Gf482 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 D. Thomae Ittigii Opuscula Varia Ittig, Thomas "s , » i M m MWesememeues o F —R - SOOPREVREPDHUCNES ^ » 1 ? N12«51 i& í 6020 0 2 UE LUH a Tüb ngen A *y E " - "^T al O W iago. as ii u s s m . T. T NT us N- .W X 5 r ii H v t t * E w. E $ G v P T * — M L —CÉÉÁ—Tqr————— NI L m m EEE a - M C E AUH TMRT MEIT OL N l um ä) — o n ÉN CO E J N WN m W M re1 f —R L J L i | | | ) , - i ; .».W E O LR u — — W- | t W p 9-mY : l d F* d NS —Ól à eam. - | /Ww AT 1Hmmllru —4. & E ESGRSCDURAI *^ N *n Y * 4&0 * i N E momm LL EEE —— — E -——N m o z A P : BN E Ht AL VT u EEE I EEE T EE2 T i N IDX MR rOW LT. LL UEMr I DUTAND SECOUR D — CUROV emeo umIdrEm / z | ï yome. cecces nE NEDEENE EM as ECC .UgvA ETRT« emup — R— h-- l— ECC TE M HEBRHE UL i Em EL z LANIMIZUSL ——« VX um um M.T.äüw.uw : m LL — tX VAUR Pt —X s m l UT um ANNOuéis CM —— &- — 4— .D. THOMA. ITTIGII PVSCVLA VARIA CVM CATALOGO ITTIGIANO RVM - MANVSCRIPTORVM LATINORVM EDITA CVRA ET STVDIO L CHRISTIANI LVDOVICI, !. ét Of PUDI CVIVS & PR]EFATIO ACCESSIT. g,ä )]l]l (T J Lj 'Ws 9 u 3 j LIPSI/E A ^ J ll f* " æ; J ll apud HIERON. PHILIPP æltftf)eï fU LITERIS IMMANVELIS TITII. IIl MDCCXIY l s; il li l s. Qu E — UT —— — ls L CX p r N w x NOBILISSIM/Z4E REIPUBLIC/AE LIPSIENSI.S DOMINIS CON SVLIBVS PROCONSVLIBVS, | JE DILIBV:S, PRJETOREBVS CJETERISI SENATOREBVS/ VIRIS MAGNIFICIS PRfENO— BILISSIMIS, CON SVI TISSIMIS, EXCELLENTISSIMIS, PRVDENTIS- SIMIS,AMPLISSIMISQVE PATRONIS ET PROMQ- TORIBVS SVIS, CYM MAXIMO OBSEQVII CVLTV VENERAN DIS Hä(: OPVSC»LA SACRA ESSE ]VBEO * — [ )«4( $63 " To 5 5 UTR Gyo 5 35 LE E Ts s $ SP '( J Vr Am hfïimoCol- ^ PS M ) i E e t legio Veftto varia d cm GE Rs Z j hac opufcula infcri- woS* pferitmn, non lonee ixs accerfendaeít ratio. — Vefter in N B.autorem favor fuit fane füm- mus, cuidebuit, quod divinis aufpiciis ab infimo Reverendi i Minifterii Lipfienfis gradu ad ' íümmum afcenderit. Et quid deeo,quo in me femper fuiftis, affe&u ac patrocinio dicam? Beneficia beneficiis cumulaftis, & tanquam non fatis effet, me peregrinumhominem,meaque íftudia, per aliquot annos fti- pendio ali non vulgari, etiam * longe majus apud me extare Con- voluiftisamorjs fpecimen, Re- / — : :og) f' ( $8 ReGoratum 'Thomanum , in me immerentem benigniffime collatum. ua quanti fece- rim femper, & adhuc faciam, beneficia, licet nullo luculento gratz mentis teftimonio decla- rare haGenus licuerit, tantum tamenabeft,ut memoriam ho- rum exolefcere fiverim,ut po- tius infummo fuerint,& etiam- num Íint, penes me pretio. Utinam vero eadem me quo- - que aliqua operula demerer l ) queam!fed quid in viros tot tan- tíisq; officiis & meritis IIluftres, ) Schacheros, Placios, Gravios, M : agnificos Confüles; Stege- ros, Bornios, excellentiffimos Proconfules, & in reliquos, qui ordine feqvuntur, amplif- fimi Collegii Veftri Affeffores Grgvifïïmos j quibus DEus in À 3 omni- omnibus fpiritualibus & tem- oralibus bonis largiffime be- nedixit , proficifci à mea tenui- tatequeat, vel fpeciem redofti- mentihabens,non video,praeter piumvotum. —Velitergoster- num Numenhunc fplendo- tem, hanc felicitatem Veftram Vobis Veftrisque familiis prae- ftare perpetuam, ut Lipfia per Vos & pofteros Veftros ad fe- ram pofteritatem vigea t&üo- reat. | Magnific. Pranobilf]- thïg/Z&!fy]l.' Excel, Prudentif-. & Ampliffemarum dignitatum AVe;þ'mmna T ."Cuïtor perpetuus - ! t cæIST;ANVs LVDOVICI. $ EE EEREETEEEII. (; iO ORE TSMOHOEOE RE OEDEHOMOR Gs ii * : TERESES T$$ : RAEFATIO /7 7, N Dgþumtiamr de Scripture s / facre fenfatt vebus tbeologi- ( f 1 äy cis licite ffnt? cum quari- . ä v 3 turjinter negantes nomi- 0 21 nandi funt imprimis Ma- Ah'umet,us, We igelius & recentiores non- nulli. Refert Natalis Alexander im Hi- Jflor. Ecchef. Sec. VII.. pag. $47. edit. Pa- 7i/-1609. famofiffimum impoftorem Maz- bumetum prohibuiffe fectatoribus fuis, ne probationem inquirant eorum, quz ab ipfo tradita fint;' imo dixiffe, difputatio- ncs de divinis preceptis mentem impiam arguere, velleque Deum, ut difputare vo- lentesad ultimum diem remittantur.Szr. XXXII. porrofe in divinis habere man- datis,ut difputare fecum volentibus dicat: Deum folum omnesactus fuos cognofce- re, qui die poftremalites omnes & contra- rietates difcuffurusfit: velle etiam,ut qui nullas eorum, qua in Alcorano ftatuit, proferre velit; aut poffit rationes, ipfe de- A4 mon- )8(8$8 monftrationem petat ab iis;qui ipfius reli- gionem impugnant, $zr21l. Demquc in dubiis ad Detim & Prophetam ejus Maho- meth effe confugiendum;Sur.TX, Licet ve- j rohzccommenta omnia, quibus Mahu: metus,, divinam autoritatem. pratexens, dlfputauoncs de rchglonc five declinabat, five 1mprobabat in Suratis à Natali Ale- xandro allcgatxs fruftra. qu&ras; Pauca t. tantum in Surall.de vanitate polemicz fa- cræ,dc probatione ab adverfariis petcnda, nec non de decifione ab ipfo Deo in die pantocritico expectanda huc facientiai m— 2 17602 3-/ . venire licet, v. g. v.rr. rS:JLä)J Tsl Vs / UASL.XL?O oïl( Uj dic il (Judeis & Chmfhams negantibus ingreffürum effe quenquam Paradifüm, -nifi Judeum & Chriftianum ) wfferte " probationem ve- flmm debac re, ff e]h.f berACes. V. - 3H. /o0/ 0)101 » As e! 35 LJL, MX.AXJ T SL- /0/ U.,xl,u:: ö.«: bJK [m' Deus judica- [ bt inter illos die refürreciiomis de — €o, 2 qua fuerumt difcordes... & .v. 140- &S L 4 [ iC Q.* : )9«€ 1 G d ,W E ER AL A A 4&0 | p3 Va $s. AUR oe£c^ o))/o,, [2 ^L4r -2 /'Op a rfz-f'**cfr—*i-**ö w.,.,w, / 5 O AR U)Aa.)cz'o &J dic: am difc epmämæ M0- bfcum- deDeo? 4t qpfe e$i Dominus noffer €6 Dominus beþcr 65 mobis opera moffra €$ . yobis opera be[lra, 69 mus ii pure fervimus. In $sr4 IX. nullum horum commentoruim l veftigium confpicitur, nifi verba comma- , tis 3. oppugnet eos Deus huc refpicere ve- l- lis, & que Sura XXXII. verfa 5. habentur: ^QG -^ 63 ^60^ E C^ z "7 v^ r—)-—! F MJ Mæä—*)(y* // O,.o | " U.xhx w Lyl&: L,-.s H certé Dominus mus )pfe decidet i inter eos in die refürrectiomis circaid, àm quo diftordes erazt , ea commentatores Alcorani cele- briores Gelal & Jahias de poena,, five deci- fione per fupplicium infidelibus danda, exponere malunt, qualem fenfum neque Sur lL. verfus 11;. (üpra allegatus refpuit. lc Nihilominus certo certius cH: ex aliis ma- nifeftiffimis teftimoniis, quorum nonnul- ^ la. Ludovwicus Maraccius in Prodromo ad 45 rcfuo uj " )1o ( $89 refutationem Alcoraui Part. F. c. 29. p. & collegit, Mahumetum non folum tergi- verfatum fuiffe difputationes c;lrcalcgcm ac rchgxonem füam, fed & pro impiis eas vanisque declaraffejà Deo, ut prtexebat, juffum. Primum teftimonium affert Maraccius e $ure& VT. »er/4 non qui- dem a'; , quem is allegat , fed é7. n UJ-MF CNOJ ..ï ) tdLJ. 030 DÀ [* L 0;./ pQ UQ)C» 3 U»Jw E cum viderá eos,qui ä di fc'epmm de f /(ng: noftris (de Alcorano) procul recede ab iis donec fc. difceptent de mrramonc alia: ibi &hzcaddunturà Ma- humeto : quod ffoblivifci te feceritSatanas, faltem ubi recordato fueræ,m fedeas cur bis imiguas. Secundurn petnt e &yr. XXIX v. 4,6 Í qiob g,,ug-.-,Js g,.ms )JQLS: x) E )/09 " [ ;ä..i.,c ïg.þua c O.G/ IN E í J]J la IDWIE Jj..JJ (—SCAJI ï LA.J .fïf')*,) .90// 5 l (s wj f&.eft wff , Fgmfï IB(A 5.9/ ) V &) qua verba, fi prout jacent, füman- 9$5 m C $8 fumanmr,non omnem omnino, fed bllo- fam folum difputationem prohibere vi- dentur: & nediffutetisinquit, cum fasni- lia libri (Judzis & Chriftianis) z/f cum eo; quod eff pulcherrimumj.e.verbis humanis, Ergo faltim per hzc modefte Turcis dif- putare licet. Enim vero aliqua hicut bene 7. obfervat Maraccius , transpofitio vocum admittenda eft,& hoc modo corrzgenda. 1 ne dzj/utem cum familia libri, exceptis iis, / qui vos inpuria afficiunt (cum his enim noti verbis fed gladio difputandum cü) feá ) podeflà verbis dicite iis:- credimus i id, E quod demiffum esl ad vos (Alcoranum) Cï guad deme fuzt Ad vos ( (Legem & Ev- ^ angelium) & Deus nqüer(f Deus veffer u- A us e$i, E mos fugatus eà devoti,. Vtreliqua /|/ tcfhmoma, quorum unum Szrz1H. v. $9. alterum $4ra XXIL »er/z non 6s. ut Ma- raccius habet, fed 69. tertium denique Sura XLIL non uno commate 14, ; fed & commate s, & 16. ubi. difputatio v w] 46c J/ '7 ee» w-» öm::»-ï—o vana apud Deum fu- [ um, vel'ut Natalis Alexander loquitur; 5 1mpla vocatur, filentio tranfeamus, Qui- À 4 bus :oä))w(æï bus nos aha addimus, ubi Mahumetus vel proteftatur, fe neque probandl neque pa- trandorum miraculorum , Íed tantum predicandi caufa à Deo. miffum, e. g. .57- ra lL comma.:0. £34J qgeJ- Ls profecto ad te fheciat tautum . pradicatio. con£.Sura XLys. XX XV,25. feq.vel decifio- nem rerum controverfarum ad Deum & diem pantocriticum rejicit;utSurz IV .v.57. y w-,/ E5 (/J(J/ // y Ub qmm' f d f ordes fkerzm æil:qm 2nreé, rejz- eite illaym ad Deum. cont. Sura. XVIL g96. XIIX.23:.24. X L. $58.79 p OR vel probandi munus in adveríarios de- volvit pj difceptationes infidelium cffe pronuncians , y. g. Sura X L. 5 5),&.'?::().3&/ F uT Ubï,..; L)aLs-*Lo non difteptant de ff fgwx Dez, 1.e. Alcora- no, z//f qui funt infideles: conf. Sar.XXIIX. $o. $1 de caufa quzratur,curMahumetus fi- bi à Deo interdictas difputationes de re- ligione finxerit? veram quidem caufam effe vereiopinatur Maraccius 11c. quod is callidus homo timuerit, ne impoftura - fua, l 195 )13 ( $v el fua, fuique errores difputationibus de re- 4 bus fuz rehgmnls & difcuffione Alcora- t ni a Judzis& Chriftianis detegerentur, jj Scilicet quitmale agit, odit lucem : & non., penit ad lutemy ut nonm arguantur opera e- »b jus, 7ob.11I.20.Íed non crediderim ego,fu- il iffe hancunicam caufam ; adderem enim ftudium diverfiffimas religiones in effen- & tialibus conciliandi,in homine nullius re- j ligionisjomnes vero religiones pro fuo lu- Ü £ bitu ampledtente & commifcente ; ; vel certe perfuafioenm de Naturalifmo &In- f" differentismo religionum, quam, etfi fz- " piffime quoq; folosMufelmannos fuos pa- f radifum ingreffuros effe fubdole,& ut ru- d merum cogatcontendat Mahumetus,etfi u etiam non pauc1 e doctoribus Moslemis -5' conftanter negent, Mahumetum unquam ) n fcripfile , aut docuiífe, poffe quemlibet Jrà in fua religione, etiam a Deo tradita , z- It ternam confequi falutem, non uno in lo- Co apcmiïïmc prodxt, V . Sur. II 61. J W.—O/ l(* f',dlä U)JJ T *w.ac/ od j Ai 3 u $$5 C$es ) P dl d ££.5 O ^6.5» u d. A-,ï d e 0;/ Qw/ 4^G O)Jo & 6E 4 i ouïc Fsïs).-:.ï ^ J/o/ J p Upuy mes ?h Certequi cred:demnt, 6 qui Tudai fünt , € Chrifliani €. Salaite Cethnicifmo propms accedéntes quam Chriftianifmo) quisquis ex bis crediderit ip Deum , €8 diem novi[fomum , & fecerit recium , erzt ipfes merces apud Dominum.» jïmw, neque tor erit Juper eos, neque zpf contriflabuntur , quod adeo manifeftum eft teftimonium,ut ipfi fapientiores inter- ;g pretes Alcorani quid regerere poffint, non videant, nifi quod hunc verficulum per alios verficulos abrogatum effe, vel D Mahumetum primum admififfe, unum- / quemque falvari poffe in ea religione, « quam Deus femel approbavxt,mmlrum in l fua,in Judaica, in Chriftiana & in Sabai- p tica: nam has onnes religiones in füb- ftàntia easdem effe & legibus tantum li ac ritibus inter-fe differre. Cum vero di intelligerer, hoc nimis perniciofum eva- h dere fecte fuz, retractaffe eum doctrinam m fuam, & in una tantum religione Eslam, quam $515 C$9 quam ipfe profitebatur , falutem. eter- h ham reperiri , doculffe .Sur. III 8; Hly P J 5j )3 U Ude D n,æzas Gol s w 90// //O M U wo,? äsjg L,.Rx'* E ^ ^ X,Asw.mfmg Wx&äb)ï CJ:LC. n /3 ^0 $C^ ...L.LAMA At /0/ BN) d Vi 0 Va ^ ^ ( U,&. L,öx 54 !(.-8.—;:) L;/O -L.Jj*'*"&f eni K3 o 23 3 6277 o)o -7$£ M (;/ jA.iMA- 1 -J Ux'fä ïg./w u...'æï i dic: Credinus in Dezmz &9 id Wa' dfnzf üm füm esl füper nos; €9 guaa* demt/fum fuit (* f'üper Abrabamum €9 Ifmnael , 69 lfaac, &8 M / gacob, & Eribtis ET qnad tmdztftm futhayf |urt .& Jefn & Propbetis a Domimo spforum.»- V H0L di /i'zngüzmw Uter u/!m ex zþf 51€9 0f jffle fumus ei addicli, con£. comm. i. Sur. IV, jv comma$7. V.78. XXILr;. & Mataccius nl in Prodromo ad Refutationem Akoram, hi Parte IlI. c.I. p.5, feqq. j . A Mahumeto ad Valentinum We»ge-« u / lium,ab 1mpoücxz;c ad fanaticum progre- 'Cfo . diorquinoft minus illolicet ex principio »v a— longc diverfiffimo, Theologiam Acade- ; mlcam feu difputationes de religione im- m B pugnam j 488 ) 16 CS&- pugnahns 2z /ibello difputatorio QUet Diffu- D tatz'orz-föü(f)[üü prope Nfoþ*zädz'zzm ALC. æi a 4615 typis impreffo p. i. haec fcribit: d) fóteibe allbier ein Difputir-2Sddlein, (et aber nid)t Der Sotepnung, al8 Eonte u man bie QGarfeit Dutdbs difputiren etz f f Itf langen unb fernem, benn natürfidyes unb menfelid)es difpuriren ift biefem Wi Studio alfo ntis, a[8 ber Seuffel ber Det- D ligen Sirdyen. :abero aud) Hierony- Cu] mus tinter aus ben alten QGatern in bie Ü &t gitanen gefe&etz à dialecticislibera nos Domine, eriófe us £ rr vonben fub- t tilen difputiren, Lnp (d) fage mit Q8ate Wi heit, voilL ermanb in biefem Studio fort Iti !N Fommen, fo muf er fíd) entfobfaaen ab les 9Gieberfpredyens unb argumenti- hiC tenó, fonften woirb nidté braus, mai M leat nur Jobn unb Cyott einiic. 66 p.3- tur, ubiveritatis indaganda cupido prafcribit n lllme leges & ejusinveniende vias: nutoob an , iít es bein Crnft, meitier treuei mbm interrict? uno 28eawetfiung 3u fol tttei acn,fo forbere d) ba8 von bt notly hr tvenibia, Daf bu mir aetraueft,alaube n unb 3utraueft, uno eben auffmerdeft, Ü 1od$ | wg) mj ( g k f tUa8 id)' bit fage umb toeífe, obne d[le AC Oieberrebe,obne alles difputiren unb N OGieberfpreden,x. imuftu bod ín al " [2 ltll len Sanbimerden beinem JWteifter Fei fot t ne Ginrebe tbun , unb ibn nidt nmet i il (tern, fon(tivirD erbir baíb bie Z büre If woeifen ; wmievielmebr ín btelem alfer- u beiltaiten unb toidyttaften ftudio, Das j d über atle &ünffe, Danbiverde unb fa- fOR cultáten ausqebet. && p. s. Die Gelaf il fenbeit if ba8 anbere notfyenbige 1005 Ctide Dem, Der Da toill Die QGarbett , fub lernen, er nf alies difpuriren [agien P an(tebei, bem OSegmeifer mit nidten iofttil toieberfpred)enweber in Girotjen nody a in leinen, uc alialoca, quibus in pole- micam theologiam Academicorum,quam Wil p. 14- foetidam dialecticam vocatjinvehi- l v tur, ficco pede tranfeam. Vis caufam ? & —3 — zl [ zi fomniat Weigelius ejusmodi internum du — EL s lumen, equo folo, non fimul & difputatio- t — —— nibus, fenfus fcripture eruendus fit. D — ——À itreft, inquitp. 14./e2. Yoltber bas £icbt — —— 4— -—. — 2 ber Gnabeinfo bu faaeft, ber SGerftanb — — CM Fomime aus bem $5udye in bem JUtere —R l—— ( EI X fden, man fónne ben 2Berftanb aus B : ^ .Sgäg )18 ( ä(ä)'"x be? biblia mämm. K3ruv Q&ær&aüä Dt8 Il(oi $Pudfrabensiitin uns,benn r Gieift Vr ift ia um uns,dus beim fie acfóciebenift : ( 25on innen mup ber CDerttanb ber üt Qorifit Fommen,aus bem Geiftebars l] $us ber ZOudyftabe aeffoficn if Con- nj veniunt , ut apparet e dictis, Mahumetus tori & W eigelius in eo, quod aterque theolo- W 'jam polemicam damnet , uterque dvros dls 1 £Qe urgeat; differunt vero,quod is & dif- l, fidentia malzcaufz & perfvafione de in- liln differentiffimo & naturaliffimo plane regu impiajhic vero exeo errore,qua folum in» duïï ternum verbum, vel folus fpiritus & coelo sU veniens , divina efficacia, cum externum [ verbumlitera mortua fit;pollere fingitur, lr difputationes theologicas in Ecclefia ab- rogatas velint. " Parià cum utroque fen- Xl tiunt & faciunt & receztioribus nobatori- Ti £us haud pauci, quamvis ex parte & difpari qua ab utroque principio. Scribere enim non qc verentur: SJftan folíe Syefuiten, 9tefote fjl mitte Supralapfarios Socimianos,& (ic por* HH f ro, tibt refuziten / fonbern mit ibnen MT frif) unb fpàt. cozvez/ren, ifnen ben in íaenz ;ed)tgnäïeuigzilïägg $u Gbrifto ac item, t 338)19(& N ? :tem,man folle ber yuaerib bie Contyo- ) ( ver/feti nicbt 3eiaen, nod) ibnen bamit 1 anbere »e äägwnen verbagt madyett, at ut plures ejusmodi £flofculos - taceam. NU Ita Mahumetus, i*a Weigelius , & qui hac Cote inparteutrumque fccw untur, multi náva- netu tOrcs *"€Cbïït10ï eS. Qgïï:us nos oppohi- 0l0 inus Chrif feum,, Jalvatorem noflrun, eledios | oäu'räs discápulos ejus E$ Apoffalos,pios Patres, fan- uf &a Concilia, non temerandos Ecclefte noflra 2 5 dc iüj libros Symbolicos, euE verenuddfuum barum plzmc regionum Senatum Ec clrf taflicum , & tan- Jm Y dem Zeudatiffeme Academie my(!m praxin. : C0 Salvator nofler, g»um faceret veritatemyq erturt propterea in hucem'weniffes ,ut mmrfe,äefþ- fgttth zur opera ejus, quia in Deof atla fapt, €9. ut did teffimonium praberet veritati, Joh.WL ar. üe fCll XIIX 2 nunquam metuit, ne, fi evangee iil lium füum examini exponeretur, quic. (ina! j qvam, qvod erroris aut impofturz argui imiit qucat; n eo deprehendatur. uare non u folum Difputationes de religione Chriftia- fit pOï nafive cumfi fuis, five cum hofhbus verita- ï ii tis non mtr—rdzxzt Chriftianis; fed & ipfe, jl & nonnunquam acerrime , de variis fidei ax*ücuhs & fcripturz fenfu cum variis dis- 6g; Tl jtelf D5 puta« $99 ) ao ( $8 Difputavit cum Satana de divi- a't[m putavvz furm nitate fua atque Dei providentia, foP. 1. zj. difputavit cum Scribis,Pharif&is & Ju- fuis LUA dais de perfona fua 7o5. IIX. 12. feqq. X. 22. féqq. de vixtute füaacin fpiritus immun- atm juta dos poteftate, Matzb. XII, 24. /e4q. de lege divina, c. XX1I. 34. fz44. de lege oraliatque yd traditionibus, c. XP.1./eg4. de poteftàte ci- il Íciu vili, c. XXIL1. féqq.. de divortio, XIX.;. de adulterxo ejusque poena , ]ob IIX. 3. 77 fi féq4. disputavit cum Sadducxis de refurre- étione mortuorum, Marzb. XXII. 23. fegq. , f demi Marc. XII. 1$. fegq. curh muliere Samari- (l tana de ceremoniis & loco adorationis, 3ob. IP. 7.féqg. cam Nicodemo de rege- d neratione £. 1II. féqq cum Judzis & 45 discipulis fuis de oüïao füo &falutis me- U]M Ihogt dio 7ob. FT.2;. /éqq. Mattb. XXT. 2;. Fuit equidem Salvatori & Magiftro noflro, Ec- PN clefiz fponfo, dulciffmum f'oaviffimumque 014 guttur, Cant. V. 16. e quo fpiravit blandis- (loq fimumillud pax »obis, Luc. XXIV,36.. Job. phta AX. t9. pacem velinquo vobis , pacem wieatm u dovolis, Job.XIF.27.Fuit vero & hzc terri- ta,n tttdy fica vox,quam itidem de fc audiri fivit: zoz rem in mundum ,ut pacema 4dportem , fed u d[a'm h d 195 J E« rl div- diffidia, Luc. XII. jl Matth. X.34. utnimi- b.V] rum fignificaret,& fibi & fponfz fuz, h. e. )u fais discipulis, imprimis vero T heologis, T . virisDei, in aciealiquando ftandum effe, u armaqueà dextris & finiftris adverfüs con- lg juratos veritatis & verz pietatis hoftes ex- j Y pedienda venire: Et profecto toto coclo at erraht, qui fecusremfe habere autumant N fciunt ifti homines Chrifti fponfam zrezz I columbam effe Cant. 11. 14. lalia ejus fayum j urte flillare, lingua mel €9 lac Gbeffe Cant. IF. i. Íed nefciunt, vel & fcire nolunt, ean- ii amatt dem cum zurre Davidis comparari, ed/fr- AU cata ad armaria,de qua millena feuta pen- dent, omues wnbones poteutum, Cant.IV. r em ( !N 4-Sciunt /e&laudam effe fidem €$ charitatem |tis I t5 pacera, fed neíciunt addi: cumiis, que imvocant Chriflum ex puro corde, 2. Tim. II. j Wi 22. fciunt f/vaves effe iz qmontibus pedes pra- to l um conum pacis , Ef. LII. 7. fed nefciunt ufü blandh quoque venire, ut pacis praconcs cata- phracli evadant milites, pancratiaftz, qui- ;0/ ]ob. buspügnandum pro fide fcmel fanclis tra- j WM u fl dita, neque per imbelliam füam commit- l tendum, ut illius fyllaba velapex corrum- vt uam/exagüntA illis be- ii iþgtur/;nonminus q roibuss Bk4' M 7 , * *ä)ä)zæ(ö roilus, quz ! Salomomis lecium cwzzm/,?gädm' D7 omnibus firingentibus gladium, paoili) äe/lzz fl Domini, Cant. L. 7.9. Etfic gladium firin- que Xit , atque de variis vahgïnnis capitibus tac Cet cum nonnullis é Synagoga Libertinorurm, & Cyrenæorum & Alexandrinorum, cum- lili queiis,qui erant éCilicia &Afia dxfpatavxt, r contraque eos veritatem ad u ufgs vit hali- d& tum propugnavit HierofolymisProtomat- 7) tyr Stephanus A FT. $. /égq. F. v fégq. fic fb cum neophytis Chriftianis é fecta Phari- Coft fxorum multumAntiochix de circumcifi- dlfp« one coram difputarunt (mroAie aucálhoeos tt9 yeropévie ) Paulus & Barnabas. * Difputa- m vitetiam Paulus (deAtyerz) Athenis , ex- l« tra &intra Areopagum, cum prcurcxs à& Qj Stoicis A. XVII 17 Jeqq. Corintho & Ephefo in Synagogis, 4f. XIIX. 4. 19. XIX. ht $. nec coram folum, fed & in fcriptis: - dis- 6] putavit de articulo refurrectionis z. Cor. Qu XV. 12. f/9q. de juftificatione per fidem Qua contra Galatas, in epift. ad Gz/. c. III, t. ber/ fen. de bono maloquc Deo contra Simo- I nianos, eorumque falfi nominis fcientiam V, & nova vocabula, z 1. epifd. ad Tiga. VT. Rütr 20. wnf 1 beoa'oretm Zom. III. Oper. p-540. Qur Irep. $$ )23 ( $ hn Iren. lib. 1. . 20. & Thomaféi Scbediasma; hii $. 28. þqq contra Cerinthianos eorüm- mfmn que angelicas revelationes, Co/ II 15. .ut. pi j taceam locajin quibus idem Apoftolus do- TIOUU Cet , firipturam diPinitus in[biratam e[fe.» ft, QU utilen ad £xeyyov, 2. Tipz. III. 6. epi/copo« u yu oportere e/fe potenteu vec ovriNbyorree jtz i eAefyxmv TA 1. 9. eportere f:wftma!zcviz- OLORU Ies d:uoruos gcwmte& $ füricle comvince- f re, ut fani ebadant i fíde u.1j. oportere a Phi Contradicentibus éziseucey os obdurare undl difputando. . AbApoftolisad Patres con- U?,g f trover(ias tra&tantes progredior, quorum. lepu magna nubes apparet, quosinter primo, cms g loco prodeat 2US TINUS MARTZIR, curehi cujus cam Judzo Tryphone difi gufaüo ex int hO& €jus dialogo. conftat : & qum Para2e- 4 T. - fisejus,vel, utEufebio ££. Ecclef: bb. IF. c.19. nuncupatur, ejusAesyes ad Gracos, us j U^ - quid ejusdem bina ape/gie aliud füunt, , f quam fcripta polemica? uttractatum aZ- ]i ver/as barefes & alium adverfis Marcio- NI 97292, led utrumque- deperditum, tacéari. vid. Halloixius in vita $uflini c. 27.. jofü- 1710 num excapxt IR ENJEUS, quem libros qumquc &Ae'yxa Kgq o&værgowng Ts xþeuäæ- p YUIA8 h BS 95)24(36 w;,ca yyeceos (quorum vero textus Græcus ]IM! periit) adperfmas berefes , praterea Zbram Vr adver/is gentes , & alium bariarum dfpu- Al zationum, (ed utrumque deperditum, nec om non alia elenchtica féripta compofuiffe, Do ex Eufebii Hifl. Ecclef. lib. V. c. 26. €$ Hieron. p Catalogo Script. Ecclef. c. 3. liquet, Poft Ver Irenzum theologiz fcholafhcæ vacarunt t TATIANV $,cujus oratio Ad Grecos po- li lemica eft, ZHEOPHILUS Epifcopus An- u tiochenus, cujus libri tres ad 44uzo/ycum de ftiar t fíde Chrifliana, adber[us ejus cafummiato- res ,liber unus aZver/us Marcionezz , & a- f lius 2dper/us Hermogenem,itidem polemi- h7 Porro .47 HE- ci fünt. Esfeb. (Gb.IF. c.23 6; NAGORAS Catecheta Alexandrinus, & NM MELITO Epiícopus Sardeníis in 4po/ogits den fuüis pro Chriftianis, HERMIAS in zrrifío- P/»zt/ me philofopborum. gentikum; PHILIPPUS d urbis Gortynz in Creta Epifcopus in libro & coutra Marcionezm; TERTULLIANIIS in Ll Apologetice, im prafcrzptionibus. adper[uts Jud bareticos , aliisque fcriptis quam plurimis LE) adverfus Tudaos , Marcionem , Hermoge- D7 uem, Valentiniauos, Praxeam, adberþü Ihn ge;zte.f, Grofficos, adverfus Pfychicas de je lüc um '*))25'((9 « ]xmzo, adverfus antzllzzm de &4pt1/ifzo,4d- 1777 verfus philofopbos €$ Jareticos de auimay if Adver[us quatuor barefes de carne Chriffi, y n omnes hi pluresque alii fecundi feculi f Doctores, quorum libri partim perierunt, ]i partim adhuc extant, tractarunt. contro- hi verfias. ' In Seculo tertio controveríias at tractarunt MINUTIUS FELIX indi- uy 4/0ga ubi Czcilium Natalem, hominem j An gentilem, & Octavium ]anuarmm Chri- yn d ftiánum fearbitro dereligione dlfputan— jJato tesintroducit: HIPPOL TTUs$ m /är« u mone de tbeä/ogm E5 incarnatione adverfud len Beronem && Helicem,in bomilia de Deo 1 J E5 trino , f myflerio incarnatiopiy contra i, u Noetum ; im demonuflratione adverfus Tu- vl deos ; infermone contra Gracos feu contra " Platouem de uuiverff caufa : ORIGENES Adamantinus in Zzzs ILX. costra Cetfune j jlb & dialego comtra Marctonem C /ECI- LIUS CTPRIANUS in/ébri adverfus (j n W judeos, & alibifepes DIONTSIUS 4- T fs LEXANDRINUS in epiflola contra.s Paulum Samofatenum, omnesinquam,jam p memorati Patres feculi tertiia Chrifto na- wr/ u to controverfias tractarunt E quarti i ]e feculi ]l 495 ) ? 6CS9» fïaü n dïfputamr bus. pmdummus .4R- NOBIUM in. difutationihus: adverfus Hl * gPülf.57 LACT ANTIUM in Aéris VIE. divinarum zszz'z £utiomum. adver f 4 gwte.r $ L HILARIUM PICIAVIENSEM :;n C dibro.de Trinitate couira Armwy üvc, fi ut c* mn infcribitur, de ffde coptra onsmes ber s; LUCIFERUM CALARITA- di N u M in Làbro de nom combeniendo cuümua 1 !mmm PHOEBADIUM in hbro W contrA AriAM0S 5 MARIUM VJCTO- I RINUM in /zära de« generatione verbiads fh ( perfus Candidum Arianum; OPTATUM MILEPITANUM in fibro de fibifmate ho fü Douatiflarum contra Parmenianum s P.A4- CIANUM in epiffola ad Sypaproniamum di contra Traclatus Nopatiaporum : 4M- flql BROSIUM in Zéro comtra "rianos Vet €$ Apollinariflas ; FAUSTINUM i f t bello de Trinttate contra dMrianos : ID4- tan CIUM CLARUM in äþu[agetzw Ad'vtr- lo /;æ Prifcillianiflas: Similiter & Grecishu- Qu jus (cculi Patribus multi bella Domini .ü"; ftrenue gefferunt, Prxter EULSEBIUM dv PAMPHILI in opere « de Manichzis: Wt AT HA NASIUS in 4. omtzoizpäw c0n- Mi Ir4 --fpæ)w( AR PA WrIAMOS : Bä'SIZ,IUS MAÁAGNUS u in Zbra contra BEunomuum. GäLGO- RIUS NTSSEN Cb u o ; Jl n Zéro /zf*'þ:::f/s €unacsm . EUSTATHIUS AN TIO-— L n Md C HENVF $, qui adverfus Arianos c (ïl E 1'5 f fima 1baclaffücum cecinit; EU SEBIUS unitt E MI SENUS a. iperfas Manicbeos €9' Tu- deo: I ERAPIG costra Masicbhsos ; n JITUS BOSTRENSIS, itidemconz ! llbïv Manichaor DIDTMAUS contraeosdem: CTo MARCUS DIADOCHUS coztra A- iüfüd rianos calamum firinxerunt. Haud pau- ITUM ciores & quinti feculi Patr 1*7115, qui cum | jmaze hoftibus evangehl in arenam deïmndc runt, fi idinftitutum meum ferret , pro- M duci pefïex .Quid quod. fcupf(,i "$afi- p m tiqui, qui veterum hzrefium hiftoriam, Aritih veterumque hareticorum catalogos con- Viv ,:.('- s refu- ii texuerunt, & ut plurimum har tarunt , IRENZEUS, I de quo fupra, Tertullianus , vel ref"a:ms alius qmyuüa IMI(/"' que etiam horum autor fuerit, 7 ;2?0- æc'sïlü ( diremit capitibus libri de praftriptiombus ngml UM 4dwify bereticos ; PHILASTRIUS in ca£alogo bereticorum . HIERONT- C t MUS vel potius alius quidamjqui fub hoc 4;/; ( - nos n 538 ) 28 ( 882 nomine latere voluit, in ZzZzculo de bere- AC $d ffüus, GENNADIUS cum A4NONT- MO n Appendicibus bufus Indaculi, E P I- que PHANIUS in opere adverfus berefes go, ter AUGUSTINUS in /ibello de $8. bareft Ti u THEODORETUS in Zérts y, ba- N & reticarum fabularum , ut alios taceam, theolosiam elenchticam exercuerint. « Adeo manifeíta res eft.de Patrum elen- MA cho, ut non interrupta ferie pro veritate Inc doc&rinz Chriftiane certaverint non mo—: frjs tute do,íed & in certamine hoc multi mar- tyrii corona exornari pulchrum & glo- ( nofum duxcrmt Veftram adeo confci- tlj entiam,quotquot dlfputatlones in Eccle- n & fia neceffarias effe negatis, coram Domi- nonoftro JEfu Chrifto, Kotp Di* Val & co- thm ram univerfa Ecclefia ejus appe*lo num Quic non perpetuz primitivz Ecclefiz. praxi hie() evidentiffime reclametis? quam & Con- lt ciliorum .ada & decreta confirmant, li lio2Ngs o*uäs*wa*z»wc H*axeM&', multum & fha acriter in Íeculi primi conmho cui Wiar celebrando turbones quidam, nccefïitao U. tem circumcifionis & juftitiz lc«rahb ur- flm;l' [ltag gentes, pzæbum unt occafionem , ab ipfis Apo- [ l -5 ) :-9(3(1 h- ApoPtohs virisque Apofiolmg maximee 0AT. -Secta Pharifzorum converfis, ultro citro- EPL que disputatum fuit, AG. XV.7.feqq. a&cti- ( terquoque in Con.c;ho Niczno Oecume- huj nico 1. vel deunica voce ipcecia o Pa tribus 113 Nicznis contra Arium & ejus comglvccs, & àPaphnutio contr » multos coelibatui £a- actt Vr cerdotum infenfos disceptatum füic Si n ent controverfias ftudiofez juventuti com- reriti mendarc fi eidem religiones , perditiffi- )n n mas etiam, reddere CXOfdb fi deni iique vi- Mu tarehareticos non licet profe&o non vi- ] deo,qua confcientia Niceni Patres in Sys- & ] coti odica epiffola apud Tbeodor. Hiff. Ecclef- fb UIpiam NOCArTC Arzi opheionem , eamiqueyum Dofn P verba efus, licet &/a;päærmæ plena, ana- ) &o zhemate dagnare potuerint: non video, qua confcientia Synodi Conftantinopolita- , i z Oecumenicz 2. Patres contra Macedo- gpm , niumcongregati Can.I1. ftatuerint, faezm x t ml Nicenam firmaim manere , €$ omnuesa bare- tün & ffaEunomianorum feu Ead'axzwamw,äf Se- miariauorum frue&pirituss. üdþerþnrr Jf EP Sobellianorum E$ Marcellianarum $ Pho- gl tinianorum &$ Apollipariflarum anatbema- j[s tigari : qua confcientia fanctse & cecume- hii ni« Ày r 482 ) 30 ( SiS- nicz 5. Synodi Patres Ephefi coacti Nefto- if hyet rium depofitum anathematis fülmine per- cufferint, complices vero ejus ; ,& quicun- æecgg quc aliam, quam Nicznam 5ucm,quæquc fince in Ephefina Synodo decreta fuerit; come- Deor à b ple eretur, caz. 1. $ feqq. ommi Ecc/ef 4 lh j?zm COBmmUnione funttione,ff clerid fu- erint,probibuerint;ff aici,excommunicaut- g rint;qua c0nfmem1auynodusOccumcmca " 4. Chalcedonenfis Can. 1. priorum Syno« Lui dorum canones probaverit, adeoque ve- u7 téres hxrefes fimiliter anathematizaverit, funt Eutychetisetiam novumerrorem damna- IT verit utreliqvarum Synodorum, parti«- 19. cularium quoque fere omnium, leg:time [^ celebratarumacta & decreta & anathema- (l tismos,qui fane ad ofäcmm fpmtus fan-. hu « ac dO&OTUIH dCHChUCUiH pertment Chlej omnes, filentio tranfeam Vefügus Pa- üffcn trüm & Conciliorum, inprimis vero Chri- i H ftiatque Apoftolorum, quorum literasfà lroye eras unicam fibi n ormam conftituerunt, Pneczp infüterunt pnma]ores in libris Ecclefiz lp . nofirz fymbolicis, quippe qui in De/zratzo» üfmz zeArticulorumConcordia,de vepula at, A0f- 84,/3 a frdet; fpecwtlm de aptitbefefeu rg/e&za- (htio M& 46 )2r C $87 L Nefo se fïzþ'a'e doclrine im articulis cantm?*)arf T M . hzc talia verbo Dei convenienter fignant; qu Cf meceffarium .efl ad conferpandata in Lcc/e/' f2 quy ffuceram doclrinam, 69 ad folidam, frrmam, lt Cum Deoque probatam atque gratam concordiam, Ej ut non tantum faua docirina dextre. prapo- Wi /9 matur, fed etiam contradicentes diverfum- n due dotentes redærgmntur FEidelium e« p - i paftorumutrumque officium cft (uz D. n Lutherus dicere folet ) && aviculas paftere, u €9 /upum arcere, ut alienas boces vitare di- (zaVeth f Cant: €) pretiofüma À wili fecernere poffrzt, damit DW T Um. TL 2, Tit.i.9 jalv A. . jfer. XV. d. Quare ip bacetiam parte mentena 10« | PMU' |ep t ffram invicem declaravisus , 69 perfpicue vl declaranus : quod widelicet- diftrimen fit ib - Zaömdzmz apter mon necelfarias €9 imutiles )crtmen coptentiones (qua plus. defiruunt , quams hgl edificant) ne tis Ecclefta perturbetur : €&in- 0 (Ur xer necelfarza certautina , quamdotales com» iteno £roverfie incidunt, ub 7À articulis fedei aut tuerill pracipuis partibus Chrifliana dotirine agi- Fertli dur ; fum enimai ad cmeritatis defenfío- rg/;if 4[ ' Wew neceffario eontraria 69 f'alfa doctri- "A cf refutanda. Qua ergo fronte re- rf/fä ccntwrum aonnulli, maxime cum jure ju- C rando -92 ) 32 ( 887- rando fe doctrinz in libris fymbohcxs re- qui [nie ceptzadftrinxerint, theologiam academi- cam ftudiofis non ncccfïarxam ; & libel- ted los elenchticos iis e mmanibus excutier P 4&os effe contendunt ? . qua fronte the« p $. ologos polemicos, & mlquas religiofe Ccis cenditiones renuentes, homines & rixofos ? & quum hzréfin impu fny p gnant, ignominiofo titulo , faltim ut fimplicioribus exofi reddantur hzretifi- C05 ces, Se&ermadyer? qua fónte difputa: Ruun. a tiones theologicas conflictationes homl- num mente captorum appellitant? Si e- y de] tim theologos polemicosjc iniquas pacxs conditiones Syncretismumve detrectan- — |. hu f tes, rixofos Vocari cotivenit,rixofi fuerunt 4 autores declarationis epitomes concor- Pe/z:ä dix,qvum cogzroverffan de peccato erigi- Mt;zgj yiis aliasque £z z£efrz €5 antitbefen diffri- fusi Buerunt p. 640. rixofi qvum docuerunt &q difteptarionem de P. O, non effe certamen Con ftnd guaddam 207 necej?zrmm, fed maximi mo- smenti , ib.rixofi, qvutn in Epitome Formule hcy) Concordia docuerunt, vocabula fübflantie hp £9 accidentis in di/putationibus de P.O.re- char tmenda giä,uxoü fuerunt illi 'T hCOIOgI, qul 589533 ( $9- tci$ f quiad inflantiam Cfaris Caroli V. librüna Ydeni dnterim ratihabere noluerunt; qui n C4- x ibd tecbismo Lutberi mafori p.$47. docuerunt (ultla ddbggz/andum ejämzwter Theologis, ommi (C t panoplia iuffruclis , ne à verbo Dei droclli i €5 abfirabi fe prztzmtur per þermolagos E5 Schb'wermeros. Si qui indifferenu- Iu finum rcligionum averfantes fcapham fca- m 1 u pham hzrefin herefin vocant, hzreti- COS fugiunt & damnant,hærctlfices & ho- gret mines mente capti funt , hzretifices & ifputà home mente capti fuerunt pii ma;orcs noftri ? 96 in Auguflana Confz[frone , cum . drtic. 1. de DEO damnant ommuesberefes contra s hunc articulum , Manicheos, Valentini- rc&nn. - 4n05 &c. cum zzrtzcu!o 2.de P.O. damnant (enit Pelagianos €9 alios: cum in arzZc. $. de ono miniflerio Ecclefíe damnant — 4uabapti- j tj ji.as &alios: hzretifices fuerunt'Theolo- d jenult gi, qui in 4po/ogza Auguflane Confesftonis Confeff. Auguft. autores haretifices de- u fendunt: hzretifices fucrunt , qui in 4tr- u sl giculis Scbmalcaldicis de poteffate 69 prima- iu Pape p.148. prxcunte äpo/t'olo Paulo Mll ! 0, (t a. Cor.FI.14.docuerunt: Zmpios docfores vi- Cz VA eologh qul $ )34(C $& tandes €8 execrandos effe tanquam amatbe- ii c nat4: haretificesfuerunt & errarunt,qui in Epitome Formule Contordia de regula (er atque porma fidei p.$71. prmutwæ Eccle- pf 07 ;fix fymbola hzreticis oppofita agno- fcunt & approbant: - Abfit! ime. effo b 9t DEU$,& Apoftoli & Patres & Conci- 1ia & lmn fymbolici veraces , ozesás au- W ,Xem bomo , qui iis adverfatur mendax, I fii "Rom. III. 3. Et profecto, qui clenchüm e medio füblatum .volunt, modo omnes Ut ferio ita fenferint, quld fides Chriftiana V Q & Evangelica fit, quid ejus confervatio, plane nefciunt. Fides noftra. Chriftia- " na & Evangclica nititur verbo Dei Rom. Ye def X7. job.XV'IL20. quod quidam cau- ponantur z. Corigtb. 1I. 7. peftilentes Ij harefes introducentes , 2.Pezr.II,t. & C "homines inefcantes, berf. 19. quare , ut Tüat fundamentum & bafis, cui fides noftra v innititur, maneat firma , verbi divini Qür cauponateres funt )u&e & accurate re- db fellendi, ut fani fint in fide, Ti T5 btn - Nam egregium verbi divini dcpofitum fh debemus fervare per Spiritum S. 1. Ti & F. [*) ] sst Mil VI. verf. 20 2. Timi. 1. 14.. ut doctrina m cacleftis maneat fana , ; 2.7772. 1. 13.. fiqüi- dem fermo fectariorum .ut gangrena Wgü Ed paftionem habet, 2. T. I1.37 de. g Feuerb, Faft. IV. Dedzr Dunt. Caf Confc. v j p.622. feq. 730. féq. Remoto elenchuo (ont ex Ecclefia, & inprimis cathedra Acade- "m mica, fuggeftum cathedrasque fcho- T Jafticas confcendent homines antithe- v fium, ftropharum , fraudumque hofli- (lle um prorfus ignari, qui nec amplius fi- itian ve auditores five difcipulosjfuos cum Vati) Chrifto monere porerunt: Capete pobis hrj A& pfeudoprophetis, Mattb. VIL. up uid vero tandem exinde ? Paítoribus fic fe t Ril j C defenfioni fubducentibus lupi rapaciffi- tent mi, qui, qua data via, irruent,& ut fidem, iil cui ovile Ecclefia Chrifti innitur , fub- ruant,omni nifu agent. Tolle poenas ifC,m : noüra civiles, & jura pedetentim periclitabun- din tur : tolle elenchum , & fides peffum- dabitur. — /Eternas ergo debemus ha- m 7227 bemusque gratias divinz bonitati, qua factum eft, ut Potentiffimi & Clemen- ia if tffimi RCGIS & Domini noftri mdulgen- tiffima L C 3 Tfodus I ) 36 ( $9- tiffinia gratia, hatum regxonum Revc- D. rendiffimus Senatus. Ecclefiafticus theo—- pl logiam elenchticam & . de religione $$ difputationes in fcriptis & cathedra li- fat berrimas hactenus rclæqucnt, imo & eas- tb Non enim tum dem ferio m)unxcrlt |iv/ demum , quum 'profeffor philofophiz & clementiffime confirmatur, ad ordinem V philofophicum, ut nuper admodum de gi dato 21, Febr. 1714.. his verbis refcribitur: 6j OBit begebren, ibe roollet ib guum il ecmiübeter Sleif im 2efen tumb difpu- tiren anermabnen; : fed & ad reliqua- rum Facultatum, etiam Theologxcæ,Pro- feílores fimile Mandattim Regium pau- cos ante annos datum fuiíffe. novimus, ngd & perpetua praxi in hac Acade- mia à Theologiæ Profefforibus obferva- tum legimus & Ícimus. Gratis in re omnibus notiffima prohxus forem,íi eo- rum fcripta elenchtica. habitasque difpu- tationes inde à reformatione ad hzc noílra tempora recenfere velim in rC* centi adhuc memoria funt difputatio- nes quas Dn. Joh. Schmidius, SS. Theol. D. [ 95537(8$8 L Aew D. & P.P. contra Reformatos, & quas s du poft eum Dn. (Dottfrie Olearius, itid. eipiot SS.Theol . D.. PP. & venerande Facul- vdra | tatis Theologicz h. t. Decanus, in Mat- i o ex thazi loca di ciliora habuere. .Utta- Rum C ceam aliorum Profefforum de religione | [oph!ft & Scripturz S. fenfu exercitationes, quas orditet inter & hz funt , quz a D. Thoma Itti- odum & gxo, yoy & eylos., habire his opufculis (cribitl ejus infertz nunc prodeunt. Quales T 7illz fint, & que reliqua opufcula verfa . V pagina docebit. ,relu glcæ U U D jufr pau NV jovimu, hat (.)1 » Q 1 ; rE obferi 3 SS tjs 11* i2 3Y/ myitt NT )äw [e dlf 4l r mrc [ utatl() D. ELEN '293)38( Gu ELENCHVS OPVSCVLORVM 4 10 z Exercitatio ad verbaDavmhs Pf XCVI v.1o. a nonnullisInterpretibus &Eccle- D0] fix Patrlbus mtez polata ; Damz»w re'gnz*- vit 4 ng 70. íci 2. Exercitatio ad Hebr. T. 9. five,Pauhnus if i in. Partem Pfàalmi oö«.aw Co*mmentauus expenfus. [* $ 3. Exercitatio de Novis Fanaticorum quo- J/ 2 rundam noftr xtatis purgatoriis , fnt 4. Differtatiode Guilielmo Po&ello Quove $. Exemtauo ad Luc. VII. v. 47.48. de ite- Qf Pf rata abíolutione peccatrieis , cui pcccata Weld. . jam remiffà fucrant. eiflop tfb 6 Schcdlafmata/f Programmata quatuor contra varios recentiorum e€rrores (Uent: H m ej ^. Schediafma de fcriptis ad notitiam Con- süSque ciliorum & Canonum fpeGantibus. Ditetey ünam j g Catalogus lttigianorum M anufcrxpto« Stape .rum Latmorum, fuccefïu tempons eden2 ll ] dorum LU Excx- Volt l jæ)fwæ "EgUXCR RUCU Y A T Tig ad 9erba Dafidis Pfal. XCPI.$.10, . nonnullis Interpretibus.& Ecclefix Patribus , XoVl | M interpolata , las "* DOMINUS REGNA VTT unpy ,TA,LIGNO. L6 T um Parinls tf R 4í .& R gumentum exercitatio- x U i f INN /j Z Xw nishujus dum prenota- 14 .v1, Davidis effeverba /X 7 monuiquea nonnullis 1 l xxï- ZA . Interpretibus &Ecclefize 76 ; ///-'* N Patribus t AA ) anterpolata lun . uíi enim Pfalmus XCVI. ex quo verba hecdefümta funt, infcriptione careat, certum tamen eft, precedentem . dit Pfalmum XCV.a Davide compofitum fu- iffe. Id énim epiftola ad Hebrzos cap.IV 7 i»p?wü / deifto Pfalmo,qui & ipfe dvez/yeeQ (5 cft, teftatur. Unde haud male colligitur,etiam quatuoï €5 fequentem Pfalmum — Davidi adícriben- dum effe. Certe Pfalmus hic Davidis evo m ejusque juffu publice decantatus fuit, ut patet ex L. Paral. XVT,7. & fq. ubi poft ma- )1,15. gnam partem Pf. CV. totus Pf. XCVI.ver- bis tantum quibusdam mutatis repetitur. l['cfipïo* - H- Dixi preterea, verbahec: Domiuaus regnavit aligno,non effegenuina, fed in- rba. Voces enim 4 te'rpolatax Dayidis ve A JIigno o P* 4X98 )2 ( $06 n Jigno in Hebraicis fontibus expreffa non funt, fiquidem in. predicto Pfalmo prius fgitt verfus decimi hemiftichium ita fe habet: li msh. &c. ]25 n t2r33 30)oN. Unde etiam jnot 3n precipuis verfionibus nullaligni men- hoc. tio occurrit. Grecaenim, qualem nunc habemus, verfio verba Davidis ita reddi- gelic Alltg dit: ézere ev 'die éOvecuv, 0i u0p(Bys dGuct- if ^evce, Vulgatus : dicite zn Genz bus,quia neligi Dominus regnavit.. Lutherus in priori tillis translatione: Gaget unter ben. Soepben/ ba V1 ber $9€tr Sónig fen toorbem; in pofteriori: tudor Gyagetunter ben Sóepben/ baf ber S€tt $- tuliüm Vigfey. Symmachusnullaligni mentione ( addita, verba "7512 njm interpretatus eft : V Kiei(8 eGxaiAcuse, utex "T heodoreto con- ls ftat. Nullainfuper ligni mentio vel in pa- LUl raphrafi Chaldaica, vel in verfione Syriaca lil & Arabica deprehenditut. | Abeft ligni Dolin mentio in Pfalterio Hieronymiano juxta rgddi[ü Hebraicam veritatem compofito, abeft in Wæ'æ& " Pfalterio, quoda Jacobo Fabro concilia- tmpip, zum nominatur, ut plures Pfalterii Verfio-. 0pera 1tes, in quibus h. lligni mentio abeft, tacea- lg mus. Nequeetiamin primo Paralipome- ElUr non libro, ubi totum Pfal. XCVI. repedi RT pauloante dixialiquidin fontibus legitur, DN quod vocibus z. Zgze refpondeat, unde (mi() f Lutbherus verba Davidis ibi ita vertit: fioriH( QD?qn | ';aæä') 3 (8&^ " 9táh (age ttitev ben' Soepben, Oaf ber $6w ) pri fegtere, hibet III. Patru m Scriptafievolvamus, plüri-j c etuj mis hocadditamentum d 78 £/A& a. Zigiro ignotum fuiffe comperiemus. Allegat lLO TOU hoc dictum Eufebius Demonftrat. Evan- gelic. libr. 2. c. 1. omiffa ligni mentione. lt Allegat hoc dictum Gregorius Nyffenus " lib.II. de T'icul. Pfalm:c.9. itidem mentio- u p neligni omiffa. : Allegathoc dictum Cy- rillus Alexandrinus 1 om. V. part. 2. pag. V il r derif 396.nifi forte homiliz in xamos palmarum auctor eft Eulogius Alexandrinus, cui ho- & f miliam iftam infcripfit Combefifius auctar. ntOn nov. Greco-Lat. B. B.P. P. 'T'om.I.p. 662. nsde Verum auctor illius homiliz, five fit Cyril« o lus, five Eulogius Alexandrinus, nullam n ligni mentionem addit. Edidit Grecam Syt Plalmor. paraphrafin oratione ligata A- elt It pollinarius p.267. qui dictum noftrum ita n j reddidit : &zere diaoiciv ye, Geic uev d) zrciv, d j evoioses , dicite populis quidem : DE U im cond omnibus regnat.. .. Extat inter Hieronymi j Vut opera tom. 7. commentarius in Pfàlmos, g&, "m ubi nullum additamenti hujusz lignove- alipore ftigium comparet.' Extatetiam 'Theodo« reti Tom. L oper.in Pfalmos commentari- rl' fepeïl us. Sedibiquoque&textisipfe &expli- catio textus additamento illo caret. 'T'heo- 3 vad dori Heracleote in P falmos commentari- dW A2 um -2 ) 4 ( tb um & fimul Grecam Anonymi cujusdara [ titin paraphrafin edidit Corderius in Carena Patrumad Pfalmos ; Euthymii commen- tf tarium in Pfalmos Bibliotheca. Patrum t 'Tom. XIX. exhibet, in qua etiam Odonis futu Monachi Aftenfis in Pfalmos commenta- bus; riusTom. XX. legitur. . Verum omnes $t ifticommentarii verba a Zgzo omiferunt, [ nec ullam:eorum rationem habuerunt. fa uam ob rem miror, qua fronte Johannes Qu Morinus lib.I. Exercitat. 6. c. 14. dicere au- füo| deat, quod antiqua omnium Patrum tra- Y ditio huic verficulo Davidico : Dzcite in Pf gentibus; quia Dominus regnavit, verba a ! H Áigto addiderit , atque inde validiffimum, hu ro crucifixione Chrifti argumentum E promferit. g Falfiffámum enim id eiï'e , eX dictis patet. 2 r IV. Neque tamen nego, haud pauca iemþ poffe nominari antiquitatis monumenta, fjf 1n quibus Davidis verba ita exprimuntur, ffi,] ac fi Dominum a ligno regnare dixiffet. . Namin Romano Pfalterio, quod Hiero- Ohijer nymdus juxta 7o. Interpretes correxifle Quit perhibetur,verba Davidis ficexpreffa funt: lus Dicite an nationibus : Dominus regnavit a fiso Jigno ; unde etiamin hoc Pfalterio, quod h Romz1683. Jofephus Carus edidit, Pfalmo ttodi XCV.(quijuxtafontes Hebraicos 96.eft.) Pie hecorato fubjcitur: Faeder ceÀ terre- b que -898) $( 80 i Cateni que creator DEUS, quem omnis 'terra cam- ticinovi modulatzone perfudltat , precamur : Utvl ut ficut Te a lignoregnantem fipplices confe- r zemur , ita omiffo omni gentilttatis errore Odons - futuri adventus tti gloriam intentis fenff- It bus preffolemur, qui cum Patre & Spiritu Orni $. vtvis & regnas DEUS per omnia fecula Yfonit feculorum, Amen. Quam orationem etiam yietutt Jofephus Maria Thomafius, qui, nififallor, has cum Jofepho Caro idem eft, in Pfalterio (cetett fuo Pfalmo XCV. vel juxta Hebr. XCVI. Ut appofuit ; & quamvis in contextu illius ytite d Pfalterii verba z Zgmo non perinde, ut in vetbti PfalterioRomano occurrant,editor tamen. Himum; hunc defectum in fua explanatione fup- r n plevit, fiquidem verba illa: Dominus re- gnavit, hoc modo interpretatur : Dominus | CHe: ( Chriffus regnavit poft liguum,1. e. poff. mor- zemfüam in cruce foluta captivitate,qua bo- ud Pallü v . mines deviéia füb diaboli tenebantur impe- rio. Pfalt. edit. Roman. 1697.p. 421. Utau- munti di3l tem ad Pfalterium Romanum redeamus, obfervat Paulus Pezron defens. del. anti- | r yral quit. p. 199. ante Pii V. tempora Pfalterii illius ufum in omnibus urbis Romz Eccle- f 7g7]/lW'! ] fiis obtinuiffe, poftquam autem pradictus Pontifex Pfalterium V ulgate editionis in- p QV ,Dfin 0 ^ troduxit, in fola Vaticana bafilica Romani Pfalterii ufum fuiffe confervatum , quod $ 966& j um etiam Marius Altieri in fua ad —Romanuni A 3 Pfal- qïl! »æsä") 6(3&*»:—9 Píalterium praefatione. teftatur. - Addit fim' Pezron p.2o2.quod preter Ecclefiam Petri quem Vaticanam etiam Mediolanenfis & 'Yole- — | qua I&ic tanalectionem Romani Pfülterii conferva- vérit. Pro 'Toletana Ecclefiam S. Marci m "w apud Venetos ponit Mabillon de liturg. Gallic.p. 398. cum ait: Rormanum Pfaltert- tus um ufut fuit in urbis Ecclefüs ad pontifica- füri "um Pit V. cujus. quffu ubique recepta eff tholi Vulgatafeu Gallicana editio, preterquam. lt in una kome Vaticana Ecclefaa , c* extra [7) urbem in Mediolanenft , que utraque anti- obfot gquum f(uum Dfalterium retinent, uti etiam ilony Ecclefia $. Marci apud Venetias. . Pfalterio lil rq Romano quoad lectionem hujus dicti: Do- g nminus regnavit a ligno : conforme fuiffe ütt Pfalterium. Gothicum, teftatur Jacobus XO Uflerius de edit.7o. Interpret. c. 4. p. 45. '0[1(01 De Copticis Pfalteriis idem afferit Bernar- [2 dus annotat. ad epift. Barnab. necalia ratio Q eft Veteris Pfalterii, quod ante Hierony- Vetfüs mivum in Latinà Ecclefia obtiniuit, utex tpit quintuplici Fabri Pfalterio conftat , in co- g dice Germanenfi, qui in purpurea mem- Dtefor brana literis aureis &argenteis exaratus & (te p olima Germano Epifcopo Parifienfi ufur- ipaff patus,nunc.in monafterio S.. Germani a ag Pratisaflervatur, hoc dictum : Domzus ve- Teonat gnavit a igno,adhuclegi, ex Ruinart. not. Tàm & - D ad Gïeg?ï:ïäïo&f P.275 didici.. Qu ura 468 ) 7 (869- - - M fum etiam fpectat codex Donatianicus; amDu quem Erafmus ob aureas capitales literas & Toe aureum vocavit. Nam inillo quoque hanc Sonfert lectionem deprehendi, tradit Parelius not, S Mu 13..ad T'ertull. adv. Jud. ]e Iitg . V. Inter Scriptores Ecclefiafticos pri- iJjil museft Barnabas,in quo lectionis illius ve- | pamyfm ftigium habetur. NNam in epiftola fua ca- QUE tholica cap. VIIL inter alia fcribit: 4j 9ac:- g AeiT8 Iuo8 zi TO EUA regnum JLfu in l- T gno. Quibus verbis ad Pf. XCVI, ro.haud A um obfcurerefpicere videtur. —Clariora funt at illorum teftimonia, quz verba hzc Dorzi- Pltent nus regnait q ligno, m Pfalmis legi aut le- d. Cafuifle, aperte profitentur. juftinus i MB Martyr exprefle afferit, quod olim in Pf. XCV. lectum fuerit : &zwz? i& voic £Ovecw, r J j M L O Kug((B ZUxciNevaey cizró 8 £UAa, dicite in i r genttbus: Dominusvegnavit a ligno, dialog. cum Iryphonep.298. "T'ertullianus ad- Hientf verfus Judzos c. ro. Age nunc, inquit, fi !mit; u legiftis penes prophetam in Pfalmis, Deus - regnavit aligno; exfpecto quid intelligas, täfi no T neforte lignarium aliquem regem fignifi- care putetis & non Chriftum, qui exinde sqrat d a paffionecrucis fuperata morte regnavit ; &paulopoftCap.i. Unde & ipfe David vemid mitt regnaturum ex ligno Dominum dicebat: nam &alibiPropheta lignihujus fructum, at 0 i predicat dicens: Terra dedit benedictio-" Iu Á 4 nes 393 )9 ( 8ex- nesíqas. Idem in libris contra Marcio-: Vit£ nem Lib. IL2zr. omnes populosad regnum qui Chrifü vocatos dicit, ex 220 Deus regna- Tor ]let vita4ligne. Autortractatus deSina & Si- , on falfo Cypriani nomineinfcriptus &in- ilg ter ejusopera editus Davidem dixiffe ait: p It Annanciate Regnum DElin gentibus , quia Dommus vegnavit a ligno, & 1raufrvitin gt gentibus p. 463. edit. Rigalt. . Pfeudo-Cy- figé priano addimus Pfeudo-Ambrofium , qui ftin in commentario ad epiftolas Paulinas his — quti interalia verbis utitur: & zm Pfodmo aitz. r Dominus regnavita [igno, ad . Cor. XV. of T'om. V.p.286. . Auguftinum tale Pflte- ferr rium habuifle, in quo lectum fuit : Dormi- : qu fns regnavit a ligno,exejus enarratione in. u Pfalmum gs. elucefcit , unde etiam Dona- (c tiftas perftringens, an forté bis,wquit , ob-- [ z tinebunt & dicent, f2 regnare a. ligno, qui [ Jullibus Circumcellionum regnant? De CTH Árn ce Chriff regua; fe a [rgno regnaturus es. — pj Nam liguuin boc tuttm. ligneum te facit, l- gmiï, gnum Chrifliper mare te traficit, Yom. g. ( p.1977. Nimirum cum Donatiftarum Cir- cumcelliones £epe alios fuftibus occide- f1d rent,fepe ipfi , dum Martyres fieri vole- pti( bantaliis fe occidendos offerrent, per hoc Con lignum lignei i.e.ftupidi & eterno igne di- n gnireddebantur, cum per lignum Chrifti C()g erna h. e. per ejuscrucem nayis inftaradzt lm vite [ )),Sf*iï*e.: " * U L ia t Marcio- vitz portum ferri potuiffent. Idem Au- Tegnun guftinus in lib.go. quzftionum quzft. 69. - TQU- 'Tom. IV. p. $9o. fimodo. Auguftini liber n illeeft, hunc in modum differit: fzczraum 5 &Ul i, quod Verbum caro fa&um eff , cepit ve- Yif dt: gnave credentibus. per fidem ancarnationis ! rm,lqurja Jpue.. Unde eff etiam illud : Domnus ve- gt gnavit aligno. .. Et in altercatione Eccle- u g fie & Synagoge, que itidem inter Augu- um qu ftini fcriptalegitur Tom.VI. oper.Auguft. Vitts ht autor illius tractatus dicit: e//l; propbeta d dl dit: Domintis vegnavita Jigno. — His addi or. XV. poffunt Latinus Ephremi Syri interpres Dülte ferm. de Sanctiffima Domini cruce p. 700, um Pr qui DEUMa lignoregnare,creaturam Le- tone)l tdridicit. Leo Magnus, qui ad Judzxos n Dott dicit : gom quidem legiflis : Domiuus defcen- quf[, 0]*". dit de eruce , fed legiflis: Dominus vegna- (cm) ; qr" vit a Igno, Sermon. 4. dePaílione Domini. i[rt Arnobius Junior, qui DEUM a /igne ve- tf gna[fe dicic; guia regnum DEL quod per Ji- jl gnum concupifcentie rece[ferat, per lignum "Ti erucisveverfum ef ; Comment.in. Pfalm. p.257. Caffiodorus, qui itidem Zgnzum Pa- n* | ('lCCi(E- radifi,undediabolus genus humanum ca- efi q0le ptivum tenere videbatur, cum Zigo crucis confert, a quo Dominus regnavit;, Expofit. p yugoeo in Pfalm. XCV.p.32;. Duo Gregorii;alter cognomine Magnus lib.I. homil. in Ezech. 1 (hrl joret hetas lignum annun- hom. 6.qui per Prop $ ciatum Lvirx ? i «6 ) 10 (-sö' ciatum :probaturus dictum hoc adducit : dr Dominusvegnavit a ligno : alcer'Turonen- p fishbro VI. Hiftor. Francor. c.5. p. 275276. « qui cum]Jud:o difputans hisinter alia ver- fx bis utitur: e? guod per ipfum erücispatibu- tem dum . labentem mundum - diaboli ditioni qu |JfülyectumvefHtueret invegno fuo , idem Da- Y vidait : Dominus regnavit a ligno.. Ve- lüd nantius Fortunatus, qui in hymno decru- T ; ce, quem aliqui "heodulpho, ali p brofioaffcribunt, ita canit : qui Am- li Impleta fünt, que cecinit. Tle Davidfidelt carmine : Df Dicendo nationibus , pro Regnavit a [iguo DEUS. N libr.2.c. 7. ut Ifidorum Hifpalenfem de vo- Ve cat. gent. c.26. p.389. Haymonem Halber- ftadienfem comment. ad Pfalm. p. 221. Bru- Qu o nonem Herbipolenfem ad Pfalm. XCV. Brunonem Aftenfem Biblioth. Patr.Tom. Jim of XX. p. 1553. Bernhardum Clarevallenfem Ut Serm.1. de Refurrectione p. 893. & alios fe- Qui quioris zviScriptorestaceamus. Mi . VI. Ex eoautem, quod in quibusdam m Pfalterii verfionibuslegitur: Dominur re- gnavit d Ligno,aut quod nonnulli Ecclefize x Ilec Patres lectienem . iftam approbaverunt, edit evinci non poteft, quod verba z Zigno olim 1 etiamin Hebraicis fontibus lecta , fed a Ju- dzis crucis & JESU crucitixi hoftibus pür : abrafg. &62 ) m ( ses- t abrafa & expu néta fuerint, etfi Sahncrbü Uvln prolegom. 4. p. 3. Pamelius annotation. ^j 2" ad T'ertull. p.157. Pintode Chrifto cruci- V fix. lib. 4 tit. V.loc. 2. Pezronius antiquit. fjl [l« temp. p.194. &alii id fibi perfuadeant , fuis- l tll que lectoribus perfuaderenitantur. Nam ) Verfiones quantum attinet, primo loco il- jt lud notamus, quod verfiones quzedam fal- ( fo jactenturlegere: Domnusregnavit a [- LA gno. Nam JacobusPinto Píalterium Gal- licanum ita legere afferit, ejusque reite- ftem Pamelium allegat.— At fi editiones Pfalterii Gallicani. a Fabro, Caro aliisque procuratasevolvamus.falfum id deprehen- ditur. Deinde verfionibus Romani & j Veteris Italici Pfülterii aliisque nonnullis; ibet qu:e objici folent, verfiones reliquas op- b ponimus, in quibus verba a Zgzo omilfa Qf jam füpra notavimus. Imprimis autem Ton Pontificiis pro Vulgatze editionis auctori- ;'Cflföm tate pugnantibus confiderandum relin- i quimus, an prudenter agant, cum Hebrai- cumtextum eo nomine a Judeis corrup- psdit tum arguunt, quod in eo verba 2 Ziggo ex- j r preffahaud reperiantur. Ea enim ratio- :cleüæ nediceretenebuntur, quod etiam V ulgata E editio corrupta fit, cum in ea quoque ver- baa Zignodefiderentur. j Olim jalr '"VII. Adobjectam Patrum autoritatem flibus primum hocnotamus, quod Patres non- P j nulli » D -698 ) Ii ( Söä* nulli falfo jactentur legiffe: Dominus regna- ejts vit a [igo. Jacobus enim Pinto Origenem 0« &Hilariuminter alios nominat. Sedloca pol: Pfe Origenis & Hilarii indicare non potuit, fufficere ratus,fiad Jacobi a Valentia auto- Pfe ritatem provocet. At Lorinus Tom.ILad phr Píalmos, cum & ipfé Origenem & Hilari- gui.ä um a Valenzia citatum inveniffet, loca fefe lent illareperire non potuiffe candide profite- ftio tur, quodaliis quoque eventurum mini- h'x?c [77] me dubito, quicunque Hilarii & Origenis opera perluftrare voluerint. IdemPinto li, I actanuum quoque nominat, fed neque tion librum neque caput Lactentii allegat , fuf- fet ficere putans,quodante ipfum Genebrar- gom dus czteris lectionis hujus teftibus Lactan- T tium annumeraverit. At vereor,ne verba hf hzc fruftra apud Lactantium querantur,ft frlll Vel omnia ejus fcripta perlegantur. Dein- 10 - de inter Patres illos multi fuppofititii oc- r'oip currunt. Occurrit inter illosPfeudo-Bar- frng nabas.Etfi enim Autor quidam nuperusin eral epiftolis T heologiz fuz rea//,quam vocat, düto fubjectis p.so. mihi fuccenfeat,quodin mea Telin PatrumApoftolicorumBibliotheca Barna- l'egw bzepiftolam non minus ac Hermz Pafto- rem omiferim, & cavilleturymeumftoma- "p fnt chum lautitias Scriptis illis contentasfor- |/ te minus ferre potuiffe, boni tamen ftoma- Q pr chi indicium effe puto , fi-quis inordinato (s ejus- x-»E(ä)ä)lg(läifää* vt ejusmodi palearum appetitu non laboret. enen Occurrunt etiam inter Patres pro inter- dlot olata . dicti Davidici lectione allegatos Qtülb, Pfeudo-Cyprianus, Pfeudo-Ambrofrus & TU Pfeudo-Augufünus , ut de fufpectis E- Mdl phremi fcriptis taceam. — Przeterea non- r nulliinterilios Scriptores non tam fuam ia fententiam dixerunt, quam aliorum expo- rofte- fitiones retulerunt. . Certe Bruno Her- z f bipolenfis expofitionem verborum: Do- zmnus vegnavit a ligno, quod non diffimu- iguns finto lat,a Caffiodoro mutuatus eft, cui expofi- tioni etiam poftea oratiunculam illam fuü- jeque fuf- perftruit, quam füoin Pfalhmum XCV. commentario fubjungit. Eft autem illa -,,brat- at ipfa oratiuncula, quam ex Tofephi Cari & veri Jofephi Marie 'Thomafii Pfalterio füpra yratyl jam adduxi,qui dubio procul illam ex Bru- : Dait nonis Pfalterio depromferunt. Num ve- ro ipfe Bruno iftas precandi formulas, quas (s do5r fingulis Pfalmis fubjicit, compofuerit, an exalio antiquiore, ut nonnullis videtur, vpetllsm od - autore hauferit, aliis inquirendum nunc EE relinquimus. 'Denique Patribus illis, qui ydinme 4 p legunt: - Dominus. regnavit a lgno, illos ; pilr opponimus, qui fine ligni mendione le- unt: Demmusregnavot. ho VIII. 'Si quis Judeorum perfidiam ex eo probare velit,quod adhuc fuperfint co- ; dini? dices Hebrei inquibus: Dorugs regna- Is u g L E 3 14 ( eas- re a ligno dicitur, eum falli & fallere intre- [ ide pronunciamus. -Novimus quidem, Q Guilielmum Lindanum de optimo genere p iuterpretandi, hanclectionem ex Pfalterio [[US quodam Hebraico, quod apud Anglos af- xif feryatur , confirmare voluiffe. Át etiam Pa novimus,quod Ariàs Montanus in anim- U adverfione fua de Pfalterio illo Anglica- qui no (habetur ifta anzmadverfro inter opu- Nu fcula Ariz: Montani ad S. Biblior. appara- ha tum) obfervaverit, neque Pfalterium illud. Ch tanti pretii effe, quanti illud Lindanus - fijj ftimavit, nequeex eo lectionem , de qua Qut( nuncagimus, confirmari poffe , cum to- Den tum illud hemiftichium Pfal. XCVI. ibi ( ó omitffum deprehendatur. k IX. Nequeetiamin teftimonium per«. yün fidie Judaice Apoftolus Paulus advocari: Af oteft, quem nonnulli verba Davidis ita Aeql legiffe fufpicantur,ut apud JuftinumMar- Qs tyrem &alios Patresfupra nominatos alle- an E] ;antur.. Etfienim Epifcopus Oxonien- m fis, qui Anno Chrifti 1685. epiftolam Bar- "n ldt'i ( nabe Oxonie cum Scholiis fuis edidit, ad f'im verba Darnabe Z ES Uregnum a ligno di- (j centis p.48. hzcannotaverit : quando di- dU citurregnum JESU effe de Lgno, videtur D/ [ Barnabas vefpexife locum Pfahmi XCVI, D J quem folenuiter laudant Jufhinus Martyr, gdt» Üü uJiifkmis Patri- Tei'tl!l(id?lff aliigue ex vel bus. WumP -63 ) 15 (l*ä'æ-« 16 bus. Forteetiam D. Paulus Col. H.i.iltc m oculum intendit; ynaxime tamen dubitari yte poteft, an Paulus, cum Chriftum exfpolia- ero tos principatus ac poteftates oftentui du- sif xifle, & triumphum de illis cgiffa dicit , ad m Pfalm XCVI refpexerit, nec minus dubi- D. tari poteft,an verbaillius Pfalmi ica legerit, glica quemadmodum Patres quidam legerunt. qpu Nam primum nonnulli codices pro e xorz []g legunt & evv2, quafi Apoftolus dixerit; L jl Chriftum triumphum hunc egiffe de ho- U52 fübus per femetipfum velin femetipfo, fi- :'quz cut & Lutherus reddidit: Dutd) ficb felbft, 110 Deinde fatemur quidem multos & veteres :l b & recentiores Scriptores probare alteram lectionem & ziz9, & pronomen hoc relati- p j vumad savecvreterre, cujus in verfu pro- igcart xime precedente mentio injecta fuerat. j t Nequenegari poteft;hanclectionem egre- at gias fup editare meditationes, qualis eft b ile 1illa Era i mi Schinidii ad. N. T'eft. p. 1204. ond- Cumn (Chriftus) n eruce pendens maxime i pi videretur [uccumbere, maxime inea trium- ial phum egit , nosque fecum triumphbantes fe- ( cit. ignü INon eff ergo . ut ullo modo pudeat nos jiJ erucis Chrifli, utpotius de ea gdoriarz debe- stl auus. . Etiamfg enim pro nomine-Chriffi JH dgnomimiofifeumno. fénplacio affrcá mos contin- lat gat,fciamus tamen ,mos tutic angxime n eo tripbare. — Exillud Lubiniin huncloc. Jur* li P.46 453 ) 16 ( $9- .46. Crüux tlla, que in. ignomimiam Fl Tf DEI mfiimdu. diaboli egusque organorum &t ereiiaerat , facia eff Chriffi vidloris tro- lat ] üiteg pheum, c contra, diabolicrux , cui diaboli devilliextvie , arma c fpolia fuerant af- jutit fixa. Eciterump. $s. Crzx Chriffi eff tro- aliis] pheum, cuifpolia devicía diaboli affguntum; Diet« e unflar currus triumphalis, ante quem tmpl Nent fiecmtz/mz, 3nor $, diabolus vic i aguntur. Di- abolus cum per fua organa Chriflum incru- homi cem egit,febtipfrerucem fixit. — . Ac fi pona- Ts mus, textum Apoftoli ita legendum effe, Vil nondum tamen inde evinci poteft , Apo- COff ftolum ad verba Pfalmi XCVI. refpexifle, Qub inprimiscum Apoftolusin v. 14. non voce u (A8, quam Gr:ecos Pfalterii interpretes G in illo Pfalmiloco ufurpafle, Juftinus Mar- ( tyraliique referunt, fed voce sxvo8 utatur. 3. * X. Excipiet fortealiquis , nonnulla ex- befi: : emplaria in hoc Apottoli loco non legiffe Græcg ivavro, neque zv «ivo, fed iv £Ae. . Ori- &iQr genes enim in Matthazum 'Tom. XII. p.2o3- p &299.verbaApoftoli fic adducit: ézrexdvsd- DA n TOc d oxdis xoj T àe é£galac ääeawwïwaa flmt,m DSygieuOEUsete 2v zroiósolo v v EUAc. Idem (dorer Origenes ibid. p.288. ad hunc Pauli locum [ tin d refpiciens ait : Tïc'xo& y2e,xo funas(B. TÓY auqavgæ;xe'*væv p(g:qg.o cängä*dan rlid ex a KQCI &tt: v 'dcé£gaiac, o QeryperTiCes iT Oe, « T'Quata- lts Qsbeséy o ä6^3)354&22xo;' à3 xgz:;ö; iv aT óig Tatu- mff!'þjin T& l l / ä ) 5í( vää- li ve z8 ; frtaJe enim etiam unusquisque" od eorum, qui cum Chriffo crucifrxi famt, exfbo- 151f lat principatus & poteflates, & offentui da- al - cteas,Qo triumphbat in ligno, vel Chriffus - n if potius boc facit in ilis. Quin & pluribus d aliisin locis Origenes hanc lectionem te- net,quafi Apoftolus dixerit, Chriftum tri- gzmtlfï, ! W?ll umphaffe in ligno , ut patet ex ejás com- i. Di- mentario in Johannem T'om.IX. p. r44.ex ini- homiliis in Exodum Hom. IV. in Nume- rosHom. XVII. &in Jefum Nave Hom. POIlïl' 1 ell VIII utalialoca 'Tract: XKXV. in Matth. Ápo- & comment.in Marc. VIII. taceamus. Ex :XI.H& quibuslocis Huetius obferv.ad Origen. p. X 47.haud male colligit, Origenis evo aliqua WXQS exemplaria : habuiffe zj 72 £/o, quod & yMir ipfe Origenesafferit Hom. VIIT. in Jef. p qtunt 37 ^Dicitenimin aliis exemplaribus ha- vilà a beri: triumphans z femet ipfo ; fed'apud Jl Grecos haberi: n Zggo. — Veruntámemn; n etfi Origenes exemplaria quzedam viderit, in quibusfcriptum fuit: v £/Ao; nulli ta- J p gb men codices]ectionein illam hodie preefe- runtnecita legerunt Chryfoftornus; T he- m odoretus,'T'heophylactus, Primafius & alii: Quin & ipfe -Origenes in homiliisad Ge- j oott U fil nefinHom. IX: p. s. Apoftoli verba. ità legit : Crucifue affixit principatus ee pote- / XC(F '«1[ gl Jlates, ctim féducia: triumpbans eos im. fe- i potius 7s T fí ?zgffwgnz ; n-iüïhæcle&io interpret Orige- , -&59 )18 ( Qe- Itt Qrigenis,quam ipfi Origeni tribuenda eft, cum Gracus hujus homilie textus hodie PU defideretur.Cieterum cum cotiesOrigenes Imy in fuis fcriptis ex Pauli epift.ad Col. Chri- mo, ftaminligno triumphaffe dicat,optima ipfi bUklæ nata fuiflet occafio, vel femel verbaDavidis «Te 1anquam parallela allegandi , fi notum ipft tain fuiflect,Davidem dixifle:Dominus regnavit EUH a /igne.Sed nusquam 1d abOrigene factum mem deprehendimus, quemadmodum etiam in hr /e"o dictono- hexaplis Origenis verba 4 Z tfarys ftro Davidico addita non fuifle Pezronius d Z( loco fupra allegato p.2oo. obfervavit, qui UT hanc ipfam omiffionem in hexaplis Ori- n genianis factam caufam effe dicit,quod Hi- m eronymus in Vulgata multiq; alii Scripto- T res ecclefiaftici verba illa a Zigno omiferint. TUj j XI. Nonnulli, ut verba « Zgzo. a Judzis Trni erafa probent, ad Nicodemum provocant, 179l cuiimago 1lla vel ftatua tribui folet, que du Lucz in Italia Chriftum crucifixum in re- Ddf giofchemate reprefentat.... Cum enim in püch 1ifta imagine caput Chriftt corona aurea; !len 1l corpus vefte ferica, pedes calceis argenteis cdel jisqueinauratis exornentur, regium Da- lg. vidis vaticinium : Domznus regnavit a l- d ( $10 , hoc . Nicodemi monumento egregie NI exprimi ftatuerunt. . Verum quemvis po- chïlfb tius, quam Nicodemum autorem imago. A m1ne- TWiein ifta habet: VNec,magiis'imsgoiila fide retur, 48)19 (g8- v d fe,tur, quam alie hujusmodi imagines vari- : hod Yrents is autoribus attributz , cujusmodi func imago quidam Chrifti itidem a Nicode- LO mo, ut fertur, elaborata, cujus integrar fa- iniji bulam fictitius Athanafius recenfet ;ftatua Daridi snea, quam hemorrhoufa, a Chrifto fina- tami ta,in ejus honorem & memoriam erexiffe l';ïlfi/]lf'l'i ab Eufebio lib.7. hiftor. Ecclef.c.19. & aliis fidum memoratur; imago Chrifti, quam ab ipfo etiamit Chrifto expreffam & Abgar o EdefTz Regi jdon uansmiffam Evagrius lib. 4. hift. Ecclef. c. 7t0n)i [ 27. Conftantinus Porphyrogeneta in tra- jit, QU &latu de imagine Chrifti Édeffena & alii re- s Orr ferunt; fudarium Veronice , cui Chri- Ht ftum,cum ad fupplicium Crucis ducere- p retur, maginem fuam impreffiffe, Gretíe-- yiferi rus in Syntagmate de imaginibus Chrifti | ]üdæiä manu non factis, Bzovius ad A. C. r16. n.. yvocl 17.aliique credunt; ima gines Chriftiquas. gt ;qug aLuca depictas Nicephorus lib. II, Hift. m mfe' Ecclef. c. 45.tradidit; imagines Chrifti fe-. yenini pulchralibus linteis Vefontino & '"Tauri- um nenfiimpreftze & in Chiffletii crifi Hiftori- äl de linteis fepulchralibus Chrifti c.XXX. m v* feq. delineate, & fi que funtaliz hujus- "T 4nodi Chrifti imagines. - XII. Fingamusautem, Lucenfem illam ; od m Chrifti crucifixi ftatuam genuinum effe Nicodemi opus, quid inde? num flatir. if dde if?de inferri poteri t,in Pfalmo XCVI, 1o. eitih Ba legi | 463 )20 ( s9*- m , . * .:( legi oportere : Dominus vegnavit d ligno?. l f£! Equidemnonnemo a Theophilo Raynau- QUr, do'T'om. XVI.oper-p 362. commendatus, Inte qui Lücenfer iftam imaginem elogio füuo. ficil condecoravit, hisinter cetera verbis uti-: pu cür : Ama bichbofpes mobil e..ac'prfcy]ïtm fgno glof regitm vaticinum: regnavit a ligno Deus, qua quod inpia VLTPOTW?Z manaus [acris esnemo-. SUUI pranis dum abradere conata eff, fruff , 0194- , dlite itnüm cedro feulpra jam tyiumpbat veri-. hon zas, cedro fiquidem digna vox... Acnon vi- Jud demus, quomodoex cedro ifta exfculpi p poffit, Davidern in Pfülmo dixiffe: zegma- o vit 4 ligito Deus, & verba. a Jigno a Judsis tür] abrafa fuiffe? Licuit piétoribus & fculpto- Tint ribusaureas & regales Chrifto crucifixo prof córonas imponere , cujusmodi coronam. Jui Mokenus lib.4. hiftor.imag. c. . fe Nivel- ellt le vidifle dicit perantiquam &grandem A. UE C. 1428. refectam. & renovatam; verugr Omni iftahominum quorundam facta & inventa I por pfobare non poffunt, Davidem fcripfiffe: tQtE Donmints reguavit a ligno, & Judeos verba Chri iftámuulafle. . Qualis enim confequentia: üdei in quibüsdam imaginibus Chrifti crucifixi Tünt rmundani alicujüsR egis habitus exhibetur, Doter ergo Judzi verba Davidis: Dorzumts re- Tüper gnavita Lgno ,corruperunt? P * - XHEMa3jor femper fuit Ju drorum 1€ï A Jiliy $ vio- hgxo, 'quagj uttextus HEbrzgi codici Jare (0 Qu L -62 /) 2r ( $62- tht ;!äre voluerint.. - Dicta, quz ipfis ad Verfän— viyrate tur, non eradunt aut expungunt, fed falfis Dd interpretationibus pervertunt.. Nec di£- gio li ficile illis fuitiet,fi in. Pfalmo XCVI. fcri- bis tt* im f ptum effec: . Dominus regnavir a. J[igno, gloffam aliquam excogitare ab illa alienam, 1Du j etiull« quz verba hec de Chrifti cruce accipit. Sunt inter ipfos Chriftianos, qui verba illa aliter quam decruceinterpretantur.. An- hi - non ergo horum exemplo proclive fuiffec 'non vt udeis, perlignum arcam fcederis intelli- u gere, auc alias hujusmodi gloffas fingere? A Tudeis Probariergonon poteft, quod Judai tex- tum hunc Davidicum corrumpere volue- pto- rint Ac,fimaxime facere id. voluiffent, ) preftare tamen . neutiquam. potuiflent. oroftdm .Judzi enim omnes Biblicos codices in pot- N eftatefuanon habuerunt;uteos pro lubitu idmà ^ depravare potuerint. . Quomodoergo ex : vetit in omnibus codicibus verba z Zigmo expünge- t re potuiflent, nifi, quod dictu nefandum, pl tota Ecclefia, in tanto fcelere, cum perfidis ; t J Chrifti hoftibus :confpiraflet ?. Si- autem j t Judzi facrum textum corrumpere volue- dl unt, nec potuerunt , quomodo probari ,XhibeEPfI .poterit, quod verba hzc Davidisactu cor- f * 3 Tuperint? jziiitli ff ; XIV.. Provocat Lj ndanus cum aliis ad :orllm!'e; Juftini Martyris autoritatem, qui inDia- us Ju- li logocum Tryphoneg t13dæo, falfi huj daos i ) ;d ^-X$9 )22 ( 803- deosapertearguit. Dicit enim ad Try- t phonem: pag.298. dzrà 8 £weskos? méunla - tes( NyxNuS r 0il Atl Aey.Sévrev. Aósyoy NiEes Yen Beoxetas diQeiNovro varwc, dizt0 78 £0A8. &- Qp £3j«cv8 »yco B Aóvys , eszrolle &v cig £dveriv, 6 pere Kuei(y. &bzc /Aevaev dzró T8 EUA , oDjv ,ei- Toni grae oie &dveaw, ó KUel(S éGxaiAeuse ; hoc Iege ett: Ex PfaImo XCV. (Hebrzis eft Pfalmus . in p XCVLexverbis Davidis pauca bec verba Hdir abflulerunt a ligno. Cum enim verba ita fe. eonf baberent : dicite ingentibus :: Dominus ve- Tion gnavit a [igno,reliquerumt : Dicite im gem- erem tbus: Dominus vreguavit. Nerum Cha- etm mier in Panftratia Catholica T om. L. lib. 12. C.12. lul Hottingerus in "T hefauro philo- dren logicolib;1. c. 2. qv. 4. p.188. & alii obfer- n vant ; Juftinumibi non de Hebrzis codi- : df cibusloqui, fedde verfione LXX. Inter- CXput pretum, in qua Judzos nonnulla de Chri- AnHe ftoloca corrupiffe exiftimavit. Ethocet- Fisea( iam Tryphoa Judzisfactum negat. Re- Tque fpondet enim Juftino , a» Scrzpruras cor- Toyr rüperint ac mutilaverint l'rincipes populi gudaici, D EO notum efl , ffbi autem zllud nond€ prorfas mcredibile videri , cum Scripture Grens depravatio 1magis . borrendum crimen ftt — quam aurei vituli confecratio, aut libero- T Tley rumin Demonum gratiamfadia maddatio, - aut ipforum Propbetarum trucidatio. Nec. . P;m. JI Clien: Marty- defu,nt,þqui in hac caufa Juftinum- ren Vfont -æs)zs'(eæ» ] Tm. rem piz fraudis arguunt,quos interJohatn- L i nes Crojus Obfervat. in Nov. T'eft. p. 205. »V?xfls )! Veruntamen ipfum potius Juftinum de- 4 M. d ceptum fuiffe, quamalios pia fraude deci- wrti pere voluifle arbitramur. . Cum enim in Df nonnullis Grece verfionis exemplaribus E 006 li legeret: ó Küpi(Be dGxolAevaev dizró 78 ZÓAe, i i in plerisque aliis: & Kug(9« àxoiAeuce, & Q li Hebraice lingue minus peritus fontes ul confulere non O tj N ffet, per Judzorum ma- ff liGam verba 4 7 T8 £/^e, in plerisque TIG exemplaribus expuncta cenfuit. . Etforte üm u etiam Judzi in fuis codicibus Grecis ver- n[hbï " ba illa eraferunt, fi irrepfiffe illa deprehen- t0 umla derent. At vitio Judzis hoc Juftinus ver- di o M tere non debebat. Habuerunt enim ]u- rgs Qu dzi,fi verba illa in codicibus quibusdam y. Inti expunxerunt, caufasexpungendi, cum & d n Hebraicis codicibus & in plerisqueGrz- Echoc cis ea deeffe deprehenderent, ut Drufius eut N in quzfitis per epiftolas, epift v i 9. bene aq- " u notavit. . . XV. Patet autem ex dictis, Juftinum j i 7 non defontibus Hebraicz veritatis, fed de. TU ! Greca verfioneLXX. Interprecumlocu- L ( tum, cum Tryphoni Judzorum perfidi- Q W þW amexprobravit. Excipit quidem Pezron p.2or. Judzos, fi in Grzca verfione verbz mdädm jutll N a ligno abftulerunt, dubio procul etiam ea. liffe, cum alias malitiofa. n M u in fontibus abftu Grzci /84 * -æä)zzæ(s(æ- | f Grzci codicis corruptio haud difficulter ex infpectione codicis Hebrzi patuitfet, l0 des Atprobandum prius fuerat ^ Pezrono ; n quod verbaz Zigzo in Hebraicis fontibus D unquam lecta fuerint, fi probare velit; eo,( quod a Judzis ablata fuerint. — Idem re- dlCl AC Ípondendum Salmeroni, qui in prolego- men.3.p- 33. afferit , Judzos non tantum Tati Hebrzum textum corrupiffe, fed etiam lo.d fuis clamoribus, cachinnis & contentioni- Dun bus obtinuiffe,ut Chriftiani etiam de Gra- U cis & Latinis codicibus verba illa a. Zgne : tCi eraderent. Quis dixit Salmeroni verba Dd ld a liguo in fontibus Hebraicis unquam ex- titilTe, &a Judaisablata fuiffz? &quis cre- fin) d& dat, Chriftianos: Judeorum clamoribus , cachinnis & contentionibus eo adigi fe Qui affos , ut vel minimum a : picem f;'craxïgyrif p j iterarum obliterarent? ii -KXVI. Ligneus; ut T'ertulliani 'Pc)-rlo u- p tamur, eft Salmeron, cum ex lignis fylva- &ccle rum,quorum in eodem Pfíàlmo v. 12. men- UT tioinjicitur, colligit, Davidem dixiffe: Do- f minusregnavita ligno. — Eoenim alludere bdbe; putat, quz paulo poft fequuntur , verba : ES nyl gunc exultabunt omnia lgna fyvarum à fa- Tinu cie Domii, hoceft; ut Salmeror interpre- Quoc tatür,peccatores infrucdiuoft ,ut ligna fylve W & aptt ad gnem; qurvirzute crucis comver- Crmr fradi- Vel'ü( : /ifum ad Cbïfi/lum, e fïläz arbores fera. 498 )2 ;( 89 at färæ Quali lufu delec"tatus eciam e[i: Pm— tüilat to p. 549. ubi ligna fylvarum ligio crucis 1000 . detegno gratulanma intr oducu: ligneum, )nt . inquam, efthocargumentum. - "Namfiex e Vi eo, quod Pfaltes liena fylvarum exulcacura lm t . dicit, fequitur: legendum effe in Pfalmo rolen XCVI Dominueregnavit a lieno; eadera Cantum racione inferri peterit, Davidem in verfu ] etam - lo.dixiffe: Domimus regnavitim Colo , vel Dominus v egnavit in terra; vel Dowintts Qu deGte vegnavi immari ,quiaPfaltes v.r. cælum, " & terram & mare exulcare jübet. Veroi . XVIL. Denique Patronos interpoldtze m ex 1e&10ms mhll)uvat quod verbalize : Do- minus vegnavit a Ligno, n Ecclefia Romana ts cre TO . decantari: foleaut. Hac trmz;l(zzzane in- yg quiz, Jacobus Faber,zzigur jtuxta c wz/äew- dinem Romanam im memoria crucis ff cracut odavam Pafibe in Pfalterio Quintuplici p: iq1. & Clichtoveus in elucidatorio füo üylo [ : ecclefiaftico refert, 7 zempore pa[tbali us- j hii p m que ad afcenfonem Dominic am, ubi frt inof- — ffcio Ecclefiaffico memoria de famtla crüce, ülle ! allud babettur bic veyfus ante ov ationezm focundum amultarum Ecclefiarum ufüm.fol.3. EcLo- L^ rinus ad Pfalmos Tom. 1I. p. 814- obfervat, Wlf/fä' Qp . quod tototempore, quod intercurrit in- i ter octavam Pafche & Pentecoften in yif) r um commemoratione victorie Chrifti pro Lj ;f verficulo in matuums & velpertinis horis Pb5 can- fem 49 )26 ($89- — Hebi cantetur: dicite innatiopibus,quia vemua- vit 4 Ligno DEUS; &Pinto p. $49. hanc le- pret TOtjo éionem: Domus vegnavit a tgno , recipi aitabecclefia tum in hymno de Pafchate; Yeoi quem canit ex Fortunato, tum in comme- olis- moratione de cruce pafch J " ftqu hic Verfus intonatur? ali tempqre, utl Con Dicite in nationibus, Alleluja. enim &refpondetur: ag Quia Dominusregnavit a ligno, Alleluja. g Verum ifta ecclefie confvetudo verbis IOR ]iguo canonicam autoritatem conciliare li non poteft. Faber & Clichtoveus fupra legi : allegati agnofcunt hanc Ecclefize confvetu- guo dinem, neque tamen verba a Zigro ab ipfo fnür Davide poíita arbitrantur. . Canit etiam N ecclefiain fefto Nativitatis : Qu Cognovit bos & afmus, D lus Quodpuer erat Dominus. Nequetamen inde probari poterit, quod Go tur; bos&afinus , Chrifto nato prefentes in ftabulo Bethlehemitico fuerint. Perpe- Mf ramigitur Salmeron & Pinto verba: re- fi i gnavit a ligno DEUS, ex eoauthentica eífe n probare fatagunt, quod certis temporibus a in ecclefia canantur. Itl co XIIX. Genebrardus in. commentario «t adPfalm.XCV.(ve] XCVI. juxta Hebrzos) Wtur voces 4 /iguo non quidem in textu He- lr fu textus bra—i,»co,cxPref.ïäs fed camen in fen Iueri; Heb;ai- -«93 ) 27 ( 86x- n Hebraici comprehentàs & a L'XX. Inter- icle pretibus prophetice & per S. Spirit. ad foci majorem textus illuftrationem additas, Chata ideoque male fivea Judzis five ab aliis (ci- mme olis fublatas afferit. Quam fententiam t u fequitur etiam Francifcus Ribera in Comm. ad Habac. IHI, 9. 