinis: ubi 146 Dogma Fidei. Duplex in Chriſto eſt voluntas, duplex operatio. ubi nunc ſum; ſed ſtatus beatitudinis eſt immutabilis: ergo ſi Chri- ſtus ante paſſionem fuit in illo ſtatu, ſemper in eo manſit: non ergo pœnam damni expertus eſt, necomnes damnatorum-poœnas: ergo nec deſperavit. Hæc per modum Corollarii contra Hæticorum errores circa ineffabile Divinæ Incarnationis Myſterium quaſi tranſe- unter dicta ſunto. Jam ſe arduum magis nobis offert diſceptatio- nis punctum inter Hiſtericos ac Eruditos Chronologos adeò, contro- verſum. n. P 0ʒ— WR DIS- Mimnbit Chriſtas 3 Chrikus llümn den Dacha cur Eſcipolss Ntyitati lGntur, Qr Merandor gebris, guo znn MMmerant Chriſtinn Merant Mni ib imeunt. Qn 1. e Ohni GBirts Nlecghent is: ergoll wanſt: m⸗ umn,ene: tra Hxqcin fium gnin pfert dlonn gos aleiien⸗ W DISSERTATIO CHRONOLOGICA De Annis Nativitatis Baptiſmi & Mortis Ohriſti. N præſenti controverſia, quæ Summorum ac Eruditiſ- ſimorum Virorum fatigavit ingenia, non proprio de- certabimus Marte, neque noſtro aliquid decernemus judicio, illud enim periculoſum, hoc in re tanti mo- . menti omninò foret temerarium, ſed quæ in proba- , batiſſimis Hiſtoricis ac eruditiſſimis Chronologis in puncto non minùs arduo, quàm ancipiti invenimus vero ſimiliora, ac à communi Eccleſiæ ſenſu minùs. recedentia referemus. Totam hanc Diſſertationem quatuor Sectionibũs abſolvemus. Prima deter- minabit annum Nativitatis Chriſti: Secunda deſignabit annum, quo Chriſtus à Joanne Baptiſmum recepit: Tertia exponet annum, quo Chriſtus mortuus eſt, ac ad quam annorum ætatem pervenerit. In ultima demum inquiremus, utrum Chriſtus anné, quo mortuus eſt;, Paſcha cum Judæis celebraverit, & qua die ultimum hoc Paſcha cum diſcipulis commederit, ac S. Euchariſtiam inſtituerit? ut autem anni Nativitatis, Baptilmi, Mortisque Chriſti ritè computentur, & intel- ligantur, ſequentes præmittuntur Quæſtiones. Quæritur primo. Quid ſit Epocha? . Epocha eſt annorum nu- merandorum computatio, ſeu certum famoſum tempus, & annus celebris, in quo anno, vel tempore res memoratu digna contigit, à quo anno, in quo memorabile factum accidit, ſubſequentes anni numerantur. Sic judæi computum annorum faciunt à creatione Mundi, Chriſtiani à Nativitate Chriſti, Perlæ, Arabes & Turcæ annos nu- merant à fuga Machometis, Græci ab inchoatione Olympiadum, Ko- mani ab urbe condita, unde & indictiones, & luſtra Originem ducunt. Quæritur ſecundöo. Quot, & quales ſint celebriores Epochæ? &. Celebriores Epochas eſſe ſex: Prima ab orbe condito. Secanda Olympiades. Tertia Annus Julianus. Duaarta Periodus Juliana. Quinta ab urbe condita. Se Era Chriſtiana. . T 2 Quxæ⸗ 148 Dihſertatio Chronologica Quæritur tertiö. Quot ſint anni ab orbe condito usque ad Na- tivitatem Chriſti? G. Ab orbe condito usque ad Nativitatem Chriſti circiter fluxiſſe quatuor annorum millia, & per conſequens usque ad tempus, in quo hæc ſcribimus circiter 5743. dixi circiter, quia Au- thores viginti vel quadraginta aut planè centum annis dilſcrepant. Quam controverſiam dirimere hic loci non intendimus. Quæritur quartò. Quid ſit Olympias? . Olympias nihil aliud eſt, quàm quatuor ſolidorum annorum decurſus. Nomen & origi- nem ſumpſit ab Olympicis ludis quinto ſemper anno ineunte celebrari ſolitis in Peloponenſi Regione ad urbem Pyſam ſeu Olympiam, ubi Juventus in agonibus, & certaminibus exercebatur, ad quos ludos ex tota Græcia Legati confluebant, & ideo hi ludi, & certamina tam celebres facti fuêre, ut exinde Græci annos ſuos numerare cæ- perint. Eſt quidem duplex Olympiadum Epocha vera videlicet, & vulgaris. De vera Olympiadum Epocha Chronologi non conve- niunt: de vulgari autem eſt una concors Authorum ſententia, eam initium ſummere à Coræbo Eleo, qui in ſtadio omnes athletas vicit. Et licèt hæc Olympias non ſit prima, ſed ſolùm vigeſima octava (juxta communiorem opinionem) quia tamen Græci hanc Olympiadem tan- topere extollunt, Chronologi hac Olympiade quaſi omnium prima in deſignandis Hiſtoriæ temporibus utuntur. Nam parùm refert utrum Coræbi Olympias ſit prima vel vigeſima octava, dummodo ſtabilis in Goræbi certamine figatur terminus, à quo numerentur anni ſublſe- quentes. Anni autem per Olympiades ſic numerantur, v. g. volo deſignare annum mundi 3184. (in quo Chronologi Coræbi certamen contigiſſe communiùs cenſent) ſcribere debeo Olympiadis primæ anno vel Olympiade prima ineunte, & ſic . Anno mundi 3185. dicitur Olympiadis primæ annòô ſecundôò. Anno mundi 3186. Olympiadis primæ annéô tertiö. Anno mundi 3187. Olympiadis primæ annéô quartéô, vel Olympiade prima exeunte, i. e. abſoluta. Anno mundi 3188. Olympiadis ſecundæ annéô primô. Anno mundi 3189. Olympiadis ſecundæ annô ſecundò &c. Quæritur quintò. Quid ſit annus Julianus? &ε. Annus Julianus à Julio Cæſare nuncupatur, qui annum Lunarem, quo antiqui Ko- mani à Romuli tempore ad annum usque urbis Conditæ 708. cum magna confuſione Calendarii temporum & annorum ulſi fuerunt, in annum Solarem tranſtulit, & Calendarium emendavit mandando, ut ſtatuto tempore (nempe ſemper poſt quatuor annos) Calendario in- ſeratur annus Intercalaris, & hæc reformatio Calendarii contigit anno n ſ⸗ Ius ſulia iins ann nls 46. luleni dh Eru vulg Non refot lex ho minutas tt Grege Qur Hatn nihi ſatum 0) do Dune⸗ nnis 1f. lum 7987 lne prellt temporor cilem be Cayltqve Cunſrin ſe Ciling elyitas R o concdh n Leie guiem u Ulter recj NMomam Obe cone u⸗ A An Di⸗ dognome dempore 1d auten cibus in qgin ſibere d ſe to Uglei⸗ iritaten egbeno t clter, gin! nnnis dlngr us. npiscftll Nonnen A n ineunteclen Oypim,1 , 2 gras i, & cenunt os nughenne ra Figelct! logi non nn lententi,4 es athletu ſi a ochavi In ymhicden 1 moium DIm Em reken un ntur aenol 1 tur, V9. 6 orebi celm ls prinen e anN ſan uunt, 4 gblolotz. „4 pricn, , ſeeuntt Aonis ie 10 tihn . liee De Annis Nativitatis Baptiſmi & Mortis Chriſti. 149 anno 45. ante Chriſtum natum ſecundàùm æram vulgarem, quare an- nus Julianus Imperatoris initium ſummit à Kalendis Menſis Januarii illius anni, quo Julius Cæſar quartum iniit Conſulatum, qui eſt an- nus 45. ante æram vulgarem & ab urbe condita 709. & hæc Epocha Juliani duravit usque ad annum 4. Auguſti Octaviani, quo incepit æra vulgaris Dionyſiana. Julius Cæſar tamen Calendarium ex toto non reformavit, quia putabat annum ſolarem & naturalem 365. dies & ſex horas totas continere, cùm tamen non niſi 365. dies & 49. minutas contineat. ded integram Calendarii reformationem præſti- tit Gregorius XIII. Quæritur ſexto. Quid ſit Periodus Juliana. ε.e. Periodum Julia- nam nihil aliud eſſe quàm certum annorum circulum ex triplici con- flatum Cyclo nempe Solis, qui ſpatio 28. annorum abſolvitur, & Cy- clo Lunæ, qui continet 19. annos & Cyclo indictionis, qui conſtat annis I15. & ex his Cyclis inter ſe multiplicatis emergit ſumma anno- rum 7980. anni, quibus annis tota continetur Periodus Juliana, & ſine præſidio hujus Periodi Julianæ, inquit Petavius c. 6. de doctrina temporum, cæcam & obſcuram eſſe annorum ſeriem. Hanc artifi- cialem Periodum adinvenit Scaliger Vir temporum peritiſſimus, vo- cavitque Julianam, quia certo julianorum annorum numero eſt cir- cumſcripta & ad trium Cyclorum Methodum, quibus illi anni inter ſe diſtinguuntur accommodata. Quæritur ſeptimo. Quid ſit Epocha ab urbe condita? R. Cùm civitas Romana lucceſſu temporis toti orbi dominaretur ſic annus in quo condita eſt, ita celebris factus eſt, ut in Epocham tranſierit, ex qua deinde futura tompora, & anni numerabantur. Circumfertur quidem urbis conditæ multiplex Epocha ſed à Scriptoribus commu- niter recipitur Epocha Varronis Romanorum doctiflimi, qui ſcribit Romam conditam eſſe anno 3. Olympiadis lextæ, qui eſt annus ab orbe condito 3207. & ante 5gram vulgarem 753. exeuntem. Quæritur octavò. Quid ſit 5ra Chriſtiana? ꝑà. .ra Chriſtiana eſt numerus annorum à Nativitate Chriſti inchoatus: nominatur hæc Era Dionzſtana & vutgaris, quia à Dionyſio ob ſtaturæ puſillitatem cognomentéô exiguo Abbate Rom. natione Scytha, ſed doctrina illo tempore celebratiffimo fuit inventa, & communiter recepta ante an- nos autem circiter centum peritiſſimi Chronologi ex antiquiſſimis Co- dicibus demonſträrunt Eram Dionyſianam à ſuo Authore quatuor, aut quinque annis tardiuùs fuiſſe inchoatam. Unde hodie in veritate ſcribere deberemus annum 1747. & non 1743. & licèt hæc ra per 4. aut j. annos à vera Chronologia deflectat prour infra videbimus, T 3 Eccle- 150 Diſſertatio Chronologica Eccleſia tamen hanc Dionyſiii Æram ua erroneè ad annur 44. Imperii Auguſti conſignavit, etiamnùm Gdnidur janon quod la accuratam eſſe putet, ſed quia Chriſtiani po . ri um rum conn. muniter illa utuntur, eämque deduxerunt in uſum, qu ane conla⸗ ſione tolli haud poteſt: nec curat Eccleſia temporum, vV hapnorun minutias, ſed has Chronologis diſcutiendas permittit; un Ecclel hanc Eram ab initio ſtatim non recepit, ſed Eugenius duart Rii mus fuit, qui ſuaſu Plandi hanc Æram uſurpare cæpit; nec in i ante tempora Caroli M. in uſu fuerat. Ker te re korſe ertet e bemus ſummos Chronologos, Deckerium „Bucherium, ion s & veterum annales apud Epiphanium Hareſi 5I. a , wesBhg, Chronologum, qui ante annos I1400. floruit, ut wſe,: F eandem ſententiam rir, Se . Rotct, eft ra i Fi orum Dionylſi Peta . edit. . et Ante irventionem autem hujus 5Æræ vulgaris ecleſi ompurk. vit annos per Olympiades Græcorum & lnpceratorun zam. zin me autem per £Æram Diocletiani Imperatoris, qui a i ſoi giminis nimiùm in Chriſtianos præſertim Alexandriæ de APir, i æqrè ferens Dionyſius, novam hanc 5Æram excogitavit. Senn ten. tem Dionyſius Sæculo VI. cognomento exiguus, natins Lytl cdie. icorum epiſtolas duas de Cyclo Paſchali, u onnet & Probi Junioris dedit ad Petronium Epiſcop. alreramian. Dorn 526. indictione 4ta labente & Lunæ Cyclo 14. inſeripſit oniſaci⸗ u. micærio Notariorum, & Bono Secundicærio rorundem. iura e ſcula è Græca in Latinam tranſtulit, inter quæ memoranda genir Fhicl ee⸗ S. Proterii Alexandrini Epiſcopi ad Leonem Papam, item de eccn lebrandi Paſchatis an. Dom. 455. unde factum, ut occa o er ⸗ annos ab incarnato Verbo primus numerare cœperit Au vulgaris, quam Dionyſianam appellamus. Sectio I. De Anno proprio Natalis Chriſti, ſeu quoto Imperii Auguſt, Anno natus ſit Chriſtus? SDductis jam ſupra pro intelligentia hujus Piſſertarionis Irin. cipiis Chronologicis ulterius ad hanc Controverſiam de tradendam. Præ- Prene. Ckum Impe exordlium 710. gui e Muti uli ſeceſſit, . Contra Bare Altera in goa Au & hoc con Zamn vulga Drenot eſt Chriſtus Cit initiomn anno Urbis ratorem, natu Rom- mam venit tra ſos hot tonius vieen nicnta anbe legveeie Alguli le DInpubs era Gnantis ac uando Im ſcit apud, Negnun. lal 4 b expu dum an. 3. Drenot ke erun, l guod r guſti n. tenn ut ay NNS Hundi rolnenn De Annis Nativitatis Baptiſmi er Mortis Chriſti. 151 = Prænotandum eſt primò: duplicem à Chronologis diſtingui Epo- aA non dll cham Imperii Auguſti, ſeu quo natus eſt Chriſtus Dominus. Prima tum mne exordium ſummit ab anno ſecundo Juliano ſeu ab anno urbis conditæ gdn. 1710. qui eſt annus ante æram vulgarem 44. nam hôc annô die 15. ee Martii Julius Cæſar à Senatu occiſus eſt, & Octavianus Auguſtus n, elme. . 1 tà vla Srtr : ieln ſucceſſit, quod Pagius ex Joſepho lib. 18. cap. 13. invictis rationibũs dins len contra Baronium demonſtrat. .. „ ⸗ „ 7 itz derftl Altera Epocha Imperii Auguſti ſummit initium à pugna Actiaca. nſnts in qua Auguſtus Antonium & Cleopatram Ægypti Reginam devicit, & hoc contigit anno urbis conditæ 723. ſeu anno Juliano I57. ante 1, Meener, 1 i lr c ram vulgarem 21. ita refert Dio. lib. 51. rt Vrid Prænot. 2. Epocham Herodis (ſub quo in Judæa regnante natus Iabienn eſt Chriſtus) eſſe etiam duplicem. Prima Regni Herodis Epocha du- cit initium ab anno f. Imperii Auguſti, ſeu ab anno 6. Juliano; & ,Gener. gelaann anno urbis conditæ 714. hoc tempore & anno inter Auguſtum Impe- n Non mm ratorem, & Marcum Antonium inita fuit pax, & ambo volente Se- imumdi natu Romam ovantes ingreſſi fuerunt. Hac eadem tempeſtate Ro- deleis mam venit Herodes ad Antonium implorans ejus Patrocinium con- Vi. Nmm dtra ſuos hoſtes præſertim Antigonum, qui Palæſtinam invaſerat. An- meheſn tonius vicem Herodis, dolens re cum Collega ſuo Auguſto commu- Crouuèdh nicata ambo decreverunt Herodem Judæorum Kegem deſignare, b Conlchmk sicque ei Regnum Palæſtinæ:, ſeu Judææ collatum fuit hoc anno quinto leumm Auguſti. Ita Joſephus l. 14. C. 26. qui Herodis tempori valdé pro- ſthonkcn⸗ pinguus erat. Fallitur ergo Baronius numerando annos Herodis re- nog Suantis ac pugna Actiaca, ſeu ab anno urbis conditæ 723. videlicet uando Imperator Auguſtus Antonium & Cleopatram prælio navali duneit, vicit apud Actium, quod contigit anno 9. poſt obtentum ab Herode aleet Regnum. Altero Regni Herodes Epocha incepta morte Antigoni, aſin ſeu ab expugnatione Hieroſolymarum poſt obtentum ab Herode Ke- it An gnum an. 3. & hunc an. 3. refert Joſephus ad an. urbis conditæ 717. Prænot. 3. Natale Chriſti eſt duplex, unum dicitur proprium, ſeu verum, alterum valgare, ſeu commune. Proprium, ſeu verum eſt, quod revera contigit in diebus Herodis Regis, ſeu ſub Imperio Auguſti an. 40. quo anno Herodes adhuc erat in vivis. Natale au- Gt tem vulgare, ſeu commune eſt, quod Dionyſius exiguus conſignavit ad an. 44. Imper. Auguſti, quod in hunc annum incidere, non po-⸗ tuit, quia Chriſtus natus eſt in diebus Herodis Regis, anno autem 44. Auguſti Herodes jam ex vivis exceſſerat, ùt brevi infra dicetur. Proin erravit Dionyſius Natale Chriſti aſſignando ad an. 44. nner. ugu- 152 Diſſertatio Chronologica Auguſti, in quo omnes Doctiores' Chronologi conveniunt, diſere- pant autem in aſſignando anno veri & proprii Natalis Chriſti. Bolandus, Pagius, Harduinus, Schelſtrate Chriſti diem hunc natalem referunt ad an. 39. Imperii Auguſti, Petavius, natalis Ale- Xander, & Noriſius ad an. 40. Imperii Auguſti. P. Bernardus Lamy ad ann. 41. Card. Baronius ad ann. 42. Quænam ex his ſententiis ſit probabilior, haud facilè eſt definire. Notæ autem, ex quibus verus Chriſti Natalis colligi poteſt ſunt ſequentes: prima ſummitur ex cap. 2. Matth. qui dicit: Chriſtum na- tum fuiſſe in diebus Herodis Regis. Secunda colligitur ex c. 2. S. Lucæ, ubi narrat ex Imperio Auguſti univerſum orberm deſcriptum fuiſſe. Hæc deſcriptio (inquit S. Lucas v. 2.) prima facta eſt à Praſide griæ Orino, ſeu Quirino. Tertiam recenſet idem S. Lucas c. 3. v. 23. de ſignandéò annorum ætatem, qua Chriſtus baptizatus fuit his verbis: Et ipſe ZEſus erat encipiens quaſi annorum 3o. de hac nota agemus ſectione ſequenti: nunc autem his præmiſsis ad quæſtionem de anno Nativitatis Chriſti Salvatoris aliorum ſententiis in ſua probabilitate relictis reſpondeo, & Dico, Chriſtum, poſtquam à creatione mundi anni circiter 4000. fluxiſſent, natum fuiſſe die 25. Decembr. an. 40. Imper. Auguſti, anno 41. Juliano: anno 4. Olympiadis centeſimæ nonageſimæ tertiæ: à pu- gna Actiaca anno 27. Regni Herodis 36. exeunte 37. ineunte, à morte Antigoni 33. urbis Romæ conditæ 749. Periodi Julianæ 4709. qua- driennio integro ante Eram Vulgarem Conſulibus Auguſto Cælſare XII. & Lucio Cornelio Sylla, vel ùt alii ſeribunt Sulla. Probat. Concluſio primò. Chriſtus natus eſt juxta Matthæum cap. I. In diebus Herodis Regis, i. e. vivente & regnante adhuc He- rode: ſed hic Herodes ann. 41. Imper. Auguſti Octaviani jam fuerat mortuus: ergo Chriſtus fuit natus ante mortem Herodis, & per con- ſequens ante ann. 41. Auguſti: ergo neceſſariò natus fuit an. 40. Im- perii Auguſti, quod clariùs conſtabit ex ſecunda probatione hujus Concluſionis. M. conſtat ex Scriptura Sacra nunc m. probanda eſt, quod Herodes anné 41. Imper. Auguſti mortuus fuerit. Hiſtoriam Herodis optimè conſeribit illis temporibus quaſi coævus Joſephus I. 17. antiquit. c. 8. & 9. inquiens: Moritur Herodes, cum regnäßet poſt ſabtat um Antigonum 34. annos, poſtquam autem renuntiatus fuit Rex à Romanit 37. Herodes autem Regnum à Romanis obti⸗ nuit anno V. Imperii Auguſti, & Antigonum devicit tribus annis poſt obtentum à Romanis Regnum. Si ergo his 5. annis ſuperad- duntur 37. anni, in quibus annus quintus, quo Herodes regnore Cæp1 1. ctnit in. No Her Prob guti, erg goicetn Gvod exs m trium & Maria Deo ſere ſephus ab Epuero, ti in tem Magis. ueros, Poſ fug nati miſe Abgulli⸗ thels 2 Aulem uu Uxq Herodls, coſgseki Krunt Chr Archelgg Evitor lepnare C epencede Pel. rob. Uqguit. c., legnare ca goſto⸗ Im⸗ hüſlet, Uartem di lvlt: ſer Udra 10 fice or nulnu 0, ſui l Zuli 10, veninnt, 4 s Chriti riſti dien ius, Mltlil Bermawulr his ſeneni oligi dorti it: Chrin- Ipperoin (unniln birino, gnnndemin Gone ant bativitnis Gsreßentn nicitie Augllit mr tertlei jneunten ſinr , oii⸗ Khe ſit n 4 robatlole, 1 De Annis Nativitatis, Baptiſmi, & Mortis Chriſti. 153 . cæpit in Judæa jam eſt incluſus, eveniet annus 41. Imperii Augaſti. Ergo Herodes annéô 41. mortuus eſt. Prob. Concluſ. 2. Herodes mortuus fuit anno 41. Imperii Au- guſti, ergo Chriſtus neceffaridè natus fuit ante hunc annum 41. & quidem annéô immediatè præcedentè, ſcilicet 40. Imperii Auguſti, quod ex S. Scriptura ſic declaro: Poſt Chriſti Nativitatem, & diſceſ- ſum trium Regum, expletisque à partu Virgineo 40. diebûs Joſephus, & Maria venerunt Hieroſolymam, ur JEſum juxta legem Moſaicam Deo ſiſterent in templo, Luc. c. 2. Dein juxta Matth. c. 2. ſtatim Jo-= ſephus ab angelo admonitus fuit, ut fugeret in Egyptum cum matre & puero, & poſt lapſos aliquot dies Herodes ex præſentatione Infan- tis in templo, ejusdémque vaticiniis auditis agnovit ſe fuiſſe deluſum à Magis. Quare Infantem perdere volens Herodes occidit omnes pueros, qui erant in Bethlehem, & finibus ejus à bimatu, & infra, poſt fugam autem Infantis in ogyptum hoc eodem anno 1I. Chriſti nati miſerè contabuit Herodes, poſtquam regnâſſet ab anno 5. Imper. Auguſti 37. annis completis. Defuncto autem Herode, inquit Mat- thæus c. 2. Zoſepb ab angelo monitus redivit in terram ſſraël, quia autem audiebat, quod Archelaus regnaret pro Herode, timuit eò ire. Ex quibus omnibus habetur, quèòd Chriſtus natus fuerit anno 37. Herodis, qui 37. anni computati cum anno Auguſti y. (qui jam in- eluſus eſt in numero 37. annorum) quo regnare cæpit Herodes, mon- ſtrant Chriſtum natum fuiſſe anno 40. Imper. Auguſti, cùm autem Archelaus hoc ipſo anno 37. exeunte inceperit regnare pro Herode, ſequitur Herodem mortuum fuiſſe an. 41. nondum completo, in quo regnare cæpit Archelaus pro Herode non Regio nomine, quia hoc dependebat à Cæſare, cujus Judicio Herodes teſtamentum ſuum ſub- ecit. Prob. Concluſ. 