10.p.542. . Dicit enim LXX. Interpretes nonnunquam aliquid addere, quze DEO docente intelli- |ryt. guntin verbisScripturztacite conzineri, &exempli loco dictum noftrüm adducit, etbisid ciliütt afferensin Hebrzo quidem textu tantum füptt legi: dicitezmnatioutbus, quia Domintusre- Vetle gnavit, fed LXX. Interpretes vidiffe re- ) ipü) gnumillud per crucem effe paratum & a qum cruce caepiffe, 1ideoque dictum Davidi- cumita vertille: diczte zm nationibus quia Donminus regnavitaliguo. Verum Sixti- nus Amamain Antibarbaro Biblico p. 532. Genebrardo hisverbis refpondet: Pona :.quo,ö verba, Genebrarde. — Hyumc tuum latratum ii anfüper babuerunt Correclores Romani ipfe- Depe que adeo Pontifices Sixtus V. c- Clemens A a di 4TX, quicrucem Chriffi boc fulcro non exifli- marunt egere. EcSimeon quoque deMuis pofibus in commentario ad Pfilmum XCVT. p. 571. Genebrardo fidem habere detrectat, & fa- enuit at tetur fibi verifimilenon videri , quod fcio- lorum quorundam autoritas tantum po- tu D tuerit : // 41g éff , inquit, uz a quibusdam texti Jiiolis Jebrte - -£98 ) 28 ( g* /&zol;f expancie fmt ifle voc es, qui freri po- TU lib.l Tuit,ut nemo prorfasvepuenarit ?. An [etoli Iu« docz, quinulli feculo defuerumt , accludeï 2 m 010 potiterumt ? gult l1l " XIX. Enim vero probandum erat be- nebrardo & Ribere LXX. Interpreres (it) fert verba a ligto Davidicis verbis trecentis ii circiter ante Chrifti adventumannis pro- phetico Spiritu addidiffz. Refert qui- V Mf TO dem]u&mus* olim in Greca LXX. Incer* " pretum verfione lectum fuiffe 4 Kv ;Q« 6a æxa*ü&wc*ey dzovSE£vAs. Verum Verba ifta f hc dzóT8 LóAs non a Grecis Interpretibus dicto Davidico, fedab alio quodam Grece Qu verfioni in nonnullis exemplaribus addlta Ts n T fuiffe nobis magis probabile videtur, quic- quid Juftino Martyri vifum fuerit, quem I um & alia quaidam hujusmodi addltamenta Sacris Scriptoribus perperam tribuifle ex Deà eodem dialogo cum 'Tryphone conftat. Wiic D Deinde etiam hoc probari non'poteft, fi LXX Interpretes verba 2 Zigno ad. oracu- T& lum Davidicum addidiffent,quod prophe- Verl tice idfecerint & divinitus infpirati. — E- Qlig quidem pro divino ipforum afflatu afferri Ihte COrT poffit, quod Juftinus Martyr in oratione ad Gentesrefert , nempe LXX Interpre- ]Ufh tes totidem celluhs inclufos confonantiífi- üte mam Bibliorum verfionem concinnaffe, Bo quam tradmonem etiam fequuntur Ire- lm naeus 43 ) 29 ( $o | n næjlus*lib. 3. C€.25. Clemens AIexändrinug if lib. l. Stromatum & alii,e quibus Epipha- hbj ; nius inlibr. de menfur. & ponder: non fin- gulosinterpretes, fed binos fingulis cellu- jt G lisinclufos tradit..— Verum eti iftam tra- ditionem Natalis Alexander feculi 2. dif- prets cent fert. II. p,jy'*;gQ Halloixius de vita Juftini c. j u 19. & plures alii Pontificii defendant, redti- us tamen iftarri celularum fabulam ab Hie- tqur frtt- ronymo jain,pridem reje&dtam refellunt (64»64 Gerhardus exeg. LL. de Scriptura c. 24 a f fcct. 2. Chamier 'T.I. Panftrat. catholic. lib. tTb 1. c. 4. Heinfius in Ariftarcho p. 795. alii- fzct que. Czeterumantequama Juftino abea- mus, Richardi Simoni crifin ex ejus hifto- ddftg qmc- ti critica V. T. lib. L. c. ig: breviter adde- um mus. Obfervat igitur Juftni prejudici- mena um de perfidia Judzorum in adulteratio- neSacri codicis exeo tantum natum,quod ilfeet onfit unicam LXX interpretationem pro Scri- )ïe&a ! ptura receperit, minimevero ex eo, quod rem ipfam examinaffet ; Judzos Aquile oradt verfionem magnifeciffe, Juftinum autem yop quoties noyam illam verfionemcumL XX d. interpretatione, non convenire.viderit, af at corruptz Scriprurz reos Judzos dixiffe ; Jufnum hanc litem ,an judzi facros.co- epe anad l dices corruperint , dirimere non potuiffe propter ipfiusin lingua Hebraica imperi- nf Ó Try- ii ]i xx';a,x'n , -emiiïötüqn.le' ii dialogo'cum na pho- 83 ) so ( $6* X / hone fécus quam par fuerit, Scripture autoritatem protuliffe; nullum effe Ifaaci 46 mail Voffiiargumentum, quod Juftinus fefe lu- dibrio expofuiffet, fi falfo res illas 'rypho- tüteu pore ni expofuiffet, cum facile refponderi pof- fit,Juftinum cum Tryphone difputantem dam multa adverfus Judzos zelo potius ingen- pro) tireligionis Chriftianz quam-exacta S'c;ri-' e.xipr. prurzfcientia proculiffe. Wur, Html XX. Nicolaus de Lira, cum obfervaf- fet, apud Auguftinum & Caffiodorum le- g ai: Dominus regnavit a [rguo, füfpicatur, Iophg verba « Jiguo tranffumta efle ex verfione UtC(m DT 'Theodotionis vel Symmachi, quod etiam Pelbartus repetit. Verum in Symmachi fims verfione verbaillalecta non fuiffe , fuperi- Q us ex "Theodoreto cognovimus. Quo- tun| modo autem "T heodotion verba hxc Da- Dj - vidisreddiderit, non conftat. .. Andradi- Qfv usapud Calovium Critic. Sacr. p. 421. ver- LT bazzov8 £óAain Grezca illa editione lecta fplor fuiffe fufpicatur, quz xc»; appellari folet. Udæoj Idque haud improbabile videtur, nam edi- nj tionem illam xo»; pro locis & temporibus, tütem & pro voluntate Scriptorum Veterum gulare corruptam fuiffe, Hieronymus in epiftola NüCe ad Sunniam & Fretelam teftatur. Unde CDe áutem in ejusmodi corrupta exemplaria ited verba d7 " £^« irrepferint,, jam difpicien- thipla dämfi*e;iu XXI. .;mä à 458)31(3&3« Qu -XXI.. Samuel Petitus variar. lection. c. Tasd 28.exiftimata LXX. Interpretibus Ptolo- lol mzi Lagidz & Philadelphi zvo folum Pen- p tateuchum, reliquos autem Herodis tern- m f r p pore in gratiam Helleniftarum a quibus- Antem - dam Effenorum fecteaddictis & Herodem Ia pro Metfia habentibus vérfos fuiffe , idque 1N ex ipfo noftro dicto Davidico probare ni- üur. Refert enim, enccoenia templi ab fety jj« ; . Herode inftaurati incidiffe in natalem re- um le gni ejus, & eodem die Feftum quoque Xy- (Catl, lophoriorum fuiffe celebrarum, Effenos fíone autem illos interpretes bonz fpei plenos etiam ob inftauratum ab Herode templum exi- d- ftimaffe, quod ab inftaurato hoc templo u- - ejusque encoeniis DEI imperium firma- tum fuerit; ideoque ad verba Davidis : Qr [æïc Jt Dominus regnavit,addidiffe hocgloffema: ndrad'x- «6 7Àv ÉUA«v , ut tempus firmati a DEO ) régni circumfcriberent a folennitate Xy- n j lophoriorum , quz illo tempore adhuc in Judeorum oculic verfabatur, cum Pfàl- j f am «* mum hunc Davidis verterent,Chriftianos autem pluralem &v £óAs» mutaffe in fin- yoribià etetit gularem z8 £^&, ut dictum hocad Chrifti erucem accominodarent. At multa in g f Ün Ü hac Peniti fententia occurrünt; de quibus jure dubicari poffic. Dubium enim eft, pl aníolus Peritateuchus a LXX interpreti- þicicn' ID .2vo bus & reliqui libri Herodis demu p trgnsg æs ) 3 ( & translati faüerint, qua. de. re Plurimum [- d. .Ecclefiaftes: ; Reverendus. .. Ulmenfis T52 Dn..M. Johannes FPrikius, in doctiffi- textü mis ad Biblia Greca 1697.. Lipfiee excufa piffeii prolegomenis videri poterit. . Magis du- mept; bium, fi Herodis zetate talis verfio facta eft; qUo] an. Interpretes illi fuerint Effeni quidam buerj Herodem. pro Meffia venditantes. Ea üm autem, quz ad dictum noftrum de Xylo- NT phoriorumfefto Petitus differit, tamlon- ideöqï ge funt petita; ut Stephanus le Moyne in N not. ad epiftol. Polycarpi:p. 489. ftatuat, Tünt r cu * m j » m eruditione infanire, qui talia orbi-liü'-;' terato obtrudere non verentur. - i "- ; $ $ Often .. XXII. Ipfe igiturle Moynealiam 1 1 ngre— of ditur viam... Conjicit enim ,in. feculo 2 üïe,qx multosfuiífe codices, qui Hebraicum tex- D. [ tum Gracis characteribus exprefferunt;& fiil imprimis Pfalmorum librum;qui ab omni- fite bus vulgo terebatur. Cum vero in Pfal-: '[eX['[]m mis legeretur: :«5 70 mm Greeca exene d g plariaitalegifle fufpicatur: KVe(S« gaAzx i(m, fi péec5 eum vero,qui verba hec græch.ihä mj terpretari voluit, hunc fenfum inde for- ICI'W e malíle: K/e(G &eiAevev dzro 78 £ÓAs,cum: Bellius credidit uces idem. effe ac.vyro. o Zigno, etfi l0ad illud uéec potius expreffum . fuerit ex tND; P0v & quod durationem infinitam, :zternam & Overt interminabilem fignificat.-.- Haric autem Hbn: ven- igïägïä,tgïiqngmchf ifüanoszelo fer L te5,. j L]ïiut( *ää)gg(ää*ä- i te$, cum palato ipforum admodum füpe- fa. ret, avidexarri—puiü'e j illamque ut veram & odl textui Congruam urgere & adftruere cce- ? eycul piffe fcribic, quamvis Hebrei eandem vt as d ineptam & a textu alienam eódem fervore, fidud. quoillis obtrudebatur, repudiare non eru- buerint. quidam Sed memoria virum doctiffi- w H mum fefellit. Namin textu Hebraico di- A &i noftri neque tNID. ne que Xv5 legitur, tartide ideoque etiam in illis co dicibus, qui He- oytt j braicum textum Grecis lireris expreffe- fatuts runt, nullum udecfingendum hic videtur. .artil $. XXIII. Hugonis Grortii fententia eft: fortenonnuli e " 0s pro voce 57 legiffe vym l h l .. & pofteautra mque vocem conjunctam fu- volQ . 1ffe, quafi David dixiffec : Doizznzs regna- xn x vita /igmo. — Sed Calovius nofter in Bibliis j fuisilluftratis Tom. i. p. 167. recte monet, r - forte Grotianum folvi per noz forte, teque ab. pi textum facrum ex conjecturisjudicandum J cacit .effe. .z enim,inquit, confe&uris induleen- WM* | um, quid non excogitari denique poterit in e textu facro, prout alius alio ad fuetudlo fe- gfæc f jndt Viciore ingenio ef! ?* quod etiam contra A-. VU/MCW' - gellium Acernenfem E pifcopum, qui in jj - fuoad Pálmos Commentarto fofpicatur, - pro vocula FN quee in dicto noftro Davidi- t ,eXLI'NV ermam C€o.verbo *5 ftatim fubjungitur, olim in . Hebraicis quibusdam libris lectum fuiffe- XX. ;f ( | j(?"qu'()fi ügnificatligqum, ideoque L In- 88 ) 34 ( 865 interpretes vertiffe 4 Jigno ; deinde cum bir T inaliis codicibus lectio ufitata reperiretur, (uoc utramque vocem cum figno diverfz lecti- Tero onis pofitam fuiffe, quo fublato a pofterio- dICHF | xibus quid eo fignificaretur ignaris reman- fiffe utramque lectionem in Latinis Gre- geniin cisque codicibus : Domnus regnavita mmqw Jigno , etenim correxit,&c. Poftremo vo- UET cem ligni fublatam effe a quopiam, qui vi- iie derat in Hebraicis fui temporis codicibus Iu eamnonhaberi. Verum hecomnia gra- Cob;E tis dicuntur, nec ulla veri fpecie probari n fj I$ oteft, quod in nonnullis codicibus pro m tN lectum fuerit qy quod LXX. Interpre- T xestalem habuerint, quod poftea utraque Dj vocula vel cum figno varis lectionis vel fi- LU netali figno retenta , & tandem vox ligni z - lc'.W, iterum expuncla fuerit. Multo minus fillm autem tolerari poteft Salmeronis in- ventio, qui dicit, quod prius.poft illa ver- !ty) It UT ba : dicite im. Gentibus , quia Dominus ve- gnavit,pofita fuerit vocula vy que lignum (!e q g, denotat, fed poftea he du litere in alias duas r*N mutatze fuerint, que fignificant AF 005 $t gïffg 1j certe velezenim,quam vocem fic mutatam "U0fjp cum confequentibus verbis conjunctam eun fuiffe exiftimat, unde in Pfalmo hocftatim Tl fequitur : etenim correxit orbem terre. Ti Nam neque particula 7N cerze vel etenim yer- Hgnificat;, necin ullo codice Hebraico "eaddlt : bis EM | de qut. bis Dominus Tegnavit. fubjuncta Iegitür ernretit xfe ld Quod Lorinusad h. l. animadvertens Sal- meroni particulam s in animo fuiffe ju- 1 po&erie | dicat, cum ifta fcriberet. à ioTerntt- — XXIV. Nobis certum eft, vocem li- ;IliS Gfæ' eni in Hebraico dicti noftri textu lectàm -egnavi:a nunquam fuiffeideoque nec expungi, nec femoyo- in aliam vocem five per Judzorum fraudes n qm [ five Scribarum & 'Typographorum erro- codidblli remutaripotuiffe. Verifimilior nobis Ja- mg cobi Fabri Stapulenfis eft fententia, quam s probi in fuis ad quintuplex Pfülterium fcholiis ipus pf fol. 141 his verbis exprimit : 72 Pfa/odia yterpre Romana legitur : dicite in natiombus, quia Wttque j r Dominus vegnavit a Lgno. Verum, etf nonmutetur intelligentia, quam[amdli zuze - xv Jexere,bec tamen particula a liguo non de p . fülffantia & integritate verfüs putanda eff, yons T nam neque inmoffra ( V ulgatam intelligit ) yclue neque in Hebrea tralatione babetur , ne- i que ut munc pafgm babetur , Grece de- uzig gitur , fed dumtaxat : $i ó Kée(B &Baci- « inil Aevce , quoniam Dorminus regnavit,i.e. ve- ? f,gnificäüï giagubernatione direxit,[ed pro pia adicugus " gU devotione parapbraflicos adjeda creditur. coni""&am Ad eundem modum Augutftinus Juftinia- hod nus, Epifcopus Nebienfis, in fuo Pfülterio j i octaplo notavit, verba z Z;rmo non effe de Hebraica veritate, fed Chriftiana devotio- ! b r ZH neaddita, h C a XXV,. 493 36 098« . €,XXV. Nimirum ut Balthafar Corde- [ /! r rius in fuis annotationibus,quibusPatrum. in Pfalmos catenam illuftravit 'Tom. II. It pi^ ; M P?8 .969. obfervavit, eumin verfione Scri- )t ure morem Veteres tenuiife , ut pauca il obiter intercaslarent,que perfpicuitati my- [ fteriorum infervirent, quemadmodum enl étiam Jonathan & Onkelos, qui legem & [ i LE Prophetas in Chaldaicam linguam tranftu- lerunt, ad locos obfcuriores illuftrandos &t ven) nonnulla de fuo interpofuerunt , para- i 10f phraftarum potius officio fungentes , quam nudam verfionem exhibentes. INe- . dery at que tamenopus eft, ut hecverba ab In- terprete quodam in verfione Pfalterii ad- Wtgt tj J dita arbitremur ; fieriid etiam ab aliüis ex pia devotione potuit. l6 C füm . . XXVI. Gerte nobis admodum pro- babile videtur, quod Nicolaus Fullerus in usj fuis mifcellaneis libr. IIL c.:3. afferit, nem- Quod .pequod primum pius quidam lector ver- Chry] ba a Zigno in ora libri fui e regione veluti lm Emil« appofuerit, poftea hanc annota- L URGyy üunculam cum pluribus arrideret, in r ipfum contextum translatam fuiffe. Ean- dem opinionem fovet Ludovicus Ferran- Clr v dusin libro Pfalmorum, quem cum argu- Wfit mentis, paraphrafi & annotationibus fuis iil ll didit pag. 777y. Cum enim obfervaffet, E Juftinum Martyrem & alios quosdam ve- ad ePl teres EOPICS Cort teres,SCriptor.es legere : Dominus regua- SPacrum vt d [igno, fübjungit : fedea Jeciio, quam a Ton.] Ltextu Hebreo, Vulgata, ! beodoro Herackeo- neSc , T beodoreto & citato apud ipfum yymma- €bo, Euthymio ac Greeco Corderii Paraphra- ut pit ytacim ffeirr epf/fg "mquedam exemplaria videtur dmodut T ex mavgme , ad cujus oram docfor aliquis legom i Jibliniorem . fenfimn attendens. fevipferat , ; t per modum febolii : a bgno.. Simile quid piundos acciditinloco Deut. XXIIX,66. Namad verba : videbunt vitam füam pendentem , h para- 5 nonnulli ex pia quadam devotione addi- Fgente ( * es. derunt : 77 Zgno, ut Chrifti in ligno pen- ] ab Ill' dentis memoriam aliis inculcarent, quam interpolationem Fauftus Manichzus ca- Mu tholicis exprobrat apud Auguftinum lib. ) du et 16. contra Fauftum c. s. quod additamen- " tum etiam Gracis quibusdam exemplari- dum pf* bus infercum fuiffe, ex eo colligere licet, quod in oratione de S. Stephano , quze E'Tit ! d Chryfoftomo tribui folet, verba illa hunc edor in modum allegentur oNec9e Qv Cv ycant Uj« xeepseta£eviy &zri EUAe , 1. e. Videbitis vi- tam veflram pendentem in ligno. dCl'eta ; ffe . . XXVIL Si occafionem inquiramus, cur verba z Zzgno a quopiam , quisquis ille (5 Femü' rtu fuerit, margini primum allita & pottea ab cum ? alis in ipfüm textum translata fuerint, yibis Eduardus. Bernardus in annotationibus sun" ad epiftolam Barnabz füfpicatur , ex Bár- t 3 naæ «$3)38(59x nabe epiftola heec vérba Tuftini evo Greg- hira cis quibusdam Pfalteriis addita fuiíle. Dar- linac nabas enim in fua epiítola c. 8. p. 49. dicit: Tora 5j (daiNein T8 "Ino8 $zi TO EU r eg m u- Q0np fà a ligno. Et facile fane fieri potuit , ut que. aliquis verba Pfalmi XCVI.legens : à Ki- legan g iBatoiAevre, recordatus verborum Bar- pros nabx marginiaffcripferit: 2ziv2 £óAe vel Cipit. cm) £0^e. Facilius omnino creditu hoc ilegu eft , quam quod Pezron in tractatu fupra £t allegato ex hoc Barnabz loco evincere co- Quiq natur, nempe Judzos verbag Zgzo e Pfal- ffO]ä p terioexpunxiffe. Negaeri mom po[fe,;ait, itdià quin fub imitium Ecclefte verba bec m Bibls- 25 ad bec Pfalf- deïe'Ri 2 leifafueriut, cum Barnab Vitiory miverba alludat,cum ait : REGNUM 7E- iA SU IN LIGNO. . Atunde conftat Pezro- Thà nio, quod Barnabas ad verba Pfalmi refpe- xerit, cum 1fta fcripfit ? Nulla hic certe Doter N apud Barnabam vel Davidis vel Pfalterii mentiooccurrit. |Quin etiam fi Barnabas le C tyidi ille, qui epiftole hojusauctor eft, exprelffe fcripfiffet, Davidem in Pfalterio dicere : Oplstr As Dominus regnavit a ligno, nondum tamen. 0l hujus Barnabze autoritate. evinci poffet, 4 Q fs f uod fub initium Ecclefie hec verba in Pfalterio lecta fuerint. Notum enim eft, lo q Jüs epiftole illiusautorem, quisquis fuerit, in allegandis Scripturis non accuratum effe. uam()l Büttüsc Sane quz c. 7.'huius epiftole de fputo in P olaü(m hir,curf ;5628)39(86)9— oCm. hircum emiffarium jaciendo, nec non de e. D lana coccinea circaejus caput ponenda me- 9. d morantur , cum Levitico Mofàico minus UYT congruunt. Xuit, u Capite 12 hujus epiftolze ea, que Jef. XLV,1. de Cyro dicta funt, itaal- T legantur, quafi de Chrifto dicta effent, & rumbi pro Koóee Kugie legitur. . Eodem Barnabze YTL capite quaedam tanquam a Prophera dicta vt o allegantur, que in nullo Prophetarum le- aulipt guntur, ut alia exempla taceamus. . Ne- 1Cere Q quaquam igitur Pezron ex Barnabz epi- "TE ftola probare poterit, quod verba 2 Zgzo ] ä,:üi[, in dicto noftro Davidico genuina fint, qua n Db dereRichardus Simonius in novis obíer- « l vationibus ad textum & verfiones Novi t "Teftamenti c. 1. p.1o. & feq. &a me edita x "Theologia Barnabz the , [8.& fgq. vide;'i j p* poterunt. Tic t XXIIX. Etfi autem locus hic Barna- f ElP bz& occafionem dare potuerit oraculum b Davidicum verbis 4 /igzo interpolandi, es(Pïel Y opustamen non eft,.ut eo usque defcen- od " damus. Nequeetiam fatis conftat,an epi« jm at ftola, quz Barnabz tribuitur , Juftini fcri- pus fit antiquior, cujus etate verba hzc - vartt/ nonnullis Pfalterii dictis jam inferta fuiífe, j enume ex ejus Dialogo cum 'Tryphone conftat. 1 fuef!ïrm Quamobrem exiftimamus , infcriptionem jme potius crucis Dominice occafionem inter- 2 uo/ ebuiffe, cuin in illa JEfus' Pälgtioni huicpr hii 4 Nazarenug / debucae. Nazarenus expreffe Rex Judzorum ap- gent ellatusfuerit. Accedit, quod alter latro- ' - cud num Chriftum ro: ( 3 ? avit, ut regnum fuum faig Wi ingreffusipfius memor eflet. INon thro- X num regalem videbat latro, fed crucem; b n non purpuram, fed corpus effufo fanguine pret purpuratum ; noníceptrum, fed clavos; düth non coronam nifi forte fpineam ; nullum: Equi fateliitium, quam turbam cavillantium,& Uütor tamen Chriftum in cruce regnare videbat, fei talenque Dominum agnofcebat, qui & O ipferegnum fuum ingreffurus effet, & aliis Fcce regni felicitatem. & beneficia. difpenfare (tmel polfet. — Nihil etiam frequentiusin Sacris Qdici Scriptoribus occurrit, quam quod re- T g gnum fuper humeros pofitum, cujus Efaias Amer Cap. IX, 6. meminit, de cruce Chrifti in- tit M terpretantur, qua occafione nofinulli de: Tilenti ligneis Regum fceptris prolixe dilferunt. At Hfuc fpeétant etiam miracula , qux in Re- tram gis hujJusmorte contigerunt, eumque a quef ligno regnare demonftrarunt, /| . Haec igi- A'fm tur omnia cum pius quidam lector expen- arwm deret, & fimul confideraret, in Pfalmo [ elgou XCVI. agi de pomoeriis regni Chrifti in d q univerfas gentes proferendis, facile per- fem ( motus fuit,ut verbis, Domnus reguavit, "üter in margine aflcriberet : 2 Zigno, ut indica- Vr ret, quod Chriftus vel in ipfa cruce regna- n verit, & acruce ejus regnum in omnes N gentes $9) 41( 82?:- | m . gentes inchoaverit, & a cruce feufermone r crucis, h. e. Evangelio tanq uamfceptro re- $ f gnigentes fubactz fuerint. X XXIX. Non incommoda eft h»c v Es n d C borum: Dominus regnavit a Ligno inter- mguim pretatio. Attamen verba z Zigtro tanquam C authentica nobis obtrudi non patimur. nulut. Equidem Bartholomzus Botta Ecclefize qum d autoritatem crepat, eamque hacin reerra- vt re pofe negat. Et Morinus in füis exer- ;qi citationibus biblicis pag. 160. afferit, quod x i Ecclefia füpremam aütoritatem huicaddi- fpenlit tamento conferat, licec in publicis ipfius codicibus non amplius reperiatur. Ve- nficm w rum unde probare poterit Botta;Ecclefi- .amerrarenon poffe? Unde probare pote- u ht rit Morinus, quod Ecclefia huic addita- mll . mento fupremam auctoritatem dederit? jferut Certe ipfe Morinus fatetur , quod Fcclefia iM utramquelectionem approbet, tam eaim, quz firmiffimum pro crucifixione Chrifti um Hacf argumentum przbet, quam eam , qux vim argumenti omnem concutit &frangit. Si orespe i P ergo utramque lectionem Ecclefia appro- bat, quomodo alteri fupremam auctorita- Qyifid tem dare poteft? Ceterum ifta Morini acie p qnp^ fententia ipfi Romanz Ecclefiz admodum injuriofa eft, cum ejusmodilectiones a Ro- yert mana Ecclefia approbari dicit, quz firmifz nz argumenta elu- j g Hma Reli gionis Chriftia dunt 5 : ggnm Me " c':eää) 42 (803-. dunt & emanibus noftris excutiunt, ea, ^ fuur t quz a Prophetis fcripta funt, refecando & pota fupprimendo. Cujus generis lectionem hanc ipfam effe putat, que verba 2 Zgnoin n Dim dicto noftro Davidico omittit.. . Cui fen- tentie Simeon de Muis in aílertione He- gor nem braiceveritatis contra exercitationesMo-. nem rini p.204. opponit, quod Vulgata verfio ts à Synodo Tridentina approbata in dicto . hoc Davidico eam lect!onem fequatur, tyol Qlet quejuxta Morinum firmiffima religionis Chriftianeargumenta eludit, & ex mani- *tfa j busnoftris excutit. Id vero Ecclefizc ma- dicer Yuct gno dedecorieffe arbitratur , cum talis le- &tio, que validum fidei propagandae argu- at Ql mentum Chriftianis eripit, minime ap- probanda , fed vel damnanda vel faltem pad Tex fupplenda & corrigenda videatur. Nihilo- - b minus Morinifententiam tuetur ac defen-. fpes m dit Natalis Alexander hiftor. ecclef. fec.II. p.717.fed nolumus huic Cadmsorum fra-. hrj X trum pugnz nos diutius immifcere. XXX. Quemadmodum autem eorum LT tl fententiam approbare non poffumus, qui verbaa Zgo pro authenticis venditant : ]tob; itamulto minus eos tolerandos judicamus, &Tmc qui additamento hoc ad palliandos erro-- resfuosabutuntur. Nonnulli enim ver- minah ba hecita explicant , quafi Chriftus ligno.- Qtte| crucis vel paffione & mortefua regnum V. Qub l . fuum. 4;5(*?*8 )43( 86)3" [nt, e&, d Ea r t unde Michael Ayguanus andod in fuis ad Pfalmos commentariis ad h.1.an- Yonen , notat, quod Chriftus merito paffionis fuze igmi in refurrectione regnum acceperit. E- nimvero Chriftus paflione fua regnandi u fer oneHe gloriam fibihaud meruit, etfi per paffio- o [ex U nem ingloriam in reftus & poft exaltatio- nem inligno ad immenfam gloriam exal- vt m ácdo tatus fuerit. Unde Juftinus Martyr in 8pologia prima, qu:e vulgo fecunda dici t folet, p. go. aílerit, quod in aliqua prophe- eh'gion'gs tia Spirirus Prophecicus per Davidem in- X If ( m dicet, 7: /.45702 TO Ó govow d ivey (datciNeónes 0 Xeisóc, Chriffum poff crucis füpplicium re- ulisle gnaturum ,quam Davidis Prophetiam ex g u dicto noftro depromit, quod hoc loco paulo aliter quam in d?alogo cumTrypho- ] Drem Nitl ne adducit, nempe hunc in modum: e- QQeca Olocay & vóie &Qveow , 6 KUpi(By. dGxc- ( d Aevcev dzrà 38 ZUAa , letentur in gentibus , L fecl Dominusregnavit a Lgno. »fum.fm' XXXI. Abutuntur etiam verbis Dor- (2 Qus regnavit a ligno,qui ea ad crucis ado- 5 egnut rationem trahunt. Quam ob rem non [us, ( probanda funt illa EphremiSyri, cum in ;nditant : fermone de cruce Domini ait : Deomnus dicim vegnavit a ligno, creatura letatur, crux do- jos t munatur , quam ommes adorantgentes, nifi nim VEI' forte figurato fermone per crucem ipfum us 1 Davidin Pfalmo CruCigXL;zn ivntellexe-rit. ) fuum XCVL —07898) 44 ( 8€8- XCVI.non lignum, fed Jehovam adorari oy cupit, NequeApoftoli, cum inter gen- - tiof tes Chriftum regnareannunciaverunt, vel n 'l' nor ipficrucem adoraffe , vel aliis adorandum propofuiffeleguntur. Nam quod Maffe- Tüer jus, Oforius, Jarricus & alii rerum Indica- qui rum Scriptores referunt, Thomam Apo- Ts ftolum, cum apud Indos reBigionem Chri- fole ftianam inveheret , lapideum quoddam Jter crucis fignum in tumulo quodam confti- tutum adoraffe, eoque DEI propitiandi X ls dor fuirecolligendi gratia fecedere folitum fu- Ceruy iffe,& fignum illud poftea Thomz fangui- ne, cuma barbaris mactaretur , refperfum Yab $ul fuiffe,illamqueipfam crucem fanguine ad- m huctinctam A. C.1548.apud. Malabares cis p Gangem a Lufitanis repertam fuiffe,igno- us characteribus infcriptam, qui adhibitis p lim de BrachmanumIndorum genere duobus B doctiffimis interpretibus intellecti fuerint lo 1otum Thomz martyrium continere, & DI llud nomipnatim, quod hic Chrifti famu- lus inter crucisillius adorationem & ofcu- eDete dtej Ja cecideric, meras olet fabulas difcuffas a Dallzolib. z. deobject. religiofi cultus c. 6« nt ( Pfily XXXII. Sed nunc omiífo tandem illo etei additamento pauca tantum de genuinis Davidis verbis obfervamus , qui in genti- lm / p ids bus Domini regnum promulgari jubet. Et ille quidein, qui regnare dicitur , eft Je- jog | hov?h, $98) 45 (Sæ adotym hovah, decujus nominis origine, fienificas RE tlone,le&wne aliisque huc fge&annbuq unt,wl nuuc prolixe agere inftituu noftri ratio andun * non patitur. - - Jllud tantum notamus , no- 1 Mif tnen hoc "*1*1* quod Áretius Felinus, fea, Indi qui fübillonominelatet, Martinus Buce- m p rus per Autophyes in Plülterio fuo reddere m folet, nonnunquam n facro codicefpecia- uoddam hter Fio DEI teibui, ui eft Vir Jehova, conft- iandid Jerem: XXIIL 6. Echic ipfeeft, quiin di- &o noftro regnare dicitur, unde etiam Bu- tU i cerus paulo anre nominatus ad hzc Palee Emgw verba: Dicire in gentibus, /*zzchlyyvs re- per(um guat,iftaannotat:. Decimus verfas ipfifF- nead qmum evangelzum babet. Per Chrifdum us U enim Regnam DElvere demum mundo con- fojgt tigit. Quamobrem etiam. Dn. D. Seba- dub ftianus Schmidius Pfalmum hunc 96. inter Qoo0U propheticos Pfalmos de Meffia agentes re- ; fueti ferre minime dubitavit. Agnovit & Sy- yett, rus interpres hunc Pfalmum de Chrifto ( farti agere, ideoquein tirulo hunc Pfalmum di- &ocu citeffe Prophntmm de Chrifto & vocatio- Bul ne gentium. Accedit, quod & Kimchi Jcusea Pfalmos a 95. usque ad :ot. ad dies Meffie ndemïl pertinereagnofcat. Et quantumin fpecie efuli Pfalmum no&rum 96.attinet,eum Hebrei quidam de fucuroeffe feu ad Meffiz tem- ji J* pora pertinere, ex eocolligunt, quod & r,eü fub hoVähæ POPT fubinitium Pfalmi cantici novi mentio in- dicit jiciatur, & in ultimo verfu dicatur: gzom- "b IT am venit judicare terram, utSimeonde Pflq Muis in fuis ad Pfalmos commentatiis P- Quibi 569. obfervavit. XXXIII. Jactabant. fe imperii fui am- . aCcet tia fua plitudine Monarchz Affyrii, poten peria Quin fuperbiebant Reges /Egyptii, aliiquequi imperii fui fimbrias late extendebant, fed Cïlpt Quilg David a Spiritu S. illuftratus ad verum lero Monarcham, qui folus fupremum totius Pilm orbis dominatum tenet, ac imprimis ad Dominum Mefliam e ftirpe fua oriturum, iruzy,; oculos animi fui dirigit, quem Diis ac ido- Em Tffg. lisgentiumgraviter opponit. - Etfi enim. idola illa magni a fuis cultoribus fierent, Dixijfe David tamen illa v. s. nihili duxerat, & li, nuncinter gentes dici cupit, quod Domi- ?infj d Cnir nusregnet, ut qui hactenus idolis fervie- rant, Meíliam in pofterum Regem fuum Ütiftegt at: D agnofcant. INonÍíolumautem idolis gen- tium, fed ipfi quoque diabolo, qui per1do- 2 QUm L lolatriam inter gentes regnaverat hacte- ff nus, David huncDominum opponit, cu- It, Jerz jusregnuminter gentes predicari poftu- 100jto frch.] la. Recte igitur Bellarminus. "T om. V. Oper. qui commentaria in Pfalmos com- as plectitur p. 7292 antea. diabolus regnabat d Chr per errores idololatrie. — Sed. goffquam r 8]105 princeps mumdi ejedus foras , Chriffus ve- Q'ütc gnare capit. XXXIV. 492)47 (06- .XXXIV. jehovam igitur regnate oj * qzmwir dicit Pfaltes, & inter. gentes dici cupit ymeond ]?5nfr que verba etiam occurrunt : Tioris] Píalm. XCIII. 1: XCVIL 1. XCIX, 1. In quibuslocis perindeut in noftro propter TE accentus radix 172 duplici 7 notatum re- venti u peritur. Regnum autem hujus Domirti quantum attinet, de eo varia paffim in jimegi ïbäü[; : Scripturis propheticis oracula occurrunt, d Ym qualia funt, cum David dicit 2ebovam ba- ym t bere vreguum,d» mter gentes. dominari, Palm. XXIL 29.. Dominum e[fe Bezem con- yrin d ytiurtm, ' f'itusum m monte (ancfo Siouzs , fruffra ad- verfus bocreguum fremenibus bofHibus, e jic 100 at "vito conatu tumultuantibus vf. TL 1. feq. Dixiffe Domimun Domino fuo : fedea dex- U5 heteüï; p iriymess,donec boffes tui feabello pedum tuo- rüm fubffernautur, Pf. CX, 1. cum Zachari- JodDOUI]l' ascanit, Domimum vegem futurum feper yis f onines terras, Zagh. XIV, 9. cum ] efaias em J ait: Dominus eff rex noffer, Je: XXXIII, jdols t 22.cum Jeremias germen Devidi excitan- ype j [ , dum taunquem juflffmum Regem introdu- g Donifi d cit, Jerem. XXIII, s. cum Micha przdicit, Deominum futurum Regem in monte Sion, yi p Mich.IV, . ut alia hujusmodi oracula ta« "'oft. ceamus. Ettotaquidem tractatio dere- mos COIH' 7 MW! gio Chrifti officio huc pertinec, dequoin- ter alios B. Dn. D. Johannes Schmidius Mqtmm .Arigem.;cm;cgüs quondam "Phe ologus 'quag' - * E08^ 48 ( 86 quatuor Diiputationibus egit , quamm quoA prima regnum Chriffiin genere, altera. ve- ] vaticir gnum polentie, tertia regnum gratie , & julese lutem quarta denique regnum glorie expendit, fed brevita s L] mus. ; tis ftudio ad reliqua fe;&inï-f * XX OXXXV. V ult ergo David hoc Dommx gelil p regoum in orbe terrarum promulcari. füerini Dicite, mquit,m genubus : Dominus vegnat. fettes Si Mufculum audiamus, David profelytos lebtnt EPT compellare his verbis voluit, qui poft ado- rationem Domini Hierofolymis factamad mllldüi fuareverfiin regionibus fuis dicere debe- t gen bant, Deum in regno fude regnare. — Si- Wi ] meon de Muis exiftimat, quod David ora- E tionem fuam direxerit velad Ifraelitas vel ol ad illos populos, qui primié gentibus DEI &5 v potentiam & gloriam cognoverunt & a- .| r gnitam coluerunt, ut vifa & co o enita alis ] Qumeni referant, eosque verbo & exeimpjo ad DE Tinesre cuitum excitent. — INobis videcur Spiritus m g Sanctus Apoftolos alloqui aliosque Evane T toloit. geliftas, qui per evangelii przeconium ubi« Qümfoi queterrarum fegnum Chrifti populis in- — Cleflamc tnare debebant, ut Eccleía DEO ex ] am&; omnibus gentibus colligeretur & amplifi- - ] 'ipti caretur. Quaratione & Chriftus jamjam Vüm. in coelumafcendens A poftolos in univer- Tintl)o fum orbem ire & evangelium omni crea- lty nuf .de .m;? predicari juffit, Marci XVI, is. - quo / Ditjs d - PC quarum quo Apoftolorum preconio etiam Jefaiag ]tera r vaticinatus eft: quam fpeciof£. zn montibus yitit, pedesevangelizantium, amunciantium [a« expendt Jutem c Sumi dicentium :Deus tuus regnat, Jef: LL 7. Y ] fe&inf- XXXVI. Et fi ivero Apö&oli .hoc VEvanJ c Dini gelii preconium in Judza aufpicari juffi ormulpyi fuerint,in eatamen non fubfiftere, fed ad gentes pergere & illis quoque dicere de- nurgnit lts bebant: Dominusregnat. Id David indi- oft «t cat; cumait: Dicztezngentibus. Hactenus fä&ürïl*ad in Juda Deus cognitus fuerat, fednunc et- i debq- iam gentibus regnum DEI predicandum ye 9 erat. Nulla hicgentium regio excipitur. widort - etiam barbararum & a Judee finibus re- x VC motiífimarum, quo vel Apoftolorum pe-. dbasH. - 'des vel fonus evangelii ab ipfis przedicati pertingere non debuiffet. " Quemadmo- m .gnita qi dum enimex intentione DEIomnes ho- minesregni hujus fubditi effe debent : ita. )o lUa x t etiam omnibus hoc regnum annunciari voluit. Quod mandatum Dei obferva- qie D* : n ' tum fuiffe ex Apoftolorum fcriptis & Ec- defiiftica hiftoria elucefcit. Ceterum, , gpllüSm* pgot- cum & in dicto noftro davidico & in aliis Ícripturzlocis regnum Meffiz toties pre- & amRhn' : us j dictum effet, & Apoftoli in gentibus dice- rent Dominum regnare, hinczvo apofto- g unit æ- lico paffim per torum orientem rumor va- nibus VI ] ls. x. Tudaorum fi * j j; & ; gamis eü,gueudam g Z D pro- 338*)50(803« profectum orbis terrarum imperio p poti- hovat turum. EtjJofephus quidem Labr. Viï de 35 m oÀo0À Va bælïo]ud C el 3t- pag. 9ór. famam 1llam Jeft gl in Velpafiano implendam pudenda adula- Xll4 tione afferuit, quemadmodum etiam e fetot genmhum Scri riptorum numero Suetonius füma in vita V em lan1C.4. & 1acitus Labr. V. fatur . hiftor. illam, qua in oriente percrebuerat, feflatys fa*nam de Vefpaifiano & 'T'ito interpretati fomá fünt. Verumhinoa minus decepti funt A quam excoecati.Judzi, quiad fe oraculum. noft hoc trahentes Romams Íe tanto foruus femef] oppofüerunt. Reéhiusautem & veriffime 1llud oraculum Zonaras Lib. XI. annal. C. lus dic eXRea 16. de Saïvæmehumam generis, Dommo qlllma noftro Jefu Chrifto, mcehm debux(ïe di- TR cit, cul a Patre dl&um iE pema a me, d. ln f dabo Tzbzgentes m bereditatem tuam, ä"m Uü&l(me golleffonem tuamfrnes terve , Pfal. II, g. Et poffe (l hicipfe eft, de quoin gentibus dici debun: UH', CJus Dommu 'Tegnát. * XXXVII. Pxf*"mus, quod fuperePc ,gex üesd | di&to noftró Davidico, Chriftum effe ve-. rüim DEUM. Amey Appel llatur enim Jehova;, quod nomenfoli DEO competit. Nota- ÀX mus hoc contra Socinianos, qui, cum fo-; - &m Ro lum Patrem DEUM efle ex nomine ]ehe- t &t viprobare ' contendant, etia m Eili anm- [l )e(fïa 4 tem agnofcere coguntur, cum & illi Jehos; N Vg nümpn n,.buatur .. Videbat Jefaias Jez. uïüloqu i AQU 1 hovam' . F )' 5; (265- 10 pot hovam in glo ria fua fe revelantem Efiise Vl 3m Jn Vl,1.3. quod autem tum temporis Jefaias Jefu gloriam viderit, teftazur Johannes c. d- - ettgm t XIL 41. Jehova fuit, quem Ifraelite in de- fertotentarunt, Pfalm. XCGV,.6. Jetontt - ft Íeq. Chri- umautem fuiffein deferto tentatum te- Libr vebueti ftatur Paulusx. Cor. X, 9. Lsefze igicur ma- 1 jeftat í Is divinzerei funt, qui adverfus Chri- :erpretati— ftum & ejus regnum rebellant. :epti fum . XXXIIX. Difcimus quoque ex dicto yrdcidut noftro Davidico, Chriftum noftrum Re- ) fortit. gemeffe. . Eftenimille, de quoin genti- rerilli bus dicendum erat: yebova regnat. Eft d. C Domuto RexRegum, eft Dominus Dominantium, quimajeftatem regiam fecundum divinam vll naturam per zternam a Patre generatio- 4m0, . nem, fecundum humanam naturam per Iifil (Wïï , unctionem in tempore factam , ratione ]i poffeflionis in ipfo exinahitionis ftatu ha- ;cï du buit, ejusque radios nonnunquam exeru- it, poftea vero in afcenfione fua & exaltati- 1' ereü,ä onead DEÍI dextram ad gt* ufum evectus eft. plenarium ejus . ehOW!,' XXXIX. Faceflant hincPontificii , qui i NI Regi huic vicarium conftituunt Pontifi- j, CU j cem Romanum,cui omnem poteftatem in 1fie f €celo & terra datam , cujus pedibus omnia. 3 l Du li fübjecta dicere haud verentur. Inter $0. a 4l ji] titulos Pontificis Romani, quos peculiari tractatu illuftrat Abrahamus Bzovius , pri- jchus D a hoit Ino $88 ) s (609- " Yaf smo ftatim loco occurrit : Pontzfex R om- ii us catbolice Ecclefre Monarcba. Ec'The- ophilus Raynaudus, cum tomo ro. Oper. ote in Tractatu de coronaaurea Pontificis Ro- hr mani varia ex variis Scriptoribus elogia ftum colligit, quibus Romanus Pontifex conde- pref corarifolet , inter alia notat , pontificem Vifj tenti Romanum appellari Rectorem dominice .n'(? qu plebis, Rectorem fümmurn ecclefie, Re« ficta &torem omnium gentium, Regem Regum & unicum Chriftianorum principem, äüqug Principem Imperatorum, ut alia hujus mere] fhpr. modielogiataceamus. Hoc verononeft dicere: Jehova regnat, fed Papa reguat. tur. [ XL. Faceffant Sociniani, qui ipfum Mupon Chriftum Patris in regno vicarium confti- Quev tuunt. At vicarius Patris,non eft, qui p eandem cum Patre majeftatem babet , qui enim unum eft cum Patre Joh. X, 3o. qui omnia. Tere ( habet, que Patris funt, Joh. XVI, 16. qui V1 Ye eadem, qus Pater facit, óuoles facit, Joh.V, mUnfhï 17. qui Jehova eft, &fummus Deus. . Jeho- ialte ,vaenimregnat. Cujus regni majeftatem. U y Sociniani in eo quoque elevant , quod queSo Chriftum Regem, quem ante mortem fola t effe defignatione egem fuiffe itatuunt; a po* llm, ( pulo fuo quem gubernat abfentem , ejus- QUnty ueregnum aliquando defiturum tradunt. AU 4OXLE.. Faceffant Calviniani , qui, cum etiam Chriftus non folum verus Deus, ied AC Verus L898) s ( 889 u- verus homo fit, pro numer o naturarum d miniftrandt ETl duasin Chrifto regnum a . Opt . poteftates, unam divinam , alteram divina ficse minorem fingunt, ideoque etiam Chri- p du ftum fecundum humanam natüram omnia x x cotte prefentem gubernare negánt.. Nam di- yntici vina,qua regnum Dei adminiftratur, po- lommt . - tentia, 72 Aoyc naturaliter, propria huma- n quoque nature perfonaliter commu- fe M n M nicataeft,ideoque humanz nature media aliqua poteftas, quze nec mere divina,nec n dj ho merehumana, fed minor quam divina & major quam humana fit, perperam aflingi- 0ont tur. Unaeademque & quidem mere divi- regnat, na poteftas eft, qua Chriftus Jehova idem- g que verushomo fecundum utramque! na- ml j e&) qlll turam regnum fuum adminiftrat.. Quod enim Sociniani Chrifto homini regnum as vion! - mere divinum largiuntur, & tamen eun- dem verum& eternumDeum efle negant, 'I, 16, qlll * cit,]Oh' ! monftro fimile eft, cum DEUS gloriam fu- am alteriqui non ejusdem cum 1ipfo effen- g p ti: eft, dare non velit, Tef. XLII, 8. Ideo- 1 queSociniani, dum Chriftum verum De- mt7 q yorte foza/ um effe negant, fimul quoque ejusimperi- um, etíi fplendide & magnifice de eolo- junt; aPO' uantur,evertunt. v . XLIL.FaceffàntJudzi,qui mundanum & yoci U terrenum Meffie regnum fomniant,&]u- ! m amafii,ques inter Pe-. 9)1 sj Á daicgruxn fabularu - o ;fx H D 5 ter- T -&e8^ 54( 2e3- terfenius in nube teftium veritatis PIp À 49-ex dicto noftroDavidico regnum fuum fito Chiliafticum probare nititur. | Exclamat enim : quid memorem teflHimonia P[al. 92.93. qo Re 94-95-96. 07. 98. 99. 100. ttbi de regno Chrifli Qoei gloriofo mterris erigendo tam clarisfana [e- dive guntur ve[Higia, ut mirari fatis mon posfns e[fe viros graves & fapientes , bec. qui mon. n fe femi videant, nondum fuife am amplisfrmo fenfu Verit impleid. Et quamvis poftea non dictum Yert noftrum, fedalia quedam verba Pfalmi 96. Chri proregnofuo Chiliattico alleget, certum — dti ) tamen eft, quod etiam in dicto noftro ve- Q E ftigia Chiliafmi deprehendi fibi perfuafe- (f ri., Namintractatuqui infcribitur : 56 Fántnif $ou Dom suEünffügen bervíicpen Steidb mox'e 9iGfu G orifti unb Det Damit perbunbenen et» lsf iN pollo ften 2luferftebung/ qu. 7. 1ta fehaber: if e8 güllm Dentt Qu cin febe groffes Dteicb? ad quam enmy xefpondet: ja; & probationisloco addu- cit partim Pf. XCIIL r.2. partim PCXCVI, äth nus :7. 8. 9.10. Voluit ergo etiam dictum no- ftrum, quod Pf. XCV1, ro. legitur , in Chi- Uü7ïm Ms g liafmi fübfidium advocare, que interpre- tatio quam violenta fit , nemini obfcurum UiCdqu Mfb eíIe poteft. Non enim dixit Pfaltes: O Cbi- liafle,dicite innationibus: Dominus per mit- 777 le amos regnabit. Nullum hic millennisre- g, gni veftigium apparet,cnm Pfalmifta dicit: [etrer ) vzt. (llvl /ig Dicite in geunbus: Dominusvegua XLIII. WMHen 4 æä) 5s(8 ( C vis hl "XLIID Po& remo loco ex Pfalmo 'n(.)»-' um us Exchni l ftro difcimus, verbum Dei effe medium, uT, quo gratiz regnum propagatur, & fides in ] n nj Kegem Meffiam 'accenditur. Quomo- do enim credenthomines, quod non au- tl T diverint? Rom. X,14. Tubec igitur Deus ingentibus dici : Dognzus reguavit& cum a neminem perire,fed omnesadagnitionem if veritatis perduci velit&ad Chriftum con- yon du 7$ CA 1 verti, ubique gentium evangeliumn « [kf ; mf Chrifto predicari poftulat.— Cujus man- . et, C tl dati hoc imprim noflrofe Is tempore recordamur ; quo Ecclefia Chriftiafcenfionem in coelos q' perfuäife' bt ; fefhonem. ad dexteram Patris recolit, re mox etiam vifibilem SpiritusS.in Apofto- j loseffufioniem celebratura , poftquam .A-. vt p W poftoli in orbem univerfum euntes re- gnum Chrifti ubique promulgarunt.. Id ? 4l quam enim ipfum David in noftro oraculo prz- o i dixit, quodBrentii verbis exprimére ma- T lumus dicentis: z decimo bujus Pfolmi jdun m verficulo dicttur : diciteingentibus: Domi- j;,It ( s nusvegnat. — Quod baud obfcure dicitur de ; jotef]" vocattone gentium, que tum fada efl,cum obfarti paffo & vefüfcitato Chriflo a mortuz: , evau- qes U gehum vulgatum e[f per. Apoflolos in orbem j m Lerravum * predicatum . efl inter. omnes lillcnrl»iäe gentes,ut qui crederent & baptizarentur, nifï& d falvi fierent, gui nomvere crederent , conde- ;mwïgnmr.' 'Cantemus igitur juxta mo- , 4 nitum. -&98 ) s6 ( $62* quiti nitum Davidis Domino canticum novum, tum ir cantemus Domino &nomen ejus celebre- timad mus,ac de diein diem falutem ab 1pfo da- quam tamannunciemus, dicamus non voce tan- pofue tum , fed corde, Jefus ad dextram Patris diffci exaltatus regnat eternumque regnabit, e hur lis a cui fit gloria in fecula feculo- €0 cul vm la rum, Ámen. dedign: *æöïæ*"æääæ—*æäSäfs-fæääæ ----- E(?D Sä(ä*j*ä'ä)?ïä?ä- lkco [] Trmat FA&LINUSV cclon ficiat, IN PARTEM PSALMI OCTAVI T01) vj COMMENTARIUS limoq E XPE lrnds feu NSUS. Dïw.l&ï« 'campq TIO THEOLOGICA 'EXERCITA ad Hebr.IT,9. — hoc y 0fonia| LK .N. T. MCTUT t Dus ejüs Procemium. / * om palenis f XUis homo illefit, & filius ille hominis, querr;'Pfo- ypcatus pheta PfaltesPfalm.V HII 6.ad breve tempusAngelis ereds: minorem fa&tum, feu,ut Hieronymi verfio habet,paulo minusa Deo minutum, poftea verogloria & honoreco- llb athi vit ronatum afferit,variis inter feInterpretes fententiis con« Hauho eertant, Sunt,qui verba ifta ad ipfum Davidem referunt, quem ob Goliathum proftratum & fagatum Philiftzo- þinterval yum exercitum Angelo illo, qui Hiskix tempore Affyri- 0 Pal Uint, orum exercitum proftravit, paulo minorem factum, i Cate magnaque gloria decoratum dicunt. 'Sed ratio eos olo- expüæt plaae fugi-t. David enim hominem illum , de qu Qu ?Fï o EU $92) 57 ( $68- quitur, non quahcunque fed immenfía gloria corona- h & n el tum indicat, cum omnia pedibus ejus fübjecta fuiffe fta- tim addit. ld autem David de femetipfo dicere nequa- od quam potuit, quocunque tempore Pfalmum hunc com- (0C€ pofuerlt Et Eítius quidem in annotationibus fuis ad m P difhiciliora Scripturz loca pa2. 3$$. Davidem eo tempo-- re hunc Pfalmum ceciniffe putat, quandoadhuc parvu- egnib lus paícendis patris fuiovibus vacavit. Id primum ex lo €o colligit, quod Deum ex ore parvulorum & lactenti- um laudem fibi perfeciffe deprzdicet , quafi dicat : non dedignarislaudari & hymnis celebran a me etfi parvu- ,æ*'&ä æ Con- lo & comtempto & fratrum meorum minimo. firmat fuam conjecturam ulterius ex eo, quod Pfaltes codorum &lunz & ftellarum omiífo Sole mentionem faciat. Hinc enim infert, quod David noQu , ciim Sol Av non videtur, cuftodiam gregis fui agens füblatisin cce- [ U! lum oculis ex ccelo, Luna & ftellis potentiz DEI cele- brandz occafionem accepetit. Addit demque quod David,cum ovium curam gefferit, oves bobus alnsque campi pec«mbus, & cceli volucubus & pifcibus maris in )6104 hoc pfalmo antepofuerit. Quis autem illo tempore omnia Davidis pedibus fubjecta fuiffe dicat ? Nam ne Oves qmdem, quas a Patre fuo pafcendas accepit , pedi- bus ejus fübjectz fuerunt. Sin Pfalmum hunc a Davi- de compofitum ponamus, poftquam relictis ovibus & pafcuis ad regendum totum Ifraelis populum a DEO ms quem F vocatus & ad fummum regiz dlgmtatxs faftigium evectus fuit, ne illo quidem tempore omnia pedibus fü- T h2b€t) js fubje&a gloriati potuit. Praterea fi Davidem/ Goli- athi victorem eum Angelo illo, quitot Affyriorum mil- &honoW femennü liauno velut i&u proftravit;conferamus , longe majus intervallum deprehendimus, quam ut David Angelo il« den t um th lo paulo minor dici valeat. Alii igitur aliter proce- dunt Nam Grzcus quidam Paraphraftes a Corderio in Catena Patrum ad Pfalmos editus verba Davidis ita orem n &u explicat, quafi dicere voluerit, hominem.poft lapfum gd rio^ ;; d quDli Per mortahta tem Angelis minorem factum , fed. poft f $ Chri(ti u * À [ ) OLT Chri&i iricämatio nem gloria & honore coronatu:rr;-; päm( qui nos convivificatos in coeleftibus confidere fecit, dptr.p "Theodorus autem Heracleotes itidem a Corderio vul- lm disve gatus hominem quidem ob transgreflionis culpam David morte multatum, &loria tamen imeginis divinz nort pretat privatum, fedgloria & honore ornatum manfiffe affe- damo rt. Necdefuntc, qui de integro hominis ftatu verba. Davidis interpretantur. . Tantam enim primi hominis damu: Tiécotn xcellentiam fuiffe notant, ut prope ab Angelis abfue- rit, quippe juxta DEI imaginem creatus, & dominium ils de bus f in omniaterrz animantia adeptus, unde in Helvetica quehi ConfefBone c. 7. de creatione dicitur , quod David ma- quideg guifice celebret, DEUIM homini a fe creato omnia fub- jeciffe.Bellarminus in commentario adPfalmos Davidis libm i verba de DEIerga humanam naturam bencficiis expo- lUm, [ nitjita quippe conditam,ut homo non fit inferior ange- iria p füglor lis nifi modicum, contra vero glorià & honoreprz o- témver mnibsaliis inferioribg creaturis ornatus,cum ad imagi- nemDEI fa&tus fit, & ratione ac libero arbítrio polleat. Similia affertBalthafarCorderius i annotationibus fuis Ti ad expofitionem Patrum Grzcorum in hunc Pf.. Dicit- fi C enim,quod ex mente Davidis DEUS hominem angelis ü propemodum cozquaverit, non folum ob dominatum J " 2c poteftatem illi fuper omnes inferiores creaturas.tra- U/lff']' ditam,fed etiam propter animz rationalis excellentiam, quam vere gloriam & honorem hominis effe pronunci- àt, obfervans, apte coronandi verboDavidem ufum fu- iffe, cum anima rationalis in capite potiffimum effe&tus E fuos exerat, & fplendida hac corona homo redimitus t fids aliis creaturis imperet. Nec ab hac expofitione ablu- Tre m dunt plures alii & Pontificit & ipfo Calvino przeunte Calviniani, quos inter Hoornbeckius /br. 4. de confin- Iï.'f àure ) cendis Tudéis c. 1. p. 314. contra Judxos af£tra homini an- 1 teponentes ex Davidico hoc oraculo difputat, hoc ar- "phag gumento utens, quod homo parumper Angelis minor Vüent dici non poffit,fi non folum Angelis fed etiam rftris in- D U ferior Ratna;ur. Rivetus autem in commentario ad pfal-'-/ A iab pü ^ tl z ) sp (t6- orotitur, pïalmorlxln propheticorum dodecadem fele&tam £oss, 2. Were f oper. p. 37. faltem electis in Chrifto capite amiffa perla- jrdenio i pfum humani generis privilegia recuperantibus Davi- dis ver j jnis cupit Da conipetere arbitratur. Verum fi oraculum divinz m Davidicum penitjus iptueamur , nullam harum inter- pretationum admittere poffumus. vaife d Nam quod de A- s flatmve damo Pfaltes locutus non fuerit,vel ex eo patet;quod A. rimi homiti damus homo quidem, non autem filins hominis fuerir, necomnia pedibus fuis fubjecta habuerit. . Multo mi- ydi atl nus de Adami pofteris, quod omnía fint i kdomimur pforum pedi- in Edretia bus fübje&ta, affirtnari poteft. — Tantacerte eft gloriz, quzhic a- Davide delineatur;excellentia, ut ne electi | Dorid n quidem ejus faftigium affequantur, Optimum: vero y omoia fb fmos av habemus Davidici oráculiinterpretem Apoftolum Pau- ts lum, cujus vetba diligenti fcrutinio dignillima pro ma- teria fpeciminis Theologici ; quod DElIS in Nominis ferorange fui gloriam cedere jubear, eli Qnore pmf' geremihi placui; Itàau- tem verba Apoftoli fefe habent: gmaditg Heér. II, 9. jl gl Tóy d2 ao v "IQ "A*yvyeA8c 7?Aoc77wyäyov unCPl.. Dif*;! BAämyxeuïi ac8v,didl vó ztéguueaT8 Suvérs. 30'5 jnem a - äz:/ Ko] Tia43] e"c:'s(þa:væ//:ävov, 07I Gs xoc'gt':'t Osg ; dominit veaturas t Uzitg Wgcv76£- yeucdleg Qaveva. excellenliawl, f pfonun.q. .. Que D. Sebatlianus Schmidius 1ta vertit : jem if gun & Eum $ero, qui brege quid infra 4ngelos minoy vedditus m redimiï"5 eþg Pidemus S3ESUM, per pal[ffonem »nortis.oloria 65 bo- Ü [i[iOUe ahhþ more coronatum, ut oratia DEI proomni gzt/fwet mOortemt, ino p Ita autem circa dictum hóc Apoflolicum verfabimur, ut primum genuinam ejus lectionem , diftin&tionem & "LA conftructionem afferamus , deiride fingularum vocum 4 homilli d emphafi expenfa in genuinum ejus fenfum inquiramus, itat , hOC j ac denique hanc exegefin ad ufuim convertamus. Faxic wgelis p jam Wiï 1DELI—S, utwomuia feliciter ! imenmio Qï * CAPUTQ "$$3) 60 (*äöä ghrii CAPUT. I Vete Degenuina le&tione diftinctione quod Pf -. &conftructione hpius Qi&i. Tünt I. M&s,( Cprimum quidem in le&tione hüiuä quiP dicti nihil mutandum arbitramur ; et- ferpt — fiduplex imprimis dubium moveri Qume poffe videatur, quorum prius eft : annon ür, pro verbis zrzg "AsysAsc poni debeat qrapol Gpill 6sóv? pofterius: annon pro xorr ec8 le- s; gi debeat qyvoic &2 ? » d. II. Priusdubium nemo m àjori cum Ve-': hp hementia agitavit quam jJacobus Faber (sb Scapulenfis, qui in annotationibus ad Pfal- Johtn mum octavum per JESUM orat & per dul- Pt cehoc & benedictum nomen obteftatur, fr&dita ut in ecclefiis & congregationibus fancto- d rum;quoties Pfalmus octavus canitur,pfal- &m latur fapienter: zzuui/f/i eum paulo minus teftety 4 Deo; gloria d& bouore decorafli eum , &ad !05 incudem revocetur locus epiftole ad He- abunde brzos, & impofterum legatur: egm, 4u lts C modico a DEO minoratus eff , videmus. gE- UR SUMbpropter paffonem movtis gloría c' bo-. Ter nore coronatum, txandemque fuas in. Pfal- OE mum oétavum annotationes his verbis ll concludit : facefJzt vetus error, ei vero,qui BN largitus eff mieligentiam , ogmis bonor & fuaväd J; gloria -82) 6r (989- - gloriaper immenfa feculorum fecula Amen. Veterem enim errorem efle arbitratur; quod7o. Interpretes prius verficuli 6. in 1Qione l Pfalmo octavo hemiftichium ita reddide- runt: ZAdrlecae evróv [Jewyd i 7rae As A&s, & fimili errore eum lapfum effe putat, yxe hu qui Pauli epiftolam ad Hebrzos hebraice Amur;e ' Ícriptamin grecum fermonem vertit. Ar- p gumenta, quibus fuam fententiam tue- tur , funtifta, quod. Paulus in. primo beit Wï epiftole ad Hebrzos capite Chriftum An- gelis majorem, & ab Angelis adorandum f QE? Jj dicat, quod in- epiftola ad Ephefios Chri- qum e ftum ad dextram Dei fuper omnes Ange- j .Faber losin coeleftibus collocatum afferat, quod g Johannes Baptifta Chriftum omnibus fa- xpet d« periorem, ipfiquea Patreomnia in manus jreftus traditapronunciet, quod Paulus in epifto.: ytsfuct la ad Corinthios Chrifto omnia, przter mituï;P P eum, quiipfi omnia fübjecit , fübjecta effe gj teftetur, idque in hoc ipfoepiftole ad He- TU d breos loco confirmet. His enim dictis n J d abunde probari poffe exiftimat, quodPau- a, lus Chriftum non Angelis fed Deo pauló minorem dicere voluerit. Sirmilia iderri jgnti ] ytil r Faberrepetitin — j ftolas Paulinas. fuis commentariis ad ?Pi", i 'n "E : HI. QuidEra(mus Roterodamus in fü- isadN. 'T. annorationibus & in apologia: uml at fuaïad jacobüm Fabrum Stapulenfem fen- ten. g/m l/ | 'f(ää )óz(883- & J tentie liuic oppofüerit, prolixe recenfere . nolumus. Qme Integra ejus apologia nono - operum ejus tomo inferta legitur, com-. M verf pendiumautem iftius apologiz ads7.capita t Ti redactum inannotationibus ejusad IN. 'T.- 0 recognitis & locu pletatis, nec nonin bibli- iscriticis Anglicanisexhibetur. Ludovi- . hübu qn 6 cus de T'ena, primarius Theologie quon- damin Complutenfi Academia Profeffor, otn brevius Fabri fententiam refutaturus ob- i qui vertit, quodin vulgati verfione etiam per Clementem VIIT. correctalegatur: ab Zfne Áinre gelii, & ecclefia, quz tot feculis hanc lecti- Wa onemirecepit, errarenon poffit. . Addit m étiam calumniam efle,fi quis verfionem 7o. Yotem Interpretum erroris arguat, cum Spiritus poue (di Sanéti impulfu fa&ta fit, comment. d difpu Cur 1at.in epifL ad Hebr.p.ug. V erum nunquam An(r ul efficere poterit 'T'ena,ut vel Vulgatum, auty d-lf(h) vel 7o. Interpretes ab omni errore imrgua nes pre'ftet. 3 Mp 1FIV.Nos haudinfi Gamur,vgeem ::"751* l8 5 VTend: plerisque in locis de vero Deo ufürpariy "nten nec diffimulamus , nonnullos interpretes in hóc ipfo pfalmi octaviloco , de quo Fa Wrtit ber agit, hanc figniricationem attenden- Y dam ftatuiffe. . "T heodotionienim & gr&- m de, ca editio, que quinta appellari folet, ver- "UH bg.pfalyni reddiderunt: fdegyed i rgdl ov 2 $93)6)(86- ecenfete -& ali: . 6?£nyov-w «gd G«óy , ut Drufius in fra- j It gmentis vecerumGrecorum Interpretum Wf COIPf D.$7?.notavit. . Necdiffentit. Hieronymi verfio: minues.eum paudoininus 4 Deo,&l.u- " plü xNT vt theri: u mir(t ibn (affen cineF[eine eitoon ninbil (XDtt verlaffen fepn/feu, ut prior ejus verfio Ludon habuic u toieft ibn ein teenig faffen mange(n qn $OV. Neque tamen inferri hinc j qut Jrofellt, poterit, erraffe 7o. Interpretes & Para- torus Qu« phraften Chaldzum & Vulgatum & alios, edampe quiin illo pfalmi loco vocem tzariN per J 7 A?f' Angelos verterunt. INam qui paulis- vtc lecte per- a Dco defertus eft,illo cempore et- . Adii iam Angeliscaruit. Unde ipfe Lutherus Qonett o vocem, quamin octavo pfalmo de Deo ex- g p pofuerat, in epiftola ad Hebreos, ubiidem iil dictum repetitur, juxta grecos fontes: de Angelis explicat : : &Du baft ibu eine Efeitte &tit Der Cugef mangefn laffen / & in noftro ]u] gatum: ycimm diéto: benabet/ bet eine Eleine geit ber Gro gel gemangelt bat/ feben tviv/ baf e$ SyGfug ift: ) i pofterior' interpretatio priori prz- amul ! ferenda videtur, eum ipfum Paulum pre- v? Pf etintem hábéat; qui vocem Ey7/bNt2 non ifitel j ( vertit":' 7;0;;702 Geóv, fed zag ,Ayfye'ixäsg quo .4 V« Equidem Faber, ut hoc argumen- in& qu tüm declinet, graecam ad Habrzos epifto- lamor;ab Apoftolo Paulo, quem hebrai- f()[ny "v uo- d 2 Cää*,»ïH*äbfæos IOPl pupt, d a q ag w U - "B) 64(»-2(5?3 dam ejusinterprete ex Hebraico fermone Judeo tnqu ingrecam translatam caufatur , ut omnis culpa in quendam Pauli interprecem a79. tpolor (ilfsca Interpretibus deceptum redundet. Ve- rum etfi veceres haud pauci epiftolamPau- poteft Tum 7 li ad Hebrzos hebraice fcripram, & ab alio rzce verfam tradiderint, & hanc verfto- tramu nem nonnulli Luce , nonnulli Clementi ilisef Romano, nonnulii aliis cribuant, tantum W tamen abeft , ut folido fundamento hzec Ti fententia nitatur, ut potius ex leviffimis Yi conjecturis orta videatur. . Quamobrem Demdic ipfiomnino Paulo error tribuendus erit, fi lmt) a quis in hoc epiftole ad Hebra'os;oco er- lnasQs ror occurrat, quod abfit quam longiffime. Nullus hic in epiftola ad Hebreos error, osiq] fed in Fabriannotationibus occurrit. Nec i";'l(l/m; illaFabrum juvat ratio, quod minor Ange- !t i [/ Tá,tgs lis dici non poflit, qui Angelis przftantior celebratur. Diverfo enim refpe&u utrum- H m 17 (j ll*/þf que verum eft. Certe eum Angelis mi- norem dici mirari haud debemus, qui ab V lt Efaia hominum contemtiffimus & velut ultimus vocat r. PEKLIH, 4 & qui ipfefe illo tempore, duo a DEO derelictus fuit, L: K no 1 Xü)gljg [ vermi quam homini fimiliorem fuiffe que- ritur P/2/m. XXII. . Nam quod Faber UU7 T n haecnon fecundum veritatem , fed fecun- duüm eftimationem & judicium Scribz Ouphcen rum, Pharifæorum aliorumque ijmpioru : .-m M ücri T -£68 165 ( 63- &ms — Judeorum dicta afferit, qua exceptione utom t*anquam Tenediabipenni , ut Erafmus in E apologia fua p. 32. loquitur , ad nodos iftos t Ve lifTecandos uti voluit, probari nullo modo ln - poteft. Quamobrem in lectione verbo- &dbd rum zae' 'AyyéA&c nihil mutandum arbi- ncvelte tramur, cum & vox m*ïfityg, qua David Cl ufus eft, de Angelis nonnunquam ufurpari foleat, &nulla fufficiens ratio vocem DEI yento t fubftituendam effe urgeat. : levifümii — V. Alterum dubium, quod circa ledio- amobra nem dicti noftri moveri poteft, in eo con- juseribl - TOU iftit, annon pro xxerr; es8 legendum fic «egie Qe8 ? V'eteresenim nonnullos codi- TAE : ces italegiffe teftatur Origenes, qui zozz. £. án obann.p.3$.. de Chrifto loquens y«gle yde 0c8 , inquit, Jzde zrayls éyedoollo Suvat- norAtte T8,07r6Q & TIG! verron vile zro0c "EGgorles ayli- yeflantt yyeQois 5 xteils ae8 , fime Deo emimyvelut in dyuctut monnudis epiflole ad Hebreos exemplaribus ingdis t Jegitur, per gratiam Dei , pro omnt guflavit U qmä 70rtem. Utramque lectionem iterüum " « j conjungit Tognr. 3o. n Yobatim. p. 342. ubi hanc : qui IP[e dicti noftri partem itaallegat : 2zrec yorre Wi i| xj9ois GeB vzrlo sroloc -yedosile Ouydra ut faifle Q per gratiam Deivelfme Deoproomnmi gufla- uod H retanortzm. . Patetergo jam Origenisevo od t duplicem loci hujus lectionem in codici- m] SCfl bus facris occurriffe, dum aliqui legerunt: XS- lmpwrüm u; - «62 66( $93- p ie 98 ,al.iqui : xoa'grrt Ge8 ,*neql.le füfpi- 70 cioniGuilielm; Eftii locus relinqui poteft, 1 ex qui füfpicatur , alteram forte lectionem a. fum Rufino Origenis interprete additam fuif- guftaí fe, cum nonnunquam aliquid defuo ad- Tatur derefoleat : Namipfi greci Origenis co- hmdi dices utramque lectionem conjungunt, ut CaImer ex diclis patet.. Ec priorem quidem lectio- Vil nem »«eis 968 Tecutuseft Ambrofius in li- orius brisdefidead Gratianum Auguftum, ubi Qdj libr. 2.c. a.veljuxta nov. edit.c.$. poft alle- Tümim gata octavi pfalmi verba dicit : e» bumc lag apfum nnterpretatus Apoffolus ait: mongau- Mam Jo quam Angelos minoratum videmus gE- /(f J W SUMpropter pasfeonem anovtzs gloria & bo- Iril nore coronazum, ut SINE DEO proommibus hm 'guflaret imortem, & paulo poft : quam be-. ne pofzit. Apoffalus ut SINE DEO pro i W*I!Ag fhrigi) onmibus guflaret mortem , me droimitatés il- (s dfam pasfrnem putaremus fuife ,non carua. - Bllts r Eandem lectionem repetit Z/ir. 5. c. 3. ve/ GFtme guxta. editiouen: movam cap. $. ubi. dicit : ftim zncarnationis Denmyllerium unroerfee falus f n n 6j e 7 creature , fecundum quod firipium fl : ut SINE DEO pro omntbus guflarer amor- (ieto . tem , id eff, quod creatura ommis fene pasfro- Mhoy ne aliqua divinitatés dominici fangamza re- dimenda fetpretio.. "Vheodoretus zz epifr. Ill Dgo ad Hetbr. torn.3. Opp. b. 404. eidem lectioni j Mtitiy. inhzret. - .Legit enim 2z'os xeeis Qe8 Uzrie Zevy- ! 7863 )67( £0 tefij zayràe yeloqrog 9aydre , quam lectionem p . ita explicat, quafi Apoftolus dixiffet, Chri- Donent. ftum pro omnibus absque Deo mortem tam fü guftafíe, h. e.omnia, quecunque creatam lefupd*. naturar habent eo remedio eguiffe , & fo- igenis Ü lam divinam naturam incarnationis medi- mgllüï,u'v camento opus non habuiffe. lm - VII Secutuseft eandem lectionem Ne- ofisin ftorius, eademque abufus eft, ut probaret lüumsum ' duos effe Chriftos , unum paffibilem alte- " rumimpaffibilem. "T'eftatur hocVigilius T. [ib. z. coutra Eutycb.c. y. hàs verbis: ztaque m Nefforius ut impietatem [ui dogmatés muni- imu f at, qua alterum in paffone vult intelligz iil Chriflum,illo utitur. Apoflofi zeffimonio ad pugnt Hebreos ita feribentis : mam paufo minus : um quam Angelos minoratum vidimus JESUM, DI0y — gdorza c» bonore coronatum, ut fne Deo pro vt omnibus guflaret mortem. . Ypfeautem Vi- u CW'I . gilius, etfieandem lectionem retineat, ali- g0. ter tamen verba hzc/;;e Deoexponit. Ita qii d enim paulo poft czp. $. differit rüurfum zivmfefähf ; non DEUM paffum apoffolica mibilommus autoritate docetur, Paudlo :£a ad Hebreos fo- i j ff quente : nam paudo mimus quam, Augelos minoratum vidumus JESUM propter paffo- : fat WF ' jntint nem mortis, gloria «* bonore coronatum, ut Jfne Deo pro omnibus guflaret mortem. Quid as p l - eft igitur frne Deo gzg/farc' "ortem , nife quod if Verbum iiïïnlw'falä df.f d pasfto fecundum n s eara . / ggg )68( 83 carnen eff. 2- Confentit huic & lectioni & Ter expofitioni Fulgentius Rüfpenfis Epifco- (ucj] us. CumenimZbr.3. ad T brafimundum - didey 'yAsv"a'n(] hegem c.2ó. objeéta ab adverfariis Davidis verba ex pfalmo octavo allegaffet , ifta fub- Nifor jicit : féd. advertant , Pautum Apoftolum. g bunc locum ad mort& bumnane intelligentie ] trleg, am veferentem , ita ut illam minorationem tl non folumnature bumanitati asftgnet, quim (tb etiam divinitatem Chrifli a confortio pasfio-. fU ert né d qmortés exceptet. Jtanamque ad He- dim M brieos loquitur eum autem,qui modicum quam Angeli minoratus eff oudimus n no- Wonna vaéditione Parif: 1694. legitur : videmus) UI i g SXESUM propter pasfotem snovtis , glorid Oeæ e bonore coronatum, ut fmne Deo pro omi- lial M hus guflaret anortem..— Nonautem bis Chri- Za)gts 0i $8 N( fl divifit Apaflolus,. fed offendit sn umo EO U Chrifto, que fubflantia pasfibilis & morta- ng! de Jà fuerit, que autem impasfibilis d immor- N VTtoTy j — zalis perman[evit. . Sine Deo ergo bomo ille fil'aj] guflavit mortem, quantum ad condiionem H fpnzïdeïij attinet carnzr,uon autem fime Deo, quantum Y 6rg ho adfufceptionem pertimet Deitater. RU l - Vill. St Oecumenio credimus , lectio f dtt) hz xjopic 068 Neftorianis ortum fuum de- Wþm D bet. lItaenim fcribit /nepzf7. ad Hebr. c.2. Tif Tom. H. Opp. p . 728. ig£oy àà eT1 0i qubgwevo: du l! Wægxwozäa/ 7'1'33' 'yeozï?;): , 73,&?7(0; oiwequvaïaxsmv, h Hdem a'-z:? 0s xgæ)s Qeä*' U7rip ?æfiäi yevosilen Bov 78 D ^ | i eM m [ »'--2?93 )69( o nb T&ro wolacweudéollec,ovi Pyolunmi &yrev äzfg:qfääj : Epi(co- Quoil8 G8 Ná-ys,Sy, Évomi, r Savpgutvo du* a 49 8 auviv 5 Oeór "s. cfz'g;y 045 a'g Qxoi, zæg?s: Qeg ; Dd ysvanlog Sawére,h. e. fiendum vero, guod foi- Nefforiani adulter ant Scripturamcr ita fe- Áf gunt: Ut yodic Oe8 frne DEO pro univerfo lll : erbe guflaret inortem, boc adffruente v, quod t mbabitationem babuit Chriffus verbi DEI ïqm'!aqm ( non umionem , quia mon erat uma éum eo p qui erucifigebatur. divinitas , fguidem di- jeud h um eftinguiunt,frne DEO gullaret mor-- i qdit ?m. Subjungitvero Oecumenius, quid 7 (in Do nounemo ad hanc Neftorianorum obje- videmus) &ionem refponderit. Sic enim pergit: j ] gæ W UV Ggm, i doDdo ls i renple srp ov pro m pBvy agtorri Oe8 werro : mlv el o oD* Uure jl ür jg?fls"ü')&'ä &enre STws Oexleov oUv , 4 atois ULL T8 Oe8 Uzrto 7r iT wv vv oUAv o zr6atyev Xxgi- m S0e, Kej*yde s uóvov Uzrdp dv aoi7ro, ol o ém U7T6o TY aye duvl ueay ] z atvev &c. hoc eft, . — Jed vide quomodo quidam ortbodoxus ve- Ü hat i Tö,z,(,',janm ', Jponderit, primum quidem pofrtum eff yzorri G8 per gratiam DEIHattamen etzam , ff , at p ; qumszl v05 vultz, pofrtum e[l yspls oca fime DEOta ; fl boc accipiendum eff, quod fine DEO autex- p f cepto .DEO pro omnibus aliis mortuus f Chriflus. Érenimnonpro folis bominibus , jpr ? | Ü xeip ( Jfedew pro füpernis virtutibus mortuus ejf. . Eandem dicti noftri adulterationem Ne- "m l — forianistribuit '"heophylactus cormment. 2 d*f; mä- imepift. ad Hebr.p. $p .idem?ue nonne 3 nis D 4'24:93) 7O (26;3 nisrefponfum, quod Oecumenius addu- Wiolent xerat, mutatis tantum verbis fuperaddit. qudC Verum a Neftorianis hanc lectionem or- humán, cm non fuiffe recte obfervavit Huetius lm lt yot, ad Origen. p. 93 quod etiam, notavit if A Chiffleius in notis ad Cfeatur Petrus Francifcus Vigilium pag. 77. qui hanc Oe cumenii & DEO n ditionem Neflor " heophylacti de Neftorianis tra falfam effe indeprobat, quod Ambrofius, dden antequam Neftoriani nafcerentur;ea lecti- plb ar oneufus fuerit, cuietiam Origenem Am- e&i()xd brofio antiquiorem,cujus teftimonia fimul limil cum Ambrofianis jam fupra allegavimus ; Xudrin addere potuiflet. Neque tamen Paulo b Colomefio aft ipulamur, qui ob Origenis, DT /] Ambrofii, Theodoreti, V igilii, Fulgentii- queautoritatem pro xoferriGeg alteram 1e- Yiltipya éionem x«gl« 6s8 reponendam elle arbi- M tratur.obfervvat. facr. p. 46. Magnus enim C E g - recorum nec n on verfio- Mp exemplarium 1 llsque num orientalium & Occidentalium con- fnde fenfus illam fententiam refellit, nifi quod Qitole lectio xioglc os in Syriacis quibusdam co- I()ülm dicibus expreffa reperitur , ut Tremellius IX ] &aliüi notarunt. Praterea fenfus Apo- nllnc e ftoli longe clarior & facilior redditur, fi le- Qftrid Z amus y«eili 6s8 ,cum gratiz utique divi- find naea dícribendum fit, quod Chriftus mor- Dimie 1] tem pro omnibus guftavit, quam fi lega- atis mus ?gwgïs Qc8, quæ-lc;&iq a plerisque l Y 'æä) 7 (883- !s 4ddi- "violenter hu ncin modum exponitur, peraddit. quod Chriftus non ratione divinitatis fed )n«m Q« humanitatis mortem guftaverit. Pejus ts illam lectionem interpretatus Origenes, n notut acíi Apoftolus Chriftim pro omnibus i nodsd. creaturis paffum & mortuum , & pro folo unteni DEO non paffum dicere voluerit, utde xoitionat Neftorio taceamus, quem hac lectione ad Lmbmüus dividendam Chrifti Perfonam abufum Q paulo ante monuimus. Retinenda ergo nem Àf* lectio yderrioe8, quam etiam a Chryfofto- onia lml Honil. 4.1n epift. ad Hebrieos , Cyrillo Ale- VO xandrino ep/7 ad Neffor. tom. y.opp. part. z. ul p24.e mnalia epiflola ad Nefforim ibidem (rggt p.72.item m apologia adv. "Theodoret. Tom. Fügat V. Opp.p. 2257 25. item in fchol. de incar- Jrenm * natione Tom. H. op. Mar. Mercatoris pa /, gs i i 241,242. Primafio n epiffoam ad Hebreos usatul $-499. Lanfranco zz epifl. ad Hebr. p. 20p. n velt ahisque Scriptoribus ecclefiafticis rece- jrum Q* ptam deprehendimus,ut pfeudepigraphos nf epiftole ad Hebrzos commentatores Am- gsda t brofium & Anfelmum taceamus. "tete i .. IX. Poftaffertam genuinam le&ctionem as A nunc etiam in genuinam diftinctionem Qf lk noftridictiinquirendumeft. Aliamenim ique (If diftinctionem, quam quz vulgo obtinet , Daniel Heinfiusin fuis ad N. T. exercita- g m mfile J tionibus Z/br. i. c. 2. 9. $40. féqu. magno Co- qu natu induc;re fatagit. Ac primum qui- 10 4 dem E 72' (sæ« 3 demvp.fiälmum octavum,ex quo Apoftolus - de j verbafua depromfit, a Patribus per miras finc cenft allegorias dilcerpi querirur, &imprimisde — | Hieronymo fcribit , quod : Pfalmum de - guk: 1 Chrifto agere fupponens - ié a Wire, Junquam liber equus campoque poti aperto £ili g totum fe, uf omnia eodem tra hat, liberti- | f'ü ( rimeeffundat. Quasallegorias utnonnul-. — dU lorum deliciaseffe miratur; itacavendum - f lpfi videtur, ne hac ratione venerabilis - i Scripture majeftasin fumumabeat. — Ve- tl ram autemPfalmi octaviinterpretationem. Volie exparallelo, ut 1pfi videtur, loco Pfalm. Dondi CXLAV, 3. hauriendam efle cenfet, übi (dten cum de mero homine agatur, non dubitat, - demu quinecam Pfalmus octavus circa merum JES hominem verfetur. Negat igitur prius quem dicti noftri hemiflichium de Chrifto age- p ) reinfra Angelos humiliato; quippe quod ial Ícopo Apottoli adverfum arbicratur, qui À hacdtenus Chriftum Angelis longé pre- üm&þ ftantiorem. efle demonttraverat. Con- i &f d tra vero afferit, Apoftolum. non minus . . Omm quam Davidem de hominis dignitate & ]. dpert preftantia agere, eumque Angelis, quip- eXpo pe exiguo intervallo minorem, tantum - igun non equare. Qu fententia cum claris . Apottoli verbisaperte contradicere, vide- €ïpq/' potu atur, -üquidem expreffe JES [ x US B?WX;;: ! Büem a 448) 75 (s8 y'y5Nec TA Ioojusv(&s dieitur, levidi- wüh — m pet n IH " fünctione omnem difficultatem tolli poffe äe ,1primis .cenfet. . Sicergo texcum noftrum diftin- dmum & Buit: róvó? Hs ri rug "ApyeNes tetso- | uevoy B?xs'm,ueg. 'Ie8v, od v6 z O quo r u- n p yéT2 äo'äy;;(gq Tiu iseQovejudyoy. Ozreg at . gils Ge8 Uzrdp 7ravlos eyevoitle Styeirs, Dutc ve- i. er ro (hominem dico! peuJo Angelzs znferio- gt nonmi^ remvidemus. — gESU M.propter pasgmem t — TROTZZS, glorid ac bonore coronatum , cujtis renerii -ea fuit. officacia , ut illam DEI gratia pro " emnibusguftaret , quafi Apoftolus dicere w] ^^ voluerit: etfihomini feu humano generi yp Pt nondum omnia fübjecta videamus, tanta a, U tamen dignitate hominem przditum vi- QB 'demus, utad Angelos proxime accedat. amuU . JESUMvero, JESU M, inquam, illum, j fi quem Angelis majorem effe probavi, pro- Ws . pterpafhionem mortis ad fümmam glori- p t amachonorem evectum cernimus. . AX.. Dici vix poteft, quantum in illa di- m d fünctione fibi Heinfius placeat. .« Mirum nE p Ht- CUH' T :effe dicit, quam fic omnia cohereant, omnia ita plana effe afferit, ut planius & pi n p " ápertiusdici nihilpoflit. Verumetfi huic j; a expofiuonilectoribus approbande plures . paginas impendat , eam tamen Wittichio l) tanü]g, expof. m epif. ad Hebr. p.70.perfvaderenon 'potuit. Etnobis quoque, quod ingenue celt i l a. quam 'fatemur, coaécta pouus! & violent J i plaqa -£08) 74 (865- plana & aperta hec expofitio videtur, piffic ít5g Nam ó» Heinfius pro 870v,08 pro yde ac- & ho cipi, poft QA£zouev punctum poni, & poft "tno&y particulam adverfativam fübintelli- dpfar hdif gipoftulat. Sedquid his ambagibus opus eft? Praterea Heinfio certum eft, & Da- ergo find videi, & Paulum Davidis verba allegan- temnon de Chrifto fed de mero homine Al locutos, quod nos falfiffimum putamus. t XL Necmagisfe nobis probat Goma- Depug Canti rus, qui Tom. £. Oper. pag. éi7. verba pro- guer pasfronem mortss gloria d& bonore coro- Anrli Comm natum parenthefiincludi cupit, quafi alias verba coherere non poffent, & Gagnejus, ) erib Tivit qui verba zo zé9uue v8 Savéva divellens vocem mortis non cum paffione fed cum evat QU e gloria conjungit, quaft Apoftolus dixiffet, JESUM mortis gloria & honore corona- Quim, lm n tum. Etfienim non pauci veterum glo- riam,qua Chriftum coronatum Apofto- qulon ]us dicit, crucem ejus & mortem fuiffe di- Ieto d cant, nec afferere dubitent, quod magis IT V gloriofum ipfi fuerit, ob hominum falutem pellug, crucismortem fpontefübiiffe, quam cce- t Ti lum &terram creaffe, rectius tamen fenti- B(JNXU unt, qui coronam gloriz & honoris Chri- fto hicattributam de ftatu exaltationis ex- sævæfr licant. Et preterea, fi Apoftolus per dl&ug gloriam & honorem gloriofam Chrifti (me mortem intellexiffet, non ideo opus effet, pair 8$5) 75 (809- ridetu, ,, pafionem a mortedivellere. | Certevete- ) fyäg [ res quidam fcriptores, etfi Chrifti gloriam m & bhonorem, cujus Apoftolus meminit, B ibintel ipfam crucem fuiffe dicant, nova tamen il- ladiftinctionenon utuntur. Retinendas büsopt ergo ftatuimus confvetas dicti noftri di- , &b i qeon ftinctiones. XII. Antequam vero ad oraculi noftri homntt CIUS, exegefin accedamus, etiam de conftructio- ne paucis dicendum eft. Lanfrancus enim t Gont ebirr Cantuarienfis quondam Archiepifcopus & - TRU Angliz Primas in fuis ad epiftolas Paulinas commentariis,ques una cum c:terisejus Luaü dlt operibus LucasDacherius luce publica do- Anau dyelets navit, in his Pauli verbis hyperbaton ob- fervat, & huncverborum ordinem effe di- o | diXiHCt» cit: eum autem JESUM, qui modicum corott quamAngeli minoratus eft propter paffio- nem mortis, ut gratia Dei pro omnibus rünpo Apolt guftaret mortem, videmus gloria & hono- recoronatum. ?. 207. Oper. Lanfr. Paulo fuffe d pdmg aliter verba Apoftoli ordinat Jacobus Ca- pellus, nempe hunc in modum: (dA£zouev nfahlfem d2 'rq.fä o 302'4 ése(Qavoyatvoy, vóy. "Iqg'8y ov luamw?' en fett g Ti Trop ).A')/')/&!'ASS äAetT(]wys'yov du TO g ij 8 Sayema, ozros x,oterri G8 -yevat]leu js O Savere Uzrte7raylóe QuamSynchyfin pra- jonis & dictus autor non obfcuram fed perelegan- lus tem effe judicat. Vel eadem vel fimili ra- Chat tione yerba Apoftoli conftruunt Corneli- T ef us p À N 868) 76 (863 us a Lapide ad h. 7.p. $95. &Bezazm N. d qtodur 'M,-&': ; 6 g. æyy,qui Apoi?coli,,verba ita vertit /þ d SESUM lum videmus gloria & bonore co- anïa quibus ronatum, qui pay umper fuit inferior. Ange- ls failus per mortis pevpesfronem, ut benefe- que Ch Venitr cio DEl proomnibus mortem guflaret,quod Tit, ne hyperbaton ita planum eflejudicat;ut pro- ? cüut P bationen on indigeat ; utSamuelem Szatt- ülmmar raar Nemethum expZc. epiff. ad Hebr. pag. ?2; Jacobum Altüngium Tom. IV. Oper. Onam n Obferi part.3-pag. 58. Caloviam Bib/. Huffr. pavt. ultima p. v$y. &alios taceamus.- pliciti . XIH. Ratio hujus hyperbati vel fyn- od p chyfeos in eo fita potiífimum videtur,. quod non conveniat dicere , Chriftum grefug feus] honore & gloria coronatum,ut pro omni- busmortem guftaret, cum prius mortem tojnih Ofum guftaverit, quam gloria & honore corona- tuseft.. Nonnullis vero hiec conftructio crat eo magis placet, quod eorum objectioni ; w m fj urChriftum fi bimetipfi paffione'fua ali- Tuffed quid meruiffe dicunt, & fententiam fuam bi, ( potgj exhis Apoftoli verbis probare fatagunt , facilius occurri poffit,fi verba Jj vo zréoet- at uxTÀ Üwwérs cum participio qA«mTleutvoy 0fdo: non cum altero éseQwvouévor conjungan- Ten " tur Verum verbadig ró zyá9 u v8 9ava- m M *s omnino ad participlum éseQayepiévoy pertinent, Idenim ex verfu proxime fe- Mi quentipatet , ubi Apoftolus ait: Zzeze Tüc Xc y*6 m *88) 77 (S6-.- NT b yeeasra, d Ovrd zrdvra, nj r $ v ZTAVTG , erti: f r 7I6/ s uige eie Qé mv o'-yaeyevlo Cv cox nyov Ts Jortünt ( ewr'inlos aTO d gt O ub r TeAesQaots M r A quibus verbis Apoftolue rationem reddit, u cur Chriftus pro omnibu x s mortem gufta- rets quo verit, necalia via ingloriam ingreffus fue- dttprt rit, nempe quia ob juftitiam divinam de- embatt cui Prineipem falutis per paffiones con- T. t fummari, quod plane idem eft ac per paffi- ]V. 0pt onem mortis eloria & honore coronari. if Obfervandum igitur, Apoftolum non fim- pliciter rationem reddere, cur Chriftus ivf gloria & honore coronatus fuerit, fed cur j VIdeti, per paffionem mortis in gloriam fuam in- Chrifum greffus fuerit, nempe ut morte fua totum o genus humanum repararet , quo obfervá. to, nihilinconveniens in cohzrentia ver- : mortet ecotuti borum Apottoli metuendum erit. Nec ylini hacratione quicquam] ucrantur,qui ChB- ftum fibimetipfi paffio pj ne fua'aliquid me- d fit j ruiffedicunt, ut ex fequenti c apite pate- bit. Quamobremopus none irill W ft, ut in A- poftoli verbis tam operofum 1 yperbaton fa[aguni ftatuamus. Leviffima enim m ff trajectione rP ordo verborum fibi conftare p oterit, fino- n men 'r7c8y ante verbum É^ezeusy pona- mus,hocmodo: od2 j T Bd«ä Égteacà i " Aeysyd- Agg rï?xow'ïwyävov"lnaä' y f2 Aäwæyey,' dio Tà 7:06'9"71* u xitme f petT8 Daverre , dóEquo] TiJT] ÉgeDovaueyov, d « g 3 7ios xof';m G8 frie '7:;;)5]65- yedoulou Q'atyeivs. n CAP. ^E9$) 78 (850)3* Davic CAP, I E pfülrà nfü dict I mg 1'. notfï,ri. | ]u [ De g.enuin.oxfe I. Qte: Angel *Olutis ergo dubiiss, quie cifcä' lectio- x )nem, diftinctionem & conftructionem m Tiorec oraculi noftri moveri poterant, fequitur imple[; ut genuinum ejus fenfum exponamus. (ho Cohzretautem cum antecedentibus Apo- Qmni ftoli verbis per particulam adverfativam &?, quam Heinfius caufali g «quipollere Tmplet Que f utat, & Sebaftianus Schmidius per cere- rum velporro reddendum exiftimat. Nos Qüden RO]O & cur ab ufitata hujus particule fignificatione recedere debeamus, caufam non. videmus. )xegm Dixerat enim Apoftolus in fine przceden- Ui Qltjcy tis verfus : yov d 2zro éo9pev r T& rv Utv élosyptvot, nttnc veronondum ei videmus lt)jn()p, AQutd emniafubjetia. Mliergo, quod nondum videmus, opponit nunc Apoftolus per lod particulam adverfativam quod vidémus, li cumait: £v à? Qeeyy Ti ag AspyeAase qNaT- ttge eplyoy [Nizropev "lagBv, du 70 zré du 8 ts Savyera, dé Ea no] Tiuil éeQotvooatvoy &c.. £t vero,qui ad breve tempus Angelir anferior TU yo R fadlus efl , videmus 3ESUM per pasfronem amortis ploria & bouore coronatum d C. - TL. T8 Beux v« a. AvyysA8s dNort loojueve Qs f verba | Qd «um Apo&dius meminit, refpicit ad gDavi—« / j æä) 79 (Sä*x Davidis, quz paulo ante ex octavo ejus píalmo all egaverat : ZA loowe i roy J Bguco T) 7I Aeyy I« j olui A8s, IHEHIRWIE: eum ad brev e Zenm- puspre zingelis. . Vultergo Apoftolus di- cere: illumi pfum,quem ad breve tempus a lo Angelis min orem fuifle diximus ,nempe acione — JEfuni videmus per paffiones gloria & ho- - ^ norecoronatum. Sci P ] feguiit dcet nondum omnia Dontmus Ampleta erant, quae Pfaltes de Meffiain us À -oétavo pfàlmo. c lixerat, & cum nondum rfacirat omnia JEfu pedibusí 3 ubjecta cernerentur, upolt imp/eta tamén erat ejus exinanitio eam- gt (ttt" »que fecüta exaltatio. Ec exinanitionig u NS quidem ftatus his primui n verbis ab Apo- U .. ftoloexprimitur: z6y videmus l A8s tT lopatvoy. Bgecómi 7uj "Ayyt- goced AL Verbum àe 7188« refpondet he- 702 W,W i braice radici « «que fignificat defuit,egu- gidomti it,inopiam paffu S eft, defecit, caruit, vel i. nondit fecunda conjug atione,qua David in Pfal- mooctavo ufuseft, feci tolus 4 t deficere, privavit,. videmis deftitait, minuit, & pl erumque de muta- TT . tione conditionis in p ejusufürpatur ,cum aliquis nonab initio1 nops fuit,fed exalti- )A &C- p ori graduadinferiorem redigitur. Luthe- Fü$ Yocem móy s« lopévoy in dicto noftro: reddic: ber gemangelt at. Negari enim: ij U f r non poteft, Chriftum temp Ore exinaniti-- ( 7 onis fuz Angelis nonhunquam caruiffe , : NI T wtufy j i .quändoqqidem poft centationes diaboli, ?DQW quas -458) go (soä quasante publicum fuum minifteriumfu- v ftinuit, Angeli ad eum acceffiffe ipfique 'yg;fcï)wx miniftraffe referuntur, Matth. IV, 1. Un- fülio itre h decolligi poteft, quod durante ifto agone Angeliscaruerit.. Praeterea quoque acer- iif A biffimz fuc paffionis tempore Angelisca- df ruit, nifi quodin oliveto Angelus quidam lus m ipfi apparuit eumque confortavit, Luc. ] UM 1[)) XXIL45. Poterat enim quidem Patrem T$ ver, füum rogare, utipfivel i. Angelorum le 1100), g tionpn] giones e coelo mitteret Matth. XXVI, 5 À j verum ifto Angelorum minifterio carere, qu.fiüt & hoftium manibus fe tradere maluit , ide- s ( oque Angelis caruiffe haud immerito dici !j /q poteft. Attamen phrafis Zaez18deg zrag MP 'Ay'yéA8s, qua hic Apoftolus utitur , potius J n comparationem aliquam Chrifti cum Án- lriftar; gelis inftituere & dejectionem aliquam MU Chrifti infra Angelos, vel imminutionem Tütratio pre Angelis innuere videtur. Ut —IV. Et autor quidem dialogorum de ln 'Exinitate, quos 'Theodorus Beza fub A- amC()nju thanafii nomine edidit, Francifcus autem TOfitir Combefifius S. Maximo, & Johannes Gar- Tdm iHC nerius Theodoreto vindicavit, 4/4/eg. 2. 