3. Joſephus I. 2. de Bell. judaic. c. 6. & I. 17. an- tiquit. c. I5. ſcribit Archelaum 7. diebus poſt obitum patris Herodis regnare cæpiſſe, & annô immediatè ſequenti, cuùm fuiſſet coram Au- guſto Imper. accuſatus, quòd ſine ipſius præſcitu Regnum patris oc- cupâſſet, Romam profectus eſt. Auguſtus autem Archelao dimidiam partem ditionis patris defuncti donavit, & Tetrarcham Judææ decla- ravit: ſeribit autem l. c. olephus Archelaum, poſtquàm regnâſſet in Judæa 10. annis (computabat annum, quéô regnare cæpit) iterùm fuiſſe Romæ accuſatum à ſuis Proceribus, quem Imperator pecunia muléctatum Viennam in Galliam in exilium miſit & exauctoravit, an. 50. ſui Imperii, ùt ſcribit Dio. l. 50. ſi ergo ex 5o. annis Imperii Au- guſti 10. quibus Archelaus ſtatim ab oben patris ſui regnavit in Mda etra- 154 Diſſzrtatio Chronologica detracti fuerint, unusquisque comperiet, Archelaum in Judæa regnare cæpiſſe anno ineunte 41. Imper. Auguſti. Mortuus eſt ergo Herodes eòôdem annò, quéô Archelaus regnare cæpit, paucis rerum & tempo- rum ſtringo ſeriem. Anno 40. Imperii Auguſti exeunte Chriſtus natus eſt 25. Decembris & ann. 41. Imper. Auguſti necdum terminatéô He- rodes poſt Innocentum occiſionem obiit, & hôc eòôdem annô 7. die- bus poſt obitum Herodis ſucceſſit Archelaus, qui exauctoratus fuit 10. annò poſt acceptum à Romanis RKegnum in judæa an. 5. Imperii Auguſti. Si ergo hi 10. anni fuerint detracti à 50. annis Augoſti, unusquisque comperiet Archelaum annéô 41. Imperii Auguſti nondum terminatòô regnare cæpiſſe, & cùm eòdem annò, quéô Herodes mor- tuus eſt, regnare Archelaus inceperit, ſequitur 41. annò Auguſti Imper. mortuum eſſe Herodem. Dices: Si 10. anni Archilai regnantis à 5o. annis Imper. Auguſti fuerint detracti, ſequitur Archelaum 40. annô regnare cæpiſſe, quod dici non poteſt. N. Quèòd in his 10. annis ſit incluſus annus 41. Imperii Auguſti, qui fuit annus obitú⁴s Herodis, & initium Archelai regnantis, & ſic 9. tantùm anni completi ſunt detrahendi, & primus annus, quéô Ar- chelaus Regimen ſuum inchoavit, eſt 41. Auguſti Imperantis. Prob. Concluſ. hæe 4. Chriſtum anno 41. Juliano ſub Conſulatu Auguſti 12. & Lucii Cornelii Sullæ natum fuiſſe antiquiſſima teſtantur Chronica, & quidem Primè Chronicum apud Epiphan. Hæreſ. 5I. Secundo Chronicum apud Euſeb. Pamphili. Tertiò antiquiſſima ſcripta, quæ allegat Tirinus in Chronico ſacro c. 47. Quartò Henricus Cani- ſius antiq. lect. tom. I. c. 19. pro hac ſententia citat antiquum Chro- nicum Monaſterii Weingartenſis Ord. S. Benedicti. Quintò oannes Decker S.J. in ſua doctiſſima lucubratione de anno ortüs & obitũs Chriſti clariſſimè oſtendit, hanc ſententiam (quam ipſe omninèò cer- tam vocat) aut admittendam eſſe, aut antiquifſſimis Hiſtoricis Dioni- Caſſio, & FPlavio Joſepho, imèò ipſi S. Scripturæ eſſe contradicendum. Hanc eandem opinionem Laurent. Suslyga Patris Deckeri diſcipulus pluribús poſtea illuſtravit. Confirm. allatæ Probationes diſcurſu ſequenti: Chriſtus natus eſt, dum totus orbis in pace erat compoſitus: ſed annô Imper. Au- guſti 44. immenſum erat bellum in Germania inter Cajum Cæſarem & Parthos, ùt ſcribit Vellejus Paterculus I. 2. C. 104. & ex hoc Pa- gius, ergo Chriſtus non eſt annò 44. Imper. Auguſti natus. . . Sol- Uteretur. N G. hermnitten fuiſte an. Ahonc c itn use ſitls aceu ſeuofun Obj⸗ ſed anno 77 guib Imper. inpugm. kodes vir MI. Anton Gegenten 1ogavit guſti benn Regnum Gniſliͤ ⸗ Uuverid. 1, Auge Dutatur gnandis . Nee hena A d; m thoritat Gerit, Vlente ſeph li o⸗ eniml ciam ahihe in den t ſt ergo en kerun Enn e Chritun terminni enn nng tauctornuf an. ſo ln annis Autii Abpuſipontn 6 Herodem OAugoliln Iper up re crnile di nperi gt egnuntis nnus, () eranti. hab Coide ichinateknm han. Mrt, 6 Cllionlrn Heorienl mtigvonl uintiſonn ortis 8 in ſ OmOlnd 1 Ultones tracicen Cniton no lnene De Annis Nativitatis Baptiſmi & Mortis Chriſti. 155 Solvuntur Objectiones. Bjectio 1. Eccleſia utitur Era Dionyſii, ſed Dionyſius ſentit Chriſtum natum fuiſſe annò 44. Imperii Auguſti. Ergo hoc idem ſentit Eccleſia, quod Dionyſius, aliàs ipſius Eérâ non uteretur. B. d. M. Utitur Eccleſia Era Dionyſii eandem approbandê n. M. permittendé c. M. d. etiam m. Sed Dionyſius ſentit Chriſtum natum fuiſſe an. 44. Imper. Auguſti, & hunc computum FEccleſia permittit c. & hunc computum Eccleſia approbat tanquam accuratum n. m. &c. ita usque ad tempora Gregorii XIII. uſa eſt Eceleſia Calendario non ſatis accurato, quamvis ejus defectus non ignoraret, non tamen de- fectuoſum Calendarium approbavit. Objectio 2. Herodes non fuit mortuus annéô 41. Imper. Auguſti, ſed anno 5o. ergo noſtræ Concluſionis fundamentum rulit. p. a. Anni 37. quibûs Herodes regnavit, non ſummunt innitium ab anno j. Imper. Auguſti, ſed ab anno 14. dum videlicet Imperator Auguſtus in pugna Actiaca vicit Marcum Antonium, quod ſic oſtenditur. He- rodes vir politicus, poſtquam ſciviſſet ab Imperatore Auguſto acta M. Antonii, cujus ope ad Imperium pervenit, fuiſſe reſciflſa, Rhodi degentem Imperatorem adit, & depoſito diademate veniam ſupplex rogavit ab Auguſto ob ſuppetias M. Antonio miſſas, ſic Herodes Au- guſti benevolentiam ſibi conciliavit, & ab ipſo confirmatum Judææ Regnum recepit; unde Herodes ab an. 14. Imper. Auguſti annos Re- gni ſui deinceps numerare cæpit. Cùm ergo Herodes 37. annis re- gnaverit, mors ipſiùs contigit an. 50o. Imper. Auguſti; Si enim anno 14. Auguſti ſuperadduntur 37. anni Herodis (inter quos etiam com- putatur annus 14. Imper. Auguſti) habebimus annum 5. Auguſti re- gnantis quò obiit Herodes. . . . n. 2. p. n. iterum a. quèòd anni Herodis initium ſummant à pugna Actiaca, neque probari poteſt, quèd Auguſtus omnia Antonii acta; multò minùs decretum illud, quò annéô 5. Imperii Auguſti au- thoritate Senatůs Romani Rex Jjudææ Herodes fuit declaratus, reſci- derit, aut annullaverit, quia ipſemet Auguſtus una cum M. Antonio volente Senatu hanc Regiam Dignitatem Herodi contulit, audiamus Joſephum c. 10. I. 15. antiq. Herodes properavit Rhodes, ut ilice Cæ- ſari occurrat, hoc non contigit annê victoriæ Actiacæ, poſt hanc enim Imperator perrexit in Italiam, & annéô primùm ſequenti in Græ- ciam & Inſulam Rhodes, ùt Romana docet Hiſtoria, neque preces adhibens, quaſi rogandé veniam, leg facti rationem readens trr. 2 videè. 156 Diſſertatio Chronologica ide. Ergo falſum eſt Herodem veniam rogâſſe, & eodem annèͤ, qué pugna Actiaca contigit, Rhodes veniſſe ad Imperatorem, ſicut ergo Archelaus annos Regni ſui ab eo tempore computavit, qué Re- gnum Cappadociæ à M. Antonio obtinuit, non verèò ab eo tempore, quòô in regno Cappadociæ fuit ab Auguſto confirmatus. Ita & He- rodes annos regni ſui ab eo tempore, quo à Romanis regnum obti-⸗ nuit, Anno videlicet quinto Imperii Auguſti computat, non autem eo tempore, quéô poſt victoriam Actiacam in Kegno Juéææ fuit con- firmatus. Quèd verèò Archelaus annos regni ſui non à pugna Actiaca computaverit, conſtat ex Tacito l. 2. fol. 74. dicente: Rex Arche- laus So. annos Cappadocia pottebatur inviſas Tiberio, quòa eum Rhodi agentem nullo officio coluiſſet. Et paulò poſt infra ita loquitur: Ar- chelaum matris litteris allicit, quæ non diſſimulatis Eilii offenſio- nibus clementiam oferebat, ſ ad precandum veniret, ille narus doli, vetl ſi intelligere crederetur, vim metuens in urbem properat, ubi mox - - - accuſatus in Senatu non ob crimnina, quaæ fingeban- tur, ſed angore, ſimul feſſus ſenib finem vitæ OGponte, an fato?“ im- plevit. Si autem à pugna Actiaca annos regni ſui numeraret Arche- laus, verum non efſlet, quod Tacitus dicit, ipſum 50 annis regno Cappadociæ potitum fuiſſe, nam à cempore, qué Romam vocatus fuit, fluxerunt tantùm anni 47. Objectio 3. Joſephus l. 14. Antiq. c. 17. ſcribit Herodem fuiſſe 1f. annorum, quandò accepit ab Antipatro Galilæam regendam, quod contigit 7. annis, antequam Herodes à Romanis Rex Judææ füiſlet declaratus. Et I. 17. antiq. c. 8. dicir Herodem vita functum fuiſſe Ann. circiter 70. Æt. ſuæ, in quibus ſibi Joſephus non conſtat, & contradicit, ſi enim computantur 15. anni cum 7. qui interceſſerunt uſque ad 5. annum Imperii Auguſti, quô Herodes fuit deſignatus Rex Judææ, habentur anni 22. ſi his junguntur 37. anni, quibus in Judæa regnavit Herodes, evenient 59. anni, ergè non fuit anno 70. mor- tuus, vel ſi hêc annéô 70. ſit mortuus, neceſſariò in Jjudæa regnare de- buit 48. annis: ergèò Joſephus in numerandis annis vitæ Herodis nul- lam meretur Fidem, & per conſequens nec noſtra computatio de Anno Nativitatis Chriſti, quam ex Morte Herodis juxta Joſephi de ſcriptio- nem deducimus. K. Textum Joſephi eſſe mendoſum & loco 25. Liberariorumſfor- taſsè incuria irrepſiſſe Num. I5. quod colligitur ex Joſephi de Herode narratione, in qua bis in diverſis locis dicit Herodem attigiſſe annum ferè 70. ætatem autem 15. annorum non nilſi ſemel exprimit, inſuper Primi vitæ Herodianæ deſcriptores Ptolomæus, & Nicolaus Damalc. qui- 1. uibs in mos alli Gvoc colll haud ſuffee boendi lun Cedunt 7. Cer Regnn Ani cum Herodem Dollios am 4lertio. Contt Ntetem jur Fleam cur⸗ n0 ſvenis elram gere R. c.) inmatura Mokani in Iunt: ſic! Adlndam lun, Gum nnorum, Objed lre Augal Ut teltatun Colligenc l: erg A. c. eit an Diet uu ie Orino lionem nper, na Azeſtus ertlam lnper, A Erihtin hoſe deſ Mim, E eoden 1 peratoten4 utzwit, eoteng tus, lud is regnun dn Ntat, non udrrflil uenl te: Ner A udl eun loguin ir Mli if et, ile hn urlen i⸗ 1 lli , an li mmeraretAn ſo mni n Lomam ol roben filel egenlan, ſn 1utnr ſi functun in non COrlere iintelelin elgpatuffd nbis le ino ſon 4 Heroliet⸗ Gatio lein Phiceſi⸗ ernionnt⸗ hielen ttinlen jimit, nsl, De Annis Nativitatis Baptiſmi & Mortis Chriſti. 157 quibus in ſua deſcriptione uſus eſt Joſephus non 15. ſed 25. Herodi annos aſſignant, quando Antipater Galilæam ipli curandam tradidit, uod colligitur ex præclarè factis Herodis, ad quæ tam juvenilis ætas haud ſüffecillet. Unde neceſſariè 25. anni cum Calmet Herodi tri- buendi ſunt, quo tempore Galilæam curare cæpit, his 25. annis ſi ac- cedunt 7. anni, & aliquot Menlſes uſque sd obtentum à Romanis Ju- dææ Regnum ab Herode, qui dein in Judæa regnavit 37. An & hi 37. anni cum ſuprà relatis 25. & 7. annis, ac aliquot menſibus oſtendunt Herodem 70. anno inchoato obiifle, proin nullius contradicétionis, nullius antilogiæ Joſephus arguendus eſt, conſequentèr nec noſtra aſſertio. Contra eſt, Joſephus virtutem Herodis extollit, dicitque illi ætatem juvenilem non obfuiſſe, & omninò Juvenem fuiſſe, dum Ga- lilæam curandam ſuſcepit, ſed ſi habuiſiet 25. annos, non fuiſſet omni- no Juvenis, ergèò habuit tantùm i15. annos, quando accepit Galilææ curam gerere. R. c. M. n. m. nam ætas 25. annorum tanto muneri gerendo adhuc immatura & Juvenis videri poterat; unde Scriptores tam Sacri, quàm profani in majori adhùc ætate conſtitutos Pueros & Juvenes nominâ- runt: ſic Polybius l. I. Hyeronem, cùm 30. eſſet annorum, vocat admodum gJuvenem. Cicero l. de Orat. ſe ipſum vocat Adoleſcentu- lum, dùúm erat 25. annorum. Ità Exod. 33. Joſue, dum 39. erat annorum, vocatur Puer ſeu Juvenis. &c. Objectio 4. Chriſtus natus eſt illé annò, quò edictum exiit à Cæ- ſare Auguſto, ut deſcriberetur Univerſus Orbis pro cenſu colligendo, ùt teſtatur S. Lucas cap. 2. ſed hæc univerſalis deſcriptio procenſu colligendo juxtà Chronologiam Euſebii facta eſt An. 42. Imper. Au- guſti: ergo. . R. c. M. n. m. nam hæc deſcriptio de qua S. Lucas loquitur c. 2. incepit an. 37. Imper. Auguſti, & finita fuit annéò 40. Imper. Auguſti. Dicit quidem ſacer textus hac deſcriptio nrima facta eſt à Praſide &oy- riæ Cyrino, pro quo ſciendum, hanc deſcriptionem, ſeu censs col- lectionem non fuiſſe primam ex 3. collectionibus, quas fecit Auguſtus Imper. nàm primam fecit cum Collega Agrippa an. 27. Imper. alteram Auguſtus ſolus peregit, & hæc incepta fuit an. 37. Imper. Auguſti. Tertiam peregit Auguſtus cum Collega Tiberio anno 57. & ultimo Imper. Auguſli, ex quibus jam conſtat per primam, aut tertiam de- ſcriptionem, aut Censûs collectionem ann. Nativitatis Chriſti non poſſe deſignari, ergò per ſolam ſecundam deſcriptionem, quæ dicitur prima, quia nulla tam ampla, & Generalis antea facta fuerat, ſiqui- V 3 dem 158 Diſſertatio Chronologica dem nunquam antehac tam pacatum erat Imperium, in re tamen fuit inter deſeriptiones ab Auguſto facta z2da. hæc ergo Deſcriptio (àt S. Lucas indicat) tempore naſcentis Chriſti facta, & completa fuit, in- cepta quidem erat à Cyrino, quem in hunc finem Imperator cum plena poteſtate in Syriam miſerat an. 37. Imperii, ob tumultum ta- men Homonadenſium, qui contra Romanos rebellârunt, intermitti debuit à Cyrino, ſeu Quirino, qui jubente Imperatore hos rebelles in ordinem redegit. Poſtea autem à Sentio Saturnino pro tunc Præſi- de Syriæ fuit continuata, & an. 40. Imper. Auguſti à Quintillio Varro qui in Syriæ Præfecturam ſucceſſit Sentio Saturnino abloluta. Ita Ta- citus l. 3. Annal. Strabo l. 12. Contra Joſephus I. 18. antiq. ſeribit Cyrinum, ſeu Quirinum ab Imperat. in Syriam pro adminiſtratione, & collectione cenſuum mil- ſum fuiſſe poſt relegationem Archelai Herodis Filii in exilium: ſed Archelaus in exilium pulſus fuit ann. 5o. Imper. Auguſt. ergèò Chriſtus non fuit natus illé annòé, qué⁶ Cyr. mandante Imperatore univerſum mundum defcripſit, & in Syriam miſſus fuit. N. Cyrinum ab Im- peratore bis fuiſſe miſſum in Syriam, & duplicem feciſſe Judææ de- ſcriptionem. Primam Cyrinus fecit, dàùm an. 37. Imper. Auguſti cum plena extraordinaria poteſtate prima vice in Syriam fuit miſſus, quam propter rebelles Homonadenſes finire non potuit, his autem victis in- ſignia triumphi recepit juxta Tacit. I. 3. Annal. & probabiliter Romam rediit. Altera autem deſcriptio facta fuit ab eodem Cyrino poſt re- legationem Archelai in exilium completô jàm novenniò à morte Hero- dis, ùt refert Joſephus I. 18. antiq. c. I. prima deſcriptio eſt univer- ſalis & &cumenica, altera autem Particularis, & ſolam Syriam, & Judæam tangebat; unde S. Lucas hane deſcriptionem Chriſto naſcente à Cyrino factam vocat primam, ut eam diſcernat à z2da Syriæ deſcri- ptione, quæ facta fuit ab eodem Cyrino poſt exilium Archelai anné Imper. Auguſti 51I. qui eſt annus à Chriſti Nativitate II. Dices cum Tertuliano l. 4. contra Marcionem c. 19. cenſum pauléò antè nativitatem Chriſti collectum fuiſſe ſub Sentio Saturnino Syriæ Præſide, ſed Sentius Saturninus Annéô 40. Imperii Auguſti Syriæ Præſes non erat, ergèò Chriſtus non fuit natus Anno 40. Imperii Auguſti. . Relinquendé Authoritatem Tertulliani in ſua probabilitate, ſed eam ob paulò antè dicta non ſequor, nam Sentius Saturninus præfatum cenſum, quem Cyrinus colligere cæpit, tantùm continuavit, & Quintillius Varrus abſolvit. Obijcitur 5. Herodes mortuus eſt poſt cædem puerorum, ſed hæc imperante Herode contigit biennio poſt Chriſtum natum: ergò Herodes poſt polt Chri Anné ui vel bicere nologia e; ,2. licem leciait omu, ur a bin etvo veru ecilos. Kc. ſetundm lantes bi lode decili titur etki⸗ coldem fur Uethlehen , er etiun/ 400 tun izt A Men Ues Wul dlt, mmn . e, ui De Annis Nativitatis Baptiſini & Mortis Chriſti. 1579 nee poſt Chriſtum natum vixit 2. annis, ergò ſi Herodes mortuus eſt 37. Deſeie Annéô ſui Regiminis Chriſtus natus fuit 35. annéô regentis Herodis, tomſeun vel dicere debemus Herodem regnâſſe 39. annis: ergò noſtra Chro- n Inpeum nologia ex Joſepho deducta non ſubſiſtit. M. eſt certa m. p. ex Matth. Obtumim c. 2. dicente tunc Herodes videns quoniam illuſus eſſet à Magis - - Arum, im oceidit omnes pueros, qui erant in Bethlehem, & in omnibus finibus tore E ejus à bimatu, & infra ſecundum tempus, quod exquiſterat à Magis: noprothi ergo verum eſt Infantes bienniò poſt Chriſtum natum ab Herode fuiſſe Quirilof occiſos. ablolot Il R. c. M. n. m. ad hujus p. dico Verba illa: à bimatu, & infrà ſecundum tempus, quod exquiſierat à Magis, non ſignificare, quèd ſen Cm Infantes biennio poſt Chriſtum natum, & Magorum adventum ab He- one cendana rode occiſi fuerint, ſed indicant furorem Herodis, & abundantiam in erlung cautionis, undè pro abundantia & majori ſecuritate, majus tempus in ltengelhi ſuo mandato Herodes includit, ne ſub hac ætate forſan is, qui quæ- aore en ritur, effugiat, ita S. Chryloſt. homil. 7. in Matth. unde Herodes ex Cyimmd eodem furore, & Motivo, licèt certior fuerit factus à Scribis & Pha- feeile ien riſæis, Chriſtum in Bethlehem naſciturum fore, tamen non ſolùm in Per Augltit Bethlehem, ſed in omnibus ejusdem finibus occidi mandavit Infan- tes, ùt diximus in QC. 4. Hiſtorico-Scripturiſtica. irnß Dices S. Thomas 3. p. C. 36. Art. 6. ad 3. dicit. Herodes non aiftrlu⸗ ſtatim recedentibûs Magis, ſed poſt biennium pueros interfecit. K. Cjrino S. Thomam in Keſponſione ad 3. non ſuam, ſed aliorum Sententiam re- ülmmmk ferre, quid autem ille ſentiat, jam exprimit in hujus Articuli his verbis: Magi pervenerunt ad Chriſtum 13. die Nativitatis ejus, quo die Feſtam Epiphaniæ celebratur. Si enim revotuts annò, vol ihrio eun hn In etiam duobus annis veniſſent, non inveniſſent eum in Bethlehem, Cnita, cum ſeriptum eſt Luc. 2. quòd poſtquam perfecerunt omnia ſecundam ei⸗ legem Domini, reverli ſunt in Galilzam in Civitatem Naxareth. n Archen Dices S.] Epiphanius Hæreſi 51. dicit Chriſtum natum fuiſſe 6. eI. Januarii, qua die Egyptii Natalem Salvatoris celebraârunt. 19 enin⸗ R. S. Epiphanium cum ſuis ſequacibus Orientalibus à verò aber- Mturi raäſſe, nam juxtà communem traditionem utriusque E cleſiæ tam La- „Crrire 7 , . . . ultijin, tinæ, quàm Græcæ Patres ſummo cum conſenſu in 25. Decembris 1 deriee Diem Nativitatis Chriſti referunt. Et oppono Epiphanio Hierony- bilitte, 1 mum ſcribentem in c. I. Ezech. item S. Auguſtinum I. 4. de Trinit. c. 5. minos ſen ubi ait. Chriſtus natus traditur Octavo Kalendas Fanuarias. ontinut Contra Chriſto naſcente Paſtores ovium cuſtodiebant vigilias no- 3 ctis ſuper gregem ſuum, ſed menſe Decembri ob rigorem hyemis cum rormmn ,, gregibus ſuis pernoctare non poterant, ergo Chriſtus menſe Decem- niegib, bri non eſt natus. K. C. S Diſſertatio Chronologia R. c. M. & n. m. quèd ad finem menſis Decembris in Palæſtina tantus rigor hyemis ſit. Nam meſlſis hordeacea (ùt quidam ſcribunt) ibidem mediéò Martii peragi ſolet, éſtque mos in Ægypto Menſibus Decembri & Januario armenta in paſcuis relinquere. Sectio II. Ouoto anno atatis ſuæ Chriſtus Dominus fuerit baptizatus Perosè à pluribus diſcuſſa, multuümque agitata, nec tamen 160 3 . terminata Quæſtio eſt, quot annis Chriſtus Salvator noſter A& hhic in terris vixerit. S. Irenæus lib. 2. c. 39. & 40. aliique apud S. Auguſt. I. 2. de Doctrin. Chriſti Tom. 3. c. 28. Pag. 27. putärunt Chriſtum 46. annorum ætate paſſum eſſe, gquod provenit ex ignoran- tia Conſulatùs, quo natus eſt Pominus, & quo paſſus eſt, inquit S. Aug. I. c. Trenæum quidem excuſant Cardinal. Baronius, & Antonius Pagi dicentes cit. Irenæi locum eſſe corruptum, ſed cùm Irenæus hanc ſuam opinionem non in uno tantùm loco manifeſtet, excuſatio locum haùd inveniet, cùm S. Auguſtinus non quidem de Irenæo, ſed de aliis non nullis, quos non nominat, dictam opinionem referat. Econtra autem Julius Affricanus, & Clemens Alexandrinus voluerunt Chriſtum Dominum hic in terris vixiſſe tantùm annis 29. & 30. incho- atô, quòô baptizatus fuerat, mortuum fuiſſe. Alii autem, inter quos Apollinaris Epiſcopus Laodicenſis refe⸗ rente S. Hieronymo in c. 9. Danielis Oroſius; Sulpitius Philiaſtrius arbitrantur Salvatorem noſtrum anno æt. ſuæ 32. inchoato mortuum, ſed ùͤt errores prioritate temporum adjuvari nequeunt, ſic horum quantumcumque antiquiſſimorum Patrum opiniones, quia cum Scri- ptura Sacra conciliari non poſſunt, omninò reijciendæ ſunt. Petrus Lombardus, Petrus Comeſtor &c. An. 33. incepto Chriſtum cruci- fixum fuſtinent, neque deſunt, qui biennium ſuperaddunt. Hi omnes pro ſua quisque opinione argumenta neutiquam ſpernenda adducunt, quibus ſuam opinionem cæteris probabiliorem reddere conantur, cùnm nihil certi ſtatui poſſe fateantur omnes, agnoſcantque incertam efle hypotheſim de anno Chriſti Domini, quandonam Chriſtus in Jor- dane à Joanne baptizatus fuerit, dubiâmque omnino eſſe ſuppuratio- nem Paſchatum, quæ ab Evangeliſtis narrantur intercefſifſe inter Baptiimum à Joanne Chriſto collatum, & ejusdem mortem. Hinc eſt, quòd Ecclelia hac de re nihil unquam credendum ſa Verſ Ven Venerab. ld Fecl Iit ſed be Concilii Detavius Po dilucl DPaſchatun Verlante celebrata Pnolcene Pren ns Regir doplex el Imperü, Alguſti, lins, lI 1iſn Dot Chr; lius; une 8 talis 1 ſe 3b erii, ar 0nin Der Conl Verbis: yo, aret, du⸗ eß. Mlens. Gm, lem Tit ſrtinch Aitus forun dsf len, 5 tra n lbris in M nidam Cir Loypro let homine tata, nee in Gelenor 39, 8 4 1 Pag. 27, Mn enit er us ef, init ius, AAnI ſed cunm lin feeltet, al⸗ m beltenn nionen tei⸗ grions ſoln 19, 8zo⸗ Lyocicelis 4 itius Phlide Hoato ori eN ebnt, De Annis Nativitatis Baptiſii & Mortis Chriſti. 161 Venerab. Beda quidem de temp. rat. cap. 45. videtur inſinuare, quèòd Fecleſia ſuuam, quam ipſe tenet ſententiam credendam decreve- rit, ſed Petavius de doctrina temporum Bedam increpat, quia nullius Concilii decretum allegare poteſt Beda, nec ſolet Eccleſia, inquit Petavius, ad hujusmodi Quæſtiones judicium ſuum interponere: pro dilucidatione anni, quò Chriſtus baptizatus fuit, & numeréê Paſchatum, quæ à tempore Baptiſmi à Chriſto in carne noſtra con- verſante usque ad fuam mortem (de qua agemus Sectione ſequenti) celebrata fuerunt. Ad argumentorum Solutionem, eorumque vim agnoſcendam Prænotat. 1. Duplicem eſſe Epocham Imperii Tiberii ‚ ſub cu⸗ jus Kegimine Chriſtus baptizatus fuit, quia & Imperium Tiberii duplex eſt, unum dicitur Auguſtæum, alterum Conſulare. Epocha Imperii Auguſtai Tiberii ſummit ſuum initium à morte Ocaviani Auguſti, à quo tempore ſolus Imperii habenas moderari cæpit Tibe- rius. Imperator autem Auguſtus Octavianus, poſtquam regnàâſſet an- nis 57. 5. menſibus & 4. diebus, mortuus eſt juxta Æam vulgarem poſt Chriſtum natum anné 14. die 19. Auguſti, eique ſucceſſit Tibe- rius; unde ultimus Auguſti annus non fuit integer, ſed dimidiatus, & talis conſequenter fuit primus Tiberii ſeilicer 5. menſium, vide- licet ab Auguſto usque ad Januarium. Epocha autem Imperii Ti- berii, quod dicitur proconſulare, nempe dum Tiberius ab Auguſto Octaviano adſcitus in conſortium Imperii fuit, & ſimul juxra legem per Conſules latam, Provincias cum Octaviano Auguſto adminiſtrare cæpit, initium ſummit à die 28. menlſis Auguſti anni y4. Imperii Au- guſti, ſeu anni æris vulgaris decimi, ùt ſeribit Suetonius c. 2. his verbis: Tiberius dedicavit ædem Concordiæ, ac non multè poſt lege er Conſules lata, ut Provincias cum Auguſto communiter adnini- Atraret, ſimülque cenſum ageret, condito uſtro in Illiricum profe- Aas eſt. Ædem autem Concordiæ dedicavit Tiberius menſe Jan. 17. Kalend. Febr. anni 54. Imperii Augaſti, qui erat annus vulgaris de- cimus. Cùm ergo Suetonius ſeribat non multoò poſt illam dedicatio- nem Tiberium cum Auguſto Octaviano regnare cæpiſſe, ſequirur Tiberium eodem anné, hoc eſt, 14. Imper. Auguſti fuiſſe in con- ſorcium regiminis ab Auguſto Octaviano afſumptum. Hoc ipſum Tacitus l. I. annal. cap. I. de Tiberio ſcribit: & Dio. Caſſius l. 56. ex horum Authorum teſtimoniis (quibus utpote coævis illis tempori- bus fides adhibenda eſt) colligitur Tiberium fuiſſe Imperii Conſor- tem, & Collegam Octaviani factum anno Imperii Auguſti 54. qui crat annus æræ vulgaris I0. non verèò I1. ut vult M. Antonius Ca- 1* bell: 162 Diſſertatio Chronologica pell. & Henſchenius, multò minus annus 12. Eræ vulgaris, ùt præ- tendit Petavius lib. 2. c. 7. de doctrina temporum, Ulſſerius in annal- Vet. Teſtam. & Tilmontius not. in Hiſtor. Imperii. Nec ſequor Pa- Fium , qui in Critica Annalium Baronii exordium Imperii Proconſu- aris Tiberii retulit ad annum 55. Imperii Auguſti Octaviani, ſeu ad annum II. Fræ vulgaris. Ppræn. 2. Probabiliùs eſſe à Joannis Baptiſtæ Baptiſmo, ſeu Mini- ſterio usque ad Chriſti Baptimmum ferè integrum annum interceſſiſſe, quia Chriſtus ad Baptiſmum non acceſſit, niſi prius omni populo in omni Jordanis Regione Joannis baptiſmate baptizato, ad quam functionem longiori tempore S. Joannes opus habuit, juxta S. Luc. C. 3. dicentem: Venit in NB. omnem Regionem gordanis yradicans Baptiſ- mum pæœnitentiæ in remiſſionem peccatorum. Cùm ergo hoc Mini. ſterium, ſeu Baptiſma Joannis integréô ferè anné præceſſerit Baptil- mum Chriſti, clarum eſt, Chriſtum non 15. annéô Tiberii, ſed annò 16. fuiſſe baptizatum. Hæc ſententia, quam Fccleſiæ traditio am- plectitur, mihi videtur S. Scripturæ, Conciliis, & SS. Patribus con- formior. Uade concludo & Dico Chriſtum fuiſſe baptizatum annô ætatis ſuæ ineunte 301 annéô 16. Imperii Proconſularis Tiberii. Annô 26. Eræ vulgaris. Annéô Julianò 71. Annéô urbis RKomæ conditæ 779. Annô2. Olympiadis 201. Annéò periodi Julianæ 4739. Conſulibus Cn. Corn. Lentulo Getulico, & C. Calviſio Sabino. . Prob. Concluſio primèò authoritate Scripturæ S. Luc. c. 3. Cum autem baptizaretur omnis populus (id eſt, poſtquam S. Joannes om- nibus in Kegione Jordanis habitantibus Baptiſmum pœsnitentiæ præ- dicavit, quod modico temporis ſpatio haud fieri potuit) & Eſu baptizato, id eſt, poſt peractum Joannis Baptiſmum, & JEſus bapti- 2 Zatus fuit, & orante apertum eſt cœluns, & deſeendit Spiritus §. corporali ſpecie ſicut columba in ipfſum, & vox de cælo facta eſt: hic eſt Filius meus dilectus, in te placui mihi. Et ipſe IElüus erat incipiens quaſi annorum 30. . In hæc verba Lyranus, poſtquam aliorum ſententiam retuliſſet, ita commentatur, & ſcribit: Secundàm alios veròè DD. quorum opi- nio communius tenetur, T Eſus tunc babebat 29. annos vompletos, & inceverat 30. & ſecundum hoc ſic intelligenaa eſt littera hac: erat Eſus ineibiens annos 30. id eſt 3o. annum. Nunc Prob. Concluſ. 2. Chriſtus juxta S. Lucam baptizatus fuit inci- piens quaſi annorum 30. ſeu incipiens annum 30. ſed ſi Chriſtus fuilſ- let baptizatus jam expletò anné 30. aut planè 33, vel 3 4 ineua edene . exan- Aexanden Mun 30. Utus fit Rehe AA hunce! giens gua li, quane tund gue doctr ſe ſonare clli inci⸗ a eſt. Cont 0 fuit l düm . M te & lem IS. M. 0 ſe tradit In ſolituc Predicati a 4 l Aorub gatos 1d Aleri di ndatlen lta . 3 Mertij Chriſtus cul ſe ſuum ine dam, U li, Rene erac dlitr ulortbrtn Ilerim ür Nee eennl nperii Mon tawinni e tſtno, ſl unn interet onmi gchl 11t0, 21 Kl uutiluet recans ergo⸗ hoe 1 rrceletit berüi, et eſe tudte 8. Datibuiet ve iwennte, olgrts . OlTnpinit tnloen lucet ire Nenienit, otbit , pier⸗ De Annis Nativitatis Baptiſini & Mortis Chriſti. 163 Alexander Natalis vult, S. Lucas non debuiſſet dicere incipi num 30. ſed explens 30. vel expletô 30. ann6. Ergo Chrillus be bt. vatus fuit anno zo. incuni „ſeu incipiens annum 30 us bapki. eſpondent adverſarii præſertim Alexa Uis ad hunc locum atque in ſua Hiſtoria Leriegalti nralij inommene piens quaſi 30. annorum eſſe referendum non ad annum etatf Chri. ſti, quando acceſſit ad Baptiſmum, ſed ad Miniſterium Ghriſti zu, tunc gleaſe incipiebat palam prodire, ſe hominibus manitfeſtare ſ An. u mactrinam hroronere⸗ Hieirau⸗ juxta Phraſim Græcam cit tend. nare: us guaſe annorum 306. incipi Partie bel 9u a/ 230. incipiensg, unde parti- n anincibiens ab antecedentibus verbis interpunctione diſtinguen- Contra eſt. Chriſtus Prædicationis Miniſterium i it eò as fuit baptizatus 62. circiter dicbus Rrſteremn znoepit e enng, um 5. Matth. Marc. Luc. & ipſos adverſarios Chriſtus incepit pr. lien⸗ re, & ſe maniellare hominibusianno 30. ergo & hoc anno birſdar iza- rus. ich onſtat ex Evangelio, nam Chriſtus 6. Jan. ſecundùm Perle. ſ R itionem fuit baptizatus, & poſt acceptum baptiſma ſe ſſir in ſolitudinem, & per 40. dies orando & jejunando ſe bræ ar vir a prædicationem, finito jejunio & devicto tentatore Suthanz aic d Ln. Ezet Eiphanmns hareteyi legir factam de ſe Ilaiæ prophetiam, hæreſ. 5I. ad finem Februarii mi i Le- Satros HD Joannem interrogantes, an ipſe eſſet Madteranr ucte . tera die, quæ fuit 2. Martii, vidit Joannes Eſum à ſolit dine ve- nientem, quem digitò monſtravit dicens: Ecce Agnus Dei Eere! qui tollit beccata mundi. Idem fecit, & dixit Toasnnes uker ese en, 3. Martii, quò auditò duo ex ejus diſeipulis ſecuti ſünt llie Eſum, quorum unus Andreas Fratrem ſuum Simonem poſtri ie ad JElum adduxit. 4. Martii JEſus vocavit Philippum aunid dn thanaelem. Dbutm; dui adduxit Na- Ita narrat Chriſti Hiſtoriam S. Joann F. Martii, quæ fuit é0. dies à Banind Chriſti Cait S Piz 1. ire 13, Cbriſtus vocatus fuit ad nuptias in Cana Galilæa vbj Fatratd n culô ſe mundo manifeſtavit. Et prædicationem teu Minict Wlra- ſuum incepit. Pergendé primè in CGapharnaum, deinde i ololy⸗ mam, ubi primum Paſcha poſt Baptilmum celebravit. H ieroliny⸗ ſui, ut clarè conſtaret, Chriſtum eodem anné, quòô ba Hizit uit. Dtdltarione incepiſſe, ſiquidem à tempore recepti Naptiüni & racti Je „ Circiter dies i erar Jejunii non niſi 62. circiter dies fluxerunt. Ad id quod ad- X 2 . Vul- 164 DDDihertatio Chronologica g. Vulgatam editionem ab Eccleſia approbatam eſſe ſequendam, quæ nullam interpunctionem ante participium incipiens ponit, ſed illam annis 30. in hunc modum anteponit: Erat incipiens quaſi an- norum triginta, & ſi héêc anné 30. incipiente Chriſtus non fuiſſet baptizatus, unum horum vocabulorum quaſi incipiens in verſione la- tina abundaret. Secundò. g. loc. cit. idem Alexander cum ſuis ſequacibus illam particulam quaſi non determinare quotum annum egerit Chriſtus, quando baptizatus fuit, quia particula quaſi eſt nota ambiguitatis, & idem ſignificat ac circiter, plus, aut minus, & juxta modum lo- quendi S. Scripturæ relinquit liberratem rem coarctandi ad nume- rum paulò minorem vel extendendi paulèò majorem, præſertim dum præfigitur numeris rotundis, ſic e. g. apud Matth. cap. 17. & apud Marcum c. 9. legitur: Chriſtum poſt dies 6. ab inſtituto ſcilicet ſer- mone, eſſe transfiguratum, & tamen hoc ipſum factum fuiſſe refert S. Lucas c. 9. poſt fere dies 8. Et ideò S. Lucas ſic ſcripfiſſe videtur incipiens quaſi 30. annorum, ut triplici annorum decade Myſterium 88. Trinitatis quod in Baptiſmatis Sacramento reſplenduit, indicaret. Et ob hanc rationem Chriſtus Baptiſma acceſſit non tantum poſt 3. annorum decades, ſed etiam poſt 3. Monades. Contra eſt. Hæc Reſponſio ſat longa Concluſioni noſtræ non obeſt, licèt enim parti- cula quaſi, dum numero rotundo præfigitur, admittat extenſionem ad Majorem, vel reſtrictionem ad minorem numerum, talis tamen extenſio in citato S. Lucæ textu admitti non poteſt, quia particula incipiens determinat ætatem Chriſti, dum acceſſit ad Baptiſmum ad annum 30. incipientem, sicque excludit libertatem addendi aliquot annos numero rotundo ætatis Chriſti à S. Luca determinato. Dein etſi admitterem numero 30. annorum poſſe propter particulam quaſßi aliquid ſuperaddi, exinde tamen non ſequitur Chriſtum acceſiſſe annéô 34. ad Baptiſmum, àt prætendit Alexander Natalis, tantam enim latitudinem S. Lucæ verba: Erat gEſus incipiens gquaſit 3o. an- norum non patiuntur, nisi dictis verbis vim quis inferat, & in ſen- ſum præoccupatum detorqueat. Inſuper particula quaſe poteſt ſigni- ficare vel initium, vel exitum 30. anni, ergo debuit determinari per particulam incipiens. Prob. 3. Authoritate Conciliorum & SS. Patrum. Concilium Neo- Cæſarienſe celebratum anno 314. ſanxit Canon. 1II. Ut nullus ordi- netur Presbyter ante annos 306.: etiamſi fuerit homo valde dignus, quta Dominus gEſus Chriſtus in anno 3o. baptizatus eſt, & capit aocere. Idem unanimi conſenſu tradunt SS. PP. in Dialogo cum Try- phone 1 Ptone ſuc herel. e. 2 ſoſtomus h voNfirus jilelino⸗ neiſe, gu h 3. in lere, G zo. annart Rehe Chrictum ecise 30 tenplis, Contt. laptiatu imengerit lel gieo, clare colli Snavl, kalm flo⸗ Wum. N clulre Vi⸗ e. lrperii nperii Utionen onſularie Apoli, 1 Computar uum e lrs, in eſe ſeget Pient ont ipient itt iſtus non i Gfin enitl ſeguachnkt egerit Cni 1a mmpiginn Gnrta notont Gandi ad m Urrein, 4 C40. 17. C tuto ſellea ⸗ Numn flle te Cipſle in cade Men Gvit, ilan o tanrunn Contra N lektr enin n lat eitenion m, Est , Nlia nti⸗ Bapcimm: 28benei Ane etninno. 1 grtielbn tom t Vraliss, . erat, A N6 pore ſ eterminu Hreilunke uluN De Annis Nativitatix, Baptiſmi & Mortis Chriſti. 1657 phone Judæo. Clemens Alexandrin. I. I. Stromat. Irenæus lib. 2. de heæreſ. c. 28. Euſebius Cæſarienſ. I. 1. Hiſtor. Eccleſiaſt. cap. 10. Chry- ſoſtomus homil. ſuper verba: Exiit edictum a Cæſare Auguſto. Hie- ronymus in cap. I. Ezech. dicit: Mud quoque intelligendum, gqudd trigeſimo ætatis ſuæ anno Dominus ad Baptiſma venerit, in quarto menſe, qui apud nos vocatur fanuarius. Et S. Thomas 3. part. Q. 39. a. 3. inquit: Chriſtus baptizabatur, quaſi ex zunc incipiens ao- cere, & prædicare, ad quod requiritur perfecta etas, qualis eſt 30. annorum. Reſpondet iterùm Alexander Natalis Concilium tantùm dicere Chriſtum non fuiſſe ante 30. annum baptizatum, non verò quèd præcisè 30. fuerit baptizatus, nec intendebat Concilium l. c. definire tempus, qué Chriſtus baptizatus fuit. Contra eſt. Concilium expreſsè dicit: Chriſtus in anno 30. & baptizatus eſt, & capit docere. Quèd autem Concilium I. c. non intenderit definire tempus, qué Chriſtus baptizatus fuit, admitto, ſed dico, nos ex illa definitione ætatis requiſitæ ad Presbyterium clarè colligere Chriſtum 30. annô fuiſſe baptizatum. Solvuntur Objectiones. Bje ctio I. Chriſtus natus eſt annéò 40. Imperii Auguſti, qui vi- xit 57. annis, & juxtà noſtram concluſionem Cbriſtus bapti- ꝛatus fuit anné 16. Imperii Tiberii, qui poſt Auguſtum re- gnavit, ergò Chriſtus baptizatus fuit annéô æt. ſuæ 34. c. patet. tot enim fluxerunt anni à Nativitate Chriſti uſque ad ſuſceptum Baptis- mum. Nam ab anno 40. Auguſti incluſivè uſque ad an. 57. pariter in- cluſivè vixerat Chriſtus 18. annis, quibus ſi adjunguntur 16. anni Ti- berii, habemus ann. 34. ergòô. . K. c. a. quoad I. part. d. 2. part. Chriſtus baptizatus fuit 16. ann6 Imperii Proconſularis Tiberii c. & Chriſtus baptizatus fuit 16. anno Imperii Auguſtæi Tiberii n. 2. part. a. unà cum c. & illat. Hanc ſo- lutionem declaratam invenies Pranot. I. Nam Epocha Imperii Pro- conſularis ſummit initium ab anno 54. Auguſti. Unde ab annis 57. Auguſti regnantis 4. ſunt detrahendi anni, alias bis in at. Chriſti computarentur, unde Chriſtus uſque ad ann. 54. Auguſti vixit tan- tum 14. annis. Hi 14. anni juncti cum annis 16 Imperii proconſu- laris, in quibus detracti ab ætate Auguſti 4. anni includuntur, aſcen- dunt uſque ad ann. 30. quô Chriſtus Baptismum recepit. X 3 Con- 166 Diſſertatio Chronologica Contra eſt. Epocha Imperii Proconſularis Tiberii eſt fictitia, nul- Iumque habet fundamentum, quod p. Hiſtoriæ Romanæ Sctiptores tàm Latini quàm Græci numerant annos Tiberii ab obitu Auguſti, & hanc vulgatam, publicam, & Imperialem Epocham in numerandis annis Tiberii, ſcribendé & prædicandé Evangelium S. Lucas adhi- buit, quia antè tempora S. Lucæ non fuit alia: ergo Epocha Imperũ Proconſularis non habet fundamentum a. p. Suetonius c. 73. de Ti- berio dicit: obiit in via Lucilliana 78. «t. anno 23. Imper. Tacitus autem l. 3. Annal. de eodem Tiberio ſic habet: Inpe- ravit annos 23. cum autem Epocha Proconſularis Tiberii Auguſtæam præcedat 4. annis, Hiſtorici, ſi ab Imperio proconſulari annos nu- meràâſſent, Tiberio 27. annos regiminis tribuere debuiſſent. Unde nec Clemens Alexandrin. I. I. Stromat. pag. 249. nec Tertull. à Profe- ura Proconſulari annos Tiberii deducunt. Hic adversùs Judæos c. S. ità ſcribit: poſt: Augiſtum, qui ſaper vixit poſt Nativitatem Chri- ſti, auni 15. HS cui ſucceſſit Liberius Cæſar, & Imperium babuit annis 22. Menſibus z. diebus zeo. Ecce iterùm Tiberio non nisi 23. anni incompleti tribuuntur à Tertull. Katio ulterior, cur anni Imperii Proconſularis Tiberii non computentur, eſt, quia ſunt collaterales, & non ſuccedanei. Et ideò Auguſtum poſt Chriſtum natum annis I5. tantùm vixiſſe dicit Tertull. cùm tamen vixerit ann. 17. tandem dicta sic. Confirmantur Epocha Auguſtaæa eſt perfectior, quàm Conſalara, ergò ab illa S. Lucas Annos Imperii Tiberii numerat. a. p. Epocha dAuguſtaa eſt Monarchica, Proconſularis autem eſt Ariſtocratica, ergo. ꝶ Ad hanc Objectionem n. a. unà cum probationis adductis, nam Clemens Alexandrin. I. I. Stromat. circà finem tribuit Tiberio annos Imper. 22. & aliquot menſes. Secundum aliorum autem Hiſtorico- rum Calculum tribuit ipſi 26. Imper. annos: 6. menſes & dies 19. quam calculationem & nos tenemus, ex quo apparet, duplicem fuiſſe anti- quitùs Tiberii Imperii Epocham, quâ antè Clementem Alexandrin. utebantur Hiſtorici. Una erat annorum 22. & aliquot menſium, quo tempore poſt obitum Auguſti ſolus Tiberius imperavit. Et hæc eſt Epocha Auguſtæa, de qua ſuprà diximus, altera Epocha erat anno- rum 26. ſummitque initium à 54. annòé, quéò Auguſtus Tiberium Im- perii Conſortem, & Collegam fecit, & hæc eſt Epocha Proconſularis. Quemadmodùm ergò quidam Hiſtoriæ Romanæ Scripteres Au- guſti Imperium ordiuntur ab illo anno, quô Julius Cælar oecciſus fuit. Alii autem à primo ejus Conlulatu, quem ſequenti anno iniit. (inN i Ali Seni beimus i ſon Coe uten at lji ſerib ſe emor etat ineiß Uberüi, Chriſti 3 Mn00 16. ſit annd nnd Er⸗ is uſus fl Ponſio ad Juum Ari- Computat Cont Khonora rs, neee non hiber Drim Ventum P Honorar Livir dli er laclto Dinun, ſiul exe ulit, Lecun ſgilnde l Senate Aetonius ‚Jert t, Taci kinpejun Prrund: Uon habe . l H ieſkflinge nane Ni bitn Aug nin munen . Lucsi Ppoculn: ins . f,,El Myer. ie habet: beri Auglin lulari annnn buillen, I Tertol. Ale Aurereis u jtivitaten 7, 6 Mn röm Tbein tio Aleion 1 elt, in, n hol Onrt men Viretn huum ſun aphi Atiſtoa gisatllign it Thern en Hinn biesg icen fulen len Aein t enlin, wit. N ocha en 85 Tbrin uu Nelinn 5 Calt ni De Annis Nativitatie, Baptiſmi & Merils Chrifti. 