'ttteyi ropter affumtionem humanz nature Tm p Chriftum Angelis minorem factum afferit. Wey erj Poftquam enim dixerat, quod Pater major (h iftin fit Filio àc THodlje rÍ8 évevOowsrqoay((8s. ftatim üel'i(]r fgbiicif B aï;oä décày ävo:y&ga&m;ajy xj rrä)'y À A')C.- mino / y* ^2 -98) g (ä«æï- | uml - Fyä)&wv qorr 1 aj airóv A yer à 'Am'c;'oAGu' 32 'eipüque - 'yecQoy* vày d2 one Ti zra g A*yéA8s iAorT- 1. Vr Taoy£voy (3A: vé78. h. e. zouev Tnc8v dia à z nuaTS O« lo 4901 nam propter. 2zncarnationem et- D Queadt dam Angel. 4 5 mtnorem Jfinn fadtum dicit ngeïisca- "Apoffolus firibens : eum ii ad breve tem- ; quidit. us minor. factus eff Angelis videmus yE- ul — $UM propter paffonem mortis. Augufti- n P nus vero Z//r. 3. contra Maximinum Aria- lonum nim, veljuxta vogm Benedid'inorum edi- XWg, | (romem Libr. 2.c. 25. his verbis utitur:- $ro- juem — prer quod dicfum fit : aminovaft eum modi- uit, d cummmus quam Augelos , aperuit $. Cr'ibtu- jodd. — 44,ubiegztur : eum autem modicum msmus 0904 I ( 0quam . ZAngelos: minoratum vidimus 3E- « 90 SUMpropter pasfronem mortis. Non ergo qm At* propter naturam bominis, f ed propter pasfra- giqtut emoortis. Michael de . Palacios, qui e- xitote narrationes in epiftole ad Hebreos fen- fumliteralem , hiftoricum & myfticum. r g& — Salmanticz vulgavit, utramque fententi- (ibi amconjungit. Duasenimin Chrifto mi- ;us quu nOfa't.iOnes,utloquitur, fuiffe dicit, pri- mamincarnationis 1 esG&f' i quam Paulus appella- du - verit exinanitionem Phil. IT, 7. & alteram, .quam Paulus ibidem v. g. humiliationem ng[l]ïæ p Vocaverit, & prioris quidem " refpectu r riftum Angelis minorem fieri ccepiffe, ! Rgüm pofterioris vero refpe&u etiam homini- xNAbr bus minorem extitife. Pfalm. XXII, 7. Ef. 1 LJIL «98 )ga ( 885 modi ^ LIHL; UndeApoftolum, cum JESUM ? s C paulo Angelis minorem factum dicit, ad incarnationem quod potius quam ad Raüïongm 1lids] refpexifle infert. V. Noscirca fententiam aütoris dialog. ftyi j de 'Trinitate obfervamus', quod aliud fit hocipi (Me incarnatio, aliud mortis paflio, cujus Apo- VI ftolus indicto noftro meminit, ideoque Vg Auguftinus recte neget, Chriftumratione incarnationis Angelis minorem fuiffe. d& quim, Defideramus veroin Auguftini fententia, quod verba propzer pasfronem mortis cum Quripy antecedentibus conftruat, quz potius ääm l dj cum fequentibus conjungenda jam antea 9 &yn / "0;20, | monuimus. Denique circa Palacii fenten- d hj s fWibtis tiam notamus, falfum effe, quod Apofto- ius Phil. II, 7. incarnationem exinanitio- F(Ill/æl pfeT nem appellaverit, quemadmodum etiam falfum eft, quodincarnatio Chriftum An- Ctibit " T0 gelis minorem reddiderit. Non enim ob mg incarnationem fed ob exinanitionem, quz 0n.]. incarnationem & affumtionem humane Af nature excepit, Angelis minor factus eft. (sen Cujus Zwerlécees caufa efficiens ipfe Chri- Qi60 r ftus fuit, non exclufo Patre &Spiricu San- ts gj &to. Quemadmodum enim . fecundum Doflol D humanam naturam exinanitus eft: ita fe- cundum divinam naturam fuit exinani- mmvu] ens, qui exinanitio non in feparatione di- VU ïld ln Pf jvin'i;a;is ab humana natura,nec in o mni—- ino- » 82) g ( &6* JEU) . moda depofitione majeftatis humanitati m dict, d ejus communicatz fuit pofita , fed in eo, quod Chriftus plenario & perpetuo ufu | pafüonem'l Allius majeftatis fefe. abdicavit, & affumta orisdi | fervi forma femetipfum humiliavit. Et xl diui hocipfo refpectu gxo. AsryéAe iNort loyad-- cusAm Y(8s feu pre Angelis imminutus dicitur. it, d .. VI. Prepofitio zzzeg. in verbis zrzg ^A-y- um titt ys^ac refpondet przfixo :2 quo David ufus: p fül eft, &hoc loco fignificat pre, velimagis quam, ficut etiam Lucas hac particula uti- jfentent WIWW'J- a.lm u tur in verbis Chrifti : Joxéire, 2716 PuAAeios &roi o uetélonol ztod) zrbylus vEe VaANES ue pOb jmamms s Éytvovlo, 74 oU T GL gezióvoucw putatisne quadbi . Galilei peccatores fuerint. pr« o- ifentet- j lt mnibus Galileis , (vel magizs quam omnes Galilei ) quiatalia pasfrfanz ?. Luc. XIlLa. oxnant & ipfe Paulus, cum in epiftola ad Romanos Ícribit, quod gentiles creaturz fervierint m&um h on dl f zrxgé T6v xlicwyle magis quam Creatori Rom.125. Necinufitata eft Apoftolo hzc [onem,quæ figaificatio in ipfa ad Hebrzos epiftola. " n Dicisenimquod Deus Chriftum unxerit fidue ür oleo letitiz z« r« usróye« pre confor- if tibus ejus Hebr. I, 9. Et ficetiam hoc loco piriti Apoftolus Chriftum zag 'Ayy/Asc preAn- gelis zAcTleutvoy feu minoratum dicit, fi Jf 10 i j li cum V ulgata verfione ita loqui licet. - 4tio VII. Angelos dicit Apoftolus, quosDa- vidin Pfilmo octavo Elohim dixerat. Et in Omm' TR 2 Coc- f0 49) 84 (285- x Coccejus quidem ibi vocem Elohim latiffi- ] lomi meaccipit, adeo ut & Deum verum,& alios jofto Aeyoutygs Ge8s Voceilla comprehendat, Se- himp quitur Coccejum Wittichius in inveftiga- QICiOr tione epiftoke ad Hebrzos. Annotat Qum d enim adcap. II. v.7. vocem Elohim in illo XVI pfalmiloco compleétiid omne , quod Dei WCZ)'TE; nomine venit, ut funt & Deus fümmus, & Hebr. Angeli, & Seniores Judzorum. ..Addit de- inde, Chriftum efle factum minorem fletes Dolg omni,quod Deus dicitur, minorem Deo Vocem Patre, quatenus ad tempus fplendorem derun majeftatis füz cohibuit, & Patri propter Culd scternum pactum fe fubjecit, minoremAn- Dlln. gelis, quatenus factus eft fub legem , cujus Vil Angelt erant vindices, minorem denique fl judicibus, a quibus fe paffus eft judicari. tdony Verum ifta éxplicatio ab Apoftoli noftri it4b mente aliena eft, qui nomen Elohim per tite D) Angelos reddidit, 7o. Interpretes fecutus, Quods priter quosetiam Chaldzus Paraphraftes Tintt & Vulgatus & czteri plerique Interpretes vocem Elohim in illo pfalmi loco accepe- liChr Tübim runt. Etfi ergo Chriftus paífionis füz tempore non folum Deo & Angelis minor Quaq l'i! qu fuerit, fed etiam infra Judices, a quibusfe condemnari paífus eft, aliosque homines Qs ptc &inf incomparabili humilitatis exemplo fe de- prefferit, Davidem tamen vocem Elohim T Üiian inea latitudine non ufurpaffe, cum Filium Bofei N hOmi- Yinisl '"k;ää j ,85'( $63- hominis ::'-L.—iïyx, um a 3minuendum predixit, A- poftolus nofter teftatur , qui nomen Elo- :hendat.& aindi, him per Angelcs expreffit, in qua fignifi- catione etiamPfültes voce Elohim ufus eft, , Mtot cum dicit: aderate eum omnes Elobim Pf. Lohiminiïïif du XCVITL;.h. e.interprete Apoftolo noftro: : quic . sf TIVT&c AvyeAo: Ge8 ,. OTtIE Angeli: Dei Hebr.1I, 6.quemadmodum & LXX. Inter- ; Aiii pretes illa Davidis verba in verfione fua ex- m t pofüerant, qui etiam Pfalm. CXXXVIII, 1. Ynorem i fpladoe vocem Elohim per vocem "AAs reddi- derunt. Juxta quam fignificationem. ii prort - Chaldzus quoque vocem El ohim eygponi;: m Pfalm. L'X XXVI, g. o em;eul"". VIII. Non obftat huic Chrifti infra An- m gelos exinanitioni, quod Angeli Chriftum dU adorare juffi funt, aut quod Chriftus in- (tph 0. fans ab Angelo ejus nativitatem annunci- ; Bob ante Dominus appellatur , multo minus, renshtt quod Scriptor quidam Epiphanii nomen Pa mentiens in fermone de fepultura Domi- e[ntef ni Chrifti mortui corpus a Thronis , Che- Joco rubim & Seraphim portatum oratoria (fiot » quadam licentia fingit; ut alia Jacobi Fa- noeli bri, qui in noftro dicto per errorem Ange- 1 Ulbm lospro Deoponiexiftimat , & Danielis " homln' pl Heinfii, qui non Chriftum fed genus hu- ::mpl manum (2eeyj T« Ztxà " Asy-yLA8e N lepatvey Cenm fl diciarbitratur , argumenta taceamus. A- cunD folum, quod Chri- hi gnofcimus enim non E ftus 458 ) 96 (869- ftus exaltatus Angelos fibi fubjectos habu- teficit cumfig erit gloria & hono re coronatus , ut Apo- titém n ftolus in hoc ipfo, quod tractamus, dicto teicit teftatur, fed quod etiam in ipfo exinaniti- fibusul onis ftstu Angelorum Dominus fuerit, ( mell quemadmodum etiam cum autoritate fpi- tütem a ritibusimmundisimperavit, quod Micha- t Pfrin el Archangelus cum Diabolo de Mo fis cot- iC e pore contendens facerenon audebat Jud: epi[f. v.9. attamen fimul fatemur, quod hic lr T0f Angelorum Dominustempore exinaniti- Toty onis fuzejurefuo in Angelos & honore mi- tll.t 1 igci l nifterii angelici non inceffanter ufus fue- rit,co potius usque fe dernittens ) " utetiam nunqum UR Diabolo minor videretur , fiqui dem. ipfi ) ermifit , utabeo ex defertoin pinnacu- X? Qidon. ] um templi Hierofolymitani, & poftea in altum quendam montem abduceretur. Tttpolo Reveraenim non falfa quadam imaginati- ii one Chriftuma Diabolo in loca illa trans- Vem lm latum fuiffeinter alios Samuel Bochartus P[3 tribusad N. Herault Alenfonenfis ecclefie lO 105 dj Paftorem epiftolis erudite demonftravit. - T Daty IX. Perpetua tamenhzc Chrifti Aerlo- : tbifl cignon fuit....Dicit enim Apoftolus :. TÓy emere, [lexx) v« vAcileuévov. — Vetus . germanica $ ver fio-À. C.1483. Noriberg:e per Antoni- UA ddit: gempnbert urn Koburgerum edita re ein veníg benn bíe Cngef. . Infoncibus Pfal- Qd e temp()r m(i octavi, ad quem Paulus in noftro refprj-, 498)87 ( $69- dos ht tefpicit)legitur particula »i» , que modi- u A cum fignificat, & non nunquam ad quanti- mus ia tatém molis vel continuam vel difcretam exintyt:- refpicit, quemadmodum de paucis homi-- nibus ufurpatur Nehem. IL, i2. & de modi- ius fueïip xititel co mellis 1. Sam. XIV, 29. nonnunquam o autem ad durationem temporis refertur , of ut Pfalm. XXXVII, 10. . XXXI, s. ILi.&c. Huic ergo particulz hoc loco refpondec debt 73*;*;' r, UG(PRIF oxxy riqui phrafis in novo teftamento nonnunquam exiguam rei quantitaten? exiti onorete- notatut Joh. VI, 7. nonnunquam exigu- am loci diftantiam Act. XXVIL2»8. non- | « lis fie , od nunquam vero exiguam temporis durati- onem ut Luc. XXII, 58. & ACt. V, 34. jlen 3 d X: Poftremam hanc fignificationem in dicto noftro obtinerenegat Jacobus Faber rpoltid ina xologia contra Erafinum, & z. z;. lo- ducere j imgit? caaliqua adducit , in quibus particula v»»z de tempore intelligi non poteft, nempe ex. la us pfalmo36. vel juxta Hebraos y7. v. 16. ubi B()Ch&l'ïjli dicitur : zeZius eff modicum juffo fuper mul- fs ecd?m 745 drvitias impirum,ex Gen. XXIV ,r7.u- t bi pauxillum aquz occurritGen.XL IIL2. T f)?xäï'f )ROIU , g.f ubi filii Jacobi jubentur pauxillum efcarum emere, & v. n. loco muneris modicum j An[()lll mellis & modicum refinz fecum deferre.- Poftea iquoque sum. 27. probarefatagit, gun j quod etiam Gexyj) c; apud Grecosnon jtibus nitatis & eftimati-- futo j terpporis fed potius dig 4 i f onig Lem d 45)88( 56 onis modum dicat, quam in rem locum timde quendam ex Euftathio in Homerum pro- Quear ducit. Sed refpondet Erafmus in apolo- preft: gia contra Fabrum pag. je. fubridiculum il- queac demE lud videri,quod probaturus 6p« pro pu- fillo poni ad EuftathiumHomeri interpre- brum: tem confugiat, cum id ex quibusvis auto- dem' f ribus demonftrare fit promtiffimum. De- D U li inde etiam non opusefle animadvertit, ut pertin hmad probetur, quod nemo neque nefcit neque negat, nempe Gex»;» pufillum denotare. At um negatindeíequi, Gewyy five pufillum , fi vetir quando ad eftimauonem pertineat, non Wittio poffe idem ad tempus accommodari, ut, Ri firecte dicatur,paululum nummorum;,non ln 1 offit recte dici paululum temporis. Porro qm Cea Fabruman eo ineptire notat, quod doceat, Ti5 aCC fibreve tempus fignificandum fit, potius Clefite dicendum effe 2z? éA&yoy aut juxeov , qualt üe &A lsyov & yungóv temporis tantum, notze fint, Heq NI nec de aliis rebus ufurpari poffint, — Nec " minusin eo ineptire Fabrum monet,quod Cipt dicat, LX X. Interpretes fi exiguum tem- Vtto us intelligi voluiffent ,. dicturos fuifle : Ms sAdirlesee Tox) , cum vocula hzec parvam J moram denotet, quafide homine, qui bre- ZL'H'eþ vitempore v!xit, dici poffit : vaxJ &t !t 013'1 cito vixit,cum potius cito mortuus dici de- f beat, Miratur deniqueFabrum non agno- Centoy fcer.e,gquod Gexx;» Ti brevetemporis fpïi- | r N ru.f,/i "ei)gg( R 'em At um denotet, cum id ex Chryfoüomo aliis- um o que antiquisScriptoribus Euftathiolonge s n preftantioribus, quin ex ipfo Luca ejus- dicdlri que actis apoftolicis difcere potuiffet. ]- p dem Erafmus pag. 4i. contra eundeni Fa- Tiintagt brum animadvertit, quod probaverit qui- ii dem per loca adducta, vocem hebraicam imum. D v»»aliquando ad aliud quam ad tempus udrery ertinere, at non probaverit, hanc vocu- vfcit g ; am ad cempus plane pertinere rion poffe; n / cum vel trigints loca poflint colligi;fi cui )uüllum, l veftigandi otium non defit, in quibus hzc tiney, M particula exiguum temporis fpatium defi- m gnat. Qu etiam contra Joh. Clericum in morulm"o" Nov, T?ff. p, 3:0. & alios notata volumus, r u qui Gea x ; hocloco de brevitate tempo- u ris accipi pofle negant, fed folidas«& fuffi- vÍt, p cientes negationis füze rationes adducere nequeunt. n äy; GUlE .Q n 'XI. Miraautem eft ea, quam Wittichi- f V us fuppeditat, exigui hujus temporis de- ;ortet qllül feriptio. — Exiguum füme tempus , inquit, utf t fuitempus fabjeciionis , ftve de aliss bomi- nibus id imtelligassffve de Chriflo. i de alüs gc p bominibus, tempus intelligendua , quod in- zercefpt inter legem latam & excidum Hie- "n ) 1 [ W vofolymitanum, fuit autem juxta computati- onem Caloifit nonmajus quam mille quin- j gentorum fexagia fex annorum,qui nume- of u pore, quo mundus porzsfP -ru.r, Je comparetur cum te $ /!e;it 48)9o (865- Jffetit anté legem c füb Cbriffo, conjuné ïz'äz LAU) accepto,exiguum [ame fuerit : simprimis ve- antea votempus tllnd [abjeciinis exiguum efh, ft merfi ad Chrifluim illud tempus referamus iud- burcl gie' comparemus cum wternitate. glorie, Calvi quam poftea- confecums eff. DeChrifto fcenfi hicloquitut Apoftolus non de aliis homi- apoft nübus, fiveantelegem]latam/five intratem- 1€, QU lata usquead excidium Hierofy- pusalege Uisle mitanum five fub Chrifto vixerint. Quam- T obrem computadone illa temporis, iiin quod inter legis promulgationem, & Hie- fcu)per rofolym:e excidium interceffit, que a Íco- T po Apoftoli prorfus alien V a eit, —fuperfede- £t re potuiffét. A j ,ilus a XII. 'Theophylaétus zz ep z/zz ad Hebr. pendeæ p- $0. per illud Bozy? 7: triduum illudin- Tifijn telligit, quo Chriftus apud inferos com- (4men moratuseft. Intelligitaut em dubio pro- aChr cul per d« feu inferos fepulchrum & fta- pl tummortuorum. XNecalia fententia eft tcf Oecumenii Tom. 1I. Oper. pag. j:$. Vlle tf enim defcenfus Chrifti ad inferos , qui in CoCon fymbolo- Apoftolico mortem & fepultu- & ram Chrifti excipit, non ad ftatum exina- tribu nitionis, fed ad ftatum exaltationis perti- ID Cer net. Unde Calvinianiin catechifmo Pa- ïini fen JatinoillumChrifti ad inferos defcenfum Vücq male definiunt, cum g72/7. 44. eum per in- B enarrabiles animi anguitias cruciatus & W. terro- g, ul : *ää)gl (86?3— tnpunfin terrores defcribunt,in quos Chriftus cum primis j antea,tum maxime in cruce pendens de- um d s illi merfusfuerit. Et Fratresquidem Walen- burchit Tori1. Oper.p.423.'animadvertunt, je g Calvinianos pro hac ipfa explicatione de- JeChrio Ícenfüus Chriftiad inferos dictum noftrum ls ho apoftolicum allegare, fed male illud verte- inttatet re, cum Germano-Calvinifte in fuis bi- ; H bliislegant: bereine Efeine Seitoer Crigef ge» in Qu mangelt bat.. At vix credimus, quemquam Calvinianorum ex verbis eíne F(eine 2cit ex- u i He Ículpere voluiffe , quod defcenfus ad infe- geadt ros in fymbolo apoftolico memoratus in fuperfede- graviffimis animi cruciatibus, quos Chri- ( ftus cum antea, tum imprimis in cruce T pendens fubiit, confiftat. Certe Luthe- pl rani in fuis bibliis eadem verba legunt, qui eros COf tamen Chrifti ad inferos defcenfum non o g ad Chrifti agonem fed potius ad ejus tri- ium umphum referunt. Nequeetiam in'ca- rentad techifmo Palaiino quzftionem de Chrifti fzg defcenfu ad inferos dicto noftro apoftoh- ; qii coconfirmatam deprehendimus. Sedvi- fl deantipfiReformati, quomodo cum Fra- tribus Walenburchiis tranfigant. Inter- y oU rus pefü' im certum eft, quod illam catechifmi Pala- tini fententiam de hoc fymboli apoftolici m de['cenfüm -articulo neque ex dicto noftro apoftolico , necexalüs Soripture dictis k pr?bïl:;: vale- ant. XIII g 57 *$98) 92 (863 hoc;f XIIL- Cete rum illud Gezyi v ad totum illud. «evcceoc cempus referri poteft, quo innoi Chriftus divinam formam cum . fervili t ]- quee commutavit "Totumenim illudtempus exiguum eft, fi cum sterna gloria fecutz gnific] exaltationis conferatur. SUS illo tempore, quod acerbiffimam ejus. ls ;pif paftionemanteceffit, divincefua majeftatis — | m D virtutem fepius manifeftaverit & multa Qofiju fecerit, quibus fe Angelis excellentiorem Q5 6pi Cun. demonftraverit,negari tamen haud poteft, quin ilio tempore etiam in Chrifto efuri- DP Quemi ente,fiuiente,delaffato aliisque infirmitati- bus & miferiis fpontefubjecto varia fe exe- ] : bhfphc ruerint, que ipfum infra felicem Angelo- Domun Vetat rum ftatum pofuerunt. Imprimis veroin ultimo exinanitionis gradu hzec JESU z« l U Y "AssyéAas Adtlocis fpectata fuit , cum ad iortem crucisusque fe humiliavit Phil.Il, iY b 8. necab Angelistantum, fed etiam ab aliis creaturis, hfs quin & ab ipfo Deo deftitutus y fuit. Y n ) XIV. Nemo r autem mirabitur , nos pet Óv Coory Ti AysyeNe NT loojatvey nemi- Tatür nem alium, quam Chriftum intellexiffe. ïrmm .Ipfe enim Apoftolus in dicto noftro fem ignorarenos non patitur, de quo lo- l (Q0j quatur , dum expreffe. "me8v |vel JE- [rrip, SU M. nominat. Cur Apoftolus non Afpo, 2COS ih;im fub initium -epifco?æ ad Hebr fhtgi hoc ^ / :898) 95 (88- 3 totut hocnomen expreflerit, fed nunc dermum ànnoftrodicto prima vice JESUM nomi- M q U net, impreefentiarum non inquiremus, ne- ^ queetiam de nominis hujus origine & fi- ]temi j fecit gnificatione nuncagemus , id tantum no- ; " mis] tantes, quod cum Apoftolus in reliquis fu- man a isepiftolis plerumque vel folo Chrifti no- nj mine utatur , vel nomina JESU & Chrifti & mit conjungat, fepius tamen in hacad Hebrze- omtiret os epiftola folum JESU' nomen ponat. j Oteüv . Cumenim Hebrziante converfionem fu- 1o dii amacerrimi nominis hujus hoftes fuerint, quemadmodum & ipfe Apoftolus olim jmittt feexe blafphemator hujus nominisfuerat, feque Ange? nomini huic adverfari oportere exiítima- j vetolt verat, Act. XXV1,o. partium fuarum nunc BU efle judicabat , Hebreos ad reverentiam - hujus nominis tanto diligentius excitare. cum j jl XV. Aufitautem , ut divinitati optimi ; noftri Salvatoris quicquam detractum fl ab äüü cenfeamus, cum hic ipfe JESUS Geoty o T äeüifutUS vretà AeyyéA8e dN lenti O. dicicur. Howc enim exipanitio ipfi fecundum humanam ; nospäï jo m naturam falva divinitate contigit. . ffeco- Jant,inquit Auguftinus de Arianis (coztra xelleb ( |ferm. Arianor.c.5.) m epiflola,gue ad He- l breeos eff, ; de Chriffo effe mzelle&um , quod e qUO , | ; , Jeriptum eff : minorafH eum paulo minus ab j d — ngelhis, ct videgnt non ad diverfftatem e gl f tequalitatem naiure Patris & Fl vale- Hebrïä — i Ms ws) g4(888- . i'e qued dixit : Pater major qme efQ fed ad i E Jud potius,quod in forma fervi propter 1nfer- qppar mitatem,in quapati & smors potuit , vmor Qu c etiam Angelis fadus effl.... A& cavendum Spitit etiam eft, ne dum naturas in Chrifto di- Virtut ftingvimusperfone unitatem divellamus, iürpa quod Neftorium feciffe conftat; de quo micüt Magdeburgenfes Centur.;. c. 5.pag.607. ve- xf ferunt, quod nixus fuerit dicto Pault, quo &dhüci alterum vult intelligi paffione Chriftum: terant paulominus quam Angelos sminoratum vi- JESU dimus. SESUM. . "Teftem ejus rei addu- Donatu cunt Magdeburgenfes Liberatum. Sed . fugplia forte pro Liberato Vigilium nominare zi um n voluerunt, cujus locum integrum jam fu- Dfv praallegavimus,ex quo conftare poterit , üt:y quomodo Neftorius ex dicto noftro duas ThOrter in Chriftoperfonas probare voluerit. &ue: . XVI. Et hactenus quidem de fubjecto Nnde; oraculi noftri apoftolici actum eft. Per- foify gamus nuncad predicatum , & videamus, Tientis. quid Apoftolus de JESU il'o dicat, qui per Qe exiguum temporis fpatium Angelis minor Tlortis. fui. JESUMillum, inquit , videmus per ferig patfionem mortis gloria & honore coro- natum, ut pro omnibus mortem guftaret. um led BAEzrouev, inquit, videzus. Multa hiccon- Worten gerunt interpretes , ut gloriam exaltati Chrifti in. oculos hominum incurrifle Tipn r T Referunt Apoftolos aliosque T. probenc. - 468) gs (86- hii JESUM a mortuis excitatum variisque terij apparitionibus fe manifeftantem tandem- , t que ccelos adfcendentemyvidiffe , vifibilem yendun Spiritus S.effufionem & miracula Chrifti hrilod virtute & in ejus gloriam patrata oculis vellmis ufurpafle, Paulum ipfum 1n via, cum Da- T qu mafcumiret, JES U exaltatigloriam con- p p Ípexiffe, quam &antea Stephanus , Paulo aui, u adhuc exccecato, oculis fuis.viderat. Po- Jf terant addere, quod multi Hebrzorum t U JESUM vinculis conftrictum, fpinis co- &i ii ronatum , flagellis cruentacum, ac crucis i. $ fupplicio affectum viderant. Apoftolus gnunurt enim non folum glorificationis fed etiam jl previz paffionis & mortis meminit, cum Qu ait: JESU M videmus per paffionem & tro du mortem gloria & honore coronatum. ert Neque tamen cogitandum eft, Apoftolum m :fübie'&ü non de alio, quam qui per oculos corporis )N fit, vifuhic locutum. Imprimis enim ad. mentis & fidei oculos refpexit , fiquidem j qül j &hodie ] ES U M videmus per paffionem j m mortis gloria & honore coronatum, cum usf ex fcriptis Prophetïäru.m'& Apoftolorum tanquam teftium omni exceptione majo- umfef- rum lectis vel auditis tam ejus paffionem ac mortem quam fecutamimmenfam glori- ghiC g | CXQIF j am agnofcimus, eaque de retam certi red- dimur, ac fi eam oculis noftris ufurpatfe-. jion mUSa " XVIT. Y $08 ) o6 ( 86t- 3 f -XVII. Videreautem nos Apoftolus di- : X*x Qll'äml cit JESUM per paffionem mortis gloria Qum fe & honore coropatum. Nonnulli, quod pirtici , jam fupra animadverfum fuit, yerba i v2 Greju zr9uae 78 9uvérs cum antecedentibus connectunt, quafi Apoftolus dixiffet , - ] quami portaf JESUM propter paffhionem mortis - ] namin infra Angelos humiliatum. Quam fen- YVI tentiam przter Auguftinum & Autorem - ] dicendy dialogorum de 'Irinitate etiam fecu- vt f tus eft incertus autor tractatus de Ariana & catholica confeffione , qui par- — ] puong & n tem librorum de Trinitate a nonnullis A- ln nif thanáfio, ab aliis Vigilio affcriptorum con- ftituit, & ex recentioribus Meifnerus P/;- ] dim ac Jof. fbr.part.z,[e&.1.c. 4. p.3. Cornelius a Lapide zz epi/?. ad Hebr. p. g99. & alii , quo- Dfetem. Tc?fi (qug rum plerique ftatuunt, quod 2;2 fignificet - 3 Rurquy, hoc loco caufam finalem & Apoftolus di- cere velit, quod JESU S Angelis inferior ] "frortg factus fuerit propter paffionem mortish. e.ut pati & mori poflet,feu ad paffionem j Pqüüïior( 1nortis fübeundam. Unde& Fifcator ver- J m in ba dicti noftri ita vertic: teír. feben abet/ ] tddor baf Sy&fus mit SerrligEeitunb Cbren. geft» ] a imm netiff/Der ein toeníg aerínger gemacbt voot» Ti ben toat bennbie Cnael/ auf'oaf ecoen Coo Iciben Eónte,bamit er burd) GOttes Ginábe D für alle ben &ob (chmecfete, — At paffio mor- Q im frm D in- | Qs us non eft nnis hamiliaionis Chrifti uic? fræ 483 97 ( £s o&oiusdi' | fra Angelos, fed ultimus ejus gradus. od uamobrem verba dia à ardÜnuoc TE Üorvot r cum fequentibus connectere malumus & ul qu :rbä 3:03 Til particulamó'dà hoc loco idemac per fignifi- carejudicamus. Paífio enim tnortis tan- sedentbt quam ultimus exinanitionis gradus velue i lel[Teï; porta fuit, per ( fnott . quam Clïriüus infuam glo- " riam intravit. äam h- Autordt XVIIL Equidem obiicit'Beza, quod dicendum fuitfet: Jj 78 zO duXl r 9a- um f Cs vére, fi dicere voluiffet Apoftolus: per - patfionem mortis, & Juftinianus Toz. 71. 7 qui M conm.in epiffol. Paul.p.ég:. paxticulam did )H[]UHI'S' " non nifi poeuce per fignificare notat , fi yrom o cum accufativo cafu conftruatur. Sed al jmest. Juftiniano opponimus, vulgatum Inter- pretem voces did vv &-yveiaty vv 8oaty. y - ( 9üi; Quo' j TOjs, QU poeticanon funt , reddidifTe : per It agnorautiam, que eff in illis Eph. V, 18.'& dfoist ' Verba j àdéverev vj cerpnós ita vertifle : per j nf l L mfirinitatem carnis Gal.IV,13, . Necaliter pofteriorem hunclocum vertit Beza , qui d « cacor Y* etiam in priori, etfi verba dig v5v d"yvoiuy reddideritpropter zgnorantiam , verba ta- L u l ij men immediate fequentia did zjv zzgociw pf Tils xetgülere odlv vertit: per obdurationem. mi Í t ( cordis zj)jörz;m. Agnofcit ergo & Beza dic ao " nonnunquam Apoftolo idem effe ac per, n i j l quam fignificationem etiam adhuc aliis in yfio m Nam verba: , locis huic particulze ïr?buï/t. G "m E -b)og ( t6- avreddit: per traditio- Yerb dà viv artgetdoc w j nem veflrain Matth. XV,3. & verba did vtv doug lec adltex vertit : per Patrem. Joh. VI, s7. fignificatio etiam profanis fcriptori- (ongn bus inufitata non eft, ut Grammaticorum fnten Syntaxes &lexica docere poiTunt. morte - XIX. Hac autem hujus particule figni- fiopte ficatione obfervata ftatim elucefcit, admo- fimme dum infirrmum efle eorum argumentum, Cilüm qui Chriftum paffione & morte fua fibi- : ipizfi metipfi gloriam meruiffe ex eo probarefa- . Hl tagunt, quo dóiz róza9pa 78 Quv glo- 1 Bogl ria & honore coronatus dicatur. Utun- r Metite tur hocargumento Bellarminns Zibr. j. 4e 1 lt i Chriflo c.9. Oftorodus zufHztution. c.6. e. - Q Petrus van Hcekezn epzff. ad Hebr. p.37. & titnos, alit./. Sedrefpondit Oftorodo F'eu erbor- uf nius zz Anti-Offorodo Difputat. . p. $. & ) untum Bellarmmo Chamier pazffrat. catbol.Tom. Ts 1. libr.7.c.$.n.$. & (2qv. qui hoc potiff- (Qtonai mum urgetquod verba dj vó ré9e 78 S,oyérg cum antecedentibus conftrui de- lt d Qmy beant,qua ratione & Pareus ;» epif/. ad AX Hebr. c. 2. part. z. dub. 6. hoc argumentum fiæ&h: folvit. Atnos opus effe non exiftima- Tortrs mus;ut verba &i2 vó zrá94uo 78 Savérs cum Velmor participio sA«zleuévor conftruantur , fed llongs eorum fententiz infiftimus, qui verba & Went m zà zdOnux TÀ Savírs cum fequentibus "h d conjungunt, quemadmodum & Lutherus Wigg .Vel" 21 HoI)og ( t8' tl n d n verba Apoftoli re&te vertit : butcb [eibert bed &-obe8 gefrónet mit:preif unb Cbren, — Namn 3 hec connexio verborum ordini magis tript congruit. Nullatenus autem Apoftoli RORU fententia fuit, quod Chriftus paffione & [ morte fua glorie coronam meruerit,aut ixllæ,ügni- propter paffionem mortis tanquam cau- i, 0t Ífam meritoriam coronatus fuerit. Recte mentut Calvinus Zbr. z. zuffitut. cap. i7. m. 4. quid fs 1 opus fait,nquit, defCendere unicum. DEI jobare Filum ,ut fibi acqumeret quicquamnovi? j glü- EcPaulo poft : vorande fant locutiones pro- - Ui phetice: puer natus eff nobis,item: exulta jr. .. flia Sion,ecce Rex tuus venit tibi ; quod ;,M'.'k/f f contra Hoekium & quosdam alios Calvi- r nianos, qui Chrifti gloriam ejus merito "engfoo acquificam ftatuunt, notamus. ld ergo- p ^ tantum Paulus voluit dicere, quod paftio- ! Z j IT mortis via fuerit, per quam Chriftus ad coronam gloric adícendit, necante Chri- WW fi ftus gloria & honore coronatus fuerit , jf d quam paffio mortis anteceffit. "epi L XX. Antecefficinquam, coronam glo- rie & honoris ró zzz94uo 78 Sovere patfio ! mortis, feu talis paffio,quam mors excepit, m vel moriendi paífio, angore, dolore, & aliis mtul', : 1nortis facellictibus füipata, ut Aretius com- a" l l j | vcfba ment in epifl. ad Hebr.p. &j. hoc mortis z&- ue[)[ib 9uuc deicribit. Chriftus enim erezrene- b Luthäf " wv sxvlev, yeváuev(S*. 9zriue ( uye: Savoira , u 2 [o - As $9) Iöo ($85- * Saycira d qutueB;ut Apoftolus alibi loquitur tet Afri Phil.11,$.. Quemadmodumautem in ilio epift Jloco Apoftolus mortem crucis Chrifti cum gloriofa ejusdem exaltatione conjun- itny git; ita& in noftro dicto Chriftum per (rire u patfionem mortis gloria & honore corona- um dicit. Frequenaffimum enim id eft Teent b&L in SacraScriptura, ux cum patfione Chrifti ejus gloria conjungatur, ficut Petrus v eie & hOHi ):g:g'öv 7:0:-975,1404706, ( Ts /,cgoä TO T0 Jo'äoæ CEgley conjungit : Perr. Z, i. IY XXI. Dicit ergo Paul us videre nos ]«EQ hUC l füim per paffionem mortisdcZs xj Tij ése- Ommofy li (i Quveuivo gloria & honore coronatum , quz verba iteruma . Davide, cujus oracu- (rift lum pauloante allegaverat, mutuatus eft. dumi Dixerat enim David de Fi'io hominis non Df folum: qA«zloccc ürov (petx;d Ti zrag 'Agjyt- fuilTe c As fed eciam addiderat. 9czu «g4 mips] ése- Àol Qdvacucaüriv. ldveroin JEfu impletum OQe ip nunc Apoftolus teftatur. DEUS enim tüsy. Pater, ut Tertullianus contra. [ raxeam . pl 2.loquitur , gunmoravit Filitim modico citra t ) Augelos interram dimittendo, gloria tamen - T e? bonore coronaturus illum in cafos refu À dzergfm snendo. - , XXH. Jam fupra cap. 1. thiefo 1 ob- "Ipli fervavimus , veteres quosdam Scripto- Ilidin, res per gloriam & honorem Chrift Ín- MT iplam ejus crucem . inteliigere. T Í cr *&98 ) ror ( $63- m ter veteres illos eft PrimafiusUticenfis in m n Africa Epifcopus, qui in commentatiis ad Chril"ti epiftolas Paulinas pag. 277. fcribit : bzc aper- Cotj emanifefiat, quia edoria d bonor Chrzfís flumpt erux epms futtezc.. Similia apud Remigi- quu um, Oecumeuium & alios occurrunt.. Ex imidd recentioribus illa fentencia placuit Gagne- rl jo & Ludovico Tenz,qui Chriftum gioria m .. & honorecoronatum dicuncz, quiain cru- n ce elevatus &exaltatus eft, uc gratia DET pro omnibus mortem guftaret. Aefert T2 huc Tena; quod Cant.Hl, r legitur de Sa- þ)r//(z?ä;ï . lomone, quem intueri jubentur filiz Sio- onacuf , nis diadémate ornatum , quod de fpinea ig r Chrifti corona exponit. — Adducit & di- uitst &umillud: regnavita Zz2o D E U $, quod nuntnulliin Pfalmo XCV L 16. 0lim lectum g t dl - fuiffe crediderunt. Verum ifta a Ícopo i f N ) W/ cïf . Apoftolialiena effe non obfcurum eft, ide- 'lm :v f letilf oque ipfe Primafius paulo ante nomina- tus p. 497. gloriam illam & honorem aliter US enf m explicat, cum ait: g/oria ergo coromuvit diti (ini eum DEus Pater invefurre&diine, bonore autem m a[cenfone , quando quadragefmno r " die refürreclionis [uperexaltavit illum fuper 0mmem . creaturam. Addit. adhuc aliam explicationem : g/orza coronatus eff in mul- d Ü titudme credentium videlicet , cum poff ve- | Sffi?,wj j T f ( furreciionis triumpbum bereditatem totius l " y [t mundi in, hoc"quod homo eff accepit , bonore [ | » - autem £93) 102 (883- autemin confefffone eterne . mnajeflati , boc. tetd defia eff ineo quod in plenitudine paterne glorie babitat MWieronymusin commentarioàa Ia Pfalmos, fi modo ille commentarius Hie- mibis lomi ronymi eft, Tv 7. Oper.pag. 7.ad Davidis verba: g/oria & bonore coronafli eumjta fipri honor commentatur: gloría, cum in cjus defcen- füinferi claruertmt, bonore, cum vicii m tjus f tes, cum civcumdatus fandor um cboro tri- TOf umphans rediit ex inferno. füi ho XXIIL. Jacobus Gaillardus in (pecinie dm, nequeftionum de Filio hominis 24:6/7. 5. - caet 9. uo. coronam , qua JEfus ornatuseft , ex t gloria & honore tanquam binis floribusa- Oi maranthinis contextam obfervat, animad- u5 Ms vertens eosa tramite veritatis aberrarg, Oflor qui fub gloriz nomine fapientiam , juftiti- Indey am & fan&titatem, & füb honoris nomine Totq majeftatem & authoritatem intelligunt, O cumEilius hominis fapientia;juftitia & fan- Àm élitate nusquam & nunquam etiam paffio- ümma nis & mortis fue tempore caruerit,fed flo- etie rem illum femper illibatum & intemera-. XXI. tumretinuerit. Ipfeigitur Gaillardus per — nor gloriamintelligit fupremam majeftatem & tf dyuzivDuyev regnandi autoritatem in 0- m mnescreaturas una cum illuftriffimis di- p hrd lls gnisque tanta majeftate infignibus, quibus tht annumerat immortale & gloriofum cor- pus, donum Spiritus Sancti in orbem mit- uspe ten AStrro $98 ) r1e3 (863- lä;;,lm tendiad pred icandum evangelium & ec- n gt clefiam colligendam, & alia. Perhono- n rem autem intelligit favorabilem Filii ho- nu r minis acceptionem, qua DEUS Filium jdDund hominisantea inftar fervi & vilis mancipit '/il eüm,ï" flagris,cruce & dira morte male tractatum IT L honoriücentifflie excepit, fatisfactione qiri ejus fe placatum declaravit, eumque a TU mortuis gloriofe excitavit, dono currus fui honoravit Angcelorum fatellitio & fi- at deliminifterio, domicilio fuo ac throno i codlefti, jure denique exercendi fupremt g - acimmenfi dominii in univerfum orbem . donavit, ficut Pharao Jofepham, Ahaíve- rat,'anima ' - rus Mardocheum, & Salomo matrem füam j ^^. honorificeexceperunt & tractarunt. De- dffhy ']uü:i[l'- inde vero füb honore, quo Filius hominis j iil coronatus eft, cultum intelligit, quemDE- Vi 'US Chriftofuo adfinem usque feculorum [ü'lt'lä& J ab Angelis, hominibus vivis & mortuis, & fummatim ab omnibus creaturis nulla ex- g p ! Ieïiï;&dw ceptaexhiberi voluit. T XXIV. Nonnulli brevius gloriam ab iif honore ita diftingunt, ut per gloriam a f Chrifti majeftatem,per honorem vero cul- tum ipfi tribuendur intelligant. B. Ger- m i qrifin hardus zz epif]. ad. Hebr. p. 3. Chriftum bn - gloria & honore coronatum dicit, quate- pus, Q jofunt nus per przdicationem evangelii glorio- x hoftibus retulit, T u I fug triumphus, quem. c 4 i -«&98) 104. (8&3 intoto orbe celebratur,ac ipfe ab omnibus credentibus honoratur , glor ificatür & adoratur l1dem tamen Gemarduq ad v. iplü don 7.C.2, p.ji. notavit,Chriftum g.oua & ho- nore coronatum non folum relative, qua- fiom tenus ejus nomen ubique prædlcatui &ab - ella Torüi omnibus adoratur, fed eciam ful ,)echvc & realiter , quatenus vere divina & : infinita JES gloria iphi fecundum humanam naturam glor ? Atl J* in exaltatione collata eft, qua in plenaria collati dominii adminiftratione confiftit. doxti Ad eundem v. 7 Sebaftianus Schinidius Ihne $4g.:$8. obfervat gloriam de DEO & Chri- t ( fto üfurpatam non minus rem, quam rela- Q N lfed tionem denotere,h e. majeftatem ob quam DEUS & Chriftus celeox antür. Eph. l, 8. €]F Ws Philipp. HL2r. Joh. XVIL s. Honorem ve- füpe: ro fimiliter non effe tantum externum & US, &4 relativum honorem, quo aliquis colitur, 0 fedinternum &realem, ob quem aliquis As i colitur. Hebr. V, 4. r.'Timoth. VL 16. Ac gawt,( deinde probat hoc loco de reali glorin & of honoreagi, fiquidem Chriftus a DEO Pa- duj j tre gloria & honore coronatus eft, qui AVI Chriftum gloria & honore coronavit non lt illum celebrando, aut honorem & cultum Eori ipfi exhibendo, fed conferendo in eum &Lu majeftatem g'orlofam eamque dignitatem E ilii & excellentiam, ut ab omnibus creatums M. glorificari & honoran debeat. iptifr XXV. E )'i&g (t63- Oi XXV. Quid. multis ? Coronatus. eft du d . jJESUS gloriaa & honore, cun DEUS us at ipfum in fummam extulit fublimitatem , & donavit e1 . nomen quod eft fupra omne ti o Qul nomen,utin nomine JES U omne genu at fe flectat coeleftium ac terreftrium ac infe- rorum, &omnislingua confiteatur , quod hat & in JESUS CHRISTUS fit Dominus in. ) nart gloria D EI Patris Philipp. IL, 9.10. 1. cum n pl Pater ille glorie Chriftum 'collocavit ad » cotl dextram fuam in cceleftibus longe füpra o- Sdunidi mnem Principatum, Poteftatem & Poten- Q&Ce tiam & Dominationem & omne nomen , quod nominetur non tantum 1n hoc fecu- um ol lofed etiam in futuro, & omnia fubjecit mbquam ; Ephvk g' ejus pedibus, ipfumque conftituit caput fuper omnia ecclefiz, quz eft corpus ipfi- noren verun us, & complementum ejus, qui omnia in omnibus adimplet. Eph. I; 20. 21.22. 23 Cu - j cl jusgioriz collationem Chriftus a Patrero- o iil VLMä gavit, cum dixit: nunc zgztur glorifica me Pater apud temet ipfum gloria,quam babus | u lu g pE 0^ apud 1e, amtequam bic mundus effet Yoh. XVII, s.. Equidem radii hujus g:oriz et- ]s du g iam in ftatu. exinanitionis fe exeruerunt. maViï & -culwfü Eluxit enim ejus gloria,cum vix natus ef- fetLuc.H,9. Et Johannesdicit , quod ipfe dö j d & alii viderint gloriam ejus tanquam Uni- fj geniti a Patre Joh. Lir4.quod factum in ejus j Cfeämï"'l baptifmo Match. I1L, 16. 17. in. ejus transfi- G 5 gura- j £93 ) 106 (-808 of guratione,cum accepit a Patre ziu4v « dó- jft eyhonorem & gloriam 2. Pet.I, i. & quo* ties per miracula g!m iam fuam. manifefta- yIus Chri vit Joh.1l, r. veruntamen Chriftus glori- amcarni füze communicatam in H:atu exi- Qux nanitionis ob fpontaneam éxinanitionem jrm : fora plenarie'non exercuit, ideoque gloria & honorecoronatus eü,cum ad dextram Pa- Ievo llqu uis &plenarium majeftaris 1llius exerciti- um exalcatus eft.- Oper t füteq XXVI. Nonaudiendos effe, dicit Rive- tlh, ad Pfahn.V1H. Tom. H. Oper. pag. 38 (ido Vidi qui glorram hanc Chrifto collatam negant eflecreatam &aliam ab ea, quee divina eft thri proprie & proinde creaturz incommuni- x cabilis. At hecdicens Rivetus non audi- Q endus eft. Falfum enim eft quod afferit, d]io non aliam humanz Chrifti naturz datam Tif, effe gloriam, quam fubordinatam & fuübal- Idie ternam fupra omnes alias creaturas, fed T g tamen divina inferiorem.RectiusHunnius Worte nofter 7.JV. Op. p.$73. gloriam hancChri- Atl (ri ft infinitam & vere divinam effe probat. XXVII. Gloria. autemn hac ]ESUS QUi ] córonatus dicitur fimili deducto a coronis, COfon quz victoribus imponuntur, vel quibus fiobre Reges inaugurantur. - Nam & JESUS LT gloriofum fuum regnum aufpicaturus &m m thronum dextre Majeftatis in ex- &tefi celfis collocatus & gloriaa & honore co- üVig rona 483 y1o7 (£8- H bj g 5. i ronatus eft. 'lempore paflionis fpinea ipficoronaimponebatur. Sedludibrium ?. Xqu manifeht illius fpinez coronz fublatum fui:, cum Chriftus gloria & honore coronatus eft. lus - fatuer Quam inepte autem Bellarminus Ze Graz. pram. bom.c.6. ex verbis Davidis hanc co- OT ronationem in Spiritu predicentis proba- T xl re volueritimaginem Deiin Adamo fuiffe aliquid fupernaturale extrinfécum, vix ; exard operz pretium eft hic prolixe commemo- rareaut confutare. Breviter dicimus ex dicture dicto zof/ro apoftolico conftare, quod Da-- . vid non primum Adamum fed fecundum TM negant loria & honore coronatum dixerit. d e coram -XXVIH. Supereft, ut confideremus, cur JESUS per paífionis & morcdis viam ', nonau.'r od df ad hocglorie & honoris faftigium tende- IÍx. Idenim ultima oraculi noftri verba uræ dü[äm indicant: ozes yeil; Og U7:0p zraloe yedaw- 227 vo Qover8,ut gratta DEI proom L22 guflaret tUt ïF* "ertem. Etvoculam quidem eze« Con- sHunti ftantunus L'Empereur accipit pro z« hn quoinodo,ac fi Apoftolus dixiflet: JESUM, g Ls qui propter pathonem .gloria & honore coronatus fuit, videmus quomodo pro y od li nobis mortuus fuerit, hoc eft, quz humili- « qU tasin morte ejus fueritactolerantia. Hanc LJ8 l- enim viriillius doctiffimi fententiam fuif- j xfpiü[ur ferefert Heinfius exercit.[acr.pag.ss4. Ca- j ) bj f : x loviozu Bibliis Jlufiratis pag. n$5. $2795 hoc jonor oca f l f | — ( 43) l08 (£65-- : Chfi[ locoidem eft ac;za urquafi Apo&olusi;mo - dum indicet, quomodo fe habeat paífio fufter D7 1ortis, ita fcilicet , ut fit facisfactoria, qua non fuifed noftri caufa, non ob propriz ( btl gioriz coronam, fed ut nobisglorige coro- nam promereretur mortem guftare debu- lil b ic voluit.Sed nihil obftat,quo minus parti- DI ij culaczes pro nota caufz finalis,ut plerumn- l'itre [ que folet, accipi boc loco poffi.. Eum - tiljrg (l ol enimin finem paífionem & mortem fübiit, ut paffione & imorte fua omnium homi- Til [/ num peccata explaret. - htfeg XXIX. Gratig DEI 1 d omne tribui't' 104, gm Apoftolus,cum ait: ut grata. DEI pro. if fü omnibus guftaret mortem. Autor ver-. Wäxp fionis germaniceante Lutheri verfionem E Remigi edite, qui non juxta fontes grecos, fed —— pottoi juxta Vulgatam. verfionem fuam adorna- : Oib vit, putavit nomen grazia, quod in ablati- j 59 vo cafu pofitum eft , effe nominativum, EUR uj ideoque verba Pauli ita reddit , quafi ipfa Üreri D EIgratiamortem guftaverit. Sicenim 4Y) verba hec expreffit: af bíe Ginabe t^ — &eun teé verfudbt ben &ob um alle; — Previum n T fony hocerrore, quem lingue grece ignoran- t tia induxit, habuit verfionis hujus Autor "IDlio "Thomam Aquinatem, qui & ipfe antecet- ltd den foresin hoc errore habuit; cum non de- Ngd ( fintinter veteres,qui gratiam Dei mortem Vin It nc De d lt g guftaíle dicunt, & per gratiam ha C - * um ïffää) 109 (i$83- Jusm. - Chriftum intelligunt. Sicenim Ambro: it pafüo fiafter ad h. l. p. 429. zpfum vero gratiam no- onaq minat, qtiproomniunfatute guflavit amor- | pf()pïlæ ten. Non eunmn debebatur nobis ,ut Filins tig oO D E4 promobs guflaret mortem, fédgracia boc fecit. Et Primafius pag. 4e9.. grátia (e debu: tuspito DEI appellazur l'ilius,eo qnod nobis a DEO tplerum- Patre gratis fot datus , & quod'eratis pro r Bu nobis snortem faflimuerzt. Non enim debeba- o (ibit tur nobis nófiromerito,ut lFiltus DEIpro m hot nobis guflaret mortem , fed ineff abili gratia bocfecit. — ExSeduliuszm epiflolas Paud. p. e tnbit 104.8rdtia D E 1 Filius DEIddcitur, quia )EL u per fuam gratiam gratis peccata. dimifit r nullis precedentibus. boximum meritis, uc af Remigium &aios taceamus. Verum A- 05 j poftolusnon dicit, quodgratia DEI pro j ad()ïll'i" omnibus mortem guítaverit, fed quod - j d eili ee8, h. e. per DET gratiam velex DEI at grauaJESUS pro omnibus mortem gu- Ílaverit. E. ao Sicent XXX. Nonnulli verba gra£ia xI)Elre*l- TT cte quidemin ablativo cafu accipiunt, non in nominativo, cüm in grzco textu lega- n tur: vol G8 , nomen tamen DEI ita explicant , quafi Chrifti Divinitas per il- 102 hutí lud denotetur, & Apoftolus dicere velit , e n TL quod Chriftus gratiam DEI h. e.fuee di- vinitatis efficaciam. paffionibus humanee imoft 1 D?i naturz addiderit, & hac ratione paffhioni fuse ( , * A :$93) 110 (86)3* n fuz valorem ad redimendum univerfum genus humanum conciliaverit, Sed re- Titen Vtrezy étius verba Apoftoli de gratia DEI Patris (l Pj (Filii & Spiritus San&i gratia non exclufa) ] i accipiuntur, qua Chriftus mundo doaa- [2 | tus eft, ut proomnium falute moreretur. Qs T] XXXI. Gratia enim DEI factum eft, ] Gäag,a quod JEfus pro nobis mortem guftavit, & juftus proinjuftis patfus eft. 1. Pet. IIL, 18. ^ d niy, ) li Ej]; Nulla hic neceffitas, quze JEfum adigeret, ZA nulla ipfius culpa, nullum hominum me- ritum. Mere DEI gratie acceptum id ItL a ] r omne ferendum eft. Unde Erafmus z füa paraphraff Tom. . p. 421. verba Apofto- ] m Cniani. liita expreflit: fégudem mors ius mon d ftisod erat pena commiff per illum , fed eratfavor J Etfien; divinus erga genus bumanumy,quodfua gra- 1uita beneficentia redimi voluit , per snortem E innocenti//mi Fs fui gEfa Chrifli. Dehac * Amifer | Mj gratià loquitur Paulus, cum ait, DEum caritatem fuam commendaffe erga nos; j '; Gum eü, Í liC (ine quod Chriftus pro nobis mortuus eft,cum adhuc e(femus peccatores Rom. V, 8. & lm hor X Chriftus ipfehanc DEIgratiam depredi- cat, cum dicit, quod fic DEUS mundum I) Velby dilexerit, ut Filtum fuum unigenicum dz- Unind ret Joh. IIT, 16. /deic ydlo 171 oh*yine 'rgm'äöw TO TTa9 &iv v 0v YiCv. 8 vydla «etloh éQQesNrv. 6 Val 00 hn OCHIUS q'ày Yíoy &dvoxev, sj ó Yioe xæ753ääu705 j TÓ EUA Hj cvvägynqsv-ï eis TÓy savecv , aA zbl ;,gac'ng 'y:- -3) nr(803- - uveur y&yovev, ut Oecumenius Io ' quitür pag, 28 , $d futtenim Sanéte Triniatis gratid, quodpa- |EL Prrs teretur Filias. Neque enum ex debito qe- onerdi) dit Pater Fz um ,nec Filius J'fcepit , aut niodi 'Sþiï,fzw i cooperatus eff ad p ajsouem , fed OF omuta gratiofe faéfa funt. Cui confenti- fidn d ens T heophylactusait: 8 Y2 9QeiNov duv UPHViïa( l 0 O0 , 2A.o: aceteili ov Yiev dul duv ejg Oai- yalov, D E U enimmon ex jet. Ti 1 debito fedex gra- ta Fibum f nobis de d2 H adig?.mc : monortem pag. 89o. Quemadmodum^u tem gratiahzc, minun t leu gratuitus. Dei favor.e oteptum? jusque amor & mifericordia erga hor nines omnibus ho- primis 4 minum meritis merit p 9 opponitur: itaSo- ciniani per aflertion em grati? perperam s i faüsfacüionem Chrifti j tollere conantur. Etfi enim grati yifinp & acceptum referri debeat, ul quod DEUS pro hominibus reis vadem p admiferic, ejusque folutionem nobis ap- jj D plicet, juftitiz tamen D EI nihil detrahen- , DUf g dum eft, quz Aórecr pro fontibus e Xegit, nec fine vicaria vadis paffione & morte T ,m' ,8» cum hominibus rec onciliari potuit: , . XXXII. Atque ] depræüf hinc etiam patet, quod in verbis ózieza] ós particula uzienon fo- : mundüm lum indicet, quod Chriftus pro commodo enitil humanigen erisfed etiam quod vice &lo- » n A(Cïä' ;o umani genéer n J is mortem guftaverit. ls Socinus quid em 7u preledionibus tbevlog. m m í c.20. idcirco Chriftum pro nobis mortu- 4 H ] t um 72 -£52) if szæ um effe dici afferit , quod ejus mortem Ti confecuta fit gloria & honor, indequefiat,. vicEr ut nos quoque poft ipfam mortem gloria - Qpj & honore coronandi fimus. : Et paulo poft . Veroj dicit: /Apoffolus eatenus pro mobis Chriffum tendit euovtem guflaffe. dicit , quatenus per mortis. j Chr paaftonem gloria & bonore coronatus. fuit. etiam | Unde etiam plauisfrmum fit , bàc didluonem türism PROwun VICE feu loco fgnificare , [ed t ,üq1 finalem tantum caufam declarare. Verum pecoyt nonidcirco Chriftus pro nobis mortuus Qquibus dicitur, quod ejus mortem gloria confe- ütis, ye cuta fit, fed quod animam fuam in preti- h. Tiunda. um redemptionis dvl ze2vv multorum vi- tltisal $: 3 8. & quod femet- ce dederit Matth. XX Dismari ipfum el/Adlecy feu precium redemptionis pe hr proomnibus dederit.. Et quamvis verum. a[fe. fit ex paffione Chrifti hunc fructum ad di(ï/()g, l nos redundare, ut quemadmodum Chri- — m ( ftus perfpaffionem mortis in gloriam 1u- TUridig greffus eft;ita & nos poft mortem corona - Oi $ glorie maneat, beneficium tamen hoc ad a Féteris nos neutiquam perveni re potuiflet, nifi. - diahoï Chriftus noftriloco mortem guftans pec-.—.— is fl cata noftraexpiaffet, ne mors nobiszter- IN num guftanda foret. Joh. VIIL;2.Confe- rantur ex noftris Calovius Scrzpt. Amti-50- . es)an | einpart.2 p29.1:5.ex Reformaus Becman- Cdera nus exercitat.tbeol.2.p. i. / K Q Ihn inä;n'g | d l : j XXXIII. Sednunc videamus; qu li TT : morten jilli fint;pro qu ibus Chri ftus mortemgufta- lequdtt vit.Emphatice Apoftol Uus: vz$ em gt g 7ravlog pro , emni;que verba nonnulli juft o latius, alii atlb vero juftoanguftius exponunt. Ni . mis ex- iCf tendit hanc vocem Origenesqui ; n Job. p. V Tif !ïi 3i.Chrifium non modo prohomini busfed nati etiam pro czteris rationis capacib didu us crea- u ] turis mortuum dicit, L &abfürdum effe pu- Wyf tat ,fiquis dicat, Chr a Veut iftum pro hominum peccatis mortem guftaffe, non vero pro ; mortüd quibuscunque aliis creacuris peccato pol- yit t . lutis, verbigratia proaftris, quziliob im- j p miunda effe dixit. Quod autem hic de frorum v aftris afferit, al )d femeg- n ibi quoque de Angelis bo- alis Ori nis pariter &t genesafferuit,nem- kmyits pe Chriftum etiam yived ftafle. pro illis mortem gu- Unde in Dialogis Sulpitii Severi ydur 4 - dralog.1. cap. 3. Pofthumia nus refert,con- du Ü flatam Origeni apud /Egyptios Epifcopos riam f invidiam ; quod in ejus libris legeretur, Dominu m JEfum, ficut pro redemtione 'en ln 5 — generis] umani mortem guftavit , ita eíffet ui(feh l & diabolum paffione fua redemturus. Nec : M [&2115 pCL his folum finibus mortis Chrifti valorem obistt circumfcripfit Origenes ,jut ad omnia ra- j )'7"(:0- . tionis capacia, ín quorum numero homi- j A^ Se—À nes, angelos, dzemones & aft ra pofuit, ex- a tenderet , fed etiam mortem Chrifti . ad omnes res creatas pertinere cen- ï,q yin D J Nam zn Mattb. p. 1. diþcit ,q uod pro Em pro hominibus veletiam univerfo mundo Ángd xaffus fuerit, ut peccatum ipfius tolleret, quod] lm f nifi forteibi füb mundi nomine rationales tantum creaturas intellexit, quod Hueuus qii g Origenianor Jib. . quefL. 3. fufpicatur , ubi Dnite niliaf de ifta Origenis fententia fufius differit. — UC XXXIV. Origenem fecutus AmbonG- ( [ y7 us, Zbr.y. de fíd. c.3. (a1.$.) ubi, cum verba TO Apoftoli allegaffet : a /pze D K O (fic enim dul legit verba Apoftoli, quafi fcriptum elflet gf xoeis Gs8) proommibus guflaret mortem , (hynig , fubjicit: d efl , quod creatura omnis. fme Dauællä paffone aliqua dvoiitatis dominici fangut- MU. nis redemenda fet pmetiout afibi babet,omms It iüte] creatura lberabitur a fervinute corruptio- Wore( 245 Et Theodoretus zu ep;/foZ. ad Hebr.p. Itfye 404. qui itidem legit: xegiz Ge8 ad verba 2filya hzc Pauliannotatfolam divinam naturam Qu per nullius indiguiffe, reliqua autem omnia Oopts habuiffe incarnationis. medicameu- CT coní to. Ertpoftea, cumannotaflet, Chriftum Wt mortem deftruxiffe, & mortis potentia pn adlpif ( diffoluta refurrectionem nobis promififfe, SCflptm- refurrectioni autem incorruptionem. & ïr el pm d immortalitatemadjunctam effe, fubjungit; Í hOmm quod omnis creatura dfOoesias fit. parti- ceps futura juxta dicium Apoftoli: zpf4 Rdenn lldu etiam ereatura liberabitur afervitute cor- ï)lj Ts fti ;-f,,«:-p;gagz;..-;.n 241?;?;fzazæzyz glorue /zZ!äqï;ü—-nn. D aVQr] À t L "593 ) 115 ($63- formu. Angelos autem quantum attine tj dicit; . s tollee; quod perpetua lztitia affi ciendi finthomi- 1 qutiond num falutem adfpicient es. Srenim, in- xiHuai quit, gaudent propter unum peccatorém. »llCaQïf) ü poenitentiam agentem , multo ma gis tot millia falutem coníécuta c x, ;differit.] ernentes imple- buntur letitia. 'T'andem vero fic conclii- s Anbt dit: jz Qu z yToy TOVUy T ,aw7:7'gzov Uzi£uetys cum v ( (icet TE (BN , ov yae 1 Jela Queic T3c ivretOey ysvontvue Jegatzretae ctveydeue, pro omnilus ey-- iprum &ofalutarem paffonem faffinuis , Jofa enim at f T divina natura boc vemedio mon 242 n Dalleus quidem ;:indix:. Sypod. Alenfon. c 117/'5!' /Mgw: Carent. p.262. animadv ertit, quod difficile' hum fit inzelligere, quid fr uctus Patres illi ex , um morte Chrifti ad diabolos redundaffe exi- TOU ftimzverint, num revera diabolos al iquan- i i do falvandos cum Origene ftatuer int, an qmnitil eos per Chrifti mortem aliquam poerta- rem 0i rum imminutionem adeptos, vel hoc fal- xediciti tem confecutos cenfuerint , ut liceret illis. . C per poenitentiam aliquid falutis & folatii j D j adipifci, Idinterim verocertum eft,cum ; prot cripturaS.non con gruerequod Chriftus tiond: w:elpro diabolis, vel pro bonis Angelis, (et- . [uby 1 hominum Chrifti m ll orte redemtorum .. Mu amicifint,& de eorum j gaudean peenitentia & falute Jof'[OH [ 'E " 6,) vel pro aftris,vel pro aliis crea- v,' w autt .;uris ratione & anima deftitutis niortem ] J l ï ! | j iril ^ Ó " ) ïuüäV'Qrit,. ' Tb 057;55?90173'7031' eidegeizreuloy , ^. qued x - -æs ) n6 ( &6- [ quodChrifto non affumfit,id etiam no nf'c- deom 4 omnil demit.Rectig igitur Syrus Interpres ver Apoft. deomni homine interpretatus eft.. ; promi XXXV. Diximus vero etiam nonnul- GDet los verba uzre zavlce nimiscoarctare. Id | Yerba| [iüseni faciunt quotquot negant Chriftum pro omnibus & fingulis homiinibus mortem. | fite fe Trnibts suftaffe, ideoque voculam zevrés variis rationibus limitant. Pareo zZ; h.lef& - ! (uode omnis fidelis.. Quamvis enim dixiffet, - ficalib hanc vocem ab Apoftolo pofitam ad am- pídi plificandum fructum mortis Chrifti , cum gymem Ünitii non pro paucis mortuus fit, fed ad omnes efficacia hujus mortis pertineat, ftatim ta- tlf* ele püiO&[ men, quafi dictorum poeniteret, addit, quod particula univerfalis non includat s fnitrl infideles, impoenitentes, contemptores & . 4 hoftes Chrifti, fed omnes fideles, cum . Qon fün Wt Chriftusnon fit fervus peccati, & dmnibus - quidem propofitusfit propitiator, fedtan- ftitin] tum credentibus actu fit propitiator. Sed Ittm Q quomodo omnibus, etiam infidelibus & Cpi[ïplæ; impoenitentibus proponi poteft propitia- . Cfatos. tor, fitantum pro fidelibus mortem gufta- - vit ? Mendax eflet Deus, fi omnibus in. : Ver 0 [*anl univerfum hominibus hunc propitiato-" 100 or rem proponeret, & tamen hic propitia- tor non pro omnibus, fed tantum pro - ; XX fidelibus mortem obiiflet. n Ws h0s ü XXXVI Co'gcejgs ad h.T. vocem a de -8)ng (889- - 1100 deomni hominum genere explicat, & de resiut omnibus familiis terrz, de quibus DEUS etidi promifit Abrahamo fore ut in ipfo benedi- n cantur. Simili modo ex Pontificiis Eftius hr 1 verba Pauliexponenda cenfet. Verifimi- iftut gt liusenim ipfieft, non de fingulisfed dege- s TOOr nere fermonem effe, ut fenfus fit, pro o- n mnibus gentibus toto mundo difperfis, eo "D quodex omnibusaliqui (int morte Domi- li dïxme[» nicaliberandi, quemadmodum in apoca- lypfidicitur: redemiflinos D EO fan- m d hfi[ä,üllm goine tuo ex onmi tribuye lmgvasé populo, C natione Apoc. V, 9. Verumnon fequi- |d ore tur: electi ex omni tribu &lingva & po- ,f ( n *) d pulo & natione fangvine Chrifti feredem- du ptosprofitentur , ergo pro reliquis ex o- y du qnpre mnitribu,lingva, populo &,natione , qui non funt electi, Chriftus mortem non gu- ( ieSa Ü óni l ftavit./. Contrarium Apoftolus nofter af- fericin hoc ipfo, ex quo oraculum no- t0f fedtt ftrum depromptum eft, capite fecundo tIot0D. v epiftole ad Hebrazos v. 15, ubi a Chriftoli- nüdd 1hü$u beratos dicit, quicunque metu mortis per e& rü J totam vitam obnoxiierantfervituti. Num yte P^ * verotantum aliquiex gentibus & populis o j'o j toto orbe difperfis metui mortis &fervi- tuti obnoxii fuerunt? yc p plE XXXVILE Jacobus Altingius in przie- cantuf r &ionibus, quibus priora epiftole ad He- brzos capita illuftravit;(z077. 4-oper-pag .42.) o 3 cuim ! L -&58 ) g ( 863- cumasnno *.)4 Val Tet, quod nonnujli fuppleant didin p vocem cexcr(8, quafi dixitlet Apoftolus: fillv. Uxie7oos 2 cujerr(D. , pro 1010 Corpore , YoCC myftico nempe feu Ecclefia cujus Salvator frilice Chriftus dicitur Eph. V, z3. obfervat in- 10 ot commodum videri hoc fupplementum, z Tit? z cum vocisillius nullum in textu appareat ionlo vefügium,ideoque appofitiflime ex verfü rf : 1o. proxime fequenti fupplementum peti Otnrles, U ol od pro omni filio,quos ille mul- Fl fü tosadgloriam deducendos habuit. Nec Gul alia mens Wittichio, qui dicit, quod vo- Omtni t cabulum zraylóc intellizi debeat fecundum feredir fubjectam materiam, pro omni füo, cum Droomr Chriftus mortem guftaverit pro omnibus DELR iis, qui fut erant, & quorum perfonam fu- Atque] ftinuit, quod ex contextu probari pofle IL&m, | putat & connexione cum v. 10. ubi zvree Tipoter ili;vocantur j/0, & v. 1. ubi diecopevo VüäbuS edeAQoi, & v. 13 übi reuJios & 2douev Gedc ap- Querit ellantur. Necobftarehuic fententisait fisd() Alungius, quod v. 10 zcAv Vcy mentio injiciatur, cum eroAoi & ar/lee nonnune- fifr quam equipolleant, 1. 'T'im. II, 6. collat. H QOf cum Matth. XX,28. item Rom. V, 19.19. fcfibit; Nerum hecipfa exempla Altingio adver- fintur. Namozz/tinlocis allegatis non VA dpys tantum fideles & electos , fed univerfos & / UT fingulos homines defignant. Invertimus AX jioné €ergo qrgumentum ; quodex coünex Hl-äæ.* dlC xi ; -£93) m ( £62- Vfupptt : dicti noftri cum v.1o. petitur. Multieniar Apo&o!us: filii v. 1o. funt tll 1pfi, qui in oraculo noftro: l» TA voce zavros comprehenduntur, omnes s Sii fcilicethomines. Necobjici poterit, quod Menttr non omnes homines actu fint filii DE I & ylermenu vite xterne hsredes. Apoftolus enim (u äppüïï.ff non loquitur de multis filiis actu gloriam meeri ingreffuris,fed de confilio DEI volentis nentum m l omnes homines tanquam multos filios per )tu()siïicmw Filii fui morrem sa gloriam perducere; abu.. X Guftavitergo Chriftus mortem non pro t qui omni tantum , qui actu filius DEI eft, & at u j hereditatem eterne vite affequitur , fed n yni i, C : proomni, qui ex intentione DEI filius rooniit DEI & cterne glorie heres fieri debuit. yarit Aique hincetiam adargumentume verfa o p T. &r. petitum haud ditficulter refponde- o DLf tfipoterit. Siquis autem Apoftolum ia verfibus ro. . &r. tantum de fidelibuslo- épt T d quiexiftimet, non ftatim inferre poterit, fette! quod Chriftus tantum pro fidelibus mor- T tem guftaverit. Certe ipfe Chamier f of pauflr. catbol. tom. 3. lib. 7. c. $. 3. 20. hanc confequentiam non agnofcit, fiquidem ]i2 PA Ícribit: PauZus ipfe fl'atimmon omnes dedu- í l Ü ri() l D dos felios in gJoriam, fed mnultos dixiz,ut o- 105 vï Jfenderet, etguflaret imovtem. pro omnibus, 'aileg wr uni j Zamen monpropterea omnues faloari. . ^ XXXVIII. Idem Chamier J c. & T07. [orat di dere | conn&'ïïi?. | &i noftriehlü co- j III lbr.9.€. 5() & vim 4 AE -&08)1i2o ( $63- conatur diftinctione inter fufficienter & D efficienter feu efficaciter, qua etiam alii lus ] Calviniani & nonnulliPontificii uti folent. efica Que diftinctio quidemlocum habere pof- fedo fet.fi per fufficientiam non folum intrinfe- mifer, ca dignitas mortis Chrifti, fed fimul feria fsfim DEI& Mediatoris intentio includeretur, fitvid & per efficientiam tantum actualis glorize dimen s&eterne perceptio defignaretur, quo fenfu. Flum etiam noftratium quidam diftinctionem lui j ilam adhibere folent... Si vero fufficientia homin a'confilio DEI & intentione fàalutaris effe- - loquit étus abftrahatur, mera illufio eft illa diftin- Qu t €tüo. Candidius ergo aguntilli Reforma- T ti, qui Chriftum neque tufficienter neque fl efficaciter pro reprobis mortem guftafle Vl aperte profitentur, quam qui cum Beza &nimc dicunt; fatemur,tantam effe banc oblatio- C'Hma ( fem,ut potuevitpro infinitis mundis , ff tot CPI' neg ejfent, atisfacere, nedumpro frgulis bomi- It om nibus unius, f. D.E U eorum omnium vo- W dl duifjet mifereri,co pro omnibus Filium mi- lm fnfer. Negat quidem Chamrier , Calvinia- Clétsy nostam ftupidos effe, ut doceant, fuffici- tàte per entem effe hujus victimz efficaciam pro ÀX omnibus fingulorum peccatis tollendis, fi Tüncgi modoD EUS voluiflet effe fufficientem, IGlean cumnon poffit victima hzc effe fufficiens, Mte t ni(i DEUS volueriteffe fufficientem. Ide- Plicatio oque in verbis Beze pofteriora verba: /f j Ll | eles.p -&$3) 121 (æ (ciemter d ! DEUSomnium voluiffet mifeveri,et omni- etam i bus Filium mififfet , non fufficientiam fed j uti lt efficaciam defignari arbitratur. . Sed pro- uberep fecto cum Beza negat DEUM omnium nl mifereri voluiffe & Filium omni bus mifif- lml fe,fimul etiam negat, quod DEU S nolue- clüderat ritvictimam Chrifti effe pro omnibus re- us gt dimendis füfficientem. — Nam fi DEUS s u Filium non omnibus mifit, etiam no- Rnctonts lut ejus mortem füufficienter omnibus füfcim hominibus prodeffe. Nec f[incere Jutars a loquitur Chamier , cüm dicit: ;;5- t ib ditt que nos potius tta. Joquimur, fufficientem JLRerm eje eficaciam bujus victime pro omnibus enet u Jemgulorum peccatis tollendis , quia DEUS en g* voluit, ut omnibus (alvandis füffceret. . Si j cumad enim credit, quod DEUS voluerit, ut vi- hii étima Chriftiomnibus falvandis fufficeret, ii ) cur negat mundum,cui DEUS Filium de- dit, omnes & fingulos homines complecti ? Td | gmmmï'*f' ut alia taceamus. ' Quibus enim DEUS .' Fll!llm W Filium fuum non mifit, ad eos etiam fuffi- I Calvm ciens victimz ejus efficacia ex DEI vo jnt, (U ? tate pertinere non poteft. lun- ciom XXXIX. Aliud effogium nonnulli quz- colleós runt;rimamq;elabendi feinv eniffe putant, fi Llædemem dicant, Chrifti mortem ad omnes perti- ; ffici nere concione non applicatione, cum ap- item. " r plicatio & fructus mortis Chrifti ad folos D | fideles pertineat. Hacratione dictum no- n v ( 1 j P ftrum 469 ) 122 (863 er ftrum eludi pofle putat Pareus ad hunclo- cum. Verum etfi foli ideles fructum mor- ä N tis Chrifti remiffionem peccatorumi , jufti- li j tiam & vitam eternam apprehendant fibi- n 2 que applicentiinferri camen indenon pot- quo - Ofur eft, quod Chriftue pro folis fidelibus mor- temguftaverit. Ec quomodo concio de fuer, dem morte Chrifti ad omnes pertinere poteft, fi Chriftus non pro omnibus mortem gu- nodi ftavit? Sic falfa ericilla concio & illuforia, duie t0.0 quod fine blafphemiane cogitari quidem, nedum dici poteft. tuifl IDorty XL. Fridericus Spanhemius z7 exerci- zationibus de gratia umioer[alt pag.o45.cum tUmg- [ Áilos. annotaflet, particulam zrzve?s 1n. dicto no- ftro reftringendam effe adfilios in gloriam pidur adducendos, cui exceptioni jam fupra re- &Dim fünde fponfumeft, fententiam fuam ex locis pgi rallelis probare nititur , ejusque rei gratia . icit,( allegat dicta Rom . IIT, 22. Hebr. V, g. Ve- Toyi| zurm ioca illa parallela non funt. Non enim HO y indicant, pro quibus Chriftus mortuus fu- Qudn erit,fed qui fructum mortis Chrifti actu Torte perciptant. Nospronoftra fententiame- elos Jiori jureadloca parallela provocare poftu- Tif AXinus. Quod enim Chriftus non folum Tepud pro electis mortem guftaverit, probant di- üme a, que docent, quod Chriftus fit propi- Cteer ciatio pro totius mundi peccatis, 1. Joh. lI, temþt« us, qï.li 2 & quod pro illis '*?tiam fit mortu | ÀL |pene » w : X ï'xö)S) 123 ( $63- d hr sj rire poffünt. vel. adu pereuht. Rom X IV,15. i. Gor. VIII um r l ll, 1. IL.H*elbr. X, 29.2. Petr. XLI.. Idem ndaxl Spanhemius lóe afferit, quod Apoftolusad retundendam Hebrz- Jenonpte Jibus m orum jzóme univerfali particula ufus condat fuerit, cum Hebrzos falfa illa perfvafione dementatos noffet, Metliam fuz gentis bo- jerepot yortam t noduntaxat deftinatum. Inveterate enim &il huicopinioni optime Apoftolum adhibi- to hoc fyacatagoremate incercedere po- i qita tuiffe arbitratur,ut oftendetet,beneficium mortis Chrifi non ad Hebreorum tan- y t tum gentemífpectare, fed ad quosvis DEI T jn d filios ex quavislingva,tribu&gente. . Le- pidum inventum! Num vero Apoftolus s in glOW nhp* euam v.15, illam Hebreorum ozóNpnWuvre- tundere voluit, cuma Chrifto redemptos exlcs * p ff dicit, quotquot metu mortis fervituti ob- ; V " noxii fuerant? Nec fequitur, ut Spanhe- mio vifum eft: foli fideles mortem non Nondt rof u guftant, E. Chriftus tantum pro fidelibus mortem guftavit. Poterant enim &infi- Chri j r rüm deles beneficio mortis non guftandz frui, itan T [i) nifiillud beneficium a Chriito acquificum repudiare fponte maluiíIenz, quemadmo- f()b&ü dum captivus, pro quo Aórecy folutum eft, z carcere exire poteft,nifi beneficioillo con- g Itl J tempto captivus manere malit. ,J XLII. Sententiam goftram nonnulliex r PW ipfis -£98 ) 124. (8'5)3 * ipfis Reformatisftabilire vififunt. Johan- inp nesenim Cameron 24 gu«eff. in epiflol. ad pofïc Hebreos pag.522. afferitChriftum ideo pro Iu aliter omnibus mortuum dici ,.quod omnibus atus fit redemptor , ea tamen lege, ut o- Quis: Dalla mnesin Chriftum credant , unde infert, Chrifti mortem füb fidei conditione ex - tfitr, quo adomnes omnino homines pertinere. d VerumScripturanon dicit Chriftum fub Chrif conditione fidei pro omnibus mortem gu- Veti, ftaffe,fed pro iis quoque, qui non credunt, Tümy mortuum pronunciat. Preterea hzec Ca- fümq meronis interpretatio tantum abeft, utfit etiam meriti univerfalis affertio,;ut potius pro Quod mera hominum illufione haberi .debeat. pitz& Dicit enim Chriftum pro omnibus fub Dieri conditionefidei mortem guftaffe, & ta- &ner men negat, D EU M omnibus fidem dare atc.] velle. Perindeergo eft,ac fi dicat Chri- fenitT ftum non pro omnibus mortem guftatfe. Vel'fus EXLIII. JohannesDallzeus zz apo/oga pro OQnn $ynodo. Alenfonenfr & Carentonenft p. 72. ptoom concedit Spanhemio, verba Ug zayros i temgu dicto noftro diftributive accipienda effe, Dléem fiquidem Chriftus pro fingulis hominum Ut CR individuis mortem guftavit. Negat au- pofto tem diftributionem tantum ad fingulos fi- Wnaq deles pertinere, & contra afferit , voculuin T bre emnis cum Ípecie infima pofitam. nun- Tüsite quam pro generibus fingulorum accipi ,X Lfrgr 1m- -103) 125 ( &8- | ; ht imprimis in noftro dicto ita accipi non : ii ; poffe animadvertit, cumin fingulari, non nudeon ! innumero multitudinis ponatur, ideoque ] ommit j aliter quam de omnibus hominum indivi- Jereutt dusinteligi non poffit. | Adverfus hec de ij Dalla1 afferca. excipit Samuel Marefius z 10neaxt - epicrajfe contra Dalleum exercit. z. S. 12. ? ; ertint 1. pag. 71. dicere quidera Apoftolum;quod xiftunii Chriftus pro unoquoque mortem gufta- nortem g verit, fed intelligere unumquemque eo- rl rum, de quibusloqui voluit, nempe filio- ethic rumad gloriam adducendorum. |Negat t etiam veram eífe illam Dallziregulam, ao pf quod particula ozmis de hominibus ufur- g s pata & in fingulari pofita nunquam de ge- ynbus neribus fingulorum, fed femper de fingulis generum dicatur. QContrarium enim ex aiïe, t fdm Ut - Marc.IX, 49. conftareanimadvertit. Re- ia Of - gerit Dalleusin vindiciis apologiz fuz ad- multe verfus Epicritam $ag. 2e. Apoftolum poltifl! omnino dicere voluiffe, quod Chriftus proomnibus & fingulis hominibus mor- w P. temguftaverit, idque ex antecedentibus , nec minus ex confequentibus confirmat, P 5 honit! . ut ceetera, que de T heodoreti ad hunc A- poftoli locum expofitione contra Marefi- Ngi* umadducit, taceamus; ad que Marefius in brevibus ftricturis ad vindicias Dallza- j nasiterumaliqua regeffit. Ita Calviniani iom ! hi fratres de loco noftro Paulino inter fe m acclpl ;ü i d liti- 453j m6(86 - Md - Jitigant. Creterum erfi Dalleeus a noftris . lieüt partibusftarevideatur, dum &inapolo- gia fua pro Synodo Alenfonenfi & Caren- pnát usl tonenfi, & in vindiciis illius apologiz ftre- li v nue hoc agit, ut cum univerfali DEI Zy totur Fel jratia univerfale Chrifti meritum con- hii tra Spanhemium & Marefium propu- loco gnet, magnopere tamen de ejus no- fofin biscum confenfu gloriari non poffumus. lta enim Chriftum pro omnibus mor- piütil polta tuum afferit, ut tamen nihil a Synodo Dordracena contrarium afferente alie- liem g num docere velit, cum qua ut fententiam Tines, quoq] füam conciliet, Chriftum non ex equo ütus | pro omnibus mortuum ftatuit.. Quales older preftigissalii quoque Reformati faciunt, Omib quinobiscum univerfale Chrifti meritum profiteri videri volunt. Unde oppido Qul & falluntur, qui putant hodie Calvinianos m g juosdam doctoresa majorum fuorum pla- hlj citis difceffiffe, & ferio univerfalem Dei Obüat,( RUT aratiam acuniverfale Chrifti meritum af- fererefibi perfvadent, aliisque perfvadere iw'?:m T volunt. Verbafunt, quz Reformati do- K um &ores de univeríalitate grati:e ac meriti Ter)g Chrifti dicant, cum cales fimul hypothe- m fes foveant, quz ill am univerfalicaän; At ho funditus evertunt. lt u [ li Ilga net, ZES XLIV. Dictum nof-'trgm quod atti -- vVo- E Y X V*E(ää) 127 (Släää- of Vocula zwyrós mafculini generis eftnon neutrius,nec totum hoc univerfum defi- i - gnat, etfi T'heodoretus & alii. quidam Pa« x Citt ynette tres hancfignificationem hoc loco arripü- iie videantur. Quando enim hzec vox &i Dd - totum univerfum denotat, articulus pre- Q figi & dicifoletzo ziàv. « Noftro autem in t p locoarticulus noncomparet.. Rectius er- gu n go fentiunt, qui vel fingularem zavros pro pofïumus. : ibus m plurali zzévroy omnium fcilicect hominum pofitum ftatuunt, ficut apud. Ariftopha- 1 Synodo nemoéyagZc, tace ommis pro tacete o- av d at mnes, vel emphafi fingülari . non carere, quod Paulus de omnibus hominibuslocu- a turus fingularem . adhibet, cum indicare N d o voluerit, quod Chriftus non folum pro omnibusin univerfum, fed etiarn pro fin jnterit gulis, & pro unoquoque hominum mor- i o tem guftaverit, ut Calovius n biblia illu- jinin firatis ta1.-4. pag. ugy. annotavit,.. Nec r obftat, quodnon omnes homines fructum f * morts a Chrifto guftatz actu percipiant. entum v iNam ut/ Theophylactus pag. so.fcribit: & afiatt M0 47 ZEYT EG E7 9) ov dN cróT'Oe eye TO uT x grezeiotey. etft omnes non fmnt fervati , spfe a zamenquod fui er at officii , smplevit. : Wu- |hyp? j ftrat hboc Remigius Tom. g. bibliotbec. Patr. effaüwem pag s. fimili Medici, cujus pharmaeum illis non prodeft, qui illud accipere renu- uitur, n üïfinä : unr. Namficetiam C]Jifi,[lz?(f;'ïlï loq f g gäamf «5) ng ( f6f- quantum in fo fuitpro ommbus mortuus eff, Iore quauquam uon profit ejyus pa.sfmo, nifr foluni- um p su0do bis, qui im eum credere . volunz. AL Mortuus eft ergo Chriftus pro unoquo- - omnib que homine, ita ut nullus excipi debeat. mors1 Recte Feuerbornius Fafcical. . pag. 44. tionec non folum ex dicto noftro probat, Chri- queho ftim pro omnibus hominibus mortuum viltro: efle , fed addit etiam, quod infpecie pro füm jr peccatoribus inSpiritumS. mortuus fue- & m rit Hebr. VI, 4. $. 6. X, 29. Similiter Hafen- quàmoy refferus z tesuplo Exechielis p. 2:5. non fo- P t0debe| ]um ex dicto noftro univer falitatem me- florti g rii Chrifti probat, fed edam 5. zi4. & CRIfYUS, ai. oftendit, ne illos quidem ab hac uni- il verfalitate excipiendos , qui contra con- avït, l fcientiam. fuam Chriftam Salvatorem Yef lfäüs fuum virulentiffue oderunt, & a npori cerbiffimis convitiis indefinenter confe- &antur. Etfienim verum & immotum üt -V effe dicat , malitiofos ejusmodi apoftatas, ff R Qu uamdiu fcientes & volentes Chriftum fi- » LV bimetipfis rurfum crucifigunt, & oftentui tem Ri habent, ad poenitentiam renovari non ile dul poffe, addit tamen, quod via ad poeniten- tribt tiam ipfis non fit preclufa, quando fepo- Ttdo Y fitisodiis, convitiis atque criminatigpiþüs 2 qïüdem P inlaudes commutatis, Chriftum amarein- "ib QUO cipiunt ,fuaque fcelera deteftantur. .Sic Titfre itaque Chriftus pro omnibus hominibus Ilon 1 i) fel mor- : üs)lzg(eæ— Wi mortuus eft, ut etiam pro omnibus ('homi-' n i num peccatis juftitiz divinz fatisfecerit. r u XL'V. Mors autem, quam JESUS pro ) unque omnibus guftare voluit, non eft tantum ipi du mors illa, que in corporis &anim:e fepara- 1 pl tione confiftit,fed eciam mors fpiritualis, bit ( TOORQUUL que horrorem derelictionis divinz,& gra- vitfimosanimi angores ; & fenfum poena- precie rum infernalium comprehendit. Illam : Yrtuu enim mortem pro omnibus guftavit, r quam omnes poftlapfüm guftare ex meri- ij ol j todebebant. Omnes autem non folum j m morti corporis, fedetiam zternze obnoxii TE eramus. IdeoqueChriftusnon mortem j n tantum corporis fed zternam quoque gu- ont t ftavit, non quidem ratione temporis fed valratort veritatis. Sicut enim Bo z; & per breve g, 4 temporis fpatium Angelis minor fuit : ita [2 COH( j etiam guftus mortis diu durare haud po- immut tuit. . Vére interim infernales dolores 4 4 Oüüt fenfit, qui mortem pro omnibus guftavit.. J . XLVI. Quandoautem Chriftus mor- ä &olte! tem guftaffe dicitur, querit Epiphanius jovatl l ille, cut homilia in fepulturam Domini ad- j t fcribitur: zc 4 Con 9ovére «-yedadlo; quo- l modo vita mortem guftavit? Et Ribera gndo a Q quidemadh. L'exiftimat, fenfum Apoftoli effe, quod Chriftus gloria & honore coro- mantil natusfuerit, ut omnibus conftaret, quod li non vi,fedper DEI gratiam ad redimen- f dum xX$8) 130 (Sä* dum genus humanum mortem guftaverit. nj Cum enim incommodum videatur dicere fanq JESUM mortis guftandze caufa gloria & foxt marif honorecoronatum efle, fiquidem guftatio mortis coronam gloriz anteceffit,huicdu- li pi bio optime occurri pofle cenfuit, fi dica- t mus Apoftolum indicare voluiffe, quid Qf Qul per JESU glorificationem declaratum fuerit. Quorfum etiam Erafmi paraphra- Id fis fpectat, qua ita fe habet : g/orza ? bono- tehate ve coronatus eff , utmundus inteligat , ipfum dt f zmmunem ab omni culpa juxta voluntatem Dregu) D EI, volentis bumane faluti coufülere, Wdcen Jabiiffe mortis fupplicium. |Sed hic repe- æmgu tendum eft, quod jam fupra diximus, Apo- (onfid ftolum non velle dicere, quem in finem st Chriftus gloria & honore coronatus fug- 9?& Ie rit, fedcur per pa/outs «* mortis viam in tufle j gloriam .fuam ingreífus fuerit , nempe a bominuma morte redimendorum caufa, (pere Ó quz redemptio fieri non poterat , nifi ipfe Qma mortem loco hominum; guftaret. l ] llj ü;;g . XLVIIL. Ceterum guftandi vox vari- mr:fldc as medirationes Interpretibus peperit. Qiper e Y Spanhemius zn exercirationibus de gratia m0d0, ] amiverfali pag.945.obfervat, Chriftum di-. R gat xiffe: biceff czbus meus,ut Jaciam volunta- llqui zem egus qui mifit me, & opus ejus perficium - Joh.I1V,34.. Cum vero & hec Patris vo- Gami luntasfuerit, ut Chrifcu-s crucis fupplici um - äächrm *ä'(öäx) ni(8és Va u fübiret, non dubitat, quin Paulus gu: r d ftandi vocabuload hunc Chrifti cibum re- i gonil Ípexerit. Nemethus putat, refpici ada- mariffimum illum cal n i. icem, cajus in hifto- i hu ria paífionis mentio occurrit, & ad vete. rem Grecorum morer, qui damnatis ve- lilrex qmd nenatum calicem prebere folebant. Non- o nulli liberam Chrifti mortem hac phrafi punpi i indicariexiftimant , cum guftarefit 1n po- nadi Es 2 teftate guftantis. - 'Fheophylactus addu- igit if cit fimile Medici ; qui prior pharmacum vulumt preguftat, ne zgrotus illud abhorregt, | Wl/!ït, Hac eniin ra3tione etiam Dominum mor- jhrc r tem guftaffe dicit, ut nos adverfus illam dmuS»APG confidere doceret;. Benedictus Juftinia- m n DUs tom.2.explanat.en epiflol. Paulinas pae. Oratus fll? $42. refert,fibi aliquando in mentem ve-.. niíle , quod h. l. mortem 1j d! guftare idem fit, acgaudium & volup tatem ex morte per-' t ! Pemg' rum o cipere, fed huic explicationi, ne penitus sl eam approbaret, obfuiffe verba 27 0nmi- fet bus vzie zrayróg, cum neceffarium videa- ii 017 tur, fidegaudio Chrifti verba Apoftoli ac- us p cipere velimus, aliquid fubintelligere,hoc "nTIL modo, ut gaudium perciperet ex morte ^ hr pergratiam DEI-pro omnibus toleranda, nifiquis velit, quod grzce dixit Apoftolus g p Vg 7vros non de hominum genere, fed deomni honore & loria , omnique mor- c t &is Chriftieventu dici, ut fenfus fit, gaudi- ucisfuPPï, ; 2 Wn æä) n2 (803 um & letitiam haufiffe Chriftum ex morte pro omni ejus fructu,' quem viderit effe ampliffimum. Verum ifta Juftiniani expo- fitio coacta eft, &a fcopo Apoftoli aliena. XLVHII. Nos paucisiobfervamus, gu- ftare mortem idem effe in Scriptura ac E mori, feu mortem experiri, ut patet ex N ».S1 autem q Matth. XVL i8. Joh. VIIL s. prim guftationem mortis ab ejus comeftione di- ided ftingvere velimus, guftatio mortis non ita Disinc explicanda erit, quqfi Chriftus more pitif- - ?i Wg fantium mortem primoribus tantum la- &xaltat bris guftaverit, aut fomno mortis ita ob- $WWMH dormlverlt, utdolores mortis & ejusacer- Cri Non enim bitatem. plane non fenferit. QOpe levis mortis delibatio juftitiee divinze fatis- r facere poterat;fed calixirz divine ita ebi- tà&h bendus erat, ut feces quoque. exhauriren- tur. Interim tamen Chrlfcus mortem C&dent r lo guftavit, quatenus non omnia mortis & C rlüu« dolorum. infernalium . momenta fecun- Terüen dumomnes partes & circumftantias per- M QU& fenf it, necamorte fuperatus fuit, fed po- Uf tius mortem & eum, qui poteftatem mor- äVl, 1 *tis lläbült, debellavit,tertia diea mortuis COihafr excitatus; &glor:a ac honore coronatus, QUi de qua. seízes Savre apud. Dorfcheum: mmpü] Theol. Zacbar.10.1. cap. 9. pag 194 plura ID v1den poterunt. ^ *ünani CAP As 493)15(8 1 o jdericdi MA P^H niatitye li df De Ufü hujus dicti. vanis t I qripur T Eftat, ut promiffi m&moilfes ufum quo- üt patetex '*quehujusdicti paucisindicemus. Ac Ya primum quidem duplicem Chrifti ftatum st indedifcimus. Statüm enim exinanitio- ts n nisindicat Apoftolus , cum Jefum o torepi Ti 7I Asj ytAge üAceT loyatvov dicit; ftatum tontumé exaltationis, cum eundem QG Ea ol Tiui] ise- Jr[is fT Qavop£vcy afferit.