167 Alii denique à Victoria Actiaca, ſic & nos duplex Imperio Tiberii tri- buimus initium, unam ab obitu Auguſti, alterum ab anno, qué Con- ſors & Collega Imperii abAuguſto, & Senatu fuit declaratus. Quod autem attinet S. Lucam, dico eundem non Auguſtæa ſed Proconſu- lari ſcribendò & prædicandò Evangelium Epocha uſum fuiſſe, quod ſic demonſtro: Eſus juxta S. Lucam, dùm acceſſit ad Baptismum erat incipiens quaſi annorum 30. ſed annus 16. Auguſtai Imperii ipſius Tiberii, ab obitu videlicet Auguſti, non concurrit cum anno æt. Chriſti 30. ſed 34. ergè juxtà S. Lucam Eſus non fuit, baptizatus annô 16. Imperii Auguſtæi Tiberii ab obitu Auguſti, ſed baptizatus fuit annô Tiberii Imperii Proconſularis 16. qui revera concurrit cum anno Æræ vulgaris 26. & annô ineunte æt. Chriſti 30. ergè S. Lu- cas uſus fuit Epocha Proconſulari & non Auguſtaæa, ex his patet Re- ſponſio ad Confirm. Quèd Imperium Monarchicum ſit perfectius, quàm Ariſtocraticum extrà dubium eſt, ſed poteſt tamen tàm accurata computatio annorum fieri ab exordio Ariſtocratiæ, quàm Monarchiæ. Contrà vivente Auguſto Tiberius non fuit ùt Imperator habitus, & honoratus, & per conſequens ſuperſtite adhuc Auguſto nec Con- ſors, nec Collega Imperii erat: ergo Epocha Proconſularis Tiberii non habet fundamentum. a. p. J Primò Livia fuit valdè ſolicita, ne mors Auguſti antè Tiberii ad- ventum publica fieret, ſed ſi vivente adhuc Auguſto Tiberius fuiſſet Honoratus ùt Imperator, & Conſors Imperii, non fuiſſet opus tanta Liviæ ſolicitudine, nec ullam metuendi cauſam habuiſſet, ergèò a. p. ex Tacito l. I. Annal. c. 5. dicente: TLiberio abſente acribhus Cuſtodiis Domum, & vias ſepſerat Livia, donec Tiberius aaveniſſet, ac dun ſimul exceſſiſſe Auguſtum, & rerum potiri Neronem, fama eadem tulit. Secundè ſi Tiberius ſuperſtite adhuc Auguſto Conſors, & Col- lega Imperii fuiſſet factus, neceſsè non fuiſſet, ut poſt obitum Augu- ſti Senatus Tiberium ſolicitaret ad ſuſcipiendum Imperium, ut refert Suetonius, ergò. . Tertiò Principatum, quem poſt obitum Auguſti Tiberius acce- pit, Tacitus l. I. Annal. vocat novum Principatum, dicitque betum Pompejum, & Sextum Apulejum primos fuiſſe, qui in verba Tiberii jurârunt: ergè Tiberius Principatum, ſeu Imperium vivente Auguſto non habuit, vel obtinuit. N. Dictas conjecturas noſtræ ſuprà Sect. I. allatæ prob. de aſſum- ptione Tiberii in Collegam Imperii ab Auguſto non obſtare. Quòèd Livia Mater ob ablentiam Tiberii mortem Auguſti celaverit, ol⸗ ibe- 168 Dihſertatio Chronologioc Tiberius in Senatu quaſi tergiverſatus fuerit acceptare Imperium non obſtant: fecit enim hoc Livia, & Tiberius prudenter, quia ſciebant totum Populum Rom. favere Germanico, eumque magnà potentig, & multis copiis abundare, ſicque facilè, ſi vellet, ad Imperium ve- nire poſſe. Unde ne ſe periculis exponerent, multa ſimulaàrunt, & deſſimularunt, dein hæc verba: donec Tiberius adveniſſet in fonte Editionis Amſterodam. non inveniuntur. Per hæc patet Reſponſio ad I. & ſecundum. Ad 3dico: Novum illum Principatum, quem poſt obitum Au- guſti obtinuit Tiberius, non obſtare priori Principatui, quem Tibe- rius habuit vivente Anguſto. Hic enim fuit Ariſtocraticus, & de- pendens, alter autem Monarchicus, & independens. Concedo etiam, quèòd ineunte novo Principatu Tiberii poſt obitum Auguſti Sextus Pompejus & Sextus Apulejus primi fuerint Conſules, qui in verba Ti- berii jurârunt; hoc tamèn non obſtante alii Contfules in priori Prin- cipatu Tiberii, quandò ſcilicet ab Auguſto in confortium Tiberius aſſumptus fuit, in illius verba jurârunt, & licèt Tiberius vivente Au- guſto fuerit tanquam Princeps, & Imperator conſalutatus, non ta- men vivente Auguſto Dignitatem Auguſtæam obtiauit, imèò in ipſa Urbe Imperii capite ſe Auguſto inferiorem geſſit, ac minori præditus fuit Authoritate, extrà Urbem tamen in Provineiis, & Exercitibus pari cum Auguſto pollebat Authoritate. . . Contra eſt, Senatus Rom. poſtulante Tiberio Germanico detulit Proconſulare Imperium, àùt refert Tacitus l. I. Annal. & tamen vi hu- jus Imperii Proconſularis Germanicus non fuit Imperator nominatus; aut honoratus. Ergo nec Tiberius fuit ut Imperator habitus, & conſalutatus ob proconſulare Imperium, pari modo Viſpanius Agrip- pa inter Imperatores recenſitus non fuit, licèt teſte Dione Caſſio 1. 54. obtinuerit Tribunitiam poteſtatem. R. c. a. n. c. quia Imperium proconſulare Germanico oblatum; fuit limitatum, & ad certas Provincias, quæ teſte Tacito l. 2. Annal. mari dividuntur, coarctatam. Imperium autem Proconſulare Ti- berii nullis extrra urbem Romanam limitibús fuit circumſcriptum. Unde Tiberius ùt Collega Imperii honoratus, & pronomine Impera- toris inſignitus fuit: non verò Germanicus: Agrippa autem multum diſtat à Tiberio, quia Tribunitiam poteſtatem ad quinquennium tan- tùm obtinuit. Contra eſt. Collega Imperi, aut Imperator ille ſolùm dicitur, qui in omnibus Provinciis, & ipſa Urbe ſupremam exercet poteſta- tem,; . tem, qua Ciei, mul N. n tem, & d gbe capn limitatan College l Oopje⸗ Dere ſuo 1 teſttur luns fode Hocham Annus 1). Vulgaris, etgo. M. tele ſoſe Pocram mam prol teſponder don zute Iis zule⸗ lter ſtin ler non Dee vol unnl. N ad Ghhum ulſer, Aler, lam an klo Annd Frum, id ketii Nns a X gad Derin dr 3) Ar⸗ e lmpein, r, guin le migni iae Impein Bnolim Neniſet inlt Patet Negr hoſtokim tul, guen in eraticns Concccoein Alguli qui in ſei G in Miniki Ortium Ihen rius fiyenn rits, I winoriet ,& Neri emmini & tamen tor Donjn tor tukins Fihuriut te Dinn nico ln iol Loconilin! teunſ mine opin, De Annis Nativitatis Baptiſzni & Mortis Chriſti. 169 tem, quam vivente Auguſto Tiberius non habuit: ergo nec Collega dici, multò minùs ùt Imperator honorari potuit. R. n. a. una cum Mar. licèt enim Tiberius Auguſtæam poteſta- tem, & dignitatem ( imperandi videl. tam intra, quam extra Urbem, quæ caput Imperii eſt) non obtinuerit, obtinuit tamen poteſtatem illimitatam in omnibus Provinciis extra urbem Imperandi, & ſic Collega Imperii, & Imperator nominari potuerat, non tamen Au- guſtus, quia dignitatem Auguſtaam non obtinuit. Objectio 2. Dum S. Joannes annéô I5. Imperii Tiberii eæpit mu- nere ſuo fungi, Pilatus hoc eodem annéô adminiſtravit judæam, ut teſtatur S. Lucas c. 3. ſed annô I5. Imperii Proconſularis Tiberii Pi- latus judæam nondum adminiſtrabat: ergo S. Lucas non eſt ſecutus Epocham Tiberii Imperii Proconſularis. M. conſtat ex ſcriptura. m. p. Annus I5. Imperii Proconſularis Tiberii concurrit cum anno 25. Eræ vulgaris, ſed hoc anné 2⁄. Pilatus necdum Judæam adminiſtrabat, ergo. M. nullus Chronologorum in dubium vocat: m. p. Pilatus teſte Joſepho lib. 18. antiq. c. 5. poſtquam ſucceſſiſſet Valerio Grato, Judæam 10. annis adminiſtravit, quibs exactis jubente Vitellio Ro- mam profectus eſt ad Tiberium, ut ad crimina ſibi à Judæis objecta reſponderet, quod contigit juxta cit. Joſeph. anno Æ1τπ vulgaris 36. dum autem Pilatus Romam venit, Tiberius jam & vivis exceſierat die 16. menſis Martii anni .ræ vulgaris 37. cùm ergo Pilatus 10. an- nis Judæam adminiſtraverit, & poſt hoc decennium Romam citatus iter ſtatim aggreſſus fuerit, ſequitur Pilatum adminiſtrationem Ju- dææ non 25. anné EÆræ vulgaris, ſed 27. cæpiſſe. Si enim 25. anné re vulgaris adminiſtrationem Judææ incepiſſet, non 10. ſed 12. an- nis judæam adminiſtrâſſet, tot enim à 25 anné usque 37. fluxerunt anni. N. ad Objecéct. c. M. n. m. cum ſuis prob. quia juxta eundem Jo- ſephum I. c. cap. 6. Vitellius, poſtquam Pilatum Romam proficiſci juſſiſſet, & ejus locò ad Judæam adminiſtrandam Marcellum ſurro- gàſſet, annô 35. Eræ vulgaris Hieroſolymam venit, ſiquidem, poſt- quam annéô 34. ræ vulgaris conſulatum geſſiſſet, miſſus eſt à Tibe- rio annéê ſequend, id eſt, 35. Æ vulgaris, tanquam Proconſul in Syriam, & eòdem anné, ùt cenſet Uſſerius, Hieroſolymam venit ad feſtivitatem Paſchalem. Hoc eodem anné Pilatus expletis 10. annis adminiſtrationem Judææ reliquit teſte ]oſepho l. 18. antiq. c. 5. ex quo patet, Pilatum adminiſtrationem Judææ incoâſſe annéô Im- perit Proconſularis Tiberii I157. quòd autem Pilatus ante Paſcha anni 35 Træ vulgaris juſſus fuerat à Vitellio KRomam ire, & eò non per- Venerit 170 Diſentatio Chronologien venerit niſi poſt obitum Tiberii, anno 37. re vulgaris, nihil ob- ſtat, nec quidquam probat; potuit enim Pilatus malè ſibi conſcius moras conſultò nectere in aliqua Syriæ urbe ſubſiſtendé, ut ſic cun- Gtando tractu temporis ſuam cauſam facilitaret, vel fortè ob contra- rios ventos impeditus fuerat navigationem ſuam Romam proſequi. Jam ſi retrocedere lubet per Conſules, & Imperatores usque ad 40. annum Auguſti, invenies Chriſtum 30. anno æt. ſuæ baptizatum, & 40. Auguſti natum. Ante Tiberium enim regnavit ſolus Auguſtus per annos I4. i. e. usque ad ann. 54. ubi fuit in Socium, & Collegam Imperii aſſumptus Tiberius. Annô autem 16. Imperii Proconſularis Tiberii, qui anné 54. incepit, Chriſtus fuit baptizatus. Ergo ſi 14. anni Auguſti cum 16. Tiberii computantur, comperies 30. anno in- eunte Ghriſtum baptizatum, & an. 40. Imper. Auguſti natum. Ex hucusque in hac Quæſtione dictis colliges, illos, qui dicunt Chri- ſtum I2. anno Imper. Tiberii fuiſſe baptizatum, & 15. annê ejusdem Tiberii fuiſſe mortuum, computum inire ſecundàùm Epocham Augs- ſtaam, & non Proconſularem Imperii Tiberii. Scctio III. Qupto anné atatis ſua Chriſtus mortuus fuerit 5 Rænot. I. De hac Quæſtione Eccleſia nihil tanquam de fide Atenendum ſtatuit, aut definivit, neque ex Traditione certèò colligi poteſt. Qué́ annô æt. ſuæ Chriſtus mortuus Illud enim propriè traditum eſt, quod ſemper, quod ubique, quod ab omnibus fuit propugnatum. Sed de numero annorum Chri- ſti SS. Patres, & veteres Authores Ecclefiaſtici diſſentiunt: ergo col- ligi certò non poteſt ex traditione, quotéô anné æt. ſuæ Chriſtus fue- rit mortuus. Prob. m. ſic, lrenæus l. 2. contra Hæreſes c. 39. afſerit, Chriſtum poſt ſuſceptum Baptisma multis annis prædicaſſe, illumque intra quadragelimum, & quinquageſimum ætatis annum obiiſſe, juxta illud oann. C. S. So. annos non duin habes, & Abraham vidiſtti. Clemens Alexandrinus autem l. 1. Stromat. dicit, Chriſtum poſt ſuſceptum 30. annéô Baptismum unéô tantùm annéô prædicâſſe, juxta il⸗ lud Iſaiæ c. 6 1. annum acceptabilem & . (NB. vulgata habet placabi- lem, quia S. Clemens Alexandrinus floruit Sæculéô ſecundé, & ſcripſit ante vulgatam) Ita & ſentire videtur Author hymni, quem Eccleſia canit tempore Paſſionis, quémque alii S. Ambroſio, alii Scdoli t⸗ uund.⸗ ount. 1. cot fuiſſe. ſtum ert Kum ad fl. N. dies⸗ Chriſtun luſtochi goſtinus bet: lenda. Criplt: derm.² logbitu li. den ilit, Er de anne lenle, Clriku critieis And nbigen Mon por inbecill Dra Perepa ierſi Drözmur Enlent ( duris 20 ſycte Henvſ 8 temp ahn ente 8, Nle ſbi onti , U ſear obonm proeni res wkl baytiun⸗ us Augh EColen Drocotiit . Drpol⸗ 30 mnd⸗ ONtun. Giem n Dnd eltde vchan A De Annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Chriſti. 171 buunt. Luſtra ſex qui jam penegit, temtus implens corporis. Tertul. I. I. contra Judæos c. 8. dicit Chriſtum quaſi 30. annorum paſſum fuiſſe. Lactantius Firmianus l. 4. aſſerit ante annum r,. Tiberii Chri- ſtum crucifizum ſuiſſe. Euſebius autem Cæſarienſis in Chronico, Chri- ſtum ad paſſionem veniſſe vult anno Tiberii 18. S. Epiphanius hæreſ. 5I. N. 28. ætatem Chriſti uſque ad paſſionem extendit ad annos 32. & dies 74. S. Chryſoſtomus verò homil. 54. cap. 9. Joannis inquit, Chriſtum propè 40. annorum fuiſſe. S. Hieronymus Epiſtola 22. ad Euſtochium 30. annorum Chriſtum crucifixum fuiſſe meminit. S. Au- guſtinus autem I. 18. de civit. Dei c. 54. & ultimo pag. 407. hæc ha- bet: Mortuus eſt ergo Chriſtus duobus geminis Conſulibus olt avo Ca- lendas Aprilis. S. Maximus Martyr. p. I. Computi Eccleſiaſt. c. 34. ſeripſit: Chriſtum in carne vixiſſe annos 33. & dies 89. S. Bernardus Serm. 2. in Verba Apoſtoli: non eſt regnum Dei eſca, & potus: ita loquitur: 30. annos operatus eſt ſalatem in medio terræ affixus crur ci. Serm. autem 2. in Pentecoſte aliter opinatur dicens: triginta &- tribus annis ſupra terram viſus, & cum hominibus converſatus. Ex his ſufficienter colligitur, nihil certi ex traditione erui poſſe de anno Paſſionis Chriſti, déque ætate ipfius dixi de anno, nam de Menſe, & de die, quo paſſus eſt Chriſtus, exſtat Eccleſiæ traditio, Chriſtum 25. Martii paſſum fuiſſe. Putat quidem Antonius Pagi in criticis ad annum 32. N. 9. ex traditione certò colligi poſſe, quot annis Chriſtus in terris vixerit, ſed cum diverſa Patrum opinio extra ambiguum nos non conſtituat, certa traditio de ætate Chriſti haberi non poteſt. Subſidium autem, quod Pagius trahit ex Canonibus, imbecille eſt ob errorum, cui obnoxii fuerunt eorum conditores. Prænot. 2. diverſitatem Sententiarum de ætate Chriſti ortum tra- here partim à diverſitate anni, quéô Chriſtus baptizatus fuit, partim à diverſa computatione Paſchatum, quæ Chriſtus poſt ſuſceptum Ba- ptismum celebravit, dum alii tria, alii quatuor ex Evangeliſtis re- cenſent. ðJð Chriſtus ergo poſt ſuſceptum Baptismum 4. Paſchata peregit. Erimum paulo poſt ſuſceptionem Baptismi annéô æt. ſuæ 30. TFræ vul- garis 26. Hoc refert S. Joan. cap. 2. Evangelii ſui v. 13. & 14. dicens: Bropè erat Paſcha Judaorum, & sſcendit TEſuz (ex Capharnao) Hieroſolymam. Ubi ementes & vendentes in vigilia Paſchatis ejecit & templo, & in fine hujus capitis v. 23. dicit: Cum autem eſſet Hie- roſolymis Paſeha in die feſto multi erediderunt in nomine ejus vi- denies ſigna ejus, quæ faciebat. 2 Alte- 172 Diſſertatio Chronologica Alterum Paſcha celebravit Chriſtus annò æt. ſuæ 31. Eræ vul- garis 27., quod iterum commemorat S. Joannes cap. F. v. I. his ver- bis: Poſthæc erat dies feſtus Judæorum, & aſcendit gEſus Hieroſo- Smam. In hoc feſto Paſchatis ſanavit Chriſtus languidum 30. anno- rum, & licèt Theophylactus, S. Thomas, Lyranus hoc feſtum rete- rant, ad feſtum Pentecoſtes, Irenæus tamen, Euſebius, Hieronymus, lurimique alii nomine illius diei feſti, diem feſtum Paſchatis intel- igunt, & colligunt ex cap. 4. Joan. ubi Chriſtus in Samaria exiſtens dixit: Nonne vos dicitis, quia adhuc z. menſes ſunt, & meſſs venit. Tempus autem meſſis in Palæſtina circa feſtum Paſchatis eſſe ſolet. Præterea hoc ipſum conſtat ex Levitico c. 23. v. 5. & Joſue c. 2. 3. 4. & 5. An verò hoc feſtum Paſchatis ſit diſtinétum ab eo, quod inſi- nuat Matth. c. I12. Marc. c. 2. & Luc. c. 6. quando Eſus ambulabat per ſegetes maturas, & diſcipuli ſpicas vellebant, lis eſt. Tertium Paſcha egit anné æt. ſuæ 32. Eræ vulgaris 28. Hoc tertium Chriſti Paſcha idem S. Joan. c. 6, v. 3. inſinuat: Erat autem Proximum haſcha dies feſtus Judæorum. In quo Chriſtus ex 5. pa- nibus 5000. hominum ſatiavit, & 2. piſcibus. DLuartum & ultimum Paſcha fecit Chriſtus annô ætatis ſuæ ine- unte 33. 5Æræ vulgaris 29. pridie quàm pateretur, ùt legitur apud Marth. 26. v. 2. Scttis, gquia poſt biduum Paſcha fiet, & flius homi- nis tradetur, ut crucißgatur. His præmiſſis concludo & Dico Chriſtum mortuum fuiſſe ann. æt. ſuæ 33. ineunte: Annô 19. Imperii Proconſularis Tiberii. Annô 74. Juliané́. Annéô I. Olym- piadis 202. Periodi Julianæ 4742. ræ vulgaris 29. Conſulibus C. Rubellio Gemino, & C. Fuſio Gemino. Prob. I. Chriſtus baptizatus eſt ann. ætatis ſuæ ineunte 30. ræ vulg. 26. Imperii Proconſularis Tiberii 16. Ergo Chriſtus mortuus eſt annò ætatis ſuæ ineunte 33. ræ vulgatis 29. Imperii Procon- ſularis Tiberii 19. Ant. ſufficienter probatum eſt Sect. præced. c. p. Chriſtus poſt ſuſceptum Baptiſmum 4. peregit Paſchata, ùt paulè ante ex S. Scriptura probavimus. Prænot. 2. Primum. Annô 30. poſt ſuſceptum Baptilma. Alterum ann. 31. Tertium 32. & Quartum pridié quàm pateretur: ergo cùm Chriſtus juxta ſeripturam an. 30. incipiens baptizatus fuerit, & hoc eodem ann. 30. primum Paſcha celebraverit, ſéècundum autem, & tertium Paſcha non niſi duos annos efficiant, & altimum Paſcha in menſe Martio ante ſuam Paſ- ſionem peregerit, clarè ſequitur, Chriſtum annéô 33. ineunte obiiſſe ræ vulg. 29. Imperii Proconſularis Tiberii 19. Praob . . Prob. Pr. eda lib udmn 3 gelicet Iauur. Tet care, lut baſ. Lac ninſo C ſe. I luus, 5 lententi⸗ Jui adm Pro Kuin ma ANnd 33. delio Sun Hee und et. 3 eil Nuld: er I. Ann Vl. n u H Pom feſtun e⸗ Hietonfns ſcharsid rin etlin meſti unt iz ele id e 1 , glolit 5ambult 8 49 M. Erat A Us eN ſ tis ſur i gitnr lnl & gte An falbusb 0. n ortons Droent⸗ el⸗0 nuſ⸗ 9 0N Qum n in 1. , M il A am 1. te oii⸗ N De Annis Nativitatis, Baptiſmi, & Mortis Chriſti. 173 Prob. Concluſio 2. ex SS. PP. & Scriptoribus Eccleſiaſticis. Ven. Beda lib. de rat. temp. cap. 25. ſcribit: Dominum in carne naulò plüs, gquàm 33. annis usque ad ſuæ tempora Paſſtonis., vixiſſe, quia vi- P es: 306. annorum fuit baptizatus, ſicut Evangeliſta Lucas te- atur. . “FTertullian. l. adversàùs Judæos dicit: Paſſio perfecta eſt ſub Tiberio Cæſare, Conſulibus Rubellio Gemino & e. in menſe Martio, tembori- bus Paſehæ, die s. Kalendis April. Lactantius l. 4. Inſtit. c. 10. ita loquitur: Annéb Tiberii r5. Ge- minis Conſulibüs ante diem octavam Kalend. April. Chriſtum paſſum eſſe. Ita etiam ſentit S. Hieronymus in Daniel. S. Auguſt. ſupra re- latus, & cit. I. 18. de civit. Dei. Quæ Authoritates licèt cum noſtra ſententia non omnimodè conveniant, allegantur tamen contra eos, qui admittunt, Chriſtum an. æt. ſuæ 36. fuiſſe mortuum. Prob. 3. contra Alexandrum Natal. qui tom. 3. fol. 79. dicit Chri- ſtum mortuum fuiſſe annò æt. ſuæ 37. inchoatò́, qui concurrit cum annô 33. ræ vulgaris Conſulibus Ser. Sulpitio Galba, & Lucio Cor- nelio Sulla. Hæc ſententia videtur repugnare S. Scripturæ, quæ Chriſtum annòô æt. ſuæ 30. incipiente baptizatum fuiſſe, ùt perhibet S. Lucas c. 3. eumque à ſuſcepto Baptiſmate 4. tantùm peregiſſe Paſchata in- nuit: ergo non fuit mortuus 37. æt. ſuæ annô, ſed 33. inchoatéô. Confirm. Dicta opinio eſt contra communem Eccleſiæ ſenſum, & SS. PP. immediatè cit. qui dicunt Chriſtum mortuum fuiſſe 8. Kal. April. id eſt die 25. Martii, ſed ſi mors Chriſti dicitur contigiſſe an. 37. Eræ vulg. 33. Chriſtus non eſſet mortuus die 25. Martii, ſed die 3. menſs Aprilis, quod eſt contra perpetuam Eccleſiæ traditionem: ergo Chriſtus non fuit mortuus annéô 37. qui concurrit cum anno 33. Eræ vulgaris. Solvuntur Objectiones. D textus SS. Patrum nobis contrarios Prænot. primòô relatos 5 . vel SS. PP. plura, aut pauciora computàſſe Paſchata, aut non proceſſiſſe ſecundùm Epocham Æræ Imperii Proconſu- laris Tiberii, aut in textu S. Lucæ erat OTEſus incipiens ſletae anno- rum 30. particulam quaſi extendiſſe ad Majorem, vel reſtrinxile ad- minorem Numerum. Ad illud quod ex Hymno FEccleſiæ affertur, . illam particulam jam peregit eſſe affirmativam, & non ſignificare aliquid Numero 30. annorum deeſſe. Sed potius aliquid Iupereſſe X 3 vide- 174 Diſſertutio Chronologica videlicet duos annos completos, & aliquot menſes, & ſic verum eſt, quod Eccleſia canit, quod ſex luſtra jam ſint peracta, nam ſeptimum lIuſtrum non erat peractum, ſed tantùm inceptum. Neque ex IIa. c. 61. probatur Chriſtum uné, tantùm annô prædicaſſe, quia ille an- nus placabilis eſt annus tertius prædicationis Chriſti, in quo nos Filius Deo per mortem ſuam reconciliavit, Patrémque placavit. Objectio I. S. Paulus ad Epheſ. 