- Uterque autem ftatus us Chrifto ífecundum humanam naturam Non tf competit. Unde Apoftolus eum,qui pau- jrnelt lifper infraAngelos demiflusac poftea glo- Vinæ i[a ] tia &honore coronatus eft, in verbis pre- xhtunt v cedentibus cum Davide hominem & fili- um hominis appellavit. ^ Qaod autem Chriftus paffione fua fibimetipfi gloriam. meruerit,ex dicto noftro probari non pot- ts j eft; quemadmodum & Peterfenius n nube ii * teflium part. y. pag. 42, ex verbis pfalmi o- m avi, quz Paulus in dicto noftro repetit, ) m* chiliafmi fui figmentum probare nun- [onäw quam poterit, etfifigmenti illius caufa to- Dof fChCUP tum pfalmum turpiffime pervertat. J j y] IL. Difcimus porro ex dicto noftro; exinanitionem Chrifti ita factam effe , ut j / nor-lkoccuïnte omnes creaturas gubernave- 1 3 rit, *ää )54.(88- rit, fed vere plenario & perpetuo regimi- lomi nefeabdicaverit. Nonenim Angelis mi- 1 fim( nor fieripotuiflet,fi etiam in ftatu exina- | fireit nitionis plenarium in Angelos dominium 4 manu inceffanter exercuiffet. Unde Theologi 1 (mile Saxonici n fo/ida deciftone 4.articulor.pag. m 42.41. Obfervant, heec inter fe non conve- | Qura nire, quod Chriftus infra Angelos minu- qico tus fit, & tamen illo ipfo tempore fuper um omnes Angelos & Principatus dominatus Tébell fuerit. Hacenimratione, ajunt,tota Chbrz- | fhorti JH paffo nuda freret femulatio , quafé appa- | yit, Tenter tantum coram bominibus n forma bdetin fervi Chriffus fecundum caruem fe exbibus v . ï z[Jet, occulte autem coram oculis DEI juxta -- qumi bauc ipfain carnem Dominus dominans fue ! xen,. per ommes creaturas fuiet. . Probibeat - 1 Onfi A:ltisfemus egusmodi fanulationem : fic enum - j tmen facile fegueretur , pretiofe quidem nos effe | g vedegiptos,fed tamtum coram bominibus,non 4 r eutem caro confLitiffe pretio & durisfrmo la- 4 tie po bore fedemptionem noflram coram .D EO j Qumd 3toffro. Eandem caufam agunt in apo/ogia &üm ( decifronis pag. 55;. Conferatur etiam Eeu- Umgi erborniuszz fciagraphia differt 3. $. 37 * /£2. qui hanc fententiam contra autorem u lbem va7reiogryeaQies defenditn sevoscygeiia -|tdi £. $. c. $. argument, & pag.7o.feq. 3 I Viïï ]jm , lII Difcimus przterea ex dicto noftro, SX)Toïvq a pro rgorcem Chrifü vicariam fuiffe, qui à WIMS. . ( Om' A 5 ss H iongi hominibus mortem guftavit. O immen- &ngelismi- füm Chriftiergà nos amorem! Illuftriori at etit faneindicio amor Chrifti erga genus hu- domin'mmI manum declarari non potuiflet , necullum : Thetir fimile amoris exemplum reperire poteri- ficulni mus, fi univerfam feculorum feriem per- 10f Qu* quiramus. [Invenientur quidem quipro ;elos fnte amico mortis periculum vel ipfam quo- pore t quemortem fübierunt. AÁcChriftuspro dominit rebellibus inimicis forti abjectiffime & t mortiignominiofiffime fübjici non detre- uj &avit, non'folum Angelis minor factus , TEU fed etiam crucis füpplicium perpeífus. T MMI!' . IV. Nullus autem hominum eft, erga T quem ineffabilis ille Chrifti amor non elu- iil xerit, & ad quem beneficia per mortem Proþi!lläf Chrifti acquifita non pertineant. Mor- "07 temenim pro omnibus guftavit. Unde j vel graviffimo peccatori, etiam totaliter s indurato, fi cor fuum ernolliri finat, ad gra- hia tie portam morte Chrifti referatam , j v quamdiu fpirat;adfpirarelicet. — Chriftus i enim jzie zovrós; pro unoquoque mor- etiim i^ $m temguftavit, & mortis fuz pretio omnes llj u hominesa captivitatis diabolice neceffita- [2 QU[Uf te liberavit. Recte igitur Chryfoftomus (i æw)m ad dictam noftrum apoftolicum annota- vit: bomil. 4. in epiflol. ad Hebreos p. 73. " [ 1&0 n(][h &X TGY 7rigY ué yoy, Go X2 Tiüjcoiksjuevue d- Jl 7:io gráyroc dzrbdave. 0 wgfan;; aUTÜS Jv g W 4 g182, f -99)1:,6(868- - v iod, ei. ,;aï TÁYTES É7rigeuguv ; ctUTOS TO ÍMUTE ftta grezMigone. non pro fedelbbus folum, fed pro - Ínu unrverfoorbe terre. Nam ipfe quidem mor- fm?, | tuus. Quid tumautem,fémon ommes crädi- " flola derunt ? 1pfe, quodfuum efl, implevit.. . h .. V. Notamushoc contra eos, qui Chri- pO ftum pro omnibus mortuum fuiffe ne- DR gant. Hosinter Pelagius, Chriftum pro licg infantibus mortuum negavit, quos ut pec- Tüm catumnon habere, ita medico non indige- Of reftatuit.. Unde Marefius erravit, quido- VI gra de univerfali merito Chrifu Pelagia- iää norum pelagus appellat , quafi Pelagianus lomir error fit docere, quod Chriftus pro omni- l'iMle( busmortuusfuerit. Falfum enim efc Pe- IT lagium ita docuiffe, & przterea, fi Pelagii X ! Dine hic doctrina fuitfet , ad Pelagianos erro- resreferriid minime deberec , quia hzc Ülgny 'doctrina ab uuiverfa ecclefia ex ,chr.ipturis iDünd $. tradica Pelagii inventis annumerari mi- iinfa nime debet , quemadmodum etiam falfo N dicitur, quod doctrina de univerfali meri- m to Chrifti Semipelagianorum dogma fit, t w etfi Spanhemius in fuis exercitationibus coneg'u de gratia univerfali & alii invidiofo hoc ODtech nomine orthodoxam fententiam tradu- tOtiuS cant. . Docuerunt quidem nonnulli ex ffïifïe ( reliquiis Pelagii, univerfis hominibus pro- IDonf piciationem , quz eft in. facramento fan- Wlone guinis Chrifü fine exceptione elfe propo- - fitam, Ibqui, TU D "$8 ';* 17 $6* T | hiram, titquicunque ad&dem & ad bapu- n f Ímum accedere voluerint, fàlvi effe pof- ;idemmo; fiuc, quod ex Profperiad Auguftnum epi- nes i i ftola conftat, ateo nominea Profperonon ul reprehenduntur, fed quod fidem libero i Qr potius hominum arbitrio, quam gratiz di- [ jfoat vinz adícripferint. | Ecclefieergo catho- nfcun g lice, non Pelagianorum & Semipelagiano- ) ^ rum dogma fuit doctrina de . univeríàli ia m. o D Chrifti merito. TA 3 * qu b . VI. Certe veteris ecclefiz judicium fu- ju Pa ille, quod Chriftus pro culpa univerüali Bo hominibus univerfile remedium parave- ypro orTt FitAUreo infiniti pretii folvendo , ne dete- n ctu ejus quisquam periret, Gerardus lo- j at j hannes Voffius in. hiftoria fua Pelagiana libr. 7. part. i. tbef 3. adductis plurimis La- Qu s unorum pariter & Grecorum teítimoniis gcrptt P[ abunde demonftravit & Johannes Dalle- us in fuaapologia pro Synodis Alenfonen- yperait etiam f& Carentonenfi part. . p. 755. 5 fe2.cen- erlili t tum & viginti Patrum teftimonia pro gra- tia univerfali.& univerfali Chrifti merito Qp ] tato collegit. Et quamvis Auguftinoa Gailis ./1(1100 l objectum fuerit , quod docuerit non pro müï totius mundi redemptione Salvatorem tIam nonm h fuiffe crucifixum, Profper tamen in re- mnlbus l Íponfionibus ad capitula Gallorum obje- &iones illasGallorum pro calumnia habu- dip i qui etiamin refponfionibus ad capi rula 2 ob- lu -5$3) 158 ( &62- objectionum Vincentianarum non paffus dir eftfibia Vincentio exprobrari, quod do- f cueric, Dominum noftrum Jefüum Chri- "n tür ftum non pro omnium hominum filute& xedemptione paffum efle, quz objedtio in- fig. Y ter Vincentianes a Profpero confutätgs imo ftatim loco ponitur. nort d VIL Abhacecclefte doctiina receffere Mon ( ile eodem , quo Pelagius exortus eft, feculo Predefinaciani, de quibus Hincmarus in 3ro| —Ó ( TR N X tractatu de predeftinat. c. s. tom. .. Oper. Hincm.pag. 6j. ita fcribit : adia etiam duo qu adimveneruntprifci Predeffmatiami, ut ob- probi (emit nixius poffent coufrrmare [ententiam , quo P DEUS reprobos & ad peccatum predefli- — Iu f suroerit & ad interitum , fGilicet quia mon o vultomnes bomines falvos fieri, c quodwon perta pro totius amindi redemptione Salvator fit Iefert erucifixus. Inter hos Przdeftinatianos nf fuitquidam Presbyter, nomine Lucidus, NT adquem Faufti Rejenfis epiftola extat,ana- litme thema dicencisilli , qui dixerit, quod Chri- pittio ftus non pro omnibus mortuus fit , neco- adqueï mnes homines falvos effevelit. Hwc au- Türus tem Faufti epiftola cum anathematifmis c'*'þ'ü-; fuisab ArelatenfiSynodo circaannum 475: Tnum approbataeft. Nec fucceffu ea res apud (). . Lucidumtaruit. Scripfit enim Lucidus Qum n libellum, in quo errores fuos emendat , & Ttr prainde À inter alia hisetiam verbis ucitur:- lx damnne 468) 1?9 (e6*- x pl dammo vobifcum fenfum ilum ,. qui- dicit, quod b quod Chrifius & Salvator nofler mortem um C $u pro omnium fafutefüfceperizt. Confera- tur To mBlütsd mus 4. Conail. Laþbf" pag. i64. & bjedion fea. H confutt VIIL Renovavit hunc Predeftinatia- norum errorem feculo 9. Gottefchalcus, ; tecet Monachus Orbacenfis, inter cujuserrores & ille fuit, quod dixerit, Chriftum non eft, fECHlO cmitis pro totius mundi redemptione crucifi- NÀ Opff. xum & mortuum efle, fed tantum pro his, n quifülvantur. Unde verba Petri de re- " ïani, UL probis negantibus Dominum, qui eos re- fz'zwhW demit, ia expofuit, quod Dominus bapti- p ; Ími ficramento eos emerit, non tamen pro iis crucem fübierit, neque mortem j p pertulerit; neque fangvinem fuderit, ut Mgdm N g refert Hincmarusin epiftol. 17. ad Nicola- um Pontificem Romanum, epiftola 24.ad fiupin ( Luc » Egilonem fcripta& 25. ad eundem Egilo- nem exarata. Ipfa Gottefchalci verba de T particulari Chrifti merito ex ejus epiftola ad quendam complicem refert idein Hiac- ] &5) f B marus cap. 29. de Predeflinat. pag. 22 m €ap-35.pag. 3oy. & ex ejusdem libelload Ra- u j anum . Moguntinum Archiepifcopum a-nmlm 4'7 €áp- 27. pag. 2u, ubiHincmarus Gotteíchal-: 416 | j cum novorum Przed j L e&ingüanorum figni- & ^ferum appellat. IX. Damnati funt errores Gottefchal-: j Wzm? Ci ME! 402):40/88$- v A ciin Synodo Moguntina & Carifiaca , cu- jus capiculum quartum: illiipfi errori de T $i morte Chrifti, de qua nunc agimus;oppo- ficum fuit.Ita enim fefe habet: Chrzt: yE- dis;| [(üs Dominus noffer fecut uullus bomo eff, fnit : ^ ftff) 2 veleriteujusnatura inillo affumta non fue- li& rit,itanullus eff, fuit vel erit bemo , pro quo Apolu Amuk gaffas non fuerit , licet non onn jes pasfronis ejs mylieriis vedimantur. Cur autem ] diis& non,omnes paffionis ejus myfteriis redi- forese mantur, feu falucarem hujus myfterii fru- omnit étum percipiant, in eodem capitulo indi- Drelier Wtin catur, & culpain hominum infidelitatem 1 | rejicitur, cum poculum humanz falutis | 1 i toqu | habeat quidem in fe, ut omnibus profit,- .demptc fediis,a quibus non bibitur, non medea- X. tur. Conferanturconcilia antiqua Gal- — | j &0de liza Sirmondo edita Tom. III. pag. óf. ubi 1 1 Ticele 1 capitula concilii apud Carifiacum habiti - üum ll recenfentur, &ad annum 848. referuntur.- M Defumta autem funt acta illa ex Hincma-- & Abba: ro Remorum Epifcopo, qui huic concilio (s l interfuit& ipfe quoque illum Gottefchal- füntin cierrorem cap. 27. ? feqguentibus prolixe Rn pe confutavit, & iterum znepilogi illins operts - Titm cap. 7. fufe de hocargumento apit, ubi pro Chrft confirmanda fua fententia etiam. dictum Tultis noftrum apoftolicum adducit, in quo Olnnes Chriftus mortem pro omnibus guftaífe - &Püiïe dicitur. lNeque hic tacenda Amolonis ve entio $98 141 ( 863- d t vel Amulonis Archiepifcopi Lugdunen- . emué fis epiftola ad Gottefchalcum , quam Pari- us 0 lis1649. primusedidit Jacobus Sirmon- hrj dus; poftea etiam a Gilberto Maugvino umd p totp, 2:Umdiciar n predeff inetionis & gra- fgnu j i & a Stephano Baluzio cum operibus n Agolardiiterum vulgata. — In illa epiftola d Amulo ex Gottefchalci fcriptis, quae &b Cür &i aliis & ab ipfo autoreacceperat , varios er- li t rTOresexcerpit, & refurat. Primus auzem vfteni omnium error, quem in Gottefchalco re- xtulo it prehendiz, eft ille, quod afferuitjneminem l&deüüïem perire pofle Chrifti fingvineredemptum, ape AUE adeoque eos , q üi pereunt, a Chriíto xe- X demptos non fuiffe. v m X. Fatendum tamen eft ;non defuiiïäie-' jv eodem feculo Scriptores quosdam non ( x incelebres, qui cum Gottefchalco Chri- (Cutti lii ftum non pro omnibus mortuum dice- rfenutt rent. Servatus enim Lupus, Presbyter x H & Abbas Ferrarienfis, quem nonnulli in ] Qic o 1 duos Lupos,alterum Presbyterum Mo- guntinum, alterum Ferrarienfem Abba- Go hu p roh'(u tem perperam dividunt,zz ep;f]. 129.ad Do- [ E il il l minum Regem ex dictis , in quibusanima fïlt) Ubl Pl Chrifti pro multis data,& fangvisejuspro ; r multis fufüs dicitur , probare fatagit, non il omnes homines a Chrifto redemptos effe, [ mq j y g &poftea noftri quoque dicti Apoftolici i g mentionem facit , nec diffimulat, Johan- Óü Der -08) 142 (868- nem Chryfoftomum, cujus verba paulo T ante adduximus , hzc Apoftoli verba ita divj À explicare, quod Chriftus non folum pro fagd fidelibus ICA pro univerfo mundo mor-, | i& bro tem guftaverit, X quod fuum eft impleve- rit, eti non omnes credanc,verum refpon- (p.. fionislocoaddit,quod Chryfoftomus, cur hi hocfenferitnullo divino teftimonio com- ( Bs probaverit. lIdem Lupus edidit librum 77 M detribus quzftionibus, quarum tertia a* L, git de fangvine Chrifti & redemptione Di pér illum facta, feu , ut Sigebertus de &tri-- - qtili | ptor.. ecclef. cap. 5j. argumentum tertig. [ dIlJ h*, uzftionis format, de fazmgvinis Chrifü — |in, 1 WIZW, quadam fuperfiua laxatione vel redemptio- ne usque ad [alutem inpiorum. . Ad ilam ] il fjj ) quasfhionem Lupus ita refpondet , utite- rumargumenta quzdam proferat, quibus. j CXPOHI robare cupit, Chrifti fangvinem pro 0- ERN mnibusfufum non fuiffe. In noftro au- B rem dicto apoftolico per omnes, pro qui- / &Um fu bus Chriftus mortem guftavit, filios Dei. intelligiz, qui a Pasread Chriftum trahua- if tur, idque ex proxime fequentibus Apo- - Hitem ftoli verbis confirmarenititur pag. 242. 4 3 ijlati( fég. Eadem repetit Lupuszm colleaneo de. OdDte tribus quafttonibus ubi pag. 273. iterum monet, Chryfoftomum verba Apofto!i de Chrifto mortem pro omnibus guftante, l ]650. nontantum de ädeliþus, fed de univerío " G&lhæ ; gnu,ü- * . $98) 145 (869« ba piuà mundo explicaffe, fed hanc intelligentiam vet divinis eloquiis non roboraffe. olum n .. L. Cum Lupocirca hanc quzftionem indo myt 1idem fenfic Remigius, ut patet ex ejus li- amptae bro 4e zribus epifiolis cap. . «* Jequ. st. Cdp. 27. & ejusdem libro Ze zeuenda veritate a Ofous, Q Serzpture cap. v4. Attingit vero & Remi- (ofio r giusdictum nofirum apoftolicum z» Z£r. j Jinun 1 de trabus epiffolrs c. d. oy. ub ait: dicit et- qertt um alibi Apoffofus de Demino: ut gratia DE Pproonmibus guffaret anortem , & pro jemptot xs d quibus omnibus mortem. guftaffe intelligen- dus fst,videtur. comtinuo demouflraffe , cum um t T Jübyungit : decebat enim eumpropter quem 'WMPW' 0minia, " per quem omnia, qui amultos filtos . um mgloriam adduxerat , autorem falutis eo- j t "um per pasfonues con[ammare. .. Quam expofitionem etiam R eformatos quosdam dC qm d em o arripuiffe fupra cap. z. vidimus, ubi eciam, quid de ea fenciendum fit, breviter di- w €tumfuit. Eadem cum Lupo & Remigio 55, Pm qül' fenfit ejusdem zvi Scriptor, Prudentius 1 ühOS Tricaffinusin epiftola tractoria, quam ex n a vubus A lincmari prefatione ad opüus de przede- i ftinationefimul cum Remi gü fctiptis pau- u. 245. gggæw l loante laudatis inter veterum Autorem , qui 9. feculo de predeftinatione & gratia P g i Iicripferunt, opera & fragmenta Parifiis 1650. edidit, Gilbertus Maugvinus Regi ' yfoit Galliz a Goníliis & in fu',prema) Moneta- j ii xum il $58) 144 ( €68- 1 rum Curia Preíes Docetenim Pruden- (ttQ fida uusinillaepiftola, Tog.1. Maugvm. part. z. L g [ pag. 77 hngvmcm Domini noftri Jefu Chrifüi pro omnibus hominibus ex toto t05,€ mundoin eum credentibus fufum , non VImc autem pro illis quinunquam in eum cre- - lütis iderunt, nec hodieque credunt, nun- 1 0E tho/jg quam crediwuri funt,dicente ipfo Dommo. enit enim Filius bomimis mon. munijftvari j d. /ed minillrare,ct dave animmam faam m re-. | um o demptionem pro multis Matth. XX, 28. E- andem fcmmtmm tueturidem: Prudentr— 77 usin epiftola ad Hincmarum & Pardulum. Tuller Vrf c. 4. quam epiftolam edidit. Ludovicus Cellotius in Hiftoria fua Gottefchalcia- fletit. na, ejusque appendice mifcellanea opu- Diullum fcul.1.3. Toit, :pi 425 Quin etiam in quibusdam Cünbïhlb ilius feculi fententia hzec afferta . Quode füit, qujod Chriftus non pro omnibus Kab fnor ïUL!*HUCUï utpaterex canone 4. COH' Annalee éilii Valeacini I11. À. C. gss. celebrati, qui - | il lj Pra canon A. C. $9. in concilio- ngonenf ] n denuo fancitus, & paulo poft in' concilio | «À.C "Tullenfi apud Saponarias relectus eft, & marus l actisiilius conciliiinfertus, ut patetex Sir- - Al mondi concil. Gall. T'om. TII. pag. 15. & Um[ Hincmari piæf&tlïme ad traclatum füum. nenfem de przdeftinatione, & cex ejusdem eplftola ad Regem Carolum, in qua refert, ma* SHO Y gnam aninorumcom IDot mnem ex I'GCI- ïhbro mïl' : c?fää )145( äæ VProde tatione capitulorum in Synodo T'ullenfi o facta, exortam effe, fed motusillos a R emi- nolti J gio Lugdunenfi modefte fuifle compofi- us x Q t05, eo venerabiliter perorante ,z7 // 220- fum, . vumcumque noffrorum fenfus abiisdem pro- ] eum a Jatis capitulis n aliquo diffzntiendofe com- ünt, m« moveret, ad proxime futuram Synodum ca- oDomm . tbolicorum Ibros docforum quique deferre nitiftr curemus,qv: fecut melius . fecundum catbo- fium at Jicame apufloficam doctrinam n commune imoenerimus , de cetero omnes unanimiter XX, 28' E Prüdet teneamius. . Num verotalisSynodus poft T'ullenfem habita, &talis de hac contro- . Dardun fudorta verfia collatio inter. diflidentes inftituta gl fuerit, haud immerito dubitare licec , cum nullum ejus veftigium in hiftoria compa- Janea p yiusl reat. Quarenuncillud cantum addimus, quod canones illiad Nicolaum Papam mif- hc lt 1 omniblb'* fi& abeo confirmati fuerint , ut referunt Annales Bertinianiad À. C. 859: Tom. 134. one . biff. Franc.ócript. du Chefne pag. 21. & Pru- hr d il Ling ond " dentius.in annalibus- Regum Francorum ad A..C. 858. cujus verba j od w producic»Hinc- marus 77 epi[foJa 24.p.202.. i us & j -- XIL . Geterum obfervamus,neque S.er.-' jtec o " vatum Lupum, neque Remigium Lugdu- p neníem'eorum fententie , qui Chriftum itum I pro«omnibus mortuum aíTeruerunt,ma- gnopere fuiffe adverfatos. . Lupus enim efeï h p cedit, ? et r Tin-liþro.dcg, quæ&ionäbus p243. con [ t pro- » ^*$93)146 (S(ää-; pröbabiliter dici poffe , quod Chriftus fit Mi eut j mortuus pro omnibus, qui ejus fidei facra- menta, five fervaturifive non fervaturi fu- | ttrijj) Íícipiunt. De fervaturis neminem dubi- | n tare dicit, pro non fervaturis Apoftolum J n | usj teftari dicentem : peribi zm füteutia t | Vatig i frater propter quem Chriffus mortuus eff, 1. Cor. $. Poftea caufam in medio relinquit, O ] Mem. &, fi quis fangvinem Chrifti etiam perdi- : tim , tis aliquid prodeffe demonftrare valeat , ie J Mthtity in ejus fententiam tranfiturum pollicetur. Et cum pag. 244. teftimonium Chryfofto- i Nirtng 1 (l g2 mi allega(let, quiin dicto noftro voce zo»- vóc non fideles tantum, fed univerfum ter- — /mó : tifi rarum orbem comprehendi ftatuit, ftátim fubjicit: eligat fane fuperioribus rite con- - fdgiio - d fetijgy, fideratis unusquisque , quod optimum ei DEUS occuka infpiratione fuggefferit;aut eorm f*5 obf magiftra ejus Scriptura manifefta ratione rotulerit. Similiter Remigius in libro AT de tribus epiftolisc. 24. ff zmventi fümt,in- Cn eti tant, l quit, 4Zi eque Patres , qui illud gloriofum pretium etiam pro nunquam credituris ,& PO an füa impietate perituris datum effe mon ab- Tinesel muant, melius, ut credo,utrique bonoraren- f yur,nec pro aliis alii damnarentur , quia N det illud mantfeffe divina auctoritate firmatum lls;in]()c | Dortun eff & iflud, ff pie fentitur , non eff abnuen- dum. Etiterum: C. 27. quod ff aliqui Pa- g' iE Q irum pro onmibus amzz'na bosmibus doi- 1 "ts £ num -868)147 (869- hriftsl um paffum intellexerunt, bonoreiur. d» ille Vfideid velut pius fenfüs, dumimodo ille prior , qui eff ervatui : Certifmus & divina veritate qJermatus aut- nen dU Ja prefumtione contemnatur , vel quod eff gravius,damnetur. Addimus & locum ex Apdfti /Ztemm u €. 20. ff bÀacet,ficut & mobis amultum placet, vtl at euam dtorum fententia (qui Chriftum jore qü pro omnibus mortuum dicunt ) propzer d d pacem d venerabile m pietatem beatif/mo- M j feviii Yum Patrum non venuatur , uulla £rgo con- polict zentione pro. altze adverfüs. alios litigetur, Chryl Qos und fententia pro adtera dammetur.. Es o VOU TU quia vere fieri potefh , ut ignorautiam mo- jenm t ram r imperitiam in bacre aliquid late- at,nibil temere deffniatur ,ut quo£ bet quis uj t edauie[caz modo, ho ^ non fet bereticum, niftcon- zentione bereticum fiat. — Preterea contra gptimur 6 A's | eH'Cï.ltl;ï? Reformatos de R emigii confenfu glorian- tes, obfervari poteft, quod non flatuerit, féto d u55 Chriftum pro folis electis mortuum eíle, cum etiam pro fidelibus, qui non perfeve- i AE Wi ;]W *T' r2nt, quorum certe nullus eft electus , & proinfidelibus adhuc vocandis, quos o« ii "Tj HW mnes electos effe nemo dixerit ; Chriftum paffum &mortuum effe agnofcat c. 1. & 16. ; r n P libri de tribus epiftolis. Denique Remigi- p fl usjnlocisillis, ubi Chriftum pro omnibus mortuum negat , haud raro fatis aperte ii- g dicat, quod de actuali fructu mortisChrifti al . locutusfusrit. Nec dubitamus, quin etiam P UM | Pru- *93) 148(862-" tità ef Prudentius 'Tricatfinus & Valentini Pa« Áqui tres,cum Chriftum pro omnibus mortu- tentio; üm negarunt, non tam de virtute & confr- Contra lio mortis Chrifti quem de ufü & frudtu ejus actuàli locutos effe... Sin alia fuerit COntra ttà Árr horum deChrifti mortefententia , adver- fa pars oblata Í fito4d * na Remigio,'pa'cem acc?P?ï? L minime potuic potius XIll. Quin &ipfe Gottefchalcusl Vlde- JIto un ff tur agnovifle; quod Chriftus etiam pro eriturie mortuus fuerit. . Nam in fche- AD dula ad complicem Hincraro tefte ita fcti quodc plic: abfet procul a me, ut vel illud folum- e'xc;:peï 1odo velim fomnmiare, nedum femel fofurra-. U c Atilac re,ut nullum eorum perpetualiter fecum pe- rinrum anquus rapere valeat angviss us m proqu iusvedinendis tam pretofue D EO nofy Patri Dom: ni DEI noftri Flii füi fufus df COriten gngvif. Werum cum hec Gottefchalci ET affertio reliquis ejus. fragmentis aperte fotig contradicat, & Amulo Lugdunenfis, cui pug, - fctipta. Gottefchalci perfpectifima. fue- Arif runt, imprimis hoc fibi difplicere teftetur, ln quod Gottefchalcus afferat, neminerm pe- rre poffe Chrifti fangvine redemtum; fufpicamur, in verbis Gottefchalci ab 26. Hincmaro c.29. de preedeftinatione p. 2 allegatis pro vsum eorum legendum effe zlum eorum.': -Echecquidem de conten- agi- --ti0!1€, quz 9. feculo dfe Cbrift morte: tata E. E . -4&08)149(809- entimi tata eft,dicta fuffician. | Nolumus veroad ju5 o fequioris evi de eodem argumento con- veik uU tentiones, & quid vel Scholaftici nonnulli fa &n contra alios Scholafticos ,-.vel Janfenifte af f contra fuos adverfarios,veiCalvinianicon tra Arminianos pro particulariChrifti me- tià, a n o rito adduxerint, recenfere. Acquiefcimus potiusin verbis Apoftoli docends, JEfum pro unoquoque hominum imortem gu- gt* aíTe. st XIV. Poftremo.loco obfervandum, m n sfteitlo quod cum Chrifti exinanitionem gloriofa if €xceperit exaltatio, caufam non habeamus, cur nos paffionis & mortis ejus pudeat. y [f a m P , e. Sitillaoffendiculum Judzis, ftultitia gen- tibus,noseagloriamur. Feramus autem pip n & noftram crucem oj ; duraturam, & afirDu cogitemus, quod non folum nubecula hzc i ! ug , . cito tranfitura fit, fed etiam fuo tempore jotteti gtis 1 glorizg corona paffionem noftram exce- unenUS ( , ptura. Nec ipfam mortem timeamus. Chriftus enim mortem pro omnibus gu- ifim ? ere'æfferï. ., ftavit, &qui in ipfum credit, mor- .. tem non guftabit in. minet fedemfllf"f ætver num. " iront^ ont ienul " d l mo[W au* K 5 EXER- l *'&3 )15o (869- i Gub E—XER.CIITATIOi * CED DE D II ; j Qüpia NOVIS FANATIC ORb M " cendu OUORUNDAM fiem n TNOSTRA-ETATIE purgat trüm, PURGATORIIS tonD doqui I l;ïl losrpp Refüs effe cenfuerunt. Fanatici quod] &tfiic quidam noftri temporis, utin ün& L tractatu, cui titulum fecerunt: diiem —* Petrádtung von bem mittlern 2ue N ftanb berC»eefen nacb ibrem 2(bfchieb us Dett Seibe/ burd) etfid)e QRarbeitamb Geredtig: perfet Dium Feitfucbenbe Coangeliftibe Gbriffen / qui hoc fitive ipfoanno 1703. prodiit, infernum hactenus ii nih adhuc vacuum & in extremo demum die Qundt peccatoribus inSpiritum Sanctum & dia- bolisimplendum p. 242. tandem vero pror- m u . atis,1 fus extinguendum affirmarent . jeo. Ó gum feg. Unde doftrinam huic diaboli evange- defun lo oppofitam contemptim appellant bít tlll',ü | gemeine Tradition unb Catung bet verfale Lenen. Sebtet. p. 3. Quo. orthodoxorum T epitheto Simonis Magi . veftigiis infiftere l50 affe- Stimb[i. vid?ntur? qui 5rayzis nomen temere tj etd- "$98) 151 ( 8Q- : Cabat, ut refert' Autor rec QEnit. gzþo;?a!, bMb.ac. . - II. Dum autem infernum extinctum cupiunt, nova animarum purgatoria füc- cendunt. Et interdum quidem nemi- o | hem mortalium, folo Chrifto excepto, a 14 purgatoriis ignibus eximunt,. ?i. non Pe- BR trum,non Johannem, non Ezechielem , non Danielem aliosve fanctos. . 2«. Quan- doquidem tamen hodie ejusmodi Sanctu- losreperiri credunt, quibus poffibile eft, quod Prophete & Apoftoii fibi impoffibi- x funti le agnoverunt, nempeutin hac vita perfe- €&am. & numeris omnibus abfolutam mun- feeenmt. ditiem confequantur , & ne minima qui- iil dem in illis peccati labecula fuperfit, (cujus iib perfectionis poffibilitas,ne quis eam in du- n bium vocet, ab Arnoldo juxta fenfum pri- i qu mitivee ecclefie demonftrata jactatur p277.) niude! his nihil ab igne purgatorio metuendum demun? quandoque pronunciant. Cateris au- l'um& J tem omnibus, quibus non licuit, effe tam ero pf beatis, ut fupremum hoc fanclitatis fafti- t oj giumattingerent, quanquam in vera fide ?1 l yoient í ] defunctis, minime parcendum arbitran- Ppeuä n [ l tur,fi vel minime peccati maculz in 1illis w ) remanferint, quotidianis mortificationi- | ï busnon exterfz. sodort ul G5ie baben fo fange cíner "i, II('. I li " grinblid)en Segung unb 33efrepung von alle Á / nb &aoec[n notbig; al8 g Wb übtism fäiecfgnu 4 (angt P fange i0d) ba8. geringl &i (inben iff. p. 22. L íe bapon ;fn*ibigen su d hem III. Imprim s d nova lhec purgatoria ablegantur , quibus paulo snte mortem Præg peenitentiam agentibus tantum temporis fh fooi fpatium in vitanon relinquitür, quantun ad peccatorum fordes plene exptirgandas b opus effe judicant..' &$ Fónnen Diefenigett ft; f Q5eeten/ fo etft angefangen / fid) qu GOtt su befebeei/unb alfo aus bem £eibe fobetben/nióbt bj von 9Ftunb auf jur offenbaren. Soerttidbleit Cun (5ffe8 gelangen/fonberu fíe müffen ntebtioe agun; niger/als bie nod) im Zeibe [ebenber /tvie Da9 N (5o(D i Gener- gelàutert / unb "Durd) viele b fdarffe 3 eitiigungen: unb. 9Infecbtungen be $ tvábvet toerben. P. 009 Nec melior eorum am; martyrum conditio perhibetur, quifidem parat Chriftianam vix amplexi eandem ftaum Ilbe f fanguinefuo obfignarunt. Syenn toeif fie TY nod) nictin allen ecuvuert geroefen / (onbern D nec nrande Steden von. ber aften S?atur an ii fb aebabr/baben fie bed) vollenos purd eine It acdinoe Slamme geprüfet unb -gelàutert tott bIB [ pen miitffen / auf baff fie vecbt eiafültig obne fl CReritdbung be8 geringften Citelninb gan " : t untabeltd) vürben p. 25$. ; 4 que IV; Neautem injufti videantur hi ani- nodi marur cenfores, fi univerfas, quarivisim- mittu puritátis gradibus admodum difpares uni f&j tüm püïggtdïiü ixïclufdg»x?t,ifï fibinegotii da li '61X1' g 1 (iti exiftimant, ut pro animarum diverfitaté diverfa conclavia fabricentur, & unum ve- purgatoriz j hementius. quam -alterum . calefaciant: & morad Prefractosenim peccatores ad loca anzu- o n f &caliginofadetrudunc. / Crfabrne(ne- ,quint fcioquisillorum hoc expertus fuerit) a« pürgnd ben angemercéet/ Da$ bie gar atoben unb balge ^ n ftatrigen Goünber in getvit jen engen unb fine y 62 1 fieen S'erccern vertoabret oerben/ babep abet ia ! j baé 2orn/Seuet peititicbfé erpfinben. p.57 vtl l Cum aliis, qui minus peccarunt, mitius ii : ! agunt. S(nbere mógen ín ettoas feiblicbern ii SSteibitàtten fepn/unb bícfe finb folce Cocelen/ A Quj d [ bienicbt fo ftarcf i Gsbnben unb Unofauben N gefeffeitabgeftbieber, — Si queeras, ubiiftud gt yor m animarum genus poft mortem diverfetur? Q parata eft refponfio : folcbe. modbten. fícb nod) teobl ii Der Giegenb biefer C'tben/ ober ín em ff ml Detantern SufftPtegion/ettoan ín nocb groffet sn ml jj Vnrübe aufbaften / unb tvobl aat in unmaffí get ziebe Der (erbifcben SOingeunb Greatuten/ b ( WL u ín toelcbem Suftanbe fiebenn fo [ange bleíben/ f « biB fíeallmábtid) SrafftüberEommen/ fb au& i f o^ folcben febtoeren SBanben bàber aufjufibmine um gen. bid. . Nec altiorem aeris regionem;, qu:e Paradifum propius attingit ; ab ejus- j j modianimarum receptaculis vàcuam per- l J miüttunt novorum purgatoriorum archi- téctiSicenimpergunt: ícberummmógen et» i (5 u 0U t ;higg/.u.nü.vieüeicbt Die. xnfiften/in eiti et fofcbett Ü R Wwiegton/ — " ^$154(809- - fftegion/ bie tear bóber/ ub ben SHarabief | tnáber/oennod) aber nichté befto roeniger aud) d] nod) eine elementarifcbe. ZufftGegenb ift/ Ám verbarten müffen/ teefdoes. baim etrvan foldbe. C5celen fepn /. bie qmar. einige budyftabfidpe tqrix V Stadbricht eon Gbriffo / unD. einen. ZBabtte f Gifauben/ben fteibnen felbft gemad)et/gtbabts &f abet niemabfen su eintgem 9(nfang Der neuei i (eburt geFotumen/ fonbern i. berm. ierbifcbern tlori (Sinm be8 affen Stenfoben iegen / unb folglid) gt au ben Ctementen biefer Q'Belt bebangen blcie Ji5: benac. z/id. 4 Mp V. Hau d minus variant piarum anim- RTT rum receptacula, fi vera funtifta Fanatico- (fitu rum fomnia, quz fibi a Divo Johanne & fog primitive ecclefiz doctoribus fuggefta im- DT udenter fingunt, cum ajunt:. e8 baben Die Ti Cbrifflicben Zebrer ebemafa aus Syobanne be 2j merdet/ ba& unterfdyiebene Segtonen / Cotu[» (ite f fen ober 2ibroedhfelungen in Der bimmfifden Oeconomie fepn/ tveldye bieOered)ten Dutd)e Tintig foanbern/unb iu einer imit ibrem auftanbt Ut Wt übereinfonmerben Q'Gobnung fo (ange vt tb sieben müffen/ biB fie alfe8 ootleno8 abgelegt/ Vil 108 fie am Cingang i ba$ Soeilige gebinbett tr U&isl. .205.' Hinc piarum, que fuis corporibus durt emigrarunt, animarum. receptacula illis .audiunt, ein ob fchon bímmíifder/ jebod) Dert mf Cherfucbet nod) offen ftebenber Ott p. 230. eítt tici f P GC»etlett Hl Tü mlnn q 'äqff?nt!;a(t ber nod) mangcbafften p 3$93) 155 (803-. tj £ zi 0. Poteruntcum Bellarmino Zib. 2, D T ) del Z v* J T fimum, £-c.7.nominare purgatorium mitif- &q uafi carcer ii [ * rem quendan?iägaf : torium &honorarium vl : VI. Ignem autem in his purgatoriis lm ; Sabl" no ncraffum quidem,verurm tamet lignem pl u effe ftatuunr. Qua de re null p i plane du- iif j bitant, cum Magiftros habeant ab ipfa, ut gloriantur, experientia edocto S. $i non ubl grave eft , audiamus paulifper eorum nu- j gas: C$ tvírb verbo ffentlich Fein CRerftáne biger tviber u att be$ utib ele fptecben/ baf biefes euet Eein gro» emoerbtü mentarifibeé fep, — Oaf es aber Fanat tmfe8/ obet cin blof erbicbteter QBet ohmrïe fefogen aunteé tSeuet fe / ftebet nod) iel troe» At niget u betveifert/ toorgt ecleucbtete GXeelert gt jl nicbtbie geríngfien Goebantfen baben tverDen, i iDiejeinigen, xoelcbe T 3 bierinne für anbem QUHl [et cinc rfabruna bab en modqert, fagen be- i &änbz'g/eä feb stvat cin fubtiles/aeift(icbed/ uub ii i TÜ beien Geelen a[8. (Se iffetit proportionirfe8 & uet Ded. Gióftlicben Sorn8 unb Gitimmes/ / 13 il LL &ber Dennod) ein tvabrbafftiges Gyeuet 1e. 8 - Hispurgatoriisin cerebro fuo ex- iy jl jn tructis, ne inftar edicularum puerilium ex corpo" chartis luforiis compofitarum primo fta- ticd: tim flatu concidant, fulcra quzedam Fana- " eDDCW ll ticifupponunt, quorum pleraque ex Pa- j ( , piftarum purgatorio mutuantur. Etpri- ii ii Jj muim quidem fulcrum eft peryerfa, loco- rum L *$98)1s6 ( £69- rum quorundarm Scripturz interpretatio. - D7 Etfienim in tractatus hujus ditulo Scriptu- . Ltl ] rz confenfus jactatur, & 1n ipfo quoque - tien| funo iractatu paffim Scripcurz dicta allegantur, non magis tamen Scriptura cum eorum lli o conf. doctrina confentit , quam autores hujus tractatus, quamvis evangelicorumnomen 48j Q Sane ipfiilli iitis ufurpantes, cuim evangelio. pfeudevangelici Scripturz filentium quo- loder COnti dammodo agnofcunt, cum ajunc: toennbie Gdbrifft nidt eben fo- oorfet(ib biebon tebet/ ptadi 038 gefcbicbt bavumy tveil (o(dbes i Da8 Soerf lirien allen SQtenfcben fd)on eingebrüc£et ift/ quod fl'ecus Jadiorum, Muhamedanorum, & gentili- ünet: : um exemplo comprobant, quafi vero o* ii mnium hominum cordibus infcriptum ef- m w fet; quicquid Gentiles, Muhamedani & Quenri Judei delirant, aut quafi Scriptura de iis. (Tmer rebus,qu& cordibus hominum per natu-. intel'pn raminícripta funt, ex infütuto non age- Torien ret, Purgatoria autem poft mortem fub-- fUS Tequ eunda quantum attinet, neque ex infü- editiom tuto , neque perfunctorie de 1is Scriptu- ülyne yam egife, imo potius clariffimis Scriptu- DT re dictis 1fta adverfari deprehendimus. UT VIII. Enimvero Scriptura teftatur , n Domino morientes beatoseffedz? deri - — — mdlfrec (c.XIV,:3.. Excipiunt quidem pfeud- | |. trh ( evangelici noftri, verba fic effe diftingven- l *Quo, Voy- lg fl.a i puakiigioi oi veuaol ol & Kuplay dizrovi[o l in 76$y LI *698) 157 (863-.— erpretatio. ETEV ER Ayer TO zrveUuo , qua ratione oNrite textum diftingvi docentab Andrea. Czefa- fo qui rienfi, Areta; Primafio,Ambrofio & A: igüe. allenttt ftino Zb. z0.de C. D.c:y. . Sed diftin&lioni um « f illa obftat. magnus - grecorum.- codicum ors D confenfus. .. Obftat etiam; quod partzicuia um xaj commata inchoare;, non prima com- yatic 1 j | matis voci fubjici foleat.... Nec Spiritüsil- npumqu lo demum tempore, quo Johanni illa vifio yc U ] contigit, morientes in- Domino beatos i tup t predicare incepit. . Apüd Andreaih Gz- i W W farienfem in editione greeco-acitia Peltani ii grecus textus cominunem lectionem re- ia jl ncnflh tinet: yoz;cæ'gzoz 0i y&xgaz &y i(.vg;'go 037703'1177'0"7(0215 9t ] f rec o gttoi vl NeyesTo zTYeUpnoc &c.. etfi w da- tina verfione particula 2 smoo cum. fe- [iprume u j quentibus verbisconneclatur, quod con- ( tramentem Ándree Ceíarien " pwra fis fieri, ejus » p D in*t-eljpretatio oftendit, cum afferit, quod fj nond morientium in Domino ex hac vità difcef- yortenP fus requiem a laboribus afferat. *Aretasin jeet editione Parifienfi Morelliana graxco-lati- ib & nafyntaxin quidem verborum;hoc modo j $d M ordinandam effe dicit :42 7rveUat Aéeyes ;syaci- apev ezrdldliverb atamen ita explicatjuteum 1n Domino morientes e/z:/ él beatos. cre- D )d([ll 'didiffe conftet. Dicit enim Spiritum at- lef] Pkuh trahere voluiffe certantes.hac promitfio- v jl qiu ne, quod ceffa V iri fint labores & ventura ] 7;999: f ; (oqna,in quibus conquiefcant.. S/zz/emin l J at À -83 15g ( 869- ut fablati fuerim e medio labores ,inducetur ; - broi operum retributio. .. Quid hoc aliud eft, def, quam fi dixiffet : morientes in Domino m beati fünt zl & ftatim ab ipfa morte ? lise Nec Ambrofius pfeudevangelicos juvat, füt vel quisquis autor eft commentariiin A- ff pocalypfin Ambrofio infcripti. Nam ad ttit 1 verba: amodojam dicitfpivitus hzcanno- ( uat: 47odo, id efl, a tempore morizs fue ve- | k tb quiefcent fandi a laboribusfus. — Patetigi- .| quer tur, illos etiam Scriptores , qui legerunt: du beati mortuiin Domino morientes , a modo E Cetj dicit Spiritus requiefcumt a. laboribus fusi, PL verba hzc ita intellexiffe, ac fi dictum effet: ! d Spiritus dicit, a modo, h. e. ftatim ab eo pofic tempore, quo moriuntur, requiefcunt a perfa lboribusfuis. Sic etiamjnvelligit Am- du jl brofius Ansbertus //b. «.zn apocalypfim. Sic QOmp, enim verbaexplicat: quis dicit? Apiritus. im- Quiddicit? Amodojamveguiefcunta Jabo- du ribucfüis. Necaliam fuiffe Auguftini fen- DHUI rentiarn, exallegato ejusloco patet. Pre- Wüng terea &ipfa verba: Peatifunt morientes in P RUT Domino, fatis indicant, eos, quiin Domino moþ.€ moriuntur, ab ipfo mortis tempore beatos Quadr efle. Excipiuntulterius pfeudevangelici, 'yton fenfum effe poffe, quod gerfedezm Domino Tütem morientes beatifint, cum vox dzaéli a Sui- litim ( da ita explicetur. Adducunt praterea , Ua quod Aretás;, Andreas Cxlarienfis, Am- ) VInjn ro- i [ 43 ) 159 (8&&- ,inäacem( : brofïuä,Ansbe : ald dj rtus &aliiPatres dictum hoe- N de fpirituali morte intelligant. — Quid au- n Donm ter fit perfecte in Domino mori , his ver- Ya t bisexplicatur : baé beiffetin bem S5erm oltl» e ict j Fonmiicb fterben/ tvenn man ín ibm gang ver» a fincfet/ unp obne alles eigen toollen fein eígemn , Nnt toirbD/ba er mit einer foldyen G»eele toie mít ei» ; hecat nem S^obten nac feinem beifígen Q'8oblgefal» ii i len baubeín Eónne, — Et Suidas quidem ; ad B quem provocantp. 5j1. fcribit, quod dz«£l j legett. dictum fita participio ajélisuévoi, & figni- 'l't',J'adW ficetidemac zAgees.Verum particula 4- r dl in dicto hoc apocalyptico non de- j dund fcendita participio ezgliutvorfed ex prz- jna« - pofitione dzà & zl nec fignificat idem ac ; u'ieliamtl perfedie, fed idem ac ab boc tempore, ficut & sel 1glt | duz ifte particule, ex quibus vox da«l ( p compofita eft, quoties conjunguntur,ean- j dem fignificationem ; obtinent — Maztb. ul T XXII, 9. XXV £, 29. 5 64.. Yob. 1, g. XII, f 9. XIV, 7. g hi u Mutuati autem funt pfeud- at l evangelici hanc exceptionem ab Epifco- Wiitfi ] pio, cui refpondet Calovius z» Zirminiani- j jnDu! í Jino p. 43v. Ípiritum vertiginis prodi, cum o quadratarotundis & paroxytona cum o- xytonis pro arbitrio permutantur. Patres ( ]i autem a Fanacicisallegatos hoc dictum de m fpirituali morte interpretari, falfum eft. um ( Etquamvis Patres aflerant , neminem in n Do- ;16!]1'15) (ominq beate mori pofle, quinoni mine æs; 160( £83- minoità yivit, ut peccato & mundo mo- | tsf riatur, Ipfam tamen mort em, de qua hic Iu fermo eft;non de fpirituali fidelium mor- U5 1 colur te, fed de emigrauione illorum ex hujus vi- te miferiaexponunt. .. Certe, qui fpiritu- (nima ! vuntu aliter moriuntur, nondum a laboribus quiefcunt, quamdiu in hac vita adhuc ver- .] berna fantur. ; Quod autem de perfecte in Do- omic mino inorientibus pfeudevangelici diffe- J Fadem runt, cum $. Scriptura non convenit...Ea ..] perfüc enim negat, ad talem perfectionem in bac ] üinp vitarenatos pervenire poffe, ut nullum ; antf f amplius peccati " exïü;»nï habe'fmtg .XRW- 4 Mitur, | VAl,1. v ERN IX.. Negariergono n potePc« ; morieqteg - nttci, in Domino ftatim ab ipfo niortis tempore - 1 Xf beatos fieri. Clariffimum enim eft Divi- 4 XcD ni Spiritusoraculum;quod Johannes voce N j Qtüm cl caelirus demiffa admonitus literis confi- | Uem gnavit. —Dubimre nosde ejus veritate . 'oranti haud finitexemplum latronis , cut , etfi fe Cæhlm,h ram poenitentiam agenti, paradifum Chri- unt M(L xpian- ftus promifit, necpurgatorium ad e ID hotte das peccati reliquias indixit Loc. XXIHI, DAT 4j. In Redemtoris füi manus fpiritum fu- y um commendavit jamjam moriturus Ste- coll )hanus A.V H;so. In pace fe dimitti te- BIortei l flatuseft nullo ingrediendi purgatorii ti* ! fetn moreperculfus Simeon- Z zc.- , 25.. Non 4 i a en- ll-lt;'äcibus flammis traduntur jufti mori 3 em) hl tes, F f *ääjl(ïkr(äk(ä- : mdo t tes, fedad pacem veniunt, fïx]eiäiæ'credi-l le qui mus c. LV 1I,r. 2. Enochus & Eliasnon pris Ttum r us in purgatorium defcenderunt, ]uam x coelum adícenderent. Cum Chrifto funt uifpinm- animz piorum , qu a corporibus diffol- ; ln vuntur P/7..1,2;. . Poft terreni hujus ta- adhie bernaculi deftructionem zernum in ccelo xdenl domicilium expectant fideles z. Cor. V,, ;. 2 Eadem ratio fidelium in extremo die gCIICI Ül fu- nvenit J perfütum. » Non abeundum erit illis pri- pem tl u:in purgatorium,quam ad Dominum ve- u m niant,fed ftatim inoccurfumDomini entur, utin2ternum cum i rapi- a "Rö pío vivant. ; T/Jef IV,7. T'oto ergo ccelo aberrant Fa- moridt natici, qui pur gatoria fua in Scripturig Sacris fundata fomniant. js temh dl X. Duplex inScriptura occurrit homi- m num claffi. . Una bonorum & fidelium, rens 0 altera malorum & incredulitatis malo 1a- J v borantium. Illi per viam anguftam ad ii coelum, hi per latam viam ad tartarum ten. TL dfom : dunt Matzb. V. 2;. illi inftar boni tritici i in horreum ccelefte congregantur, hiin- yid a j ftar Zizaniorumigne comburuntur Mattb, j XIIT ;o. iliiriftar bonorum pifcium in va- flf - f][ül'us d fa colliguntur , hi inftar putrium pifcium projiciuntur verf. 45. illi eternam vitam, t gt hi zternos ignes intrabunt Marzj. XXV, urgüï M 46. illi cum Patriarchis in coelo difcum- li ) i j -bent, hi in extremas tgnebras det;uden- tur d 4 *æ3)162(8$3&1 tur Matib. V 111,u. 3li cum Lazaro in finu tem Temi Abrah: confolationem accipiunt , hi cum impio epulone in inferno zeternum cruci- ftum antur Lzc. XV1,:7. INam quisquis credide- juftit rit; falvabitur, qui non crediderit, conde- culpa mnabitur Marc. XV1, :6. qui credunt, ha- Iemit bent vitam eternam, qui non credunt, z- rump ternum pereunt 70 P. 111, 15.16.17. 1$.36. 1m- ïi Áidela pios fpendium mortis manet , pios gra- | Dugna tuitum vitze eternz donum z. V1, . pl qui fecundum. carnem vivunt , xternam ! flblarr mortem fübeunt , qui per Spiritum con- lum a - cupifcentias carnis mortificant, aeterraa vi- ditüm ta potiuntur Roz. VILL . impii ex femine j um def inagrum carnis projecto pernitiem , pii ex Ti feminein agrum fpiritus projecto eterne Va&avu vitz fru&tus metent Gz/. V1I, $. Exquibus AJl alisque hujusmodi dictis abunde patet, TOrIq ex nullum in Scriptura purgatorium agnofci. flütima XIQuoties Scriptura in hac vita poeni- n tendi & bonaoperandi tempus effe monet, bae quotiesin hujus vitz ftadio rite curren- QUimey dum & certandum afferit , quoties recep- TBnis u tacula animarum corporibus exeuntium J Quunt &tterna pronuntiat, quoties homines,dum adhuc vita fupereft,ex DEI gratia propter &f Chrifti meritum virtute Sp.S. per verbum & facramenta in juftificatione & renovati- ü fdtlon one purgandos effe docet, fi gloriz regno k non excludi debeant, quoties poft mor- A. tem -*893)163 ( $63- atoin t tem nullum .peenitencie & peccatorum nt, lia remitfioni locum relinquit, quoties Chri-« um d ftum perfectepro peccatis noftris divinz - alscreliie Tit, i jufticiee farisfeci(le teftatur, quoties cum culpa peccatorum omnem fimul poenam vedunt — remitti ftatuit; toties nova hec F. anatico- Creduy rum purgatoria funditus evertit, ut alios ! t r . ÁJidelarticulos, quibus 1lla purgatoria re- s piOS f pugnant,taceamus. Unde facile cagno- T. Vl Íci poteft, quojure Evangelicorum nomen, y, i fibiarrog ent, qui hunc de medio anima- jitum d . xum 2 corporibus feparatarum ftatu tra- , Rrefm | élatum ediderunt, nempe quia E vangeli- ii exfemt um deüruunt,quemadmodum M Cipio A- umj -fricanicog . Vaftavit. - nomen obtjnuit, quia Africam lo tf Y Exqmb XIL. Netamen zeg yeaQie hec purga- Jl d toria excogitaffe vide antur , dicis 'gratia mmagtwff plurimaScripturz lo ca pro fua fententia cvia g int,fedid non probantia, quod pro- selfem ba ebent. Citius ex pumiceaquam;, rite outt »y W guam ex iftis Sc ripture locis vel fcindllam / i j 1ignis purgatori i extorferis. Variis; in« ts ; x quiunt, nominibus animarum receptacula j in facro codice notantur. AMemorari . vi- 10[111115; Qati ropïü . deas fafciculum viventium z. $z. X .X V,29. li terram viventium Df g e AXXVII, 5.locum re- ] &feno j ] creationis Adf, 411, ze. quietem in pace & í P. A. I 16. 1. Cor. XV, i9, jorit ! []f gpil j f*!þac.,leV, 13 manum ].-DEI $ap. 111 1. mOTIf tem f : tem Sion, coeleftem Hierofolymam, T l CM fiam primogenitorum Hebr..XIl, 22. 23.fi- — | D num Abrahz Lzc. XV1, 22.]ocum fub altari . Wpur Apoc. V, 9. paredifum Lauc. X X11I, 9. fove- $ed am Ezecb. XX X1,14. XXXIV ,. vegionem ftfpoy mortuorum Jerem.: XXXII, 4». manum - I mortis Hof: XIII, 4. conclavia mortis Prov. | fimp VII,27.portam & umbram mortis, mor- 1l q temprimam Hiob. X XX VIII, :7. Pf. IXug. , Wt fepulchrum , tenebras , perniciem Jf purga LXXXIX, 7. i2. carcerem Matib. V, 25.. 1. loo [ Per. III, 25.infernum £f XIV,s.. XV,, ip. fo-. fUtgat véam aqua deftitutam, in qua vincti fpei Zacb. LX, u. iz.mare, mortem , infernum firtisy Ápoc. XX, 3. 14. i. quz nomina colligunt: Wlnt Pfeudevangelici in tractatu fuo f. $o. 29 flVlmug 245425:;.fég. Verumfiex variétate nomi- [ Qu f mnum,quibus x[uyodeygie denotantur , nu- ( merus Vjuxcedoxetov veftimandus eft, paria- ] llf tione ex pluralitate nominum divin orum TA -pluralitas divinz effentiz colligi poterit, . i WR Pritereainter tot,vyodoysioy nominane —— u Tetb unicum quidem Pfíeudevangelici dicere- poterunt, quo pur 1 marum defignetur. gatorium -.aiiquod ani; Klque XIII. Haud felicius illis res fuccedït, ] " l cum integras ex Scriptura pro purgatorio fententiasadducunt. Etnullum quidem - ab illis in hoc tractatu Scripturz dictum - D ,3.1 .frequentius .inculc;tur, quam ll ud Pauli | Wangehi 'I.Cü/r- A. "$92) 165 ( 863 15m,€cblf: ; kt;;; -Cor. III, 12. feg v. quod etiam aliqüf ex ag "ontificiis pro fuo purgatorio tanquám. vfübdii argumentum. palmarium al ]I,gh legarem Íolent. Sed quod Pontificiis ad hoc argumentunr i refponfüm efta Gerhar d N " 4l Bu 0O, Loc. derorteS.. 275.feqv. idem fibi Pfeudevangelicirefpon- orts n um putent. yros, d € Necmajoris momenti fünt alia; que vel : x veteri, vel ex novo tefta-: ; Pf lh n mento producunt pro füuffulciendis fuis - purgatoriis argumenta. Quomodo ex: TX loco Pf2lm. LXV1 iz. »/7 Pfeudevangelici purgatoria fia probare velint , non vide-. Tj l A mus, nifi defunctorumanimas fimul etiam ,ifmut fluviisinfernalibus immergere velint, ut "T M poffint dicer e: perignem & aquam tran-- i fivimus. Equidem &Pontificiis, quorum etteN fimieze fu nt P feudevangelici, folenne eft ; yantit, exhoc d dicto purgatorium probare. Sed $ 591 p*äfm Johannes Fifcherus Epifcopus Tud 411-37. COnt-Lutber.nugatores effe dicit,qui li 1PW argumentum:pro purgatorio ex his Pfal- j nommblä ii verbis exfculpere conantur. Expur- gationis quidem meminit Efaias cap.IV, 4. giqu^ fed que in hac vita per fpiritüm judicii &e- À ridebebat; uc D. Seb. Schmidius contra '0S füaw Bellarminum; qui ignem purgatorium ex j y u hocloco fuccendere conatur ; annotavit, lum nis quidem mentionem facit Malachias C.III, 7. fed errant cum Pontificiis Pfeud-- " i J cmort an- ii fïgpgeligi, quiigne ho a ) E d i P -£$63) 166 ( t&-- dos fomniant, qui ad viventes fpectat , ut Quo Cyrillus Alexandrinus ed . Z. "T heodore-- j ! moitti fhum tus zdb. /. &alii veteres pariter & recenti- oresScriptoresrecteannotarunt. Locus Atqu Matib. V, 26ad purgatorium non fine vio-: | punga lentia corquetur. . Si excipiant, particus | o lam donec indicare, quod talis carcer hic E memoretur,in quo finis folutionis ali- L pur quando futurus eft , cogitent fervum il« ! tümin Jum, qui Regi decies mille calenta debebat; T0 fea tortoribus traditum , denec omne debitum (ürQ Jifveret,, quod tamen nunquam folvere (Icerer oterat. Nonenim habebat, unde folve-: me(f ret Mattb. XVIIT, 25.34. Siülterius excipi- licn ant, quod Cyprianus hunc locum de igne frteyy expurgatorio explicaverit, idque clariffi- &ovd mum fit ex mentione igüis, cogitent nul« p dctnt lam effe confequentiam : Cyprianus me- minit igais. E per ignem intelligit purga- Rn t torium. . Preterea, multos manuícriptos du codices hocloco nullam plane ignis mene | il tionem facere, obfervat Eellius zz. zot.: 44 R epift. sy. Cypriani, ubi fufpicatur , pro : » COf zgne, legendum effe : Zigtzne... Caeterum. cum Pfeudevangelici ex hoc ; Matthzi di- el'me e& éto probare velint , neminem ex carcér& Tento f( purgatorii dimitti, donec ultimum qua- drantem folverit, mirum eft, quód in pur- QX M[!rc gatorio peccata remitti credant , idque ex N d u UT loco. Matth, XIl, 3«. probare ,conentw:i 490) 167 ( 883- x Quomodoen im peccata in purgatorio re- heodtte mitti poffuntex mifericordia , fi ad ulti- TOU mum quadrantem folvuntur ex juftitia ? . lo - o Atquemadmodum folutio peccatorum in purgatorio usque ad ultimum quadran- j particq' tem expriore loco probari minime poteft: earcat ARP ita necex pofterioreremiffio peccatorum riony 1 i purgatorio. Nonenim fequitur: pecca- f tumin Spiritum $. nec in hoc nec in futu- s d ro feculo remittitur. E. peccata aliqua in Wbim: * tuturo feculoremittuntur. Certe , í1 quis - n fl Iceret: peccatum fuperbiz Deo tam exo- nde folVE' 3 Tum eft, ut nunquam ipfi placeat, neque in. us exp . hocnequein futuro feculo, nemo indein- nü igne ferrepoffet: E.dantur aliqua peccata,quae Ü cïäü j Deo vel in hoc vel faltem in futuro feculo jtent fU placent. IpfeBellarminus, etfi ex hoclo- manus f copurgatorium demonftrare nitatur , fa- j puf - tetur ramen Zi). . depurgat. c.4. non fequi u fecundum regulas Dialecticorum , quod s m ipfe & alii Pontificii ex hoc loco inferunt, j I W' , & Peltanus 4e Purgat. c. &. concedit, hanc collectionem pro purgatorio' non effe ra- 1f Pm ( tioneformzneceílariam. Quodperinde ferme eft, ac fi fateantur, fe in hoc argu- ttit mento fophiftice agere. Novum argu- mentum ducunt noftri Pfeudevangelici jmt uod m put. ex Marc. LX, 45. &btiftus/ajunc, fagt gat bt« g Denctltcb / eítt feber tverbe tmitt Seuer gefolten 4 t,ld GC»alfs LU ii ] ) coü at .wgvben/'ünb ein febes Opffér toctbe mit I 4 9rfal, -&$3) 169 (263-- gefalgen tótrben / von toeicben CfGorten Ses | quy Syern 2benotbi 9inmercfung bbet. Macarz i. Dolo. Homil.m.g2.p. 22;-0€8 SOenc&molé oowr alten ; ;&liisq.l Gpriftentbum nacbgefeben tverben fan, — Ve- | Mtg ruminillaannotatione Arnoldi nihil falis 4 Wox eft, quod pro condiendo purgatorii 1gne -| hia facia.. Verba enim Evangelifte ibi de : d purgatione, que in hac vita obtingit, ex- b Tutifn plicantur. Cur ergo Pfeudevangelici, ; Paüïbæ quoscum Árnoldo unam habere animam ; Iecopt fufpicamur, locum hunc adignem purga- 4 füsk: torium detorquent? Plura Scripture di- UT éla, quibus Pfeudevangelici purgatoria fua - A demonftrare nituntur, adducere fuperfe- : ] TH(IIIU demus. Namvelexhis, quz adduximus, ; pug paterearbitramur, quod fumos vendant, 7 m ; atoria fua ex Scíi «um purg ptqfa agCexid'e- .| Biüie relaborant. ; Tüm ity XIV. Secundum fi ul lcrum , quod fms Tüm p purgatoriis Fanatici fupponunt, eft Pa- p Ü Afgito trum & primitivee ecclefiz confenfus te- merejactatus. Statim enim in titulo tra- t e Ctatus füi pretendunt confenfum & ap- g OUY probationem bt gefamten gottfe(ígen 9lftere VOranti fbumg, X Ecin ipfoquoque tractatu paflim l dicta Patrum in vernaculam noftram lin- | fjf äfT rvam converfa cumulari videas. Verum Porey; accidit Pfeudevangelicis, quod homini illi m male fano, qui naves in Pirzeo confpica- Ondhgr aliis- Vtmu*s, anes,l'fugsdelïe fibi perfvadebat , que Mlan * *&)2) 169 (' 6Q2- ) l i 6 qüe perfvader e nitebatur. Certein fgf'nnv Vgctrt bolo Apoftolico, NNiceno, Athanafiano, i DL aliisque primitivz ecclefiz confeffionibus fAM, 1 ne tenuiffimus. quidem fumus apparet, ulb - quoad purgatorii focos deducamur. Er qtort i Fifcherus znrefutationi Lutberi art.:$.non L ile o diffimulat, apud prifcos nullam, vel quam bongid rariffimam fieri purgatorii mentionem , & teyange!ic', paulo poft purgatorium fero cognitum & Teuo! receptum efle profitetur.Übi ergo confen- g pU? fus & approbatio be8 gefamten. gottfef. 9(f^ D 1 turii tertbums ? Irenzum de ftatu animarum ita oatotit d loqui,utqui nullum fciverit purgatorium, Qd Erafmusannotavit, cujus cenfura per ex- addUleuä purgatorios indices expungi minime me- 5 ven(hüïl rui. Neclrenzus tantum, fed & alii pri- mitive ecclefie Doctores de ftatu anima- y; al xum ita loquuntur, ut qui & Pontificio- rum purgatorium , & nova Fanaticorum J quod ; Jl d purgatoria planeneíciverint. -.:XV. Duo tantum animarumex corpo- yniel fs j rf ris ergaftulo migrantium receptacula agnofcunt prifci ecclefie Doctores. — Au- n^i ( y tor antiquus quzeft. & refp. ad orthod. fub f Juftini Martyris nomine ediqus.2. 7;. pg- du ofttim j 434. aflerit, poftexitum animarum a cor- pore illico juftos &injuftos, qui in hac vita MU communia fata habuerunt, fegregari, &ad dfon! condigna fibiloca abduci, X juftorum qui- IO con j j j demanimasin paradifum, ubi perfru p UN debih l 5 tur -&8) 170 ( &&s- tur confvetudine & afpectu Angelorum & dirit Jfa Atrchangelorum, & vifione ipfius Chrifti, 3 injuftorum aütem animas in loca inferni. B Irenzus . :. adv. beref. c. z. cujus verba m N etiam ab Epiphanio beref: 31. repetuntur, impios hominesin eternum ignem mitti, jrob: juftis autem & przcepta Dei fervantibus, dedup &in ejus caritate five jam inde.ab initio, fi- Ti Q ve ex poenitentia perftiterunt , vitam & Áübja claritatern eternam donari docet. Equi- tngej dem Feuardentius 27 not. d fren. p. 53. ex lt 4c hocipfo Irenzi loco purgatorium extor- Pusdi quere conatur, quafi dixiffet. Irenzeus, - Qunfr quosdam ex fidelibus , ut parvulos bapti- BEU gatos & martyres , ftatim ab initio füz ex df vita emigrationis eterna vita donari, alios , ) Giat;: vero non ftatim abinitio, fed poft poeni- i mällffq tentiam in purgatorio actam. . Verum ; 'nur Grabius im amor.ad Ireneum pag. 4y. vecte j m animadvertit, verba vóiz udv o aeyyie vois df di x uélavoize non cum fequentibus , fed j hg cum przcedentibus £ d»dzr a r8 dioque- | lg pevizéo: conftruenda éíffe. Origenesin prefatione adlibros zegj dexy 0m. 1. O- QU aj per-p.7;o. animabus ex mundo difceden- ( DM tibus vel eterne beatitudinis heredita- ; " Detty tem, velignis cterni fupplicium affipnat. um;altl Cyprianus z fermone de smortalitatejuftos ?Pïtm adrefrigerium vocari, injuftos ad fupplici- ngnm, umrapi aflerit.- : Ad ex hiftoria Lazari & Ülity 1Vi- 9) ) i 8b [6) k i divitis epul nis probat Hilarius zr24. zn '.hrifh': Pf'2.pag.yz. Unde admodum fe torquent nf Fratres Benedictini, cum in fua ad Hilari- vt um przfatione foZ. LXXIV. Hilarium a Vr doctrina purgatorii alienum. non fuiffa i miw : probare conantur..Macarius z borp. 22. Vs de dupisciflatu vv & v8 Bia véve (eoytv- Ytn 7«Y, 4nimasimpiorum a diabolo detineri & j fubjugari, animas autem piorum a bonis u angelis ad Dominum in feculum perpetu- um adduci docet. Animas juftorum in ht | extt Paradifo, impiorum in umbra mortis &la- cuinfimo collocat autor quzftionum ad r s t Antiochum, qui falfo creditur Achanafius; queft. i. idque exScriptura difci pronun- jlit þï lm»a , cat. Ephrem 72.1. Oper.in tractatu de manfionibus beatorum inter gehennam & ( t Vent regnum coelorum nullum agnofcit medi- um.' Pelagiani proinfantibus non bapti- 4;.»!633 i i füi zatislocum fingebant medium. — At con- trahos Auguftinus pluribusin locis difer- JUS « . te negat, inter coelum & infernum medi- Y M*F umaliquem locum dari. Nonztzr, in- g Jirm.! quit, z/u: ulli medius locus , ut po[fet efe nifs eum Diabolo, qui mon eff cum Chriffo, lib. 1. i de peccat. mer, d vesiff c.29..— Duo foca a . fünt, at terum, 2 fermone 252. de tempore, T etertiusnon eff ullu..— Qui cum. Chriffa jqyria mx Vegnare nop gmüeruertt , cum diabolo absque d & fenfit 1 j g;lubuz?an:aneulm peribit. — INec aliter jj qUtOr — 08 172 ( ä(æ« autor hypomneftici vel hypognoftici,Au- A i guftino adfcripti,. cujus //. s. cap. y. hiec 4 funt verba : pramum locum frdes catbolico- BEU : Qu yum divina autoritate credit vegnum ejfe celorum , fecundum. gebemam , ubi omnis E apoftata,vel a fide chr'fliana alienus , eter« — ll wb na [ipplicia experieiur. — dertim penitts ignorátnts, nno nec effein-Scripzurg jZmäZzJ .. iij imvenimus. Autor traCtacus de vanitate aR Ícculiinter opera Auguftini z. 4. p. 447 t 5;)( feitote, inquit, quod cumanimda e corpore - $lt evellüur , fLatum aut inparadifo promerua : Mi boné collocatur,qut certe propeceate i tar- . Jilpen UT tarum precipitatur. TMaac Syrus, /ib. I. de contemptu mundi cap.i7. evitare gehennam ET nihil aliud effe dicit,quam intrate regnum, - U ; Thenty &aregno excidere nihil aliud, quamintra: re gehennam, cum Scriptura nos tres re- 4 m giones minime.doceat. Plüra ejusmodi ; renti reftimonia ex Ambrofio , Ifidoro Pelufia Y t3. — ia i. Fito Boftenfi, Theophylacto, Olyrapi* "- odoro, aliisque cumulari poffent,. ; Qudps boreillo fuperfedemus, cum reos fatentes j ln il habeamus. Dicunt enim noltri Pfeud- 4 Visy evangelici de Patribus p. 242. fie fegen aude u aiam: | bricflic bifiveilen. nut smoeen £Dertet / betet | ncig ber eíne bor bic Overecpteny Der anDete: abet bt | 'erini pie lagerecbten bereitetfep, ^ Ubi manet er» . "Drehe 0] actatusille confenfus *hütgel & pfanmengot : fel&gw Ql.lmtbumäï XVI : -"PPf-obai 568)73 (8685 - od - "UXVIE-Éx cipiunt: gleichroie fié abertintee lt bem Situ[ber GSere iil untabelbatften Gd óbten nicbt alleín bíe gang (er oDer Ztannier uub far» LUE ] en Zyungiitige, ( ". fonbern aud) bfe nod) fibroge ', übt W den ungeübte H » S'inber /unb unter benr 9t enn d Det lingeredyt et nicbt nur bíe ganf tevftoctten urb Saleffar rigen/ fonb Ám p etr qud)bie nod) na» yi [ türliden tb unerfeud) tefen begriffenz — aífo jewirt berfteben fíeau d) unter Diefen bepben allgemei no 6'?'947' nén S5aup teDertern /^ nemlid) Syimmef unb e u Soólle/ bie $to€ » groffen Dieicpe De8 idbt8 unp r ber Sinfternif / totltbe alfe bepbe unterfcbieDene at Difpenfationes-ober QJirtvaifungen unb j lil Siegiecungen in. fich balter /'hady ben ttane qehennt dyerfen Gattungen ober Statucen ber barüm ter(tebenben Coeelen, — Hluftranthoc com- jerq um nemre mentum homines doxofophi per imagi- vtl $ gni diverfas provincias fub fe con- 1« st ünentis. Verum nondum apparet cor- fenfus &approbatio be8 gefamfen gottfelie gen l (tertbums, Unde enim probabunt, 0 OIW quod Patres illi juftis, adultis, lb &in fide fir- /0$ f&[en*ä mis aliam quam infirmis & adhuc velut pu. jl eris cceli regionem , aut quod irregenitis. aliam, quam indura usinfernalis regni pro- « vinciam affignaverint ? In verbis eorum u il u neminimum quidem ejus rei^ veftigium l münä deprehenditur. Mera fünt hec Píeud- evangelicorum fomnia, fine cónfenfu & i g gpplïobacïone oc? gefamten gottfdlígen 9U te Y ii ww* [ *893) 174. ($6- | Gte tettbumg confita. — Patres illi impiorum animas inferni igne cruciari afferunt, at lia l Pfeudevangelici nondum quenquam fphr mortalium in infernuni defcendiffe ftatu- Cerj unt. Patresilliduozternaanimarum re- ; bus ( ceptacula effe docent, at Pfeudevangelici Í 0de loni unur tantum zternum svxodoyéioy agno- fcunt, nempe locum perfectz beatitudi. Hiero üctn nis. Purgatoria enim fua omnia & *iþiä tartara finemaliquando habitura pronun- Verec lgl an ciant. Defmantergo confenfu & appro- batione totius antiquitatis gloriari. tTim (fünc XVIL Diffentiunt preterea a Pfeud- evangelicis, ipfisque confenfum fuum & flls d iM approbationem denegant prifce ecclefiz Doctores, quotiesanimas piorum, fimul ac llcnds corporibus egrediuntur, ad' eternam vi- efili tam tranfire afferunt, quod haud raro fieri Ib Quo animadvertimus. Nam cum de mortuis Cügt * fidelibus loquuntur, non dicunt eos ob 0r D] refiduam defeculo laber per aliquot men- d fes velannos in aliqua purgatori1 fornace deüneri, usque dum omnes peccatorum stj t macule excocte fuerint, fed eos quiete & n qnin audio ccelefti frui pronunciant. Ita Cles j lb mens Romanus in fua ad Corinthios epi- TPtron, ftola de Paulo & Petro , Polycarpus in fua ad Philippenfes epiftola de Ignatio , Rufo & Zofimo, Gregorius Nazianzenus in 0* 01[1 p e fuo rationibus fuis de Bafilio M. de P'atr yrlllus f Gre- "$98 ) 15 ( &65- f ont « Gregorio,. de. orore fua Gorgoria , de fra- efün, d tue iuo Cxfario, Gregorius Nyffenus de w Ephremo, de Pulcheria & Plancilla Pul- fl cherke matre, Ambrofius de Imperatori- agf bus Gratiano, Valentiniano & 'T heodo- o fio,de fratre fuo Saturo ,de Epifcopo Thef- gu A falonicenfi Afcholio & de Fauftini forore, betti Hieronymus de Nepotiano, Lea, Blaefilla,, Lucinio, Paula & Paulina, Au Wi guftinus de j ptont Verecundo & Nebridio , Paulinus de filio T M elanicz,IHidorus Pelufiota de Ammonio & Timotheo , aliique de aliis in Domino N defunctisjudicarunt. Quodvero de fin- s n gulis , idem etiam de univerfis teftari fo- lent. . T'eftantur enim , animas fidelium ? eCCM'Z ii jucunda quietefrui. Ambrofius,zz zra&. de fide refurrecfionis, de morte beatafcri- rerram j bit, quod abfolvat erumnis, libertatem re- fütuat, dolorem excludat. Idem eft de ] emin j « Obl;- ; piorum morte Chryfoftomi , Hieronymi, Auguftini aliorumque veterum ecclefize o j fof"**a. d Patrumjudicium. "|Necrequiem cancum, fed& füummam in coelo felicitatem fideli- ;eccäwfu? T iew xl b um animabus veteres ecclefiz Scriptores Ü wibuunt. "eflantur id Athenagoras z ; It ' s legattone fua pro Cbriffiaus , Cyprianus zn Ó g Jermone fuo de mortalitate, Gxegorius Na- jj Zianzenus 79 or atione :z. Bafilius M. s epi- atl j 1 0! Jfola 2o2. Chryfoftomuszz variis bomilis, enu p ' ,Cyrillus Alexandrinus /Zl. 12. £n evangeli- ( um 2 -»æsþj 16(t6. um Jobannzs , Ambrofius ; Zibro de bone Tloy mortz,Hieronymuszz epitapbio Paule ér — ; illo Blefilie ucautorem confFirutionum Apoffo- - ! Nic licarum,qui füb Clementis Romani nomi- B. | hum nelatitat, autorem gze/Honum & vefponfe. . ouum ad ortbodoxos, qui füb Tuftini Marty- E Pr risnomine venditatur, autorem librorum. : Dium de celefli bierarcbia , Dionyfio Areopagi- — | mcc t vulgo attributorum, & autorem libro-- ; Qi&h; rum de vira contemplativa, qui Profper ef- : Corur fe creditür, taceamus , quorum omnium ! ferunt verbain compendio videri poteruntapud ; iünf, Gerhardum LL. CC. tom. $. de morte $. a. 1 QUan; & Dalleum Zepanit. c fatisfact. [ib. &. c. w pfiulari i1.12. Faciunt bucetiam teftimonia Patrum , üttom Graecorum & Latinoruma Bellarmino //. Xy i. de Sandorum beatitudime c. 4- & y. colle- : 'pproj &a, ubi preter autoresjam antea nomina- | VCf tos adducuntur e Grzcis Ignatius, Irenz- Tulum us, Origenes, Athanafius, Cyrillus Hiero- hæf r folymitanus , Epiphanius , l'heodoretus, Eufcbius, Damafcenus , 'Theophylactus, 17 ; tsl Oecumenius ; ex Latinis Hilarius, Pru- ; "n dentius , Auguftinus, Maximus "Tauriett- | 1 — 3 fis, Leo Magnus, Fulgentius, Primafius, | ' iil | Gregorius Magnus, Beda, Haymo, Aníel- 1nus, Sulpitius & Bernhardus. Et Gre- ts de corum quidem teftimonia Bellarminum ex Beffarionis epiftol. 1. ad Gennadium & Titlenc cret. Qen'nädii;fdemon&ratioync 4 cap. de Flo« "868 ) 7 ( 63- m d ^ , Floreritini, et fi ? Duiid pro.more füo Scriptofes Allos haud nomi um . ANicolaus Comn naverit , haufïfïe obfervac enus, Papadopoli Creten- fanitit* fis , Abbas S. Ze nobn & Sacrorum Cano- enpn num in Academia Pat avina interpres, qui tin t 2n Preenotionibus Myfe I£072C25 ante fexen- a [b nium Patavii editis z g. efpunfà € fedf. 10. pluri- ) At V Nï ma contra Margurium Grze corum Patrum m lt '. dicla adducit, in quibus fi delium defun- r . €torum anime ccele fti beatitudine frui af- m oni —— feruntur. fc Quomodo quzfo hzc conve: erunt4. niuntcum ententiaPfeudev angelicorum, . qui animas fidel jum in pur gatoriis prius- z- lib' J,C:h - uftulari dicunt,quam in coel n um Antromittantur. orum adytum li X VITE- : Den E 4 qu approbationem gant Pfeudevangelicis J æ/ fuam & confen ; um prifci at nom) . ecclefie Doctor eS, quoties in a Itera: vita Jois W nuilum poenit entie locum e fle docent. ss Interprimosi d docet Cl n an epiffola . ad . Corintbio emens Romanus, $ €. $. ubi Corin- 0f hyla&;5 thioshortatur, ut, dum hujus vitzetem us , eít, peenitentia n m agant,hac rationeaddita: l] yus 147 .O geTo yde o 2 ENO'Ety x ud g i T8 xócue, Suir, ii ) duv us dué; d O40Ao-yijot 04 1] ueavo8iy ?s ym 0 lr nquafententia & alii eccl efiz Patres fue- B (f runt, donec lucro fum purgatorii dogma d jarm! vicaria füperftitu m merita terrarum orbi :nna Um* commendaret, & venale coelum hafte fub- | 1x-x;it*.j;e;'--et, utEpifcopi Oxonienfis ad hunc Cle- -563) 178 (883- ciamus. | Bug Clementis locum verba noftra fa Ug Eadem eft Cypriani fent entia in traclatu do illic exceum Ti À ad Demetrianum: quam (l uerit, Ànquienti s,mullus locus caritaus, num; nullus fatisfactio nis effeius. . Quem Cy- fimoi riani locum a B ellarmini exceptionibus vindicat Marcus Antonius de Dominis 4e -0 dupu -! fithi vepubl. ecclef. lib.5. c. $. n".67. x parabola bat Au tor queftionum & BI epulonis id pro U. As for refponfionum ad orth odoxos qs&/f 4o.Cy- j (dor rillus Hierofolymitanu s catech. 1$. in. hac L e & remiffionis ;! Qetuc tantum vita poenitenti fcriptum nos habere atie- j Qng peccatorum prz | Qütig xit. Epiphanius 77 . bereft 3s. contra Ca- tharos neque p! etat is neque panitenti£ : indulge * tam eífetradit. '"T'em- -1 Bo grogiouóv poft ha nc vi & ? ; 1 vitam ,quam agimus, efle - Menit us preefens a!ia JOI] tempus femen tis, teftatur Hieronymusf. &. ep. ad Gal. Sepius hoc inculcat|Chry- ül, qu n bomilia 2.de Lazaro agno- Chute foftomus, qui; fcit, quod, dum hicfuerimus , fpes pracia* ,n Purg fimul vero hinc diícefferi- A. xas habeamus, A mus, poenitenti z non amplius locusrelin- Tem d quatur, &2 c. 2 epiftole ad Hebraos Ícri- Dtir l bit,eos,qui in przfenti vita peccata non folationem poftea non in- Quem]i abluerint , con venturos effe. Inutilem fucuram in alte« fitetur Ifidorus Bo 1a vita poenitentiam , pro dlt Pelufiota Zz.;. ep. co. P oft mortem nuliam judicat F n correctionislibertacem —indulgefi': : 'ua x, L. R 7898) 179 ( $63- fucim . Auguftinus /2rg. ec. de tempore. Mera vqy - SvOeUSey du Reryüy 8 esiktHpos nworTo oD auata n at T«y, ait Bafilius M. oraZ. regul. 1. c. y. Tom. ( m*fäulm -J1.op. p. ( übiidexemplo fatuarum virgi- atl numiulluftrat.' Plura alia hujusmodi te- Qu ftimonia ex Nazianzeno, Ephremo Syro, epttdi )ominis;: . Auguftino, '"T'heodoreto, Leone M. He- Ífychio, Gregorio M. Damaíceno , Beda , X parab&?-' friomt "Theophylacto & aliis afferri poffent, fi o- - pusforet. Paífim enim veteres ecclefiz octores n hujus vitz ftadio currendum, , ind certandum & laborandum effe urgent, emiliti cum qui modo non fufcipit tempus pceni- dberea tentiz, poft mortem non inveniat locum yonta V. .. .indulgentie , ut loquitur autor fpeculi iC peccatorum,quem fub Cypriani nomine i. T . allegat Neander 7Peo/og. Chriff.p. 40o. At j e'f alia longe eftPfeudevangelicorum fenten- yonym tia, qui defunctis, fi fufficientem in vita jatl^ . peenitentiam non egerint, pcenitentiam junt in purgatoriis fuis confummandam tra- s p unt. ] 6 dlfcef[ï' -- XIX. Confenfum fuum & approbatio- ) Jocist" nem denegant Pfeudevangelicis ecclefize "f j primitive Patres, quoties pronunciant , ect quemlibet ita judicatum iri, prout in mor-« egnüü'j j .teinventusfuerit Apud Juftinum Mar- n x['m tyrem zz d;a/ogo cum 1rypbone p.207. DE- S ait: éyofz dv Up&ie wotlaNdiooo, &y TETOIS od j 7 xen8 & Qyprianus in fermone de morta z ?uf? ngl ] )ll | 408 1go (865- tate Ícribit : qualem te invenit. Deus cum um tirur vocat, talem pariter &judicat. . Confonat Auguftinus zz epif?. so. au Hefychium: in g'uod quo quemque inveneritfuus novifFmus di- INE es, in boceum couprebendet mundinovif- Wt nus dies, & conc.i. ad. Pfalmum 36. qualis d exierss de bac vita , talis redderis 1l vite. M Nec diffentit Gregortius M. 472/. [ib. 469 ia f qualis binc quisque egreditur,taPs im qudi- cio prefontatur.. Nec raro folent Patres .| i hanc fententiam probare ex dictoSalomo- -1 Dittim nis: f£ ceciderit lgnum ad auffrum vel ad Quxdin aquilonem, in quocumque loco ceciderit, in eo . iepr manebit. Ecclef. XI, 3. ad quem locum ex .. Tüsy ; Df Grecis Olympiodorus, ex Latinis Hiero- nymus & Salonius videantur. Conoclli- Wa entquzfo Pfeudevangelici, totius antiqui- 1 Que p tatisconfenfum ttolidejactantes, fententi- ; Iüotin am füuam cum his Patrum dictis. . Certeli mf Patrescredidiffent, homines, vel in venia- Wmm Tibus,velin mortalibus peccatis defunctos, | D &dlt prius in purgatorii fornacibus ad abfu- Glüs,uta inendam peccati rubiginem excoqui, COf quam puri& mundi in extremo die judi- a centur, dicendum illis fuiffet : talis quis- fbiti ue judicabitur, qualis ex purgatorio e- KCbf reffus fuerit. Nam fi poft mortem aurt 1! N inftar in catino conflandi fünt, ut ab ad- harentibus fcoriis feparentur , non pote- d. a'l?s ls. runt tzfles in ii ss die judicari, qu 1 p $3) igr(869- - Don n in morte inventi funt, & in purgatorii ca- tinum defcenderunt. Confont | Falfum igitur eft, jrhumd quod Patres pro certo habuerint, baf eine yfmil jcbe Geele aleicfam toie eíti unteines unb be» undimrciläj' fiecftes Sud) offt mit beiffer fauge begoffen/ TT Durcbgepuget/ auggeftaucbet/ aerieben / gefeif^ "77.,5 il ) fct/ unb fo fcbarf gerungen toerben müffe/ bi£ j j i] lbt En Stópffgen UnteinigEeít mebr Darinnen al fe0/ unb e8 enbfich burd) bie Gonne gau$ rein Jent t unb toeif gemad)et moerbe. $i hzc fuiffet o Patrum fententia , non dicere potuiffent, frrinl quod in quo quemque noviffimus vitz di- cijri t esdeprehenderit, in eo quoque noviffi- m o mus mundidies quemque comprehenfu- jusHet rusfit. Dictum igitur fibi putent Pfeud- 1 Cott: evangelici, quod Dalleus Bellarmino aliis- t usant Ij que Pontificiis dixit: quis non videt, s t ignotam Patribus fuiffe cotam illam ve- ftram /zve fulloniam , frve conflatoriam in- " ( "ujtriam, quaanimascorpore dimiffas vel ii depectitis & purgatis, vel conflatis & defe- catis, ut apud judicem fcilicet fine rubore ibus ? j confiftere queant? 2 1 - mo dle I]'C . XX. Denegantcon fenüim füum& ap- probationem Pfeudevangelicis primitivee ecclefiz Patres, quoties folius Chrifti pro urgatom qortt" peccatis noftris fatisfactionem agnofcunt, ul nec ullam aliam pro peccatis fatisfactio- fl nem dariagnofcunt , quemadmodum Au- l, nOn guftinus 45.7.de Civir. Dei c. 3 patfione licatts j : Chx:ifük *ää) 182 ( $93- : tiis ] Chriftinosab omnibus peccatis mundari, af & lib.a4. de Trinit. c. i. hoc uno veriffimo pft. facrificio pro nobisoblato, quicquid cul- ttrt, parum eít, purgari , aboleri , extingvi affe- pred rit; quoties dicta Scripture,que preeun- tibus Pontificiis Pfeudevangelici pro pur- pothe gztorio adducunt, aliter longe explicant, ; Duga - T. qua dere Dalleus de penit. lib. €. c. 4. & ex ? Quo ti noftris celeberrimus Dn. Johannes Hen- ricus Urfinus, vom Suftanb ber Gáubigen ; confa 1 ttisé GSeelen/ bíe au8 ber CIBeft abgefcoteben/ . 37^- 3 XN f?q. videripoterunt; quoties inaltero ie- : bonmul culo imploS xoAdcewe xoipóv.8 MO o Q EaX 1 0063 poenz tempus non purgationis habere do- J Yefr, cent cum Nazianzeno, or4f.15. contra Vero - Íntent omnes piorum afflictiones cum hac vita fi- tf þïim. niri docent cum Chryfoftomo, bomil s. m ! bajinr Gen. ubi piosin hac vita certaminum , 1n 1 UWrüm alteracoronarum tempus habere indicát ; 1 t t quoties animas , qux impure ex hac vita 1 Uren, abeunt, non purgatorium aliquod, fed ge- henne ignem fübire, puris autem illum ! intodo : etuur ignem non timendum eífe pronunciant cum Chryf.bomil.g.de penitentia ; quoues *' li F | Hüden cum Auguftino, fzrm.22.de tempore,malos oft difceffum ex hacluce nunquama [er ! Ketnard DT nitatem venire poffe pronunciant; quoti- es cum eodem Auguftino, zn Fpif]. ad Evo- : Bonfür | dium , opinionem, quz impios poft fata | tm, !V convert pofle ftatuit;abfurdis confequen- : ts | od xgää)lgg(äö? vudt tiis laborare affirmant ; quoties cum Da- maíceno, Zb, z. deortbod. fid. c. 4. angelis retitim poft lapfum,& hominibus impiis poft mor Qu tem, omnem poenitentie & falutis fpem ii preclufam teftantur : utalias Patrum hy- BPT?BCU.B' pothefes, quibus Pfeudevangelicorum- p n purgatoria prorfus extinguntur, tacea- pl inus. Unde mirari fatis non. poffümus,. (. 4.&8! quo titulo Fanatici tractatum fuum cum ne; D confenfu & approbatione totius antiqui- l m tatisediglorientur. [j Quj XXI. Nondiffitemur 1 j nterim ,. 'quod altero nonnulliPatres ftatuerint,animas fidelium. dsæleqfü/;' usque ad refurrectionis diem extra coelum gberl verfari,nec beata Deivifione frui. Pro qua j fententiaGabr. Vazquez commentariorum hac Vi ïï' n primam [ecunde $. Tbome tom.idifp.u.c . lul pj innumera Patrum Grecorum &Lati- 1 nin'umf [ [ norum teftimoniaallegari folere fcribit , & ( o Ü ex Gracis nominat Juftinum, Ireneum. Origenem, Athanafium , Chryfoftomum, U0d7 l "Iheodoretum , 'Theophylactum , Oecu- j j menium, Aretam, Euthymium; ex Lati- «onu nis Lactantium , Victorinum, Hilarium, 1l5 qüU Prudentium, Ambrofium, Auguftinum & p Bernardum, poftea vero e2p.;.ad teftimo- npN f ii uama nia illa Patrum modo nominatorum re- Íponfurus obfervat, Euthymiem quidem , P i Aretam,Lactantium T ertull.& V ictor.ma- ) Poü nifefte hanc fententiam tenere, reliquos il nime ( K vero de completa corporis fimul& a 4 s bea- 03 184. (£63- beätitudinb, que utique ante refurrectio- fem| nem futuranon eft, egere videri. Simi- tppel 9. lia habetSixtus Senenfis Zb. &. B. $. annot. 345.ad verba apocal. & vidi fub altari animas quz b Y^ imterfeciorum, ubinotat, quod Bernardus, fitt dum illa verba tractat, delabi videatur ad. 10 v Düma errorem Armenorum & Anabaptiftarum, docentium animas Sanctorum ante refür- Denfts Dit ) rectionem beate. vifionis gloria frui non pofle. . Benigno tamen affectu Bernardum 5midg excufandum monet ob ingentem nume- piorun rumilluftrium ecclefie Patrum, qui eidem ervarj tulianm dogmati autoritatem fuo teftimonio pre- buiffe vifi funt, videlicet Jacobi Apoftoli , n & R (quafi vero: Jacobus Apoftolus liturgie QOntenx ipfi adfcriptz autoreffet) Irenzi, Juftini, dumd "Tertulliani, Clementis: Romani, (cujus g. N verbaex 5.libro hypotypofeon allegat, etfi ttj]. « rnion Clemens Romanus,fed Alexandrinus Uf'h'noj libros hypotypofeon, quorum fragmenta lum tantumaliqua fervata funt,reliquerit) Ori- HOnrecjw genis, Lactantii, Victorini, Prudentii, Am- Cltorem as eRtetn brofii, Chryfoftomi, Autoris imperfeéctiin Mattheum, Auguttini, T'heodoreti , Are- Atf t, Oecumenii, Theophylaéti & Euthy- pl mii, quibusetiam Johannem XXII Pont- ficem Romanum addit. De cztero non dubitat, quin Patrum iftorum teftimonia red Ti D faltem aliquam commodam interpreg»atio- nem lts 4éPags(ee —— futtet nem patiantur, &ab Armenorum j n r appellat, hzrefiabfolvi potfinc.. .qu;afxïllg ) $m XII. Num adilla Patrum te&imbnia; at t quz benignam interpretationem. admit- Jernir turt, referenda quoque fint, quz ex Tufti- jdeni. : no, vel autore quzeftionum & refponfio- tll num ad Orthodoxos, & Jren €oSixtus Se- nenfis adduxit , non inte antendt .mit. rf omnes conve- a früuit Nam Bellarminus, cum Z. :. de beaz. Derturit Sanddorum c. 1.inter hereticos, quianimas em nu piorum in abditis quibusdam r eceptaculis lquieid h ervari ftatuunt, primo ftatim loco 'Ter- tullianum nominaffet, poftea c 4p. 4, Jufti- nono p 1A ()Hofs num & lrenzum ab hoc err ore eximere contendit. . At difficultate id non carere I limfä'*? a J animadvertit Petavius T. /. dogm. lib. 7. ini, j /€.14. Necveretur Halloixius 72». 1I. Or;- ental. ecclef. Scriptorum p. 3j1. etiam vero alegus ! ; pxund Juftino illam fententiam, quod anime fi- delium ante refürrectionem . in. coelum f ,:: LW 4 ii nonrecipiantur, tribuere, & hunc Juftini F errorem hac ratione excufare, quod etiam n ;g Irengum, Tertul lianum &alios quosdam n* i Patres in errore fc O cios habuerit. Efto au- Joret I&Em' tem plures, quam quinqueil los a Vazque- Zio exceptos, animabus fid elium coelefte (XII POH? ciett "E beatorum domicilium ante corporum re- furrectionem denegaffe , longe plura ta- qofi men Patrum habemusteftimonia , quz a- nimas fidelium , fimul aca corporibus di- M ; : Íce- 48 yig6 (869- fcedunt, ftatim ad beatas Coelicolarum fe- theolo des transferripro nunciant, qua de re vi- dumta fupra zbe/i r7. dicta funt. mur, 1 deri poffunt, que Quin etiam illi, qu i in abditis quibusdam dores, ntium a corpore receptaculis animas crede templi feparata s usque ad refu rrectionis diem fegive collocan t, non dicunt, eosin his recepta- phürium culis cantifper cru ciari, donec, quicqui Minfer luant, fed potius quiete fordiuminhzret,e ^rispe1 runt. Unde Ludovicus moniat & gaudio frui affe . 