4. videtur innuere Chriſtum mor- tuum fuiſſe annô⅛ 35. dum ait: Donec occurramus omnes in unitatem kdei, & conjunctionem Eilii Dei in virum perfectum, in menſuram ætatis plenitudinis Chriſti. Sed menſura ætatis viri perfecti conſi- ſtit in 35. annis: ergo tot annis Chriſtus vixit. Ad hoc Arg. reſpondere ſuperſedeo. Eadem enim facilitate an- num 40. pro menſura ætatis viri perfecti quis ſtatuere poteſt, indé- que inferre tot annis Chriſtum vixiſſe. ontra. Inter Baptiimum Chriſti, & illius mortem 4. ab Evan- geliſtis recenſentur Paſchata, & ſingulis annis unum celebratum fuit Paſcha: ergo cùm 30. annéô Chriſtus fuerit baptizatus, & poſt Ba- ptiſmum 4. Paſchata fuerint celebrata, Chriſtus anno 34. completo, & 35. ineunte erucifizus fuit. Quid virium inſit huic ratiocinationi hypoteſi incerta laboranti, patet ex Prænot. 2. ubi dictum fuit pri- mum Paſcha à Chriſto celebratum fuiſſe eodem anné, quô Baptiſ- mum recepit, videlicet 30. Obj. 2. Cum Barradio Tom. 4. l. I. c. 7. dicente: Chriſtus baptizatus eſt, dum egiſſer annum 29. & diem 13. anni 30. inchoà- ſet. In Paſchate autem hujus anni 30. inchoati (quod Evangeliſtæ prætereunt) Chriſtus erat annorum 29. & menſium 3. deinde autem cùm in nuptiis aquam in vinum convertit jam compleverat annum 30. & ſupra hunc dies 13. poſt nuptiarum autem miraculum Joannes commemorat 4. Paſchata, quæ & nos ſupra Prænot. zdo recenſuimus: ergo Chriſtus, dum ultimum Paſcha peregit, & pro nobis paſſus fuit, erat annorum 33. & 3. menſium. Ergo Chriſtus mortuus eſt ann. 34. inchoatéô. NB. Computationem Barradii quò ad 1I. partem, videlicet, quèd Chriſtus ſit baptizatus annô 30. per 13. dies jam inchoatô, eſſe veram. Alteram autem partem antec. quòd Chriſtus, dum primum miracu- lum in Cana Galilæa patravit, jam compleverit ann. 30. nego-. Ne- que admitto ullum Paſcha à Chriſto celebratum ante hoc primum miraculum patratum. Contra. A tempore Baptiſmi à Chriſto ſuſcepti usque ad nuptias in Cana Galilæa factas integer annus fluxit: ergo dum Chriſtus aquam in in vinn Dtir in Eguich bemn Ee wero d non kue danis e luic m grum Patrtun Gemn ann 1. Mptilne Chritus bratis n ti Martl Ptiſnum Tentt ur , ullet d der 40. monſtrn ic ent, kuit vo runt ſe ( lunt die 3. 4 nes Bap tunie) Rtini ( I, ſed DKmo Annbin olt a tnlo Uptis ſovnn, m Kytnn ecne al qlirllen In gon Plaeni. Muiſunnr. iß uitun in nerin detehi ſacliuter⸗ Notet, 1h n4 lie lebratnf, 4. Coen tiocindn. Numn firft Panr. ohe⸗ e:0 Pyangtl geince un Veret Mi lon ſons ecerſutt pobi moltnus De Annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Chriſti. 175 in vinum convertit, jam erat annorum 30. completorum. a. p. Nu- ꝓptiæ in Cana Galilæa juxta Breviarium Rom. fuerunt celebratæ 6. Jan. quidem poſt receptum à Chriſto Baptiimum. Sed juxta traditio- nem Eccleſiæ Chriſtus fuit baptizatus 6. Jan. ergo cum eadem Nu- mero die, in qua Chriſtus fuit baptizatus, nuptiæ in Cana Galilæa non fuerint celebratæ (Chriſtus enim tunc temporis ad ripam Jor- danis exiſtebat) & tamen Breviarium Romanum hiſce nuptiis, & huic miraculo aſſignet diem 6. Jan. neceſſariò ſequitur annum inte- grum à tempore Baptiſmi usque ad hoc miraculum in Cana Galilæa patratum fluxiſſe, quia ſuppono Chriſtum non eadem die 6. Jan. ejus- dem anni 30. fuiſſe baptizatum, & ſimul in nuptiis. R. n. a. una cum p. Conſtat enim ex ratione ſecunda, quam, de Baptiſmmo Chriſti agentes, Seét. 2. attulimus, quòd à tempore, qué Chriſtus baptismum ſuſcepit, uſque ad nuptias in Cana Galiæa cele- bratas non niſi é6o. & aliquot dies fluxerint. Quod ſic oſtendo: Jux- ta Matth. c. 3. v. 13. dum Joannes Baptiſta ad fluenta Jordanis Ba- ptiſmum Pænitentiæ prædicabat anné 16. Imper. Proconſul. Tiberii, venit Zhſus à Galilaa in Joraanem ad goannem, ut baptizare- tur ab eo. Cümque die 6éta Menfis Jan. juxta Eccleſiæ opinionem fuiſſet baptizatus Spiritũs S. afflatu, mox ſecefſit in ſolitudinem, ubi per 40. dies manſit. Redeuntem ex ſolitudine Joannes digité de- monſtravit: Ecce Agnus Dei, gui tollit peccata mundi. y. Martii, id eſt, 60. poſt Baptismum die, juxta S. Epiphan. Hæreſ. 51. Chriſtus fuit vocatus ad nuptias, & 3. die poſt invitationem ad nuptias, fue- runt ſecundùm Joann. c. 2. V. I. Nuptiæ celebratæ. Et die tertiz (ſunt Verba S. joannis) Nuptiæ fadtæ ſunt in Cana Galilæa. Id eſt die 3. ab abitu & Pethabara, quæ eſt urbs trans ordanem, ubi Joan- nes Baptiſta exercebat baptismum (Latinus autem textus habet Be- thaniæ) Nuptiæ factæ ſunt in Cana Galilæa, proin à tempore Ba- ptiſmi Chriſti uſque ad primum miraculum integer annus non flu- xit, ſed tantùm 63. dies, credi enim haud poteſt Chriſtum in Ba- ptismo per cæleſtem Patris vocem Meſſiam jam declaratum, integrum annum in ſilentio, ac ſine miraculis transegiſſe, cum enim Chriſtus poſt Baptiſmum habuerit juxta Joann. c. I. v. 38. & ſequentibũs Di- ſcipulos, cum quibus teſte eodem Joanne c. 2. v. 2. fuit invitatus ad nuptias, liquet miraculum in Cana Galilæa primo annéô Baptiſmatis, quò Diſcipulos elegit, patratum fuiſſe. Ad ulter. p. &. Nuptias in Cana Galilæa non fuiſſe celebratas 6. Jan. quod autem Eccleſia, aut Breviarium Converſionem aquæ in vi- num referat ad diem 6. Jan. non ſequitur, quèòd hoc die contigerit ſe 176 Diſſertatio Chronologics ſed verba Breviarii hodie vinum ex aqua factum ad Nuptias. Ita in- telligenda ſunt: hodie celebratur illius miraculi memoria, quando Chriſtus ex aqua fecit vinum, ſic licèt Feſtum Pentecoſtes eadem ipſa die non celebretur, qua Spiritus S. ad Apoſtolos deſcendit, illôs- que illuminavit, legitur tamen: Deus qui hodierna die corda Fide- lium &c. Quod & in Præfatione Miſſæ cantatur, ſic conſtat S. Joan- nem Baptiſtam decollatum fuiſſe circa Feſtum Paſchatis, quo tempore S. Jacobus M. etiam capite diminutus fuit, hic quidem juſſu Herodis Agrippæ, qui fuit Filius Ariſtobuli, ille mandante Herode Antipa, qui fuit Filius Herodis M. Frater Ariſtobuli. Et tamen Feſtum decol- lationis 29. Aug. Jacobi 25. Julij celebratur. Prætereà ex Scriptura certum eſt primo, Chriſtum fuiſſe à Magis adoratum, dein bapti- zatum, & poſt Baptismum ad nuptias, in“ quibus aquam in vinum convertit, invitatum, & tamen Breviarium ſecundéô locô ponit hoc miraculum de converſione aquæ in vinum, & tertiò locô primum dicit: hodie in gordane à goanne Chriſtus baptizart voluit. Unde pari modo dico: licet 6. Jan. non fuerit hoc miraculum factum, ut ex noſtro computo annorum Chriſti conſtat, tamen Eccleſia, cum ſit primum Miraculum, quod Chriſtus fecit ſe manifeſtandòé mundo, ad Feſtum Epiphaniæ, quæ Latinè manifeſtatio dicitur, hoc referat ce- lebrandum, licet hac die 6. Januar. non contigerit, perſpectum enim eſt ex Antiquorum Patrum monumentis, quod Eccleſia hæc Feſta cele- brandé neutiquam intendat perſuadere Fidelibus, quaſi illo die geſta fuerit, quæ recoluntur. Hinc S. Auguſt. tom. y. pag. 169. in appen- dice Serm. 134. qui eſt 4tus in Epiphan. Dom. & tribuitur Maximo ſe- quentia refert: Licêt Fratres dilectiſſimi de ſolemnitate diei hujus veterum ſit diverſa traditio, una tamen Sanctæ Devotionis eſt fides, & quamquam non nukti hodie Dominum noſtrum gEſum Chriſtum Ktella duce venientilbus ab Oriente Magis exiſtiment adoratum, alii autem aſſerant, eum aguas in vinum mutaſſe, quidam vero Bapti- zatum illum à goanne confirment, in omnibus Dei Filius creditur, in omnibus eſt vera feſtivitas. Alio autem in loco S. Maximus hæc tria TPEend dicit: Quid autem potiſſimum ſit factum, novit ipſe ui fecit. Objectio 3. Mors Chriſti contigit illo annô, quo per illam celebe- rimam ecclypſim juxta S. Lucam c. 23. ab hora ſèxta facta ſunt tene- bræ per unt verſam terram uſque ad horam nonam. Sed Solis ec- clyplis contigit anné ræ vulgaris 32. qui concurrit cum anno æt- Chriſti 36. & cum anno Imperii ab obitu Auguſti 18. ergo Chriſtus pro nobis paſſus eſt ann. æt. ſuæ 36. prob. m. ex teſtimonio Phlegon- tis, 16, qn Sle m. mim / enti e Dbin T A? v lis ten 1. us Irte onſtra eeclpplie Concurr Conſulan krtorem Ees, int Müle an Oni usdemn tls, 3 Wen A⸗ Mn, tem ſoli O lm lun lin cor M, vel pticg Ni norin ecoltez e eſcendt, gie lill onſarde guo tent hſoceke eroce Ani lEeltuncn Ae ein n, bein ei lan in ii oes ont locd un Aluit Il mn kidun eceſa, an 66 muntn: hoc reien rhecone hre Felin Gioger 169 R tor hri ate l imicf n , dratund n nil lur m Muin De Annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Chriſti. 177 tis, qui Volum. 13. ita ſcribit. Otympiade 2oa. anné quarté Ecctyplis Solis maxima fuit, guanta nunqgaam antea contigiſſe legitur, nox enim hora 6. diei tanta fuit, ut etiam aſtra in cœlo apparerent in- Sgentique tremore terra concuſſa eſt circa Bithyniam. Hoc ipſum £ 2 P refert Euſebius in Chronic. quod S. Hieronymus Latinè vertit ad an- num Tiberii 18. ſed annus 4. Olympiadis 202. concurrit cum anno æræ vulgaris 32. ſeu cum anno æt. Chriſti 36. & Imperii Tiberii ab obitu Auguſti 18. ergo hoc anno accidit ecclypſis, quæ ab Evange- liſtis tempore Paſſionis Chriſti contigiſſe dicitur. &. In textu Phlegontis, quem ſecuti ſunt Euſebius & Hierony- mus irrepſiſſe mendum, quo ad annum Olympiadis, quod doctè de- monſtrat Pagi in Critica Baronii ad an. 32. æræ vulg. Nam præfata ecclypſis contigit quidem Olympiade 202. at non anno 4. ſed I. qui concurrit cum anno 29. æræ vulg. ætat. Chriſti 33. & Imperii Pro- conſularis Tiberii 19. quo anné mortuus eſt Chriſtus Dominus. Hunc errorem circa annum Olympiadis etiam coguntur fateri illi Autho- res, inter quos eſt Alexander Natalis, qui aſſerunt Chriſtum mortuum fuiſſe annò 33. Eræ vulg. qui eſt annus 37. æt. Chriſti, quia annus 4. Olympiadis 202. non concurrit cum anno 33. æræ vulg ſed cum anné ejusdem æræ 32. ſeu cum anno 36. æt. Chriſti. Proin Alexander Na- talis, qui dicit Chriſtum obiiſie ann. æt. 37. debet dicere dictam Ecclypſim contigiſſe Olympiade 203. anno I. & ſic Phlegon, quem ta- men Alexander pro ſe citat, juxta eundem Alexandrum non ſolùm in anno, ſed etiam in Olympiade erravit, nos autem dicimus Phlegon- tem ſolùm errâſſe in anno, & non in Olympiade. Objectio 4. Chriſtus mortuus eſt juxta conſtantem Eccleſiæ ſen- ſum luna 15. & feria ſexta, ſed ex omnibus annis, qui de obitu Chri- ſti in controverſiam venire poſſunt, nullus annus reperitur, cujus pri- ma, vel ſecunda Luna plena eſſe potuerit feria 5y. vel 6. niſi annus 33. æræ vulgar. ergo Chriſtus mortuus eſt anno 33. æræ vulg. æt. Chri- ſti 37. m. p. accuratiores Aſtronomi Lunam 15. in feriam 6. duntaxat anni vulgar. 33. incidiſſe demonſtrant: ergo R. Judæos ante Urbis excidium nullis Cyclis, aut Aſtronomicis tabulis, & conputationibus in ſtabilienda anni forma uſos fuiſſe, ſed initia Menſium Lunarium ordinârunt ab aſpectu Lunæ, ùt docet Pe- tavius l. 2. de Doctrina temporum, & ante hunc Clemens Alexandri- nus l. 6. ſtromat. de Judæis ſic loquens: Et niſi Luna apparuerit, neon agunt Sabathum, quod dicitur primum, neque agunt Neome- niam, neque azyma, neque feſtum „ neque magnum diem. Cum igitur Judæi non computaverint zniti⸗ Menſium ſuorum Lunarinm Jjuxta 178 Diſſertatio Chronologica juxta rigorem Aſtronomicum, hoc eſt à conjunctione Lunæ cum So- le, nihil certi periti hujus temporis Aſtronomi computando Novilu- nia juxa rigorem Aſtronomicum id eſt ab una Lunæ conjunctione cum Sole ad alteram (quod tamen Juçæi non fecerunt) pro difficultate hac enodanda inferre poſſunt. Ita enim procedebant Judæi ante de- vaſtationem Hieroſolymitanam, qualem autem annorum formam poſt Urbis cladem Judæi obſevaverint, incertum eſt: & licèt Judæi poſt devaſtationem Urbis aliis Aſtronomicis, Cyclis, ac computationibus uſi fuerint, minimè tamen ex ſimili recenti judæorum Cyclo vetera Judæorum feſta colligi poſſunt. Quia ab initio, & ante excidium Ur- bis tali computatione uſi non fuerant. . Objectio ta juxta receptam traditionem Petrus, & Paulus Mar- tyriò coronati fuerunt annô 1I4. Imperii Neronis, qui eſt annus æræ vulgaris 67. & à morte Chriſti annus 34. ergo Chriſtus mortuus eſt anno 33. æræ vulgaris, æt. ſuæ 37. a. ſuppono; c. autem ſic p. ab anno æræ vulgaris 33. qui concurrit cum anno Imperii Tiberii ab obitu Au- guſti 19. uſque ad 14. an. Neronis fluxerunt 34. anni, hos 34. annos computande cum 33. annis æræ vulgaris, habebimus annum æræz vulgaris 67. qué⁶ Petrus, & Paulus Romæ Martyrium ſubierunt. . SS. Apoſtolos Petrum & Paulum non fuiſſe Martyrio affectos anno 14. exeunte Neronis, qui concurrit cum anno 68. æræ vulgaris. Nam annus 14. Neronis initium ſummit à die 13. Octobris anni 67. æræ vulgaris, & hic annus I4. Imperii Neronis finitus fuit 9. Julii, quia hoc die, & hoc anno 14. quem tamen non complevit, Nero mortuus fuit, cum ergo Petrus, & Paulus juxta communem Eceleſiæ traditio- nem Martyrio affecti fuerint à Nerone 29. Junii, dici non poteſt, Pe- trum, & Paulum à Nerone 14. annéô ſui Regiminis fuiſſe occiſos, quia hoc die Nero amplius non vixit. Neque dici poteſt Martyrium Apo- ſtolorum Petri, & Pauli contigiſſe anno I3. exeunte Neronis qui con- currit cum anno 67. æræ vulgaris, quia Nero toto hoc anno Imperũ ſui 13tio in Græcia permanſit, Româmque reverſus fuit anné æræ vulg. 68. Regiminis ſui 14. & hoc ipſo anné mortem ſibi ipſi violen- tam intulit die 9. Junii, ut pluribus ex Dione demonſtrat Pagi in Cri- tica Baronii ad ann. 68. ergo nec anné 13. Imperii Neronis S. Apoſto- li paſſi fuerunt. Proin cenſeo Petrum & Paulum Martyrii Palmam obtinuiſſe annéô 12. exeunte Neronis, qui eſt annus æræ vulg. 66. hoc enim anno Romæ exiſtebat Nero, cujus juſſu Petrus, & Paulus die 29. Junii ejusdem anni occiſi fuerunt. Ita ſentiunt S. Hieron. in lib. de Scriptor. Eccleſiaſt. tam in Elogio S. Petri, quàm Pauli. Pon- tificabile Rom. Chryſoſt. Honorius, Hidorus, Beda, & alii, docentes Petrum, Detrun Domit Altem line mu D lebray uod Chriſt Paptiſ . I0. odei nundi Daſche Chric Vehe Dallun meen luum! G Daſche comme Mabe Morum guibus Eideo us er⸗ Evi⸗ Eehrrt Vir Chicl ne niam ſerat gerem Wd 9 balet ude Unv Cun a000 M Unckionetn ro Ciftoln Udeiantee⸗ formum Et udrind ppotztontr Cyclo ver exeiciund Pavln . anmin mortulse ie N Dim 4hohtun 1o5 4 Mm abbuor n bierunt. Ui Atht Ere onm hris toni ero nor eſir tmndi⸗ hoel 1 oceiloylil rinn nis glct nno IM t Nnd il ſi 85. Hole rüh 2 EI De Annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Chriſti. 179 Petrum, & Paulum Martyrio coronatos fuiſſe 29. Junii, à Chriſti Domini paſſione annò 37. paſſus autem Chriſtus eſt juxta æram vul- garem annéê 29. à quo tempore, & annnéê usque ad annum xæræ Chri- ſtianæ 66. 7 nuxerunt anni junge annos 37. annis 29 & habebis an- num 66. ræ vulg. Objectio 6. Chriſtus poſt Baptimmum à Joanne acceptum non ce- lebravit 4. Paſchata, ergo ruit fundamentum noſtræ Concluſionis, quod Prænot. 2. hujus ſeéctionis inſinuavimus, a. p. illo anné, quo Chriſtus mortuus fuit, nullum celebravit Paſcha, ergo Chriſtus poſt Baptiſmmum à Joanne acceptum non celebravit 4. Paſchata a. p. ex c. I8. S. Joann. v. 28. ita loquentis: erat autem mane: & ipſi (i. e. Judæi) non introierunt in pratorium, ut non contaminarentär, ut manducarent Paſcha. Ergo pro tunc Judæi necduͤm comederant Paſcha, ſen agnum Paſchalem, quem ex Præſcripto legis (quod & Chriſtus ſemper obſervabat) immolare, & manducare debebant ad Veſperam diei 14. primi Menſis. Ex quibus ſequitur vel Chriſtum paſſum fuiſſe die 14. & ſic morte præventum Agnum Paſchalem co- medere non potuiſſe: vel Judæos annné, quo Chriſtus mortuus eſt ſuum Paſcha tranſtuliſſe ad diem 15. primi Menſis. e. n. a. ad p. ex c. 18. S. Joann. deſumptam dico: quod per Pa- ſchatis commeſtionem hic non intelligat S. Joan. commeſtionem agni Paſchalis, quem Chriſtus, & Judæi jam præcedenti die ad veſperum commederant, ſed intelligit S. Joannes per Paſcha Azymos, & victi- mas Paſchales, videlicet agnos, vitulos, arietes &c. quæ per 7. Azy- morum dies afferri & immolari ſolebant, ùt legere eſt 2. Paral. c. 30. quibus Panibus & victimis non niſi mundis Perſonis licitum erat veſci & ideo Judæi Prætorium Hominis Gentilis, in quo Chriſtus damnan- dus erst, ne contaminarentur, intrare renuebant. Objectio 7. Chriſtus nullum Paſcha celebravit niſi cum Judæis, & quidem die lege prælcripta, ſed ultiméô annéô vitæ Chriſti judæi ce- lebrärunt Paſcha poſt mortem Chriſti, ergo Chriſtus ultimò annéô vitæ ſuæ nullum celebravit Paſcha. M. conſtat ex ſcriptura: ſiquidem Chriſtus à tempore Circumciſionis legem veterem exact& adimplevit. m. a. p. Ex S Joanne Evangeliſta, qui c. 19. dicit: Zudæi ergo quo- niam Paraſceve erat ) ut non remanerent in cruce corpora Sagdate erat enim magnus ille dies Sabbati) rogavernunt Pilatum, ut fran- gerentur eorum crura. Sed hic dies Sabbati non vocatur wagnus, aut Jauctior niſi propter celebratum Paſcha quia ſimul Sabbatum & Paſcha erat, quod Judæi celebrabant; ergo ultimô anné vitæ Chriſti Judæi celebraban Paſcha poſt mortem Chriſti. 2 2 g. C. 180 Diſſertatio Chronologica N. C. M. n. m. ad p. ex S. Joanne allatam dico: illum diem Sab- bati non vocari magnum, quaſi illa die fuiſſet Paſcha celebratum, ſed quia ſolennitas ejus propter octavam Paſchæ concurrentem dupli- cabatur, nam hoc ipſum Sabbatum erat unus ex 7. diebus Paſchali- bus, quæ prærogativa nulli alii Sabbato per totum annum occurrenti competebat. Dices non poteſt aſſignari dies, quo Chriſtus ultimò annéô vitæ ſuæ Paſcha celebraverit, ergo nullum celebravit. B. n. a. atque aſſigno diem, videl. Chriſtum, annò, quòô mor- tuus eſt, Paſcha celebrâſſe, h. e. comediſſe agnum Paſchalem die 14. menſis Niſan in ſecundis veſperis, quod ſic probo: Chriſtus ce- lebravit Paſcha I. die Axymorum, ſed hæc erat 1I4. ergo Chriſtus celebravit Paſcha annò́, quéô mortuus eſt, 14. menſis Nilan. M. pa- tet ex S. Matth. c. 26., ubi hæc habet: prima autem die Azymorum acceſſerunt diſcipuli ad Eſum dicentes: Ubi vis paremus tibi Paſeha: Ergo &c. m. autem ſic p. prima dies Azymorum incidebat apud Ju- dæos in diem 15. primi menlſis, ſed hœæc dies incipiebat à ſecundis ve- ſperis diei I4. menſis: ergo dies, quo Chriſtus celebravit Paſcha, erat dies 14. menſis Niſan, qui eſt menſis Martius, & poſt egreſſum ex Ægypto pro primo menlſe haberi cæpit, Deo ita jubente Exod. c. 12. Menſis iſté vobis prineipium ménſtum, primus erit in menſibus anni. M. autem & m etiam patet ex hoc eodem lib. Exod. c. 12. & Levit. c. 23. Menſe primo 14. die menſis ad veſperum Phaſe Domini eſt. Libro Exod. c. c. Iraêlitis jamjam ex Ægypto proficiſcentibus Ppræſcribitur ritus immolandi, & manducandi agnum Paſchalcm: ibi- démque pertractatur de agni illius qualitate, tempore immolitionis, ſanguine poſtibus illiniendo, perſonis idoneis ad commeſticonem, de ipſo feſto, quod eſt Phaſe ſeu Paſcha &c. Huic præcepto Chriſtus Salvator noſter, qui venerat non ſolvere legem, ſed adimplere, exi- turus ex hoc mundo inſtante Paſſionis & Mortis ſuæ tempore ſatisfa- cere volens, Hieroſolymis cum 12. diſcipulis ſuis in cænaculo grandi recumbens Paſcha celebravit, hæc eſt, communis S. Scripturæ, per- petuæ traditionis, & 8S. Patrum doctrinæ conformis ſententia. Quia tamen huic S. & antiquiſſimæ traditioni quidam contradicere præſum- pſerunt, pro majore præſentis controverlſiæ dilucitatione, ut veri- tas ſcripturæ magis innoteſcat, ſit lorh n autem ſterum Pinqui⸗ unnl d Mxod.1 nenſbe onis annus guo ſol Pr legliun Unlas d ihos, lerit (id ett kum ſol l. Dantur lan me Orbemn . r. is, ſen tranſten .. m dend Celebrnnr enkene us Dichl N oceeti 1 mndt , Go ſehalen d Chrikce 90 Cris lan. M.e Azymoru ihiih t Nud ecunts rit Men. bl egel henne bil in mulſt 0 iſe feiſenk halen: moltion conen, 1 Plen / ore g⸗ culo Genl ture,N tin. e rie , De Annis Nativitatis, Baptiſini & Mortis Chriſti. 