9 Vives ad Auguffi j Jib.iz: de C. D. c.9. (uþi 6f ftexceffum fuumin tIe5 per Auguftinus animas po fcere affirmat) fecretis recepta culis quie dsex] hzecannotat: 9705 dubitat de earum gloria penuhi) Nam u- ante judicium, fed de loco glori«. quumq cum ubiquefit D E- Qd biquepo[Junt beatee e[fe, Uó, cujus fruitione famt beate. flotam fCþrii- tem f — XXIII. Quantum adfideles ante non diiit- fli mortem defunctosatünet , Chl'l&() 4 dam fuiffe mulamus, eam Patrum quorun Diesqui fententiam, quod fidelium illorum anime ülh] af non p rius in Paradifum recepte fuerint, Qu uam ill um Chriftus morte fua referaffet. Quoqm. Nequetamen cum Remonftrantibus hanc nemcxi fententiam paffivam receptamque vete- tims rumad noftrum usque feculum omnium ?0, of eífearbitramur.- Etfienim Remonftran- "- ^Quam tes in apolog ja fua adcenfuram cap. i aVot Pneto de flatu anime fzparate fiozn difputamone Wt Der hefibus hiftorico- (que fexta eft in ejus t theo- x utre. V ts 482) 197 ( £69- Jerumh theologicis) id probatum exifüment,non- detet dum tamen fufficienter probatum arbitra- jf vibusi mur, in eoconfpirafle omnes ecclefia: Do- &ores, ut juftos ante Chriftum & fciffum act templi velum cceli fanctuarium ingreffos yus d negaverint. Adducit quidem Vofhus sT plurium Patrum loca de Chrifti defcenfu quo adinferos, &animarum liberatione ex in- dusqu feris per illum defcenfum facta , que tefti- ao monta etiam a Pfeudevangelicis c. &. p. 157. D: l'. '/0 ^ (uïbl ("fcg. repetuntur. Verum quando Pa- nfüumt tres per Chrifti ad inferos defcenfum fan- | äfomm &os ex inferno liberatos pronunciant, fz- u ( pe nihil aliud hoc ipfoinnuere voluerunt, At um quam quod fancti, etfiante Chrifti adven- tum ad eceleftem gloriam perducti , Chri- [uthDf' fto tamen incarnato, paffo & mortuo falu- tem fuam debeant, & quando infernuma a U non dll/& Chrifto defcendente totum evacuatum, o- mnesquehomines inde eductos fcribunt, um $i ii Afl nihil aliud indicare videntur voluiffe, t 1 quam quod Chriftus omnibus hominibus, r J quocunque tempore-vixerint , liberatio- xb nem ex inferno acquifiverit, ut Excellen- tiffimus Dn. Prefes zi exercitat. de evange- ï üe ]i [to qmortuis ammunciatotb. 44. animadvertit. Mu Et quamvis Voffius 7. c. p. z. infrunitum & (f il 'i planetortum arbitretur,omnia illaPatrum. loca per metonymiam temporis velle ex- "m yfo n ponere,non dubitamus tamen , quinali- i qua Qæs jy1gg(S6-. qua faltem, & P quidem plurima Patrumlo-/. 110 ca fic exponi poffint. Sane Thaddzus, tresi] charu quiomnium primus illam Patrum libera- Wm af uionem afferuiffe nonnullis creditur, cum in confeffione fua coram Abgaro apud Eu- itpur febium Zib. 1. c. u/t. de Chrifto dixit, quod Pitres folus defcenderit, & cum tnagno populo mént] aícenderit, fi Valefio credimus, non de de- QDtiS] (fcenfu Chriftiad inferos , fed de defcenfü pott ejus e coelo in terram locutus eft.- Chriftus m MO PO NITPNOSS T difllm 1 enim folus ex coelo propter noftram falu- tem defcendit, & incarnacus eft, fed cum Qump multis afcendit, quandoquidem omnes, i tloneol EU quotquotomni tempore in coelum afcen- derunt, Chrifti merito adfcenderunt. Cljuse Praterea contra Pfeudevangelicos nota- unt, ] 1nus, quod Patres illi, qui fidelium ante 0f i Chrifti adventum defunctorum animas hts usque ad Chrifti ad inferos defcenfum cce- Cb lo exclufas affirmant, non ideo exclufas tu- WEtygg iffe dicant, quod nondum fatis purgate et- ia ht fent, & in hac cuftodia tamdiu purganoze, Vcttus donec omnes peccati macule eluerentur, lii fedquod fores paradifia Chrifto nondum &m d referateeílent. |Eft ergo cadaver conie- od quentiz, cum Pfeudevangelicie x illis Pa- trum teftimoniis 5ag. :95. inferunt: , (at Ti umb Deutlícb Éan man baraus feben / baf atb Wi Che voenbíg Denen Coeclen/ renm fie in einem tute WTOpfrue 1 poj $ollfommenen Citanbe aus þecxseitu.fcþeiägn/ -468)189 (&6t- atümy : n0d) eítte àuterung beoor fiebe. — Certe Pa- hadde - tresillinon dicunt, quod anims Patriar- m lt charum, Prophetaruin aliorumque fideli- ftcur d umante Chrifti adventum defunctorum ii impurze ex hac vita difcefferint , & illi ipfi | apkl t Ti A Patres, qui animas fidelium veteris tefta- p Pll menti ante Chrifti mortem in. ccelum re- jon d ceptas negarunt, non dubitarunt, quin ed fedi poft Paradifum Chrifti morte referatum Orit animze fidelium ftatim ab exceffu in Para- m i difüm recipiantur, ut Voflius in eadem, . fedut quam pauloante memoravimus, difputa- i of uoneobfervavit. Quin & ipfe Pfeudev- angelicorum Patriarcha Schwenckfeldius, at af cujus epiftolam de limbo Patrum legi vo- jgs m lunt, Parz. 1. epiffola &j. docet. quidem , baf bie Ur«háter in eínem fonberfichen £rte um - !f qut bebaiten getvefen /. (bietoei[ oot beni &obe ;enfümff* | Gbri(ti ber Cingang be8 Spínimels nicbt geoff nettvat, — Denn ep voat Cbrifto qu 6(fmen vote excïufaSwf | s bebalten) de quo loco dicit, quod a Petro pur vocetur: ein Svercfer/ eín $ otter[etin eitt 8e^ | u báffnig/ & quod. Patriarchze defuncti in du I np) eum defcenderint, & Chrifti adventum qu ,, €xpeclverint,cuiloco per Chrifti mor- W tem evacuato finum Abrahze fucceffiffe fo- oruft i mniat, quem usque ad folenneinitium re- N gni Chrifti perduraffe, & nunc etiam non n/Da" amplius fupereffe fcribit, mox tamen ad- j ( i P llam regni infernalis I | dit, poff; geminaui i r Par'* 482)19o (f63- partema Chrifto deftructa 1 m om nes fide- AC ie morientes cum Chrifto effe, quem- lesp Iinis'] admo dum Paulus diffolvi & cum Chrifto torig dubit elfe exoptavit. Quod autem animas fide- lium minus;perfectorum poft excefium Patre tmen fuum prius, quam ad Chriftum veniant, urgari oporteat, Schvvenckfeldius a 16cot Pfeudevangelicis pag, :24.'inter teftes ve- J aliqu'u ritatis commendatus non vidit. i (rémo XXIV: Progredimur adilla Patrum d'i- gundo éla,que de luftratione per ignem in extre- Blor mo die futura agunt. "Occafionem huic jmem fententie prebuit Angelus cum gladio, - piog pr quiin Vulgata" verfione flammeus , & in fie Greca QAoylyt óouQoía dicitur, ante para- Yenit, difum collocatus Ger.1II, 24. & dictum A- effedi poftoli, qui uniuscujusque opus igne pro- tür. , ah | bandum pronunciat :. Cor. II, g. & alia tofiüs quzedam Scripturz loca, quz de luftrico Qütnt, quodam extremijudicii igne perperamin- Derfft terpretati func illi Patres, forte etiam Qlum ab oraculis Sibyllinis decepti, qu& 4iP. 2 - m f canunt: queme xj vór& 05 zrovres * ád æïSsyäyä zréleucio Cl*it, l x QNoyós claGsa dieNeUmoyO. o 1 TE äxinokurai Df grávres ee9icovlou &c. Wil -- d imcper flumen agentur | tentiæ; Jgnis inextincli cundli, juflique falutem Acciptent. UIHHFU'S liis lib lgn Unde Blondellus 77 zra;?a;zf de Giby 2.6» [ | -Eääää 101 (883-.- mb d 2, C.10. inter errores, qui ex oraculis Sibyl- f qui [ í m Or l — linispromanarunt, etiam hunc de purga- torio diei extreme igne ponere minime mimtsl — dubitavit, Etfiautem non pauci ecclefize [ ectit Patres hujus ignis meminerunt, minime yn veni tamen cogitandum eft,omnes in ifto erro- oedii reconfenfifle. Nam ante Origenem vix 2 ts aliquisinvenietur, qui homines in die ex« tremo per ignem five probandos five pur- j Datriti andos affirmavit, fiquidem Irenzi verba em ia a Blondello adducta tantum ad inferni (onem ignem fpectantin quem extremus dies im- Jm g^ Ü piosprojiciet. Inter eosautem, qui poft Qu &ä Origenem de hocigne agunt, parum con- atit lh venit. Primum enimaliqui aliumignem d jn! effe dicunt, quo pii in judicio emundan- tur,alium quo impi! cruciantur, ut Am- uige HI, ? " brofiuszg P/a£m. ug.ferm.3.. Alii vero fta- tuuntquemadmodumin eodem mari fub- em r merfi funt /Egyptii, per quod Ifraelitz in- columes tranfierunt: ita etiam in eodem fortt & ] quæff M igne fübmergendos effe reprobos, per quem electisin extremo die cranseundum | 37!0744" if erit, quo fimili utitur Origenes PomiZ 3. Ll F f/TEd in Pfahm.36. &, quod mireris, ipfe quoque Ambrofius, d eundem Pfahmum. Cuien- setil [j tentiz adftipulatus etiam Venantius EFor- hi tunatus n epztapbio Vilithute , ubi canit: i j babent , damnaii incendia | Dz'gm' Jumen j de ffent, - $lj Is Y -ä) 102 (Söä* N lllos fplendor alit, bosvapor igne coquit. & hnt, quidem, dupitci fed | Jeuditur Res g/z' una P22 1 tiuj| a ; Ng:m cremat indignos , quo p rp?az igng £0.5 Univ obe Ambrg)üus Jferm. 3.., ad Pfalmn. ng. tantum peccata involuntaria & fortuita hoc igne t | t exuriftatuit ; at Lactantius Zij. 7. cap. zr. etiam juftos, quorum peccata pondere vel | Veter ! ficiun numero prevaluerint, hoc igne perftrin- 74 cendos &amburendosdocet. PorroEu- | diciun ! hocig( febius Emefenus, quem aliqui Gallicanum lm d dicunt, n bomi/.3. ad feff. Epipban. quam ; : IDu aliqui Eucherio cuidam , alii FauftoR ejenfi tribuunt, fcribit, quod quanta fuerit pec- ï' n cati materia, tanta etiam fit futura trans- vange eundi mora, & quantum exegerit culpa, ; rlbt; cantum etiam fibi fit vindicatura flamme ! tanfrta rationabilis difciplina. — Reliquiautem de ; Toque hocigneagentes eum fine mora transme- ; Wemt andumjudicant. Mittimusalias vererum Quodur circa huncignem diffenfiones, &illud po- '3 Quf il tius animadvertimus, quodilli ipfi Patres, ! Plütyg jui in extremo die homines per ignem hn ig x Cenf'e[. robandos purgandosve ftatuunt , vel fal- tem plerique eorum & przcipui neuti- lr uam agnoícant, animas fidelium etiam nj ante refurrectionis & extremijudicii diem i NB & in abditisiquibusdam receptaculis purga- | lg torios igues fuftine, redonecab omni labe expur- "808) i93 ( 95** g expurgentur quod Pfeudevangelici mal- : i f lent, mala fid e dicentes c. 7.6.5.p.:27. Gyge 7 raug f&lieffen aucb anbere/ baf bíe Srommen p qucd nocd am Jjungften &age in bem gtoffen Univerfal-G ericbte alfer Snen fden noch eíne SUrobe ausbalten müften, toel " AUA be netnlic) nod) . ag hicbt 6ollig an Geift/ Gseel un D feib erneuert/ 1. unb am eigenen Q'Sillen gángl ich getobfet fínb, . ondat Veteres enim, qui ignis 1lli us mentionem e peti faciunt, non exci piunt aliquos jam ante ju- Portob dicium excoctos, fed univerfis hominibus hocignis exame n in extremo die fi V dum docent. Hil ubeun- hg. qu arius 44 Pfa/gp. ug. fit.,. ftovat ne Deiparam quidem excipit. - Ambrofi- us qd eund. Pfaln.ferm. z0.de. fort t S. Johannis rür ts Evangelifte obitu nonnul los dubitaffe cribit; atdeejus per ignem extremi diei vi Quj tranfitu dubitari y hum non poffe, & Petrum jantemé quoquetum dicturum effe, peraquam & ignem tranfivimus, & paulo poft addit, 4 end quodunus ignem il lum fen gt tire non poffit, qui eft juftitia DEI, Chri ftus. Idem zzs ,&illudw enarratione Pfaimij4. igne hoc Ezechie-- 1 ipfl u lem, ig ne hoc Danielem a i cenfer purgandum effe fit W ! !4 Et Origenes ^ omtil. 3. ad Pfalm.34. necefíe effe fcribit, u t omnes ad hunc pu 0 ignem veniant , etiam fi Paulus fit aliquis ium & vel Petrus. g^ - Num ergo credunt Pfeud- evangel ici Prophetas & Apoftolos tam im- jjs pl D l p p'ur,qs ex hac vicg difcefhfle, ut a morte - ej fua :*»3) 194 (863- | Cf fuausque ad judicii diem nondum purga- | doit ripotuerint? .XXV. Scire autem velim, quomodo ] (uft Pfeudevangelici dicta Patrum , que dicto QU loco alleganz, vel cum fua fentencaa, vel fe- | fitir cum invicem conciliare poffint ? Dicunt | filri ad examen ignis in die judicii venturos , (j i, bíe nod) nibtvóllig ernceucrt finb /. & ftaum 1 Hig fübjiciunt verba Origenis , ex bomiZ. 14, m ! Hiero Luc.dicends; memofme fordibus refurgere ET poterit.. Quomodo hecconveniunt cüm ; Qum( | ttfürg Pfeudevangelicis, quiab ignis hujus exa- ínineexcipiuntplenerenovatos ? Orige- 1 Miuda nifubjiciunt Lactantium /iP. 7. cap. zr. di- J hiüf centem: 2405 plena juflinia eo matarias 4 s Q virtutis incoxerit,ignem illum non fentieut. .| Quin Quomodo hzc cum Origene conveniunt, ebzus( quietiam in refurrectionis die plenam fine 1 verba C fordibus juftitiam in nullo hominum - M gnofcit? Lactantio fubjungunt Fiierony- | Wünrel mnum, qui 44 cap. 7. Zmos dicit: pafíea ] Ihric (ignis judicii) comedit fmul pavtem , b.e.a .| m um Do- fandos illiuspervenit , qui t peculi 0 my mini & inejus partem veputamtur. — Teu QU us enim efh , ut incipiat judicium a domo fl Domini. Etin Exechiele. precipitur bis: Veo d quipenas illaturifimt: a fandiis meis Inci- U p pite.. Quomodo hzccum Lactantio con- Til veniunt, qui fanctos judicii ignem non li excipit Tl i fenfurosþfcrigfit ? Hieronymum ,Ca. laf : "693) 195 ( Sïä"- : m Caffianus, Zib. & Colizt. cap. ut. qui de Deg dicit, quod /corzaz, quam n eccultis eor um , qum , (uftorum fcilicet ) videt , effe concretam, j uædlh ä'ï excoquens in prafenti , velut aurum purum n d futurotransmittat examini,nibil in iis ve- ac Diot feder * epermittens, quod ferutans poffbecja- j ventit dicii igüis peuali cruciatu expurgaturus in- / &'Häfh veniat... Quomodo hec conveniuntcum hamil a Hieronymo, qui etiam fanclos ab igne ju- T KMW dicu corripiendos dixerat ? Quomodo munt t cum Origene, qui neminem fine fordibus uus & refurg ere poffe dixerat? Quomodo cum g o Pfeudevangelicis, qui non folum in pre- ,'cg'ZH fenti, fed etiam in futuro fecul O per ignes x gt Ífuos purgatorios hominum fcorias exco-- ii quifingunt? Poft Caffianum fequitur Eu- febius Gallicanus... Sed neque priora ejus glenamüf*-d verba cum Caffiano, nec pofteriora cum ii Origene conveniunt. [Ínterim Pfeud- cHient evangelici poftrema Eufebii hujus verba jcit: J notari cupiunt, cum ait : Z//Cc /4/]; , velgg lþ)m, ltj'l per amanos gurgites, gntendis maturam f jun qm mutantibus, transmeabunt, & in tadg rm lil i zgnibus corpora ipfis bonorificatda ponis , quia mon [imt onerata peccatzs. ; (f Notent vero &illud, nullum hic apparere veftigi- u j TL um ignis purgatorii, quo ante judiciam animas hominum corporibus fuis folutas 4 an[m 0 g refiduis peccatis emundari dicunt. Quam- q us Zb, 1. de j Visfenim Bcllarmin N2 purgator . ( l €ap *&93) 196( 2 cap-i0. eundem Eufebium füb Eufebii E- | tef miffeni nomine inter teftes purgatorii re- ; luni ferat, quod dixerit: b vero, qui tempora- Jibus penis digna ge[Jerint,per fuvium tgne- llis | tico) um,per vada ferventibus globis borrenda manfibunt, connexio tamen verborum u:um (t: cum coníequentibus aperte oftendit , quod Eufebius ille, quisquis fuerit, non de Wlff lisye purgatorio aliquo igne judicium prece- dente, fed de igne excremi judici loquatur. ore fehe Immediate enim fequuntur verba; quz de loeur judicii excremiigne agere ipfi Pfeude van- Dus ) gelici agnofcunt; qui tamen in aliis Patri- büs allegandis fepiffime Bellarminumimi- T Iir Queat tantur , & ad ignes fuos purgatorios tra- hunt, quz Patres de igne extremi judicii EINSV Cuml dixerunt. Notent infuper & illud Pfeud- tio() evangelici, quod Eufebius ille, cujus verba Qfif notaricupiunt, in eadem homilia neget, impios ex infernoaliquando liberandos. fhünd ipin; XXVI. Circa reliqua Patrum dicia, Tnt r quz paífim a Pfeudevangelicis proferun- s tur, in genere notamus , quod haud raro non Patres , fed Paterculos dubiz fidei & . lemf Pfeudepigraphos adducant, quibus etiam Dugy honnunquam myfticos aliquos 'Theolo- i O s adjungunt, cum ex illorum quoque «t q i metis ad purgatoria fua aliquid caloris ä One f accedere pofle fperent, ut incalefcant plus faus. Eavero,qua ex genuinis Paurum lt tei- 159 T 096 l Rif 'æä) 197 (89$- -- at teftimoniis adducunt, ita fepe comparata unt, ut nihil minus probent , quam quod ji p Iotmpe illis probare voluerunt. Quis, nifi- Fana- j ha ticorum vertigine abreptus, credet, Igna- vetbut tium, 77 epi//o/a ad Magnefros c. . cum di- Cit: Fuas B. eic rv Ijicv vézroy BEIer. Y ogély ; OHCHdiF: n unusquisque inproprium locum iturus eft , his verbis docere velle, quodanimzea cor- dum p ailoqut! pore feparatz neque in coelum , neque in gehennam abeant , fed medium quendam hat ocum occupent , ut a peccatorum fordi- Dfeutiié us purgentur ? Annon enim fatis clare dis Ignatius indicavit, in quem locum quis- mmiQupt D queabiturusfit , cum in verbis proxime x antecedentibus ait, resfinem habere,& in- jem cumbere vitam & mortem ? Eadem eft ra- j tio Clenentis Romani , qui in. epiftola ad as .mlka neä ! Corinthios de Petro ícripfit, quod ex mundo difcedens in locum füum abierit. jberant^ i j M ! Paginam Pfeudevangelici non adícripfe- gru *i runt, metuentes forte, nelocum evolven- p Tf u P 4 f ; ] tesminime fibi perfuaderi patiantur, quod )d lt Clemens per locum, in quem Petrus abiit, ub l bewü purgatoriumintellexerit. Etrevera ma- ]wbü la fide egiffe Pfeudevangelicos deprehen- 105 ] det, quisquisipfum Clementem evolvet. um U Nonenim dicit Clemens de Petro: et iff a uil d feineti Drt gegangen/ fed verba ejus ita ha- Jefcit ent p4g. $. ÉT uwerueiicus EzrogeuO« eis n5 j TOy éQesAépaevoy Tózroy v &Zm', p Mdfïyf ? f 3 um -&93) 198 ( $63- smpaffus im debitum glorie locum abüt. fatfii 'Num vero obfcurum ett, quis fit gloriz lo- Qum cus? Sincera ergo non eft Pfeudevangei- | fa. corum de Patribus primi feculi querela f. | poi 34 gleidymie fíe von víelen auberm toicbtigen Nout &5aden fíc felten ober niemafs ganf beutlid) 1 du beraus geloffen : alfo baben fie audb bieroon ; tipli febt toenig obne berbecte GoleicbniB unb SXate b * s$el ausgeferodber, — Clemens enim Roma- ! nus fine xnigmate refert, quod Petrus per feeun martyrium fuum adglorie locum evectus | ügünt fuerit. Píeudevangelici vero per prave : l do fuz verfionis nebulam obfcuritate locum. Scriptc hunc involvere nituntur, ut Clementt 1 Qüdag enigmata affingere & in turbido pifcari - r pofhint. Idem Clemens eodemloco de 4 Uhicu Paulo dicit, quod martyrium paffus in lo- ; Qücün cum fanéctum abierit. Sed wnigma hoc | C 4 Qideny fuit Pfeudevangelicis, ideoque füentio pretermiferunt, quemadmodum & àlia, que Ignatiusin epift. adRomanos,&Po ly- . ! Ydyen carpus in epiftola ad Philippenfes fine n : Wüncfa gmate de beatoanimarum piarum ftatu te- .| Oittu ftati funt, diffimulant, contra vero aniles 9i], fabulas, quas larvatus paftor Hermas ab : IUO ( anu perfonata didicit, prolixenec fineelo- - lr giorecenfent,cum liberationem damnato- Tlfffjo rumex inferno per anile iftud commen- ; üflgr tum probari pofle fperent. . Sed quis Oe- !l ut u- .dipuls illos.docuit, fub hoc æni-gmvate'f ram - M -68) 199 ( £63- u d | ram damnatorum liberationem occultari ? gïor'ræh» cum Feuardentius z» Tbeomachia Cafvini- lag JHica lib.iz. cap. g. ilam Herms vifionem qui) potius de purgatorio fuo pontificio , t tb Nourry vero veritatis , ut fcribit, amore V od ductus, de peenitentia & peenis hujus vitze i t explicet 77 epparar. ad bibliothec. Patrum june ag.ny. ^ ym At XXVII. Non melio rifidecum Patribüs Pasgt fecundi, tertii & fequentium feculorum gmert agunt Pfeudevangelici. | Siquid enim fa- ne doctrine de animarum ftatu in iftis yteloct Scriptoribus occurrit , diffimulant, quic- Cemett quidautem nzvorum occurrit, undique io plo! corradunt, & ne id quidem fincera fide. m* Unicum hocloco exemplum afferam. Ád- a[TUS n ! ducunt . ?. Auguftinilocum ex Zib. 2o. de qgni C. D.cap. zy. ex bzs, quee dicla fümt, videtur (e RCHUG evidenttus apparere,s illogudzczo qguasdam quorumdam - purgatorias ponas. futuras. nos Sedverba fequentia, quibus Auguftinus hanc fententiam quodammodo corrigit, . u yn f omittunt: z//; forte . fec eos dicendum eff emundari a fordibus & eliguari quodam- Hermäï 7.040, C ab iis Thalt per ponale yudicium ! eclit j féparantur, ut lllorum fzgregatio a1que da- j du qmnatio purgatio frt iflorum, quia fre talium de cetero permixtione vicluri funt.. Unde | cor ad qüls ! falfiffimum eft, quod Pfeudevangelici pag. fle alium tractatus fui guil 9p. dicunt,, nullum € CO* h Na4 -£03) 200 ( 863 fcopum, a[$ eín gufángficDer Sericbt oon bem exel G5inn ber SirdyensSebret tvegen biefer Coadye. n nni Si hic fcopus eft, cur tot clariflima pa- trum dicta diffimulant in quibus ani- ésd: mas fidelium -de corpore exeuntes ad Tum Chriftum vadere , & peccatorum ani- |. delir mas in inferno poniafferunt , quod in- ä ümn ter ecclefiaftica dogmata refert Gennadi- Tlent us cap. 7?. cujus verbis fabulam zrgoxaSaerit- !- Clefi ia a cerebrofis Sophiftis excogitatam fun- | if ditus everti notat Elmenhorftius? Cur 1 i meu'; clariffima Patrum dicla, in quibus tertium- | Quod animarum corporibus egreffarum locum ] Ms aperte negant, vel filentio transmittunt, | deDos contorto gloffemate corrumpunt ^ Cur fl tj fepiffime deliria fua,quz exFanaticis Janz mïmg Leade vifionibus hauferunt, aut etiam u- Q nius alteriusve veteris Scriptoris privatas Poud opiniones, toti primitivz ecclefiz contra COf fcientiam & confcientiam imputant ? Cur 4 Qd impudentitfimis mendaciisPatres onerant, | Jentin quale eft;baf bie meiftenfebrer/teeldhe ber?lp. nf &it nabe gervefen/ Datittnen eínftitmmig / 0a ClatiSp G Ott nad) feiner unseranberf. Sreue unb Cte us | barmung fein eerberbtes Gefibópffe od enbe la [icb roteber o0n Der£uaaf beftepen voolle ^ pag- Áty 24. Nihilergo minus eft hoc fcriptum al$ : fpondl ein su(ánglicber SSericbt or. bem . (oinnber DT $uitdpenSebrertoegen Diefer Coade, — Dece- d tero inftituti noftriratio non patitur fin- gulorum ecclefiz Patrum fententias excu- * 1 ä!iuig tere, *98 ) 201 ( 803- WU excutere, & prolixe oftendere , quid La- iC &antiusa M ontani Paracleto edoctus fo- riiümapq- mniaverit, quid Origenes ab ecclefía toti- u d €esdamnatus, & in hoc Pfeudevangelico- as t rum tractatu utramque paginam faciens yrum d ftionibus ad hanc controver deliraverit, quomodo Auguftinus in qua- : quod ir'f- fiam perti- ; Getnt nentibus fluctaaverit, & al ii quoque ec- clefie Patres non folum fu binde ab aliis 14:07434&*' m t* diffenferint, fed etiam nonnunquam fibi- Rius! D metipfis non fatis cohzrere vide js teti antur, quoda Rigal tio, m nor. ad Tertullienum m lt par. 24. Petavio, Tom.1. D ogm. Tbeod. lib.7. ,smitcunt' deDeo capag.thefa. Fratribus Benedictinis, w V "ova editione Ambr Tom.l.bag 384.& aliis ados I animadverfum eft.^ Sufficit, abunde ha- g n ctenus fuiffe demonftratum,quam temere riS ( Pfeudevangelici to tius pie antiquitatis æc() f- confenfum jactaver: eü J int, quz etfi non ubi- que circalocum & ftatum animarum con- entiat, in eo tamen ferme unanimiter ii u confpirat, quod nulla fit hominum a pec- IU catis poftmortem purgatio. UndeB.Ur- TT finus fupra laudatus, ad quzftionem : ob nad) Det aten Z3áfet 8ebre erft nad) bem S'ope f | jemanb fónne von Gsinben rein tverben ? re- mi ä [cnptll Ípondet : barauf anftvorten fíe beftánbigfid) ganf obne Stociffel / e$ fey nacb biefem Zeben T l " 1, teitt 9tittel /2. Feine Beit/ 3. feirt Ort ber b Sieiníguttg/ 4. Feine SYerfonen/ bíe ton Gsürte pati T 5 ben n -49$) 202 (£89- Il ben Tónnen gereiniget roerüctt/ quam refi pon- fionem deinde per fingula membra: ttif us ff exponit p. 56. & feqq. S » . XXVIII. 'YTeranum fulcrum ,qug pur- fidl il gatoria Pfeudevangelicorum nituntur, nijy funt vifiones & apparitiones, quibus tlf Af Pontificii purgatorii fui exiftentiarn pro- bare fatagunt, unde:z fpeculo exemplorum d g uI diflindl. 3. exemplo 3. cormmemoratur, Pres- byterum quendam vidiffeanimas verubus T ä C affixas, & ad ignem affatas, & tortores adi- em deftillantem affundentes;ut alias ejus- Bitp t fit modi vifiones, quibus Pontificii purgato- rio fuo fidem facere contendunt, tacea- Áecat mus. Hocigiturfulcrumitidem ,ut duo priora,a Pontificiis mutuantur Pfeudev- toy 9 l angelici, nifi fortea gentilibus mutuoacce- erunt. Nametiam apud Platonem /5. fiany Em 0. de Republicap.si$.fequ. Eris Pamphilius ad vitam, fi vera eftfabula, revocatus , pro- M [ f ff lixe refert, quid apud inferos viderit audiverit. Etapud Plutarchum zr Zihro ib d)mel de bis, quifero a Numine pumuntur , pag- 36.feéqv. qualiaa pudinferos 1tinera T he- putg Arideus dictus fuerat, U5 fpefius, qui ante emenfusfuerit, & quales animarum poe- Ia | nas & luftrationesibi viderit, fufe recenfe- Disac Us e tur; utalias gentilium fabulas mittamus. Videntur tamen Pfeudevangelici Judzis g potius hoc fülerum acceptum *;efer:'e x mtro €. / -&93) 203 (862- " n le. Scribuntenim pag.397. €8 í(t gatt & gt« bra f 10if/ tvo thatt anberá Denen uralfen Cabbali- ftifc)en Cdbrifften ber Soebtaet Gauben u qu ftellen toill/ bag aucb bey ibnen biefe Stepnung TtUTt nicbt eben für ungereimt gebalten. tvorben / qmbusu nemftic) baf bie beilígen. Coecen nad). ibrer um t Stuflófung unb Siteinigung nídbtS betto toent^ 9er Denen. $ebenbígen nod) eftvag. eróffnen mpim r unb mittbeilen, enn fie lebren nicbt allein/ sv DaB jebt gebadbte aufgelofete unb geteinigte torei C»eelen Cngel feyn/ fonbern baf fíe aud? a8 glusdt Dienftbare Gieiffer fíc) qum / tvebiten gebraucben faffen. Gienft ng 9tufet» Purgazcr L t XXIX. Docent igitur hos magiftros p o fecuti Pfeudevangelicipag.124. |Gafibie: | P[euöe' fcober fene G5eefe febr bebenc£(icbe 9(ngeigune ütuoi gen unb S9tercimable von íbrem fesigen Su« 7 ffanbe gebe/ ootaug Die vvabren Giottesgelebre onem ^ fen (quales funt Pfeudevangelici) siem[is) T ) verfteben Eonnen / baf bíefe nodp in éiner ver» vidai mifcbten unb eben nicht gat $u [uftigenR egion i ficb beffnbe/ eine anbere toobl gat ttod) febr jl f fdergtibe Quaatausfteben müffe. Etim- "tl 1?0 il puras quidem animas fepius quam purga- y ff 1 h tas apparere docent, cum illz epulis, cho- reis, fcortationibus aliisque rebus munda- m nisadhuc delectentur , quamvis corpori- . erett bus exute e jusmodi voluptates exercere st j ] nonamplius valeant.24g.130. Ettales non fed interdum ft" ültro.yantum Vivis apparere, etiam -$68) 204 ( 863- Id etiam per Magos evocari docent par. 14. f /t feqv. nihilominus tamen etiam juftas ani- n mas cum fanctishominibus in hoc mundo fepeverfaritradunc. — Unde illis non dif- plicet confiiium 'Phom: a Kempis fva- VelS dentis, ut familiaritatem. contrahamus Bu cum Apoftolis & agnatis Jefu , quo nobis aliquid deregno D?ei & ftatu eternz bea- D titudinis manifeftent. | QW Nonífolumautem Yolu exanimarum vifionibus, fed etiam ex 1m- mediatis Dei revelationibus purgatoria quir füeri fua didicerunt Pfeudevangelici noftri. E Hincpag.:4$. dicunt: toirtooffen bie 2'Bot» te GOttes fefbft bóren / bie er sum Socinrid) 1lle, ( W (538/ eiuem GYOtfe8 erfeucbteten SDtaün / ge ! Infeti frtoen, — Agunt vero iftaverbade homi- &nifm busqui in primo grad'u gratize moriuntur. Sicergo Deusipfe de ejusmodi hominibus Cl [ OT adSuffium, fi Pfeudevangelicis credimus, dten locutuseft: fiemüffen ('ur eine jebe 2IGolluft unb Crao6licbEeit Der Jéatur / reelcbe fíe obne at At 3Y?oth femafg genommen / Díe unausfevedbice 0y rein De8 Syegefeuers leíben ; & iterum: etlie de finben fid)/ batüber C59tf fo erguenet tt/ * Q0r OqUle baf fíe aesvungen teerben / ín ber allergraue DgO fatmtten 3ein be$ Segefeners bf an Den Sag be8 Gericbt8 gu bfeiben/ fa Da ibuen nidbt eitv n X tmaf vergónnet ift u toiffon ob ftein ber $o0lle Türun fepn/ ober im S:gefeuet, — Hxec ipfius Det denuo tur: I verba fuifle, Pfeudevangelici noftri incul- 498) 205 (863- inculcant pag. 145. Soiet baben tvír bíe CYGorte u te/ tvecbe Der gemefbte Stann von GYOrt felb jlis 1 C mir ften ecseblet. . XXX. Mirum vero eft, Sufanem hunc snond n f velSüffium ab ipfo Deo didiciffe,quodani- mz quidam in pürgatorio pofize igno- trahamqs j Q rent, num in purgatorio, anin ipfo infer- o t nicarcere verfentur,noftros autem Pfeud- evangelicos, qui & ipli Theodidacti videri m uert volunt, certo.fcire, quod nondum quis- quam mortalium ad infernum detrufus t j i fuerit. Quamobrem, fi quis ex Pfeudev- angelicis moriatur, ejusque animam Deus at ile, qui cum Sufone locutus creditur, l SM'W&: - ignorare velit, fitnein purgatorium, an in Y infernum delapfa, verendum erit, ne talis hn anima DEO Sufonis contradictura fit, yoriutt cum ex Pfeudevangelicorum tractatu di- omu» dicerit, certum effe & indubitatum, quod veditt ante noviffimum mundi diem nulla pror- Ls fusanima infernum fübeat. Sed videant ii l Fanatici, qui quemlibet fere fpiritum pro- g j Deo venditant, quomodo deos fuosinter um e concillent. Nos Deum in Scriptura qu" loquentem audientes nequé Sufonis j T DEO neque Píeudevan a mniis fidem adhibemus. gelicïo;'um fq- » 1l iil l XXXI. Que pro apparitionibus ani- n marum a Pfeudevangelicie pag.i24.afferun- j Yi J tgr, prolixa confutatione -hgud indi gent, fit dem cune u /*£03)206 (803- me cum jam pleraque a noftratibus contra Pontificiosagentibus difcuffafint. Equi- refp bàte dem non volunt videri novorum purga- | Qitd toriorum architecti;ac fi ex Pontificiorum pend lacunis argumenta fua. hauferint fag- :2 linir fed proteftationem eorum facto contrari- j thef am deprehendet, quisquis Bellarminialio- 34l rumque Pontificiorum fcripta cum hoc |- lanur ipforum tractatu contulerit, unde euam crambem bis coctam , cum faftidium pari- j miy Auguftini locus, | Oque at, paucis delibabimus. extractatu de cura pro mortuis allegatus, | fipeí | Tunp adverfatur potius apparitionibus anima- rum quam patrocinatur. Audiant vero l &&pu ; VOfUf &alium Auguftini locum, & refponfum Donatiftis datum. Cum enim illi dicerent ; uml ad?l[d boc verum eft, quia ille frater nofler , aut 1l la foror noflra, talevifam v igilans vidit vel | &fIG U refpondet ! a& i tale vifum dormiens [ormiavit , Augufünus; removeantur ifüad vel ff ; udir | i menta mendacium bominum ,velportenta [4 fallacium fpiritu 1011. IUI', q XXXI Ath Ofmy Y anafii quaftiones ad Anti- ochumnon fideliter allegantur. Dicunt t05 gj QUi enim qzff. 2. legi,'baf. GOtt bie Crfibtie nungen/ toelche von Den GSeeleni. biBreeifett Dtebe nacb feinet fud. gefeben toerben/ Oerfebung geftbe ben faffe/ gu gtv fiem0ugen, — Ac nihilho- lon vj itur, fed Athanafius, vel quis- Qdl rum ibil egi ^ ft, ad quxftionem: num ani- ! merS-; quig gumr m 463 207 ( 889 j cdnm m defunctorum vitam iterum invifant ? refpondet: 8dgucx neguaquamdque pro- N n pif batex Pfa/mo C!H, u. quamvis poftea ad- i dat,deanimabus fanctorum non effe ambi- gendum, quz poftrema verba in Comme- Ug Contr Uuniana & Parifienfi editione recte paren- minidi thefiincluduntur, cum manifeftum fit, ea cumit abalioquodani efTeadjecta. — Autor enim harumqueftionum etiam fanctorum ani- ( t 1abus ejusmodi apparitiones denegat,ide- jum Jm lOCW» oque ftatim a4 quaflionem 26 quomodo fepe fanctiin templis fuis & tumulis appa- js at reantc?refpondet: vifionesque in templis & fepulchris fanctorum fiunt, non per fan- hant r£ Mf OD[LW ctorum animas, fed per angelos fieri, for- mam fanctorum affüumentes. Idem autor | diceïeüï ad queflonem3y. quare Deus non permi- zt'i' -äm lh ferit, utanima defunctorum ad nos rede- jvidit»:! ant, & enarrent, quomodo fe res habeat d )d L'f, l apudinferos? refpondet: id DEUM non permittere, ne varii erroresin vita orian- ul þoffï?ïf" tur, quia demones poffent mortuorum formasaffumere, feque ex mortuis excita- d y pio! tos affeverare, & falfa dogmata fpargere, uz errandi & pereundi caufim nobis x o preberepoffent. Hxcomnia diffimulant ; ! a Pfeudevangelici, quafi apud Athanafium * u h D h non vidiffent, & contra fimulant, fe ea u j D apud huncautorem legiffe, quze nusquam. ', v inejus fcripts extant. — Sane, fi queftio- nem g ) — 43)2og(863- - nem & paginam ab illis allegatam evolva- Mp;z mus, rantum abeft , ut verba 1lla, qua ibi quet legi dicunt, inveniamus , ut contraria po- .] &on tius fententiaibiinveniatur. Quafronte ] rte, ergo gloriati funt, tractatum fuum nihil ] pre aliud effe, quam eínen $ulánglicben 33erícht X vonbem GCinn ber aten Svitcben-Sebrer mve TIQot gen bíefer Coadbe? Eftne fenfum Patrum | ciafp exponere idem ac contrarium illis fenfum, find pI imo &verbaab ipforum fenfu plane aliena ilisaffingere? iHasdi; XXXIII. 'Tertu Iliani locus ex Zibro de ] interi anima edp. 57. allegatus Pfeudevangelico- ] i rum fententiam funditus evertic.» Exa- ] fünes gitat enim ibi fallaciam fpiritus nequam . ] qusa; fub corporibus defunctorum delitefcen- tis, & ex parabola divitis epulonis & pau- 1 tem, peris Lazari probat, nulli anime inferos u r patere, ut inde egredi, & difpofitionem in- Ts q fernam renunciare poffit. Quod autem Tunes| addit, divinam virtutem in documentaju- Addn ris fuianimas quasdam in corporarevocaf- iCl íe, Pfeudevangelicos nihil juvat. — Nihil ] Pt etiam eos juvat, quod Euftrarius Presby- Wbj It i ter Conftantinopolitanus fcripfit, nihil u i obftare, quo minus animz fanctorum, fi angmg Deoplaceat, huc venire poffint, in fcripto, ffiltp, quód Leo Allatius tractatui fuo de orien- d talis & occidentalis ecclefiz? confenfione Iqu ver[ V didit cirga purgatorium grzce & la;im'; e «ap. N 93&*'93)209(5&3-; Jel I J [ ; äap; 12. DAg . 40j. Qualis enim eft hzc confe- à,qui i quentia: nonimpoflibileeft, animas fan- RE j &orum, fi Deo placeat, viventibus appa- Quf i: zi rere, ergo anima po 4 ft impftem revera ap- fuum? l J parent? / v XXXIV. Adargu me;ïturl'n, quod appa- d ritionibus animarum opponi folet, a falla- m t cia fpiritusnequam fub corporibus de- Jisfen functorum delitefcere foliti depromptum, Yanedi : ; excipiuntfag. 127. quod Patres preftigias illas diabolicas non quidem plane negent, g ii interim tarnen certa fide fibi pérfvadeant, quod huictentationi non obnoxii fint ho- eiugat x D mines , qui folo Dei Spiritu aguntur. — Si ys It quisaudire illos Patres velit, adducunt d Auguftinum, Z/.13. de C. D. cap. :$3 dicen- yis p tem, quod diabolus fine Dei permiffu ni- g il hilefficere poffit. Sedubi dicit Augufti- Qone nus, quod Deus nunquam permittat, ho- mines fanctos diabolicis ludibriüs téntari ? Qd atl Addunt Auguftino Hieronymum, cujus hecallegant verba: bíefefinb e8/ toeldhe orarevofï l ($9tt 3iel unb SYtaaf fe&en / unb bie S(poftef. fit TU l föbï felbft in Svetten unb. S5anben merffen tvollen / jplit, Daf fíe bíg an. ben ag be$ Gericbtd im Giee füngnif gebalten roerben/ unb nicbt / tenn fie ln&Ofumï [ fcnpl& ii toollen/nad) Gttes Q'eillen evíd)einen bürfe Q (b o fe/qua& verba legi dicunt inepff. vo. ad- j verf. Vigilautium. Necinficiamur,verba on(ell( verfus jf i Ll:l his fimilia in Hieronymi tractatu ad O Vigi- "i9$ ) 10 ( $93- Vigilasntium occurrere , qui additus eft 0n z*;mdem epifTole s3. ad Ripartum. Sedne- gamus, Hieronymum his verbis afferere voluiffe, quod fancti homines nunquama faci diabolo per frmulatas mortuorum appari- ! Conj tiones deludantur.- Cur ergo a Patribus. tede id doceri dicunt Pfeudevangelici , cumne , unicum quidem ex Patrum choro ejus rel cafo teftem allegare poffint. Enimverofi 1p[um U5 Y Chriftum a diabolo tentatum Patres haud -| p jgnoraverunt,cur non etiamSanclosa di- ü abolo tentari crediderint ? Sicredideruut, | eVe diabolum S. Martino apparentem fe pro ( Chrifto venditaffe,quod Sulpitius Severus ! Q(fr znvita Martini vetulit,cur non etiam cr edl- M derint, anähs a dlabolo per fictas mortuo- 1 em] rum apparitiones imponi poffe? Quze pauap.- 4 fitij €» feqv. de animarum apparitione,& appa of rentium animarum figura,& fübrili anima- ] rumcorpore ex fidereis virtutibus com- jt, pacto differuntur, aliaque hujusmodi, que A ibi nulla probauone addita affirmantur, . eadem facilitate negamus, & autorum ] gii phantafie 1ehnqu1mu& Iu5f 0 . AXXV. Veram Samuelis animam ap- fonil pal uiffe Sauli, veteres quidam ecclefie Pa- üVet tres ftatuerunt, & inter alios Origenes; UO ef bomila de engafz'r:mytba ad i. Reg, 28. qu — &Sl mter Orwcms operalegitur. Verum hanc Qlsti j Orl : 'ää) 2m ($69- ld Origenis homiliam peculiaridilïïertratione— &t contutandam in fe fufcepit EuftathiusAn- sufent unquam; tiochenus. Utriusquetractatum poft Eu- ftathii commentarium in hexaemeron nau [ iPutt: conjunctim edidit, & peculiari Ífyntagma- te de engattrimytho illuftravit Leo Allati- ], tf us. HabutOrigenes fententiz fuzante- o qut j Il " cefforem Juftinum martyrem. . Euftathi- r M æ. i | us vero & Tertullianum antecefforem & ts n plerosque Patres opinionis fux afíeclas. ndost Pfeudevangelicosautem , qui cum Orige- du neverum Samuelem Sauli apparuiffe con- m tendunt, ad D. Johannis Ernefti Gerhardi poett differtationem JeJpecfre Endoreo, Heideg- jumae geri differtationem | Je. p/2udo-Samuele, g m item Johannis Markii difputationes 4e 54- j Qïïæ PJ j Y l;' muelis apparitione , aliaque noftratium & lne)&aF M l Reformatorum fcripta ablegamus, in qui- bt busargumenta fua, a Pontificiis mutuo ac- tibus cepta, jam pridem difcuffa reperient. mf fl XXXVI. Argumenta, que Pfeudevan- ^ gelici 5.5$2. " /egv. proferuntjitidem nul- x du liusfuntponderis. Mofen & Eliam Chri- fto apparuiffe, nemo dubitat, neque de vi- T fionibus Danielis & Johannis controverfia ! u movetur. QuzNazianzenus de appari- Qf tione fratris fui Cefarii per fomnium fa- q &a, Sulpitius Severus de apparitione A- M' lg* Ii (q t. gnetis, T'hecle & Mariz; Zmaragdus Ab- o z basq -&$3) 212 ($9$- bas de apparitioneS. Antonii, Gregorius Thtji Nyflenus deapparicione Johannis & Ma- I/tàn riz Gregorio T haumaturgo oblata, Augu- b (tiife ftinus deapparitione Felicis, Eufebius de apparitione Potamianz referunt, non d- ippi que certa funt, imo p ] * eraque fufpecta & paat dubizfidei, / Et quamviscerto conftaret, ti Dj tales apparitiones effe factas, dubium ta- hüjus men adhuc fupereflet, annon angelis poti- g fol us, quam aniriabus defunctorum appari- lacin tiones il adícribenda forent, Ponamus quod autem, animam Cxefarii INazianzeno , ani- €din( mas Agneus, Mariz, Thecle, Johannis, n fro| Antonii, Felicis & Potamiansg aliis appa- usejua ruiffe, quidinde Iucrabuntur Pfeudevan- QU qt gelici? fi purgatoria fua ex apparitioni- 1] bus probare volunt, producant animss, COrum quz ex purgatorio in- terram adícende- QU j runt,auresque eorum, quibus apparue- Mi runt, ejulationibusoppleverunt , & fuffra- gia pro fua liberatione poftularunt, tvelc)e Ml mit oielen Slagen unb . betrübten Geberbet Dilonib ibte Seue/ (tveldhe fie über bie verfaumte Ct 1 s neurung empfínben) begeugen/ aud) rvobf atfa. T inftànbigfte bitten/ baf ibnen módyte gebolp 7'?"'*0'/4&« fen woerben / bamit. fie u ibrer Stube fámen 70(!5*, Tlon, pag. 3. weld)e Dafelb(t/ too fíe ficb subot aue A gebalter/ mít SDoftern / &b(agen/ Sneipen/ N Ofberffen ub oief anbern ungeftümen 2(nmiw Otproi geh thbungengu bfrfïeben geber/baf fíe tvas b: "a nf $98) 213 (863- 3 1 fen/ unb ebe nicbt j s l übebaben EBnten/bif matt tbren (e&ten Q'Yille n/ Dà fíe etivan jum 2?u$ T UI ber ?[emen as gef tifftet/ ober db fouft tva8 ver» orbret/ vólfig exequiref pag. 54. 'lalium t apparicionum fzpe per fraudes hominum upa l paratarum copiofus apparatus ex Grego- conttt rii Dialogis, Vincentii fpeculo, alüsque hubur: hujusmodi Scriptoribus a Pontificiis colli- g g folet. . Et prudentiores quidem funt ma hacin parte Pfeudevangelici Pontificiis , Ponamïj quod iftiusmodi fabellarum eos pudeat; 7eno, 1l fedin eo miferiores, quod magno labore ]ohannis; 2 in probatis ecclefiz primitivz Scriptori- EE bus ejusmodi exempla quazran tf & neuni- faudert cum quidem invenian . yaritit XXXVIL Cum autem Pfeudevangeli- y anim corum tractatus nihil aliud effe debeat, d quam eín gufanglicber Rericbt 99n bem Goinn al u ( Der a[ten Stircbenz£ebrer toegen biefer C»adbe/ p A mirum eft, cur filentio transmiferint gra- ynt, t e*: vilfimum Chryfoftomi de ejusmodi appa- l WW ritionibus judicium, quod legitur Po/ g. 4d Mattheum. Dicit igitur: gx $ yvyz «2 Ri J j :Lc TEAeUlnuoT (B). égiy $$ Bo N & doed A0 0 Ü7r0- !] XpiioueY(B. ToUT O disre azaTüco, TSe dwouv- Votti | 1 Tus, "102 defunidi eff queclamat anima, fed diabolus iffla fingit, ut audientes. decipiat. ;ï yn 1/ w Quod poftea vartis rationibus exScriptura j f l comprobat. Ejusmodirationesaffert et- lam zn bomil. 4. de divite & Lazaro, pàg M i inter [ 043 — 43) ar4 (889- interalia dicit, non effe querenda a mor- 114!!51 tuis, que docemur a facris literis, Deum, fi (dior Ed noviflet, mortuorum appatitiones nobis plici profuturas, eas nobis denegaturum non nE pE fuiffs; fi Deus permitteret, nosa mortuis fibel doceri, quid apud inferos agatur , facile fi- hs,p eri pofíe, ut diabolus füb mortuorum fpe- deeo cie falfa & perniciofa dogmata difpergat, dæis ideoque Deum fores occludere, & non Tur permittere , ut aliquis defunctorum huc Iore revertatur &referat quid ibi fiat; Deum. Pontj non permittentem, ut quisquam ex inie- Tleog ris ad nos redeat, docere nos voluifle, ut fpho Scripture potius credendum exiftime- Eadem eft Grect Iüus, quam ceteris omnibus. Chink Theophylacti ad cap. g. Mattbei & cap.it. &A Luce aliorumque Patrum fententia; que Dirit etiam S. Scripture conformis deprehen- f.0n ditur. Davidenim certo noverat, Manes Titent filii füi in terram hanc non effe reverfuros, Creder 2. $am. X1I, 2;. neque dives epulo obtinere [ at potuit, ut Lazarusex finu Abrahe ad fra- en tres ejus convertendos mitteretur , ut alia, difin qua ex Scriptura peti poffunt, argumenta tttis | taceamus, Ts XXXVIIL Quartum fülcrum , quod ts purgatoriis fuis Fanatici fupponunt , e atergc confenfus Judeorum & Gentilium, de ld quo cap. i. prolixe agunt. Et Judeorum Qear antex2 Dech . quidem confenfum primum prob *$93) /215 '( eos ht 'Mdiff;c. Xllælb, . Deinde etiam ex aliis Ju- Dasi deorum fcriptis eorum fententiam detri- ne n plici hominum forte, de animarum lotio- rüm i ne per ignem, aliasque de animarum ftatu a mo;tt;fi fabellas repetunt. PofteaveroadGenti- ,fb les, Philofophos & Poetas progreffi , etiam n deeorum confenfufibi gratulantur. Ju- d deis & Gentilibus cef. ; pag. 15e. etiam. (j 9t Jd'urcas addunt. ^ Mutuo accipiunt pro yum more fuo hoc quoque argumentum a ; m Poncificiis, e quibus Feuardentius Tvzz. 1. j ex Theomachie fite lib.u.cap. y. veteres Philo- hliübu j fophos, Poetas, Hiftoricos Gentilium tam æ(ifïimï Grecos quam Latinos, preterea Japones, n t Chinenfes, Brafilienfes, T'artaros, "Furcas jpu & Alcoraniftas omnes admirabili adflatu entiài Spiritus $. purgatorium defendere, & cap. j &.non folum veteres Hebraos, fed etiam :mt)Mln* recentiores femper credidiffe, & adhuoc evelfum credere purgatorium gloriatur. Verum Q Ob;mP; fi articuli fidei ex confenfü Tudeorum, Gentilium & Muhamedanorum zftiman- T rur, ^ di funt, neceffe erit, ut myfterium Trini- qpur tatis & Incarnationis Dominice abnege- mus, cum in ejus abnegatione Judzi, Gen- tiles & Muhamedani confentiant. Pude- um ( nl atergo Pfeudevangelicos , confenfum cum l()nu IU Judais, Gentilibus, quorum tamen pleri- Q queanimas perire crediderunt , & Muha- T robämä medanis jufto Dei j udicio excaecatis jacta- , "Q Ie. ) 4o0) zi6 ( 86 re. Pontificiis de hoc confenfu glorian- e tibus refípondet B. Gerhardus LL. de mor- p ££ S.294. mirum effe , quod non eciam ad Qu diabolorum confenfüm provocent , cum S. Odilo diabolosob tot animarum ex in- ficl r ferno liberationem ululantes & plangen- tes audiviífe in hiftoria Lombardica per- Ur def hibeatur. Interim & Pontificii & Pfeud- evangelici illos imitati, quoties purgatori- tlj ütu um exconfeníu Judeorum , Gentilium & "Turcarum,quz concordiatamen fatis dis- gul cors eft, probare fatagunt;perinde faciunt. re(p. ac fiad diaboli, quiinfideles illos tot erro- lts T0f ribus exccecavit, confenfum provocarent. TTantumabeft, ut peculiari Spiritus S. af- EUA hn flatu in purgatorii errore confenferint. Valeant ergo fabulze illz? Jud:zorum de fe- Ti prtemplici defunctorum judicio , de tripli- N ci mortuorum ftatu, de lotionibus anima- l detu rum per ignem, aliaque ejus generis com- menta. Valeat purgatorium Platonico- ltm rum, valeant alia five Philofophorum, five l im Muhamedanorum fomnia de purgatoriis j C animarum füppliciis, quarum , fi Virgilio credimus, [f [ - - alie panduntur inanes g.] Sufpenfe ad'oentos, ais fubgurgite vaffo ( Infeflum eiuitur. fcelus , aut exirittir nef 7g9£. K PHT Pfeud— us P'rpfe&o hic manes fuos patiuntur evan- *ä?) 217' ( 8(85:'- l gioriaü- evangelici, cum ex hujusmodi nugis pur- Y .dtwr gatoria fua probari poffe ftatuunt. n XXXIX. Progredimur adquintum ful- t crum, quodpurgatoriis fuis Pfeudevange- m dtt lici admovent, & illud quoque ex purgato- p rio pontificio furreptum deprehendimus. t Urgentnimirum, preces & oblationes pro i& o defunétis, de quibus paffim in fuo tracta- T tu, acimprimis capite i. agunt. Non pa- nrlutl titur autem inftituti noftri ratio , utad fin- nf gula, que de his precibus afferunt , prolixe jefiot refpondeamus. Illud certum eft, preces tot &i illas pro defunctis in Scriptura fundatas yvocita noneffe. Undeipfi Pfeudevangelici pag. i* 347. Chryfoftomum erroris accufant,quod nf huncritum ab Apoftolis fancitum fcripfe- rIt Ectamen, quod mireris, adducunt n ',de tï: ] ; 548-353. vexba Pauli z. T7;. 1,:9. ex quibus Tugo Grotius n Voro pro Pace, ipfis, ut vi- bus 41 yerb t detur, non improbantibus, conclufit, Pau- um pro mortuo Onefiphorooraffe. . Ve- plv prit/ rum unde conttat Grotio, Onefiphorum jam mortuum fuiffe, cum Paulus ifta fcri- ; um us beret? Domui, inquit, Oneftpbori Divinam mifer icordiam apprecatur , v. u.e cap.4 v. M , 19. Domum Onefipbori falvere jubet. Át [ quid obftat , Paulum univerfe domui O- Il ï;'fjïl ii j u | j nefiphori, vivente adhuc & non exclufo Patrefamilias, pro beneficiis ab illa acce- " f pþis profpera queque apprecari? Quid í Í j ! ] 5 OD* , "898) 218 ( 899 Pfet obftat, Pauluma T'imotheo poftulare , ut fuonomineuniverfe Onefiphori Domui, Inor sdm nonexclufo capite familie, falutem nunct- et? Potuitetiam Apoftolus in illa faluta- ttrp ia Tf tione propterea domum Onefiphori no- ininafle, quod forte Onefiphorus adhuc Qm UV Romz foret Cap. i. v.17. Certe vulgaris eft traditio, quod Onefiphorus in Epifcopatu il " H Ephefino Timotheo fücceflerit. . Quee traditio, fi verà eft, nece(Te eft adhucin vi- quaj visfuiffe Onefiphorum , cum Paulus ad maa; "l'imotheum fcriberet, ut contra Feuar- Til l dentium monuit Chamier, 7om. 1H. Pan- I iil l flvat. Catbol lib. 24. c. 20. $. 4. d féqro. pre- Hem t:r quem conferri poterit Rivetus /7 &po- Selmj Joger. pro vera pace. ecclef. "Tom. 111. Op. pag . 1005- Adducuntquoque Pfeudevan- $Q de diis, gelici pag. 3y4.locum ex z. Macc. XIIL 43. facrificio pro'defunctis, quod Tudas Mac- àtiot ri- Try, cabzus obtuliffe perhibetur. Verumfc ï cum hocapocryphum eft, & narratio illa lr difn alienisgloflemaubus corrupta haud imme rito judicatur, ut plura alia taceamus, que la contra illum locum moneri poffunt, de plar quo plura videri poterunt apud Rainol- Dpif dum n Cenfara Apocrypborum Tom. 1L Vsj u1 quef[l57. & [ég Chemnidum part.3.Exat. Concil. Trident. p. $. Franzium 4e Imter- f).t'ï( vretat. Script. Oracul. w7. Dorfcheum de Ü denique Ehos le/t pag. 32 /?q. — Adjungunt: Pfeud- '&3) zxg(ä&ä« : hue, t Pfeudevangelici locum de baptifmo pro Doni mortuis ;. Cor. XV, z5. Verum locus ille Yf sdmodum obfcurus eft, ideoque variis in- a lt terpretationibusobnoxius. Longam va- hr rirum fententiarum & autorum, qui lo- B adit cum hunc tractarunc, feriem collegit Gei- 1lgariseü erus n differtat. deprecib.pro defundl. c. ;. thef. i. (6. preeter quem videri poflunt " À j Harduinus, Societat. Jefu Presbyter z ï tucin quefHone triplici de baptifino. quarüm pri- ylis: ma agit de baptifmo pro mortuis , Spanhe- u mius 77 diatrib. deveter um propiter nortuos j n baptifino, Sebaftianus Schmidius ;2 affer- 2at. peculiavi de D [' pïæ aptifmo fuper snovttis, Henricus Mullerus ze exercztat. pecul. qua $11 j J Sebaff. Schmidà fententiam vefutat , adver- fus quem fententiam fuam vindicatSchmi- udert j* dius z» fafcic. differtat. füb initium difpu- th " tationis de fzbbatbo deuteroproto , Saub. in Triga Philofogematum facrorum, quorum m "o tertium de hoc locoagit, Joh.'Tob Major /z : differtatione de oratione pro. defundlis con- ydnt 105 l 1 traGrotium, a tbef: oy usque ad thef'aooSte- phanusle Moynenor. ad varia facra p. si7. [Tunï: dc Epifcopius refpon/-ad 2uzfl. 55. Colomefi- ]u i us obfervat.facrar. f. 37 Bochartus in epy'?. ad T apinump,wzé. Johannes Marckius g TU j juf exercitationtbus swvenilibus , quarum . Q 26. de baptifmo pro mortuis agunt,ut heit t Vva- " alios taceamus. Nulla vero inter to qeti pio 1'!0- -ä»ä )220 ( $63- riorum autorum fententias, quas enume- Rel rarenimis longum foret, magis a verbis& gu: Ícopo Apoftoli aliena eft, quam que Apo- tte ftoli mentem adorationes pro defunctisin fiet purgatoriotorquet. Baptizari enimnon füer 1dem eftacorare, & quid animarum libe- qui rarioex purgatorio ad mortuorum refur- Tf rectionem fpectat, in qua probanda ibi À- foni poftolus occupatur ? Ecquamvis hanc ex- fih plicationem Pfeudevangelici cum Pontifi- p x ciis ex Ephremi teftamento probare co- tleó nentur,teftamentum tamen illud Ephre- Que mi fine teftibus conditum & dubic fidei Wif videtur. Certe cum Ephremi confeffio- dm ne conciliari non poteft. Conferatur dend Dorfcheus zn Scrup. Relzgion.pag-145.. ülpe XL. Nullum ergo precurm pro mortuis Df vel maridatum vel exemplum ex Scriptura to p Pfeudevangelici producere potuerunt, in fjl qua probatione etiam Pontificiis res 1nfe- CC liciter fucceffit. Unde Cafaubonus z» E- r pill. zw.ad Cardinalem Perronium pag. o2t. Cs f inter caufas , cur Ecclefia Anglicana ritum QUi orandi pro defunctis, etfi olim inter Chri- u ftianos receptum, hodie fibi non retinen- Quo dum putet, hanc primo loco ponit, quia Thor fine ullo precepto fupremi in ecclefia fua þürg leoislatoris hunc morem introductum fu- Wfüe iffe perfuafiffimum fibi habeat , nec hacte- r uerit. nus contrarium demonü'rari pot Rel- J | *&3)3 )a2z( 8053* u Relíquz rationes, ob quas Rex Angliä 12 N ejusque fübditi hunc ricum, nulla necetf- A tatein ecclefia introductum, ufurpare de- as fierint, eodem Cafaubono referente hz m fuerunt, quod licet hzc confüetudo anti- m quiffimos autorcs habuerit,a principio ta- n tdir men & temporibus apoftolicis, unde o- hii mnis ecclefie antiquitas repeti debet, fic yncet factum effe, nemo adhunc diem probare Ponti« potuetit, & preces, quz olim fiebant, & fi- bure ne & modo multum diverfz fuerint ab iis, É hre-' * que& hodie fiunt & docentur , quoditem, . E )I vf 'ubi femel preces pro defunctis in ecclefia pfeflt admifte fuerint in ecclefiz ritus, mox pu- f dendorum errorum, & plusquam anilium / fuperftitionum caterva ingens velut agmi- mortuis ne factoin ecclefiam irruperit. ' Enimve- cnpt ro Pfeudevangelici ex Apoftolico feculo rüfii f nullum probatum hujusritus teftem ad- ( 1 ducerepotuerunt. Nam Dionyfii Areo- usl pagiue fcripta & conftitutiones apoftoli. "r cas falfis autoribus fupponi clarius eft, o quam ut prolixe nunc probari opus fit. Qu autem in fecundo & fequentibus ali- f I) el quot feculis ufiratz fuerunt preces pro yt, U mortuis, ad animarum liberationem ex j ! l purgatorio minime fpectarunt, fed alios &umf ufus& fines habuerunt, de quibus Che- "i mnizius Exam.Concil. Trident. part. 3.pag. l Jotu j;tz Dorfcheus de mz[zz cap. XL Forbefius ) 17- -t93) yz;gz-(&?(ä)?w» : z'A"/i rud.lib.ug.cap.o. Mornzus de Euchari- 14f Jlia lib.3. cap. e.. Quenftedius de orat. & itt UI oblat.pro defunciis, &alii videri poterunt. Sane Pfeudevangelici noftri ex probaus but, (ni priorum feculorum Scriptoribus nullum n adduxerunt, qui pro animabus ex purga- torio liberandis oraverit, vel orandum do- byh qtii cuerit. Julianus enim 'Toletanus, cujus ii2 i ia verbaag. 35?. adducuntur , labente fepti- mtz',j mo feculo vixit,ut ipfi Pfeudevangelici ali- d bi, nempe 54g.377.agnofcunt, etfi hocloco um eum longeanduquiorem effelectoribus fu- li ll:ï 101 isperfuadere velint. . Nam cum Juliano [Irte: Auguftinum connectentes, his verbis u- tuntur: ínDen fofgenben aeiteri baben Au- j 115 0b guftinus &c. quafi fulianus 'T'oletanus Au- guftini evumantecefferit. Neque etiam (m)n Qu Augulftini verbaillaomniafunt, quzalle- gant. Unde in turbido piífcaturi dicunt, ter] verba ifta effeAuguftini J/b.ze.de C.D.c.9.& Jrfrm ag FloriDiaconi Zb.de A&ione Miff. Tom.s.Bi- blroth. Patr.pag.29. Etprima quidem ver- — Ug ba Auguftini funt, quaeetiam a Floro re- pioq 901 petuntur, fed pofterioranon. Auguftin, fed Florifunt, quz leguntur non quidem Guf À & 2». que per errorem typograph: indi- catur, fed pag. 7». etlicbe finb aud) voegen vie Inun (e$ Gyuten gum £off ber Stufertoebften veroto» I Quali net/ abet tvegen einiger bófen CfBercfe/ baimit 0/ fommen fie gOdl« fie beflecfet u—nbïge&orben' fín not -03) 223 (863- Fitht tt00) ítt bíe SteinigungssSlamimer / unb teto n ben entiveber. bi P an ben &ag be8. Gevicbtg iO[C[UHFr Dutcd) lange "Prüfung*on bem Unflatb gefdte bert/ ober $um toenigften erff Durch afáubiger pmbans Syreunpe s lt Oebet/ Guttbaten/ Saffen / fBeinen x u unb Cpffern erlebiget/feu ut ipfa Flori ver- um atabent: 7 vero nonmullt propter bona t5, Q j 1 quidem opera ad elelorum fortem prordis ! M xeH l !: nati,fed propter suafa alioua, guibus polluti ngelicia j £ corpore exierunt, pofH auortem fevere ca- ihoclt igandz, excipiuutur flammis iguis purga- »ribug l toritgS" vel usque ad diem judici longa exa- l E 9RHATIOVE & vittortim forde mundantur , vel u verDst Certe prics auncorum fidelium precibus, ede- u A emofynis, jegumzis, fletibus, e bof!He faluta-- ris oblationibus, ä 0U h bfobutipamis . ipfrad De-, g i atorum. perveniunt requiem.. Decetero que Au guftini de purgatorio fententia u du fuerit, prexer alios prolixe exponit B. Dn. Urfinus in tra£atu. füperius laudato votg MTR euffanb bet Gildubigen Csecfen na fj d bermS'obDe D48-49 [^g. In Ípecie quid de precibus pro defunctis ftatueric, fh n/ disquivit pag. o4. T J?q- que& hicrepetere vi tande prolixitatis &u g Tnl caufa fuperfedemus. j (lhl u hl jHUl XLLESextum fulcrum,quo purgatoria fuä muniunt Fanatici,varias rationescompre- m j t hendit, quarum alique fatis funt ridicule, MM qualis eft illa, quze legitur ?. 275. quod vul- du iefeg. yl]lv 'l go dici foleat de i-.mpii-s hominibus : b W poet | Xep 224 883- 2 ober jeneg SBofe woerbeibnen auf Der Geeïe iT | dioa verbrennen. — Quis enim fanz mentis ex on hocproverbio follem fumiganti purgato- ciifi riopararipoffecredat? Ratioa morienti- efüT um angore defumta , quz pag. uj. adduci- tur, itidem admodum infirmaeft. — Qua- di Quit Jis enim eft confequentia : nonnulli homi- nes cum graviffimis doloribus & confci- - Tatui us Tfet entie angoribus moriuntur. Ergo ani- mas poft mortem purgatorius quidam dum ignis manet? Ratio ab attributis divinis TUpa Cum deprompta pag. 0. ejusmodi purgatoria nonextorquet, cum neque juftitia DEI, decci — Dond. neque ejus mifericordia violetur, fi talia purgatorianegentur. Ratioa Chrifti fa- dioe: tisfactione defumpta pag. zz;.tantum abeft, " n ut purgatoria illa fuffulciat, ut ea potius Tem | plane deftruat. n Itide * XLIE P oti lic ] iffimam rationem, quam paf- fim in fcripto fuo urgent, in eo quzrunt ff fad Pfeudevangelici, quod fine fanctificatione Deum nemo videre poffit, pag. :04. & DE- f&v UScum homine plene nondum purgato Cf àdm l uniri nequeat. pag.224. ideoque neceflefit, homines nondum plene purgatos polt ln Pu Fa mortem purgari, quod fieri docent Dutd) eíne [ángete unb ecfcovectlicbere Gobtung ibter t ] angenommenen 3Sofbeit pag. 104 in Dem £2ren u be8 G'fenbe8 butdb bíe 99tacbt be8 Geucre 2074. funt, | Qua Purgatione illos imprimis opus habe- lts / H -&53) izg( $e3- N Qiifi tecenfent,qui per interventum mortis iri- jenti d choatam . fanctificationem confummare purgt "nonpoffünt. Simili argumento Pontifi- morett €iifuo purgatorio füccurrunt. Salmeron il addu(;.' enim dfputat. 5.2d1, Cor. Ij. D. 224. Q 225. - dicit, hoc effe Dei decretu m ,ut cceleftem ul hon civitatem non ingrediatu r aliquid inqui- &ceon natur, aut abominationem faciens, aut n " mendacium, quoniam illa eft aurum mun- | qwdzm dum, ideoque opus eft , utfine macula & s dir rugafint illi, qui in eam ingreffuri funt. Cum itaque homines urgiti quidam venialibus ia DE[' peccatis obftricli , & poenis temporalibus nonduminu ET vita expiatis obnoxii ex vita ht difcedant , eorumque animas nec in ge- hennam detrudi z umabeïh quum fit, necad fruitio- nem gl orie& coeleftis admitti ; purgatorium a potflb' inde inferri exiftimat. Que autem ad hoc Pontificiorum argu uam?lf' derunt Noftrates & R mentum refpon- quit eformati, etiam Pfeudevangelicis refponderi poffun t Ut ihcitt 711 . breviter nosexpediamus, animas fine fan- ificatione ad beatam Dei vifionem non. h Jt g i Ei admiffum irilargimur,fed fanctificationem "] ] ytos in purgatorio confummari,figmentum eft enti Fanaticorum.. Qui enim in verafide ex "1 vita hac difcedu " il nt, per fanguinem Filii " l .. DEIsbomni peccati culpa & pcena mundi W " funt, rucföf? nec earum animabus a corpore fepa- ratisfomite peccatiin ipfa morte purgato; i ulla )'J? , , *&b3) 226 (-892 ulla amplius macula adhzret , unde nihil 4m : obftat, quo minus in Domino morientes tüm &zrdoriad Dei confpectum veniant. Dul -XLIIL Nec alia ratio eft illorum, qui conf paulo ante mortem veram poenitentiam Denr agunt. Namillisquoque perfecta Chri- fils füpro omnium peccatorum culpa & poe- Xle na fatisfactio applicatur , nec propria ope- Bitor ya &fauisfactiones propric ab illisad impe- lorte trandam falutem requicuntur, ut conver- - filatronis exemplum docet. . Unde fan- dü; ( €üffimus ecclefie Carthaginenfis Epifco- Q pus & Martyr Cyprianus , z2 tradatu ad Demetrianum , ficut poft hanc vitám nul- iJ/ lum poenitentig & fatisfactionis locum re- linquit: itainhac vita nullam pcenitenti- C am,modo verafit, feram eífe judicat. Pa- d tereaitad indulgentiam Dei aditum & fa- Ilj cilem quzrentibusacceffum. ^ 7z,inquit anter alia, fAb zpfo Jicet exitio & vite tempo- Optixf vali occafupro delili voges, &* Deum , qui m thöj unus & vertus eff confofFonee* fide agnitio- Contin nis ejus implores,venia confitenti datur ,G Quisa eredenti indulsentia falutaris de divinapie- Déces tate conceditur , & ad. immortalitatem fub lm "u ipfa worte tranfiüus. Ecce fanctiffimus - tUr, 4 Przful etiam iis, qui fub vitee exitum poe- ln nitentiam veram agunt, plenam peccato- Titge rum veniam & ad immortalitatem fübipfa - morte tranfitum pollicetur, & hanc gráti- am ? u ndeni "ääjzæ(ää-)ä« am a Chrifto impertiri dici morsti t, cujus meri- Wat. tum elegantiffimis ibid em verbis delinear. ExU6zA« funt , fi cum lOfUmx ('lm hoc Cypriani auro conferantur, . putida Fanaticorum com- "Ojtentt feth menta de pr avis aftectibus & con cupiícen.- tiisanimz feparatz p picisinftar tenaciffime adherentibus , nec nifi per fornaces ur-g myrii gatorias eliquandis L fitdiny Quod myfterium utoote fortea Virgil do; canit: lo didic&ru nt,qui Z£. Z /xe;- Un ii fs El Quin ü*fzprema cz—zm—lzmzine vifg v iradui guit, ett- vityni ka tamen tmgne malum smiferis,mec fzin-' ditus omnes slncum't t pæmteu& Cöiþorkæ excedi ntpeffes, o Cejje e, . enitusque Ht qict ? m Mulnz diiu C0 Cre, D DITL$. . - 70dis .z'nolq/ï*ef—g f it aj öptirilc autem Hü lfema nnus Ze þzlrgatof;' uttf . 2. t!ycy.' i. Pontificüs urgentibus, quod contingat fepiffime , dg Jg!l:fr!' ut peccator ali- j quis ad extremum usqu e vitz halitum in peccatisperfeveret , &t ii um demum, cum jl jam vitz finis inftat, ad Deum converta- " ;ï tur, atque ita hic findi pro peccatis fatisfacere non poffit,ideo quejuftitiadivina non x per- m ' mittat, ejusanimam ftatim fine purgatorii l Ij l Ó poena in coelum avolare, re aj fpondet, obje- tisfïen', fiverba Patrisfamilias u v fiioui huis fà L d 2 - ET 4863 ) 228 (! ge:- arabolici regerantur : an ocu/us tutis ma- &ge Íns eft, quod egn bonus fum ?. Mattb. XX.y. Q Qdtí XLIV. Audiant vero Pfeudevangelici velSufonem fuum fiveSuffium, ben t iM te8 er(eudteten 9tann (fic enim illis audit p. te pf fibet 145 qui juxta verba ab ipfis p /4. & i. alle- sata Jefu m ita loquentetn introduait : CAEOL meíne (frenee Getecbtiaeeit [5f£ in oet pécc eangen Piatur Ecin Llbeluno Oánoe , fie Vent fev qtof oocr Eleirt, ungefiraffe bingeber, elt YOenn nun círt qroffec Cünoer ift, oct d ann t cb wielleicbt nicbr ale taufenomal mit n Tiem (cbweren Coo-C3lurben beflecft, er abet templ verm Cobe übercilet,unb obne Onugtbu: frc ung au s oiefet. YOelt (cbeibeno in ocn d brennen ben doferr oes fcbarffen Segefeie Vem eteoie allbier nocb nicbt besablte € teaf- Cogle fcaufeq enaüefte besablenmüf£e : £cicbet diq wetin voliroeenolicb cine folcbe age nit, fecc arme Cecleoie Duffe (o vicler Djabtebe Tüotti 3ablen ? vwoenn voito fte cinc fo lange Stra Q e abbüffen ? xvenn xvíro oie fo lange Dei t083 cin £noe ebimen? voer fiebet: nicbt, voie um lange fie i oer Ctrafe xoiro verbleiben X müffen? 2ibet ficbe, alles, vae fie 3u lei Tiüg o« bat, 9ae Fan. Eüralicb mit meirem h qu unfcbuloiderr f-eioen. besablet xoetoer. AK lino gevoiplicb Ean fíe oen Gicban meínes datp f-eioene ibt alfo 3ueianen , oaf, xocim fte t íim DT [cþo,nxtauümb uno aber taufeno 7fab M eae 468) 229 (163- Til Segefeuet folte qepeiniget voerben, fíe i. Ib. XXJ)'. geriniaer Seit oíc cbulo uno Gxtrafe su- ia w ) aleicb auflofe, besable, unio obne Seac- cuer recbtsum y5immelaebe, — Actendi- s te Pfeudevangelici, Sufo vefter , ber 9t« ii fe$ etfeuc)tete )'Otann/non dubitat;quin pec- trol cator, qui plusquam millies mortalibus '»,i n péccatis fe contaminavit, & morte prz- ifmb(,fu ventus in hac vita ipfe fatisfacere non pot- i eft, & poft mortem vix per aliquot millia h i'ï/ w annorum purgari poffet, per applicatio- u nem infinice fatisfactionis Chrifti. brevi NT tempore ab omni peccati culpa & poena ita B mundari queat, ut fine purgatorio recta ad hll u ccelum ex terra commigrare poffit. Si ^ v i vera eft hec Sufonis affertio, quam ipfi : i f h coelefti Sapientiz acceptam refert , falfum li eft, quod vos afferitis, nempe hujusmodi ittc j peccatoris animg pravitatem etiam poft j.ab[tbf—, mortem picis inftar tegaciffime adherere, j 8953 eamque, nifi prius per 1gnes a vobis para- ln ; tos abilla pravitate ex purgetur , adbeato- lï!übt!wä ! rum fedesintromitti non poffe. m XL'V. Interrationes, quibus purgato- 5[63"" rium fuum fuffulciunt Pfeudevangelici, il- i la quoqueoccurrit, quod Satanas per ne- gationem purgatorii impietati fores pan- i | melll( dat p. 2. Undeetiam p.145. dicunt: e8 tode ) wam 'ï.l te eine erfdrecf(icbe 9tnfecfung. su alferbanb Saftermunb UngeredbtigEeiten / roenn man bie ja h 5 ( 3 &Sren- æïï 230 ( $63- ) Sstenbeit ungeftvafft su bfeiben f anmaffea ifis fónte/ inbem man fíb nur eimen ag vorbem ferit S'obe befebrte, — Eodem tibicine ad fulci- (ocen endum Pontificiorum purgatorium uti- tur Silmeron in loco füperius allegato, qum Te& dum füblato purgatorio multa pietatis & it$, aj virtutim exercitia fubtrahi exiftimat, ho- Päi j minesquetcepidos effici ad vitanda peccata Qu venialia, fi non credatur , effe locum , ubi füsad poft mortem expientur , fi autem peccata demun venialianon diligenter evitentur , fervo- Pfeud rem caritatisamitti, & fenfim ipfam grati- jf am, ideoque Deum non voluiffe, uc fine aL Salmeroni ferff purgatori fide hic agamus. ul Y fuccinit Bellarminus //). 7. cap.». dum ne- fri gationem purgatorii pernitiofam effe do- ffime cet, cum homines focordes faciat in ca- tdülte 'vendis peccatis & bonis operibus facien- i pm dis, & quisquisomnia peccata in illis, qui — in fide moriuntur, per mortem aboleri quoq [ Crtürt 'credit, facile apud fedicere poffit : cur gu&ml | fraudo cor meum deliciis & voluptatibus, Bw Unde quandoquidem in morte five pauca five multa peccata habuero,omnia delebuntur. if g md)bll Verum pietas mendacio none [o) get. Sido- ftgf étrina purgatorii ad homines in officio tf t continendos tam utilis eft, cur Scriptura m u inter poenas impiis dictatas purgatorii nus- éQta quam meminit? Necpurgatorium metu- V en rnalis eïï,Jquilä metu extremi ju(licäi & infe æterm i *38) 231 (æ!« Qtitft ignisa peccatis non abftinet. — Certe'ex- g : d perientia teftacur, in papatu purgatorium docente maximam graffari impietatem, rium u- quam per ipfam purgatorii doctrinam fo« s aneg.aw) veri & alt obfervat Gerhardus LZ. de mor- ieul hm 16 $. 286 & Jacobus. Laurentius zz fabo/a Papiffica imfernali tripartita c.w. pag. 4$4. p od Quz autem Noftrates & Reformati Papi- us ad hanc purgatorii rationem refpon- (f pewn derunt, es fibi quoque dicla accipiant r hm Pfeéudevangelici, qui dum docent , etiam lm f poft mortem im purgatoriis paenitentie& b uri um remiffioni locum dari,& ipfos quoque in- ferni ignes aliquando extingvendos effe, l dum ]i pdi fecuritatiomniacimpietati fores quam la- uffimeaperiunt. Sanejam Auguftinizvo ao - adulteri &adulterz & publice meretrices Dus f in profeffione turpiffima perfeverabunt , iil t , quod peccatores baptizatos ex gehenna n d exituros fibi perfvaderent, ut patet ex Au- guftini ep//7ola ad ofo quefiones. Dukcitii. )[up[ä[lü Unde B. Dn. Urfinus recle animadvertit, 0C j baf gleíc) mit. bem 2IBabn vom. Segefeuer jooutt e nacb biefer C*Gelt bíe Coicberbeit iínbee Unbufie 'el M fertig£eit ertvacbfen/ unb fofder CrGabn nidit j5 *on C^oünben abba [tc/ fonbetm Das Gíeifd) barsu anteíbe. sir Negatio autem purgatorit ydtoi (f nequaquam licenti frena laxat. Cuili- um et enim cogitandum eft: cum impios dl eterniigüesmaneant, nunquám extin- f B o4 . gven-: -498) 232 ('8(53« gvendi, &in hactantum vita, que fluxa & j caduca eft, poenitenuz . & remiflioni pec- Ó 1 catorum locus pateat, omni die ita vivere f d fatagam,ut de gratia Dei certus efle poffim, of nemortis hora mezternz morti tradat. Ia XLVI. Sextum denique fulcrüm,quod Bu LE fuis purgatoriis Fanatici fubfternunt, eft autoritas Lurheri, quem per aliquot annos (n purgatorium docuiffe probant ex Arnoldi T jarte z. oe8. Seben ber Gilaubigen pag. z. - p quod etiam repetunt pag.3». c?* f2g. rol bent & hoc commune cum quibusdam far] Pontificiis, qui purgatorium a Luthero af- f fertum nobisobjiciunt. Quin &ipfi Lu- (rar thero hoc fuita Papiftis objectum , quibus Eu alicubirefpondet, quale purgatorium 1n- Qu tellexerit, & adhucafferat. Nobis jam fuf- &cd ficit, quod ipfi Pfeudevangelici fatentur f pag. 44. Lutherumin poftremisannis pur- n gatorium conftanter negaffe. Quamvis Qnj autem p4g. 47. addant , baf. Lutherus fid) fni M ettoag übeteilet/ unb bie vedjte 9Ytittel/C5traffe i nidt gettoffen/ & fimilem judicii precipita- ä H tionem etiam Lutheri difcipulis & a eclis exprobrent tvefde fid gfeicfam gant in feine Y Syorm eíngebrüc£et/ unbbag/ toa8 er vot redbt f Dber untecbt etfannt/ tieffer su. evforfcben fid) P ein Gerifjen germacpt/ ober fid) bod) $um tec- tibu ntoffen gefcbeuct/ e8 ibten Geinben merdfen qu tis (offen / Daf fie oon ibreg Anteceffori s oDet Tün A(äüll I $58 )233 (863-- , vf Sübreré £eyre im. geringfften abgíengen/ utb Qu etroag beffevg erFenneten/ bamít fie Dag aa fidy vt felbft febr- nótbige unb beilfame Reformati- fl ons Q'Ber£ babutd) nid)t. teieber verbádotia Vi maden/ uüb fíd) aug bem einmal erfangten qunga CBortbeil beraus begeben modbten/ z/i4. ipfi munt, d tamen in hoc judicio admodum przcipi- 1 ! Qu tanter agunt, cum Lutherus & Lutherani x Amt Theologi graviffimas caufas habeant pur- n gatorium negaudi , que apud 'Theologos i noftros videri poffunt, inter quos Baltha- uibui far Meisnerus rzradfatu de purgatorio f utheft 64. & y. obfervat, quod purgatorium con- li . &i traria rationeinLutheri &A(feclarum e jus tn,th i animis denatum fuerit, ac in ecclefia na- r totiu tum fuerat. Sicut enim purgatorium in 13 f ecclefia primitiva incognitum fuit , poftea j f i fequiori evo dubitanter propofitum , ac tandem inter arcticulos fidei relatum : ita f pä Vi ( contra Lutherus in papatu educatus pri- r l Ti tnistemporibus purgatorium pro articulo M fidet habuit, deinde de eo dubitavit, tan- dem«vero merum figmentum effe agnovit. Säka ( XLVII. Decetero Pontificii purgato- J rium füum etiam ex communione eccle- a [ fic probant. Unde non mirum , etiam quu T Pfeudevangelicos duobus poftremis capi- TU tibus de cominunione ecclefie trium phan- t tis &militantis agere, ubi inter alia affe- l runt, quod anime electorum occulto & [ir* (. l in- P 5 $ n -98) 234 (5 u invifibili quodam modo in fan&os inftu- ant, fvavemque inclinationem & fanctum ed amorem rerum coeleftium illis imprimant Ti pag-3$6.imo & cum ipfis fine detrimento zterne beatitudinis in terra quandoque converfentur & illis appereant, n Bettadbt foícbebeilige Coeelen ficb bodb ecfreuen/fo tvobl alg Die Cngel/ tvenn fie ibren SXttgenoffen bierunten. Dienen /. getoiffe Soadridt m Gsoaff/ ober fonft auf eitie magifd)e unb ete boraene QIBeife aeben / Gebeimnifje entbecfett puürffen/ su G3Otfe Cbre unb. O3eforberung | G1 feineg Seidba pag.8$.. Addunt pag. 357. ja einige toeife £eute baben e8 fur gar nid)té unge teimte8 gebalten/ baf bie ooflfonmener beift» gen Coeefen aud) &ugel roerben / unb folglid) aud) bienfibarcGeifter ausgefanbt gum-oienft Ti H um ber S(uBerteh[ten tvillen ; ?* pag. 20;. fot? Hf cbes aflea Láffet (chtieffen / a& aud) bie Coefi» Faj gen/ toeldhe in eimnem bóbern Girab Der. GXbttlio $FT cen SoertticbEeit (teben/ toobl benen Gd TWhatio D] D] dernu Soütffe fommen / unb im QOebet unb $t anbern 2ingefegenbeiten au& SPtitleiben bet $4 ftcben mbgen/ ucalia ejusmodi Qogrzad dxs- IL4ft eycretaceamus... Sed horum difcuffione, Mag ne difputationis limites transgrediamur, m [2 fuperfedemus, & Pfeudevangelicis pur- al gationem mentisa craífis, quos hactenus *ihyy foverunt, erroribus apprecamur , ne adje- th;a ä tori- li &;s fais ftipulis Ponuficiorum purga um, * -62 )zg(sæ« h um, pro quo Clerus Romanus lucri bono m odoreimpulfus tanquam pro aris & focis Y Ti militat, cum magno ecclefiz Evangelicee qot) Ícandalo nutriant, & facuis fuis igni- Yi busa veritacis via fimplices abducantc ! N (otil i H j æssææssææaeææasæ—æssææs | ia EOGEROÉCITATF'O ul N Ti ! HISTORICO-THEOLOGICA * DE u1 : A tht GVILIELMO POS TELLQ ARGUMENT A. ii j L—3 —— p q ita,Patria,.Tebzpm mt:füïtatis. $. II. Paventes. L— Tenuis fortuna. Ingenium. $. HII. Studia dcademica, MÓ £2 — E—— 5 — — $- IV, Bignitates 65 officia. Applaufus. Salarium profeffa- d mis. $. F.Peregrinationes. Tyracinium ordinis gefuitici. Ti —— Familiaritas cum. jobanna . Feneta nonnullis f'afpetta. [— - — | l n $. L. Incarceratio. $.VIIL. Semis in jusenem transfar- p z matio. . S. VIIL Su[penfío a leclionibus pub[z'cis. Relegatio E—3 inmonaflerium. — $. IX. Sinsularia quedam. | g. X. Movs. Mu — — $..X I. SCRIPTA deorbis coucordia. $. XIL Yloav9svocím i b ! $. XIIL €ofmograpbice difcipline compendium. de uniber- 4 ii fi/ate«Signomm celeft. configuratio, De Republ. TurcicaDe Magiflratu. Atbenienfium, $. XIF. Clsesm abfcondito- vf :Hiäülüfv vum.De Natieitate Mediatoris ultima, 7zdicizzm de nof4 fiela. $.X V. Alphabetum 12. lingisarum. Grammatica $p zdrabica Liber de originibus. $. XVI. Alius liber de origi- vibus.De Hetrurie ariginibus.De Phenicum literis.De can- g u delabro typico.De 9inculo mundi. Compendium de wonar- [ Ü £bia. Chorograpbia Hrra Santie. Tabule. Liber de caufs j Qmatura u) 483 )236 ( 899 batuve utriusque..— $. XVIL Legrs Mabumeti Ef Egauge- liflavum concordia. De vationibus Spivius S.Euclides ehri- jii.imws. De admirabilibus icloriis. feminarum in no£o mundo. De admirabilibus bifforiis. De Virgine Veneta. $.XVIH. Manufcripta. $. XIX. .4lia quedam fcripta Poffeli vecenfita ex Neandro. — $. XX. lia ex Frifü bibli- etbeca, — $. XXI. lia ex Teifferio.. $. XXII. Scripta Po- elli fludio ex aliis linguis translata. Prote&angeltum ja- coli. - $, X Xill. Juflini Martyris eferffo 24riflotelicorum pra dogmatum.Platonis Axischus, — $. XXIV. Sepher Tezirab. Zobar.Babir.Verfio arboris dieine difpofitionis. Verfra Al- Pof covani. $.XXV. ScriptaPoffello falfo tributa. Antiquitae ditü zes Hetru[ca. $. XXVI. Liber de tribus impofloribus, flell $. XXFII, Libri Poflelli probibiti £ expurgati. $. XXIIX. ! füen ERRORES. $.X XIX. Ejus atheifmus. Deifmus. $.XX X, Naturalifmus.Libertinifmus. Syncretifmus. $. XXXI. En- Ottur | Tenti ehufiafmus. $. XXX1I. Rationalifipus. — $. XX XIII.Ser- Petianifmta. $. XXXIV.Error de redemptione. fexus fe- '» fuaö minsiper Jobannam Venetam. $, XXXV. De inferiori- Ynt bus bominum partibus per. Jobannam redimendis. — $. XXXFL De anima Chrifli. $. XXXFH. De Chrifle lli genturo, fi bomines non pecca[[ent. $. XX XILX.De qua- 1den 'ffella fuor Chff/ii nzAatititatibus. $. XXXIX. De ucleuluydctt :? $. XL. De origine anime. De Paradifo 6, XLI De Sri- tür. $. XLII. De Trinitate "nundi, corporis & p cali. ; htia anim&, De Satana ex calo ejetlione fatla 1540. De altera E$a. De maternitate mundi. Dereffitutione fua. -S.XLIII. j lisc $. XLiF. Errer de numero lf Errores a Gnofliets accepti. acramentorum. $, XI V. De Chriffointaxicato. S.XLVIT, Vr De Verbo &f Sacramentis. De e$angelio naturaliter cordi- Tüm bus inftripto. — $. XLF'II. De Sacramento fub. quogis cibo )üetl' &j potu in [cienter fumto.De Flaminis baptifmo. De eucha- rifle m]färio natura congruo. $. XLVIII, De Maria j um( | Wlfz peccati experte, $. XLIX. De fatisfatlionibus proprie $. L. Demiratulis, . LI. Demundo fexies mille annis du- |. Dtoy ratuyo,. S.LII. Dechiliafmo. $ .LIII. De omnium refitu- lls L, tione, . S. LIF. Epilogus decaufis errorum Pofelli. 4508 ) 257 ( £63- i Bap lii SESCM, L um n I. i ;ine Van Uilielmum Poftellum, cujus vi- m [j xFrgGibifä- tam, fcripta & errores recenfe- Arpude reconftitui, Parifus & natum & yn ) - denatum fuiffe refert Autor 'ijqotebmw sad novam editioniem tractatus lr 'præfationi Poftelliani, qui infcribitur: cavis abfcon- i ol , hii ditorum. Ex denatum quidem Parifüis Po- impafïariäw. ftellum non diffitemur, fed quod ibi natus ; Ill x fuerit, falfum eft. Non fuit Poftellus, fz i, 4 ub ortum ejus fpectemus, Parifienfis , fed Ba- YrIr - rentonius , quod cognomentum a patria ntf!*wff fuadefumptum ipfe Poftellus nomini fuo Df in tractatu de orbis concordia & nonnullis ^ ii ! aliis tractatibus addidit, vel Barentanus, ut P [ 1dem Poftellus in ejusjudicio de peregrina PJWMH ftella, quz 1572. fulgere coepit, cognomina- f r tur. Infcriptis nounullis Poftellus feDo- ag lerienfem cognominavit. Rationem hu- 41 in jus cognorhinis indicat Morerius z did. 7 S-XLH | hifloric.vol.a. p. 203. ubicertum quendam ] de W,"ï i $l il terrz tractum, cujus poffeffio ad Poftello- rum familiam fpectavit, Doleriam audivif- y ah'm wg:. fe tradit. Generalius natale Poftelli fo- Y ^ pl lum defcribit Petrejus zz catalogo bereti- |p corump. i$i.cum eum natione Gallum ex w provincia Narbonenfi nominat. Linda- m j " gun- nus autem in Dubitantzo,dialogo 2.Bur dum WL[,M : $93) 238 ( $62- dumeum vocat. li Sed uterque a Poftelli patria aberrat, quam neque 1n. Gallia Nar- ( TU bonenf, necin Burgundia, fedin Nor- 1 mannia querendam plerique confentiunt, Ian Unde Raynaudus in tractatu Ze fobria ji"e- juf quemtatione mulierum per [acros bomimes. alt 225. Ícribit, quod Poffellus gente Clmbro- Inü celtafive Normannus fuerit. Cum autetrt Normannia ad Neuftriz partes olim relata Iul fec fuerit, mirandum non eft, Poftelli patriam l10 a Thuano //. 74. p. s;3.in Nf«*uih ia colloca- fUl ri, cum Poftellum Barentoni vico in Neu: ftrialoco jgnobili natum aff:rit. QOt Spe&at gqutern par ochia Barentonienfis , Cui patri- a u am Poftellus debet, ad dxæceim Abrincen- fem circalimites provinci» Cenomanen- d Wt » fis. Etin hac Normanniz parte Poftel- ] V lum A. C. 1475. natum effe fufpicatur La Croix du Maine apud Colomefium zn Gal- Veri Verum cumadmodum ]i orientalip. d. inter fe difcrepent Scriptores, de etate fer Poftelli differentes, nec inter fe conveni- g ant, quot:zetatis annos habuerit, cum Á. C. Vde aha] 1581. mundo emigravit, nihil certi ide anino ejus natali confütuere audemus. adq II. Ut in ignobili vico natus eft : ita pa- Qür rentes obícuros & tenuis fortunse habuit, phi — unde pre inopia aliquandiu ludimagi- TIjg Ítrum psganum agere co:sctus eft , ut Sox- lOgu veola Sammarthanus in elogus virorum il- N iui'm- -3?8 ) 239 (883- hl luftriumretulit./|.. Cum quo conferri po- uN terit Antonius T'eiffenius in elogiis viro- n rumeruditioneilluftrium, qui Poftellum OU in pago de Sahi propePonteftum fito inco- arum liberos informaffe tradit parz. i. 9. fift 4 'mm?.:'p; 3o6. Nihilominusper ingenii felicitatem /altius emerfit, quam Florimundus Rz- n QUi mundus de ortu, progreffu & ruina here- fium fui feculi Zb. z. c. 1j p. 274.tantam fuif- u Íe deprzdicat, ut difcendi celeritate libros patriam non legere, fed devorare videretur, & tan- colote n Mb tum uno die proficeret, quantum alii vix Spect toto menfe. UndePoftellum, fi parva li. cet componere immagnis, Raynaudus 1. c. 1ip'atri'- r cum Mofe comparat, de quo PLzfo Jib.r. de vita Mofirnarrat , quod magiftros fuos Ya : POM' intra modicum tempus fuperaverit , & na- MSS tiva docilitate inftitutionem ferme ante- r verterit. ii -JII, Lutetiam Pari(ïorurri mifífus brevi moli perfectam, fi Remundo credimus, latinz, dez grece & Hebraice lingue- cognitionem ;Onvem' adeptuseft.. AdditRaynaudusl. c. quod m aliarum quoque exoticarum linguarum, deut ad quas combibendas quafi factus videba- tur, peritiffimus evaferit, & przeterea in Bu philofophia, mathefi, & univerfà literatura , h&blliFl magnos progreffus fecerit, nec res "T'heo- ln * logicas pretermiferit , fed quaquaverfum M. genii u Per»ömn?s difciplinas prepetes in pen. milfi' 493)24o(869-- enüasexercuerit. La Croix du Maimein p'. I. bibliotheca fua memorat, quod jam A. C. qndc um 153. tanta. fuerit Poftellianz eruditionis fama, ut Poete eam celebraverint , cujus uf dr;: reifirmand gratia duo difticha adducit, uorum unum ita fe habet : f A don 7fi Etjura & leges noflique Guilel e Poþetäs,- publ fl — Heiquevirosumus tres ji;pea*are potes.. Alterum: f ff etam | Legiflam fi quis, fi quis reperire Po * * U A Plyilaþphumz 0720 € $. ue cupit, 1e petat , ammr $5 &XOtK Styli tamen elegantiam in eo defidera ]. Sammarthanus,cum ait; quod melioris di- TWattt fciplinz fubíidio deftitutus ea nitidioris türtj eloquentige facultate caruerit, quz ura Crd maxime doctorum hominum fcriptis di- Ttu gnitatem atque fp lendorem afferre poteft. ;em [ que Poftellus in prefatione, t Et ipfe quo: . quam pramy) (it libris fuis deorbis concor- dglabu ITR dia prolixeftyli fui humilitatem & exigue um eloquentiz apparatum excufat, quam- feri vis Gefnerus n bib/iotbeca fita. fol. 293. P. Q] eum hac excufatione opus minime hab,u'-. defi ifIe cenfeat. : tlüja - V. Interartes, quas Po iielluä excoluif; ddit Medicina fuit, in quà perdifcenda talem Quot feexhibuit, ut dignus iudicatus fuerit, qui — (grt Medicina Baccalaureus renunciaretur , ut df Tom.3- , ïefeft Verderius lz'n Profopographia p.U3^. EPT Mu D:7532.' Pofteaetiam Presbyter factus eft, AC unde libro fuo de nativitate Mediatoris ul- du tima nunc futura nomini fuo hunc titu- T lum apponit : 2poffo/;ca pr ofeffone Sacer- jl - [ dos. : Rexautem Galliz Francifcus I. do- t Ccorum virorum amantiffimus, cum ex Til ! publica fama ejus eruditionem cognovif- . M i fet, honorificeeum habuit, & publicisPro- fefloribus , quos magriis ftipendiis unde- M cunque acciverat , annumerari voluit. T Rayn.p. z:. Regius itaque linguarum M exoticarum Profeffor factus eft. 'T'eiffz2/;s. Mi $:506. Neclinguarum tantum, fed Mathe-. jorid matum quoque Profeffor audiit, ut tefta- TE tur titulus, quem libris füis de orbis con- uU cordia prz-fixit, quippe in quo fe mathe- ub matum in Academia Lutetiana profeffo- t pote rem regiumappellat. — Nonnunquam et- efatiüuh jam philofophie profeffionem reliquis | 'conw[- duabus in ejus titulo adjectam deprehen- u dimus. Que de applaufu auditorum re- ferri folenc, fidem ferme fuperant. U Ray- i. naudus zrpree/oguto fuo ad tracfatum [ium de fobria alteriu Jexus frequentatio ne per n Jacros & religiofos bomines fcribit , quod auditus fuerit veluc quidam Pythias, & :exc(ll"iï 1daüm quot verba oredepromfit, tot velut ex cortina oracula fundere vifus fuerit. Nec 'ugfit,qü diffimile füit de Poftello Maldonati judici- p - um. Dixiíle enim fercur, mirari fe, talem H ) *$83)242( S(ä" | ! in mundo virum exiftere, cujus' quot ver« p ba toteffent apophthegmata , ut ex Gaul- fl Aon terii z2bulzs chbronograpbicas vefert Launo- jus zn tracfatu de varia Ariflotelis fortuma nis àn Acadeinia Parifienft p. o Qrale autem ordi falariuma Rege docendi caufa acceperit, TU refert ipfe in prefatione premiffa com- hij pendiocofmographiez circa medium, ubi irip per fingulos annos fe ducentos nummos fi o aureos accepiffenarrat , ubi tamen addit; (uet quodpro concordiz orbis ftudio & pere- [itia grinationum neceffariis curis pro conqui- Af rendo peregrinarum linguarum evange- 17 lio neceflario fufci i 'WWJJ liquerit. piendis« i&i»pendia illa re- . ] lr V.Innui t his verbis pere,f./rrinaitiones fu- I asquarum tanta ipfum lubidoinceffivit;ut | I)ïonn juxta Verderium in profopographia plus 1 pg Ííemel univerfum terrarum orbem circum- Bibu gyraverit. Quaoccafione non folum mul- ] fefrr torum mores hominum perfpexit & ur- 1 &tb bes,fed variarum quoquegentium linguas ] tdo addidicit, unde aliquando coram Carolo ] Rütig IX. Galliarum Rege gloriatus eft, qu u immenos terrarum tractus, qui Galliam — ] üeri . inter & S1nas interjacent, nullo adhibito 1 lia interprete peragrare poffit, ut refert Rz- Vlnc mundusp.274. Atzm primis Scaligerians . $é. hoc de Poftello extatjudicium : excel- £t hema- "r leg; Pbilofopbus , Cq/'mngmp/m , Mat Vtim, t88) 243 (88i- Qu tictsHifforicus fluftus Finguarum von ighd- ex Gd rus, fed nullius ad ungvemperitus. .Dum La Romze verfaretur, abÍgnatio Lojola ordi- i fmy. nis Jefuitici fundatore ad tirocinium illius TT ordinis admiflus eft, /24 brevi deprebendit i Iguatius ,funt verba Nicolai Orlandini 7s mifi r biffor. Soc. Sefü lib.g-.c. 3. p. 1ay. bomiemmon duid prophetico, ut ille opinabatur, afffatum f piri- y fu. - Ita- Lu, fedplane ervorz fpiritu infatum. t d que nullam contumdacis docirine, que cum o&pe J'iptentia vera pugnaret , rationem. ducen- TO damvatus,mature ab Societate Matbemati- p - cum ita fecrevityut ufü cal/aquioque.eyw Uniis verfosfócios znterdicerei. Venetiis fami- xdiaiffarey liaris factus Johanne Venetz, quam virgi- MM nem-vetülam 'Dlhuanus Z/. 74. appellat. li. - Nonnulli monialem fuiffe ajunt frequen- tia per Domos hofpitales minifteria pau- p maut - peribus exhibere folitam, ut Remundus refert p.274. qui addit, quod Poftellus ab (olant? r ejus liberalitate neceffaria ad abfolvendum ftudiorum curfüm & inftitutam peregri- ( Inf nationem fubfidiaacceperit, ideoque illam poftea in füumma femper veneratione ha-. eü; qw ( buerit,necunquam aliter, quam matrem | j uam appellaverit. Etfi vero Johanna illa i gt & fanétimonialis & etate jam provecta fue- 4 g!f jum rit, ac preterea ipfe Poftellus hanc fuz lon- lum iv gievitatis & profperz usque ad extremam Mi hi etatem valetudinis caufam fuiffe gloriatus h Q2 fue- 498) 244 (88*- fuerit, quod nunquam per omne vitze fue | wj Cor tempus cum fcemina congreflüs fuerit, . fufpicione tamen fcedi cum Johanna fua M bist commercii carere non potuit. Ea certe fip Raynaudus Poftellum premere haud vere- t tur, eique f. 2;j. vulgatum illud proverbi- üminmemoriam revocat : mendacem o- T ortereffememorem. Ipfe enim Pofel- fcnf lusin Euclide fuo chriftiano confcientiam luse - ánteacte fcediffime vitze non diffimulat. — dit; — VE Carcerialiquando ex errore inclu- VisC Cuul fusfuit. Cumenim Felix Neapolicanus Sacerdos Francifcani Ordinis Tulium Bri- bus] UT xienfem ejusdem ordinis monachum tru- cidaffet, & Senatus homicidam e fuga re- hn t trahendum cenfuiffet, accidit, ut Poftellus, y qui facie & corporis ftatura fimillimus 1lli erat, in Venetorum finibus apprehenfus Ql cuftodiz traderetur, ex quaaltero die ite- lf rum elapfus eft, ut Widmanftadius zzpre- Canue tl fatione ad N. T. Syriacum xetulit, in qua Poftellum virum füpra ztatis fuze confve- j tüdinem & multorum captum mirabiliter eruditum nominat. Idem vero Poftellus e ()g[ Teyo etiam ob propriam culpam ab inquifitori- bus hareticz pravitatis Romzad perpetu- ltul üm carcerem damnatus fuit, ex quo cum pleb effugere tentaret arctiori cuftodiz datus Wte Yidd eft, in qua tantifper hzrere coactus eft, do- em exX Q qef: A. C 1558. poft Pauli IV. mort pad -£98) 245 ( ?69- » vitelt ergaftulo eductus, & cum ceteris reis in y füi j communi cuftodia aliquandiu: fervatus hannta eft.. Sedexeaquoque paulo poft per pie- bt bis tumultum liberatus eft, cum effractis hat feptis & cuftodibus depulfis liber captivis Qoin exitus patuit, ut refert Raynaudus 727242. n 2-52. Verderius in profopographia gallice i Ícripta £o72. 3. p.153r. memorat;quod Poftel- Ycient lusex turre Nonnenfi, in qua captivus fe- j li dit, per feneftram fe demiferit, & fic,quam- oren j vis crure per faltum illum fracto , evaferic. Caufam carceris Neander in erotemati- ol D Jhum bus linguz Hebrez & catalogo his operi- hur tf bus adjuncto aperit, cum eum in carcere nonnulla paffum afferit, quod Papam An- e fgo t J H ol [ tichriftum nominaffet. p. 7o. VII. Inter memorabilia Poftelli referri tillimwä ! prehu folet, quod feni jiventus reftituta fuerit. Exiftimarunt enim nonnulli , quod artem ' die ] Bu calluerit capularibus filicerniis vigorem z. reftituendi, eamque artem in femetipfo j nf læ C0l ( jamfene exercuerit. . Quin & ipfePoftel- lus, fi vera funt, qux Sammarthanusin nirabiüff yhe elogiis fuis de ipfo retulit, fe morte obita revocatum ad fuperos, & juvenili etati re- l li ftitutum jactavit, magna quidem ftolidze QMW plebisadmiratione, prefertim eorum ,qui u^ j Ü ante profectionem eum noverant, quod videlicet meminiffent,jam vetulum & ca- us j nefcentem hinc abiiffe, quem longo poft 3 intere nortemf o"E98 )246 ( 8953» intervallo reducem nigrante barba & evi fufu hi floreconfpicuum cernerent. Additvero Sammarthanus, Poftellum fic fimplices ca- Ver | me fi ptaffe, fimulatoque per pigmenta miracu- lo &dem fuis nugis & autoritatem concili- tdfa are ftuduiffe. Nec dubium, quin Poftel- Y« lüs ad hatic juventutis reftitutionem re- D 0i Ípexerit, cum in titulis nonnullorum ope- busy rum fe Reftitutum cognominavit. Nec licn paucis perfvafum fuit, abstrufum ali- iq quod immortalitatis parandze arcanum Tool Poftellocognitum fuiffe, cujus ufu aliquis Tos re adjuventutem regredi & per multa fecula gufoa fupereffe poffit.. Nec ipfe Poftellusa Ver- itat derio de hoc arcano rogatus diffimulavit, (tred introductam quidem effe per peccatum tette mortem in mundum, fed tamen poffe ad Vi integra fecula fine morbo vitam proroga- F Ulici] ri; fiadhiberetut eZxir vite,quo conflatDo- tit.47 fleum ad palingeneftamvediffe.. Cumau- Ol tem legatus Hifpanus de eadem re Poftel- ts ftni lum percontaretur, in rifum folutus dixif- Jüdtse fefercur: amara me confervant , & addi- Q tn diffe ex Hippocrate, remedium longzvi- fhents tatis effe non fatieri cibo & impigrum effe Pfopo adlaborem, utiterum refert V erderius /n Tf profüpographia fua tam. 3. p. 31. & 137 & um au- um ex eo Raynaudus 70m. 12.p. 250. ileri tem Poftellus alio quodam tempore ad LU Verder.ium dixit nullum homine m mori- n turuim, a 7893) 247 (869- buln turum, qui ea cognitione ac fcientia , ,qua-ï* ia emipíe haberet, inftructus effet, quod 1pligesæ Verderius in bibliotheca fua apud Colo- d DO mefium z Gall. orient.p. z. memorat, forte m a« ad fame immortalitatem refpectum habu- ia hd it. . Solebat enim Poftellus, ur Simonius 0a 2n epiftola 2i.p. 1to. obfervat, pro fimplici- um bus verbis figuratas dictiones ufürpare , & vit X hacrationeincautisimponere. Unde cum vfüm t ipfi quidam fub nomine Matthiz de Anto- - 4f nio objiceret, quod jactaffet fe ante.13. an- Yf d nos refüfcitatum effe, refpondit in apolo- j gia fua, quz1n bibliotheca regia Parifienfi, us extat, Poftellus; toZlamus boc verbum , di- ;Hïmufans cere debebam: if formatus & ex prquzdfk i I tenebris ereptus. VIII. Ceterum cum deliria fua in pu- i po(ïe [ u rcgi blicis lectionibus proponere haud verere- tur, a Theologis accufatus, &a Magiftratu Cuti objurgatus, candemque poenzloco, ut o- gl mni lectionum ufü ad tempus abftineret, t juffuseft. Sed cum rurfus legendi pruri- tu cangeretur, & perriffione facta rudi- " ? lt menta mathematica auditoribus publice proponeret, iterum deliria fua lectionibus Yarna r immifcuit, ideoque interdicto planeinpo- fterum publicarum lectionum ufu in mo- T ( nafterium Sammartinianum Lutetiz rele- ? gatus eft, uc Thuanus Z/5. 74. p. 553;. Natalis qnp memfno Alexander foc. iy. & i& part. 1. p. 242 &c al ( wi if P 4. Ine- "4 -48)248(869- — memoriz prodiderunt. ..Ibi vero tantum mift abeft, utlatere potuerit, ut potius multi tefc Principes & viri docti eum invifere fole- con rent, uDi fenex canus, fi Reemundo p.275-fi- ter] des adhibenda, &* baerba usque ad umbih- liqu eum p;romw venerabilzs omnibus täi??fg-' diat d quam dicia admirabilem quandam me- Coni Jaflatem preferens e catbedra tot. tamque It5 graves fontentias fundebat, ut numquam ab bere, ulló oifus atqueauditusfit, quimonfummoil- UY liusrurfusvidendiatqueaudiendi & conti- Tv ntuo ab ore ejus pendendi defiderio teneretur. ptor Verum tanta ejus autoritas apud omnes hi nonfuit. — Vifitavitipfum etiam Verderi- a "us, & cum ipfo collocutus eft, fed ex ejus fo V fermonibus nihilaliud cognofcere potuit, bb quam quod infigni vel malitia vel facuitate It laboraret. Multos enim difcurfus protu- i tl lit, quos Verderiusnon intelligere potuit, U &ne ipfüm quidem Poftellum intelligere 1 pofle credidit, qua de re Verderii biblio- ) 1 theca confuli poterit. N IX. Idem,quem pau loante ällegavidius, t f Remunduslococitato de Poftello refert; hnj M quod, fi quando materia ita pofcente ve- Tiàt hementius-differtare inciperet, oculorum E ejus velutigne fcintillantium ardorem ne- CO moferrepotuerit. Sedteftemejus rei o- füo: €ulatum nullum profert , contentus dice- us ] Is ajwt. Idem refert a quod Po ftellus ; mi U -68)240(863- — O tAtf miffz facrificium;ucapud Pontificiosaudi- Tis ii re folet, finguiari cum devotione peragere f folg- coníveverit, & quandoque caput ejus in- 0Mf ter hzc facra fumare vifum füuerit, quoda- jd n : E l liquando in vigiliis Nativitatis Chrifti me- j ii [ " dia nocte, cum intenfiffimum frigus effet, vitma z z contigifledicitur. Fides fit penes auto- l res. Interimexhis narratis ! unp patet, non ha- qumma? bereArnoldum izfag bere gum biftoría fec. T 16. C.22. p.314. conquerendi caufam,quod ex ! (^ili invidia fingularia Pottelli decora a Scri- j ptoribustaceantur. Cumenim breviffi- - ( oni mis Poftelli vitam deimeaffet , fübjicit: Verit 2Dieft$ tváre fein Furt verfafitev febe ns2auff/ du fo iel feine Q'Ribertóttigen es8 bi nterfaffen baben / ba-fonft fein. Qweiffdl íft/ baf vief Jf metc'mürbiges unb fonberbares mít unb von qsprot ibm gefdbeben fep/ voefcoes untetbvücfet / ober p mnit oerfebrten lmftánben be hgebradht root« ben/ inmofjen berofeidbe nelit n Suffanb biejenigen j O^ SAtanner meiffentbeif8 su betreffen pflegt ; tvefo Gebie gemeine menfablí die &hbotbeit unb €i» À aVlmlb! telFeit etfarmt/ umb ultr a vu lgus tveife getoe» of d fenfínb, /| Atqui Rmund us,imo & Ray- t naudus, etfierga Poftellum alias non bene animatus, aliique varia Poftelli fingularia )Clll()mm o commemorant,quz ipfe Arnoldus filentio .]f T L fuo fupprimit, ne injüfte de'invidia adver- ) fus Poftellum conqueftus videatur. rii Poüellþ . Obüttandem Poftellusnon A 1582. A ut «$93) 250 (889- utper typographi errorem z obfervatio- nibus Halenfibus T.1.p. 226 legitur, fed A. C. qi 1581. menfe Septembriin monafterio Sam- de martiniano, ubi Abrahamus Tertrier, It medicus, ho C fi epitaphium pofuit: Ü /ip u1 -' Poflellus po r uam peragravit plurima l ; [74 UILE j bi d€4 Propietate polos Pavifrzs petut.. — Quod in epiftolis Simonii legitur $. 16;. p tj J Quoto etatisanno ad pluresabierit, incer- tum eft. Nonaginta fere annos natum li tll aflerit Rzemundus . 275. centenario pro- ximum facit "Thuanus loco fuperius alle- füt gato. Centenario majorem exceffiffe fcri- qut bit Marquifius in appendice ad Genebrar- Q dum. Francifcus Baconus Baro de Veru- fie lamiozn bifforia vitee & mortis p. g;. vefert, fer quod Poftellus ad centefimum & prope d vicefimum statis annum vixerit, etiam ho fummitatibus barbe in labro füperiore ( nonnihil nigrefcentbus, neque prorfus du canis. Inprefatione, quam novus editor (ui Poftelliane abfconditorum clavi premifit, ( dicitur, quod annum «etatis r3o. attigerit, ( l? cujus affertionis teftis allegatur Helifzus Roefelinus de expeditione aquilo-nautica hi & ftella nova c. 7. . 4;. Interim Poftellum ) fenemobiiffe inter omnes convenit. Et dii [ hec quidem de Poftelli vità dicta fuffi- ciant. pu XI ^ 492) 25 ( 63- il -XI. Nunc ad fcripta ejus pergimus, e AC quibus non pauci commendant ejus opus o de orbis concordia, cujus duplex editio "t memoratur z2 obfervat. Halenf. Tom. I. p. lit: 3jj.una in folio, altera in octava forma, u- - e T * 9 plm*im traque fine loci & tempor isindicio. No- bisprior ad manus eft, hocinfignita titulo : , de orbzs terrze concor dia libri quatuor ,mul- pl iuga eruditione ac pietate veferti ,quibus p n nibil boc tamperturbatorerumflatu vel uti. fuittt Jiusyvel accommodatius potuiffe impublicum jo Df* edi, quivis equus lector judicabit. . Obte- düs l ftatur autem in titulo fui operis lectorem flfcre autor per Chriftum &animz fuez falutem, yebrat ut candido pectore accipiat , qua ineccle- eVert fie mifere afflicte utilitatem in hoc libro ;,fefcrï: Ícriptafunt.. Horum librorum deconcor- d dia orbis argumenta in altera tituli facie hocmodorecenfentur: Primo, religions N JpeinIG Chrifiane placita rationibus philofophicis oroti docentur. — Secundo,vita, educatio ,zmores- g i que Mubamedss legsslatoris Arabum , ejus- que fedarum traditur demum Alcoranum g acapie adcalcem ex. Arabico excutitur , c veyutatur. Tertio,quidcommane totus or- jl 40 bartam gure bumano , quam divino babeat. Quarto, qua arte fme feditione falfede Deo ditsve perfeafnes, Ti ad veram pertrabi pof- Jmt. Editionem Bafileenfem A. 1544. a- y li rtis pud Johannemx()porinum in fol. cha j h7 l *$53) 252 (863- 14. cotftantem Gesnerus n fua bib/iothe- foït,m nibus caà. fól. 253. commemorat. De his libris Gabriel INaudzus n bib/iographia politica. — Schet hocP judicat, cjuod nihil ineptum & ridiculum qdmifturn habeant, &noftram religionem Tet tath propriis rationibus , quam ex aliarum deor confutatione defümtis valde acute & fub- therfa tiliter confirment & ftabiliant. Ec R&- NI mundus f. 272. ex hoc Poftelli opere multa T omi defumfiiTejudicatautorem libri de verita- hn te religionis chriftianz. Intelligit Phi- dift, lippum Mornzum Pleffiaci Dominum;cu- abfconi jus liber de. veritate religionis chriftiane UT adverfus Atheos, Epicurzos, Judzos,Mu- hi, hamedanos & czeteros infideles extat. il Hunceriim ex Poftello & Vive & Savano- ! ) rola prettiofiores liquores, quibus librum f£)u füum d« veritate religionis chriftianz ri- Tienti gavit, haufiffe, arguit Spondanus 24 A. C. titlus 751. Quemlocum non recte infpexit Teif- M. ferius ,. qui z elegizs eruditorum p. yoo. à Wfrtgt Spondano referri dicitquodVives librum 2ml,lqu( fuum dereligionechriftiana quoad melio- d.fltum rem ejus partem ex. Poftello compilaverit. IT 'Num vero Mornzus in hoc opere fit Po- ftelli plagiarius , illis dijudicandum nunc L relinquimus , quibus utrumque fcriptum . | Wibf interíe conferrevacat. Idcertum eft,il- : frii lud Poftelli opus tanta, quanta a nonnullis Al m Wdi «;acc;ipit, elogia non mereri, cum ineptu it, 4):s ( J Wi fït, hy&eria C hriftiana philofophicis ratio- | Ts nibus ftabilire velle. Conferantur que r lii Scheurelius in . 'T'heologia füa naturali de idici hoc Poftelli vractatu juüdicavit, cujus verba lo repetiitReiferus in epiftolari differtatione ( ao deoriginepro greffü & ing:re;ng:ptis Anti- te b theifmip, 272.- E XII. Ejus Panthenofiam de compofitio- etermil neomnium diffidionum feu tubz penulti- leventr mz ftridorem ElizPandochei Bafilez pro- t l diiffe, indicat catalogus operum Poftelli um abfconditorum clavi in editione belgica vifomt adjunctus, & Peterfenius 77 zube tefiium s M part.3. p.29.ubihoe fcriptum Bafileze A.1544. e d apud Johannem Oporinum prodiiffe afle- entti rit. Atnobfervationibus Halenfibus Tom. g hr 4.p. 265. editio nullam loci & temporis ftant' mentionem faciens memoratur , cujus hic TL titulus conftituitur; panrbenofia feu com- we)(lfTeü pofítio omnium diffdionum:circa eternam np veritatem aut verimniitudinem verfanti- 'e$ h Wm am, quemon folum imter eos , qui bodze infi- ! delium fudeorum, Hereticorum c* Catho- rad ) j JHicoram nomime vocantur , orta fünt. d vi- 3p11 vl gent.fed;jam ab admiffs per peccatum circa hu noffrum intellefum tenebris fuere. inter ec- edefue particularis ac communis membra f umefï;' - firiptore Elia l"andocbeo. . " XHI- Cofmographice difcipiinz com- "i ju/ a Jo- 6'4 : pcndigm, ququaüleæ 1561. ex officin hana | - DO : Dm hannis Oporini prodiit, hoc gaudet titu: gm'i lo: Cofinographice difcipline compendium anfuum fmem , b. e. ad droime providentie Tf QU eertiffmam demonflrationem conductum. Addita efl rerum toto in orbe goff arum avvo- verf Ptol voe , item 'euot. quanteque cbriffianavum gentium nationes nobis baclenus incogmte t VOrt anuniver[ofmt, que anoffro orbe lumenev- angelii fcbi veflitutumiri credunt , Guiliel- tiop 210 Poflella autore. . Hoc Cofmographice tisd difciplinze compendium Lugduni Batavo- hoc | rum 1636. ex mufeo Johannis Balesdens in oj "p Principe Senatu Advocati denuo lucem publicam afpexit. Ejus de univerfitate filii liberinfecunda editione, quz ad manus n nobis eft, ita infcribitur: de umiverfrtate Nj Til liber,in quo affronomie docirimeve celefít compendium terre . aptatum , & fecun- uf li]jj dum calefls influxus. ordimem. precipua- arumque originum . vationem totus orba Gllili« . teyre quatenus innotun , cum Regnorum Til zemporibus exponitur. — Sedauteonmes ahi- Tünyn as orbis partes terra f.móla fümmo , boc eff, lit ampliffmo compendio defcribitur, cui Gallia Tüm ob primarium orbis momen & jus fabffitui- &j tur,eo quod ambe totiorbi legemfümt. datu- Jimf ya. Gailielmo Poflello autore. Multo vere. Publ maxima parte aucfum , & amendis vepur- Datt gatum eff ab autore opus.. Secunda editio. lia cun- add'lü .næä)'igs(eü detttt Parifüs, apud Martinum Juvenem, ib inf- nperius gni D. Chriffophorz, e regione gymmafr Ca- TT meracenfmum.jég. Adjecta quoque eft fe- du "cunde partisoperi $ Guil. Poftelli de uni- atl verfitate expolitio, cui n omen impofuic jfaum Ptolemzolus ibidem 1563. Idem Poftelli agl traétatus in minori forma Lu gduni Bata- hr (itnati voruim À. 1635.prodiit. Pritnaautem edi- H - Gul tio Parifüis A. 1552. proc urataeft. '"Tracta. Qu p tus de fignis coeleftibus inipfa libri fronte n1Dt hoc elogioornatur : Jamorum. caleffium jesdats i vera configuratio aut aflevifimus , flellarum- uo d veper fuas imagines 4ttt co Wfgurationes dif- yrett pofitio ,& m eum or d'ttm | Quem zl Deuy ad mämls prefixerat, ve[Htutio, C fgnificationum ex-- ajoofitt pufitio, [roe caTumrepurgatum , c aporeje- 1 al o matefummo determinatum. Nam per fr- ej gnificationes earum videbitu ^ () quidfrt 2m denus numdi imperim futurn . Auore n TU Guilieimo l'oflelo Reflitutionis omm 2 CH R (gnöf !*W; ratore & admolitore. — Parifiz , apud Hie - Atf [ " ronymum Gourmontium15;: Idem Poftel- W h 1tractatus minori forma Lugduni Batavo- rum À. C. 1656. impreffüs eft fimul cum - ejusdem Cofmographica di j uþ]hlw fciplina, de qua "T jam füpra dictum eft.. Ejus traclatus dere- publica Turcica gallice fcriptus , & in tres iun | dl / Wpl!f partesdivifuseft, qui omnes ex c ypogra- -phia Engelberti de Marnef Pi& avii non ,j gl unt. O. ! a ditd imp;eiïïonis anno prodier pus l 40 )as6 ( $63- yusautem hoc a Poftello nondum luxata , gim . medi mente editum fuiffe; Naudazus in biblio- : demat f'gphia fua afferit. . "Tractatus.de Magi- ftratibus Achenienfium fzpius prodiit, Pa- "u ('7'!0fl.4 ditirqm rifiis 1541. in quarto, Bafilez 1543. in octavo, uteditionem ab He ; "tilf kelio procuratam & a- lias taceamus. : unfui XIV. Abfconditorum a ccnïiïtütioiie : f'tting mundi clavis, qua mens humana tam in di- : Jihie, ; iij Cbl vinis quam in humanis pertingat ad inte- riora velaminis eternz veritatis , Guiliel- Em mo Poftello ex decretis divinis exfcripto- BU re, una cum appendice pro pace religionis 4 utop lii chriftizng editore.À. Francifco de Monte S. h.e. Abrahamo 90n Franckenberg, Am- D b d fielodami apud Jobannem Janflonium 1646.prodiit. " Appendixautem illa com- | &tf lectitur . títulum libri de Nauvitate uici- üpt ] a Mediatoris z. indicem capicum illius li- Üj bri, 3. przfationem illius hbri ad. Patres | H cus concilii Tridentini, 4.. aliam epiftolam ad ; ütumm D.C.S.h.e.Cafparem Schvvenckfeldium, 3 | "i p a perfvafe; s.catalogum fcriptorum Poftelli infignio- rum, 6.clavem editorisad Clavem autoris, EY 7.Conje&turam G.S. de Adventu Chrifti. Clavis autem. illa abfconditorum Poftelli . QumS 1 i jamanie centum annos Bafilez edita fue- i [ Tünm rat, ut Franckenbergius in prefatione no- Tüod ( vefueditionisrponuit, Apparetautem Qüm v iptum gx,äpPg:;dige novs editionis confcr f:tiaxn [ ^ .-'ä(ää)zg(ää* | m t etiam a Poftello fuiffe librum de nativitate n b mediatoris ultima, cujus hec eft infcriptio: ( lr denatoitate mediatoris ultimamunc futurá tod & toti orbi terrarumin frngulis razione pra- n od ditis manifeflanda, opus im quo totius matu- TM re obfcuritas origo & creatio ita cum fua caufa illuffratur exponiturque,ut vel puerzs frutt f manifofla , que in. Theofophie r Philo- tni Jophze arcanis bactenus fueruntautore Spz- riu Chrifli, ex(iriptore Guiiehmo Poffello t d n , Gie apoftolica profejsone Sacerdote. uem tractacum fine loci & temporis mentione Ya feliti in4to prodiffe z obfervetionibus Halenfr- 145 107 4.. 265. legicur.. Frifius zm biblzo- je Mar ibeca p. 309. & locum & tempus nominat, up, At dum Bafileg r;47. prodiiffe narrat.. INobis lnüj()niuï neutram editionem hactenus videre con- jllut j uicg- ugit Forte etiam Poftellus prirna vice: eyeviucs hunc faecum fuum edidit ,. cum. m ii g r Placcius f. 24. mter anonymos hunc tra- étatum referat, nifi forte, ut Morhofius zz if jf Poblybiflore p. 7.judicat, Placcius falfo fibi perítvaferit, Poftelli nomen in fronte hu- j g jus libri non extare. Addimus errorem ] illum, fi quis fuit, non tam . Placcii fuiffe ti Chrii!ï quam Scavenii, cujus fide hunc tractatum m 'anonymis accenfuit , fed ftatim addidit, elit! . quod Gefneri fide Poftello reftitui debeat, 3uonu .quamvis pro Gefnero Frifium , qui poft j a Sunlerum. Ggfnerian m bib liothecam au- R - Xif;, 0 -93) 258 ( £6$- ! xit,nominaredebuiffet. Judicium deno- E lii và ftella, quza die r2. Novembris anni 1572. etni doce ad26. Junii anni 1575. fine parallaxi ulla in eodem ftatu excepta magnitudine duravit, fj fimul cum. Cornelii Gemm«s ejusdem ar- t&at. gumenti tractatufine afcriptione loci & Han temporis impreffus eft. / bum feu introductionem feaff XV. Alphabetum &legendi rnodum lingvarum duodecim P. - characteribus differentium Parifiis apud quia ( Dionyfium Lefcvier 15;8. edidit. Sunt ll , autem ifte linguz duodecim Hebraica, frem Chaldaica, recentior. Chaldaica, quam a fivoln tranfitu fluminis vocant, Samaritana, Àra- interp bica vel Punica, Indica, Greca,Georgiana, Qum "Izerviana, Hieronymiana vel lllyrica, Verbi Armenica, Latina, ut recenfentur a Caro- gunb loJofepho Imbonato zv bb Zetbeca Latito- antiq1 Hebraica p.6é. Inhocautemlibelloerudi- dfnit te de Samaritis Poftellum differere notat U Scaliger Je emendatione temporam p. &tt. dipor "Traduntur etiam in hocalphabeto prace- Qu ptalingue Arabice feu Punica, quez com- tiüSOï mendat Bibliander z» commentario de va- Perfa dione commumi ommium lingvavum c lte- mi& rarum p. 4. Grammatica Arabica Poftelli fleri non obfcuris & depravatis vypis, qualesin offci libro z. linguarum fculptorum imperitia O habentur, fed elegantibus & claris Parifiis | Ui h .| "iQQ prodit. ln prafatione indicat,xquod jus ! æ*ää) 259 (882- Tumdn jus lingue difcendze caufa per integrum bi- Tsnmuy .ennium Conftantinopoli verfatus fuerit , x n doceus infüper, quam longe lateque ufus inedu, .. ^hujuslingue per nationes remotiflimas pa- eudn -teat, & ejusdem Scriptores commendans. iore li v. Hanc Grammaticam ex vulgaribus Ara- bum magiftrorum preceptis collectam ef- xudutt - « feafferit Jofephus Scaliger Zij, 4. epift.. 562. v dioit - 706. ubi non dubitandum effe cenfet, 'arifu's.'lïi'æ - quia de Arabifmo Poftellus bene merue- jdit S H ri. Addictamen, fecerto przdicare pof- | HCbïïH fe, eum Arabicz lingux non adeo, ut vide- i, qui rivoluerit, peritum fuitfe Id probat ex rititiJt interpretauone primi capitis Alcorani, Georf? Qquam omnem przter tria aut quatuor f verba infeliciter reddiderit, Liber de ori- id m] ' Juf .ginibus feu de Hebraice lingue &gentis l ! r] l(' M -antiquitate deque variarum linguarum o affinicate ibidem prodiit. ibe : Terefe! l XVI. Liber de originibus feu de va 1ria / &potílimum orbilatino ad hanc diem in. i jpen p cognitaaut inconfiderata hiftoria cum to- A tiusorientis tum maxime "Tartarorum, [j /[h Perfarum, Turcarum & omnium Abraha- J r A»f mi & Noachialumnorum origines & my- f' bic l) .. fteria Brachmanum retegente ex Oporini j officina A:1553. prodiit , in cujus citulo ja- Jf, quz [ ym if — Gatur, quod gentium literarumque, qui- j bus utuntur , rationes ex libris Noachi & j | Henochi, totiusque avitx traditionis a Jf;quoä R2 Mofxs -$88) zso [ge3-- Mofis alumnis ad noftra tempora fervate, | Galh;c & chaldaicis literis confcripte, a Poftello miam in gratiam pofteritatis erutze, expofiizat- theor que gircvpofitæ fuerint. De Hetrurig re- — | k gionis, quz prima in orbe Europzo habi- ! feutr taca eft, originibus, inftitutis, religione & . ! ferità moribus, &inprimis deaurei feculi doctri- ! Dont; na& vita prettantiffima, qusein divinatió- — — (j nis facrz ufu pofita eft, commentatio ex- ! Rorti cufaeftFlorentizi155$. DePhoenicumli- » ! Qeint terisfive de prifcoLatinz &Grecelingue | urcli charactere , ejusque antiquiffima origine i Bituse & ufu commentatiuncula, in qua oflendi- tur, quomodo ex una Phoenicum lingva & Drg Latini &G veeci chavacteres orrum ducant, m uc hacratione excitetur chriftianifmusad 1 bus t prime lingve mundiadmirationem, Pari- | dimr ] fiisapud Martinum Juvenem A. 1552. vul- i jud'iæïv gataeft. Candelabritypiciin Mofistaber- 1 "ped naculojuffu divino expreffi brevis ac dilu-- - lltor]h cidainterpretatio Venetiis A. C.1548.pro- - BRU diüt. Devinculo mundiliber,in quo fidei | Glimy fumma capita naturalibus rationibus pro- 1 Qdj bantur, Parifiis 1551. publici juris factus eft. | iberi Compendium de monarchia, lingua Galli- Ti ] cafcriptum, Sebaftianus Nivellius ex offi- — lm cinafua emifit A. C. 451.. Syrize defcriptio llerq feu chorographia terre fancte cum calen- ( i dario fecundum prifca Noachi tempora T0 novo. Teüamento reüitglþ? " addita e& : "- eadm Nglj. ; : -408) 26: ( 63- fewt, Gallice Parifiisedito. 'Tabuleinaftrono- Dl miam arithmeticam theoricam & muficam Md Ia theoricam Parifiis t52. prodierunt. Liber de caufis fiveoriginibus & principiis natu- ao l reutriusque, in quo ita de zternarerum jgond. veritateagitur, ut & autoritate & ratione ji d non tantum ubivis particularis Dei provi- jrinu dencua , fed & animarum.& corporis im- at mortalitas ex ipfius Ariftotelis verbis re- nicun &eintellectis & non detortis demonftre- tur C gl í ; o atus eft. lariffime apud Nivellium Parifüs vul- | Onenüi' — XVII. Alcorani feu legis Mahumeti & figyi Evangeliftarum concordic liber,in quo de - calamitatibus orbi chriftiano imminenti- ais bus tractatur, Parifiis 1543. excufus eft. Ad- I€m1 P m' ditur libellus de smvér/alis converftonis gt judiczrve tempore, & intra quot annos fit lst expectandum conjectatio ex divinis ducta i l ! "TT autoribus. Hanc autem concordiam, in ] : l: i " l ^ H ! qua contra cenevangeliftas , quos vocat, jquui calamurmi ftringit, velut pro fupplemento nibus? quodam operis de orbisterrz concordia fds! haberi voluit , ut notatur z obfervat. Hai. ul L Tom. I.9.34?. Eadem in urbe Parifienfi eo- [US g OFI dem tempore, eademque forma $. Poftelli ido liber de rationibus SpiritusSancti,& facra- rum apodixeon f. Euclidis chriftiani libri ymaP T uo prodierunt. Libri cujusdam Gallici *eüænöüf dg admirabilibus victoriis foeminarum no- j/ R 3 V1 CR -$03) 262 ( 63- vi mundi, qui Parifiis 1555. impreffus eft, merinitSimonius zn Ziteris feledis epiflor. 4 z.p.ng. ltalice prodiit eodem anno, fed ünur | quod nefcio quolocoliber, cujus ticulus eft : le brime no ye del altro mondocio el' admi- | nomi E 1 'abi. h l Y i&kuV7i Lrar - . fumm . per G.Poftell. Libri de virgi- ne Veneta, qui Venetiis A. 1555. produt, thefi mentüonem facit Flacius in. prefatione, N quam Poftelli ad Sch ( Wenckfeldiüm epi- ftole premific. 1 -] fiton XVIII. Manu .| teftr fcriþca Poüelli/x?arialpaf: fim recenfentur. Inappendice cazalogi , Wang ü cujusdam Anglicani, qui nuper ad manus OTJgOI noftras venit , fequent | Tlà]o ja manufcriptorum volumina recenfentur. juoà Volum.1. in Quarto. Confr 1. Secretiores in Genefin & in omnia 6 i difficiliora facrz fcripture loca commern- &term tarii, interprete autoreque commentato- lus ;1is G. P. teftitutionis omnium anteit- ^I gnano. m 2. Commentarius in librum Ruth, in N quo totius naturg & gratie hiftoria, & e- j MOI &T ventus ita exponitur, ut quis fuerit futu- ! u rus, & fit omnium nationum exitus, tam ; Aten * in religiofo quam in civili negoti o claniffi- Cuilg me cernatur. Tfte 3. Commentariiin Apocalypfin pro veu- fitü dg turi feculi ftatu reftitutis in integrum pr- H UP parato. Aut, G. P. Pandochiq regenerato. [ lm P u- , "88 263 &63- (isdi. Volum.2. in Quarto. T 4: Lexoris,fivede naturz & gratie in oj unum reftitutz conciliatione ícriptum ,. sdi quod Zoharis hoc eft fummi fplendoris ] d nomine vocatur, interprete & propter deg fummam obfcuritatem Ecfrafta per paren- | prodiii, thefin femicirculisa textu diftinctum G. vt Volum. 3.1n Quarto. jum g 5. Confirmatio doctring evangelicee & rationale coactoriumque, five noviffimum vj teftamentum ipfius JE.fu, in quo doctrinz : Qu än evangelica atque totius novi teftamenti m [ gcenere hu- m origo patet, & fucure nunc (in o A0 mano) felicicat:s clariffime ponitur defcri- p puo & ex commentariiss Rabbi Raccanti z confirmatio. ] ' omnli 6. Difpunctio qua clariffime oftenditur ecernum feunoviffimum teftamentum ex commd j fuis rationibus probatum. 7. Desterno Chriftiin inferioribus re- Á amül gno & facro ejusdem Chrifti primatujam Rülhl m ab Adamo per Noachum, Abrahamum, Moifen &Chriftumad nos usque deducto, 1068»* , jl ex Zoharis.feu illuftrationisScripturarum fententiatam clara,ut evangelii inftar fic. x s ti0 Clan j Guilelmus Poftellus apoftolica profeffio- nefacerdos,ex72. Seniorum Moyfrs Spi- Yi u ritu donatorum doctrina a fancto Simeoa- jf ne Jufto Primo publice expofita collegit. j PIE ugf h . $. Appendix & confirmatio preedicto- ] ggcn R4 9.Spo- V ^ rum. 93 264( "s 9. Spolium 7Epyptiacum veris Ifracli- I UTO faD r z tisaddictum, five qua ratione DEUS volu- poni erit Echnicos aut adverfantes facris quos- TU cunque fcriptores ad hunc diem ia fua ec- Á » clefia fupereffe & quanta utilitas rei tioz I ce Chriftiang inde oboriatur. frtic io. Detonitru fummo, five de fumma divinz potentiz demonftratione ex auto- mael ritate, ratione & fenfu deducta. Tif (Numerus i. omiffus eff.) - Lum 1. Patris noftri Jacobi fratris domini fitlo. fermo hiftor. de nativit. deiparz gr. & lat. T ad calcem hujus tractatus ceftatur. ut fe- u ïOfll f quitur : ego Guilielmus Poftellus, refti- Íder tutus fidem facio ecclefiz huic occiduz fi- gati ve Romanzalumuis, quod ex vetufüfimo ts codice Conftantinopoli hoc transfcripfi inté li biennio poftquam verteram, & nomine protevangeli inferipferam Venetüs & pont fümma fidequzrens in quanam autoritate Thno haberetur hzc hiftoria, eft mihi ab illis pri- tür V dhen mariis Archiepifcopis, qui Patriarchz affi- ftunt, refponfum in eadem fide indubitata Yocy in qua & facra habentur confervari &cre- J) di, licet;non fit inter facri canonis libros tis() numeratum, vide plus ibidem. 3dora 3. Johannis Evangeliftz vita. P 14. Refolutionum divinarum expofitio nO,d'e five demonftrativa ex facris veris ratione Qütg. M^ X fuypoütis Prophetia, qua quidfit in Eccl la *92)26s ( 8&3- 4 nis o fia Dei usque ad finem mundi futurum ex- U ni pomturA ut. G. Poftello, in primogeniti -s mb que mundiinferiorislocum reftituto. at ! 1. Deinhzrente juftificatione refolu- tio eterna G. Poftelii Barentonii. répli ï * 16. Admirabilis Judeorum clauforum, deftnti feu ro. tribuum Ifrael füb Turcarum, & H- e x maehtarum potentiam redu&arum hitto- riaatque adeo ipía Ifmaelitarum origo. J Lumnn adRevelauonem genaüum & glo- ^xiato. tribuum Ifrael. js don I y. De Romanz Cabale admirandis & gr& EU toti generi humano in orbe univerío con- u, feül fiderandis myfteriis fermo , ut fumma fu- a jdie Í giatur falfitas , & prima cognofcatur veri« tàs, Petro Amafio ex Syrlaca Chrift hngua iif ransfcr W mterprer.e X nom 8. Hz funt caufze .propter quas legati ngii pontlfims Romani ab ipfo pontifice Ro- auwh j mano Paulo quarto inhocinftructi & fena- tus Veneti decreto N. N.i.e. G. Poftellus iil j amensjudicatus eft & ad univerfum pro- p ] Vocare coactus. d ndibi 4X l —— 19. De locali ftatu aut. pofitione corpo- f : ris Chriftiin Sacramento & quodlocaliter yis adorari & recipi debeat G. P. 20. Apologià pro Serveto, Villanova- n9, deanima mundi &c. Et de Dei &na- j tura &infeparabilium ab ea virtutum ejus fummo conatu & effectu Guilielmo Po- ftello tinclrä' R5 - 495) 266( 863- ítello re&xtutlomq omnium prtmozgenite que à Calvino hac in . caufa mahgne habito dup autore. 2j 21. Ín: ordinationis eterne tabulam 11- Diicc ber exphcaconus, quo ducehumana ratio- gen ne &autoritate (acra demonfttabitur cla- tus, riffime,quasnam rerum conftiturio fit in bua toto terrarum orbe ad finem usque mun- cyd di futura, & quis nam fit futurus, tam bisc calamitofi, uti nunc vid etur,temporis exi gint tus autore G. Poftello Reftituto, tabule Cur ipfrus fc"ïpïore erp -- Volum. 4.inf uarto f p 22. De rebus fummopere aämn*andls, CHD quz annis proxime elapfis contigerunt in ver] diverfis orbis partibus commentatiuncu- | felïv lz feuannotationes ut de illarum caufis co- fl gitecur confcriptz. 2;. Definali neture conatu öz appetitu dum neceffario affequendo & fatiando. lri 24. De correctione, emendatione aut t refticutione potius calendarii opufculum, Qui , quo fine ulla perturbatione & cum fumma Qu facilitate effectum completumque id red- Q ditur,quod jam a fexcentis annis & fupra ll ecclefia querfivit ut debuit & nunquam po- C tuit efficere. 1 2:. De univerfitate dxmutatmnes - tam ty circa temporlc coeliv e, quam CIVCJ genera- p hisloci orbisque habitabilis raciones, quin- DN que ] | ääa) 267 ( 86- " t quelibris expofitze & in perfectiffime re e hdbio í ip*g , fuppetias duce ratione conductz. 26. De admirandis numerorum Plato- bulam nicorum fecretis & divina virtute intelli- inamato . gentie in illis abfcondite qua duce adul- u d tus, & Chriftiana & Mofaica doctrina im- iofti butus, unoautalteroanno facilius in En- i m cyclopedie five univerfi difciplinarum or- ts, biscognitionem devenias , quam totis vi-. Orisell gintiannis ufitatoad hanc diem fcholarum curfucum indefetfis pervenias fudoribus , tb ', ex prifcorum Platonis & Pythagore prz- ceptorum, hoceft ex Mofceos alumnorum i, Ícriptis, unde illi defumferunt , pacis uni- xünti - verfi caufa fcripfit G. Poft. Apoftolica pro- yiance fetfhione facerdos & reftitutus emifit. ulsc 27. Guibelmi Poftelli Reftituti demon- ftratio, quod precipua & potiffimum fun- damentaria ejus doctrinz , que nomine appetitl! Ariftotelis circumfertur, placita funt con- orte 4 tra fenfum & rationem tam in mente Yfculom quam humanis & divinis literis expreffam, gfummä à quz folaautoritate maxima mundi ingenia id f obccecat introducta , fummique mali, id ,&[upra eft, percurbate hactenus in univerfo pacis cauía. z 28. Refolute & fümme veritatis exci- tationes naturales. 165 ] u 29. Ariítotelice de feparabili five im- | endt 35) qumd | Á mprtali corpore humano erntentiæ eXF 10- tio quä f -£98) 269 ( 863- fio & clariffima veritaus in ea contentæ & bla ll demonftratio, qua patet dari neceffario It corpus humanum perfonale & ex omni- bus hominibus fuperftes individuum & u- bis I€t nàcum fua forima viéturum in etrernum. Acddita eftetiam (m-'ïa lis fententiisex libro ftn degeneratione animalium fecundo dedu- dec Cs græcahtera ne quis dicat contortum 3 autperverfum fuiffe autoris fenfum, cura que« & ftudio oper 'aque G. Poftel. Refüituti. Ihen 3o. Refolutio & decifio ratione demon- V & firativaterminata de fuübftantia intellectus Y ellectus factus. Po- Tum. & maxime quid fit inte ftremo ii* quid fit corpus feparabile Tum HDïTIOI'ïB €, b&ü Ícon Cont 3- Deprimario univerficatis jure aGer- ma nicagente potentiave illi divinitus con- 3 ceílà afferendo & reftituendo , id eft , de 0Cci Romanorum Janigenarum regno revera 169 & non tantum nomine nudo fuo legmmo ael principi vindicando & tradendo. C x. Precipuorum fidei articulorum de- 1 monftratio. lmp( G. Poftelli liber retra&auonum in p fua de reftitutione omnium fcnpta infti- atb tutus 1 d fen - Vol. 5.in Folto. H 14. De fümmopere confiderandis & — G] non minus admxrandls myfteriis & verita- t tibus, que'ex propnæ ipfius Chrifti, hoc 3 6 , ERN ". : -æä * 269 (S&« Dhïeütæ eft, maternz lingue qus Syriaca eft, ver- xl bisin evangelio Syriaco confervatis elici- Y O untur, &anteomnia deccena domini ver- um t bis & fenfu vero G. P. interprete & afferzo- CTAU. re, itaut hunc librum toti ecclefie Chri- vexln Íftian de illojudicature tanquam fuee fidei p dit deccena Domin! offerat obfidem. Qtortu 35. Demundi mirabilibus univerfitatis- 11 C que confideratione & expofitione ad fuas Jti menfuras naturales redacta Petro Amafio Veneto autore &obfervatore. demyr. celeu 36. Francifciid nominis primi Gallo- ; Dv rum regis vit; rerum valde admiranda- p;1'abiie rum, & hactenusa fuis etiam proximisab- Íconditarum veriífimarum que hi&oriam d- continens. tuscor 37. De Turcarum republica, & ubi fe occafio obtulerit, de moribus & perfvafio- Iefhde ) feyeti ne omnium gentium, quz Mahumedi It- egtut! maelite nomen dedere compendiofa tra- élatio. fum i -^ 38. Ad potentiffimum & invictiffimum Imperatorem & Regem Romanorum fu- premum legum rerumque humanarumn nuni arcbitrum , rationis seeternae primarium af- -ga jnli fertorem D. Ferdinandum Bohem. & Hung. Regem , Auftrie Archiducem &c. mdig i G. Poftelli epiftola pro humillima fuppli- cacione & legitimaappellatione infcripta.: t ] ilcat, quam 39 Exemplar epiftolee fupp. a Ve- ; Ü l -$93) 170 (868- D] 4 Venetiis ad Caefar. Majeft. Ferdingnd; j 1560. deftinavit G. P. — qu L 40.: Quatuordeci mkep,i&oiæ« ab ipfo G. epu. P.ad varios doctos virosexaratz. . 1hi/ 41. Apologià pro fumma veritate mur- i di Guilielmi Poftelli ad ]ohan—gem Opo- * rinum. 1hiji fthf. XIX. Incatalogo librorum , quem Mi- chael Neander fuislinguz Hebraee erote- jit ( f matibus fubjecit, memoratur p.389. Gu D elmi Poflelli difcuffo, quatenus fet autneote- ricorum gudeorum [mfibus, aut feptuagim- " Toj za mterpretum, Bibliorum ver[noni iberen- dum. Addit autem p. 39o. hunc librum ii ( ln nondum prodiiffe,quemadmodum & mul- ta ejus alia. In eodem catalogo f. 437. me- (h T morancur Gozielmi Poffellz Gallt commen- db zar ia inflituta in univer[os facre $cripture libros,in quibusvatio cum. autoritatefacra futi 'L'lï'r; conjungitur ,ut aut qualibet facra veritds vobettr, fecundum leges nature , aut quic H hi quid contra illam a qui buscunque dicatur ?lljj, J. Po- f adver [ariis defhruatar, & p Gu delli de eternarerum difpofitione opits com- qui ï UA pleä?em, d paucai exponens umiverfi bifort- a, ac de mon[lyans, quomodo in figurativa lus Genefeos piftroria. efl expreffum , non folum . Oïlg ea a $udaica $ Cbr. 4 flianare- pf/ quicquid pofl publica contig it, féd quito maxime , quic- qui m "s ;-gui;? jn Gentilifroe lï/iizgina, a?f quic ]fml-. 9) 271 (283- dintN. dfinaelitiza politia coutigif[e videtur , & un- quam poflea continget, & p.343. Guil. Pofielli | lp[ Gw epus deSatanice wonarchie deffrudiione fa- per Danielisprobbetiamdemonftrans maxi- Xte Iu u eccatutm maundi, quod veceffe eft , effe. n antichrift: fülus, nonpoffe effe aut fieri com- , mittioe ab alto, quam abeo qui [ummanto- pl uusmundiautoritatem babegt c talem in- g at piesatem m fove difturbandam , & p.g24. ) Gu Cbave, feu Evie matris omnium viventium m admirabies,c fuper omnes do&frinas mun- di, fecundum evamgelicam veteris & uvvi ytugt thtrt Toeffamenti veritatem emple&ende propbe- Á 3 ibrum iue confiripie (l. " tqziele , Adami primi pa- n&mïü* veniisangelo,cc.. Prefxaefl apologia , ad g Chrifliveros aluninos,ut ratio tanti expoua- tv omyfleri,autere Pollello , item tractatus p m deformidando Elie adveniu,numc in fpmitu J'üturo, fricut im oume erat in mente, fua . virttite & fpiritu.— Opus eft compatium ex j C!i'!!f?f Wf 41.'1:'5' prifeispatrum 72. Mofís auditorum do&ri- p j nts, ad docendum , quod unius fodius Maffee m N Jffve Chriffi operaneceffe efreflituiea omnia, j^ TOE f que óatanas deffruxi im jflosmundo inferio- [ VLX p. yáq.ejyusdem omnium lnguarum,qui- 1 l j T bus ad bauc usque diem mundus eff ufus , ï or1g0,note, & confiflentia.. 1dern Neander u in 2272 refert , quod Poftellus Abilfedzam Bigni Cofmographum ex oriente advexerit, l qu ansla- atl :e;æqgeübri compendium ex fua tr il f tionc EO E latione Venetiis Rhamnufio civi relique- Tidtu ri: Idemp.57;. recenfet Poftel!i opus de dem orbeterrarum in duodecim fedes prima- pny riàs füb monarchia chriftianiffima divi- &pn dendo, &71. prefecturis adminiftrando, & 1o / iractatum de forma eupolitiz five refor- opuf mationis opere eodem tendentem, ut ad p feculi aurei vitam duce evangelio reditus €08, paretur, item librum ejus Gallicum de ad- pedit mirandis Indice & novi orbis hiftoris , in Ceptr quo exponitur fitus paradifi terreftris in 5 müm orienie Syriaco pofiti, & quam late Chrifti Ib religio fit noftris feculis & prolata, & pro- Dlicin acata. nis C0 XX. ApudFri ium /n bibliatbeca p. g. — Torem prater alia Poftelli opera commemoratur gt opiis jufte. magnitudinis, quod infcribi- Don cur: abfcondita a conflitutione mundi , de fuif naturebumane reflitutione ,in eam conditi- Toru onem quam ante peccatum babebat numc ad- didi fütura iniferioribus cum magno fznore ,in n quo bec continentur ; clavis feriptararutm, Cunt qua ad interiora itur velanmiss oflum a- finc'] perium . eterni myflerü ; feptem figillorum fhoní libri ab agno aperti referattos Eva 7 [/ . agelium gelii | eternum, feuuature & gratie cenyugnum s dody ad concilium divmitus coadlum ubivis. Ke- Ttui fertibidem,quod Poftellus ipfe catalogum d ïätion operum fuorum ad fe miferit, in quo inter IT aliarecenfentur liber Gallicus de fceming - g näturg g, "-ääx )273 (Sæ- lg nature excellentia ; liber Gallice fcriptus )plllS ] demonarchiz rationibus & jure , volumen : prophetianum, opus de Galliz originibus, *.9,' dWl' d. . &paralceveejusdem operis ; opus de fum- 10 latin:z aut humanz hiftorie capite; : t opufculum de fumma a nobis in hac vita U apprebenfibili; apologia proGallia contra fedius - eos.qui ejusglorie detrahunt; liber de ex- T peditionibus a Gallis verfus orientem fuüf- Yi ceptis;liberCallicus de fanis ritibus potiffi- gü[is j mum avitze craditionis rationes explicans; hr - liber deaurei five futuri feculi doctrina,ex- &p . plicans duceratione chriftiang profeffio- nis compendium; lex Gallica refellens er- j p 3!0. forem communem CGall. quiSalicam fuam Yofaui legem primam pro Gallicamemorant, & vcol , nonagnofcunt intra ipfum diluvium jam Wdi' 4! . fuiffe Gallos, cum fint progenitores Urn- atl brorum, quiab aquis fiveimbribus diluvii TA dicti funt ; confultatio qua ratione fieri qirl - poffit, ut Germani penes fe zternum ha- yrari beant faciantque imperium ad Germanos f .^ Principes & gentem Germanicam ; de- 'gillm'mïl monftratio contra atheos &omnes evan- ,;gelil!ili gelii everfores, qua oftenditur , quod ea ,'ggiüïïii doctrina, quam Chriftus fua autoritate in- j; M ftituit, non tantum fit fecundum naturam j rationalem omnibus doctrinis mundi pra- ferenda, fedinipbfis H CUL -*;1"-'* joit corum interpre- n tibus ipfo Chrifto tempore fuperioribus p videatur omnino *cQ nformis efle illi, que ] $ | jgm -$58) 274. '( äcö)*s " Á jam a Mofis temporibus ad Chriftt usque tempora per veras interpretationes per- D edita venerar; defilio perditionis & fuis affeclis; ui una cum eo elevantur fupra omne Tegni Cordi quod dicitur Deus, & quando ejus poten- tiacorruet; de Turcarum & ceterorum brevi dum. Ifmaelitarüm fatis; de raris & pofteritati tholic notandis hiftoriis; vite illuftrium noftri briort feculi hominum, & eorum maxime, qui Galli inveniffe ea videntur,quae nunquam an- dpur teacognita creduntur; commentctarius in Abdiam ; quatuor Davidis pfal mi füper li- Ocuit J liumteftirionii decantati & expofiti, & alii torb Timip quidam tractatus , quos jam antea ex alis XX autoribus recenfuimus. ftel of XXI. Commemorat. quoque Po QTT fcripta Jacobus Gaddius zom. z. de Stripto- Wfangt ribus p. z. c» fequent. ubiex longis libro- um fic rum titulis Poftellum fuperftitione velva- nitate laboraffe conjicit, & fe ampullofa o- | t i H jes ; amatanon fine rifu vel fto- 4 QUi me perum ejuse gacho legiffe teftatur. — Pleraque autem. 4 flant uz de Poftelli operibus differic, ex Frifíl ä te,iam - 1 Aooby bibliotheca depromfit. * Uterqueignorat, an aliqua ex his, que proxime recenfui- UHS Viï ( yen mus,typis impre(lafinc "T'eifferius ta- » men ijn € logiis virorum eruditorum a Tpref *"Thuanocommemoratorum, nonnulla ex M ltcib his, quz parcim ex Frifii bibliotheca, par- logo quodam Anglicano retu- tm gx Cata - Jimus, iïlatin'g ( "$63 275 (£62- H AT hmus, ad edita Poftelli opera retulit 9. yag hi - feg. quieciam inter fcri zp;,a Poftelii gallice ilacs edita memorat doéctrinam feculi aurei; feu | r regnum evangelicum Jefu Chrifti, con- cordnm quatuor Evma lftarum curm p CfORUT brevi defcri iptione Pa! fï:fisnæ, unicum mo- Bentit dum concordiz inter Pr oteftantes.& Ca- ynot tholicos, farraginem prophetiarum cele- briorum, e quibus elucefcit, quod Rex fe, U amdr . Gallize (n::z enim fmavco,auem fiepe vanis grusm augums deluífum ïcmoouo experlenua docuit, videbatur) debeat imperium toti- t s WE us orbis obtinere, qua de re Poftellus et- jam in aliis Ícriptis haud raro differit. er a ah .XXIL Non folum autem varia fcripta ?güel Poi'ceduslpfc.e*abmavzt fed aliqua etiam ex alis linguis in latinam vel- Gallicam n transtulit. In his occurrit Protevanseli- u leh'l um Jacobi, quod Poftellusex Grzco in Latmum fermonem transtulit. Qualis yloie ejus mentio fiat in appendice catalogi An- vel f glicani MSCta amïdam Poftelii exhiben- od ïem te, jam fupra vidimus. Hoc evangelium g l ]acobl de admirabili nativitate, & incuna- xl []013[ bulis virginis Maric &i ipfius Jefu & .G To- ^ o ecönf | 711' co vetuiliffimo codice translatum tyj FR eriis' lmPreH"tBahL,æ lohannes Oporinus in g. gt cum Theodori Bibliandri libro de vita g !J:-n Marci Evangeli itc- A EUA Popeïna fu-- eCäapa it latina hec ecïmc- in monunientis ortho-. 0 feü* $-2 GOXQ- f : *ää) 276( 5&: Heroldi:$ $$; ,Græ; deli doxographis Johannis flant ce &latineidem evangelium Michael Ne- andr ander inter apocrypha catechefi Lutheri huj graco-latinz adjecta A. 1563. & 1567. Bafi- hoc lezpublicavit. Prodiitquoque grece « ortd latine in monumentis orthodoxographis Joh. Jacobi Grynzi Bafilez 1569. Noviffi- poti dt0,1 me Protevangelium Jacobi grece cum verfione Poftelliemendata in codice apo- n ? crypho N. T. edidit Vir do&tiffimus D. lum| lul joh. Albertus Fabricius notisque eruditis illuftravit. De MSCtis hujus evangelii Fratr tiaHe Vindobonenfibus agit Lambec. 207. 4. &i- bliotb. Viudob. p. 15o. & Neflelius part. 1.p. tdiy rurmf 205. r part. s. p. ug. 14. 559. " 175, de Parift- Pol enfibus MSCts Simonius movartm obfer- vationum adtextum & verfones N. T:p.4. &i iddu Tantiautem hocevangelium Jacobi fecit Poftellus, ut pro bafi & fundamento totius ?Plgn lus ; evangelice hiftoriz habuerit, & quia Mar- cusa Johannis Baptiftz minifterio hiftori- (hrij CObie amevangelicam incipit, hoc protevangeli- umin fronte evangelii a Marco confcripti grac men reponendum effe cenfuit, rantamque ejus in orienteautoritatem effe finxit, ut illud tla,q in ecclefiis publice legi & pro authentico Onit Tate haberi Bibliandro perfuaferit. . INequeta- men fatis caufze habet'Simonius, ut Prote- lube ftantibuseditionemhujus evangelii pfeud: ri Q gpigraphi oþii.ciac. Noq -f:nim Biblia'n'd € -$83) 277( ee;a- ; Oi de hoc evangelio judicium univcrüstt&c ftantibus adícribi debert. Nec tam Bibli- hiV | at l andro , quam Poftello homini Pontificio (l | hujus evangelii editio debetur, quippequi græce hoc evangelium pfeudapoftolicum | ex oriente advexit, & latine reddidir, & O- (Offd i N porino imprimendum dedit, & Biblian- il dro, ut hos carbones pro thefauro habe- [ : d ret; perfuafi. Fuerunt,quiipfum Poftel- lum hujus evangelii autorem ftatuerunt j ffim) li a fufpicati, quod fuas ipfius fabulas |Jacobo Fratri Domini fuppofuerit, in qua fenten- eva qm.4! tiaHenr.Steph.fuiffe, ex ejus preparatione d apologiampro Herodotoc.33. patet. — Ve- i qde Pt rum fictiuum hocevangelium multis ante Poftellum feculis fcriptum fuiffe Euftathii u d &aliorum veterum teftimonia evincunt, M adductaa Prefide ; d/ffertatione de pfeud- o fet Q epigrapbis apoffolicis c.4. . Et quamvisSi- quom kius z220t45 24 evangelhum de imfamtia gl Chrifli p.14.exiftimet, protevangelium Ja- yolt cobiex Arabicalingua vel alia orientali in tera ( grecam translatum fuiffe, verifimilior ta- cont fj men eft Dn. Fabricii fupra laudati fenten- quC ij J tia, qui ftatuit, quod hocevangelium Ebi- [ j onita quidam aut Gnofticus greco idio- j n w mate compofuerit. XXIIL Inter Jüftini Martyris opera utP[OïC habetur everfio falforum Ariftotelis do- vel pf*"ä ca lingua lati-g gmaþgm. | Hanc exgra 'in* Blbbm) L 3 nain 158 ) 278 ( $62- audit nam transtulit Poftellus notter, & Parifiis form v.rfionem fuam edidit A. C. 1552. Carolo t'oni Lotharingo dedicatam, de qua Johannes Launojus in tractatu de varia Ariftotelis fing Near in Academia Parifienfi fortuna p. 155. & Lelr feq.videripoterit. Idem Poftellus dialo- dem« gum Platonis , qui Axiochus inferibitur, trangl gallice reddidit. XXIV. Nonnulla etiam ex orientali- both boris bus linguis interpretatus eft Poftelius. Diom Huc fpectatSepher Jezirab;h. e.liber crea- nufcr tionis feu formationis brahamo perpe- trgum ram acïfcriptugs.;qui májori ex parte P ytha- QOmpl goricam ex literis & numeris philofo- Virtut phandi rationem continet. . Hunc enim ls librum Poftellus Parifiis 1552. ex hebraico inlatinum. fermonem convertit. Ahas lter XX editiones hujuslibri doctiffimus Lambeci- PO&EJL us zn prodrome biflorie literarie p.y2 & ; recenfet, Suppofititium autem eife hunc Tttiqu hlb Dor librum, quem etiam Piftorius fuis Cabali- fticis fcriptoribus inferuit, preter alios niony ferr agnofcic Conringius de Scriptoribus w [e- Wt refe culorump 3. übiatferit, quod, etfi hic liber ab alio quam veteratore Poftello dacus ef- 4i. Vi OR fet, ipfe tamen ftylus & contenta menda- cium proderent. Pertinet etiam huc li- lub ïilti()n | ber Zohar ex chaldaico fermone a Poftello WUS | translatus, in quo innumera latent fecreta, ac oftenditur, prifcam prifcorum Mofis müne: audito- $98 )270 (S(ää?- XDats auditorum doctrinam. omnino. effe con- formem doctrinz evangelicz, & reforma- Q ohamns tioni Judaice a Chrifto inculcate & fuo "fotds fanguine confirmate, ut Poftelli verbis a Neandro defcribitur hoc opuszmerotemat. Y Hebr.Imgu p.4;$. nec non liber Bahir, iti- Qialo: i It dem ex Chaldaico fermone per Poftellum transiatus. Addimus etiama Frifio n bi- bliotheca commermoratam verfionem ar- riem odl boris divins difpofitionis feu divinorum nominum ex hebraisantemilleannos ma- jet o nufcriptis, ubi oftenditur innumerorum )pee argumentorum. fontibus, fore omnino Pytt complendam reftitutionem. omnium in Jilolo cenit virtute decimi nominis Dei,quod ett Ado- nai Deverfione Alcorani , kluctius de oratt interpretat. p. 230. videatur. ; A'JJS ame « XXV.Sunt,qui &aliena qu &dam fcripta. Poftello tribuunt. Cumenim de autore n antiquitatum Hetrufcarum queritur, quz Jfehut ; C j fub nomine Profperi Fefulani edita funr, nonnulli Gülielmum Poftellum fub Pro- r d Íperi Fefulani nomine latere fufpicantur, u Y ut refert Vofhus de bifforzc. Lat. /2b.1. . 9. p. hiC J 41. ubi tamen addit , verum autorem effe duti j 'Thomam Fedrum, qui anno 1460. vixifle m perhibetur. - AtLeoAllatiusin fuis anno- j il ll tationibusad Anriquitates. illas Heu*ufcïs PGQCHO hujus fuppofititii foetus parentem efie dotà f qui Jos monet ipfum Curdur n llnghiramum : tra- N i J 498 ):8o (86:- fragmenta illa primus, ac fi ea Sornelli pro- j pe Volaterras fub terra inveniffet, Flo- i rentiz publicavit, cui fententie etiam Jo- : hannes Rhodius de autoribus fappofttis p.jo. bu &alii fübfcribunt. . Audramus vero, qui- bus verbis Allatius Poftellum ab hac füfpi- b cioneabfolvat. Sic ergo illa fe habent $. tti Var CXIV.p. 199.edit. Pariftenfis: nugarumi- bilominus audorem nomulli fafpicuti fant by] tüà Guilielmum Poflellum ,virum & linguarum Orientalim peritum,c adfingendas biffo- n.iai vias aptisfemum. — Idtamen fme ullaratione vit, afferitur. . ile quippe ingenti confidentia on ad quidlibet audendum projectus, quid in fr- fnor W nili agone facturus fuiet , lbbris, quos de regno Ftrurie edidit, demonflravit , m qui- üm Qu bus licet & Pfeudo-Berofimm, c fabellas An- nianas defendat, multague ha preter ttib m ln communem opinionem ex penu linguarum Orzentalium . infmuet, numquam tumen eo US]( zemeritatis devenit , ut adeo impudenter ef- Titu frictaque fronte mendacia tam m[ulfa [par- UT £geret. Et paulo poftp. :5».. $ane Poffellus Ti bomo nequisfmms ob malas etiam artes € bl violate frdei reus,ut fertur, fecundo judicio Iroy condemnatus velegatusque mon ita infantit, lib 3€ queunquam adeo flupide imfortunateque B in bifforia deliraffet, Jedves a femet pruden- j ls tiori confilio & verofomiliori apparatu conft- Ter q dici- Ihm &as, licet ?neptiæjnq; ; Meli()m , phma- *ä(.ïä) 281 (893- plinarum fubfidio , d quod magis q/z' ; e/'a- Jipt l quentia de/!zmms, ordinaffet aptins , drfpo- l, — u) f;zz et comptius, d elegantius expresftfjet. iif li XXVI. Librum de tribus impoftori-. bus execrabili in Servatorem noftrum 0q blafphemia infamem a nonnullis Poftello. chif abentd tribui ex Henr. Ernftii obíervationum: variarum libro 2. c:36. notat Morhofius z DL ! tflt:f ; Polybifl.p.75. Verum dubio proculinju-. guin ria fit Poftello, ficut & ipfe Poftellus Calvi- jrli j"' mamsm)urlam fecit , cum illis exprobra- i vit, quod dete&andum illum librum Ca- ^ lomi typis imprimi fecerint ,. ut refert Si- jl TE j monius epz/Z. zi. p. i. qu.,madmodum et- iam Genebrardusin refponfione adDane- ufü' X nj 4 um fol. 39. Calvinianos arguit, quod ali- IT quem ex fuis ad fpargendum libellum de tribus impoftoribus Mofe, Chrifto & Ma- ll WJ Cetérum Simoni- u homete pellexerint. lii usl.cexiftimat, quod liber ille in rerum um | d natura nunquam fuerit, quam fententiam etiam cum Naudzo amplectitur .Clariffi- ii Y musStruvius; n differtatime de dodlis im- TE fv poftoribus S. 10. & f2g. Exiftimat enim ru- morem quendam eumque falfum de hoc dM j ! /am libro inde natum effe , quod nonnulli ne- farium apophthegma detribus impoftori- 7 j At Nobiliffimus ) L j ] bus in ore habuermt w "Tenzelius, qui haud ita pridem zz..220/20- . TL tbeca f&a curmjä repaf t pulp. 5 Struvia-, " nam ! ] N : *ïää) 282(893— j füit—» Phr nam hanc difputationem recen inter alia mentionem nonneminis facit, &c led uife hunc librum Italica lingua fcripcum ere afferuit, utalia, quz prollibri hu- deit poffid jus exi ftentia adducit argumenta , tacea- dod ftram nunc non du mus. Sedlitemillam no L] de czetero, librum il lum, fi facimus,certi mij lio quam* PoRellq fidl unquam fcriptus eft, aba compofitum fuifle. ) XXVII. Illadadhuc dé fcriptis Poftelli m notare placet, quod Index librorum pro- omi hibitorum Bern hardi de Sandovall p. 39. QU Guilielmum Pofte lluminter libros prohi- pto referat. Exincatalogo nj bitos prime claffis hereticorum,quie x decreto Inquifitionis Titr Poftellus illis Auto- 1;56. Venetiis prodiit, p ribusannumeratur, quorum fcripta a Ca- gin ntur. Nec meliora li tholicis legi prohibe fataexpertus eft Pofte llusin Catalogo h- f omi1559. pu blicatus eít, hur reticorum, qui R. quippein quo fo/. 1. o mnia Poftelli fcripta fint dicelibrorum pro- d? Ü prohibenturjitem inin hibitorum, qui juffu In nocentii XI. Rome he pta Poftelii edi- T 1683. publicatus eft, ubi fcri ta &inedita damnantur. Berignius cum NU Il Poftello agit, Index Antonii a Sotomajor, qui ejus lii ijuarum duodecim alphabe. D thum, &tra &atum de Magiftratibus Athe- X nienfium permitcitïin tra ctatu de Etrurie CO item in. commentatiuncula de 10j originibus, Phe- $ag Ctto niit A Pheenicum literis cantum aliquaexpungit, fi & circa tractatum de univerfitate monet jpun Jectorem, ut caute procedat; cumautor vi- brii . deatur conari Platonicas & Pythagoricas o doctrinas ad concordiam cum facra per- IU ducere, ac preterea nefcio quem Abraha- jum, d milibrum jact Ethac de fcri oltd ftelli dicta fufficiant: ptis Po- Y XXIIX. Reftat; ut deejus erroribus di- vfidi camus. Non eftautem nobis propofitum, 1 f omnes Poftelli errores recenfere, fed ali- [j - quostantum partimex ejusícriptis excer- Xf /ptos, partim abaliisrelatos memorare. O- jl 00 mnibus enim recenfendis integrum volu- 1011l5 . men vix füfficeret, cum nonnulla ejusfcri- AWO | ptaadeoerroribus fcateant, ut fingulas pa- )U ginasillis refertas videas. .. Unde laterem gt lavareputamus Arnoldum , qui zn bifforza 10j hæ . Jfíta eccleftaffica lib w qii22. $. 0. * 24v. ydi hunc /Ethiopem dealbare conatur.' ^ Alia i fententia fuit Bezee, qutzmepiflola s. ad An- ] pm dream Duditium hunc Poftellumomnium ormt hzrefium, ipfis etiam Romanis Inquifito- T ribus judicibus, cloacam Lutetiz in ipfis .oin Sorboniftarum oculis verfari indignatur. " 9101'; Idem n epiffola g1. edomnes orthodoxas ec- hu cleftas p.319.. Poftellumvocat monftrum. a exomnibusomnium feculorum hzrefibus conflatum. Et/nócaZigerianis per Putea- t hé uftus nos ;oüeä?if p 274.dicitur,quod comb ho fuif- y 494) ag4 (863- : fuiffet Poftellus ob dogmata fua, nifi fatuu fuiffet. . INecipfi Pontificii dubitant, Po- if Sane Pal- ftellum hzreticis annumerare. ]i ladius iz.fuo catalogo bereticorum refert , In Pottellum,cujüs antecefforemSchvvenck- jitl feldium effe dicit, ex Talmudiftarum & In Rabbinorum fomniis inanes invexiflenz- li nias, easque tam tetras & abominandas,ut IK indignum fit, eas piis. auribus revelare. I Quod Palladii judicium repetunt Linda- te nuszn Dubitantio, dial. 2. p. 207. Prateolus I in elencb. beres.p. épy. Petrejus zm. cataogo ipf bereticorump.1$o. Nonnemo ex fanaticis, bi] qui epiftolam de myfticis Scriptoribus rel edidit, $.47. p. 7;. Poftellum cum Jacobo de Bóhmio comparat, unde quid de Poftello bi fentiendum, facile judicar1 poteft. Fana- ticum enim fuiffe Bóhmium, omnes ot- éo] thodoxi agnofcunt , nec ulli ejus errores rer damnare religioni eft, quia fanaticismi fu- ld Ípicionealienus effe velit. . L] ffimum. & u . XXIX. Hominem | impuri jv laneatheum vocatPoftellum autor 'Tur- Qu co-Papifmi Sutlivius J//.7.p.:$7. . EcMer- di fennum quoque in commentario ad Ge- bi nefin Poftellum inter atheos retuliffe, te- i ftatur Voetiusparz. 1. difputat. p. ujg. Exft fer vero Dei exiftentiam haud aperte negave- tf rit, fed paffim contra atheos difputet, quin fuerit, $d .gtiam integros libros atheis oppo r , mui- 1 Y l EGETLC M ftus multas tamen fovit hypothefes, que athe- t x ifmo foresaperiunr. Unde etiam Spize- liusin fcrucnio atheifmi p. 6o. & Reiferus vfett in:epiftola de antitheifmo p. 271. Poftelli d. mentionem inter atheos non omittunt. nl In hiftoria ecclefte Gallicane Zib. z. nov [enp. herefzos Deiftzrum parens appellatur , ut du notat Raynaudus zoz .. 271. ubi Deiftas vlf intelligit, qui Deum unum admittere con- P tenti , cetera chriftianz religionis myfte- te0l ria pro fabulis habent. Verifimile autem 7 ipfi videtur, quod Deiftarum fuliginem fi- vtl bi Poftellus affricuerit, dum inter varias ormbus religiones inftar navis, que gubernatore qc0bo deftituitur,incertus, & P quid crederet, gm; oftelo biguus hzfitavit. . Ja XXX. Naturaliftam fuiffe Poftellum, t €olligi poteft ex Bodini tractatu de abditis ttota rérum fublimium arcanis, quem ex Poftel- il li chartis magna ex parte compofitum no- tavitDn. D. Diecmannus in difputatione y inaugurali de Naturalifmo . ». edit. Lzpf. ; Tu eumaliorum, tum maxime Tohannis Bo- "a dini.. Necdefuntin editis Poftelli operi- 4 bus naturalifmi veftigia , dum paffirn ho. i5 t mines fine Chrifti notitia falvari poiTe af- J ferit./ Necrarofein ejusfcriptis Liberti- nifmus prodit. Sane in epiftola ad g :c,qüin Schvvenckfeldium fcripta A. C. 1553. p.222. Xer.- ,fueïlïa tyrannidem plu'squam-Babylonicam e ceri * *ää) »gó: e82-- ceri putat, fiapofyn agcgireddantur,quii a tj V6I certa verba, fenfa & conf-ffiones jurare Do nolunt, & quanta prophetandi libertate in fcriptis fuis ufusfuerit , cuilibet ea legenti flu | n illico patebit. . Quod ediama Syncreufmo alienus non fuerit, ex eo poteft. colligi, f quodpublice dixerit , bonam religionis n fibi fpeciem efformariigon po(le, nifi ex Chri- ftiana, Judaica & "Pürcica combinetur , ut &l Wo ex Henrico Stephanorefert Morhofiuszn qolybifl.p.7;.. Huc fpsctat eciam totus ejus 47 tractatus; qui panthenofia infcribitur, feu [UGT À omnium diffidiorum compofitio quamvis methodus, qua diffidentes conciliari pof- lsf fe ftatuit,ad concordiam ftabiliendam ni- ft hil faciat, ut monent Domini Autores oP- tür fervationum Halenfrum Tom.1.9.357. guh XXXI. Enthufiafmum fuum Poftellus den ipfe faffus eft in oratione, cuius verba non- quà nulla ex Naudeo repetiz Arnoldus 77 fup- i fi ( plementis hàfforie fae *ecclefaflice p. g. Fatetur enim Pofteilus in 1jlo loco,quo ptol enthufiafmo impulfus multorum judicio MU in luxate mentis notas collapfus, & ftulti myi delirantisinftar multa & fcribere & dice- Pui recoactus fuerit , qie improbari vulgo Stu merito videntur. Ubitamen notandum, l quod Poftellus madtorim ;udicio m luxat [/ u mencis notas collapfum fe dicat, & a pro- T&Xl tulifle, que merito improbari poffe v/en- A ; IHV. - 409) 297 (808- qi eur. Nosautem illud multorumjudicium r verum fuiffe minime dubitamus. Adhunc Tttey Poftelli enthufiafmum fpeétat, quod libri lgt fui de nativitate Chrifti ultima nunc futu- dl ra autorem efle Spiritum- Chrifti in ipfo coli ftatim titulo jactat, quod juxta Prateolum igionis 2n catalogo bereticorum a Raziele Angelo TU fibi multa revelata fomniavit, & quod jux- tf ta Verderium, cujus verba a "T homa Pope of Blount z cenfora celebriorum Autorump. ]s li 472.allegantur, de prophetiz dono gloria- tus eft. y, f ais XXXII. Quemadmodum autemPoftel- yi pog- lus fupernaturali prophetie dono inflatus fuit: itaetiam rationi fuge tantum ex na- I m &l turalumen promifit, ut myfteria fidei ar- gumentis ex naturali ratione depromtis fieis demonftrare fe poffe exiftimaverit. Sed jmt quam futilia fint argamenta, quibus my- fterium Trinitatis, Íncarnationis & alia in 4l H l fuo de orbis concordia opere ex ratione probare fatagit, prolixa demonftratione qu ydit | noneget Meminiffe ergo debebat, hec At j myfteriaa feculis abfconditaa carne & fan- dit guine revelari non poffe Matth. XVI, i7. ) Stulü funt, qui hec myfteria humana fua fapientia rimari conantur , rectius fapiunt ldUmi i Y 0i H Y uNv ICoYTES 7rRY Ysluet eig av vzrao e TB Xo58 2. Cor. X, . 1 0 ;/fwl faruntPoftell. XEX[II.Servetianifmi accu 7) G;enä-. -55 288 ('äfäb3 110 Genevenfes, fed ipfe in apologia fua, ut Si- dot monius;quiillam legit,rm epi/Zola zi. narrat, blit refpondit , tantum abeffe ut myfterium '[ rinitatis impugnaverit, ut potius Deus dip, H ápfi gratiam conceflerit, hoc myfterium mj perargumenta ex ratione depromta decla- bru randi. Veruntamen hocipfo dignitati hu- jus myfterii multum derogavit, curn illud äc"l.l Ve argumentisa ratione humana excogitatis leba demoníftrari pofle fibi perfvafit, quod fieri "flä non debuiffe paulo ante dictum eft, — Pree- tur,i terea ex illa ipfa Poftelli apologia conftat, quod nugatus fuerit , efle neceffario intra Pari 'Trinitatem primam aliquam intelligenti- amomnes humanas & angelicas intelligen- ecglej T tias complexam, quc velut lumen Solis trini autodor corporis odorati emanave- fexu rit, &poftquam nata & formata eft, íe . an' de perfonz unita fuerit. part XXXIV. Schvvenck feldius in epiüöla ttibu a ad Ponifium, cujus fragmentum ab Arnol- doznfupplemento biff. eccl. p.:$. exhibecur, fljtjr i. ita de Poftelloloquitur: id)balte ibn für eíe tien gelebrten guten SXten(cben / toenn er nur erie quid ba$ Gefpenfíe Virginis Venecz fídy nidt bátteoerfübrenfaffen. — Seductio autemilla ar;) nonlevis fuic. f'em. Eo enim usqueamentiz lat pervenit,ut juxta Thuanum Z/j. 74. f.533- inerrorem delirum juxta ac deteftandum li, de focminei fexus reparatione fa lutari ï'f/iä!z non- -68) 289 ( 863- u nondum confummata incideret , eumque w . * domum reverfus inter prelegendum pu- tenut - blicarec & defenderet. Quin & librum edi- D dit, in quo docuit, debere fceminas pér fce- minam falvari;ut viri per Chr.ceuicgitur u j i 2n5caligerianis per Puteanos editis p.27 a.i- a : o . brumillum infcripfit de Virgine Venera, mll | acineo docuit, foeminas a. Johanna fua Veneta, quam matrem fuam appellare fo- ogitatis [ odf . lebat, redimendas, ut docet Ofiander h. .Tu ecclef. centur. i6, Dib. 3. c.31. P. 67 qui mira- of tur,fi Poftellus ob hoc nefandum dogma . Parifus non exuftus fuerit... Eundem Pó. onm - . ftellierrorem commemoratMicrzlius ;f Ugenü- ., Jiget ecclef p. $85. & quotquot fere xPoüelli me- inunerunt. . 1 SOI:S : ynde XXXV. Nonnulli vero PoPceUum ton fexus foeminet, fed inferiorum hominis j parcium redemptionem Jobannz Venetze tribuifle ftatuunt. Hanc eriim fententi- epi[ïoh | Arror am Poftello tribuit Lambertus Danzus ; notis ad Auguflini libellum de bereftbus P. ! j v 36;. Sed ipfa ejus verba placet apponere: i certe noflro feculo & memoria impuriffmus r ' ' | quidaim nebule G. Poflellus Sorboniflar um 1d) t ) Parifienfium delicie bunc bIafphemum erio- t vrem impudenter quidem, fed tamen libere. m Lutetievenovavit, dixitquenos a Chriffo ab , umbilico tantum ad caput[alvos effe fatios, a reliquas autemnoffri corporss parzes & in- f . 6'1'1.0-; n &38) 290 þ( ge* 1 1 No feriores umbiliconona Dei Filio , fed a go- tct banna quadam fcortoipfrus (quam eiamm- ceffuofüs bomomatrem [nam áppellabat)re- Ia Eu demptas liberatasque e[es.— Quale opinio- sutm portentum canem ilum ettam publice — ibo in inedia Acadeinia evomuife, fetunt omnes, Y du qui eum profaentem Peofomei canones me- cum Lutetieaudiriunt. Eadem de Poftel- d cul: lorefert Danzusin notisad Auguftini en- chiridion p.793. Danco confentitFlacius, C qui etfi Potteilum Parifüs docentem non e[f audiverit, ut Danasus, eandem tamen Po- Mo ftelli blafphemiam in quodam ejus fcripto (ta :i Vità legit, quod de Virgine Veneta elucubra- Que vit, ut ipfe Flaciusteftatur in epiftola dedi- catoria , quam Poftelli epiftole ad m Schvvenckfeldium a fe edite premifit. In lire eaenim mentionem facit tractatus illius de Ilire Virgine Veneta, quem Satanz cloacam iflt merito vocaricenfet, & varios ex eo erro- Scrï; res excerpit, quos inter & illum ponit: fecul: Chriftumvefliturffe tantum fiperiorem par- musi zem bommis.fed iflam novam Evam autana- i irem debeve mferieremrveflituere , & illam t ho refHitutionem debere Venetüs 8 opera fh- [ cboar1. Vitf XXXVI. Animam Meffizante alias res Tetu, creatasa Deo conditam in panchenofia fua Btioi afferit Poftellus. Idem areumentum tra- e ET &t in clave abfconditorum c. 5. & fegv. ll"uS, - :Notat | $82 ) 2.