181 Sectio IV. Vtrum Chriſtus annò, qudò mortuus eſt, Paſcha cum judaæis celebraverit, & qua die altimum hoc Paſcha cum Diſcipulis comederit, & Sacram Euchariſtiam inſtituerit ? SE& Nee Reſolutionem hujus Quæſiti Prænot. tI. Judæos menſibus E Lunaribus uſos fuiſſe, ac menſes computare ſecundùm Lu- nas conſueviſſe, ita, ut prima dies menlis, eſſet 1I. dies Lunæ, quæ Neomenia dicebatur. Initium verò anni, antequam præceptum de celebrando Paſchate Hebræis datum fuiſſet, ipſi inchoabant menſe Tizri, qui reſpondet partim Septembri, partim Octobri, poſtquam autem à ſervitute Pharaonis liberati fuerant, voluit Deus, ut impo- ſterum initium anni ſummerent à prima Luna, ſeu à Novilunio pro- pinquiori ad 5Æquinoctium veris, & ab iſta incipiebat primus menſis anni dictus Niſan, correſpondens Martio noſtro, Deo ita jubente Exod. 12. V. 2. Menſis iſte vobis princibium menſium erit primus in menſibus anni. Et hoc ideo, quia hoc menſe Deus à ſervitute Pha- raonis judæos eduxerat. Ex quo liquet, quèòd ab exitu Hebræorum annus vulgaris diſtinguatur à Sacro, quo Scriptura ſemper utitur, de quo Joſephus uſu rerum calentiſſimus Judæus l. I. Antiq. c. 4. (cribit. Prænot. 2. Tres dierum differentias judæos agnoviſſe nimirum legalium, naturalium & artificialium. Legales ineipiebant à veſpera unius diei ad veſperam ſubſequentis: & hi maximè in uſu erant apud ipſos, præſertim Legalibus obſervationibus, & feſtis juxta illud Levit. 2 ¾. V. 32. A veſpera usque ad veſperam celebrabitis Sabbata (id eſt Feſta) veſtra. Quem morem adhuc ſervat Eccleſia in Feſto- rum ſolennitatibus veſperis primis ad veſperas ſecundas perduranti- bùs. Naturales (qui uſui erant apud Græecos & Latinos) accipie- bantur à media nocte ad mediam noctem, vel ùt aliis placet ab ortu Solis unius, ad ortum ſolis diei alterius. Dies autem artificiales ſicut modò comprehendebant tantùm illud ſpatium, quéô lux Solis orbem noſtrum perfundit: qué pactô dies à noéte ſecernitur. Pronot. 3. Duas apud Hebræos fuiſſe celebritates unam Paſcha- tis, ſeu tranlitus, in memoriam beneficii, quò́ Angelus vaſtator tranſiens per 5ͤgyptum, & primogenitos Ægytiorum interimens, ſolos Hebræos, quorum poſtes ſanguine agni linitæ erant, ſalvos re- 2= lique- 4. 182 Diſſertatio Chronologica liquerat. Alteram Azymorum in recordationem alterius beneficii, quò eadem nocte poſt interemptos Ægyptiorum primogenitos Judæi adeò feſtinanter fugæ ſe dederunt, ut, cùm non poſſent panes fer- mentare, Azymos panes præproperè coxerint. Prænot. 4. Paſchatis celebrationem Judæis præceptam fuiſſe Luna 14. menſis primi ad veſperam, id eſt, ante occaſum Solis incipiebat celebrari. Poſt occaſum Solis jam incipiebat Luna I5. & ſolemnitas Azymorum, quæ 7. dies legales continebat: ita tamen, ut prima, & leptima dies eſſent ſolemniſſimæ, & in his 7. diebus Az;orum dictis, panis fermentatus in domibus Hebræorum non inveniebatur. Guncta hæc leguntur in c. 12. Exodi v. 3. 6. & ſequentibus. Decima die menſis tollat unusquisque agnum. v. 6. Et ſervabitis eum usque ad Ig. diem menſis hujus, immolabitque eum aniverſa multitudo Filiorum Iſraël ad veſperiam, - - - & edent carnes nocte illa aſſas igni, & Azxymos panes. Ex his patet, quèd licèt Paſcha inciperet ad veſperam diei 14. abſolvebatur tamen ingreſſa jam die 15. quæ erat dies I. Azxymorum, & ſic conjungebatur, ſimul Paſcha & pri- ma dies Azymorum, quod ſic oſtendo. Celebratio Paſchatis in- cludebat immolationem agni, ejusdem aſſationem, & comeſtio- nem: ſed immolatio agni fiebat ad veſperam diei 14. id eſt, incli- nante jam ad occaſum Sole: & quia non parum temporis inſummi debebat in immolatione, aſſatione & comeſtione agni, commeſtio illius non poterat fieri niſi poſt occaſum Solis, à quo occaſu incipie- bat dies 17. quæ erat prima dies Axymorum, à qua die Judæi Solis Azymis veſci debebant, ergo celebratio Paſchatis incipiebat quidem in fine 14. diei (dixi in fine 14. diei: nam ſi ad initium diei 14. ſeu 2d I. veſperam celebratio Paſchatis incepiſſet non fuiſſent 7. ſed 8. dies Azymorum) ſed I5. die jam inchoata abſolvebatur. Unde in Exod. verbis ſupra relatis, dum præcipitur immolatio agni, dicitur: Immolabitque eum univerſa multitudo Filiorum Iſrazl ad veſperam diei, nempe 14. dum verèò præcipitur comeſtio ejusdem dicitur: Et edent carnes nocte illa aſſas igni, nempe die I5. legali jam in- choatâ. Propterea advertit Maldonatus, quod ubi in noſtris vul- gatis celebratio Pathatis dicitur fieri ad veſperam diei 14. Textus Hebræus dieit: Inter veſperam & veſperam, duas enim veſperas di- ſtinguebant Hebræi. Primam ab hora 9. ſeu 3, poſt meridiem, ſeu cum ſole vergente ad occaſum, dum asr palleſcere incipit, & hoc tempore agnus immolabatur, quâ horâ Chriſtus exſpiravit. Alte- ram ab occaſu ſolis, ſeu à 6. poſt meridiem jam nocte inchoata; & hoc tempore agnus comedebatur. Unde dicitur: Et edent carnes nolte ce lriptu Gie Ar Axju. ten a P ima elt, 15 in ſenalen Geis in con ſec le ludai hovi Cone gui egiſe, (ramer tis, legen dlam dus Caln Chri Hanc editic ſol. 7) . aditi genſis quem Chriſt VIS i Cenſen mecigl tranch uos De Annis Nativitatis, Baptiſini & Mortis Chriſti. 183 nocze illa, qua jam prima dies Azymorum inceperat, & hac ratione ins beieil . Tan ne . . ſeriptura aliquando dicit, Paſcha celebravi die 14. aliquando prima ge b Rik die Azymorum. Ut Matth. c. 26. V. 17. Marc. c. I4. V. 12. Prima die Azymorum, quando Paſèha immolabant. Et Luc. 22. V. 7. Venit au- moleh zem dies Azymorum, in qua neceſse erat occigi Paſcha. . sinhi Prænot. 5F. Quatuor circa hanc Quæſtionem exſtare Sententi as Denin Prima eſt Græcorum, qui aſſerunt Chriſtum, annò, qu mortuus n, A n eſt, agnum Paſchalem non comediſſe die lege præſcripta, id eſt die irsRen 1I4. in ſecundis veſperis, ſed die integra anticipâſſe, agnum que Pa- Perenine ſohalem comediſſe, nec non Euchariſtiam inſtituiſſe die 13. quâà Ju- Nen dæis pane fermentato adhuc veſci licebat. Unde colligunt Chriſtum i, aeras in conficiendo Euchariſtiæ Sacramento uſum fuiſſe pane non Azymo, 6, natis ſed fermentato. . . . 4 e Secunda eſt Durandi de Villajagnon Ord. Equeſt. Melitenſ. de e lu udaic. Paſch. Marc. Anton. de Dominis reput. Eccleſ. I. 5. c. 6. quos inn heſe noviſſimè ſecutus eſt Pater Lamy Oratorii Berulliani Presbyter in ſua de .Concordia Evangelica in tract. Hiſt. de veteri judæorum Paſchate, CnA, qui volunt Chriſtum anno, quo in crucem actus eſt Paſcha non per- Pilentht egiſſe, nec agnum Paſchalem comediſſe, ſed ſolüùm Auguſtiſſimum Sa- conein cramentum inſtituiſſe in Cœna, quam habuit 13. die in ſecundislveſpe- d el, ris, & cruci affixum fuiſſe die 14. qua die ad veſperam ſecundam juxta orig inun legem immolari, & comedi debebat agnus Paſchalis. In hanc ſenten- , ColN tiam deſcendunt duo Doctiſſimi moderni Scriptores Nicol. Toinar- caln inß dus in ſua Harmonia Evangel. 1707. prælo commiſſa. Et Auguſtinus odri Calmet Ord. S. Bened. in Diſſert. de noviſſimo Paſchate D. N. Eſu eber ⸗ Chriſti, quam anné 1713. ſuo Commentario in S. Matth.- præfixit. ieigt Hanc tamen ſuam opinionem clariſſimus, Author juxta recentiorem zr editionem ſuorum Operum de anno 1735. Tom. 7. in Evang. S. Matth. t. Uik, fol. 75. per ſpecialem additionem revocare videtur. ni, Oent Tertiam Sententiam apud Lyran. tom. 5. in cap. 26. S. Matth. in 40 l,n additione ad verba: prima autem die Azxymorum tuetur Paulus Pur- enn dn genſis ex Jjudeo Converſus, & tandem Archiepiſcopus Aquilejenſis, gal io quem ſequitur Janſenius, Maldonatus, & alii, qui licet fateantur noſtis⸗ Chriſtum annò, quo paſſus eſt, Paſchalem agnum comediſſe die Jo- U vis, nempe 14. die in 2. Veſperis juxta Moſaicæ legis præſcriptum, cenſent tamen Judæos eo annô, quo Chriſtus mortuus fuit, non co- den mediſſe Paſcha codem die, quo Chriſtus illud comedit, ſed illos Pa- 7, Ah ſcha procraſtinaâſſe, ſeu in ſequentem diem veneris ad 2. Veſperam tranſtuliſſe, ne juxta traditionem Majorum, & Concilii decretum dquos feſtos dies continuos celebrarent, ſicque Paſcha Judæi, quandô occur- 1984 Diſſertatio Chronologics occurrebat feria quinta ad 2. Veſperam (quod tempore baſſionis Chriſti contigit) tranſtulerunt ad diem Veneris, ſeu 15. ad 2. Veſpe- ras, unde Sabbatum immediate ſequens erat ſimul prima dies Azy- morum. Hanc traditionem quidam credunt ſumpfſiſſe initium à repa- ratione templi poſt reditum à captivitate Babylonica. Proin annéô, quo Chriſtus mortuus eſt, propter concurrentiam Feſtorum Hebræi manducabant Paſcha die Veneris ad 2. Veſperam, Chriſtus vero die Jovis. Dies autem Veneris ob dictam translationem illo annô erat Ferialis. LQuarta tandem Sententia eſt omnium fere Latinorum cum S. Thoma 3. Part. Q. 46. art. 9. & Q. 74. art. 4. qui docent Chriſtum eo annô, quo paſſus eſt, Paſcha peregiſſe, agnumque Paſchalem co- mediſſe eadem die, qua illum judæi comedere debebant, nempe 14. Luna primi Menſis in 2. Veſperis. His ita præmiſſis concludo & Dico primè Chriſtus Annéô, quo paſſus eſt celebravit Paſcha, & comedit Agnum Paſchalem die 14. Menſis Niſan in 2. Veſperis, & non ſolam Cœnam fecit, in qua Euchariſtiam inſtituit. V Prob. Concluſio. Feſtivitas I. Diei azymorum incipiebat die 14. Menſis Niſan, ſed Chriſtus annò́, quo mortuus eſt, Agnum Paſcha- lem cum Dilſcipulis comedit prima die azymorum, ergo Chriſtus an- n, quo mortuus eſt, Paſcha peregit die 14. I. Menlſis Niſan in ſecun- dis Veſperis. M. eſt certa, & patet ex Levit. c. 23. Menſe primo I54. die Menſis ad Veſperam Phaſe Domini eſt. m. a. p. Authoritate Evan- geliſtarum: in primis S. Matth. c. 26. v. 17. dicit: Prima autem die Azymorum acceſſerunt Diſeipuli ad Eſum dicentes: uabi vis, pare- mus tibi comedere Paſcha β S. Marcus 14. & primo die Azymorum, quando Paſcha immolabant, dicunt ei Diſcipuli: quò vis ezmus? &α* paremus tibi, ut manduces Paſiha ? denique S. Lucas c. 22. venit autem dies Azymorum, in qua nerxeſſe erat occidi Paſcha. Et miſit Petrum & Joannem dicens, euntes parate nobis Paſcha, ut mandu- cemus. Et Matth. c. 26. vV. 19 & fecerunt Diſcipuli, ſicut conſtituit illis Eſus, & paraverunt Paſcha. Ex quibus clare conſtat Chriſtum comediſſe Paſcha legale ineunte jam ſolennitate primæ diei Azymo- rum, hoc eſt, in 2. Veſperis diei 14. primi Menſis, tunc enim inci- piebat ſolennitas primi diei Azymorum, quandèò ad Veſperam Lunæ 14. ejecto fermentò Hebrei cum Azymis agnum Paſchalem come- debant. Inſuper Joannes affirmat diem illum, quo Chriſtus eſt crucifixus, id eſt, feria 6 fuiſſe ſolennem, ac Feſtum: ergo ante hoc Chriſtus jam comedit Paſcha, ſcilicet pridie Paſſionis juxta illud Joannis c. 13. ante Apte cies morte UNS tum: ti, 9 mil. 9 in ſo⸗ Gixiſ⸗ totem Daſch raver Gom. in2. ſolis Chri zgnu infine Nedi rarn gode Ven alien juxt na, r⸗ canit tum Hore wort damn 3 ar un dece fe Diſei dnNe, 4 des tiuntn droinan, rum Hin Us verod⸗ 0 mde tum wnd ut Chriku chalene „benel: dod t Dachul etis nn ebat e 1 um d Chrikuert n inſene in rirne Altin 1, M Auln AN 1, N 4 t muli⸗ ultti ei ⸗ cnin he eumn len De Annis Nativitatis, Baptiſini & Mortis Chbriſti. 185 ante diem Feſtum Paſchæ ſciens ZEſus, gquia venit hora. Deinde dies Paſchales jam inchoatos fuiſſe, dum Chriſtus condemnabatur ad mortem eruitur tum ex verbis Pilati allegantis conſuetudinem, ut unus reus dimittatur in Paſchate: tùm ex verbis judæorum ad Pila- tum: nobis non licet occidere quemquam, ſcilicet ob Feſtum Paſcha- tis, quod tunc celebrabatur. Ita exponit hunc textum Chryſoſt. ho- mil. 82. in oann. & homil. 86. in Matth. & S. Auguſtin. traét. 114. in Joann.? tom. 3. fol. 575. n. 4. inquiens: ſed intelligendum eſt eos dixiſſz, non ſibi licere interficere quenquam propter diei Feſti sancti- tatem, qquem celebrare jam caperant. . g. P. Lamy Chriſtum ultimô anné, quo mortuus eſt, celebrare Paſcha non pofuiſſe, nec debuiſſe, nec voluiſſe, quia Diſcipuli pa- raverunt quidem Paſcha, & interrogârunt Chriſtum, ubi ſit paran- dum, ſed hæc interrogatio, & præparatio non fuit facta in fine ſeu in 2. Veſperis diei 1I4. led in principio hujus diei, i. e. poſt occaſum ſolis die I13. & hoc veſpere diei 13. quæ ſimul erat initium diei 14. Chriſtus in loco parato à Diſcipulis diſcubuit, & cœnam ſumplſit, agnum tamen Paſchalem non comedit, quia hic non in exordio ſed in fine diei 14. ad 2. Veſperam juxta legem debebat immolari, & co- medi, cùm igitur Chriſtus;, in quir P. Lamy, ad finem ſeu 2. Veſpe- ram diei 14. in cruce jam pependerit, non potuit hoc annô Paſcha, quod ad 2. Veſperam 1I4. diei lex præſcribit comedere, morte præ- ventus, ſed tantum Cœnam Euchariſticam peragere. N. Hoc P. Lamy Syſtema opponi Conc. Trid. Seſſ. 22. c. I. & eſſe alienum à perpetua SS. Patrum Græcorum, & Latinorum traditione, juxta quam Chriſtus anné, quo mortuus eſt, non ſolum in ultima cœ- na, quam cum Dilcipulis ante mortem peregit, inſtituit Euchariſtiæ Sacramentum, ſed etiam Agnum Paſchalem comedit, unde Eccleſia canit: Poſt ägnum Vbpicum expletis epulis corpus Dominicum da- tum Diſcipulis. Et ex hac ratione Hieronymus Veuhietus Patria Florent. quia in opore ſuo Chronologico ſcripſit Chriſtum annéô, quo mortuus eſt, agnum Paſchalem non comediſſe: à Fidei inquiſitoribus damnatus, & caſtigatus fuit. Quæ res, inquit Franciſcus Suarez in 3. part. Q. 70. art. 6, ſect. 3. am aperta eſt in EFangeliſtis, ut mi- rum ſit, non defuiſſe hoc tempore Hæreticos, gqui eam negarent. Un- de contra datam P. Lamy Reſponſionem ſic argumentor. Primò tempus de quo Diſcipuli Magiſtrum interrogârunt, & pro uo Paſcha parârunt, vocant Evangeliſtæ primum diem Azymorum, 14 prima dies Azymorum non à principio, & prima Veſpera, ſed à fine & 2. Veſpera diei 14. inchoabatue „ & agnus Paſchalis hac V E E 6 186 Diſſertatio Chronologica 2. Velpera immolari, & occidi debebat, ut conſtat ex locis S. Seri- pturæ ſupra relatis: ergo Diſcipuli non ab exordio, ſed ſub fine diei 14. acceſſerunt ad Eſum, & paraverunt Paſcha, ſeu Agnum Paſcha- lem, circa horam ſextam veſpertinam immolandum, & ſucceſſivè co- medendum, qué paratô, inquit Evangeliſta, Càm facta eſſet hora diſcubuit, & duodecim ecum eo, & ait illis: deſederis deſideravi hoc Paſeha manducare vobiscum, antequam patiar. Luc. 22. V. I4. Si ergo Chriſtus diſcipulis mandavit (non in principio diei 14. ſed ante finem hujus diei) ut Paſcha pararent, & cum illis diſcubuit, utique & Paſcha, & agnum Paſchalem comedit? nam diſcipuli juſſi fuerant non communes cibos, ſed agnum Paſchalem parare his verbis: Ie in civitatem - - - & dicite Domino domüs, quia Magiſter dicit: UHbi eſt refelctio mea, ubi Paſeha cum diſéipulis meis manducem. Si ergo Chriſtus Paſcha non manducſſet hac 14. die cum diſcipulis, Dominum domús decepiſſet, & ſi alia die, contra legem Paſcha Chri- ſtus cum diſcipulis manducare voluiſſet, Dominus domus, ſeu Pater- familias, apud quem Chriſtus Paſcha parare juſſit, hoc propter decre- tum, & legem à Synedrio latam non permilſiſſet. Imo Judas, & falſi teſtes eum apud Pontifices & Sacerdotes de hoc facto accuſaſſent, & Sacerdotes Chriſtum hujus violatæ legis ad Tribunal Pilati detuliſſent. Secundèò dicta Reſponſio P. Lamy ſupponit Chriſtum anno 33. Præ vulg. mortuum fuiſſe, & diem 14. primi menſis juxta computa- tionem Aſtronomicam initium ſumpfiſſe feria 5. id eſt, die Jovis poſt occaſum Solis, cùm tamen juxta dicta in prioribus longè probabilius ſit, Chriſtum mortuum fuiſſe anno 29. Æræ vulg. ſub Conſulatu duo- rum Geminorum, quo poſito ruit fundamentum computationis Aſtronomicæ P. Lamy: ſiquidem ultimorum 8. dierum vitæ Chriſti hæc eſt Chronologia: Chriſtus Dominus feria 6. ſive die Veneris, quæ fuit- dies 8. menſis Niſan, ſeu à Novilunio Æquinoctii Vernalis ex Ephrem venit in Bethaniam, poſtero die Sabbati cœnavit in domo Simonis leproſi, ubi unxit eum Magdalena murmurante juda, quèd hujus unguenti pretium non recepiſſet, ideoque cogitabat de Chriſto prodendo. Sequenti die Dominica, quæ fuit dies 10. menſis Niſan ſeu Luna hujus menſis 1o. & apud nos Dominica in Palmis dicitur, Chriſtus ſolemni pompaâ cum ramis ingreſſus eſt Jeruſalem. Unde- cima die Niſan, quæ erat feria 2. ſeu dies Lunæ maledixit ſterili fieui, & in templo docuit. Duodecima die Niſan, ſeu die Martis in templo docens diſputavit cum Scribis & Phariſæis, ac eis multoties væ inter- minatus eſt Matth. 23. & de excidio orbis, & urbis Hieroſolymitanæ Vaticinatus eſt. Utriusque ſigna prævia prædixit, & variis parabolis omnes ofhne 4,8 unt teg ingu⸗ itu udei Gicate gbier chro 1 b or gem Tis e C Apo nir⸗ engo InA inei⸗ Incen kunt feri⸗ batu ſcha bat, ſed h lertu dlies nua ſeqde 4 lont bi m 1 ato derre dcis d⸗ ſb frel un . ccelite 1 rle iſtrrt 12.,V 41 1, Ein ult, Wig 0 fven Ferbis: N. er in atiltn ch ſch. ſeubie Pterbett las, Nalend 1 getulher ) Inn Con orſan Poebis Ohrut Putrial D Pereli, Vaumk tindin bet Ns N Reim, li ifan nen r ie⸗ nien De Annis Nativitatis, Badbtiſmi & Mortis Chriſti. 187 omnes ad vigilantiam, & ſtudium bonorum eſt adhortatus, Matth. 24. & 25. 1I3. die Niſan, i. e., die Mercurii Principes Conſilium inie- runt de Chriſto capiendo, in quo judas eum illis vendidit 30. argen- teis. I4. Niſan, ſeu die Jovis, Sancto ad veſperam fuit Feſtum Paſchæ, in qua Chriſtus agnum Paſchalem cum ſuis comedit, Euchariſtiam inſtituit, & mox orans in horto Gethſemani à Juda proditus, & à Judæis comprehenſus eſt. I5. die Niſan, ſeu die Veneris Sancto Ju- dicatus, crucifixus & occiſus eſt. 16. die Niſan, ſive Sabbato re- quievit in ſepulchro. Et 17. die Niſan videl, die Dominica & ſepul- chro glorioſus furrexit. . Præterea præfatus Author falsò ſupponit principiò diei 14. ædes ab omni fermento expurgari debuiſſe, poterant enim Judæi juxta le- gem pane fermentato veſci principiô diei 14. quia ſofùm in 2. veſpe- ris ejusdem diei incipiebat Feſtivitas primæ diei Azymorum. Infuper ſi Chriſtus àt P. Lamy contendit 14. ad veſperam fuiſſet mortuus, Apoſtoli propter judæorum perſecutionem, & rabiem in unum conve- nire non poterantur ad celebrandum Paſcha, quod repugnat ſcripturæ. Tertiò Judæi in principio diei 14. pane fermentato utebantur; ergo ſi Chriſtus in principio diei 14. Euchariſtiam inſtituit, eam non in Azymo, ſed fermentato inſtituit, quia dies 7. AZymorum primùm incipiebant ad 2. veſperam 14. diei, ſi autem in principio hujus diei incepiffent, haberemus 8. dies Azymorum. Dico 2. Judæi eòs annò́, quô Chriſtus mortuus eſt, non diſtule- runt Paſcha ſuum ad diem I5. primi menſis, i e. usque ad veſperam feriæ ſextæ, ſed celebrarunt illud die 14. deſinente ad veſperam. Pro- batur Primò. Ratio cur juxta contrarios AA. Judæi tranſtulerint Pa- ſcha ad 15. eſt, ut prima Azymorum dies, quæ aliàs feria 6. cade- bat, incideret in Sabbatum, ne duo feſta immediatè ſibi ſuccederenr, ſed hæc ratio nulla eit: ergo. Min. p. Si prima AZymorum dies trans- fertur in Sabbatum, neceſſariò ſeprima, & ultima feſtiva Azymorum dies incidet in diem veneris, & ſic iterum habebimus 2. feſta conti- nua ob diem Sabbati, immediatè diem veneris 7. Azymorum diem ſequentem. Probatur Secundòè. Judæi eò anné, quéô Chriſtus mortuus eſt, proùt vo- lunt Adverſarii tranſtulerunt Paſcha ad veſperam ſecundam diei I15. ubi incepit prima àzymorum dies: ergo cùm Chriſtus Paſcha ſuum jam 14. celebraverit, ſequitur, Chriſtum non in Azymo, ſed fermen- tato celebrâſſe. Inſuper Chriſtus offendiſſet judæos, quia eorum decretum de translatione Paſchatis non fuiſſet ſecutus, & comediſſet Aa 2 agnum 188 Diſſertatio Chronologica agnum Paſchalem in templo ab univerſa multitudine fliorum Irael (àùt Exod. c. 12. v. 6. præſcribitur) non immolatum; ſi enim Paſcha fuiſſet translatum, agnus non niſi 15. ad veſperam fuiſſet immolatus. Probatur Tertiò ex S. Thoma, qui 3. part. Q. 46. a. 9. ad T. ita ſeribit: Et ided quidam dicunt, quèd Chriſtus die convenienti (id eſt 14. Luna) Paſcha cum diſeipulis ſuis manducavit, demonſtrans, gaod usque ad ultimum diem non erat contrarius legi, ut Chryſoſt. dicit homil. S. ſed Judai occupati circa procurationem mortis Chriſti con- tra legem celebrationen Paſchaæ in craſtinum diſtulerant - - - ſed nec ſßeag Videtur conſonum verbis Marci dicentis; Primo die Azy- morum, quando Paſoha imolabant, ſimul ergo Chriſtus NB. & Judai vetus Paſcha celebrärunt. Dico 3. contra Græcos. Chriſtus annòé, quòô mortuus eſt, non Luna 13, deſinente, & 14. inchoante celebravit Paſcha, & Euchari- ſtiam inſtituit; ſed Luna I4. deſinente, & I15. inchoante, quo tem- pore non erat in domibus Hebræorum fermentatum, & conſequenter in Azymo conſecravit. Probatur Chriſtus celebravit Paſcha prima die Azymorum ineunte: ſed initium primæ diei Azymorum ducebatur ab occaſu Solis diei 14. ergo Chriſtus anné, qué mortuus eſt, non Luna 13. ſed 14. deſi- nente, & I5. inchoante celebravit Paſcha, & inſtituit Euchariſtiam. m. conſtat ex authoritatibus S. Scripturæ ſupra allatais, & Prænor. 2. ubi dictum fuit, Judæos legales dies ab occaſu Solis ad occaſum du- cere, id eſt, à veſpera ad veſperam computare, quo tempore in eo- rum domibus fermentatum panem habere vetitum erat. M. autem p. teſtimonio trium Evangeliſtarum. Nam S. Matth. c. 26. v. 17. Marc. c. I4. v. 12. Lucas cap. 22. v. 7. (quorum authoritates jam adduxi in probatione primæ concluſionis) dicunt Chriſtum cum diſcipulis cele- bràâſſe Paſcha prima die Azymorum ineunte. Ex his ergo Sole cla- riùs apparet, Chriſtum cum diſcipulis ſuis comediſſe Paſcha legale ineunte jam' ſolennitate primæ diei Azymorum, & ea inſtante ac- ceſſiſſe diſcipulos ad eum, ut pararent Paſcha: quod contingere non poterat, niſi inclinante jam ad veſperum die 14. ùt ſupra dixi- mus, aliàs octo haberemus dies Azxymorum. . Reſpondet Euthymius in Comment. cap. 26. & poſt eum Nice- phorus I. I. Hiſtoriar. c. 28. Evangeliſtas vocare primum diem Azy- morum diem præcedentem, nempè 13. Contra eſt. Nusquam in tota Scriptura dies primus Azymorum dicitur dies 13, menſis, ſed ſolùm dies 14. vel 15. ut patet ex nt. “ Exod. xoc. elt en tis di Daſch. howil Bedar Pxocd, mini. nus c. 13. ca. vario §.TI vere Ao⸗ dec fallan ſllun non kii mod 20de ſſſen gien WIs fiſle Cüm annd. ſeha delict appel ude ſteme Nror Eor mort Drol Gali Hier inſene U rmug iel ſc.i Cyyffin Nt4 5, Is e N E Prchn. , uo ti⸗ blegtent eunte:4 ls eil 1, & lchurilin Drenot dectunt⸗ pore ni⸗ N.auten .1I,. M. , AMi ipuli l⸗ l 6 ſn ſeten coNrige⸗ v h⸗ un Me ſen k 0 4 l De Annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Cchriſti. 189 Exod. cap. 12. v. 19. & 13. & Levit. 23. V. 34. ex Num. c. 28. V. 16. eſt enim perpetua Eccleſiæ traditio Chriſtum in ipio ſolemni Paſcha- tis die fuiſſe occiſum, & pridiè in nodte, qua tradebatur, agnum Paſchalem comediſſe, nempè 14. menſis Niſan, ùt teſtatur 8. Chryloſt. homil. Sy. in Matthæum Theophylactus, Theophilus Alexand. apud Bedam lib. de ratione temporum c. 577. & 59. Theodoretus Q. 24. in Exod. Tertull. l. contra Judæos. Cyprianus in ſerm. de Cœna Do- mini, Ambrol. in Epiſt. 83. Hieronymus in cap. 26. Matth. Auguſti- nus juxta ultimam editionem Tom. 2. Epiſt. 36. ad Caſulanum fol. 61. c. 13. N. 30. Græci quidem, ùt Baradius Conc. Evang. Tom. 4. Il. I. cap. 4. refert, Scripturæ textus à nobis Concluſione prima allatos in varios ſenſus detorquent, & cum quibusdam aliis, ùt videre eſt apud S. Thomam in 4. diſtinct. 1I. Q. 2. a. 2. Quæſtiuncula 3. dicere non verentur, primos 3. Evangeliſtas falſum ſcripſiſſe, & erràâſſe atque à Joanne cap. 12. dicente: Ante diem feſtum Paſchæ correctos fuiſſe. Sed Contra eſt. Dicere, quod in S. Scripturz Canonica ſit aliquid fallum, & erroneum, cum ſit à Spiritu S. dictata, eſt blaſphemum, fallum & erroneum, etli Scriptura eſſet falſa in uno tantùm loco, non poterit habere firmitatem in aliis locis, ùt arguit S. Auguſt. in Epiſtola ad Hieronymum. Laboravit quidem P. Joannes Harduinus modernus S. J. ſcriptor, 3. Evangeliſtas cum S. Joanne conciliare, adducitque in ſuis operibus anno 1709. editis Amſtelodami novum ſyſtema de duplici Paſchate, Galilæorum videl. & Judæorum, in- quiens: Galilæos & Iſraélitas ſeparatim à Judæis Paſcha Hieroſoly- mis celebrare ſolitos eſſe, ita, ut feſta fuerint Geminata, aliúdque fuiſſe Paſcha Galilæorum & Iſraëlitarum, & aliud Paſcha Judæorum. Cùm ergo Chriſtus in Galilæa fuerat educatus peregit Hieroſolymis anné, quéô mortuus eſt, una cum diſcipulis ſuis pariter Galilæis Pa- ſcha die integra ante Paſcha judæorum, & de hoc loquuntur 3. Evan- geliſt?. Joannes autem c. 19. dum diem, quâ Chriſtus mortuus eſt, appellat Paraſeeven Paſchæ loquitur de Palchate Judæorum, quod Judæi peregerunt die ſequenti poſt Paſcha Galilæorum. Sed hoc ſy- Rtema nullum fundamentum habet in Scriptura, 88. Patribus, & Scri- pturæ expoſitoribus tam modernis, quàm antiquis, quia Scriptura, & omnes Patres unum tantùm Paſcha pro anno, in quo Chriſtus mortuus eſt, referunt. Et cùm Chriſtus fuerit ex Tribu Juda, & Proſapia Davidica oriundus, credibile non eſt, ipſum voluiſſe cum Galilæis Paſcha peragere, & quæſo: quanta non fuiſſet confuſio Hieroſolymis, ſi una pars advenarum ad diem feſtum unum Deum A a 3 eodem 190 Diſſertatio Chronologica codem ritu colentium agnum immolàſſet, & comediſſet, altera non: aliis Luna I5. menlſis Nilſan fuiſſet dies feſtus, aliisnegotioſus, & Pro- fanus. Quidam comediſſent Azyma, & alii fermentata; alii mani- pulum obtuliſſent, alii autem offerre diſtulifſent, quæ tamen omnia eodem die ab omnibus mundis Deus Exod. c. 12. & Levit. 23. obſer- vari præceperat. Audiatur hac de re S. Thomas, qui 3. part. Q. 76. a. 9. ad 1. ita ſcribit: Licèêt Chriſtus, qui eſt Paſoha noſtrum ſit cru- ciſßixus ſequenti die, hoc eſt, 15. Lunar tamen nocte, gua agnus immolabatur, corporis ſanguinisque ſuis diſéipulis tradens Myſte- ria celebranda, & à Zudais tentus, as ligatus ipſius immolatio- nis, hoc eſt, Paſſionis ſux ſacravit exordiume cum autem dicitur Joan. 13 ante diem feſtum Paſchi, intelligitur hoc fuiſſe I4. Luna, uod tunc evenit quinta feria, nam buna exiftente 14. erat dies Jolennißſſimus Paſchæ apud udæos, & ſic eundem diem, quem Joann- nes nominat ante diem feſtum Paſeha propter dAiſtinctionem natu- ralem dierum, Matthaus nominat primum diem Azxymorum, quia ſecundum ritum udaicæ feſtivitatis ſolennitas incipiebat à veſpera Præcedentis diei. . Ad 2. Autem in hoc articulo ſequentia leguntur: Paraſceve gatphe nterpretalur praæparatio:⸗ verum autem Paſoeha, quod 1n Paſſione Domini celelrabatur, incepit praparari ab hora noctis g. quando ſcilicet omnes Principes Sacerdotum dixerunt: reus eſt mor- tis. Hæc refert S. Thomas ex S. Auguſtino. Ergo Paraſceves, de quo loquitur S. Joannes, non erat præparatio ad Paſcha, ſed ad Sab- batum, quod in feriis Paſchalibus, ſen Azymorum diebus cadebat, 4 quidem die ſecunda Azymorum, de quo in objectionibus plura icemus. Solvuntur Objectiones. Bjedctio I. Si Chtiſtus illé annô, quo mortuus eſt, Paſcha le- S gale comediſſet, hoc factum fuiſſet veſpere 14. menſis Niſan, quando ultimam Cœnam, in qua Euchariſtiam inſtituit, cum dilcipulis habuit, ſed hoc tempore Paſcha legale non comedit. Ergo ultimé annô, qué mortuus eſt, Chriſtus Paſcha legale non come- dit. M. eſt noſtra Concluſio, m. p. Primò. Quando Chriſtus Eu- chariſtiam inſtituit, & Cœnam cum diſcipulis fecit, jam erat prima dies Azymorum, àùt patet ex S. Luca c. 22. v. 7. Venit autem dies Azymorum, ſed prima dies Azymorum erat jam I5. menlſis Niſan, ergo Chriſtus anné, qué mortuus eſt, Paſcha legale non comedit, quia — 2 gbia 141 in ( non ente tan Pro ma bus mol Dro tenm, , EN Aimui ven oni 19, 0. . C ,ſtn An s Mr nmelate p dliin r. M rat ten iu len it , 60 1 2 A, Durgen , t 1 lfi, 4 ceſes,6 aRen Pus Puccut ivin N 0n glu n De Annis Nativitatis, Baptiſmi, & Mortis Chriſti. 191 quia hoc juxta legem ante I. diem Azymorum celebrari debuit 14. menſis. Secundè. Agnus Paſchalis debebat ſtandé comedi, ſed Chriſtus in Coœna cum diſeipulis recubuit, ut Matth. c. 26. v. 20. teſtarur, & non ſtetit: ergo: Tertidò, Exodi 12. præſcribitur, ut 10. die tollat unusquisque agnum in domum ſuam, & illam ſervet usque ad 14. diem menſis Nilan. Inſuper agnus Paſchalis ante comeſtionem priùs immolari de- bebat in templo Hieroſolymitano, ut colligitur ex Scriptura, ſed hoc utrumque Chriſtus ante Coœnam facere non poterat, quia 14. ad veſperam necdum locum pro Paſchate legaliter comedendo habuit: ergo. Ad Argumentum HM G. C. S. M. n. m. ad I. p. dico. Diem 14. menſis Niſan, in cujus ſecundis veſperis debebat celebrari Paſcha, fuiſſe ſimul initium pri- mæ diei Azymorum, quæ illa 2. veſpera deſinente poſt occaſum Solis incipiebat, & in hoc ſenſu illa velpera ſecunda vocatur dies prima Azymorum, id eſt, ingrediens, & incipiens, in qua agnus Paſcha- lis comellebatur. Quèd autem S. Lucas dicat: Zenit autem dies Azymorum, nihil obſtat, etſi verbum venit ad præteritum à quibus- dam extendatur, quia S. Evangeliſta uſus eſt anticipatione, quod frequenter in Scriptura fieri ſolet. Unde per verbum venit S. Lucas dicere tantùm voluit, quòd dies Azymorum jam inſtet, & proxima ſit, ac poſt occaſum Solis initium ſummat. Ad 2. P. G. Chriſtum ſtandé agnum Paſchalem comediſſe, & po- ſtea in cœna ordinaria cum Diſcipulis diſcubuiſſe, & de hac Cœna lo- quitur Evangeliſta, vide S. Chrylſoſt. Homil. 82. in Matthæum. Ad 3. dico, Chriſtum, quemadmodùm alii ad diem Feſtum veni- entes, prælſcriptas obſervàâſſe cæremonias, ſiquidem cives Jeroſolymi- tani 10. die primi Menſis tot parabant agnos, quot erant neceſſarii pro diverſis exterorum & Advenarum Familiis, quos eorundem do- mus capere poterant, & hiſce Hoſpitibus ex univerſa Judæa venienti- bus ad celebrandum Paſcha parabant cænacula, agnos videlicet im- molatos, & omnia juxta legem neceſſaria, eaque illis præbebant vel pro pretio, vel gratis, quod videtur Chriſtus indicare per verba Matth. 26. v. 18. Ite in civitatem ad quemdam, & dicite ei &. Ex qui- bus patet, Apoſtolos, qui ciréa horam 3. Pomeridianam Chriſtum acceſſerant, tempus ſufficiens habuiſſe pro parando Paſchate. Gontra eſt, in illa Cœna, in qua Chriſtus cum Diſeupulis antè ſuam Paſſionem diſeubuit, & Euchariſtiam infſtuit), ad Judam dixit : quod facis, fac citius Joan. I3. V. 27. per quæ verba, ut Apoltall pu- tabant, 192 Diſſertatio Cbronologica tabant, Chriſtus mandavit, ut emeret neceſſaria ad celebrandum Pa- ſcha: ergo in illa cœna, quam ante ſuam Paſſionem cum Dilcipulis peregit, Paſcha non celebravit. Quod autem Apoſtoli præfata Chri- ſti verba ad Judam taliter intellexerint, patet ex cit. cap. Joan. v. 29. DQuod dixiſſet ei Eſus: eme ea, quæ opus ſunt nobis ad diem Te- ſtum: ergo. B. Apoſtolos ex verbis JEſu Chriſti ad Judam ſibi imaginatos non fuiſſe, ut emeret & pararet neceſſaria ad agni Paſchalis celebra- tionem, hoc enim jam præceperat Petro, & Joanni (qui pro tunc cum Chriſto, & cæteris Apoſtolis Agnum Paſchalem jam comederant) ſed putrunt per dicta verba Chriſtum Judæ præcepiſſe, ut pararet ne- ceſſaria ad diem Feftum primam Azymorum, & Sabbatum fubſequens. Undè Chriſtus apud Joann. in cit. v. 29. dicit, quæ opus ſunt nobis ad Diem Feſtum, & non ad celebrandum Paſcha, verba autem: quod facis, fac citius, ſic ex pono. Fac quod facere decreviſti, non impedio, ferre paratus ſum. Zox hac eſt non jubentis, ſed ſinentis, inquit S. Leo Serm. 56. de paſſ. Dom. Objicitur 2do Chriſtus eo annò, quo morttus eſt, diem à lege præſcriptam antevertit, ergo annô⁶, quo mortuus eſt 14. Menſis ad Veſperam Secundam Paſcha non comedit. p. a. teſtimonio Joannis Cc. I3. V. I. dicentis: cœnam illam, in qua Chriſtus Euchariſtiam in- ſtituit, factam fuiſſe ante diem Feltum Paſihæ. Ergo ante Veſperam diei 14. Menſis Niſan Paſcha comedit. R. n. a ad p. dico S. Joannem loqui de die artificiali, ut Prænot. 2. diximus, vel naturali, prout conſtat ex S. Thoma ſupra relato. Etſi enim illa nocte, in qua Dominus loquebatur, Feſtum Paſchæ incipe- ret, tamen dies Feſtus erat is, qui ſequebatur eam noctem, non qui præceſſerat: quemadmodum & nos ſolemus in Veſpera Sabbati Sancti dicere: cras crit Feſtum Paſchæ, licet jam cæperit Feſtum celebrari in officio Eceleſiaſtico. Contra. Chriſtus ſemper Paſcha comedit cum Judæis die à lege præſcripta, ſed illo anné, quo mortuus fuit, non comedit cum Ju- dæis Paſcha: ergo illo anné, quo Chriſtus mortuus eſt, vel Paſcha non celebravit, aut ſi celebravit, illud antevertit. M. eſt certa m. p. ex eodem S. Joanne c. 18. v. 28. ita ſcribente: erat autem mane, ivſ (i. e. judæi) non introierunt in Pratorium, ut non contamins⸗ zentur, ſed ut manductarent Paſeha. Ergo pro tunc Judæi necdùm comederant Paſcha, ſeu agaum Paichalem, quem ex præſcripto Le- gis immolare, & manducare debebant ad Velperam diei 14 mis enſis: — dund. Dlinn C n Gen naeben Sceſenn po vetenn, Aaretle bleclen nlli n . Inpeln ingiid n g Nenſsi 0 ſouuni ilun⸗ ſehen tren. e ie Diſſertatio Chronclogica 193 Menſis: ergo Chriſtus ultimo annéô vitæ ſuæ, Paſſione, & morte præ- ventus Paſcha non comedit, vel ſi comedit, illud antevertit. R. C. M. n. m, ad prob. ex c. 18. S. Joan. deſumptam. ꝶ. Quèd per Paſchatis commeſtionem hic non intelligat S. oannes Comeſtionem Agni Paſchalis, quem Chriſtus, & Judæi jam præcedenti die ad Ve- ſperam comederant, ſed intelligit S. Joannes per Paſcha panes Azy- mos, & victimas Paſchales, quæ per 7. Azymorum dies offerri & im- molari ſolebant, ut legere eſt 2. Paral. c. 30. quibus panibus, & vi- Stimis non niſi mundis Perſonis juxta præceptum Levit. 22. V. 3. lici- tum erat veſci, & ideo Judeæi, ſeu potiùs Sacerdotes, qui victi- mas oblatas comedebant, prætorium hominis Gentilis, in quo Chri- ſtus damnandus erat, ne contaminarentur, intrare renuebant. It jam ſectione præcedenti inſinuavimus. Contra eſt. Joannes c. 19. V. 14. dicit Chriſtum fuiſſe Crucifixum die Veneris. Iz Paraſceve Paſèhæ, ſed paraſceve eſt præparatio ad Paſcha: ergo cùm Judæi die Veneris Paſcha non commederint, ſed tantum ſe ad Paſcha præparaverint, ſequitur Chriſtum Paſcha Judæo- rum antevertiſſe. R. c. M. n. m. Quòd S. Joannes per Paraſceven intellexerit præ- arationem ad eſum Agni Paſchalis, ſeu Paraſcevem ad Paſcha, ſed intellexit per Paraſcevem Præparationem ad Sabbatum, quod in Pa- ſchate occurrebat, ùt colligere eſt ex S. Marco c. 15. v. 42. dicente: Erat Paraſceve, quod eſt aute sabbatum. Eodem modô loquitur S. Lucas c. 23. v. 54. Dies erat Paraſceve, & sabbatum illuceſeebat; nam Paraſceve apud Judæos non erat niſi ante Sabbatum, & propter Sabbatum, in quo non licgebat Jjudæis cibos, & alia ad victum neceſ- ſaria parare. Paraſceve autem pro die Paſchatis nullum legitur in Scriptura, quia licitum erat Judæis in Paſchatis die, etſi ſolemnis erat, cibos parare. Contra S. Joannes eodem c. 19. V. 31. diem poſt Paraſcevem im- mediatè ſequentem nominat magnum diem Sabbati, ſed hic dies Sab- bati non vocatur Magnus, aut Sanctior niſi propter Paſcha celebra- tum, quia ſimul & Sabbatum, & Paſcha erat, quod Judæi celebrabant: ergo ultimo annéô vitæ Chriſti Judæi celebrârunt BPaſcha poſt mortem Chriſti, & ſic Chriſtus judæorum Paſcha antevertit, vel nullum ce- lebravit. &. Diem illum Sabbati, qui immediate Paraſcevem, ſeu Mortem Chriſti ſecutus fuerat, non vocari Magnum, quaſi illa die fuiſſet Pa- ſcha celebratum, ſed quia Sabbatum incidebat in 2. diem Azymorum, & ſic ſolemnitas Sabbati propter octavam Paſchæ concurrentem dupli- B b cabatur, 194 De Annis Nativitatis Baptiſmi & Mortis Chriſti. cabatur, ad cujus celebrationem Judæi undique Jeroſolymam conſlue- bant. Unde illud Sabbatum propter Azymorum dies, & concurſum totius Populi erat apud Judæos in Majori cultu, & veneratione nam hoc ipſum Sabbatum erat unus ex 7. Diebus Paſchalibus, quæ præroga- tiva nulli alteri Sabbato per totum annum occurrenti competebat. Obj. 3. Matth. 