-919( 8&2 li Notatjuvenilem ecclefiam habuiffe proar- (f ticulo fidei, quod anima Mediatoris fit pri- ; u ma creatura Dei & univerfi lex & media- f Ü trix,in hac anima occifum effe Chriftum pub!iu ab origine mundi, in ea Chriftum effe pri- n mogenitum creaturz Dei, in ea per Chri- J ftum n Chrifto & a Chrifto omnia effe fa. J &ta, in ea Chriftum effe heri hodie & in fe- Bd cula, in hac anima concomitatum fuiffe Fiädïäl Chriftuin omnes Patres ab Attlamo, illam emfit eíIe manum Mediatoris, que£ dedit legem dU Mofifervo fuo, yerbaSymboli Niceni: oez f quem omnia fada (ant, de anima Chrifti di- Jcubtt vina verbo unita intelligi debere , Jobum, hd quem Prophetam ethnicum a ppellat ,ani-, oie ! mam Chrifti Red emptorem fuum appel- yli. ! lare, necullum hominem in ccelum pervé- li nire potuiffe, nifi anima Chriftiibi jam fu- ciottt iffec, ut alias hujusmodi pfeudhermenias Scripturz, quibus animam Chrifti ante. eü 6[(9' fecula creatam probare ] POB'IE' Inus. »-con:ïztur à tacea- TU -XXXVIL Ineademclave Po&eïlus do- J guät*ü Ü lí cet,p.26. Chriftum fuifle venturum ,etfi h homo non peccaflzt, primo, ut fummus 0?676 virtutum dpex in eotanquam duce vide- Ti rerur; fecundo , ut myftterium incorru- ptionis fue nos in facramento sterni te- um ftamenti doceret, cum impoffibile fic, uc ullus ficin animo & corpore abfolute bea- é N ) " d x tLlS? -&98 ) 202(863- tus, nifi per comeftionem & potum carnis 4j &fanguinis ejus, ut per hec myfteria illi u- | JH Dïätl]f in anima ö( COIpore; tertxo,ut COr- u pusfüum in coelum attollendo etiam nos k his myfteriis fibiunitos attraheret. : Ve- fiü rum ficut ferpens zneus erectus non fuif- li fet,fi Hraelitze a ferpentibus igneis vulne- l rati non fuiffent:. ita etiam coeleftis medi- tur ciadventu opusnon fuiffet, nifi homines Ko in morbum peccat incidiffent, fLoves per- 4 | ditze non fuiffent, adventu paftoris opus ii non fuiffet;unde etiam femen benedictum $r Protoplaftis non in flatu innocentiz, fed la in peccatum lapfis promiffum legimus. D Fruftranez ergo funt fpeculationes. Po- n ftelli, quibus rationes excogitat, ob quas | Meflias ex ejus fententia venturus fuliï'et, h, etiamfi homo non peccafia.t. !) -KXXIIX. Quadruplicem nativitatem part Chrifto afcripfiffe Poftellum , patet ex ejus jeni tractatu de nativitate mediatoris ultima (hr nunc futura & toti terrarum orbi manife- ftanda,cujus titulum tantum & indicem temp fili capitum vidimus a Franckenbergio edi- f( tum. Intellexitautem per primam nati- traf vitatem eternam Filii generationem, per Tr4n fecundam animce Chrifti productionem, Taty quze ante aliarum rerum creationem facta fler eft, per tértiam incarnationis myfterium, & per quartam ipfam facrofandifmam f)- ! d.k"f-' "*äæ) 293 ( £6s- ts axeas coufedi onem , inqua foda frt ipfe ge- il o füspure : fin e ullis exteriorzbus. accidenti- Iu st um imvolucris per folum verumque fübflan- f] l gtie Thoduri , ut Poftelli verbis obfervatio- ] T num Halenfium autores, quibus ille Po- il ftelli tractatus ad manum fuit, quartam vt hanc nativitatem defcribunt. Conferan- m tur, quz ex ifto Poftelli libro depromfit m Kochius in folida Zzexeresdcsos 'expofit. l w P.463. Verum defecunda & quarta Me- T diatoris nativitate, quas Poftellus fingit,ex j Scriptura nihil nobisconftat.Ceterum ad ? i illam ultimam nativitatem refpicere etiam 3imUSA videtur Poft.cum in tractatu de nova f£tella N ?G- - circafinemait: quimquies mille quingenti bqu quinguagind aumiprodeunt acondito mun- A do, adnofira usque tempora , cum Chriffus INTRA NOS(majusculis enim literis has j - particulas exprimere voluit) babitare co- perit.. Et paucisinterjectis: INTRA NO$ um oportet ventre ut affuum tertio videtur ad nm&' iM tempus veflitutionis omniumut ferto " non Qd 0Jis verbis evangelici viri reperiantur «qua- pe fiChriftusantereftitutionem omnium in- trafidelesnon habitaverit, nec ante ulti- n Bmxpe[/.' mam illam, quam comminifcitur Chrifti nativitatem Íferio e - potd d vangelici Vir; reperti 9 fuerint. : fe[iüm; . XXXIX. Refert Be za in nkot.x ad- 7&/). re TE / 4 XXI, 22. agyrtam quendam fuo tempo li j fe N "7543?3') 204. ( £65- | " fe pro. Johanne Evangelifta v enditaffe ,- Á quem infanus fed nihilominus fceleratus, Poftellus,fefe Adami protoplaftianimam Y W habere jactitans, fratrem fuum | Lutetidsy vocaverit. AddirBeza,agyrtam quidem illum T'olofee combuftum , Poftellum au- ? tem Lutetie poft tot blafphemias ab ipfis etiatn Sorboniftis adht 1 A ctoleratum fuiffe. li Unde etiam Chriftophorus Sandiusznira- l &aiu deorigine anine Pottelluminter Me- 2l tenfomatiftas referre minime dubitavit. a ) f « At. XL. Idem erro, uta B. Chemnitio hll?".' c mon. evangel. c.32.p.274. Poftellus appella- 4 I) tur,in tractatu de zniverfitate p. 27. allerit, quod chriftiani & catholici doctores no- ? tent, noftrz animz fubftanciam, que lux & vitaeft,ex illa luce, quz omnia replet, & decifam devenieinnos ex horizonteor- Qu Ti bislunz. Videtur autem pet iftanr]ucem, quxomniareplet, JEfumintelligere. Di- [ xeratenim in verbis proxime precedenti- f bus , quod fecretiores & fanctiores Mofis ( interpretes perfectiffime intelligant, ter- p reftrem paradifum effe illum vitz fontem j Jefam, cujus vitze & lucis fumus partici- bu es. Sicerrorem fübinde errore cumulat C0 Poftellus. Quinam autem funt fecretio- ]ea res illi & fanctiores Mofis interpreres, qui ip( cüng'? j gerrefh*em paradi-fum Jefum eífe ch Qui- r "$98) 205 (803-- fltäli'e, Quinam funt illi catholici doctores; qui Vi fubftantiam animz noftrz ex luce omnia ymit ] replente decifam ex horizonte orbis lunze uitbb , in nos devenire notant? D Qd - XLI. Quod ftellz in libro coeli litera- if d ram characteresreprefentent, & in iis legi nl l poffint, quz toto orbe fiunt aut. futurá J iM l tuntfuperftitiofi Hebrei & ArabesPoftel- j ] loperfvaferunt, qui zm commentar:o ad 3e- enï zirab Deum & Chriftum ejus teftem advo- bt cat,quodin coelo eaomnia , quein rerum natura confütuta funt, ipfis linguz fancte ioh characteribus expreffa viderit.' Verba ejus » J adducuntur a Gaffarello 7 cerioferatibus jl j imauditis part.4.c.1.p. 26$. qui addit; quod 1e€ HQ* Poftellus non tantum ex propriis experi- ul mentis, fed vel maxime, cum regiones ori- r entales fepiusinviferet, ex libris Arabum, ne qui horum fecrecorum pleni funt, & ope- Jl Ü ribus Leonis.hanc artem haufiffé videa- tur. Ü Arbitraturibidem Gaffarellus, Po- d el ftellum,. quo hec doctrina de Scri ptura ) ïciv ccrlefti ab Europzis felicius reciperetur, j premiffiffe tractatum faum de configura- (Il tionefignorum coeleftium velut pream- jn bulum & preparatorium, in quo oftendit, conftellationes cceleftes non animalium : oym ol fed. figararum quadratarum potiffimum jl f ipectes reprefentare, inde fibi perfvadens J fguras illas facile pro literis hebraicis ha- j bitum (Ml .Tæ "'kiä)ä) '29»6(4 E. a. bitum iri, quod plerzque earum ad figu- ram quadratam accedere videantur. Sci- : li licet Poftellus, fi absque aliquo velut ten- tamine & przludio fcripturam hanc coele- i ( ftem Europeis obtrufiffet, impoftoris no- tam, quajam pridem nulla tamen fua culpa Jaborsbat, haud etiam hac in re effugiffet, ut Gaffarellusibidemjudicat. Verum nos [ t Poftellum nequealias citra omne merizum impoftoris nota laboraffe, neque eam et- iam hacin parte, quz fententiam ejus de Scriptüra coelefti attinet, qualecunque Q praludium vel tentamen prmitteret, ef- K fugerelpotuiffe arbitramur. Et non va- t Ü nus arufpex fuit Poftellus, cum przvidit, neminem fibi crediturum, fi diceret, quod b omnia, que in rerum natura conftituta funcinftellislegerit. Quis enim hecPo- Ti Ti ftel'um, nifi forte per fomnum aut febrim, vidiffe &legiffecredat? Nuge certe funt li quz de his coeli literis vel Poftellus,vel Ro- po bertusde Fluctibus, vel Gaffarellus tradi- Q derunt, ut Gregorius Michaelis zz motis ad [ Gaffarellum pag- 445 & feg. xecte cen- uit. Y u -XLII.Flacius Illyric us inepiffola dedica- &f L toria, quam premifit Poftelli ad Scbovenct- ii feidium epiflole a fe edite,ex ejusdem Po- lo ftelli libro de Virgine Veneta varios erro- De resexcerpit. Refert enim,quod faciattres mun- a PTR i« Em ! -"äää) 297 (8e9- ff mundos, tria COrpora, tres animas; quo& S&l dicat Satanam a Chrifto in ccelo victum ac L inde pulfum primum circa annum Chrifti Qd 1540. d. 16. Octobris, & inde perpetuo in MU €oelo cantari Alleluja; quodaíferat Virgi- a nem fuam Venetarn effe de fübflantia Filii j Dei, alteram Evam, matrem univerfilem il n totius mundi, & furímum Pontificem to- FLEUR tiusecclefie; quod effütiverit, Chriftum d venifle,ut doceret nos paternitatem mun- TT di, feautem debere maternitatem docere ; N quod jactaverit, feabilla matre mundi re- td / generatum & reftitutum, . & primogeni: 1v tum effetotius mundi, item fein reftituti- íd) one fuatanta luce donatum, ut per inte- uY gram horam puriffimum Solem infpexerit, m eamque vim fe perpetuo fuiffe habiturum, nifi quidam nebulones Lutherani vene- )cP(] br Jf num fibipropinaffent; item fe ita effere- fi füitutum & regeneratum, ut nullo cibo aut T potuindigeat ; ut errorem de hominum 1id quoad inferiores partes redemtione per ji taceamus. JohannamVenetam fuperius memoratum i Si Flacii de iítis erroribus judicium audire placet, non dubitandum ii effe cenfer, non hominem fed Satanam,aut " etam muültas diabolorum legiones in ifto hominis cadavere inhabitantes talia contra j ! Deum blaterare & biafphemare. otis ad Augtflini L- a XLII. Danguszzz yut [ bel. T,S *568)298 ($63- bellum de herefibus p. é$.de Gnofticisagens refert, quod Guilielmus Poftel. fex mun- di, (hoc enim elogio illum condecorat) : ! Gnofticorum herefin fuo feculo renova- verit,etfiquain parte Poftellus cum Gno- d fticis fecerit, nonexplicet. . 5Simonius ve- ro n epiflolis feleclie epiff. 21..1 7.obfervat, principalem hanc Poftelli dementiam fu- 1ffe,eamque ab hzrefi veterum Gnoftico- rumnon multum alienam, quod quemad- modum Gnoftici Apoftolorum ruditatem ä contemptim habuerunt, itaille Apoftolis felongeanteponendumjudicaverit. . Per- ! Y fvafus enim erat,rationem fuam natura- lemomnium aliorum hominum captum longe fuperare,feque proptereaaptum na- tum,qui omnes gentes ad Chriftianam fi- dem perducerec. Exprobrantibus'autem, quod fe Apoftolis przferret, refpondebat, rzeclaram quidem fidema Domino Apo- ftolis datam , fed eundem , cum jam fides , RC NI . od E CC NIET periit, dediffe ipfiloco fidei imo cum fide rationem tam vivam, nunquam Apoftolis 3iótam, ut innumera Scripture & naturz - loca nunquam antea fatis intellecta ejus be- neficio perfpecta effe poffint. | Echiec Po- ftelli dementia etiam fe exerit 77 c/ave ab- féóndit.c. 7. p. 2t. ubi deliria fua his verbis commendat : Poc eff unum de fecretis Scrt- ecclcf/l. pisres quoduec Apoffolt , mec ipfa ; pü;fuit $$8)299 ( 86*- t potum ad banc dier portare, cum tamen N Chriflus babeat boc cum smumeris afits mo- J ! K c*þla!mt bis caperenumc poteutibus dicere. 0n 2deo :zï boc Melch: þdïm grandis fermoe in- Jl ierpramt o dificulis Pattlo, qui nofiris tem- Ms oribus fc ïï*äïl!.f £ fít XE hï Wi hc*muq Damafus Lmdamws i an panopésa evangelica [ib.4.c.6. denumero tic facramentorum agens aflerit, quod non- Ti nemo novo fpirituafllatus, qui omnes o- J mnium non hzreticorum modo, fed & Ju- jois deorum atque T'urcarumadeo, ne dicam p atheorum conciliaturus cum chriftiana ii veritate opiniones, fcribat fex femper fu- tll ifiecredita facramenta. Intelligit autem f D) Lindanusper hunc conciliatorem Poftel- i lum, utfequentia verba indicant, cum ait: I2 Jffc enim efl inlibello, cui ab omnium monféro- leblï; vum couciliationenomen Pantbenofía fidum eff, cupas quidem plurimts ex caufis baud n fs futilibus autorem opmor Wilbedmum Poffel- i Jum,quife m front þzcmHelzam féngit Pan- docheum, quafr errantium omnium (2a fai- )ü()]l* J Jacia falvandortum bofpitem. Eundem er- rorem Potftello tribuit idem Lindanus ze yit jiu rtabulis analyicis,ex quibus etiam Po- du T ftellum ejusdem erroris arguit Bellarminus hib. z ul z. de /Z::cmmermc 2;. Uterque autem l eo nomine Poftellum errors arguit, j ( quod jufto minorem — Sacramentorum nume- jl *£93 ) 300 ( &&- At nos errorem Po- nf numerum fecerit. ftelliin eo potiusfitum agnofcimus, quod H fet duplo majorem, quam decebat, Sacramen- torum numerum conftituerit. [ XLV. Idem Lindanus zz Doubitantio, qt Q dial.2.p. 208. edit. German .Anver haerefes a Poftello diffeminatas numerat errorem de fa« Ín Chriftointoxicato. Quem Poftelli erro- xem notavit etiam Prateolus eZezcb. beref. n t .p6. Petreius cata. beref.p.:$0. & INatalis Alexander /i/7. ecc/ef. fec.iy. * 16. part.1.p- pl Wr $42. quorum poftremus peculiarefcri- ptum de Chrifto intoxicatoPoftello tribu- T ere videtur. Verum apud alios nullam M, talisfcripti mentionem deprebendimus, o ideoquein alio quodam fcripto Poftellum de Chrifto intoxicato differere opinamur. T Ubi autem idfiat, & quidnam de Chrifto f intoxicato Poftellus ftatuerit, nullus auto- d rum, quos nobis infpicere licuic;indicavit. po XLVI. Hortatür Poftellus Schvvenck- 3 feldium in epiftola, quam & Flacius & di Franckenbergius & novifiime obfervatio- Ti num Halenfium Autores ediderunt,ut ex- Q ternis mediis, hoceft, verbo & facramen- tisomnem vim falutis & pietatis fubtrahe- Q i refedulo pergat, ut Flacius z epi/7o/a dedi- Ite catoria fie editionis mentem Poftelli in- | nE pa terpretatur, Certe Poftellus in hac epi- t verbo f ftola meminit fidei nullo exteriore infu- -$93) 3o1 (86$- h infüfie, & eos reprehendit, qui naturam I nunquam neceflarüs gratiis deftitutam B femperad mortua elementa alligare con- tendunt. Dicit quoque in hac epiftola, T quod mater mundi , per quam dubio pro- 8l cul virginem fuam Venetam intelligit, fit T facrofanctus ille fpiritus & corpus coelefte 1 fivefpirituale, per quod fine externo mi- '/ nifterio infundatur vera & rationalis na- J turalisque agnitio fuit& DEI fümmi, ut l p- plura fanatica, quz in hac epiftola Jegun- l tur, deliria taceamus. — Huc etiam perci- ji net, quod zz epz/o/a ad Patres Tridentinos I(1 p-27. evangelium naturaliter effe B in cordibus afferit. fcriptum üffl XLVII. In eadem ad Patres 'Tridenti- »uf- nos epiftola addit plura aliaab hypotypofi f0 fanorum verborum maxime diffona , cum Q dicit, ufu Sacramenti füb quovis cibo & f potu infcienter fumti, & corpori humano d appofiti, totum hominem ubivis terrarum difperfüm preparari, & baptizari Flami- o nis baptifmo, antea foli Chrifto & Angelis 2 cognito, ut fiat capax Chtifti per naturam ! egratam ex ?quo omnibus uniti, & pro l^ capacitatis modulo in fingulis manifeftati ; l item facrz fynaxeos myfterium ita ad ca- u pacitatem noftram accommodari ; ut non tantum rationem humanam non effugiat, E fed ita adæquatg veritate captet, ut nulli pla- I "$98 3oi (893-. neintellectui non videatur myüefium ne [ ceflarium, eque naturz penetralibus de- fumtum. Verum nugasiftasautori fuo re- [/ h linquimus. ALV L. Comxjnunis'eüg—cum pïqrigus j aliis Pontificiiserror, quod c/ave abfcon- M ditorum Mariam peccati expertem pro- nunciat cap. f.p. 2y. Cum enim tota mun- ( di excellentia Principi principum debea- k tur, ut verbis Poftelii utamur, certiífime fe fcire ait, ejus matri adfuifle omnem ex- u b cellentiam,qua unquam creaturd huma- nzperfectiffime adefle fine peccato debe- bat,ita ut vel natura vel privilegio inftar hi erfectorum filiorum Adami ipfa deberet k nafci. Verumnosex Scripturz oraculis, N qux folo Chrifto excepto omnes oumniuo ü homines füb peccatum concludunt, cer- üffimefcimus, quod neque privilegium ( Mariam communi hominum forte exeme- Qu rit, que fententia Mariee morce conürma- l tur. Quodar gumentum ut preoccupet W jectam, b Poftellus, fingit Mariam morti fub neinferior effet ultimis martyribus Heno- b cho & Eliz, qui pridem immutati voluntae q1 riz tamen morticontra Armilon fe expo- fi nent. Sed valeant ifte. Judzorum, qui- q bus Poftellus deliciatur, fabulz, de quibus Ti Buxtorfius /n Jexico talinud. p. 221 f£g. Ste- I J70: q phanusJe Moyne in nor.ad var. /äcrq ?. eg. / £ ! 2«:52) 3 (889-- f feg.. Hoorn beck coutra Sudeos. fib. 3. c. 1. us Carpzovius /mubtis ad Schicbar di jus regi- m 24f &aluvideri poterunt... Ceeterum Po- fteilus alibi, nempe de orb. concord. [ib.i.c. irbu / 5. . ?2. Videtur Marie mortem | negaffe, lt cum ait: babemus« Mariam é Jobannem T Evangelsflam , qui velut; Henoch & Flias RUT colum in corpore petiveruni ; nifi forte & dee 3 Johannem & Mariam flatim ab obitu a T mortuis refurrexiffe, & tunc in corpore I caelum petiviffe credat, ut ex antecedenti- Y bus verbis quodammodo colligere poffu- debe mus,in quibus refurrectionis fidem con- inídit firmare fatagit.-.. Neutrumautem probare peret Poftellus poterit, five Mariam obiiffe ne- acuü&, get, five ftatim a morte excitatam a mor- - j tuis afferat. : g XLIX. Ineodem tractatu de orbis con- gt cordia p. $4. ftatuit , non tam hereticos, yene quam impioseffe, qui noftras operas a fa- f lutis merito fubducunt, & Chriftum illi 0U pf[ ron prodeffe cenfet, qui non bonis operi- e&am bus cooperatus Chrifto fuerit, & pro viri- Ht bus, ut inquit Paulus CoZ. . impleverit ea, quz defunt paffionum Chrifti in carne oJu o fua, plangendo, lugendo, jejunando , largi- ! endo, peenitendo confitendoque, & cete- ra pietatis erga Deum, fe & proximum o- s 5 pera exequendo. Verum hec Poftelli , mmu- ij quam ch reliquis Pontificiis co 'l nem »æ»sjgog (883- nem habet , opinio pleniffimz Chrifti fa- d tisfactioni adverfatur. Locum .autem [/7 Paulinum, quem exepiftola a4 Co/offenfes I l24. Poftelus allegat, propriis homi- non favere, z num. fatisfactionibus fi [ exercitatione fua de vefrduo paffouum Cbri- d fli, quod Paulus in carne fua ecclefre caufa Hj cumgaudi i [/// ftravi. 0 adz'thlefvz't , prolixe demon- " Wi L. Ineodem tracta tu Je 05"/525 conbordz'd fi 2.96. magna indignatione adverfus eos tor commovetur, qui divina miracula diaboloó 4 aícribere aufi funt. Hos orbis incendia, pUG & N A peftes, longe ipfo Mahometo, tyrannis, tiof ipfo etiam Satana deteriores vocat , & ex- tapw clamat: epeffem inauditam ! o virus, a quo Wt zetius orbis ruina procedet! dyc... Nerum Wil Bafileenfes in editione hujus tractatus re- [f Ctead marginem notarunt, pios,qui hodie iT P creduntevangelio in Germania & aliisre- teflo gionibus,non contemnere vera miracula, p qualia Apoftoli in Chrifti nomine edi- Np[ derunt, fed mendacia figna tribuere diabo- if licz operationi , cujusmodi Paulus Anti- Ti chrifto tribuit.-. ; flen LL Adcalcem tractatu s fui denova jZel— : ja Poftellus Eliz fententiam approbat; J5 , df mille tobu, bis mille lex,e bis mille Chriffus. li 1 Hancfententiam Poftellus aliis etiam in o- . l) peribustuetur. Nam in Alcorani && Ev- ing lange—ï i - N $93205 ( £63- fb * dul Angeliflarim : concordia fcribit : referup vetufhi & quiante tempora Chriflifiviyere L myftici Hebr eorum doétores , quos Cabali- hom'g- flas vocant, ELamn, dioinitus m[fbiratum bo- 1 3- j minein, a fpirziu accepiffe, po L flerisqu g tadi- ( Il diffe, mundum fex amuor um millibus duratu- lj vum,brs mile aupis fab maturali & depra- AUL vata bonmumnmatura, bis mille fub emenda- ] toria lege,e totiden £ 3 f/7 A À Anffouratoria , 1. e. al g-?*jf! Jb Chbriflo &c. quz Poftelli ve *HS ab Au- ;« aboo toribus oPfervationum Halenfrum torm. 4. p. 247. allegantur. . Sed quomodo Pottellus ( ; probarepoterit, 9eczveusoy efTe illam tradi- T tionem? Dicetforte, eam ab Elia Prophe- X taprofectam effe. . Sed hoc etiam proba- [ (]W re non poterit. Certelfaaco Voffio,cum enu adhanc fententiarn de Elia Propheta incli- i flc' naret, Hieronymus le Camus, "T'heolosus hi Parifienfis , vel potius fub illo nomine la- ii tens Richardus Simonius, /n jud;cio de mu- ;'üCUl?v pera Voferaditeratas P. Simonti objedliones T refponftone objiciebat, Elram 3llum non fu- jv ifle Prophetam, fed Rabbinim, cam in Ait Talmude paulo ante illam Eliz traditio- nem legatur , quod Rabbi Katina dixerit, fexannorum millibus ericmundus, & uno la.n ;l deftruetur. Deinde fubjicit: p ;.74m frve- " lit Voffus etiam iffum Rabbi Katinam cum [ Rabbi Elia inter fuos. Prophetas collocare, ] J per P Acet ,ut HUBeHUT , can/'&ntientemque üs d -462) 396 (£64- Mnt babebit P 0/26/!!»1?72; nmgizum P;f'o; tonft phetarum .€9' — Prophetiffarum Buf amplificatorem.qui fcvibit, Tahnudi- ftgri €os aliosque ejusdem naturee libros ab eo- Cotftl dem [pzritu profectos e]e atque evangelum. LU Scripferat enim.| Poftellus 7z Zib. de orig. r "Targum , Midras , Mifnajoth, 'Talmud u- plict trumque & evangelium effe legis Mofaice tedo appendices , quo nihil abfurdius dici po- tuiffe. Noníolumautem divinitusnon Utreg mun infpirata eft hec traditio, fed folidis etiamn ftoa rationibus deftituta deprehenditur. | Etfi ergo multos Hebrzos pariter & Chriftia- ia ts nos,veteres pariter & recentiores fauto- tecdi res habeat, ideoque eam Malvenda . ;. i EM de Antichriflocap.3o.nprimis ob Sancto- Md p rum Patrum autoritatem , quorum ali- quiopinionem hanc amplexi funt, inter QU p ii damnatas fententias referre nolit, nequa- Ui quam tamen Andrez Ofiandro aftipula- Qtem mur, quizzopufculo de coujecfuris ultimo- confen vurm temporum cap. 1. oracu lum hoc ha'ud rit, e dubie fide dignum zftimat. - " eluc LII. Poftelium unum ex Millenarii sfeu Chiliaftis fuiffe , teftatur Schvvenckfeldi- iif Qf us in epiftolaad Ponifium apudArnoldum, an f'applemento bifl. ecclef-p.:58. Unde mo- "Iu Verint, dernuschiliafmi preco, Johannes Wilhel- fichi mus Peterfenius , zv zabe teffium veritatis deregno Chriffi eloriofo n feptima tuba fa- J ; ül?"'i -02 jgo7 (&s- D ?uro teffantium lib. s. p. 27.etiam de Poftelli 1 confenfu gloriatur. Guifie/mus , inquit, lii Poflellus,vmr ff quis alius doctifmus &* pe- regrinationibus,zn quibus cum eruditiffmas ha contulit, celeberrimus , mtegrum lbrum de D regno Chriffs & aureofac ulo gallice conferi- Ti 2/t. Adducit deinde ex illo tractatu ex- d i plicationem petitionis fecundz in oratio- ofüce ] ' ne dominica, in qua ita Poftellus verfatur, IQ utregnum mundi, carnis & Satanz in hoc- TU ' mundoabolendum, & evangelium de re- [ gno confummandum dicat. Adducit et« ff jamloca ex clave abfconditorum Poftelli ;ri(ïia- & ejusdem epiftola ad Schvvenckleldium, f-aqto- nec dubitat , quin in aliis quoque fcriptis T hane materiam tractaverit, cum ipfi tituli ian&q- id prodidiffe videantur. Conferantur ( quaepro ello adducit idem Peterfeni- usin bDet 9 , breifung be8 Steicba toiber $t [« Gbriffopb Socben pag. 55 feq. Nequaquam ii autem Peterfenio hunc fanatici hominis ii confenfüm invidemus, qui cujusmodi fue- C häïd rit, ex is, quze ha&tenus dicta funt, abunde elucefícit. Necmirum eft, Poftellum chi- risi , liafrno addiétum fuiffe, cum a tempore re- Jb formationis vix ullus ecclefiz turbo fue- Oldum7 rit, quem chiliafmi fomnia non dementa- ; em' verint, quz nosnullo craffioris & fubtilio- j rischiliafmi refpectu habito cum Augu- jl ftana confeffione merito damnarmus. " V a L.I L -$88 309 ( £6- inft LIII. E plurimis, qui preter hactenus locu enumeratos recenferi poffent , Poftelli er- roribus, unicum adhuc addimus, qui in o- niis, Han mnibus fereejus fcriptisregnat, nempeer- rorem de omnium reftitutione. Quemad- füüm Brac modum enim ipfe Poft. in fenio fereftitu- tofe tum finxit : ita etiam ecclefiam infenili 2- culis tate refticuendam nugatus eft, & hancre- D ftitutionem non folum fuo tempore futu- Qum ram,fed etiam fuis confiliis & auxilüis pro- Sdw 4mnovendam fibi perfvafit; unde mzrad'atu Qui n de vera famorim caleflium configuratione i fe reftitutionis omnium curatorem & ad- molitorem nominare aufus eft.Hanc refti- Oibin u tutionem zm c/ave abfcond. c.3. ideo necet- Tolt fariamelfe docet, quod alioqui peccatum lus potuiflet pervertendo , & innumeri hm deli nebulones per tyrannides & c ifcen- quam De- AC tias naturz ordinem evertendoj usin fuum finem ducendo.Cum autem fit Iog Nosg impium de divina bonitate cogitare , quo« tzícia ab eterno rerum omnium mun- ll, me lem,. dum in hanc miferam carnificinam expo- fuerit nunquam liberandum, hinc colligit, O ! Qi& opus effe neceffario, & peccatum, & diabo- i täqm lum, & quicquid ütriusque occafione na- tum eft, preter falutisremedium, e medio 1 Pav | "nne tolli, ita uttempore fenectutis ecclefiz,qui nunc poft infantiam nature, poft juventu- [] gratiz tem Scripcuræ., & poft virilitatem : inftat, nuüïä "!93)"399( g Qu inftat, tandem omnibus conciliatis, &ad vl locum fuum redactis ipfo actu videatur fi- jlilt nis , ad quem Deus inferiora condiderat. Tpat Hancreftitutionemin Sacra Scriptura 1n- n numeris modis & vicibus exponi, hanc Brachmanesin India, Mufülmannos in to- n 4l to fere orbe, Judeos ubiubi funt, &in ora- TuLA culis & in votis habere zn eadem clave c.2. p.6aflerit..— Hujus reftitucionis velut jam vt« lp tum inftantis fpem certiffimam faciebat Schvvenckfeldio, tyrannidis eos arguens, r ritto qui nunquam hic fore reftitutionem o- mnium fibi perfvadent, quafi plus poffit TO f Satanas deftruere, quam Chriftus reftitu- .CïC ere. . AliosPoftelli de hac reftitutione flo- | d Cb Ículos brevitatis caufa intactos relinqui- mus, imprimis cum plurima , quz paffim. um ! fot de hac reftitutione . differit , tam obfcura ) fint, uta nemine intelligi poffint, & ne ab a ipfo quidemPoftello intellecta arbitremur. u t INos czroxoréigaciy zravrova Petro Adf. 111, e,qu 21 memoratam non inficiamur. At ta- ner lem, qualis in Poftellicerebro enata eft, y omnes aliquando homines, & ipfos quo- o Ji 1 que diabolos falvatum iri fomniantis, mul- & taque alia de hac reftitutione fabulantis, jon previa Scriptura cum Auguftana confef- " fione merito damnamus. - kist ft al LIV. Sedhzc de Poftellt erroribus mo- a ntum judicii defgi g( j j wifï? quïïciatg m quo ta um w E j E &um nonnulliobfervarunt , ut pro fatuo lolo fem habuerint. Hinc plurima apocrypha, dup- pofiitia & nullius pretii fcripta in pari eXen lucis cum genuinis & probatis cenfu habuit, & ftercoreas Hebreorum fabulas pro nitidif- tnt fimoauro venditavit, utnimium in Aver- T roifticam, Platonicam & Pythagoricam fni| Philofophiam . ex qua illum plurimos er- l n rores haufiffe, Simonius zz Jaudata fepius dnt epiflola afferit, taceamus. | Acceffitad ftul- tam credulitater incredibilis faftus, qui tanta ipfum vertigine occupavit, ut viam abaliis tritam alto fupercilio fperneret, ri- L mandis Cabalx arcanis infana curiofitate qun infudaret, nova nefcioque myfteria cre- Thne paret, quin etiam divinas infpirationes & Cf angelica colloquia jaCctaret. — l'ali vero & leti tanta fuperbia inflatus, & magna fupra vul- PU gus inclarefcendi prurigine infectus, dum DICQt Satanz fores aperuit , ejusque illufionibus Vrb & przftigiis locum dedit, quid mirum , ? quod ejus ingenium recentis mufti inftar W ( tot deliriis eftuaverit, eaque in plurimis Tug fcripus ebulliverit ? Sane F. Angelus del linej PasPerpinianenfis /n expofrtionibus fymbolt etiu "Apoflolici, quee Rome 1614. ex typographia ; ; Vaticana prodierunt, Zib.. p.222. cum de !tlb Poftello dixiffet quod gloriatus fuerit, An- CO['pO gelum Razielem fibi plurima myfteria re- l e dia- ähb.l Wïglafï'e, addit, quddtdiï&itante fort . bolo : -*&98 ) 21 (8(5?*:« o ftto t;ölo multa fetransformaverat. fcripferit, qui in angelum lucis hi Utinam alii Poftelli dupit exemplo fapere difcant , & a fimulato illo qour o lucis angelo fibi caveant, ne füb pretextu tentate concordie confufum religio- nde - num chaos introducant , aut vana chilia- lgoricam ) Ími fpeilludantur , aut inalios five Poftel- od* | ]i five aliorum fanaticorum er 7 fæpiu: dant! rores incif dl 5 Ada?famenfa. ii Viä[n j N I. Diximus tbef. 7. quod Poftellus ali- ioftt quando ad Verderium dixerit, nullum ho- ride minem moriturum, qui ea cognitione, ac 10ne. fcientia qualem ipfe haberet, inftructus ef- vt let, idqueex Verderii verbis a Colomefio j J ?2 Gallia orient.éz. allegatisretulimus. Su- ij d picati autem fuimus, quod Poftellus his (io cons verbis forte ad famz immortalitatem re- mirtd pexerit. ' Sed poftquam ipfam Verderii k intit bibliothecam infpeximus , deprehendi- yuriti mus, quod Poftellus de mor te corporalt eu hzcintellecta voluerit. Additenim Ver- fym derius hanc parenthefin a Colomefio omif- Jl 1] fam: ZZentendoit a foude de la mort corpo- cümd relle, i. e. intelli corporali. - geþat verba fua de*«morpc * d j t II Arnoldus de Poftello agens parz. z. u mag baber/ toeil er. fícb j i $. $. p. 37 dicit: (36 E lo 4 (, E £08) 32 (869- auf Offenbabtung beruffen/bieSDtepnung ent» Vr t ftanben feyn/ ale batte er feine €oadben obet Scgerep oon, Codbwendfeben . geleract/ Da D Ü inan Ded) nicbt fiibet/ Daf oiefe bepoefemalg. einanpet ober ferez Deffen Gocbrifften. ocioben,. iil Verum vifa a Poftello Schvvenckfeldit À at Ícripta, patet ex Poftelliad Schvvenckfel- dium epiftola, quemadmodum etiaw ex ( Schvvenckfeldiad Ponifium epiftola , cu- jus partem Arnoldus ;» füpplemento biff. ecclefiaff. p.155.adduxit , elucefcit , Poftelli " r fcripta Schvvenckfeldio 1gnota non fuifle. m IlI. Diximus 2ef:2. Peterfenio Poftel- f liin chiliafmo contenfum non inviden- p dum eífe. Ne tamen de tot Poftelii tefti- T fi moniis nimis glorietur, addimus,quod Po- ftellusunico libro omnia fua de re&icucio- neomnium fcripta recractaverit. x li . IV. DeDeittisagens Arnoldus &. Sbift. Yet part. 2.pag. 6o; injuriam Poftello fieri cen- Que fet, fiincter Deiftasreferatur.. Cumautem dh f Arnoldusibidem Deiftas"ejusmodi homi- W Wt nes effe dicat, tveldoe $mar tf befennen / Dioy aber eorgeben / baf (S5ott alle Siefigionen tl/ U toobígefi d fen ftis annumerabitur. alfen/ citra injuriam POReths Dei- ; i V. Genebrardus "Theologus P ariü&n* üun v [ fisin prefacione, quam Jordani refponfi niad Danzum premifit, pag. s$.. Poftelli ex «t tum adhuc viventis errores hisad anæ- uimn )! $98) 315 (869- u um verb,. /extenuat : errdutem. deteffati d ümus , errores abyurantem ampledunnr. ï) H j Demda errores eps mon 14m uemm dete- L;ll M ! flabiles c pe/' fw iquam vefirinon tautum i m-ï. damntm animis & corporibus. attulerunt. i Atnon defunt alii Poutificii , qui Poftelli 'CPCL »1 errores quam i maxime dcteüablies agno- amip Ícunt. loit, i . VI. Superftitionem redolet, quod Po- Iöl VM ftellus znzradfat. de Hetruria p. 249. icribit, Bol myfteria Cabaliftica in fola Hebraica & ifüll Arabo-Chaldealingua tam fancta fuperef- fe, ut non certiusab ipfo coelo munditia & jpol yrdet puritate chriftiana fretus poflit petere hu- j mance vitz pra'fidia, quam ab horum cha- uodo racterum virtute. dotid . VII. Figmentum eft, cum Po&eilu üb. de Orrgmb Cap. 7. fcribit, Efram cum veteres Adami & Mofis char a&cï es huc us- cen quecum facris & nunc primum revelan- dis myfterits abíconditos publicarec, &in maud j h - ufum revocaret, de induftria finxifle quod (fum ! novosrepererit. Unde Buxtorfius 47//;. thefz g. etfi ibi Poüelïum ab orientalium h (ll llus J D rerum peritia & experientia commendet, fictitiam tamen . efíe hanc Efræ fictionem Pa( minime dubitat. gfpüü lr - VIII. Incertus quidam autor A. 1557. *h exhortationem ad Principes chriftianos ædD edldlt, in qua de Poftello graviter queri- 5 tur. 492) 4 (869- tur. Falfum Prophetam eum nominat, Pt & cum maledicto Muhamede comparat, Curi tim accufat eum, quod divinitati vim inferre; & adverfus Chrifti majeftatem machinari firi Tet aufusfuerit,quod Chriftilegem antiquare, & novam introducere turbata chriftiana tioi tranquillitate conatus fuerit, quod ma- peiï; gnus fieri cupiens , cum vi ida fe preftari iil non poffe mifer intelligeret , aftu rem ag- fitü Xti greffus fuerit, & primum jejuniis & preci- bus hypocriticis hominis fancti fpeciem Tidt €Dar pre fe tu'xer:xt ; quod non melancholicus , aut demoniacus, aut natura ftupidus & jm fimplex, fed deliberato confilio malitiofe qg. facuus fuerit,& cum ratione infaniverit, f ideoque inter incautos fanz mentis, inter há) fapientes periculi evitandi caufa ftultus vi- derivoluerit. Refert quoque, quod, cum ï; illuftres foeminas multum pollere noffet, peculiari fcripto de admirabilibus foemina- rum victoriis, quo dominium in viros il- lis pollicitus eft, fe in earum gratiaminfi- nuaveritquodfinem mundi propinquum predixerit, & bienniiterminum 1llo tem- porefixerit, quafi maxima sternitatis fe- creta in fuis manicis haberec 7 quod fe in Ícripto aliquo publico vindicem tyranni- dis & libertatis defenforem afferuerit;item quod fe filium cujusdam Johannz appel- nglos ex laverit , quam chron?ca A ,. .Ftan- A | -£68) 315 (869-- In, Francia expuliffe narrent. — Addit, qudd X cum malitiam füam. & impofturas paula- fe tim innotefcere animadverteret,in Au- ii firiam fugerit, fed ibi quoque diu confifte- J renon potuerit, ideoque Venetorum di- j tionem petiverit, & Paduz alium librum dmaj petlimz note compofuerit, & fe jam alte- | vl rius puell &, quam Venetam appellaverit, f filium & refütutionis primogenitum di- ; r xerit, & mille errores glorie Dei & juri hu- Cf mano adverfíos enixus fuerit. "Tandem [CUS, etiam fubjicit, eum nugatum fuiffe, quod u jam duabus vicibus mortem guftaverit, & tiofe quod etiam tertia vice fe ex mortuis refu- &t Icitandus fit, nec non quod precurforem . tot habeat nomine Johannem. Verum num [us viu . ^ he&comnia ita fe habeant,aliis di- judicandum — relin- j CU of quimqs. : ;mina- oj* niti- 4M)o BF quum (eff ts H 4ill jl p j g ftit EXER. . | | 09) 6 (869- gt EXERCÍTATIO THEOILOGIC; Yv Á AD.LOCUM i l, 47. 48. L/uc;—v VI De í (l PUPORORONA TUA d It ABSOLUTIONE d PECGXT RIGIS; CUd Ti PECCATA JAM REMISSA . Iu f FUERANT, D 1 de o I Tini It Nter varibs Novatorum de "confe[ïïd- Lt neprivata &abíolutione errores non p minimus eft, quod hominibus juftifi- git catis & in gratia Jam conftitutis re- I2 miffionem peccatorum vere conferri pof- fui fe negant, inquo errorerefutando ingenii (n mei vires periclitari operz pretium duxi. | Nequetamen argumenta, quibus illa fen- yi tentia impugnari poteft , omniain medi- Q ur afferre lubet. Sufficiet mihi unicum n mulieris peccatricis exemplum, cui , cum ln peccata ipfi jam remifla effent, Chr. remif- feq fionem peccayorum in ipfo gratiw ftatu t denuo contulic.Cum enimChr.de hac mu- her« liere adSimonemPhar.dixiffet : &Qéayloy d Itf eccata &pael o crijs od z reiifja Jsz f Tif "$93 ) 317 (Scää : ejus multa ,mox ad ipfam mulierem con- verfus, d éovrol ce: inquit, o d jioeriog ,Teo- miffa fant peccata tua. Lac. V IG 47.48. - ]L- Magnas, Pelycarpo Lyfiro judice, barmon.e 23 7Y VU ngel.c.iz. Evangehlfte Luce. . debemusgratias, quod infignem de mulie- M I re ifta peccatrice hiftoriam fcriptis man-- daverit. Ageigitur eam paucis expenda- rius Etantecedentia qui'dem ficonfide- remus, deprehendimus, Chriftum Phari- "fxos & legis interpretes, qui confilium DEI adverfus femet ipfos afpernati fue- rant, v.3o: gravi elencho objurgaffe, quod . ipfam Sapientiam juftificare aufi fuerint. v. ; f 3. &feqq. - Cum qua Pharifeorum objur- nl gatione Evangelifta 1mmediato nexu jun- | juüifi' gitrem a Pharifieo quodam geftam,qui,fi..— ts externam fpeciem videas, melior ordinis . trp . fui fociis videbatur, quippe qui Chriftum i concione finita ad convivium invitabat. du IIT. Nomen hujus Pharifzi a Chrifto ex- : ii primitur, v.4o. ubi $z7om appellatur. nm Cum autem in zedibus hujus Simonis Pha- ynidi rifei, referente Luca ,a inuliere quadam l, ch ." unctusfuerit, & Mattheus c. XXVL 6. & . W feq. & Marcus c. XIV, 3. fimili honore. Chriftumin edibusSimonisleprofi a mu- fac liere quadani affe£tum memorent, jam o- . pl pgwh WI lim quzftio agitata fuit, num Simon Pha- f ,23n rifæ*qs idem fit cum Simone leprofo ! l | ali-- -808) zg (889- alius? Priusaffirmant Autor fermonis de foyc olir ablutione pedum inter Cypriani opera füit editi, Chryfoftomus homil.$r.in Mattha- der um & Ambrofius ad c.7, Luc. quibus e re- Fui centioribus inter alios fubfcribunt Maldo- natus comment. ad Matth.26 & Barradius qu Tiri tom.2. Coficord.libr.g. c.13.. Pofteriusaf-: Mat ferunt Auguftinuslib. z. de confenfu Ev- fnt angelift. c. 79. Theophylactus ad Luc. 7 Beda ad Maith. 26. &alii, quorum fenten- [Uul fSC tiam rationibus preponderare judicamus. Simon enim Pharifeus in Galilea, Simon ilter J dl leprofius in Judza Chriftum convivio ex- Iv Cepit, neque Simon leprofus quondam & oftea a Chrifto ita curatus, ut preter no- j men nihil lepre ipíi amplius adhzreret, n ejusdem cum Simone Pharif: :eo hypocrita ange & traditionum tenaciffimo 1 flin 'ngcnii fuiffä X deprehenditur. IV. Dum ergo Chriftus in zdibus Si- li monis Pharifzi menfe accumbit , acceffit À tf mulier peccatrix cum alabaftro ung venti, d Mi quz pedes ejus! acrymis rigavit, capillis ca-- pitis füi exterfit, deofculata eft, & unguen- &nK FT to,quodattulerat,delinivit. Cumaurem & reliqui Evangelifte mulieris cujusdam, feni — i qui Chriftum unxit, mentionem faciant, Matthzus c.XXVI, 6: & feqq. Marcus c. fna O XIV s.1eq.& Johannesc.XI, 2 &XILi3.quo- azari ïEm; | rum poftremus a:Maxia, Mairthe & L Oro- "$03 ) 319 ( $63- Ynst forore,— Chriftum unctum memorat, jam . opt olim inter ecclefiz doctores difceptatum at fuit, num Evangeliftz omnes de una ea- 5efe demque muliereioquantur;an de diverfis? Vl Fuille Origenis evo, qui unam eandem- Tadl que mulieremab Evanpeliftis commemo- r rari cenfuerunt, ipfe teftis eft homil. 55. in fu. Matthzum. Neque tamen ibi illorum LHC' ?' fententiz aftipulatus eft, fed contrariam al cenuit fententiam, nempe diverfas mulie- AImus, res Chriftum unxiffe, unam de qua Lucas, jmot alteram de qua Matthieus & Marcus , terti- 0 l- am dequa Johannesagit. / Idemin homil. m& 1.&2.ad Canticum Canticorum mulierem [ peccatricem, cujus Lucas meminit, ab al- vteft tera, quz Chriftum unxit, &a reliquis Ev- )ocfifl angeliftis non ut peccatrix defcribitur, di- ftinguit. Erquamvis Baronius ad A. C. il XXXII, 2o. objiciat, quod Origenes fanio- * T1S 3 judicii effectus longe diverfam firmave- ys (cet ritfententiam , nimirum mulierem, quze venti; in domo Simonis pedes Jefu unxit, cum Jlisc Maria forore Marthze & Mag dalena unam gue eandemque fuiffe, quod Baronius ex Ori- genishomil la de Magdalena probare con- j tendit, mem 7 lsdam» iniffe tamen debebat , quod ipfeinn otisad MartyrologiumRomanum jcith ( Jam obfervaverat d. 22. Jul. p. 3es. nempe homiliam illam Latin 3,qUOI' um potius Scripto- rem, quam Origenem redolere. : Neque ;azarl f l : «93) 320 ( $88- (den figent inaeffet illahomiliz;probari a Barö- ' nio poffet, quod poft ejus commentaria in gnà Du Matchzum fcripta fueric, cum Juvenem E Ia fapiat &a fchole declamationibus recen- Qt tem, ut Cafaubonusin exercit, ad Baroni- COf um exercit. 14. fect. 1. p. 33r. obfervavit. &Y Prater Origenem : Chriftum non ab una f wcantum muüuliere unctum fuifle, atferunt Chryfoftomus homil .gr.in Mattheum & dem g homil.6r.in Johannem , Tiuas Boftrenfis inij ad Luc. 7. Theophyiactus ad'14. Marc. p. Qun 269. Servius in catena Patrum ad Lucam, Mig p.214. feu potius Severus, ut doctiffimus Cotelerius in notis ad libr. 3. Conftit. apo- Qr Man ftol. c. 6. recte monuit & alii. 4 V. Unam vero eandemque muli eremx Tlus ab omnibus Evangeliftis commemorari Cj Íoro pretereos, quorum ab Origene mentio- nem factam diximus, cenfuerunt e Grecis fee lb.6 "'Theodorus & Apollinarius , ut refert Vi- &or Antiochenus ad c.14. Marci. Eandem tIofic &Qt fententiam propugnat Auguftinus libr.2. de confenfu Evangelift. c. 79. qui tamen ali- dl bitract. 49.in Johannem incertus eft)num QU Maria Lazariforor illa ipfa fit, qux pedes Ad] Dominiunxit ungvento , & terfit capillis &L i. Cllm- fuis, quos laverat lacrymis. Similis in- conftantiain Hieronymo deprehenditur. ltey ehm Namin przfationead Ofeam meretricem, lavit ,eän*- Q que Domini pedes lacrymis fuis | - dem ^ c898) g (869- h 1 dem effe judicat, cum muliere, quæ'ïhdi— A gnantübus difcipulis & maxime proditore At (sl Dominum unguento fuo honoravit. It in comrmentario ad Matthzi c. 26.aliter fta- Jit tuit. . Fluctuat quoque Ambrofius lib. 6. r J comment.in Luc. Cum enim a Luca c. 7. ab L & Matth. c. 26. eandem mulierem memo- T rari dixiffet, ftatim fubjicit ; goreft izon eg- æumäi dem effe,evc. il2 M VI. Nullus tamen veterum , qui vel ab df una muliere, vela pluribus, Chriftum un- étum primis s. feculis tradiderunt, Marize Qu j 101US Magdalena hancunétionem tribuitfe legi- D tur. Primus quod fciamus Chriftum a Maria Magdalena unctum eredidit Grego- l e rius M. quam & cum muliere peccatrice, nl jpi cujus Lucas meminit, & cum Maria Lazari enti) Y forore eandem fuifle fibi perfuafit , ut pa- jus W tet ex ejus homilia 25. & 3. in Evangelia, & i lib.6. epiftolar. ep. 186.vel juxta novam edi- tonem 22. Hanc Gregorii fententiam adet fbr fecutus eft Beda ad Matth. 25. Marci 14.Lu- 24 ce 7. & alii... Inprimis vero hec opinio, i i quod mulier peccatrix apud . Lucam fit Maria Magdalena eade mque foror Marthz peäö & Lazari, invaluit per o 8 cium ecclefiafti- mplüïï cum; quod in die Marie Magdalene juxta j j5 It vt reviaria peragiconfuevit. Nam & evan- gelium,quod in ifta dielegi folet, hiftoeriam j (dl mulierispeccatrigjg exLuca coutnet,&in lf;e*m. x N i i pro- ^EQ3) 2(892 profis ac hymnis illius diei omnia Mariz lm qu Miagdalenz tribuuntur, qu 'vel Lucas de peccatrfcu muliere, vel Johannes & reliqui Tidn nil Evangelhftze de Maria Lazari forore retu- lerunt lim Saneinhymno;qui mmplt lat- tov da mater ecc/dm Maria Magdalena Voca- qur : Gr jusc Mavia foror Lazari ; ia loh ,Qg/æ tót commifi crimma. 1luí Etquamvisiftum hymnum Clemens VIII ex breviarii iis removerijufferit, non defunt tüm thol tamen aliain breviario Romano; , quze Ma- Dd riam Magdalenam; cum peccatrice ; cujus Grar Lucasmeminit, & cum Maria Lazari foro- reé confundunt. —— - IIS Lectio enim quarta ita incipit: Maria Magda[erm, qua fuerat in dei dit civitate peccatrix, &c. & orauo illius diei C]ICI itafe habet: Peate Marie Magdalene que- iimnus Domime fiffragiis admroemur , cupus lum tdor precibus excitatus quatriduanum fratrém Lazarumvivum ab inferisvefufcitafhi , qui iud vivise?'regnas cc.ut aliataceamus. flle fol VII. Cumergo hzc fententia per bre- viaria quodammodo canonizata videre- Jito cm tur, longo temporeillicontradicerenemo aufuseft, donec Jacobus Faber Stapulenfis edit Parifiis 1517. ex officina Heinrici Stepham l001( &L dxiceptauouem de Maria Magdalena & tri« duo Chrifti ederet Fr ancxfco Molinzo 1n- de [] Ícriptam , in qua demonürat mulierem *üte pöC- 5692) 323 (809- n peccatricem a Luca commemorátam ne- » d que Mariam, P rorem Lazari, neque Ma- 'lertie editio- LTCRQU. riam Magdalenam fuiffe. JJ nihujus tractatus prefa tionem feu epifto- lam dedlcatomam addidit Jodocus. Clich- t lii toveus I519. qui etiam adverfus Marcum de D Grandivall eodem anno difceptationis hu- jus defenfionem excudi curavit, ut refert TohannesLaunoiusin Academia Parifienfs illuftrata p.674. Grancivallus enim tracta- 717 aehun tum de unica Magdalena ex fententia ca- tholice ecclefie Parifiisisig apud Jodocum u Badium | ediderat. Prater Marcum de &j Oi Grandivall oppofuit fe Fabro Johannes Fi- yiloro fcherus RoffenfisEpifcopus,qui libros tres p n de unica Magdalena contra Fabrum edi- n dit. Idem contra commentarium Jodoci Jius o Clichtoveiin Jacobum Fabrum librum u- W»L& num, & additiones de unica Magdalena ULUA adornavit, ut ex catalogo operum Fifcheri fïä j apud Johannem Pitfeum de illuftribus An- W: : Non (s glie. Scriptoribus p. 717. elucefcit. folum autem refuütata eft a nonnulhs illa et l vt Jacobi Fabri difpuzatio, fed etiam in indi- cemexpurgatorium Alexandri VII. juffü fen editum relata. Prætcrea Facultas 'Theo- J logica Parifienfis A. C.1521. d. 9. Novemb, st decretoin comitus folennibus poft varias de eodem argumento collationes edito, jnzor fententiam Gregorii M. de unica Maria A x Mag- PöC -^ o068) 324 (£83- Magdalena peccatrice & Marthz forore a ttic fuis alumnis propugnandam fanxit, ut ev- tria angelio Chrifti & ritui ecclefie catholice dem confentaneam, fcripta vero adverfus hanc l: que fententiam nullatenus effe toleranda, o- n mnibusque de fuo gremio exiftentibus The velfuturis prohibuit, ne deinceps eorum us quisquam prefumeret in concionibus ad hä&l populum & difputationibus publicis libris- tsd ve,aut alias afferere plures effe Magdale- fl pas,autin dubium vocare quod fit unica, ühye quod decretum d. 7. Decembris ejusdem lori anniratum habitum eft, ut narrat Natalis CT Alexander hiftor. ecclef. fec. 1. part.2. p.137. Chne Gonferatur etiam de ifto decretoLiudovi- tïïcu cus Ellies du Pin Biblioth. nov. ecclef. tom. Mügt 1. qui tamenaliam nunc & faniorem efle Obfe Sorbonz fententiam haud diffimulavit.- offri IIX. Nimirum haud defuerunt intet - tin Sorboniftas pariter acalios Pontificiosqui Amy animadverterent , idem cum Fabro inft- QUità gnes quosdam Ecclefie doctores ftatuiffe; dsf li & tantum abeffe, ut Scriprura Chriftum a Iten fola Maria Magdalena unctum dicat, ut po- Ü tius nullus Evangeliftarum in locis illis;ubi eu Chriftus a muliere quadam unctus memo- equ ratur, illam unctionem a Maria Magdalena Tren factamafferat. . Ideoque Gulielmus Efti- Dend us in oratione 14. non dubitavit hzc tria - ul CCAa- - proþfmda in fe fu iþipere, mulierem pe WHI tri- Vlllgæ | *663) 325 (868- yea tricem &MariamMagd.effe diverfas,pecca- lt tricem illam & Mariam Lazari fororem iti- thoite , dem diverfaseffe, denique diverfas quo- is hi queeffe Mariam Magdalenam & Mariam TONT Lazarifororem. — Nec obftitit Facultatis ents ."Fheologice Parifienfis decretum, quo mi- G0fU. nusSorbonifüs liceret unem, que vulgo TT hactenus credita fuerat, foeminam in plu- il res dividere, modo non dicerent, tresfuif- 4agdak- fe Marias Magdalenas. Quin etiameo res ( Unia) devenit, ut qui breviarium Parifienfe me- :jusdEm lioriformereftituere conati funt,nec non Natils correctores breviarii Aurelianenfis & Vi- Lpp ennenfis in Delphinatu mulierem pecca- ,udovï- tricem &a Maria forore Lazari,& a Maria l tof Magdalena, que fuerat a feptem demoniis. r obfeffa , aperte diftinguentes hymnos & lt officiain fefto B. Mariz Magdalenz decan- it j tarifolita mutaverint, ut refert Bernardus o Cs . Lamy in differtatione de unicaMagdalena, ïbe lnh . qui tamen fententiam a vulgo Romanz ec- &gzuüïfy clefiz receptam inifta differtatione £abi- g lire nititur. it u IX. Nosfemota autoritate tantum ab-. ! l sUl eft ut ftatuamus, mulierem peccatricem , — n de qua Lucas agit, fuiffe Mariam Lazari fo- j n rorem , ut potius rationes non contem- »isb nendas contrarium evincere cenfeamus. hec Mulieremenim quz aLuca ut yuvz & 75 76- —— heduxerones delcribitur, notorio flagitio pecä p vulgata erat; nec digna judicabatur, a qua j Jefus i ) ;'æä /) 326 (8&4 qu Tefus fe tangi pateretur. Mariam autem Qv Lazari fororem diligebat Jefus , & ipfa me- Cil Jiorem partem elegiife laudatur , nec abea [ Judsi abhorrebant tanquam a peccatrice I Luc.X, 42. Joh. XL 5. 3i. Adhzc mulier n peccatrix ; dequa Lucas agit , in Galilea commorabatur, Maria vero Lazari foror j Bethaniz in Judza, utalias magnzinter u- M&; tramque diverfiatis rationes taceamus. Tul Nec obftat, quod Maria Lazari foror Joh. f XL 2. dicatur: Chriftum unxifle ejusque as C5 ( pedes capillis fuis exterfiffe , unde inferri fih poffe videcur,quod Maria Lazariforor;an- Qa tequam Jefum Bechaniz ungeret, qu& bi- füen ftoria poftea demur c. XIl,t.feq. narratur, bus alibieum jamantea unxerit, nempein do- füs mo Simonis Pharifzi, ut Lucas retulit. Re- lii fponderi enim poteft; Matthzeum X, 4. & Iiï; ( MarcumlI, 9. cum Apoftolos a Chrifto lim electosreferunt, de Juda dicere, quo Tous, Chriftum prodiderit , non quodjam illo tempore, cum ad Apoftolatum electus eft, e&,q Cofm Chriftum prodidiffet, fed quia illa cetate, P cum Evangelifte hiftoriam fuam fcribe- — tit rent, Jude proditio jam facta fuerat, ideo- juf que eain feriererum geftarum per antici- ]Uml pationem memorari poterat. Eadem igi- m tur ratione Johannes de Lazariinfirmitate pv & morte agens fororem ejus Mariam fuiffe dicit ;«:-»;ïvïoläixg'-.].zlowav-' TOV WUgicy pveo T nqn ^J Mar uo 898 327 (883-- lu quodjamillo tempore, quó i azarus ;egro- afa Is tayit , Chriftum unxiffet, fed quia tum, cau cum]ohannes evangelium fuum fcriberet, uactioilla jam facta fuerat, ut Gerhardus Gub u harmoniz evangelice c. 143. p. 38. & Beza ad Joh. XL2. recte annotarunt. oUa 1 IoItr K. 'Tantum quoqueabeft, ut mulierem. t peccatricem , de qua Lucas agit, Mariam Masdalenam fuifle cenfeamus , ut potius ais r nulla ratione fatis folida illam fententiam x fuffülciri poflejudicemus. — Equidem Lu- cas cum fub finem capitis 7. hiftoriam de jf Qri mulere peccatrice narraffet, ftatim fe- quenti capite etiam. Marie . Magdaleriz Luæ hl Fa ientionem facit; quz a feptem demoni-. bus per Chriftum liberata de faculcatibus n dr fuisipfiminiftrravit. Verum quod Maria jiNe hzc Magdalena mulier illa peccatrix fue- X) 4'& rit, dequa paulo ante verba fecerat, nul- Chrlo lum in Évangelifta veftigium deprehendi- 2 mus. Ímocontrarium ex eo colligi pot- igm 1"0 eft, quod Mariam Magdalenam Chriftus in Qusd coimitatu fuo habuerit, mulierem autem ! gt [ (cti peccatricem poft ablolutionem ipfiimper- titama fe dimiferit, eamque in pace abire. p jufferit,ut alias rationestaceamus. .. No- r lumus er go ex. Maria. Magdalena mulie- df I remllam peccatricem facere , quod citra jmi gravem injuriam fieri non poffe arbitratur. " f Marcus. Antonius..de. Dominis libr. z jl X 4 de v [ -493) 3$ (ä&-: de republ. ecclef c. 2. n. 46. Confe- In rantur edam peculiares tractatus, fe quibus Mariam Magdalenam falfo pro pec- fe catrice illa haberi, de qua Luc. 7. agitur, probarunt Bilibaldus Pirckheimerus & g n Nicolaus Baringius, qui conjunctim editi funt Hannoverz 1644. : l i Y li XI. Czterum num etiam Mariä foror f Lazari a Maria Magdalena diverfà fuerit, R Q nolumus imprefentiarum - difquirere. qi Graviter divexatilla quzftio Francifcum I6 'Turrianum, Cum enim Conftitutiones (it Apoftolicz , quas pro genuinis habet,lib. Ío 3c.6. Mariam Lazari fororem a Maria & Magdalena diftinguant, & tamen byeviaria qu ü Romanz ecclefiz utramque pro eadem ha- beant, valde torquetur , dum vel officium fe Ei Romane ecclefiz, vel apoftolicas conftitu- tioneserrorisarguerecogitur. lgiturad [4», ali Tigr incitas redactus,ex apoftolicis conftitutio- nibus Mariam Lazari fororem eandem effe (u cum Maria Magd. negat, &tamen etiam fe Tür non errare putat, fi cum ecclefia pie dicat ; i Mariàm Lazari fororem eandem effe cum re; Maria Magdalena, licet falfum fit , quod ec- Á clefia dicit. Sed vertigini füe hominem relinquamus: Alias Gerardus a Nazareth, Epifcopus Laodicenfis, peculiarem librum deq edidit, in quo probare nititur Mariam Tt) Magdalenam unam tantum effe foeminam N N m : "2493 5329 ( $e»- Cs inevangelica hiftoria, & eam quidem fuif- ( fefororem Lazari. Rationes ejus recen- Og fet Hofpinianus de feftis Chriftianis p.r23. gt Nos unam effe Mariam Magdalenam evan- av & gelicam libenter agnofcimus, neque eo- i rum fententiam probamus , qui apparen- tes crotradictiones in. hiftoria dominice y ht refurrectionis circa Mariam Magdalenam fugt, occurrentesaliter non folvi poffeftatuunt, Ut quam fr unica illa Maria Magdalenain plu- yolcom res dividatur, quz Evangeliftas concilian- ütio di ratio Jacobo Fabro & jiam olim Ambro- ?bef,lih' fio ad c.24. Luce placuit, quemadmodum | Maria & 1illis non fübfcribimus, qui mulierem, eyiunt quz in domo Simonis leprofi apud Mat- demlt theeum c.26. & Marcum c. 14. Jefüm unxif- fut ememoratur, a Mariaforore Lazari cum onftitu- Euthymio cap. 62.in Evangel. Matthzi & tl aliisdiftingvunt. Interimtamen & Ma- Siut- riam Magdalenam a Maria L.azari forore, knd (quicquid Lightfooto in chron. tempo- ^tam d rum N. T. fect.34. & in hor. hebraic. ad d Joh. XIL,5. videatur) & utramque a mulie- (f o re peccatrice,quamLucaskmemorat,dive*r—; am extitiffe minime dubitamus. vt i qn - XII. Sufficiatergo nobis , quod mulier; Vr de qua Lucas agit, fuerityuvj & aóAes duorg- 'Ma[iäm ToAós. Et Hammondus quidem obfervat hanc vocem velethnicam mulierem figni- i j X5 ]fïcarc üa) 330 (SC).» ficare poffe, ficut Paulus lpv eä ln iOv meminit, Gal. 11, 15, quam fignicatio- Sur nem etiam locum habere putat Luc Vla. g 33. 34- vel meretricem, quod cum priori ( conjectura optime convenire dicit, cum ffir nihil frequentius. fuerit apud ethnicos ) mulieribus , quze corpore quzeftum fece- Tf runt. INos paucis obfervamus, vocem - Thift petereAB interdum quidem n genere pec- catorem denof*are, licut l'emrus : ad Chrifü p n q pedes proftratus zde«. fe ceuozg'rw?xoy agno- Yi vit. LZ&C V, $.aut ficuc Chriftus æe,gwgw,us- apüc Y(B, azró vv éiueevoNov appellatur, Hebr. P VIL 26.plerumque tamen flagitiofos & no- [ l& toriis criminibus infames peccatores illa 20 voce defignari, quales erant palylzmm, cum. lum quibus peroc feepiflime conjunguntur, m í Mattb. LX,10. i. Mattb. X1, 9. e/y"c quales fIdr fuiffe cenfebantur , quos Pilatus trucida- Ms verat, Lauc. X11, z. quales opponuntur 7z- fuif j ff is Matth. IX, 15. quales fünt, quos Deus ttiCer non exaudit, 70/9 ] X, 31. quales cic dlaeGéoi dtün conjunguntur, r. Tim. L, 9. & docbGis d æg- ] *am Vï g'0A0! appel! anturin Epz/ola Tudev.i. LU li de etiam Suidas in lexico "Tom. I, p. 195 Ia a/xocg-rw?xoz, in qu1t, ';z'oegocvowcc au(m/ Wgoougx- CIOq FSVO:- Bzov zs&äægysov &az'atCogMevor, 1. €- eiorooNvok Ti CUU , QrtÀ. Cer f0 mf Jio , cuim blls j (tte zniquitate vtvere volunt , i& qui vitam cor- - i. fudi ruptam ampleduntur. E talem djuagreNov hanc Wlin j - *868) 33 (669- »Aä;s;ä t N hancmulierem fuiffe vel ex eo patet,quod ( Simon Pharifeus, cumab ea Chriftumtan- V 1 l gi vidiffet, fecum dixerit : 52 Propbeta bic ; effet, cognofteret utique vis xgj zrororzii] yuvit, ] pri , drig azrrevojoor8. Unde Auguftinus cract. Dinios 49.in Johannem famofam appellat mulie- j fece; rem. Quoautem flagitii genere conca- JCan minata fuerit , etfi L'ucas non expreflerit, [ pEC- probabile tamen eft, quod vitiis illis 1m- Chri merfa fuerit, quibus mulieres profligate ägHO,' vitee indulgere folent, cujusmodi mulieres U gpud Grecos, obfervante Cafaubono, et- He)t. jam &jxercjes dici folebant. Beza profti- kno tute pudiciuge mulierem appellat. Wol- es ]l zogeniusnon quidem publicum profübu- j CU jum, fed tamen minus fervatee caftitatis re- Al Vnt 2.. ". am fuifle judicat. Natalis Alexander in p ! j Ü mantiffa ad differtationem 16. feculi primi "u i ' .125. mulierem hanc, quam Magdalenam AUE / I^ fuitle falfo fupponit, non eo fentu pecca- ;Dus tricem dici ftatuit,quod publica & quzeftu- p aria meretrix effet, fed vel quoduni cuipi- T. -am viro nobili, diviti & potenti ad amoris 1)',Un' . voluptatem addicta effet, cum totius ta- j1 P 19/; men civitatis fcandalo, vel quod meretri- cioquodam ornatu incederet, & homini- 7 " bus placere, eosquein fui amorem accen- 1 j, Uf - dere forme lenocinio & muliebri cultu u* - ftuduerit. Sedunde probabit Alexander, ii m!,vel vel intra folum habitum meretriciu intra i* Á 498)32(88- - I intra concubinatum cum nobili quodam viro fteutle mulieris libidinem ? & lir XIII. Multo minus autem Lamy pro- bare potuit, mulierem hanc peccatricem n nequenobilefcortum, neque vile proftü- La bulumfuiffe. Argumentumquod a.ma- 2 gna Chrifü familiaritate cum Maria Lazari (ic D fororearcefhit, falfa hypothefi laboratqua- Íimulier peccatrix Maria illa fuerit... Vo- qu cem é&ucerwA8 interdum generatim figni- 7 ficarehominem alege divina deflectentem D nondiffiremur. Sedhoclocotalis pecca- !] trix defcribitur, quam. homines exertis i If quafi digitis monftrabant, dicentes : v/e N A0 7ToTo 717 *yuvij, & cui multa peccatorum YiQ debita remiflafünt. Quod meretrices ab p Iíraelicis capitali fupplicio affectas excipit, falfumeft. Annonenim Chrifti evo ma- IIl0 retrices erant in populo, quz Johanni Ba- Qu tifte obedientes poenitentiam agebant ? fits Matth. XXI, 3z. Omnesenim illas meretri- ) ces gentiles non Judzas fuiífe, quo argu- hud mento Lamy demonttrare potuerit ? Sa- Thor neneadulteram quidem éz' ajroQogo de- lüte prehenfam Pharifzi capitali fupplicio ad- fs dixerunt Joh. VIIL s. feq.Lex Deuc.XXIII, Tàt 18. capitali fupplicio afficiendas meretrices 4l non przcipit, necfi preciperer, inferri in- Ch dc poffet, nullo tempore meretrices Ifrae- 4 Etiam lticas in vivig fuiffe toleratas. men- B L -£63) 33; "'( 43 Rn mendiciin Ifraele efle non debebent ex !*6—' ge Deut, XV, 4. AcChrifti evo mendiciin y D Itraele non defuerunt, capitali fupplicio ol neutiquam affecti. . Loco Philonis, quem profti- Lamy adducit, opponimusalium ex libro ]itt 2. demonarchia depromptum p. 638. ubi i:Loun dicit, Ócerdotibus non permifJam effe Jicen- va[,qua- LHam ducendi meretrices amimo pariter. at- m que corpore impuras, etiamfe quefluvelido u adfrugem pervenerint, eo quod olun podtu- lenten turn oitegenus focutefuerit. Aios auienm pCCCü non probibendos effe dicit, quo suinus mere- xeltis mices ducaut.. Quamlegem de prohibito ; Tf Sacerdotum cum meretricibus matrrmo- mu nio ex Mofe repetit etiam Jofephus lib. s. (5 antiquit. c. ro. Unde patet, etiamPhilonem jl a & Jofephum, ad quos Lamy lib. 2. Har- VOT mon. evangel. c. 36. provocat, agnoviffe,, b quod meretrices in )j at fatze fuerint. populcj Ifraelitico Ro t XIV. Hzc vero notdria peccätrix;qua& hactenus fatis diu cum )1 m graviffimo animz j y morbo conflictata fuerat ,a Chrifto ad po- nitentiam vocata Z zc. V. g)g) dC' 3 3532. de peccatis 9 fuis ferio dol uit, &evangelii pharmaco fa- Y nata requiem fuz anime itiven i. Mattb. I , 2$. 29. Nec tene ( à r ri fé paffa e, cum rl Chriftum in edibus Si monis Pharifzi ver- fari cognovi n flé Jf léc, quin ad hunc cceleftem f mcdicum» properaret. . Perruptis ergo m omnibus, i^ | 498) 334. (863- omnibus, quz ipfam remoratura videban- 807 tur, obítaculis domum Pharifzi intravit, 4l ry- &atergo Jefu ftans pedes ejus largo lac */m marum imbre irrigavit, irrigatos capillis DA capitis fui exterfit, ofculis crebro iteratis i — Ó [j excepit, &tandem ungvento quod attule- T rat perfudit. O epulas in hoc convivio 5 Deo gratiffimas, nec Angelis faftiditas! l: Faftidivittamen easdem opinione fancti- TY tatis tumens Pharifzus, cui oggannienti ,).06 A Chriftusita ad iniqua murmura refpon- (lï'ï['z dit,ut oftenderet,mulierem hanc non am- if pliuspeccatorum debitis onerari , quippe Ti quz multisimpenfe fue caritatis operibus tf xnulta fibi debita remiiffa effe abunde tefta- * ter) retur. Duosfcilicetajebat, fuiffe debito- m res, unum denarios creditori fuo quingen- hij tos, alterum quinquaginta debuifle, cum U autem neuter folvendo effet, creditorem Pum utrique debitum ex gratia donaífe. Hac 177 parabola prolata Jefus Pharifeum interro-. üend er horum creditorem plus effet di- . gabat:ut Qu lecturus ! Cumillerefponderet: exiftimo dlcaï eum plus dilecturum, cui plus ex gratia do* Qu natum , refponfionem hanc Chriftus ap- lli probabat, fed faciead mulierem converfa — - B ulteriusad Simonem dicebat: . v;des banc m tuam , tt fiof aulierem?. ingre[fus fam domu lh bec autem pedibus meis aquammon dediffi, ( 0??/1 ! apillis fuis Jacrymis gede:'meq:æ'zga?it, (ä(?' " 605 ptior th $93 ) 335 (869- lotte eos exterfit tuoftudumibi won dediflibec i, auteim ex quoa 7 e» erefja eff, non deffitit deofcu- ) t ! Jovi pedes neos,oleo caput ineummon unxifft, al 2f autem pedes mueos unguento perfudit. jl 214 * Quopropter dicotibi : vei ir(; L 7 j f/a fánt eipecca- gbl 14 epusmulta, mam diexit uaftum. ynvin XV. Ábutitur hi verbis Bellarminus vt lib.2. depoenit. c: 12. ut probet contritio- ! fün&i' nl nem efle caufam remiffionis peccatorum, boc loco,inquiens, deZczzo Jrve contritzo ex o difeclione, quam lacryme teffabantur.aper- anit zifgme dicitur effe caufarver " La 22 )/;onis peccato- upr rUm, fiquidem partteula 2a -' quoniam, etUus caufaliseff. — 1dem repetit c.14, cum ait: t verba Dommi: xemuttantur ei peccata ebito multa gbl aliud fraemificant nifrmagnam di- yndal Jecionem caufam fuiffe magne imdulgentie, "J j Cum O t c ut$. Gregoriusexplicat in bomil.3;. ma- gnamrubigmem peccati umagno caritatis ig- . Tl nepurgdiam. Sed falva res eft. " Atten- J iU dendum enim eft, particulamr; aliasque e[ïet i caufales nonnunquam non caufam reiin- i dicare, fed caufim argumenti vel confe- at O quentiz, ut 1. Cor. X, s. Joh. XII. 39. 1.Joh. pl du d IIL 14. aliisque Scripturz locis. Quam fi- on 1 gnificationem hoc etiam loco obtinere a- j u gnofcit JefuitaSalmero tom.r. in evange- jf j lic. hiftor. p.327. cum dicit: 2uia quonam i l conjyuncHiones fant. caufam veddentes vel a l MIJ f priori ut frequenter faciunt vel a. poffe- Ó riori JuX'I(l zl/mf - dimifja funt e2 peccata : -x53) 3361 (8&53-«1 &iö! mitilta, quia dilexit multum , uwbi & plura Qur hujus fignificationis exempla profert. Un- de'Theodorus Beza fummam impudenti- largi am illis uremeritoquetribuit, qui hoc lo- ä coll coadevertendam gratuitam ex : flus juftificationem abutuntur. (ola fidei pet XVI. Idem Bellarminus dejufti fs Tiem X neagens lib. r.c. i5. inter difpofitiones jufti- ficationis dilectionem numerat, & hanc died fententiam ex his ipfis Chrifti verbis pro- biti barecontendit. Andradius autem lib. 6. dl orthod. cxplicat. eo usqueaudaciz proce- hst dit,ut ex iisdem Chrifti verbis inferat, ho- Yi mines per dilectionem formaliter juftifica- gruit. TI Atquemadmodum ex verbis Chrifti FA noninferri poteft, caritatem effe caufam terit remiffionis peccatorum, ut modo dictum t04] eft: itanecexillisprobari poterit, dilecti- Átti onem veladjuftificatioflem difponere, vel ttbs'ww eandem formaliter conftituere. : Quomo- m doenim dilectio peccatricis vel adjuftifica- , tionem difponere, vel eandem formaliter a lil 'IIIT conftituere potuiffet, quz potius fructus [ & & effectusjuftificationis erat, ut parabola a fenti,- Chrifto propofita oftendit, quaPharifeum puar convincere, & zrgroy ejus NpeUo 9V. elicita 1n poft narrationem propria ipfius confeffio- Zem'uS neconvellere volebat. Utenim Pharifz- (j usagnofcebat, creditorem a debitore, cui ET x dile- multaremifit, multum diligi: ita e | "It Qione z u) i o plura é&ione peccatricis, quz juxta "T heophila- W Cum zisiy & eäe;'äo:*ra ïaAAüy, velutex effectu du largiffimam remiffionis gratiam ipfi factam iCl colligere debebat. Loquitur ergo Chri- af ftus non de dilectione, quz remiffionem peccatorum anteceffit, fed que remiffio .. Va nem peccatorum confecuta eft. 4 t Cofterusin en chirid.c;. ó. sil XV IL Excipi x ht dilectionem fuiffe priorem donatione de- gpIo biti, cum remiffio exprimatur in przefenti,s It 6 Z dilectioin preterito : remzttuntur ei pecca- rooe £a spujtu,quoniam dilexitmultum. Verum ^ vulgata hzc verfio cum fontibusnon con- tiicte gruit. Habeturenim ingrecotextu vox ciQéavraj, quz non eft prefentis, fed prz- Jf t terititemporis. A'Q/guenimin przteri- to activo habet 4Q««, Boeotice g, (idun dl Attice d Qévxe, & fic in- praeterito paffivo fe N eQécyor&in tertia pluralizféevrey. Equi- qoro dem Adamus Conzenius in.comment. ad yfce Luc.7. p. 85. graviffimi erroris arguit. Mu- fculum,quodin locis communibus dixerit ml fods eQéovresmale verti: remutumtur n pre- fenti, cum tamen fit preteritum. Repu- ol vt gnare dicit huic fententie Greciam. Sed in Grecia parumfe verfatum prodit Con- dl yido zenius, cum Greciam Mufculo repugnare dicit. Non itaque mulieri peccatrici tum "m J Ü demum peccata remifla funt, poftquam di-- ati$ l-cgerati, fed/.p!oft. pec?ati debitüm. gr Qo do- 403) 38 (£6*- * doriatum, . dilectionis (emo , : debitum folvgre &?*ï duit. &ad XVIIL E X *cipitMaldoimtuä ad 'h.l-. Chr'i;- fis p ftumargumencari non a fimili fed a con- * Etir trario, quafidiceret: debitor quidem ille -j lism parabolicus; qui quingentos denarios fce- | Wa neratori debuicmultum dilexit, quia mul- -] p raipfiremiffa funt, at huic mulieri multa ! Chri peccataremifla funt, quia multum dilexic. 1 femif « Verum pervería eft héc verborum Chri- pude ftiinterpretatio, ut patet ex verbis ftatim T additis: cazparumremiffum, eff , 2$ parum Yerbis diligit,eodem, quem in parabola tenuerat, fehur ordinefervato. . Infiftitergo Chriftuspa- f rabole fuce & proprite Simonis. Pharifzei J gt confeflioni, oftenditque peccatrici huic D Ttnyj; multa peccata remiffa efle, ideoque eam multum diligere. Unde Stella particulam TA eri h.l perzdcirco exprimit, quod etfi aliis | tüni gl Pontificiis durum videatur, durum tamen Cfbl[, ] viderinon debet. Nam & Paulus particu- lum *5 Pf. CXVI, 1 (te P : o. per óic expreflit a 2 m « Cor.IV,15. IEL, am XIX. Excipit Barradi U$, peccatricis di- Tot l le&ionem ex remiffionis gratia nafci non Qu d pótuiffe, quod illo tempore, cum Chriftus TU n verba illa proferret, peccata fua fibi remiffa Ttu] m effe nondum cognofceret. . Sed quis ht Barradio perfvafit, quod mulier peccatrix ftm T ol ier e&l()n peccata fua fibi remiffa »vig—noraveritä C - [4- n *ää*)/'zzä (8e- f tenonfine fide domum Simonis intravit, i.Chri- & ad Chriftum accefíit, per quem remiffio- nis peccatorum fuorum certa effe poterat. IT Ecimpofhibile credit Apologia Confeffio- hn i s lt nisnoftrz Auguftane p. 66. diligere De- um, nifi prius fideapprehendatur remiffio Ti f« pEccatorum. n Quomodo ergo peccatrix Chriftumtantopere diligere potuiffet;nifi du ( remiffionem peccatorum fuorum fide ap- prehenditfet? Necaudiendus hic Emma- ; um nuel Sa, qui in not. ad Luc. VII, 47. p- 3Il in e*;j./!f J verbis Chrifti aliqua fuba udienda effe cen- quefdt, fechunc inmodum : // buic prius dinziff- &uspaj ari Jem, deberet me juxta tuam fententiam dilz-- gere multum ,nunc vero, cam tantum amo- jci remofendat, avte remi[ja, quod '[Ciat, pecca- luc a 14 fua, facere non poffumn, quin ei pror(us o- a ia vemittam. Qog quam coaécta fint, ne- ii miniobfcurumefleporeft. Quid nonli- j cebit, fi cales ellipfes fingere liceat? Gratis atti certe preefumitur, muiierem hanc ante- ;relïit ) quam remiffionem peccatorum impetra- ret, amorem fuum oftendiffe.' Unde & n Grotius illorum interpretationem rejicit, s qui de dilectione remiflionem peccato- Cb rum antecedente hic agi arbitrantur, etfi j multa minus probanda intermifceat. Non us enim probandum eft, auod Grotius etiam ,'eccäff*ïi dilectionem , que remiffionem peccato- ! l mm agteöcdjt, dari fiatuit, ejusque-rei gra- P. A h ua D ; —ää);w(&'ä&ä : &ia Platonieorum dé duplici amore, quo- u emil gum alterum teneriorem, alterum robu- bitun fioremfaciunt , fpeculationes adducit, noni uz cum fide Chriftiana nihil commerciti habent, Neque etiam probandum eft, pitab p uod Grotius contortam hanc verborum Chriftigloffam facit 5 buyas facti ergo , ut quem mmijüs nmimirum boc. fferet, Deus. dignatus eff illi que ut dicisdr Tümh gratiam facere peccatorum, üfm anagna & multa fan z, neque id immerito. ret,qv meqv in Deran Nam quad ex boc facto appa me Deum ardentifzme 1lía diligit, quod ft Yit pl füinus qninus illi condonatum effet (ut tu mmus tibi eondonatum putas, )mimus quo que diligeret, dtg Cujus g lofiz ftabili- Vi ut tuminus diligas. . endz caufa verba Aéyo voj1 n parenthefi po- Wt pltsa ,ni, & verbum qyézqoe per przfens reddi cupit. Longeplanior e ft gloffa a Grotio Temif dilecti- enim ( repudiata, juxta quam Chriftus ex N "Og one canquam figno remiflionem peccato- rum probare voluit, & particula er; figna- | aE tive non cau fative accipitur , ut alterius lïeïem | Hugonis verbis utamur. . H petot - XX. Suntet am, qui excipiunt , Chri- (]UOdy ftum & in parabola & in e jus applicatione WOMy ffionem vel- Gm c de dile&tioneloqui, qu: remi debiti, vel peccati anteceffit, q uafi Chri- COprt Simonem Cufol ftus poft propofitam parabolam interrogaffet, quis foeneratorem plus dile- n (]lll« ojfuiffe. BUNT ;;it ? &Simon ref pondiQ'et : exiftim magis . "£98) 341 ( $63- yre,qu magis dilectum foeneratorem ante debiti m ol remiffionem ab illo debitore, cui majus de- vaddigt bitum remifit, Chriftus vero refponfo Si- Ommetd nonis approbato hanc applicationem fuz dun d) parabole feciffec: huic mulieri remiffa funt rerbonut peccata multa, quoniam dilexit multum , Í €ïg0vm , quemadmodum illi debitori remiffum eft majus debitum , quia dilexit magis. Ve- TET ;(; /t'iciïïï*" rum hzc interpretatio verbis Chrifti aper- üffimeadverfacur. Non enim dicit, fce- ia -nedt neratorem alteri debitorum, qui plus ama- . qui] vit, plus donafle, alteri, qui minus amavit, minus, fed utrique, cum neuter folvendo ZT //l/ïgfï 1]j effet, gratis debitum donaffe. Nec roga- - vitDominus Pharifzum, uter debitorum ; &ibl ante remiffionem debiti foeneratorem hp* ii plusamaverit, fed uter illorum poft debiti M r N remiffionem plus dilecturus effec? Hxc Gnto ex d'lk&l' enim ejus verba funt: v/e «UrGy zrAéioy au- -0v d-yazrisess quis illorum eummagis dilz- | ec get? Hancigitur parabolam poftea ad mu- jn lgt lierem peccatricem applicans, ipfi multa p x dieti peccata remiíía effe ex eo . demonftrat, quod multum diligat, voce?z; non tam o/- fit s Ch t Tio0AcyIkee quam ev/oyrsi«os accepta, nec li (one d tam caufamrei quam caufam conclufionis 11 exprimente, cujusmodi ufus particularum uUl ( ür caufalium in illis propofitionibus occurrit, Slmone in quibus ab effectu ad caufam concludi- plu T J fl jl mus,ut cum dicimus: Sol ortus eft, quia It j . dies f f LY -t98) 342 ( 863- dies eft, ignisibi oritur, quia fumusafcen- &tie dit, vivitillehomo, quia ambulat, graviter' bonis. lofuseft, quis multum itafcicur..— INimi- de uf rum Pharifzusmulierem peccatricem nia- occafi ximis flagitiis adeo pollutam effe judicabar, figrat utejus attactu Chriftum quoque. pollui dul ceuferet. Chriftus vero mulierem ab À- Simon riftarchi hujus przjudiciis vindicaturus, & tumult Pharifieum ex premiffis & ab ipfo concef- 99 d fis dvroxeTxerroy redditurus ad avred/iav pecctt deducebat, ut ex dilectionis operibus, qua temff tum corama muliere fiebant , agnofceret, cum I inulta peccatorum debita ei remiffa elle, toloq quetantum diligebat. INec hic negligen- diend da obfervatio Flaciiinclave p. 232. notan- BN tis, parciculam qui« non conjungendam ef Eu TeabaC fecum verboremif/a, quaficaufam reauf- f'iï,md fionisindicet,fed cum verbo Z;co, cum in- tale dicet rationem affertionis, non caufam ef- Witten: ficientem remiffionis factz, quade re fein AC libello de fide prolixius egiffe fcribic. -X .XXI. Abunde ergo patet ex his,qua di- m RT teg Qa funt, quod mulier peccatrix jai) ante Tif remiffionem peccatorum -adepta fuerit, lsfis quam Simonis Pharifei zdes intraret. tb Nam fimulac verbo legis contrica de pec- (gïällïïyz-v catis fuis ferio doluit, & verbo evangelii e- m rects promiffum Meffiam vera fide appre- hii hendit, remiffionem peccatorum impetra- Qig Voc oníci- vit, Deoquei*econ;üiaïa &iuforo c enaz .üm'ide um z 7$93) 343 ( 809 z üsdun entie abfoluta dulciffimis internz pacis r bonis frui coepit. '"lantoque minus illi — Nl de juftificatione fua. dubitare licuit, cum O occafione ita ferente &des Simonis ingref- j fagratiam coram Chrifti oculis invenit, & j püïlui dulciffima hzcex ejusore verba audivit ad emoi Simonem dicentis: remiffa ei funt pecca- du ta multa, quia multum dilexi. Minime o Cott ergo dubitandum , quin mulier hzc olim aävrc',biï*i peccatrix fed nunc poenitens peccatorum Dusqi remiffionem 1lio tempore jam habuerit , nolttt cum Chriftus illud cum Simone Pharifzo Non enim au- colloquium inftitueret. egliat diendus eft Cornelius Janfenius Iprenfis , fotitt Epifcopus , qui.in tetrateucho fuo p. 35: du 9' verba Chrifti tantam latitudinem pati afle- g nl rit, ut depeccatis mox remittendis intelli- , um gi valeant. Chriftus enim non dicit: re- vl* inittentur ei peccata mul t fed remiffæ funt. k hl i m b L [ -« XXII. Huic:erg.o mulieri, cuip&c&ätæ jm remiffà fuerant , Chriftus iterato re- Lig,QälfG 1 j W miffionem peccatorum contulit, cum ver- bis his fvaviffimis eam affatus 'eft :« remi(la jnu tibifuntpeccatatua. Etverbumquidem 1 d peC &Qiquivarias fignificationes habet. Inter- a dum idemeft acerirtere, ficatde emiffio- dcap ne fpiritus Matth. X XVIL, so: & de emifhi- one vocis Marc. XV, 5;.ufurpatur. Inter- ,utin verbisChri- o dugïidem àc permittere eli 4 ai 4e8)s44(869- —— fi: ä(þefs e'àl zroudiat ä/gxsæoq Wgo? pt , ag:; ,wä tl xGAvere cur. Marc. X,14. Interdumidem &a ac pretermittere,ficut Paulus vcv 5 «ex7is fe u TÜ wem8 Acye) pretermittere volebat, am Hebr. Vl,1. Interdumidem ac dimittere, füe ut Chriftus finita concione turbam dimi- fat fit: Matth. XIIL 36. Interdum idem ac o- ris] mittere five negligendo, Matth. XXIII 25. gm'm five negotium non faceffendo, Marc.XIV, u(xqu: 6. five vitando, Matth. XV, 14. five defe- Qj rendo;, utrepudiate uxores deferuntur r.. Temi Cor. VIL . 12.13.fivein ftatu fuo aut loco Qs aliquid relinquendo, ficut paftor perdicam Cürn fand ovem quzrens , ceteras in deferto relin- quit. Matth. XVIIL 12. Interdum vero et- X jam vó àQicvej, ut varios relinquendimo- pet sl dos, qui hoc verbo exprimi folent, tacea- aïpü mus ,idem eft ac remittere, quemadmo- pecc dum debita remittuptur, Matth. XVIIL;27. iber 32. & peccata Matth. VI, i2. Poftrema figni- Tidite ficatio hujusloci eft, de quo nunc agimus. (uer Contulitenim Chriftus mulieri peccatrici , QE denuo remiffionem peccatorum jam an- It tea ipfi divinitus donatam & hactenus det,q continuatam, ita ut peccata,que perpetra- toryn verat, ipfiad condemnationem non impu- r dl taret, fed obedientiam fuam fatisfactoriam m ipfiapplicaret, eaque peccata illius ckoramA 'fl'drvc DEljudicio operiret. per Y b UT . XXIII. Perfona; quam Chriftus exg A tià ho «'*53) 345 ( 882- z,W tia hoc benericio remiflionis peccatorum T &abfolutionis dignatur;eft yuvi o uelorós, Tijti feu mulier peccatrix, fed que poenitenti- 1 VOR am jam egerat, & in gratiam Dei recepra ümitif fuerat, nec ad voritum redierat, fed in m üti ftatu gratic conftituta fidem, qua Salvato- lemdt ris fui meritum apprehendebat, perinfi- OUl gnia caritatis documenta declarabat. Huic, IC aAl inquam, Chriftus dicebat: aQéevrei es ej (jvedi djumeriw. lNam euam renati & fideles Tuntu remiffione peccatorum indigent, ncc aut J quisquam inter homines tam ianétus ett, verdicim cui non fitad Patrem in coelis quotidic o- ( rdli randum: remittenobis debita noftra. XXIV. RemifitautemChriftus mulieri vero d endim peccatrici dueriasfeu peccata. Ait enim: ïnt) [acea' eQsovraj c& oj «uupria, remiffa funt tua peccata. Significat autem vox . d uaxario gmadmo- XV m,lï aberracionem alege DEL, fiveilla fiat oxigi- il naliter, Rom. V,,12. five actualiter, fac.l 15. Quzrit Hieronymus 'Tom. VI. Oper. in ;agne yeccati C.2. epift. ad Ephefios p. 167. quid interfit jj inter zgazr uT G hu ire ? & relpon- hod det, quod zwgez r .a quafiinitia pecca- efpem' torum fint,cum cogitatio tacita fubrepic & ex alia parte conniventibus nobis, nec onitf fj dum tamen nos impulit ad ruinam , é/uxe- J TÍ4; Vero, cum quid opere confummatum jjs o pervenitadfinem. Verum ifta differen- ervatur. Omnis T eng; tia inScrip/tura non oþf j enim *$88)346( t culit enim generis peccata e/u«er1aj appellantur, five cogitationibus fubrepant, five opere - qui confummentur , five homo ex infirmitate Oïua iple delinquat , five malitiofe verbum Deti transerediatur. 1. Joh. V, 7, Remifit ergo Cam lu Chriftus mulieri peccatrici omnia 1pfius. ümïb peccata , originale '& actualia, venialia & "- mortalia, &quocunque nomine venirent. Ímni batt Dicit enim generatm : remiffa cibi fünt - 994 peccatatua. Necobftat, quod in przce- dentibus dixerat, multa peccata ipfi remif- Yeib Titio f1eífe. Omniaenim mulieris peccata uti- &d quemultaerant. NonenimDEUSin re- miffione peccatorum alia condonat , alia To. Cf refervat, ut Cornelius Janfenius Epifco- pus Gandavenfis in concordia fua evange- t 3 £. lica c. 48. rec L eob fervavit. Noníolumau- Gren Durm tem culpam omnium, quz patraverat,pec- catorum Chriftus remifit, fed fimul etiam O teuporales pariter & eternas peccatorum COïpo m peenas condonavit. - XXV. Recte quoque alter. Cornelius &t Jánfenius, Iprenfis Epifcopus in l'ecrateu-- | & n cho five commentario in facra evangelia p. 353 ex Cyrilli thefauro obfervavit , verba | C hzcChrifti ad mulierem peccatricem fum- Scil Nonenim Uig macum poteftate dicta fuiffe. 2 Chriftus tantum annunciavit. mulieri te« & mitfionem peccatorum, fed pro divina, fuif quz ipfi competebat , poteftate. vere con- J * xlx:uï—i.ïs | ii i 95)347 (80- d - tülit, quemadr 2odum Chriftus mulierem, CO quiz fpiritum infirmitaus habuerat, non t folum a morboliberatam annunciavit, fed um ]u ipfeetiam divina virtute liberavir , cum ad i cam dixit. yóvou, i zroAéAueou T ie i evelerg a. jt us Luc. XIIl,12. Familiareenim fuit Chrifto mdt fimul cum verbo przftare effectum verbo eniratt fignificatum, quod pluribus exemplis pro- jbi f bat Eftius ad difficiliora Scripturz loca p. 1'præce: 939- ubi etiam obfervar, in noftro loco per f remi verbum preteriti temporis fignificari ope- 3ta Ut rationem inftantaneam, qua auid fimui fit $1016 & factum eft. Certequi fimuicum Chri- TE ftoin edibus Simonis accumbebant,verba Egifco* Chrifüira incerprezbantur , ideoquein- trafedicebant: quis ille, qui etiam pecca- evane yom' tiremitüt? Quz verba non Pharifieorum Zmïlpæ murmurantium & calumniantium, fed di- j um Ícipulorum, immenfam Chrifti non folum catorum corpora fed etiam animas fanantis potefta- tem admirantium, fuiff? H. Grotiusad h. 1. exiftimat: Sedrectius verb 23 illa Pharifieis orten & Scribis.fimul cum Chrifto invicatistri- ecta buuntur. Naim etiam illo tempore, cum ngeliap. Chriftus paralytico peccata fua remitteret, " verbl effl [if Scribas- offenfos legimus. Matth. IX, 3 Quisquis vero verba illa dixerit, certum on Cnim eft, verba Chrifti non aliter apprehenfa fien f fuiffe , ac fi Chriftus non folum mulieri dirm peccatrici peccata fuaremiffa fuiffe decla- fe Qu , tkay : .rgf- 488) 348 (£63- m remiffionem peccatorum fol 6 [Tet, fedetia ipferevera his ipfis verbis contuliffet. pea , - XXVIl. ItaautemChriftus peccata mu- jam, lieri remifit, ut Andreas Ofiander caufam aC non habuerit negandi, quod mulieri huic D« Vato) peccatrici categorice peccatorum remiffio hu W denunciata fueric. Quemadmodumenim &i [ l fel Chrifus paralytico categorice peccato- rum remiffionem denunciavit, . cum ad QUpi ipfum dixit: confde fili , remifa. fimt, tini hie libog feccata tua,que verba Ofiander Worma- üeconjunétive vel optaüve explicanda CXrefn ii cenfuit, quafi & hriftus diceret: eg mógetn thifio Dit Deine Colnbo vergeben tverben/ quo no- " Itj minea Melanchthone caftigatus eft:ita et- X effev jam Chriftus mulieri , etfi maxima pecca- tzix futffet, categorice remiffionem pecca- 7 torum annunciavit, necaliter vel a mulie- us p re velaprefentibus convivis verba Chrifti funtp intellecta funt. Quod etiam contra illos QUtmg notandum, quiapud Calvinum harm.ev- Dirit angel. p. 155. hortandi modo verba Chrifti &t jntellexerunt, quafi dixerit: ecclefia eam p : duriter non tractet, remittantur ei pecca- D€1 ] ta Qu bv P lim, : interpretatiq quam aliena fit, res ipfa clamat. UI][,CU XXVII. Cum igitur Chriftus mulieri Qm peccatrici,cui peccata jam remifTa fuerant, lond denuo peccatorum remiffionem imperti- a r ab- V'egit, cur nqü & Minifter Chriftü pe Qiu- /, 4e2))49(863- - CACOTUR folutionem privatam illis remiffionem fet peccatorum iterato conferre pofft, qui CUU jam,aucequam ad privatam confeffionem * culon accefferunt, peccatorum remiffionem a ferilit — Deoobtinuerunt? Negantid quidemNo- temhi vatores nonnulli, zezreidorec àQ' éavrois ovi Ya eicidizauci Luc: XVII, 9. ideoque fine con- feflione privata ad S. Coenz utfum admitti PBCC&[O' cum-sldl cupiunt, perfvafi nulla abfolutione opus fe ; tl fin habere, cum remiflionem peccatorum jam Mott habeant. Verumillis mulieris peccatricis Jicand exemplum recte opponi poteft , que re- Ity i miflionem peccatorum jam adepta eam ex 10 110* integro obtinuit. Y m | Sanctuli diverfam XXIIX. Excipiunt qui eíie rationem mulieris, qui abEvaugelifta o yovi &peteroAcs dicitur, & fideliumjin qui- | mulxe bus peccatum non dorninatur, qui mortui lChïüh funt peccato, qui juftificati pacem habenz, [ qu il quinon fecundum carnem fed fecundum m Ípiritumambulantgin quibusnulla eft con- Chif demnatio, in quibus remiffio peccatorum 16 "T per unctionem eft obíignata, qui in gratia ( Det perfiftunt, & de ea certi funt.. Hos |pe efid lh enim cueereAàc vocari non poffe ftacu- unt,cum vocabu!um illud de fidelibus nun- ul quam ufurpetur, & fideles in Scriptura non dpueeroAoi, tedjufti & fancti appellen- u tur [j O fanctos homines, quibus in publi- h J )ef V cum prqdeuntibugqmncs campanas pul- fjl fari d $99 *aco( $63 VUti fari equum effet; ut novos Coelites adefle omnes intellisetenz,ceu Lutherus de ejus- N 0l modi fane iu is 3ucubi mquztuï Mulie- eremi gll jlam æ:äf:,ynmk « a Luca dicicur [ n r tequam po cenitenc dam ageret, notoris in] eccatistamolam fui [Te, haud inficiamur, amy €Xp atfideies ægaæowwhä ,cx non poffe, falfis- fimum ar bm:a; nur, Sane Putrus dicere do N nonveretur : a»gec ;,co*',/.co?v:g eiti, Luc. V g. li il quodetiam INovatores fine mendacio de fe dicere potecunt Ímo mendaces erunt, fi (X fe cvopas o ao rA 8s efle negent. - Quisquis Idit, enim ne gafpcccawmi & habere, mentitur, fite & veritasin ipfo non eft. 1. johï 8. Paulus lQ de Chrifto (le(:!t, quod fit Zexieeevs, cmö ; t aww(ö,,cc '"wöv, /s;yc-)gw;,gan» QO T& V d. euaereAay Hebr. VII, 26. Cercum autem eft; Paulum füb nomine Zuegro»2» , in illo (üf, Y loco omnes homines complecti, & ne fan- Zme étiffimos qmdc.m homines excipere. Fa- m,qu tendum igitur erit Novatoribus, quod of Paulus dum folum Chrif um ex numero T. h TY a.;æ:e'ræ?xwv e)slm'ï, quas ibec hommeq', quantamcunque fanct i£at m fibiar rogent, pl m T'Oig æ/iæg"'wädpc annumerare rebgioni ml- n nime habeat. x**ïun enim pu**o quod dice- Tün reaufint, fe perindeac Chriftum effe dze llüte, TY m /gfr (AGY AC *wc*f.:&»&s 10 fr XXIX. qudesr; parumabeft, qume- Yte .'lben erifte ahqm eo usque vefanie procedant , Ls "$3) a51(809- — x t Ut dveuoerusie fibi competere glorientur. * d Nam Chriftophorus Sebachius in Det $ebre- MA $on Der Genenerung unb 23ollfommenbeit/ad ? Quctt tantum perfectionis faftigium Chriftianos qotts in hac vita provehi poffe, ftatuit , ut nullis f JH amplius infirmitatibus laborent. Ne j gat " ex petitione quinta fequi, quod in hac vita tnus. s du abomnibus peccatis liberari non poffi Ac W. Vegat ex verbis Jacobi, dicentis: zpzzris od Jlabimur. omnes , Jac. IT, 2. inferri pofle, Bfülïüü quod omnes, qui nobis in hac vita adhz- n rent,errores deponerenon valeamus, Ne- . ontitü gat ex verbis Johaunis r. Joh.I ;8. elici pof-' Duuts le, quod mendaxfit, quife peccatum habe- fäm&«) re inficiatur, cam idem Johannes ftatim amini V.9. addat, quod Deus nós ab omni inju- fitiaemundet, hoc eft, uti m at pfe interpreta- tur, virtutem lar giatur'ab omni" peccato h l 1110 | k nclfe abfinendi. Verum Pelagianaifta : porten- t2, que clariffimis Scrij oturz diclis aperta w lt fronte adverfantur, autori fuo relinqua- inus. numem XXX. Excipitur ülterius contra.exem-« voni - r pium peccatricis, quodilla adhuc in peeni- tentia agenda verfaca fuerit, necdum com- gioni n pdit iunionem cum Chriíto habuerit, fed nuncdemumad Chriftum venerit, alia ve- dit ro fic fidelium conditio, qui in graviora peccata non lapfi cali poenitentia opus non uinl?f" habe.:n;,) nec p;imum adChriftum ven junt, Jcedalïfä 1 i f?d *$82) 35'2.