26. & Marc. c. 14. aſſerunt Judæos in Concilio quidem concluſiſſe Chriſtum occidere, ſed non in die Feſto, ne fortè tumultus fieret in populo, ſed ſii Chriſtus 14. Menſis Paſcha cum Ju⸗ dæis celebrâſſet, ſequitur Chriſtum 15. Menlſis in ipſo Feſto & 1. Axy- morum die fuiſſe occiſum: ergo Chriſtus 14. Menſis ad 2. Veſperam Paſcha non comedit. R. Judæos in illo Concilio quidèm concluſiſſe Chriſtum capere, & occidere, dicebant autem hoc non debere fieri in die Feſto, hoc eſt, intra ſeptem dies Paſchales, quia hoc tempore innumerus con- fluebat Populus, & multi in Chriſtum credebant, eumque tanquam Prophetam honorabant. Unde dicebant Judæi: non in die Feſto, ut Populi tumultum declinarent; Divino tamen Conſilio, inquit S. Leo Serm. 56. de Paſſ. Domini. Diſpoſitum fuit, ut impii Sacerdotes, ui ſaviendi in Chriſtum ſæpins occaſeonem qualierant, non niſi in ſo- lennitate Paſehali exercendi furoris ſat acciperent Poteſtatem. Ex quibus patet, Chriſtum occilum fuiſſe à Judæis in die Feſto, quia Judas illis promiſerat, ſe noctu ſinè tumultu Chriſtum traditurum. Unde timore depoſito Conſilium mutaverunt, & oblatam occaſionem acceptantes, Chriſtum ea nocte comprehenderunt, & die ſequenti concitatò ad versùs eum Populo, extorſerunt à Pilato ut Chriſtum crucifigeret. . . Contra eſt. Illa die, qua Chriſtus occiſus fuit, Joſeph Arima- thæus depoſuit corpus Chriſti de cruce, emit ſindonem, mulieres aromata, & unguentum, Simon Cyrenæus portavit erucem, ſed hæc omnia in die Feſto non licent; Ergo Chriſtus in die Feſto non fuit occiſus. . R. c. M. n. m. quia opera pietatis, qualia fuerunt recenſita, non erant in diebus feſtis prohibita, ùt colligitur ex lib. Tob. c. 2. v. I. & ſequentibûs, undè potuernt Mulieres emere aromata, & Joſeph mercari Sindonem ad involvendum, & ſepeliendum corpus Ohriſti. Simon autem Cyrenæus, ſi Gentilis fuit, ut S. Auguſtinus putat cum Hilario, Judæorum præceptis non ligabatur, ſi autem Judæus, violen- tia Militum ad portandam crucem coactus erat. Contra. Die Feſto non licebat Judæis actiones Forenſes exerce- re, accuſare, in jus vocare, condemnare, & Sententiam mortis ferre: ergo ——— dſe. urie Uen tenr. t. le effi nn 1 A. eperm aher, 0, e eun Gnu LA. ult, i. . gi Crun. ſonen eii EIten rinr. Ulis elle dnfi Diſſertatio Chronelogics 195 ergo Chriſtus in die Feſto non fuit ad mortem condemnatus, & cru- ci affixus. . .. . . Licet Jjudæis vetitum fuerit die Feſto Judicia exercere, Prin- cipes tamen Sacerdotum legem interpretando, vel ſcienter transgre- diendé arbitrati ſunt expedire, die Feſto Chriſtum capere, & occi- dere, ne tota Gens pereat, ſicuti in Magno Sabbato à Pilato acce- perunt Milites ad cuſtodiendum, & ſignandum ſepulchrum. Abu- lenſis autem Toſtatus dicit: primo die Azymorum jus dicere, & Sententiam pronuntiare non fuiſſe Judæis prohibitum, & ideò dum Chriſtum in die feſto non voluerunt comprehendere, pro cauſa non adduxerunt legem prohibentem, ſed plebis tumultum, quem ti- mebant. Dices Agnus Paſchalis typus fuit Mortis Chriſti tanquam veri Agni immolandi pro Redemptione Generis Humani, ergo Chriſtus mortuus eſt eadem die 14. Menſis, qua Agnus Paſchalis immolabatur, & ſic Chriſtus legale Paſcha, vel non celebravit, vel anticipavit. R. Agnus Paſchalis non minùs figura fuit Chriſti in Euchariſtia, quam Chriſti in cruce immolati, ab ea enim immolatio Chriſti in cruce ſumpſit exordium, ùt patet ex V. Beda, quem S. Thomas 3. Part. Q. 46. a. 9. ad I. à nobis ſupra citatus refert. Obj 4. IIIo anné, quo Chriſtus mortuus eſt, dies Pentecoſtes incidit in Dominicam, ſed ſi Chriſtus 14. deſinente Menſis Nilſan Agnum Paſchalem comediſſet, dies Pentecoſtes illo annò, quo Chri- ſtus mortuus eſt, non incidiſiet in diem Dominicam: ergo Chriſtus Agnum Paſchalem non comedit 14. Menſis Niſan deſinente. M. con- ſtat ex communi Eccleliæ traditione m. autem p. dies Pentecoſtes à Judæis celebrari debebat die 5o. à ſecunda die Azymorum, ſicut præ- cipitur Levit. c. 23. v. I5. & 16. Numerabitis ergo ab altero die Sabbati, in quo obtuliſtis Manipulum primitiarum, ſeptem Hebdo- madas plenas, uſque ad alteram diem explettonis Hebaomadæ ſépti- mæ, id eſt zo. dies. Hoc ipſum præcipitur Deut. 16. V. 9. & juxta nos Chriſtus Agnum Paſchalem 14. deſinente Menſis Niſan comedit: & 15. vero hujus Menſis, quæ erat dies Veneris, & prima Azymo- rum Chriſtus fuit mortuus, & per conſequens mortem Chriſti imme- diatè ſecunduùm noſtrum ſyſtema fuit ſecuta ſecunda dies Azymorum, inciditque in Sabbatum: ſed ſi ſecunda dies Azymorum illo annòô, quo Cbriſtus mortuus eſt, incidit in diem Sabbati, dies 50. pro Pen- tecoſte præſcriptus pariter incidet, in diem Sabbati: ergo ſi Chriſtus 14. Agnum Paſchalem comedit „ & I5. Menſis Niſan mortuus eſt, dies Pentecoſtes illo anné, quo Chriſtus mortuus eſt, non incidit in diem . Bb 2 Domi⸗- 196 De Annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Chrifi. Dominicam. M. quo ad primam partem deſumpta eſt ex S. Scriptura, 2. pars Majoris eſt noſtra Sententia, diximus enim Judæos annéô, quo Chriſtus mortuus eſt, Paſcha ſuum celebrâſſe eadem die, qua Chri- ſtus Dominus illud cum Apoſtolis peregit die Jovis, in quam inci- dit Luna 14. in 2. Veſperis, ita, ut eodem anné prima dies Azy- morum inciderit in diem Veneris, qua crucifixus eſt Chriſtus Do- minus, & in Sabbatum ſecunda dies Azymorum, à qua Judæi ini- tium duxerunt numerandi 50. dies uſque ad Pentecoſten m. autem prob. ſi numeramus dies 50. à ſecunda Azymorum die incluſivè, ut præcipit lex, neceſſariò dies Pentecoſtes in diem Sabbati Hebdo- madæ 7. incidet, ùt calculanti patebit: ergo ſi ſecunda dies Azy- morum illo annô², quo Chriſtus mortuus eſt, incidit in diem Sab- bati, dies 5o. pro Feſto Pentecoſte celebrando præſcriptus pariter incidit in diem Sabbati. R. cum Baronio ad ann. Chriſti 34. & Bellarmin. tom. 2. I. 7. de cultu Sanétorum c. I13. juxta ultimam editionem fol. 5I2. N. 2. præſcriptos y0. dies Pentecoſtes ordinariè quidem numerandos eſſe à 2. die Azymorum, quandè hæœc non incidit in diem Sabbati, ſi- cut èontigit eo annô, quo Chriſtus mortuus eſt, tunc enim à 3. die Azymorum numerantur. Ratio eſt, quia juxta Deuteron. c. 16. v. 9. Dies ad Pentecoſten numerari debebant ab illa die ,„gua prim fal- cem in ſegetem mittebant: z. Hebadomadas numeraßis tibi ab ea die, qua falcem in ſegetem miſeris. Cujus manipulus offerri debe- bat eadem die, ùt habetur Levit. 23. cum ergo ultimo Chriſti anné dies 2. Azymorum inciderat in Sabbatum, in quo opera Servilia, nimirum metere, manipulum frumenti exſiccare, & ad ſacerdotem transportare prohibita fuerant, non à 2. ſed 3. Azymorum die 7. Hebdomades, ſeu 5o. dies computari debebant, & hæc eadem ratĩo eſt, cur illi 5o. dies non inciperent à die I. Azymorum, quia & hie feſtiuus, & ſolemnis erat, excludens opera Servilia. Obj. 5to ex SS. Patribus tam Græcis, quam Latinis. Primèò S. Irenæus I. 4. c. 23. dicit Moyſem Deut. 16. prædixiſſe Chriſti Paſ- ſionem, quo ad locum nempe in Jeruſalem, quo ad diem, nomina- vit diem Paſchæ, quo ad horam, deſignavit Veſperam: ergo Chri- ſtus occiſus fuit 14. ad Veſperam, in qua Paſcha immolabatur, & ſic cœnam ſumpſit 13. Menſis. R. hæc omnia concedendé Chriſtus enim mortuus eſt in Jeruſa- lem die Paſchæ 15. & non 14. nam primus dies Paſchæ incipiebat in 2. Veſpera diei 14. & durabat uſque ad Veſperam diei I6., tandem occiſus fuit ad Veſperam, quia obiit hora 9. quæ erat hora veſper- tina circiter tertia. CGon-⸗ 9. . ,ℳ che. NNn ten Aie⸗ n NAH r. Utl. * Diſſertatio Chronologies E Contra eſt. Epiphanius Hæreſi 50. dicit: oportebat Chriſtum in 14. die immolari ſecundùm legem: ergo Chriſtus diem coenæ cele- bravit decima tertia. R. S. Epiphanium loqui de immolatione Chriſti non in ſe, ſed in Figura, quod contigit prædicta die 14, interim tamen hac eadem die, ut paulè ante diximus, dum Chriſtus Euchariſtiam inſtituit, immolatio Chriſti in cruce jam exordium ſumpfit. Secundò S. Chryſoſt. homil. 82. in Joann. dicit Chriſtum come- diſſe ſuum Paſcha pridiè, quam illud comederint Judæi, & præve- niſſe unum diem in cœna manducanda, ut mortem ſuam differret in Paraſceve, quandò etiam olim Paſcha fuit. ꝑͤ. Chryſoſtomum non dicere, quod Chriſtus comederit Paſcha pridie, quàm populus Judæorum, ſed ſolùm pridiè quàm Sacerdotes Ulli, qui in negotio mortis Chriſti procurandæ tota nocte occupati erant, & ideò hi cum cæteris Paſcha tempore præſcripto, nempe ad veſperam diei 14. quæ erat feria 5. comedere non potuerunt. Unde ſcribit S. Joan. cap. 18. V. 28. quèòd præcorium nen intrierunt, at non cont aminarentur, ſed manducarent Paſéèha. Proin Chriſtus tantum prævenit illos Sacerdotes, ut differret mortem in ipſum Paſchæ feſtum, id eſt, I15. menſis, quando olim Paſcha, id eſt, Pa- ſchæ feſtum fujt. Ita Chryſoſtomus ſe ipſum explicat homil. 85. in Matthæum. Ita etiam Theophylaétus explanari debet. Tertièò S. Auguſtinus lib. 3. de conſenſu Evangeliſtarum cap. 13. refert, quosdam dixiſſe Paſcha Judæorum e anné, quô Chriſtus mortuus eſt, incepiſſe ſequente Sabbato: ergo Chriſtus Paſcha non celebravit cum Jjudæis. Item tract. 120. in Joannem dicit, ſepultu- ram Chriſti fuiſſe acceleratam propter Paraſceven Judæorum, quia illa nocte Coœënam puram comeſturi erant: ergo Paſcha hôc annò mortis Chriſti incepit Sabbato ineunte, qui erat dies 16. Niſan: ergo. gz. ad I. S. Auguſtinum tantùm referre aliorum mentem, ſed non approbare. Ad alterum dico, Auguſtinum per Cœnam puram non intelli- gere eſum agni Paſchalis, ſed Cœnam quandam ſolemnem, quam Judæi ad velperam feriæ 6., ad initium videl. Sabbati ſummebant. Objicitur hic etiam S. Aoſelmus in c. 27. Matth. quaſi docuiſſet Chriſtum 13. Paſcha comediſſe, & 14. fuiſſe occiſum. G. Hic locus videtur ab aliquo Græcorum fautore fuiſſe ope- ribus S. Anſelmi inſertus. Nam cap. 26., in Matthæum expreſsè di- cit, Chriſtum comediſſe agnum Paſchalem 14. & 15. fuiſſe mor- B b 3 tuum. 1998 De Annis Nativitatis, Baptiſmi & Mortis Chriſti. tuum. Non tamen inficias eo, quosdam Græcos Authores fuiſſe, qui Chriſtum eò, qué paſſus eſt, anno legale Paſcha non come- diſſe affirmàarunt, ſed hi à Sancto Epiphanio hæreſi 30. & à Sancto Chryſoſtomo homil. 81. in Matthæum aliisque Scriptoribus jam ſunt confutati. . Hiſce ſat intricatæ huic Diſſertationi coronidem ſtatuimus. si . alicubi non ſatis probabiliter diſcurrere videmur noſtræ tribue be- nevole ac Erudite Lector imbecillitati, vires enim noſtras longè 4 ſuperans nos ſuſcepiſſe negotium non diffitemur. Id, ut in limie inſinuavimus, ſolatio nobis eſt non modico omnium aſſertorum 4 noſtrorum in tanta opinionum varietate numerare poſſe Patronos, non exiguos eôsque magni nominis. Tuum jam eſt conatibus no- ſtris favere, quos Incarnatæ æterni Patris ſapientiæ exaſſe confecra- tos volumus. F I XNX I . R. R EE 403 6 4 WCG K Neel N ENR N N 199 Tabula Chronologica Annorum Nativitatis, Baptiſmi, & Mortis Chriſti Domini juxta opinionem in Diſſertatione propoſitam inſtructa. * Clrca annos, ac ætatem mundi ante Chriſti Nativitatem tanta eſt opinionum diverſitas, ut certum aſſignare numerum non tantum difficillimum, ſed & omnino impoſſibile ſit: oritur autem hæc opinionum varietas I. ex diverſitate inter Biblia Græca 70. Interpretum, quæ ſequitur Eccleſia in Martyro- logio Romano, & inter Hebræa, quæ ſequitur editio vulgata. 2. Ex incertitudine annorum in ſucceſſione Patriarcharum, Judicum præcipuè, & Regum. 3. Ex diverſitate, vel unitate Nominum, quæ modò uni, modè pluribus data Principibus. 4. Ex incerto Numero Perſonarum. 5. Denique ex diverſitate in æris, annis, & corum initiis. Ne autem in re tam ardua nihil omninè præſtitiſſe videamur, potiſſimas hic opiniones recenlebimus. =v Mündi juxta Hieronymum. Calviſium. Scalig. Cornel. à Lap. Theophil. Antioch. Petavium. Uſerium. Salianum & Spond. . 3941. 3,947. 3950. 3951. 3974 3984 4000. 405G2. Caſſiodorum. Originem. Metrodor. S. Epiphan. Euſeb. Cæſari. Rabanum. Petrum Aliac. S. Auguſt. Cedrenum. 4697. 4832. 57000. 5029. 7220. 7296. 5344 1353⸗ 7506. Chriſtus Do- . Clement. Alex. Nicephor. Conſtant. Lacdtant. Onuph. Pamvin. . . 7624. 7700. 5800. 6310. . minus Sa Va- lympia- Urbis Anno Anno Anno Anno Regni Anno Imperii Sub Conſulibus Sub Præſidibus 6 tor noſter na- dis conditæ Periodi Juliano Imperii Herodis S Tiberii » Romanis. Syriæ. Julianz Auguſti à Rom. poſt mor- S S tus eſt 2 z. De- conceſſi tem Anti. 2 . goni. E 5„ cembris. 5. 1393. 749. 4709. 41. 40. 36. 33. C. Cæſare Auguſto Sentio Saturnino. Anno à pugna ætatis 69. XII. IV. Actiaca L. Cornelio Sylla. Baptizatus 201. 779. 4739. 71. à pugna Præſide Judææ 16. 13. Cn. Corn. Lent. Flacco anno ætatis ſuæ 29. anno- II. Actiaca Pilato anno ſecundo: Getulico. 6. rum & 13. dierum. 57. nam probabiliter Pi- C. Calviſio Sabino. Hoc anno celebra- latus anno I5. Impe- vit primum Paſcha Iriü Proconſularis Ti- poſt Baptilmum. berii Præſidium Ju- dææ ſuſcepit. Celebravit 201. 780. 4740. 72. à pugna Pilato anno z.· 77. 14 M. Licinio Craſſo. Flacco anno Secundum Paſcha III. . Actiaca L. Calpurnio Piſone. 7. poſt Baptiſmum. 58. Celebravit 201. 781. 4741. 73. à pugna Pilato anno 4. 18. 5 1. Ap. Junio Sylano. Flacco Anno Tertium Paſcha. IV. Actiaca . P. Silio Nerva. 8. 59. Moritur 202. 782. 4742. 74. à pugna Pilato anno 5. 19. 16. C. Rubelio Gemino Flacco anno ætatis ſuæ 32. anno- I. . Actiaca . & . 9. rum & 3. menſium, 60. C. Fuſio Gemino, poſtquam pridiè qui aliquando no- quàm pateretur, minatur Ruſfus, quartum poſt Bapti- Ruffius, & Ruffi- ſmum, & ultimum . nus. celebrâſſet Paſcha. CoNCLUISIONES Tractatu Theologico de Verbi Divini Incarnatione QUA S PR TZSIDE P. „GABRIEILE MARIA SCHENCK, 88. Theologiæ Lectore Ordinario, Ord. Serv. B. V. MARIE, IN ECCLESIA AD DIVUIM JOSEPHIIM OENIPONTI Defendendas ſicſcepere P. MAGNUS MARIA CONSTANTIN, & 1. HONORATUS MARIA WENSER, Ejusdem Ordinis & Studii, Die Menſis Julii M DCCXLIII. 888 8 8d 2 *E7hhh”*Shͤͤ*oHbeEͦEEen I. Wε4 revelatione demonſtrari, aut etiam pro- babiliter cognoſci: II. B Imo propriè loquendo nec poteſt evidenter ne- gativè cognoſci, aut demonſtrari absque intuitu ad revelationem, & motiva credibilitatis: III. Ne e- III. Nequit tamen ulla ratione demonſtrari, Incar- nationem eſſe impoſſibilem. IyV. Deo Incarnatio fuit ſummè conveniens ad ma- nifeſtanda optimo modo ſua attributa, V. Convenientiſſimum quoque fuit Humanitati a1. ſumptæ, toti univerſo, & præcipuè homini lapſo, ut Verbum Divinum fieret homo. VI. Deus abſolutè non fuit neceſſitatus ad Incarna- tionem. VII. Nec ex ſuppoſitione mundi conditi, aut quod Homines & Angeli ad ſtatum ſupernaturalem ſint elevati, nec ex ſuppoſitione Hominis lapſi. VIII. Pura creatura quantàvis inſtructa gratià pro pec- cato mortali de condigno, & ad æqualitatem ſa- tisfacere non poteſt, IX. Nec pro peccato veniali propriè, & directè, X. Hinc Incarnatio fuit neceſſaria ex ſuppoſitione condignæ ſatisfactionis pro peccato præſtandæ ab Hominc. XI. Fi. 6 1. jone ——— — ab XI. Finis proximus & motivum unicum adæquatè excluſivum Incarnationis fuit Redemptio Generis Humani. XII. Hinc Chriſtus Adamo non peccante non veniſſet. XIII. Peccatum mortale nec ſub ratione malitiæ nec ſub ratione offenſæ eſt ſimpliciter infinitum, XIV. Sed tantum ſccundium quid, & extrinſecè. XV. Offenſa paſſiva ex offenſa activa reſultans, & in Deo recepta ſuperflua eſt, atque confficta. XVI. Satisfactio Chriſti non tantum condigna fuit, ſe d etiam ſuperabundans: XVII. Hâncque condignitatem non ab extrinſeco Dei acceptantis favore, ſed ab intrinſeca ſua ratione habuit. XVIII. Eadem fuit ſufficienter ad alterum, & cæteras omnes conditiones ad rigorolam juſtitiam requiſi- tas adimplevit; XIX. Hinc Chriſtus ſatisfecit ex rigore Juſtitiæ. Cc B XX. Valor Perſonalis ſatisfactionis Chriſti fuit forma- liter ipſa dignitas Verbi, XXI. Et ideò ſecundum eundem valorem fuit ſimpli- citer infinita. XXII. Humanitas Chriſti nec per opera antecedentia, nec ſubſequentia mereri potuit unionem ſui cum Verbo, XXIII. Neque antiqui Patres mereri potuerunt ſubſtan- tiam, aut illas circumſtantias, quæ ordine natu- ræ ſunt aliquid prius ad merita Chriſti. . XXIV. Quantumvis omnes gratiæ ſupernaturales pecca- to Adamitico poſteriores ſint ex meritis Chriſti, XXV. Non tamen Chriſtus Angelis aut Adamo Pro. meritus eſt primam gratiam. XXVI. Neque Chriſtus in præſenti providentia Beatiſſi- mæ Virgini mereri potuit excmptionem negativam à pacto abſoluto, XXVII. Potuit tamen, imò detacto meritus eſt exem- ptionem poſitivam. XXVIII. . cæ Communicatio Idiomatum in concreto, XXVIII. Quælibet Perſona Divina, & una etiam ſine altera incarnari poteſt. XXIX. Plures Perſonæ Divinæ abſolutè loquendo po- tuiſſent aſſummere unam Naturam humanam: XXX. Et plures Naturæ humanæ potuiſſent aſſummi ab una Perſona Divina, XXXI. Quo utroque in caſu, cum ad multiplicationem concretorum ſubſtantialium requiratur multipli- catio tam ſubjecti, quàm formæ, unicus tantum homo foret. XXXII. Unio hypoſtatica eſt diſtincta ab extremis, in- timà præſentià, Decretô Dei, & toto actu primo proximo. XXXIII. Quæ eſt entitas modalis, ſubſtantialis, ſuper- naturalis, unica, ſed diviſibilis. XXXIV. Admittcncla cſt in Chriſto vi unionis hy poſtati- XXXV. — XXXV. Non tamen in abſtracto proprietatum Naturæ Divinæ reſpectu humanæ, multò minus proprieta- tum naturæ humanæ reſpectu Divinæ. XXXVI. Subſtantialis Sanctitas Verbi communicat Hu- manitati ſuum effectum formalem, quin eundem communicent alia attributa, ut immenſitas, æter- nitas, omnipotentia &c. XXXVII. Eadem Humanitas Chriſti eſt impeccabilis ab intrinſeco. xXKXKFXVIII. . Chriſtus liberè mortuus eſt tam quoad ſubſtan- tiam, quàm quoad circumſtantias, XXXIX. Habuit quidem præceptum moriendi, hoc ta- men non fuit comminatorium culpæ & poœnæ, XL. Se ed erat Paternum dunta xat, cum quo Chriſti libertas ac im peccabilitas benè combinantur. Omnia ad Majorem Dei, & Eius Wagna Mairis Honorem & Gloriam. = 2 —— — . — — — —ͤͦye = — H. jem er. d an⸗ Errata ſic corrige. Pag. 7. linea 27. illud - Item linea 37. condidus . p. 25. 4. 27. Genebrandus U .26. l. 25. Septuaginta b. 30. l. 26. Diſperſit ð’ P. 31. l. 15. imponat . p. 35. L. penult. quid V 41. I. J. qui ego - p. aS. l. I. hanc do ctam 2* . 56. l. ⁵. intonato. . P. 55. l. I. ex viro - eadem p. l. J. ex viro - p. 62. l. I5. Poëtnetum P. 77. l. q3a4. & comminatus V. 51. l. 13. Natura - p. 1 034. l. 23. Sancitus - v. 113. l. 9. fuĩit ⸗ y. 123. l. 9. ſiſtis . p. 125⅞. l. J. Honoris „ p. I45. l. 25. Primæ anno - p. 149. l. 16. anni . p. 15ö1. lL. 25. incepta morte p. 164. l. ult. SS. PP. p. 175. l. ult. Pontificabile y. 153. l. 11. celebravi - p. 157. l. 17. poterantur Minutiores errores præcipuè in illum. conditus. . Genebrardus. Sexaginta. Diſperſis. . imponas. qui. quia ego. — hanc Tortam. intonata. ex vico. ex vico. Poëmatum. eſt comminatus. Perlſona. -Sancitum. fiat. ſitit. Honorius. - Primæ anno primo. annorum. — incepit à morte. . SS. PP. Juſtinus. Pontificale. . celebrari. poterant. — — interpunctionibus commiſios, qui oculos noſtros ſubterfugère, tua Lector benevolentia aut excula- bit aut corriget. M K J H¶ G F 2 2 = £ E c 3 2 REHE S ☛ =, 8 0 E * s2 c D Qei5ORIBU3 Eb-SCRIFTURISTICIS. *2 CHRONOLOGICA DE ANNI "3PTISMI & MORTIS EIUSDEM 2½ PROPOSITA ARIA SCHENCK, Ord. Servor. „ v. ad D. Joſephum Oenip. SS. Th. Lect. Ord. „ MDCCXEIII. Wagner, Reg. Aulæ & Univ. Typogr. & Bibl.