-(« £e3- | fed communionis cum Chrifto jam pri- Dec demparticipes facti abfolutione a peccatis ä mil cpusnonhabent. Verum cum remiffio Con peccatorum locum non habeat , ubi poeni- funi tentia non preceffitnecefIe eft, etiam pec- H b)C catricem fidelem jam fuiffe, cum Chriftus €jus ejus. peccata remiíla pronunciavit. Fide Nor enim Chriftum jam acceflerat , anrequam flüm in domoSimonis Pharifzi ejus pedibus ap- divin propinquaret. Cumergo Chriftus muli- fpen erihuic peccatrici, quz fidelis jam erat, & Tiere remiffionem peccatornm iterato contule- Qüm rit, nihil perfona fua indignum faciunt fi- Ti deles, cum jam a Deo juftificati, & de jufti- fedes ficatione fua certi a Miniftro Dei priva- U tam abfolutionem petunt. X pron XXXI. Ulterius regerunt Novatores lhge mulierem peccatricem, etfi fortejam aDeo fenfi remiffionem peccatorum impetraflet co- tiadd gnitam tamen & certam hanc peccatorum dlllgm fuorum remiífionem non habuitTe; nec ali- hg þ quem ejus fenfüm percepiffe, fed potius M adhuc fübjirz fenfu & poenarum metu con- A) füturam confcientia dictante cogitafle, itdei peccata fua majora effe quam que dimitti Tk poffent, aliam vero effe fidelium conditio- Qtla nem, qui degratia Dei & peccatorum fuo- deles, rumremiffionecerti funt. Unde vero No- nema vatoribus conftat, incognitum fuiffe pec- fihji um 4 catrici,, quod remiffionem peccator Deo Uür 488) 53 (869- p Deoimpetraffec? Num Chriftustam fub- pEQCäES ,miflelocutus eft , cum facie ad mulierem remilnp converfa dixit: ipfi multa peccata remiífa bipt funt? an peccatrix tam furda fuir, ut ver- I ba Chrifti nonaudiret? an audiens verbis C Mi W ejus nullam fidem adhibuit? Quis docuit It i Novatores, quod peccatrix, cum ad Chri- l Y ftum in Simonisedibus acceffit , fenfuirze jibus jbu sf divinz adeo perculfa fuerit, ut trifte de« fperabundi Caini carmen in corde füo ca- |erat ontte neret? Num érgo mulier tanto peccato- rum fuorum metü conterrita & confter- TUnt 1 nata tam prope ad Chriftum accedere, & k jl* . pedesejus ofculari & ungere aufura fuif- P .. fet?. Chriftus magnopere fe ab ea dilectum. pronunciat. Quomodó vero Chriftum as diligere potuiffet, fi adhuc fub irz divinze a - fenfuin peccatorum fuorum timore verfa- ia taad defperationem inclinaffet? Non euim qirotl à dihgimus,niftcerto flatuant corda.quod do- l du mata fit nobis remiffo Cpgr - peccatorum. Appl. A. yetuct XXXII Aliudargumentum Novatores g()g,lm j inde depromunt, quod Chriftus femel ad ] dimitü mulierem dixerit: remiffa tibi funt pecca- :ondiu'o* tatua, inde veroelici non. poffit , quod fi- nl deles guertaziter, ut oquuntur, abfolutio- (eto N nemàa verbi precone petere debeanr, quafi jl fidelisnon jamaliunde remiffionem pecca- 'Sed unde Fanaticis.con- tofum i ,;orum þaþegt.. J Z - fta6 $98)354. ( 95 ftat, peccatricem femel cantum abfolutarm " telüg pea fuiffe, nec fzpiüs abfolutionis verbum au- diviffe?Non omnia quez femelin Scriptura Ti efte leguntur,femel facta funt. Et quid obftat, quo minus fidelis beneficium abfolutionis Diem fied fepius.& petere & impetrare poffit? De peccatrice Calvinus in harmonia evangel. firej p.ns.fcribit: guer poteff , quorfum veni- prin am, quam adepia erat,& cujusredditaerat Dortm Q] certior, uunc denuo illà Chriffus promittat ? Refpondet autem, mirum uon effe, Chrifis Tl voce dezntegro abfolvi, que jàm tpftus gra- ROU | flütci tiamguflaverat,imo que perfuafa erat,wgi- cum bocfibi effe falutis afylum, cum promis- E t fto bec nan. fapervacua fuerit, (éd ad fidei confirmationem plurimum valuerit. .. 1dem rapæn Cnfa de fidelium abfolutione dicere poffumus, nempenon fupervacuam effe, quam ite- n t ratis vicibus aDei vicario accipiunt abfolu- f0 n tionem, etfi veniam jam ante aDeo obti- UQuer nuerint,cum ad fidei confirmationem plu- Cere, I rimurn valeat, collationem remiffionis xqm! peccatorum crebro iterari. Tiem pe . XXXIII. Excipitur fid elibus remiffio- m fie nem peccatorum a miniftro quidem an- Qul nunciari,at non conferti poffe,ficut & ipfe ao u Chriftus in przterito non in prefenti ad l erea mulieréem dixit: eQésvroj, remiffa funt nem, l peccata tua. -"Merum Chrifti verba ita "o comparata fuiffe, utomnes qui aderant, in- LE : telligeyez;& *$68) 3&'5' ( 2" bfoii teliigerent, quod mulieri ifti remiffionem burig peccatorum contulerit, ipfa docet hifto- Vormttt ria, ut fuprajam notavimus. Nec dubium Id o eft eciam miniftros Chrifti vere remiffio- lum nem peccatorum poenitentibus conferre, X fiveagravi peccatorum lapfu refurgentes , Ts fivein fide & gratia ftantes confeffionem privatamedant. Faifaenimeft Calvinia- m dl norum &Scholafticorum quorundam, nec r non Anabaptiftarum,Sociniaánorum &Ar- minianorum hypothefis,remiffionem pec- fun g catorum a Preconibus verbi tantum an- g nunciari hominibus, non conferri. Non r Ed folum remiffionema Deo factam annunci- ant Minifti & promulgant, fed etiam reve- |ui t l 1dem rapc»nitentibus remiffionem peccatorum conferunt & impertiunt. N olluri um t — KXXIV. Equidem fatendum eft, haud raro noftrates 'Theologos de abfolutione mll o loquentesannunciationis mentionem fa- n Cere, veruntamen id non ita accipiendum vilii eft, quafi negarent in abfolutione remiffio- nem peccatorum conferri. Unde injuri- m am faciunt noftratibusPontificorumnon- jden ? nulli, qui ecclefiis noftrisimpingunt. quaft abfolutionem in nudaannunciatione con- ul &prï elat fiftere docexjent, cum tamen annunciatio« nem, quz in abfolutione fit, cum reali col- jf j a b j atione remiffionis peccatorum conjun- m fententiam S. gt am. agqofcamu;, qua z Jg Scri- | *ää) 3s6(869- a Scripturie conformem effe nemini obfcu- rumeffe poteft. Chriftus enim dicit ad fat Apoftolos: guorumcungue remiferitis pec- Q X cata, bisremi[fa funt. joh. XX, 23. Quem- admoduin igitur minifter non folum rege- (ui ( nerationem annunciat, fed eciam ipfe dio- kovic regenerat; 1. Cor. IV, rs. Gal. IV, m 19. quemadmodum exhibitionem Corpo- Ti ris & Sanguinis Chrifti non folum annun- bUS | ciat, fed etiam ipfe porrigit tanquam dif- pl perifator myfteriorum Dei, 1. Cor. IV, r. quemadmodum non folum falutem homi- fito nibusannunciat , fed etiam falvat; r. T'im. M V, 16.ita etiam remiffionem peccatorum COT rnon folum annunciat , fed etiam corfert. n Remittit peccata, uc Hulfemanni verbis u- cnf « tamur, Extens. Breviar. T heol. p. 123. 55 of ammunciando, fed remiffonem per mo- 1 (&dm( dum caufe miniflerialis ad boc ordinate et- lf p iam applicando penitentibus , quomodo ba- f 00f Il ptizat,comverti. [4lvat auditores. . Oeco- nomus non folum annunciat domefticis uf pu TU fuis quod cibumaccepturi fint, aut accepe- rint/fed actu cibum illis exhibet.Pari ratio- emmll n ne difpenfatores myfter. Dei, qui funt GeB cóveoyy?i, 1. Cor.TIl, 9. non folum remif- d. ] ltin fionem peccatorum annunciant, fed actu, juffu &loco Domini difpenfant. Chriftus medlat« qui poteftatem habuit remittendi peccata ttln m di- homin;bus irn t;grra, Matth. IX, 6. etia - - fci- RRTO TE -693) 357 (863- 1 ii fcipulis fuiseorumque fuccefforibus dele- diotd gatam poteftatem dedit remifhonem pec- r catorum hominibus conferendi. Matth. XVIIL g. Pauluscerte non dicit: Chri- : Qgem- n , ftusremittit, & ego hocannurnicio, fed: 7 cui aliquidremitto,boc Chrifli vice remao. ipkie GT * XXXV. Objiciunt. Novatores, fideles jama Deo abfolutos eíffe, ideoque remiffio- YO nem peccatorum a Miniftro faltem fideli- hnrte ;luam dl' bus conferri non poffe, qui remiffionem jam habent, nec aliüd quicquam a Mini- It ff hort ftro, fi illum adeant, fidelesimpetrare pof- fe, quam annunciationem remiffionis pec- LTIR catorttm catorum. Sed refpondemus, hominem poenitentem, qui fe per fidemad privatam coie verbi ! confeffionem preparat, ftatim quidem a Deo remiffionem peccatorum accipere, " [ j p fedinde non fequi, quod Deus ipfi non et- iam poftea per vocem Miniftri , cui pecca- ia ta confitetur, peccata remittat, aut remif- IW?M" l fionem peccatorum conferat. Utrumque , 0 Deus facit, remittit homini peccata, quatn od primum feconvertit &credit , & remittit ucut etiam ipfi peccata, cum poenitentia & fide panrtt inftructus ad fuum Confeffionarium acce- y dit. Illaremiffiofitin coelo, hec vero et- lumfe""( iam in terra, illa t a Deo immediate, hec fkd M mediate, per illam peccata remittuntur, as « per hancremiffio peccatorum jam accepta d Ü uo- (etif j iteratur; confirmatur.,-& fimul alus q 3 que -&93) 358 ( $63- atot queinnotefcit, qua de re CarpzoviusSe- Viter nior in unberfülfbten Putberifcben £5fe Cybtüffel contra Mulmannum p.129. videri Qatus admi POtGI'lC. DT XXX VI. Fanaticus quidäm in trä&atü germanico unius plagula de poteftate cla- noni folut vium & privata confeffione & abfolutione clavem folventem adeos tantum pertine- nj E üistef reafferit, quiligatifunt.. Cum ergo fide- les, qui ingratiz ftatu verfantur, nonliga- onem Tuüjer ti fint,eos etiama Miniftro non folvi potle infert. Quod autem clavis folvens in h- fitygl !ieris; gatis tantum locum habeat , exemplo mu- —— —— —À diver lieris peccatricis & paralytici Matth. IX,2. probare nititur. Verum unde probari f t poterit, paralyticum gravibus peccatis morbum contraxiffe ? Saltem probari non XX' Rimo:i oteft, quod illo tempore cum per bajulos n lecto ad Chrifti pedes depofitus fuit , ad- fare fo Temeí hucpropter peccata morctalia ligatus fue- A rit.' Probabileenim eft, quod fidemjam umaäd( Ciütge habuerit, cum bajulis fe portandum per- mitteret; & antequam in Chrifti confpe- picem é€tum veniret;. Siautem fidem habuitjan- Á tequam in Chrifti confpectum veniret, et- Vuïgaïþ iam remiffionem peccatorum habuit, an- lr X z o tequam Chriftus ad ipfum diceret: confide Jili, remiffa tibi fünt peccata tua.. Quam- lii lrl primum enim homo pcenitens vera fide epec- LT Chriftum ample&itgr ; deremiffion ,;K CQEOf ] x | 498 ) 39 ( 63- YUV catorum fuorum certus effe poteft. . Sol- vitergo Chriftus eum,qui non ampliusli- n h W gatus, fed folutus erat. Quantum autem ad mulierem peccatricem attinet, eam grá- n vibusolim fceleribus contaminatam fuiffe hu noninficiamur. Attamen non ligata fed foluta erat, cum Chriftus ipfi diceret: re- Juto pertine- mifJa tibz fant peccata 1ua. Cujus affertio- v f nisteftem ipfum Chriftum omni excepti- nl one majorem habemus, qui jam antea de muhere illa dixerat : remuz//2 ipft funt pecca- vf pOl .6 n zamulta. — Difcimusigitur potius ex mu- domi. lieris peccatricis exemplo, illis etiam per me clavem folventem remiffionem peccato- rum conferri poffe, qui robagi tem conftricti non fünt.. , per clavem li»gan- »it eccati stl XXXVII. Variadenique e Luthero te- ftimonia Novatores pro fententia fua alle- ) bäiUfOS gare folent. Probaturienim aliam ratio- fll.lï»R i nem effe mulieris peccatricis, aliam fideli- p lt? j um,adducunt verba Lutheri, quiin expli- catione orationis dominicz, poftquam du- un p ^ plicem remiffionem peccatorum effe ob- coti hw[) i fervaverat, exemplo peccatricis , quam ex vulgariopinione Mariam Magdalenam ap- mfetxæ pilt/ pellat, diftin&ctionem illam illuftrat , his in- ter alia verbis ucens: allebepbeseiget G. Sori» ii Qu ftu$ in 9Xtatía 9tagbalena. —K Ote erfe / bact j ibr benSXücfen suFebret/ unb bod) su Címoni [2U "a (fe u Wd) : íbr finb il Gziuäbe oergebcn/ba ba i£ ( "E93) 36";3'(8(?3-.w ! n fít d nidtGriebe. — GOiecanbere/ ba erfid áu ibr toanb/ unb fptad) : bir fiub oerfaffen bei» r ne Cunbe/ gebe bín im Sriebe / ba teatb fíegu & | I (ricben, "Tom.I. Altenb. p.95. Ex hoc Lu- theri loco probare folent adverfarii, non Mi fequi: Peccatrix, cui peccata jam remiífa (i fuerant;accepit abfolutionem,ergo &fide- o lesabfolutionis privatz capaces funt. Ra- ij tionem differentiz in eo quzrunt, quod t peccatrix, antequam Chriftus eam abfol- UM veret, pacem nondum haberet, alia autem u fit illorum fidelium ratio, qui pacem jam if habent, ideoque tali abfolutione non in- W Verum Lutheri mens non eft, digent. f quod peccatrixillo tempore,cum Chriftus b intertia perfona & quafitergo obverfo de & ipfaadPharifzeum dixic : remiffa funt illi N tl peccata multa, nullam plane pacem habue- &ij rit, & tunc demum pacem acceperit , cum Qum Chriftus eam his verbis compellavit: re- Conf miffa tibi funt peccata tua, fed hoc tantum tiota indicare voluit, quod pacem internam ma- gis fenferit,cum Chriftus altera viceipfam þïü, q de remiffione peccatorum certiorem fe- Oi cit. Ceterum neminem fidelium tam fan- l 1g]c &um effe, ut remiffione peccaterum non Quori indigeat, Lutherus eodem loco p. 94.fatis UT clareindicat, cumait:. t»a8 tvollen bie graf* lt fen oeiligen bitten gu unfeen aeiten / Díe ba fíd) TUm " fge 9U xeiv fPlïm Sanf;fcomm fdbágen / fonbertid) / oen / — | 408) 361 (885- I 5e-icbtet/ abfol bitt unb gnug getban babenyunb tj nut alfo (eben /. Daf fie nicbt bitten für íbre T. (Gunbe (tote Die a(fen te xhocbt oten Syeiligen / 6on benen 3Daíb fagt/ pro lac orabit &c. eítt faci t jegficber Soeilíger tviro Gnabe bitten für feine m ii Qjunbe PC XXXII, 7.) fonbern nüt otoffe rgo&üd: SBerbienfte fammien/unb einen £óftf. Spaltaft um J im S5ymmef gar nabe ben . SBeter bauen mit j ini t biel guten Q'Gercfen ? SDod belfung GD tvit tvoflens verfucben / ob. voit fíe Fónten qu jig at Goünben maden/unb unter unfeeatme fünbe m liche Cotpfobafft eblen/ baf. fíie mit ung [etnen non i Dip Ovbet-/ nicht allein für bec QSeicbt unb nort CH:J 3Duffe/ fonbern aud) nad) bem aroffen 2lbfaf Cuis on *Beinrunb C»dulb / beten/ mib nadaller yeroc C5dufb 23ergebung -mit un8 fagen : $9Ctt vetíaf ung unfet Gdbulb; — :Notenthoc fan- m hr étuli noftri, necfe fanctiores effe cenfeant, enit, Ul quam quibus remiffio peccatorum denuo conferri poffit. . Siautem iterata abíolu- ]ari f X v tio tanto 1pfis odio eft, exeant etiam tem- m plo, quoties publica abfolutio renuncia- tur, & quintam petitionem ex oratione [iofcm.e' ominica omittant. Autfieamomittere ntun? religioni habent, fateantur, fe quoque quotidie dimiffione — debitorum — fpiri- jrurm i hu tualium opus habere, nec putent fan« UL j &itati fideltum injuriam fieri , fi per Mini- j ftrum a peccatisabfolvantur. Si enim pax audent, non impe- Ti W i ] fpiritualis, qua fideles g 5 dit, 68 ) 362 (163- dit, quo minus immediatam peccatorum lisvi remiffionem quotidie petant, cur eos pu- Qu deat mediatam remiflionem peccator 5 uma (l Miniftroflagitare? Q . XXXVIII. Producietiam folent a No- vatoribus verba Lutheriex parte extrema titol concionum poft reditum ex Pathmo habi- gt Ti d tarum 'Tom. 2. Altenburg. p. rrs. ubi ait: ggborbj toet abet einen feften ftatcfen Gxauben bat qu WON (GOtt/unb (f gemoif / feine Coünbe finb ibut erot: tergeben/ bet mag Díefe S5eicbt toof [affen an» ficberi/ ub olliine G ttbeidten. — Verum Csj D ex his quoque verbis non fequitur, quo Df firmioribus in fide , qui de juftificatione M fua certi funt, remiffio peccatorum con- ferri non poffit, &qgamquam immedia- Wi tam remiffionem magis neceffariam exifti- ff tj met Lutherus, quam mediatam, neminem fim tamena privata confeífione his verbisar- fii cere voluit. Attendantur [modo verba 1mmediate fequentia: abet tvic bie fíinb ibt/ 1 bie fold)en feften ffatcfen Glaubenunb. Bubct- Bitlo n fíbtsu G O tt baben? €8 febe ein fegficbet bie M auf ficb felbft/ baf er fícp nidbt oerfübre, — Vi- Dx deant igitur Novatores, ne cum Pharifzis fills falfa perfuafione femet ipfos feducant. Certe Lutherus confeffionem. privatam htj lo contemptui minime habendàm fuo ipfius Mgj exemplo in eadem concione docuit. Poft- Mrij um qu enim confeffionem Pontificior " lgy xiNeo ^ ACOTU ..*E(ää)gög(s(ä; his verbis improbaverat: bíefe 9Beicbte bat p ber SPabít geftreng geboten / unb einen 3?otb» ( ftall brau8 aemact/ baf e8 $u erbarmen íff. iB n.otbigen utib gvoingen bab íd) vermorffen tiN unb bartangegriffen/ Da id) von Der 3eícbt gce XCR nolu- prebigerunb gefcbrieben babe, — Unb ebenbae ub rum toíll d) nicbt beidhten/ baf e8 ber Pabf Gebotben bat/unb baben toitl/ benn et foll mit t pie 9Scicbt fte faffen/ unb Feinen 2tvang nod) ib Gebotbraus madjen/ De8 et feíne SYtadpt nodb futi Gietbaítbat su tbun/ ftatim fubjicit: aber ben4 Vent 1100) tvill id) mit. Die beimlid)e SBeicbte niee .qui manb [afien tebmen / unb tvolte fie nicbt um Stote n Der ganfen O 'Belt Gxcbat geben/benn id) toeif/ 1008 Cotárc£ unb Qtoft fíe mir geben bat. C od j tveif niemano toas bie beimfiche 3Reicbt ver» 1ex mag benniber mitbem S'euffel offt fecbten unib Fámpffen muf/id) toárelángft oon bem 'eu- 2 feL überrounben unb ertoürget toorben! / tvenitz j ( thic) íefe. 3eicbt nidbt erbaften bátte. Et ini paulo poft: wítmiffen aucp viel 2l6fotution ) uf baben/batnit roir unfer blóDe8 Getviffen/ umb j ii Serjagtes. Syr& gegen Dem Q'eufel/. unb füe ] QO flárden unb troffen mógen / baruns hat foll ttan bie beimlide 9Seicbt nidbt oerbicten7 duct n0d) jemanbs baoon balfen, Eciterum p.n16. u alfo febet ibt/baf bie beimtidoe 9Seicbt nicbt u m veracbten if£/ foubert ein trefflic) &Ding fey/ u ber íd) meinet balben ní Wt geratben toolt um wclonjm biega:?;e *ïBe(t. xxxxxg. -893)) 564. (883- XXXIX. Conquiri denique folent illa g Lutheriloca, in quibus permittit, ut ali- Mi quisfine confeffione ad S. Coenam accedat. D) Verum non valet confequentia :licet non- hij nunquam fine confeffione ad S. Coenam hu accedere, E. fideli, qui de fua juftificatione fb certus eft, remiffio peccatorum a Miniftro u conferri non poteft. Przterea loca illa UT Lutheri non unius funt omnia generis. dtto Interdum enim illislicentiam fine confef- f fione facra euchariftica adeundi indulget, Ticil quibus fine jufta caufa abfolutio denega- tur, ut. 'T'om. I. Altenb. p. 6r4. cum ait: prox tit teil et nidyt abfolviren/ fo af er8/ unb gebe et TET SKecbenfbafft a Syüngften Sage feitieg oet» tl fagtea 2[mit8 / ub beraubten Coacramentes / bath bem er e8 f:ulbig aervefer unb folf fíd) bafjele T besBeidyt«Siub nidt mebrumbie Abfolution t befümmern / unb auf. folcbe getbane 9Seidbt f unb aefucbteAbfolution fren sum(oacrament if Soben/et if£ für GyOtt getvilíc) abfolvirt/unb t miuf ben SXtaub feínet Abfoludion. gebultig O unb frófídh (eiben/ toic et feíben muffe einen [1 I feibtic)en S&aub. — Interdum non tam de Wtty ipfa confeffione fimpliciter, quam de certo mili confeffionis modo agit, ut'T'om. VI. Al- tenb. p. i16. übi dicit : neben biefet feenbeit Dj bebalten tvír Díe CfBeife/ baf ein XSeid)tSinb 0f q 0. etgeble etticbe Counbe/ bie ibn am meiften brü» if "l d'en/ utb bas tb.un toit nícbt um ber -9erjïänbeig 1 olent . *108)365 ( 86 gen toillen/ benn wumfern QWarrberr / (&aþm:il tb utde M. *Bbilips/ unb folcbe Peute/ bie oobl voiffeny naccei 10a8 GCoünbeift/ 9on Denen forbern toit Der Feí» lIt ned, 2Iber tcif bie [iebe Syugenb/ táglich Da» ; C ber mácpit unb Der gemeine SPtann tveníg vere icatt Mi ftebet/ um berfelben tvitlen baften toic fo[cbe QSeife/ auf baf fie gu Cbriftlicber Sudbt unb aiocaï Cerffanb erjogen toerben. Nonnunquam l genem de eo agit, quod contemptores confeffio- eco nis non cogi debeant, fed fuo ipforum pe: indulgefv riculo relinqui. |Nam in eodem, quem dengg: proxime allegavimus, loco fcribit: $at um d bani tvit joingen niemanb gur XBeicbt / toie bas o(le jf ( unfer Coobrifft beseugen / tvet fie nicbt baben Wv tvill/ ber [f fie fabren/ gleic) tvie toir nicbts atl parnac fragen/ ver unfern G atedbifmumunb nd) i W Sebre nicbtbaben toill. — SSie bált nierianb ben ! o anbern/Denn toit (Gott Pob) veicblidb aefebrt y aM finb/ baf Chriffus unfer S9&tvt Feinen ftof&en u Qu eigenfinnigen Svopff/ in feinem Seicb [eiben JUnL v teil/ toatum folten tvit benn folcbe boffártige 199 ii Gxifter mit Gemalt in fein SReid) sroíngen ? af T u fienur fabren / tvie bie Cpreu / fo ber QGinb n bertvebt/ ibr Geuer toítb fíe tvobl fínben, — Si- Ti fi milia profert Tom. VIII Altenburg.p.973. u bagu barfbic) nun niemanb stoíngen mit Gez rt tl?h i boteu/ fonbetn fo fagen tvít/ tver ein Cbrift if£, ( obet geene fepntvolte/ Der bat bie einen treuen i Ó j i SRatb/Daf er bíngebe umb Den Eb(ilicbenGscpat w j 'qule/ biffu fein Gbrift/ ober begebreft foícbeg l] vrofte 89 366( T refté nicbt/ fo fafjen toir Díd) ein anbertt Int toingett. Et iterum: toer nun fein. Cíenb bt unb 3?otb füblet/ toíto obl fold) C3erlanget t barnac Ériegen/baf er mit Sreuben bingufaufe pral fe/ velcbe ed aber nicbtadhten/ nod) von ibnen ( i feíbft Eommeny bie [affen tvit.auc) fabren. ag —— D fotlen fie aber toiffen/Dap teit fie nicbt für Gbtie n fienbalten/ & iterum: bíftu nun ein Cbrift/fo — litp barffítu toecber meine8 ivangs nod) "Pabfte f'üit Qebot nidhts überall/ fonbern tvírtt bíc) reobl Cor (eibft jroingen/ unb mícb barum bítten ; baf bu li fo(cbe8 mogeft theilbafftig werben. — Oiltu - e 8 aber beradbten / unb fo ftolfg ungebeicbtef tlery j bingeben/ fo fcbfieffen mit bag Urtbeil/ Dap u Vitam Pein Cbrift bift) unbD aud) be8 Coacramenté WT nicbt folt geniefjen. ennDu veracbteft: bag tq Fein Gbrift eracbten fotl/ unb madyeft bamit/ ATRR b baf bu feine Qergebung ber Gourbe baben — if Fanft. lnb iff eín gemitf a T € Itj bas C'oangelíum oeracbteft. 'ien/oaf bu auþf) XL. Lutherum iptum, nonpunquam Wt fine confeffione ad. euchariftiam acceffiffe W 1j ^ NY rropria ipfius verba dubitare non finunt. Wa b b icit enim T om. 7, Altenb. p.10. unb id) D. IT Martinus felbft et(ícbe maf ungebeichtet bingu» i 9tbe/baf id mir nidt feibít eine nótbíge Oxe toobnbeit mad)eim Getoiffen/ ubi etiam ver- LT bi Miniftris, nec non aliis, qui femetipfos 20f bene probare poffuncliberum reliquit, ut Unt Ctij fine confefTione ad facram miífam veniant. n- yi Fïüää)g&(ää-" J Interim tamen de fe ftatim addit : 5« -ibf'ee : T ) berum ber 3Seicbte braudye unb nícbt entbef» Nl ( rentvi[/ & generatim hanc ibidem regulam ul ii prifcribit : e$ foll niemanb jum G»acrament t l v gelafjen moerber / er fep benn quoor bep bem u 9pfarrberen getoefen ; ficut &in Auguftana Confeffione artic. 4.abuf. dicitur : zon fó- ell l Jetporrigi corpus Domini,uifi antea explo- us ratis & alfülutiss & in apologia Aug. ob Confeff. p. 25o. porrigitur. [acramentum m bis, us uti voluntpoft quam funt explorati jl a j )fo Íuti.. Quantiautem decetero Lu- ybidi therus confeffionem & abfolutionem pri- ia vatam habuerit, vel hzcejus verba teftan- pawti tur.Tom. VI. Altenb. p. 117. tvenntaufenb p unb aber taufenb Q'Gelt mein roàren / fovolt gff bumit! id) alleg [ieber verliebren / al id) wooít biefer y 88eiobt bà8 geringffe Ctücflein eineg aus ber UL Sirdenfommenlaffen. Ecpauloante: num tvit fie toteber angericbtet baben / toollen fie de bermaf/ bec Seufef unb feine S(poftel , roiebero ïübqüam xccllt um gar nieberfobfagen, — (ber mir nidbt / toer n (Iüum fie fur ficp nicbt tvill baben / ber faf fie geben/ n bod) fof er fíe barum uns unb anbern frome d ! men (bíeíbr benotbiget/ unb ibren Sougen ocre MW&' fteben)nicbt nebmen nod) vernicbten, Et pau- jam 0 poft: fiebet erá abet unb bóret8/ unb vere Damt affo toiffentlid) Die Qaeicbt ín Diefery mei C5tücfe, fo if er eítt [auter. S'eufef unb. Feim j lvewüm ; nicbf | ?Renfcþ(&ggüea:' unb Diäv(ätücf iff qnein 463) 368 ( $63- alcii bet Sjugenb unb beni pó5ef 7 fonbern jé hec finat 11111 bermonn nug uanbD notb / uno folla Feiner eere fefo acbten/ er fey toie gelebrt unb beilig ex toolle/ benn toer íft (o gax bod Fommen/baf er GDf« Cpl te$ J'Bort nicbt beburffe/ obet eetacbten móge? rlägg ilnp um bíiefeg Cotücté voillen braud) id) bet abux 93cidbt am allermeiffen /uab teill unb Éan ibt nidt entbebren/benn fie mit offt unb nod) táge [icb ocoffen S'roft giebt/ tve s. j -nn icï) betvixb*t;gnþ od befümmertbin. A Tif XLI. Etfi veroabfolutio vp'rivvatä.ante $. d. d Cone ufum fimpliciter neceffaria non fit; ideoque ecclefie nonnulle evangelicz ea bugí tafri non utantur, & qui in ecciefiis illis agunt, d finelefione confcientiz ea abftinere pof- fint; alia tamen ratio eft, fi quis in illis ec- W $4190 &lefiis degat, in quibus abfolutionis priva- m txe ufüs amte S. Coenam introductus elt. M UR Ubienim ufitatus eft hic ritus, non eft o- of mittendus , non tantum , quia preeclarüm ufum habet, fed etiam quia non convellen- tfooy dus eftordo ecclefiz, nec comtnittendum, A BI utquilibet, quod fibi rectum videtur, fa- totr ciat. Idenim fine aliorum fcandalo non Bu fieret, ut Balduinus in Cafibus confcientis raviter monuit, p.346. qui etiam p3g 347 a | Mitlor addit, quod etfi peritiores hoc in genere P&I't,g libertate fua uti poffint , tamen propter per fcandalum, quod inde facile nafci poffet; EU jure fuo ud non debeant. lmprimusvero ce ^$98) 3,69 ( 8(5»)3— I« — u hec libertas non ermittenda hodiernis € ...— I- E — fanaticis, qui fingu h ritatisftudiofine con- . p—— E—: E fef[ione privata ad . euchariftiam. admitti qu cupiunt, falfoque fibi perfuadent, nullam ' T —— Bu Kal 5 —— -- amplius peccatorum remiffionem confer- idi — E—14 riübi po 5 WEW — abunde demonftratum arbitramur. - aü&iä qua perfuafio quam falfa fit, | P. —— — Qui verepii funt,quamvis pecca- tWj .täff a Deo remiífa credant , tantum ta« j J 1 menabeft, uta privata abfolutione abhor- . : taant reant,uteam potius cum gaudio fufcipi- ant. Optime Lutherus 'Tom. II. Alten-.- itonil burg. fcribit -- CBiemobl d) nicbt Drínge/ fo ia tàtbeic bod) bargu/ baf Du miít £uft beichteft / sagit qe m ebebugum Gacrament gebeft/ ober ie nidbt fte veracbteff. — GOenn tvietvobl in bén Q'Gorfen il ber 99tefje/ al8im Soauptftücf/bie Abfolution js prit (tebet/ bennocb (o(t Du Darum bie anbereAbfo- du d lution nícbt veracbten/ GOtt bat feine.Abfo- o d recinit lucion reícbfíd) unb oiel'uns gegeben/ bet Feíne uni beranbern tvillen u eeracbten if, — 9g i - ynidit Q3ater Unfer bat er bie Abfolucion gefet/baf ung unfeccCoünben foflen bergebenfenn/renn detutyl voit unfern J2edyften vergeben / bie foltit nicb£ du veracten/nod) bas Q3ater Unfer Darum fafe gfoet fen [iegen/ob toobl in ber SXef aud) eíne Abfo- p 0 lucon (febetoc, &in articulis Smalcaldicis jn g part, 3. artic.4. p. 329, afferit, quod DEUS. | fopiff fuperabundanter dives & liberalis fit gra- non uno modo nobis- fCl 'FQH?[' tia & bonitatetua, & AÀa- 'ilnIS*I?i? contra M *$93) 370(8&-; contra peccatum confulat & auxilietur. Et ndye fi igitur fidelis quotidie remiffionem pec- hodietr catorum impetret, privatam tamen abfo- t lutionem non contemnit, qua audita pu- Quni blicam,quz ex fuggeftu fierifolet , abfolu- ttniofa tionemadíe non pertinere minime judi- ttamur, cat, fedillam quoque lzetus apprehe it& Domiti tum etiam in facra Coena remiffionem eccatorum denuo accipit, & pro magno UndeSa'L b eneéficio agnofcit, fidem fuam tot falutari- tiljes t - busgratie remediis a DEO confirmari, PInpunt cui pro fupferabundante illagratiafit — — gum fe -gloria inomnes zternitates. paludigr Yebil Wþcca-la 4 PROGRAMMA : Qu aftü IN a Vufpem, | MEMORIAM ] -.) ce(ïusälfP ilbiey Vefüm. REFORM AA WT— IONI S 4 am?a ehhe - m p. MARTINO. LUTH,ER:d d.31. OGobr. 4 C 1517. feliciter eepte, Tüplico ds g h Erapros,aquibus Domini vineam scUlpr vaftatam & mifere deformatam mllt, qul Divinus Pfaltes ( Pf. LXXX. 14.) queritur, anima] pfeud-orchodo- llgiis -xum, fa lselet natiïum ogcre operato, i, uxmöz ;— 787 "?äfa m l 408) 471 (—æs : xitet t arveüue. ur &xo» , intelligi, nonnemo inte? o hodiernos chriftianifmi Platonici Sectato- P mondj ! res in Synopfifuz falfitatis ( p. 429) afferic. j qudty Quam interpretationem, cum aperte calu- e, d l mniofa fit, nulla refutatione dignam arbi- lii tramur. Obfervamus podius fpiritualem d Domini vineam non tantuma porcis fyl- mititia veftrib;, fed etiam a vulpeculis conculcari. 0 m UndeSalom. Cant.1l15.capize , inquitygobzs otfilum vulpes, vulpes paroulas, que vimeas cor- vnäfmüfï; yumpunt ; íeu, ut Caftalio, qui per inte- grum fere Canticum 'diminutivulis fuis rati i^ paululum ineptubs nimis delectari folet, verba illa reddidit : capzte sobzs vulpeculas, T vulpeculas parvulas vinearum vaflatricu- Jas.' Suntautemifte vulpecule hzretici, qui aftutam vapido fervant füb pectore 3 vulpem, qui vulpium inftar obliquos in- ceflus fufpenfo gradu occultant,& ézrdz- A« fibi eubilia przeparant, ut, fiforte unum alterumve oftium claudatur & obftru- NI atur, elabendirima non deficiat, aliosque hujusmodi vulpinz verfütie modos, ut t fimplicioribus imponant, adhibere folent. ?Wa "Tales heretici circa medium duodecimi n n feculi prope Coloniam Agrippinz emerfe- fotmiti runt, quife folos Chriftà & Apoftolorüm TA veftigiis inhgrere jactarunt, quemlibet e fuis electis corporis & fanguinis Chrifti in r l ! .menfa fua confecrandi poteftatem habere. ; p L] dOä ff Aa 2 13 372 (86*- . docuerunt, non obftante continentig, cm | ddt fe obftrinxerunt , voto muhercularum contubernia inierunt,fectz fuz etiam. ju- phmm 21011681 ramento interpofito celandz artem a Pri- Yef fcillianiftis acceptam, ubicunque neceffi- i fok tas aliquaexigere videretur, exercere mi- Senany nime dubitarunt, multisque aliis pravo- a thanda rum dogmatum & morumoffendiculis ec- NU clefiam turbarunt,que ab Evervino inepi- tit, I ftolaad Bernhardum a Mabillonio ('Iom. Cb IIT. AnaleGt. p. 452-) vulgata recenfentur,& (Gttib ab ipfo Bernhardoin fermonibus ad Can- dlt, qu( ticum Canticorum (Serm. 65. & 66.) cum HOHIS elencho. quodam repetuntur; ubi inter fufmple alia obfervat, quodiftz vulpecule mira AE Y calliditate veftigia fua diffimulaverint , ut enthyí qua parte vel 1rrepfermt, vel ex1vennr,de- Tüm4h prehendia nemine potuerit,etfi ipfa vafta- liter & tevinez facies vulpeculas adfuiffe abunde fs prodiderit. Ethis vulpeculis accenfendi fàtiten etiam funt noftri Pietifte , quorum cona- tus etfi nonnullis in locis fruftranei fue- f pot ToG. rint, necraro illiscontigerit, quod fameli- 3 Qbangg cz cuidam vulpecule accidiffe Phzedrus fe- A quentibus verbis narrat: Famecoatta vulpis alta i vinea . W jun AT Uvam appetebat fümmis faliens viribis,. ,Quam tangere ut mon potuit , di, þedem !Cbafft i tbf Nandum anatura eft, nolo acerbam /il ftüf fan "IET£, dici lat E LC Vg erolin dici tamen non poteft, quantum damni plurimis eeclefiis dolofe eorum machina- D j tionesintulerint, Quarum non poftre- ml ma eft, quod fingularem fanctitatem fimu- J d lare folent Anabaptiftas imitaci, de quibus GIU Senatus Argentoratenfis Reipublice in st mmandato d.27. Jun. A. C.1527. & iterum d. Yiit 34. Septembris A. C. 1530. promulgato afle- [ t l rit, Da& fie untet ibrem Godein vor anbeta qio (1 Gbriffen ein fromm Seben qufübren fürgeben. nfenti) (G5traburg. Svircben-Orbnung p. 3:4.) Acce- us ad dit, quodfacram DEI vineam fub reforma- u vb int tonis pretextu perdere fatagunt, cujus fufcipiendz autoritate ne deftituti vide- qile m antur;immediatas vocationes& peculiares vennt,) enthufiafmosjactareconfüeverunt. "Ve- yerint rum ab ejusmodi fanaticis ecclefiz haud a- ia liter ac a vulpibus vinee reformantur. jjc u Qualis fuerit reformatio, quam Argento- accenfen | rati tentarunt pietiftice illee vulpeculz, le- rüm o 1 poteft in tractstu, qui hoc ipfo anno n 1706. Argentorati prodiit hoc titulo: D68 ydíite Coangeliftben $irden/Convents ín Gsttaf« butg abgenotbioter Soiftorifcber Sericbt / o0n ?hgäïwk pet füngft bafelbft entffanbenen. 9Pietiftifcben n PArüberfbbafft unb 9pbifabelpbifcben Gefell, T d ibafft: 2Was mít berfclben vorgegangen/unb T. toie fie u fiboarmen angefangen / rounberfid) mit (amtibren intriguen entbecet/ unb geftóe Wïþllmfä bertteorben : $9t SSep(egung Derer bienu .as n$^ | *i$3) 374(?$3f' - nótbigen 9cten unb bricfffidbenDocume ii S(us etbeifdyenber J20tb / su Süetfumg, Der [ei» qitgo benben Qibarbeit unb Llafdbulb De8. gemelbtett MO 00 Conventsbafelb(t beraug gegeben toíber Die gj entfeslicbe gafferungen/ bodbft unbillige Q3et» g 6u feumbungen/ unb bofhafftige fagen eines i IT etiftifdben Godmad»ibells, Qualemin do- UT étrina & ritibus reformationem Heilbru- du ff nz introducere aufi fuerint, teftatur de- cretum Senatus Heilbrunnenfis Menfe Tnpilc Martio prefentis anni 17e6. publicatum, formáti D cujus initialia verba producere lubet: fientea Sftadibem Cin Gofee unb Soodomoeifer/ De8 9. ä&am,fg $. G5tabt SSepfbrunn. oerorbneter SBürgete ltrupt meiftec unb Satb/leibmütbig ecfabren muffan/ &f baf biganbero aetvifje feute nad) unb nadp bete cenda. ein gefchlichen/ toelche unter bem G5cbein Der iGIS aleiffenben SoeiftaEeit/ nicbt allein. gants before PT bete hr « odf su bebaupten / unb eon Det. Quorum Cvangefifch «Putberifdben : Svicben. ím bene ttm; svicbtiaffen SPuncten. abgutoeidben /. foubern ii aud bem offentlid prebigenben Q'Gort. GOt t te8 fein Gebór u geben / ben bodftabtbigen. Qiebraud) be8. Soodbteürbígen | Sibenbmabla LURm A gan& unvetanttoortlidber Q'Beife aucpultellen ; t^R bingeget aber. fonberbare Conventicula fit u i utib Sufammenfünffte unter fíd) anguftellen/ M baber beebe8 bas beil. Ywebig^2(mt inegemein/ titp al$ Deffen Membra unb otbent(ic) beruffene n u x»iener inïnnüegbeit/ böbnifd)e? Q:B*-eife Dutï | M *ää) 375 ( 60 suiieben / ub unstemfid) su verffetnern / ft-oö Q Ij M nicbt gat ebrenrübria angutaften/ mitbiri gerab quits unb vorfe&lich ober Dod) einfolgticber. 2Beife a groffe 3lergerni(fen gu fiifften/ vicle ünfdbulbt il 9e Goeelen ín ibrer. Cinfaft oon bem redbren ETU VIGeg absuleiten/ in groffe Gefabt Det. Coeligo Teit $u (e&en / unb $u alletbanb 2errütt»unb Jenitt | Hl Cirrungen unferet $ivb unb gemeinen 2Be» flaurt feng 9Infaf su geben/ fib befli(fen. baben /. &c. N En pulchram ecclefie Heilbrunnenfis re- ibl formationemab homine ultra calcaria fa- re lu piente aliisque ejus furfuris Sanctulis per-. i N actam, fed Chriftiani Magiftratus cura in- í : D ' L'giï M terruptam, qui iftas vulpeculas capiendas atl & profcribendas cenfuit. Neque heic ta- U cenda POTENTISSIMI .SUECUE V ^ d N REGIS edicta Menfe Junio prefentis anni W ex caftris Lufücianis contra Pietiftas deta, i l a quorum unum d Confiliarios Regtos di- U 1 rectum ita incipit: 3ad)bem 2'Gie mit atofe j fgiof fem 9Oifoergnigen baben eermebmen müffen/ RUL toie baf/ ungeacbtet Der fivengen 3Befeble unb LE EM —— Orbuungen/ teefde in Unferm Seetd)e/unb be» i l— WL nen batuntce gebovigen 9ànbern De8 SXeligt^ vt $j li Ui l L onsTGefens baíber. su unterfihiebficben Set cm at ergangen. unp Funb getban torben / ein ii L—Y —— — X— 9roder G- beilSyrvgciter follen angutreffen fepn/ ;ngllf —— pie Dofefbften mit ibzen oerbamm(icen eeben- nggemtt — Sebren wnp irtígen Gàgen bie COrunboc(fe Det l if il ) Coanaclifden £ebte gu (bteadben unp $u vet- i ! T | qraom p pu(dé ; - graben fid) euffevft bemüben/ tootunte t qud) Mi biejentgen gu jeblen/ roefd)e untee bom Codbein fl Der Gotteefurdyr mandyemn unbebachtfaen u. bt S)teuevung liebenben 9tenfiben auf. Sytrfoego/ t unb fabdblídye Sepmungen fübren/ &c. Poe- (it/ na in iftos homines ftatuta his vetrbis-ex- bui primitur: lnb auf baf fíe feben mógen Daff " Ung biefes eitt vecbter Crnft feye/ fo tvolleti tvit tiffi bienit nod fernec oerorbnet baben baf bieje li t nígen/biefic) mit folcen Steben ^ Sebren tv Qu fieíti fofd)e auf ein obet anbere vt ausbreiten linji unb eertbábigen, obec aud) son ibren Crtitbüe ( | mernnidt abfteben reotlen / fotlen/im tsall fie df Sreribe/ Panbg unb Steidbs vertotefen/ im Syall Miei fit aber Ginbeimifibe unb Urtertbanen / ibrer s 2temter unbbrenG»teffen vertuftía fepn/oDet Ts aud)/ nàd) benr Das. CRerbrecben /. anbere pite Cttaffen untergeben, 'Tandem etiam ne fiatu StudiofiSuecice nationis hoc venenum in Gv exteris Academiis imbibant, & poftea pa- ecce triz inferant)hocde :reto przcavetur. 9tf lber Det Gotubir.Oyugenb abet/ mollen Q'Gir/ baf Ti fotaenber 9mtaffen foll verfalren oerben. Crfe ]u lib : baf Feinem foll sugefa(fen fepn/ fíd nac) n austánbifdben A cademien $u begeben/ber nicbt Ls votber toeaen feinen Giiaubens^Cotücfen velb fitei Foumene?Xeb unb 9lntioort gegeben/ utib Da» hoc tínnen eeftunb toob[ gegrinbetfepe, — tf fit cber/baf fid Feiner Des Cotubireng bober auf ordi fi a€ benen bet 3ietifiere) wegmjin --?[rgnvob ROg ag: .3808) 377 (863- :uritet:cadp Baftenen mb beridptigten Seutfd)en Univer- e U ttCy ficáten aufbatten folle : 2'Gie aucp/baf'alle ben Jf £t ibver SurüctEunfft einen gültigen 3Serpeif/ too- [ du ib tofe (ange fíe ber) einec Academie geroes J &t fen/ mitbringen urb aufivelfen follen / ebe unb vetbi bevot fi qu eínem Dtenftfo roobt im recftlicber Vgl al geiftlíbben Cotanbe mógen befotbert unb t TM aufdenommentoerben, ^ COtefenigen nun/bie Mj f unterfieben móditen/ teíber. Diefe Unfere At LL OSeroronumng subaubelty fotlen a(8 Ubevtreter 0 ) j Unferer Gebore angeftben/ unb nicht mürbig ! 15 aebalten roerben/ eíne GbrenGotelle in unferat ii Seicbe qu Defleíben. — Alia Chriftianorum A t j Magiftratuum edicta contra hos fanaticos N füperioribusannis publicata nunc omitti- Q ) W mus; cum ex his , quz dicta func, 'abunde j l q pateat, quid de Pietiftarum reformatione ftatuidebeat. — Valeantergoifti Domini- egum ce vinez vaftatores, &ab eo, quolaborant of ecclefigm noftram reformandi , pruitu fe liberari finant. NosDEO OP T. MAX. yetul: UI Tüg maximas agimus gratias , quod annis ab- ii d hinc centum & octoginta novem vineam I fuama feris Pontificiis mifere corruptam TU J J t " Lutheri minifterio repurgare clemenciffi- j ( T. me cceperit, qui quanto fpirituadarduum D a'( hoc munus fufcipiendum inftructus fue- a fit, Paulus Sarpius Venetus Servitarum 1] W TL ordini addictus oprime perfpectum habuit. j in &etegendis ecclefiz j Rogatus enim cur Ro- l Aa 5 | *6$3) 378 ( $63- Romane abominationibus non pergeret, n refpondit, DEUM fibi Lutherifpiritum ;91!7711 non dediffe, ut in vita Wilhelmi Bedelli funu Kilmorienfis in Hibernia Epifcopi refer- u li, t tur. (Act. Erud.1686. p. 243.) Quod judi- cium majoris eftimamus, quam illud, quod Prete finejudicio Joh. Jac:Grynzus Calvinianus tiqui de Lutheri reformatione dedit , dicere fo- quef litus, Erafrnum plus jocando , quam Luthe- rf vum ffomacbando Pape nocuiffz. . (&dami frend vite'Theol. p.417) — Quafi vero graviffi- tnda mum reformationis negotium felicius per Luther jocos,quamentheum religionis zelum , & ff erium | Papatus odium , quod Grynzus terf ftomachationis titulo traducit, expediri fifise otuiffet. . Equidem negari non poteft, ariop. rafnum inprimis in fuis collo- fhur e a quiis & Moria nonnullas Pontificiorum tem L fuperftitiones file fatyrico perfricuiffe, COmpa ideoqueetiam nonnullos Pontificios Era- PTetI Ímuminter Lutheri precurfores numera- (ere ] re,quafi per proverbium dicentes: Era- n j Jinus innuit, Luthberus irrum ; Erafmuspe- Linfen peritova, Lutberus pullos exclofit.. (Potfe- mUS,- ül vini Mofcov. p.362.) Attamen tantumab- templi eft, ut Erafmus pluresjocando, quam Lu- ilere therus ftomachando a Papifmo averterit, Tk utpotius ipfe in communione Roman& ?R0, ecclefie ad obitum usque manferit , & ad p Aloyfium Marlianam Epifcopum Tuden- n,am Q fem : "&93) 379 (883- Yugat fem (lib. 16. epiftol.p.s04-) fcri.piþrit : Chri- n Rum agnofco, Lutberzumnon novi, eccleftam 1 i Romanam agnofto, quam opzmor. a. Catboft- .pixrefer- canon dilJzntire, ab bacuec tmor.s . me divel- det, nife ila palam droelatur a. Chriffo. lii f Praterea Lutherum Papz plus detrimeri- vin ti quam Erafmum attuliffe, collatio utrius- icereh que fcriptorum docerepoterit. Nam per j Ll Erafmi fcripta nemo facile ad Papatum de- (Adri ferendum,& ecclefiam evangelicam ample- tavi cendam perducetur. Atex Scriptorum us Lutherilectionemulti ad agnitionem ve- ritatiS pervenerunt. Quamobrem Lu- Juft, rVtreus therifpiritum, quem Sarpius fibi defuiífe faffus eft,& novi Reformatores cemere fibi. ;xpediti : poteïh arrogant, etiam in Scriptis ejus venera- coll mur,equibus infimul patet,ftomachatio- joonum nem Lutheri, quam Grynzus fugillat, ita f'['jCU'll t comparatam fuiffe, ut a prifca Patrum erga jos Ht hereticos quitate non aberraverit.. Qua dere Juvenis Pereximius & Clariffimus wmtïïä' : Eïü' Dn. M. Fridericus Benedidus. Ketinerus, Lipfienfis, Minifterii Candidatus digniffi- ymmpï?* Qu mus, finitis facris matutinis ex umborie templi Paulint oratione non ineleganti um differet. j L Cujus audiende gratia , ut fl UTRIUSQUE REIPUBLIC/E t ff ii PROCERES nos prediéto tempore e templi Nicolaitani facello ad zdem Pauli- ;j U iofe ac Tud£ nam cqmitg;:i non graysnmr ; offic hüm a- W 5-2'93) 38o ( 6e2- &5 humaniter rogamus, non dübitante's,ïi;üïn & Cives Academicifolenni huic Reforma- [ tionisa Luthero per fingularem D ET gra- AU tiam peracte celebrationi frequenter " i ^ dntaffuturi. P.P.d. XXX.Octob dj M DCC VI. hn ( d. —æææ«æssæ«-—æsewæææ»æææææ& pusfe« mo GRAMMA n IN prete — Studi j F ESSSGLAMO tuf, dq E&,qm NATI VITATIS CHRISTI, Tth Ti | Eriffimum eft, -quOd S&renïüïf mus Princeps ac Dominus,Do- lenj minus EBERHARDUS LU- of DOVICUS,Dux Würtenber- Phini gicus inedi &o dieiz.Augufti prefentis an- QUorüm 1 ilts nii7o6. contra Pietiftas promulgato affe- mofus rit, nempeFanaticos illos fub pietatis prz- j mldus t Y extu errores fuosecclefiis obtrudere co- nati. Sicenim initialia edicti illius verba Wt Cb fefe habent: &Oemnac) ef6ir gu. befonbetetm eiBfallen untertbánigft bevictef. worbet m&u;] toeld)er. maffen ; ín unfecm Soergogtbum unb Qüojpi $anben ficb allerbanb sum Sbeif anberec Ot» Diten ten auggetriebene/ unb umbagttenpe £eute ett ^ 0sde (c:feichen / bíe unfet bem G»doein fubrenber lil fonberbabrer SyeifígEeit alferbanb fo rvobl itt o R fotte8 -æsj 381 ( 805 ts GttesaIeort/ af Unfernyben bct. Coangetis dorm fden Sirden eingefübrten Symbolifdben u DEI dern eertorffene/ unb. mit CGtebertaufferie quet fcbenz/ Gb toenc£fefoifcpen/ aucb gav Gsocini» (do aniftben Siertbumen beflec£te Zebr«Godóe bee baubten/1.. Cum autem impia Pietiftarum. RU dogmata per univerfum '"Theologiz cor- pus fe diffundant, ut Dn. D. Schelgvigius in Synopfi Controverfiarum fuüb pietatis praetextu motarum, libello eximio, &, qui Studiofe Juventutis manibus affidue tera- tur, digniffimo, demonftravit, mirum non eft, quod etiam articulum de incarnatione ul & nativitateChrifti inta&tum non relique- o rint. Non repetam hoc loco horrendas Leandri cujusdam & fociorum contra fa- üïnïlsa crofanétum incarnationis myfterium blas- yos IU phemias ex actis publicisnotas , nec aniles t jontitt quorundam de Chrifto Gotheburgi nato fabulas memorabo ; non referam , quod lo d* famofushiftoriz hzretice compilator Ar- gqatis p noldus part.2. p. 406. infenfiflimum incar- udere o jrus v nati Chrifti adverfarium Michaelem Ser- $u . vetum veroChriftianifmi fundamento in- M Onwfm ftructum fuiffeimpudentiffime afferat,aut ( il quod Pietittzs, dum Weigelii poftillam ty- ugtbüm ; pis iterum mandarunt, hocipfo Weigelia- n " nos de Chrifti incarnatione erroresin po- u ftilla illa paffim traditos adoptaverint; non j füb ! | 1 recenfebo, quod fub Chriftiani Democriti t Yj nomi- ! D -68) 28: (86*- .| ] ] nomine latens Dippelius carnem Chr T E a ab omni peccatilabe immunem negaverit, D o aut quod Borfius, ne fructus incarnatio- nis Chrifti omnibus hominibus in mundo f adhuc viventibus applicari poffet ; perem- N t torium aliquem falutis terminum finxe- - hi rit, alii vero fructum nativitatis Chrifti ia etiam hominibus jam actu apud inferos: DT conftitutis, &ipfis quoque Diabolis appli- Wi M eare minime vereantur,& diabolicam hanc doctrinam sternum evangelium - appel-- Tl jent. Sufficiatimprefentiarum hoc tan-- if (t nj «um notaffe, quod Pietiftze quidam in fcri- tis fuis Chrifti pro Nobis , & ob falutem- tibal noftram incarnati vel nullam, vel rariffi- MT znam mentionem,faciant, ejusque loco- V Chriftumaliquem fictitium /fübindeinge- ntburgj minent, quem Scripturz phrafi ad perver- j fum fenfuüm detorta ChrzZwn zn Nobis no- Qpl ] minarefolent. —Qualisautem fit ille Chrz- £elinis ffus in Nobis, a Fanaticis toties & cumtan- - Tüti o to verborum ftrepitu decantatus , aliqui- m per difciplinam arcani coram vulgo occul- . "n zandum exiftimant, Johannis Arndtii con- - At filium fecuti , quod in fua ad Erafmum - Wolfart epiftola, feu tractatu on Dem gtofe m?ï,p X en Giebeitmnif ber SOtenfibrmerbung De$ etoi^ — Ib i qen fBorteé fuppediravit, cum fub finem. — AO hujus epiftokeait : Soie beift mid) Placo ftill - a Welge all'um i fibroeigen: Qä finb Giebeimnüffe / Die mely; epe EC n Chrt | [ Serbergen/ bann gu offenbaren fepnb. — Oibee r D. Stbunratb wirfft mir eor aus bem SSudpe Catit sobid: SOer Sürffen. Soeimficbfeit foll man n muno berfiroeigen/ aber GDttes Q'Gunber offenbae [ j peïeïü' ten: zi anttvorte: C$ ift ein febr grofjeg Un» n f terfóeib gtoiftben Gottes Q'Bunbern/ unb bee ; C Ssurffen ,Giebeítnü ffei; bie Z Sunber mug ] infat man bodytid) preife n/ abet bíe Gebeimnüfferr li p) yerfiegefn/ fonft feynb fe nídyt mebr gebeime, 3m i Gxbet ba8. Seiligtbum. Feinen Syunben/ bie r a Aferfen feinen Goóuen. — S. Paulus bat vief Gebeimnüffe im britten Soimmel gefecnet ; h0C t jinfr aber. nicbf affe geoffenbaret, — G8 begreiffems filutet nibt alle iB 'Bort/ fpricbt ber &t felbfien ; | n beiegeft Dtefeg/ ftebet ím Soaniel unb £offen» j ho «ung - yobanni. NumhzcepiftolaLu- ylent neéburgialiquotiesimpreffa, & novisfime jpetit Anmftelodami fatue mulieris Janz Leadz lintt- opufculisannexa, quz Paracelficis , Wei- gelianis, & Khunrathanis portentiloquiis ile lr totafcatet, vere Johannem Arndtium au- um torem habeat, ut Arnoldus ftatuit ím £e« 000 ben ber Gifdubigen p. s77. & Peterfenius ím daire c:beittinif ber GottfeligFeit Cbriftus inung/ gl tb GebeitmniB ber QSobeitber Seufel ín ibe hen, p.26.ubi Chriffum z mobis, qualisab w t ipfo aliisque Fanaticis traditur , Arndtii T attoritate probare fatagit, an vero aliquis b fine Weigeliani furfuris epiftolicum hunc tra- Ji Q sdze ex n j *tumcompofmrit , eumgue Dre n Arnd- »æ»ä)m (&9- indeTat Arndtii autographo defcriptum finxetit, effedici quodalis probabilius videtur, in medio nunc relinquimus. Id interim. conftat quoind tantumabeffe, ut confilium illius epiftole ticos $t de occultando hoc myfterio Novatoribus enmim: arriferit, ut potius abunde prodiderint tirdum ha. Chriflum innobis, quem Fanatici crepant; ab eo, quem fideles amplectuntur , tantum Diputi difcrepare, quantum mendaciuma verita- ftijrs tediftat.— Scripturaenim facra Chriftum pulti tantum in illis habitare docet, qui pera- Mi ( (j] ( demjuftificati funt, Eph. III, 17. At juxta Fanaticos etiam Tudzi, Pagani & Muharre- Mitati danigloriari poffünc: Chrzus zm nobis. ka lh enim Chriftianus Democritus íin 2infarg/ Ut Svtittel unb Gnbeber Ortho-unb Heterodo- Cüamh( eratio xie p.84.differit: &et feeligmad;enbe Gilaue C0 be/ Durd) tvefden tvit Gbciitum eroveiffen/unb erinung roobnet/beftebet nicbt in Steimungen/ fere fonbern in einem einfattigen Geborfam unb Dniayit libergab aller Sráfften ber. Goeelen /. todde — CTétseti in€à ben d bortocs Xebeng in ibr. 3Bepfall giobt / lgiis'hab unb bieCfBelt famt ibren £üften fabren (affet. giunty inb biefen. feefigmadenben. Gauben- fomt Tlemtin briffo Eónnen alle Dic/oor toelde Coriftusgte ' Ubiter ftorben/ 5yenben/ Syüben urb S'ürcfenbabmn / ob ob fiefcbon von Dem Cerbienft Gbriffi/ 00n — deles lt cum Der Imputation,unp 905 Den feeftgmadoenbtn Steínungen be$ Symboli Athanafiani fo ttt . Betfon 1 De k nig oerfteben unb toifjen qlg eine $ub / in e Z 3):is(neRs — n f ,' hidoPasacicl ita Chriftum in hominibus n m effe dicunt,ut effencialiter cum iis uniatur; m Oi quoin dogmartePietiftz preter alios Fana- ticos Stiefelium przeuntem habent. . Is Is pl enim in traclatu fcurrilis maledicenuz, cui QVato todit tirulum fecit: $üirélice 2lntoort auf D. 3 Cj CZiobann CiGebers . ausaefprengte Tateitifde Difputation toíper Die beilíge / &ttlicbe/moee ]r, t n3 Yati (entlicbe Soeíligung ber Gáubígen p. 41. ex- Cholts preffe fcribit : intemal Cbríftus unb feítt beilíge8 Cbegemabl/ feine Gaubigen nicht quipefli- , Atjud 4e)/ fonbern toefentlich Cing fepn / une Muham gertrennficb eine roefentficbeGSerechtigEeit/Soeie lig£eit mit £ ttgant& Cín8/ unb in Coigfeit TM ydfqu Angerteennticb/ nimmermebr svep/;c. — Unde Jetero etiam homines per effentialem hanc rege- nerationem tanquam dv9evzo9tac , omni- aLl Ícios & omnipotentes effe, ad dextramDei wufil po inunp! federe, & morte peccati mori non poffe fo- yl mniavit. Hasigitur delirantis Suiefelii o- TT creas etiam Pietiftz fibiadaptant, & in de- [ T i (ulgi j liciishabent. Nam ob eam, quam fibiima- 0 j ginantur , effentialem cum Chrifto unio- frt f i nem tantum fibi arrogant , ut dicere non jbl J p dubitent: egofum Chriffus. — Ac Chriftus f innobis,quem Scriptura agnofcit, & veri l fideles humillime admirantur,talis non eft, PU ut cum illis, quos inhabitat, unam quafi TTE !Iämþ mf perífonam induat. .. Sane Johannes Bapti- an Chri- l fta a]uq;æ.orgm Legatis rgga Cus: i - us : Fæäþ) 333 ( $ ftuseffet ? aperte profitebatur: ego non int, fum Chriftus, Joh.IL, 20. Priterea Scriptu- Artio raS. Chriflum n nobis mediante verbo o- lemm eraridocet. AtPietifte Chriftumfuum hudi 1n cordibus fuis immediate operari fin- fam gunt, undeexternam verbi. prdicatio- DUT nem,quafi ea opusnon habeant, alto fuper- MA cilio contemnunt, & enthufiaftico fpiritu (f inflati multa arcana fibi revelari vigilantes hI fomniant, qua in re Satanas angelur lucis tb gj mentiens novellis illis Prophetis mifere u illudit, eosque ita dementat & infatuat , ut feili Diaboli mendaciatanquam divina oracula b tj exofculentur. z Idem enim illis. accidit, lelo. uod Schelhammerus in bet CBiberlegung — W P oftille Weigelianz c. 4. p. 112. Weigelia- dioey nis accidiffe referc, cum fcribit: 9jn fof» Chrif cben bodimütigen Geiffern mvil ber bemütige füthn ( tt nibt fe»n nod) bfeiben / fonbern ber bof Ludhe fectige leibige CSatan/ ber bófe Geift / bet gtl €Xpro (iet/tempelt/ tó(pelt/poltert unb regirt in ibnen/ efení toit(ftaffe8 über einen Soauffen/ veradbtet unb. eecnidbtet alleg/ bet ift ibe Sebrmeifter/ toeld)eo 6t d baber gnugfam offenbar ift/ baf fienit mit b ber Cbrifftreben/se, Ulterius Pjetiftzefuo Tiemp Chriffo innobis omnem juftitiam & falutem fitur fefe debere profitentur, Chrifti autem me- ER ritum ejusque imputagonem usque adeo extenuant, ut vel parum , vel nilul falutis Ufim, , indead homines redundare fibi perfuade- ant, S?R&u -02)387 (869-- Q ant, aliisque perfuadere conentur. Ín p Arnoldi confiliis & refponfis p. 483. hoc AU lemma legitur: &yer unjulàngiidbe Sroff. Yi IUO Audiamus vero ,qua ratione hoc lenmaa g magno illoPietiftarum oraculo explicetur: (o Chiele tcoffen bie S(ngefocbtenen ímmer mit ei» Q nem ungulàngficben Sroft/ unb beiffen ; fíe fofe f pmm [ fen fíb Ginabe gutednten / bíe auffer. ibnen fep/ rl babod Der Gobabe inibnen intoenbig ffecfet/ yn lu unbalfo eine intoenbige Soeiligung forbett. mib Syrum foíte man Cbrittum in fid) angíeben / mgt,üt teill tman anber$ [cbenbige Sooffnung baben Otact unb bebalten, — Quinetiam Trillerus inli- accldlï, bello, qui infcribitur , Unterfucung etficber TU SDertet De8 N. T. p. 323. Diabolos prz gau- dioexultare dicit , quoties fatisfactioner lag T Chrifti per folam fidem hominibus ad ju- Mul ftidlam impucari legunt. Cum enim ibi wit Luthero depravationem textus Gal.1I, 16. ; w exprobraffet, & addidiffer, Lucherüm pro (l t defenfione fua dixiffe: 9jdb tveif toob(/ baf o ! e8 (nemlíd) bas CBort 9l(lein/) nicbt im Girie» r iti j j chifcben ftebet/es foll aber Dennod) ba fteben/u. s feil bez Seufel felbfte8 nicbt ausfragen / (quia nempe zquipollens phrafis in fontibus le- if il gitur,) tandem fubjicit: f5 tbeuter Luthere, xfiln g €8 tvirb Der C'eufel biefe8 C'OGort getne. fteberr u laffen/ unb eber barüber faucbsen / af$ betrübt " fepn. Imo vero jubilat Diabolus, cum &Q' éavTéis zre7toi- fl Sjnn&ubs fuos Pietaftros 2 -E(öä)g 3(863-- i Oíéras, & propriz juftitiz perfuafione tur- fhifil gidos, eo usquefatuitatis progredi videt, obft ut vacuas fuas a&emas vivo fonti antefe- Iu rendas cenfeant, & Chrifti fatisfactionem, 63 éjusque imputatam. juftitiam idolo.fuo, vetb: quod Chrj//.s in nobis dicitur,poftponant. entia NNos ex Scriptura unionem cum Chrifto bf d non caufam, fed effectum & confequens tujit 1uü1ficat10ms effe credimus, & firmiter te- —— Gttd nemus, quod per Chriftum pro nobis im- Wlitt putative, non per Chriffum im nobis inhaefi- patij ve juftificemur. Quamobrem Ofiandri fer i crambem, qui per effentialem Dei juftiti- Chm& am nos juftificari dQCU.lt, tanto magls fafti- W dimus, quanto magis eam Peterfenius in fe&pg tra&atu fupraallegato p. 28. recoquere la- — — borat. DT Talem infuper Chrzff um . in mobis Qul à Pietifte comminifcuntur , qui univerfam &Lol Dei voluntatem in nobis perficiat. Au- folus diamus iterum Arnoldum in epiftolis,que Quip ejus confiliis & refponfis T heologicis fub- junguntur, epx&ola5 P. 581 baé febenbige QU tmy OfBort/ ba8 Gleifd) in unis teorDen/ bleibet tn Ltod ung/bittet ben 2Bater in uns/ fcbaffet ín ung Qute einen 9ol(fommenen Q'Gillen, Sed Scriptu- 'ümen re refponfafi confülamus,talem Chriftum poteri in nobis illa non aanofmt " eftantur po- D& tiuslegem per carnem. infirmari , que ete phoro iam in fanctiffimis , quousque vivunt, reli- W qua permanet, 1deoque legem a nullo ho- mmum lts - £E pZ — *8$8)389 ( 869 m mmum im pleri potíe Rom: VIIL, 3. Nec ( v t at obftat, quod Paulus addit v. 4. di«ioua T$ yópu8 arAnpo O ilvon Év uiv,ex quibus verbis J. idionr G. S.inepiftola A. C. 1760. exarata infert; iOlO'fUOs verba Apoftoli de imputata Chrifti obedi- fipout entia intelligi non poffe , cum non dicat: T Daf bie GierecbtigFeit oom Gefetg. erforbert/ nfeque au(fet uns erfüllet toürbe/ fed potius: bafibie thitert Gerecbtigfeit bom Giefet evforbert / in ung er» tobisit fullettotitbe, —K Verum fi ratio hec valeret, irinh parijureinferri poffet, peccata noftranon Ofandi per imputationem, fed per inhzfionem jjuüki Chrifto tribui, cum Propheta non dicat : Det $€tt matfuufer affer Giünbe auffer ibn/ p enius f fed potius: Der $&t tvarf unfer aller Goün wete beaufibn/ E£ LIIL 7. Quamobrem parti- YT cula iv, quenon femper inhzfionis nota niyert eft, obftare non poteft, quo minus Apo- j D ftolus de imputata Chrifti obedientia lo- fOüsaquæ quipotuerit —Certediexioya 78 vóus ali- ddsQf d ter quam per imputatam Chrifti obedien- (( W tiam in nobis perfecte impleri non poteft. Efto dari hominem, qui fingulis diebus fta- Mib ii turz pietatis fuz ulnam adjiciatjnunquam Script tamen adillud usque faftigium afcendere ^f poterit, ut finé mendacio gloriari poffit, fe T peccatum non habere, quicquid Chrifto- qu phoroSebachio videatur, qui in tractatu UUBrr $n Der&eneuerung unb2Xofffommenbeit/hu- mi[O N jusmodi perfectionem renatis in hac vita mmum ; j de- 403) 30 (8&3-- denegandam non efle, temere prefumit. $10X Necminor eftaliorum ex hoc gregeteme- Tij t ritas, qui Chrifum in nobis , fi non in hac vita; faitem poft mortem omnem Dei vo- prodt luntateimn in nobis perficere contendunt. C m ] Quorfumilla Dippelii fpectant ítm 2fGeinu. Del p.158.159.2fGa6 un in Diefem2IGeg bet t^ tte? niebríg. mit Gbrifto/ unb be8:0De8 begeibes Verum berCunben vücf(tánbig bleibt/ muf nod) in jt« tim, net C'Gelt/ nad) 2(bfegung ber. ittbifiben 3üte C teti ool[fübretiverben, — "aceo alia ejusmo- rüm( Nf di Qeeriud dusouero,, que fcabiofie novita- tis pruritus, & laureolam ex novz refor- thelet mationis muftaceo aucupandi ftudium fütn ( Novatoribus extorfit. GCeterum mirus Chri eft proceffus, quem Chriftum internum Àndb in nobisinftituere Fanatici nugantur ; - n ln junt enim hunc Chriftum, quem modo Quc fÍcintille, modo feminis cujusdam titulo, confi modo alis hujusmodi, phrafibus . ex f&mpi Platonica 'Theologia depromptis de- Doftg fignant, proprie in nobis carnem feeri, tüder concipi & nafci,in nobis pati & mori, in vt ! nobis refurgere, & ccelum afcendere. Im- uomodo homi- Dayy primiscapi non poteft, W lu nesilli opinione fua tam 1 anéti Chriftum Celef infe natum mori finant. "Talis certe non Am erat Chriftus Pauli , qui Chriftum non in Ties Q fe mori, fed vivere afferebat Gal. IL 2o. Cde Noverat enim Chriftum femel peccato Quifa mortuum non amplius mox:i Rom.VI9. 9. 1 -&98 ) 301 (äæ... yrelut Siexcipiant Chriftum in fe mori, quate« t nus vetusipforum homoin ipfis crucifigi- n tur & occiditur, abíurditatem ipfi fatis n produnt, dum veteris Adami mortem pro tendat. Chrifti morte venditant. Sed quidmira- t mur Fanaticos noftri temporis talia pro- Wab ferre? Semper Satanas in ufu habuit, uüt bt verum Chriftum , & falutem ab ipfo par- n tam, nobis eriperet, fictitios quosdam g Chriftosfuübftituere. " Teftantur id vete- rumGnoft.ut &Arianorum , Apollinarift. ejusm ^nonit Neftorianorum Eutychianorum , Mono- ; rtfor theleterum, & aliorum veterum hasretico- Rudium rum de Chrifto errores. Teftantur.id 1 mïïüs Chrifti poft reformationem Lutheri ab ncetmult Anabaptiftis, Schvvenckfeldianis , Stiefe - lianis, Weigelianis, Joriftis, Boóhmiftis, Yj 4 iuackeris,& cetera Fanaticerum colluvie m mo00 m t conficti. '"Teftatur id Chriftus, quem fuo ibus. & tempore quarta vice natum iri Guilielmus us Poftellus falfus Propheta peculiari tracta- tude nativitate Chrifti uluma prenuncia- n f mofi; j vit. Teftatur id Chriftus, quem Jacobus Dauzoles la Peyre in tractatu Epiphanie ere P jo i titulum ferente, & ante 6g. annos edito, ccelefti corpore veftitum commentus eft. n at Cumenimin tractatuillo novas cogitatio- nes de.Magis Chriftum adorantibus pro- mnonl j l: cuderet , & Magos illos Henochum, Mel- m fu itï'eküngeret, (quod pgccdw Lchifedecum &Elia ) 9!0 Bb 4 omrnr- $p ( - fomnium vel folus Magorum fomnus thit Matth. II, 12. memoratus confutare poteft, QUan tir nifi quis ccelites ex longinquo it'itäþreäï fomnum iricidere ftatuat;)Melchifede Y autem coeleftem quendam hominem " [ &re obfe alias creaturasa Deo product UT n fabulare- ln tur, etiam Chriftum , quem Melchifédeco affimilatum epiftola ad Hebreos teftatur, diort ante Adami creationem, imo & ante lucis ï f ( exortum coelefte corpus induiffe temere ün inculit. Verum omnibus illis fictitiis mif- Wi fisin vero Chrifto, & filute per ipfum par- t3, letamur. In notisad vitam Joachimi Abbatis refert Papebrochius 'Tom: VII. NR Maji p. 96. ex Greg., quodin dieejus nata- — li ejus Pater viderit Angelos candidis vefti- bus indutos, eosque audiverit feftive, leni- ter & dulciter canentes: D'uer nobis natus eft, Alleluja! Et Filius datus eff mobis, Alle- ]uj ! Nosrecordamur hoc tempore An- geliin Chrifti natali dicentis: Sz/vator vobis natus efl. bodie , Luc. IL, 1. ideoque exultabundi verbis Efaie refpondemus : Puer nobis natus eff,c Filius nobis datus, Ef IX,6. Hic puer nobis natus, hic filius R nobis datus verum jubileeum nobis attulit, df de quo jubilzo, cum craftina díe poft audi- QUà tam hor.12. in templo Academico verba fa- fe ha &urus fic Vir-Juvenis Pereximius & Do- de qæ gufius l 1 étiffimus Dn. M C/orayiz'aïm; - At Rotth, *äv 193 (E8- n Rottb, Hala-Saxo , Theologie Cultor per- quam induftrius, & Pi. Rever. Dni. Paren- Iu tht uisb. m. veftigiis ftrenueinfiftens , UTRI- nedcun USQUE REIPUBLIC/E PROCERES, ihenut & reiiquos Academre Cives ea, qua par eft, füblit obfervancia, & hu nanitaterogamus,ut fo- d lennem huncactum prefentia fua fplendi- diorem faciant, vere dignum & juftum ef- stelit ante lo fe cogitantes, jubilei hujus. Autorem & Conditorem communibus gratiis & votis fe t (hris d venerari. P. P.in Vigil. Feft. Nat. fimpit d 24. Dec. À. C.1766. Joachifm ont. Vl g t PROGRAMMA Pa jdsid u d N ,'(](ive,;-em' ERSIIM. pl n Wþi»f j A«'W /|PASCHALE |pore f Al Hriftum. ob peccata noftra tra- ditum, & ob juftitiam noftram : oe0 jnder -excitatum Paulus in fua ad Ro- manos epiftola afferit..|. Verba J W Jhic [l eiu's dulci ffimam legentium & audientium tii animis confolationem . infüllantia capite bisat ii ha quarto przdicte epiftole verfu ultimo ita fehabent : $« (nempe"Ige3e ó-Kopgi(B. du gy, Y u pl de quo proxime locutus fuerat) zeedé2n ]1( did ve rigormro tT ot uv , od iryéoe du Á j 5 TY H! E 3ETIGSE un ajv ducaoniv duv ; que Megalander:LuvtImq? rüsita vertic: Oefderift um unfec Coünbe Yer toillenbabín gegeben/ unb um unferGieredotig: li Écit tvillen au(fertoecfet, — In qua verfione floi füm etfijure nihil defiderari poffit, nonnullita- snen pietiftici furfuris homirfes uzeenQavo. TT fpiritu inflati in novis fuis Novi Tefta- | fifü menti verfionibus, quibusecclefia fine u- fin :| TOf lo detrimento carere potuerat, feplusLu- thero fibi (apere videntur. Trillerusenim te Apoftolicum hoc oraculum ita reddit: pr &f OfGefdet um unfer Coünbe tillen babín gege ben/ unib um Det Gierecotig£eit unfer auffertoe 1mp' cfet íft/ quafi delicatius n auribus Germa- d0p norumíonet: u bet Geredbtigfeit utfet/ s uam fi Lutheri verfioni inhzrentes dica- lus mus: uttunfee GierecptigEcit rvillen, Reizius Pte autemipfum quoque Trillerum eleganti- pro arum apparatu füperaturus fententiam A- &dlo »oftoli 1ta exprimit: CfRefcber überfic(ert tenc ift/ um unfter &ünbenSálle tvilfen/unb auff/ ttid ermoed'et um unfter Geredtmadbung tveillen, fhon Quibus duabus novis verfionibus addere QU lubecantiquam ex Bibliis Noribergenfibus C A. C.1483. qui Luthero noftro natalis fuit, pf()p »er Antonium Koburgerum impreffis ex- tnt cerptam, ut pateat, quantum Lutheri ver- dr fio non folum a novis, fed etiam ab anti- fed« quis verfionibus difcrepec: &Der ba iff ge/ toti a DE antreurt um unfeþ Sifietbat/ unbi evftqnï m Vni . "&08) 393 (899- wb o u unfer Stedbtfertigung. — Sed miffis jam f C verfionibusad fenfum dicti hujus Apofto- Qutdt) lici pergamus.. Acprimum quidem A pue 3 vetítn ftolus Chriftum ob peccata noftra tumpronunciat. Deus enim Pater, ut. ynnulte ml mano generi parceret, proprio & unige- vi Tde nito fuo Filio non pepercit, fed ipfum pro-- i d fundiffime exinanitioni ad mortem usque eplus mortem inquam crucis devovit, Filio non erüsent reluctante, fed omnia, quz de ipfo: decreta ; redit & predictra fuerant, pauenter füftinente, jj t & ferventiffimi. füi erga homines amoris cufint impulfu permittente, ut ab avaro & perfi- Germt do proditoreJuda Pontificibus & Seniori- i u bus Judeorum, a Pontificibus & Seniori- bus odio & invidia exulceratis Romano yes dite r Prafidi, & a Romano Przfide meticulofz oegnt profopolepfiz indulgente potius,quam ad m aétorum & confcientiz füz rationem at- ii tendente militibus ad crucis fupplicium traderetur. Itaenim Chriftusa Patre ad TRU tll mortem traditus eft, ut femet ipfum quo- ; addt quetradideritGal.ILzo. Facta autem eft acnübüs hectraditio propter peccata, non Chrifti jis fil propria/fed noftra,& quidem non fidelium tantum, quz Calvinianorum gloffa afun- efist [ l Vel: j damento falvifice fideilongiffime aberrat, ) fed omnium & fingulorum hominum, feu totius mundir joh.1I, z. Agnusenimhic ul DElI immaculatus mundi feu omnium per ;Wnüen univerfum terrarum orbem mortalium N Pcc— "98 ) 3904 863- eccatain fetranftulit,& fufceplt uteame- tülus rito paffionis fuz & mortis expiaret; & pro m lhs divinz juftiuz ex afle fatisfaceret Joh. TT () Equidem Socinus de Servat. Chri- u art.2.c.7. & in prallect. "Theol. c. 2o. (1bt Crelliusin refponfionead Hugonis Grotii figiul librum de farisfactione Chrifti Faufto So- f cino oppofitum c.1, aliique impiz hujus bt cohortis affecleChriftum pro peccatis no- feti firis divinz juftitie fatisfeciíTe negant, & DOA Paulum, cum Dominum nofhuijfum Titü ob peccata noftra traditum ait, ad ejus fa- fungi tisfactionem pro peccatis noftris ullum re- Onyd fpectum habuiffe pernegant, quorum pu- AU0 tidiffimas lacunas avidiffimehauriuntPie- N naucu Adici tifte quidam, & in hisautor tractatus ger- ^ manici de fatisfactione & juftificatione,cu- new jus gemina profüat edmo, quaft non folum QD TO XaAov, led etiam O av die agq u- i; repe- brio]i ti deceat, nifi forte ad defraudandos emto- dery res & exemplaria,ne piperi involvendo de- Cf fünari cogantur, facilius diftrahenda , ti- Q tulus tantum mutatus eft, quod aliis nunc quoda difpiciendum relinquo.. Et prior quidem IISFG&; editio A. C. r7oo. pofterior vero À. C. 1755. Ve PM Jucem publicam afpexit. Prior Eranco- N furti,fi titulo fides habenda , prodiit; po- natha fterior, non fine magna Urbis & Acade- Thetr mie noftre infamatiorie,Lipfize nomen in d « fronte ofcentare non veretur. Prioristi- AV tulus 7698) 307 (86$- Jutet tulus eft : 9[poftolifcber 2Begtveifer j p ren- Geredbtigfeic GDttes im neuen lä?efen ceret o bes Gxeilteó/ ncblt einet &I)mïtmaä!gen linterz vat. O fucbung berec oon bem 2orn unb CGerfófinung .2 Gttes/ Gnugtbuung/ jugerecbueter Geredye rus t tigfeitbvifti/ unb fo teiter/panbe[nben Xebe quilo N ten/&oc. . Pofterioris titulus ita fe habet: plæ lj Cvangeliftbe Q3orftellung ber roabten Secbt CCRUSW fertigung. eíne8 armen Colnbere wor GDtt/ leganty inbem affen unb neuen SSunbe/ unb toas e8 mit Denen Sbren oon bem gorn unb CBer(óbe. ym J T fiung GOttt/ toie aud) ber Gnugtbuung ub glum re e vecbtigFeit &brifti/ unb fotveiter/ or eine um p $a étvanbnis babe/ &c. Inprioriautor fa- naucus Democriti Chriftiani nomen fibi d g Qu adícifcit, in poiïermrl autem amafius divi- uone nz veritatis( eit fiebbaber ber. Goott(icben on fon CfGabrbeit) audire mavult. Hicergo tene- brioluci veritatis divinz,cujus fectator vi- t jos 1 deri vult, bellum mferens, ex verbis Pauli vend Chriftum pro peccatis noftris traditum docentis minime inferri poffe judicat, lenda u quod a Chrifto ulla pro peccatis noftris fa- y que tisfactio preftita fuerit, cum particula dia velpropter non neceffario aliquam fatisfa- AC]M &tionem importet, quemadmodum fi Jo- r frn nathan ad Davidem dixiffet , yiits ^ ire paterngs &Acüf' metradidi propter falutem tuam,nemo in- de colligere poffet, quod Ionathan pro Davide fansfecent Verum cum larvis Prlorl Ed gl pu- /4800)so8 (sæ pugnat mifer Andabata, cum non ex mudà fitos fceler particula 4j concludamus, quod Chriftus inviti ro peccatis noflris diving juftitie fatisfe- &j« p cerit,nec diffiteamur hanc particulam non traditi effecertam, ubicunque occurrit, & perpe- neque tuam fatisfactionis notam. — Unde fimili, quod objicit fanaticus , fuperfedere pote- m ( inpof ratimprimis cum admodum fit diffimile & verba, quibus Jonathan Davidem allocu- li j tus fingicur, a Pauli verbis multum difcre- ts fiti) € ent. Propiusad Pauli verba accedit lo- cus, quo Sociniani frequenter uri folent, Bropi ex . Reg. XIV 16. de promptus, ubi Israe- Vi liticus populus propter Jerobeami pec nefir —— taa DEO tradendus pradicitur, neque ta- dptc men quisquam inde infert, quod populus & tus ef I:raeliticus pro Jerobeami peccatis fatisfe- cerit. Attamen etiam inter traditionem &Di; tiorec Israelisob peccata Jerobeami, & inter trá- ditionem Chrifti ob peccata noftra, fi col- ànd« tnof lationem inftituamus,magna diffimilitudo dcprehenditur, lsraeliticus enim popu- k(ïl&i( u lus, quem Jerobeamus peccare fecit, & qui impii fui Regis peccata imitatus eft, non Hbr tantum ob Jerobeami, fed etiam ob fua Verlir peccata tradendus erat, ut a peccatis fuis ht im] corrigeretur & emendaretur.. - At Chri- ftusnon propter fua, fed tantum propter lig aliena peccata traditus eft. — Vere enim &t no- W languores npit;os ipfe:tu)it; &'dol"ore's ros * ^9) spo ( 6 ex n ftros ipfeportavit, vulneratus eft propter Oi Íceleranoftra Ef LIIL 4.5. . Exfiigiturnon vfitsie inviti concedanius, quod Israelitz ob fua & Jerobeami peccata in varias afflictiones Jumnon X traditi , calamitatibus fuis neque fua je lii neque Jerobeami peccata expiaverint, re p cum omnibus,qui meri homines fünt; impoffibile fit fufficiens lytron vel pro Ril dl fuis ipforum vel pro alienis pec- catis divinz juftitiz exolvere, alia tamen y iil cedie ratio eft Chrifti 6eOeozs , & ab omni ifolen, proprio peccatoalieni, quem omnino di- jl $ vinz juftitie pro peccatis noftris pleniffi- äs mefatisfeciffe Apoftolus innuit, cum eutn j p eque v Ob peccata noftra traditum affirmat.. Ita 0 u enim propter peccata noftra tradi- tus eft , ut morte fua homines mortis vlitiie dicont & Diaboli captivitati obnoxios caro pre- tioredemerit i. Cor. VI2o. ut animam fu- iterttt am dederit Aóreov dvzi zo/w2» Matth.XX,38. 4f o* ut noftriloco rnaledictum factus, nos a ma- m ledictione legis liberaverit Gal. HHI. 1. & &- npp ternam redemptionem nobis acqvifiverit d& t Hebr.IX, 12. ut chirographum nobis ad- verfum deleverit & cruci affixerit Col. II, n n fi mmM 14. Ut fe cyriAureoy Uzrig zrdyrov dederit 1. ^Tim.IL 6. ut hominürn vicejuftitie vindi- A Or p cativz folveret, que non rapuit Pf. L'XIX, 5.ut hominum peccata fibi impofita cum p corpore fuo furfum in aram crucis tule- 0ni, l Q -£98 ) 4oc ( &62 rit, poenasque nobis jure debitas: ipfe | plica non per alienam. victimam , fed fui quibi : büsfü ipfius oblatione lu erit 1. Pet. II, 24. ut , * fanguine fuoiram DEI placaverit, & hu- - - fedl manum genus cu m DEO reconciliaverit. .| ptopo Coloff; , 20 & peccatum pro nobis factus ] puns. | Mnor nosin ipfo coram DEO juftos effecerit 2. Cor. V,2r, . Qu omniaabunde probant, ; 5 ftolim quod Chriftus noftriloco furrogatus pec-. — 1 fttm càtorum debita a nobis contraéta : vicarie [ Dontf fuz fatisfactionisinterventuad extremum. NU usqueobolum exolverit, nec ideo tancum. EL in mortem traditus fuerit, ut media morti- - , Wempl ficandi peccata nobis acquireret, qui De- .| fedion mocriti Chriftiani & Socinianorum gloffa ] Utper eít. . Nam fi Chriftus juftinie divinz pro Wtte 1 ] | eccatis noftris non latisfeciffer, media m j feCor mortificandi peccata parare nobis minime BP otuiffet.. Sedjam ad alteram partem ora- BR ll culi noftriApoft. deveniamus,in quaChri- : gita Qu ftus propter juftificanonem , fcu propter - Drori juftitiam noftram excitatus dicitur.Que Ipipy verbaDemocritus nofterChrift. de juftitia wïiüg*c: inhzfiva, quam vocant;interpretatur,qua- Aterim f; Paulus dicere voluiffet, Chriftum ut hïl&y mortefua medium mortificandi peccatum Clmam. ita refurrectione fua medium vivificatio- Utinte nis, feu virtutem in novitate vitz ambu- nC o Uv - '.-lam;:'-li:n.obis pepex,riiïe.l - Dx;ces hujus ^ pE ln e þ*ääwgcr(ä(ö)ä* | i 3 fl W plicationis habet' iterum Socinianos, eX quibus Samuel Przipcovius in cogitationi- N bus fuisad epiftolas Paulinas p. 42. refür- t ul rectionem Chrifti cypum effe dicit nobis cihurtt propofitum, ut ficut Chriftus per gloriam bis i patrisa mortuis refufcitatus eft,ita & nos f j in novitate vit ambulemus, & hoc Apo- :': TOb ftolum indicare, cumChiriftum propter ju- at ftittam noftram excitatum dicit; nec non ; vt Pontificios, ex quibus Bellarminus libr. 2. Vtremul dejuftificat. c. 6. non dubium effe sitjquin ! tantuffl. Apoftolus velit mortem Chrifti fuiffe jtmort exemplar mortis peccatorum , refur- De. qui fectionem autem exemplar renovationisg m [ &regenerationis internz,per quam in no- vitate vitzaeambulamus. gt Verum derefur- rectione Chrifti, quatenus typus & exem- srminint plar noftre renovationis eft, Apoftolus «tem t demum cap. VI, 4. & feq. hujus epiftolie a- gt git, quem locum noftro parallelum effe probari non poteft, cum in noftro dicto de IKUIW imputata Chrifti juftitia Apoftolum loqui degt totiuscapitis connexio abunde oftendat. [äluræqua . Interim rirum non. eft, Democritum if | Chriftianum oraculi noftri verba ctim So- ecaiil cinianis & Papiftis de inhzrfiva noftra jufti- ia i tia interpretari, quia cum 1isdem imputa- a aml tam Chriftijuftitiam non veram fed puta- tivam, & merum figmentum effe judicat. huj Ü Quainfententia easdem cum Democrito Chriftiano tibias inflat Chriftianus Demo- & crj,g | *5'98 )' lq,oz ( 852-" eritus, quiin nuperrimo fcripto eo usque &ITe,p infanme proceffit, ut doctrinam deimputa- Dem ta Chrifüjuftitia aliquoties porcorum ev- lum angeliumappellaverit. Idemilleimmun- &j dus Diaboli porcus, (quem Dominus in- Til farum crepet!) in fcripto (Sbilb ber Qbabrbeit (Der doctrinam deimputata Chrifti juftitia ve- tus fermentum, & veteris Adami evange- fümor lium nominat, pluribusque aliis convitiis lipit profcindit, ubi etiam cantionerm ecclefia- tümg| fticam : €8 iffbas SoenLune Fommen ber/que gdPap liceri Paulo Sperato vulgo tribuitur, parodia Qisadi quadam turpiffime pervertit. Nam pro verbis: ber GYaube fiebt. Sj&fum Ghbriffum & D an/bet batgnug für uns alle getban/Der ift Dey poona Sittler toorber/ cani vulc: Der Gaube fiebf ippelk CyG fum Chbriftum an/ber alie8 vag er je 9e« Ya hi tban/ ned) Fan in ung erfüllen, — Pro verbis: dem $ nicbt mebr/ bean lieber S9€tre mein/ Dein oD ACy folltaie ba8 £cben fepn/ u baft füv mic) begabe tulit & fer, cani vulc: er fecicbtz mein. (Bttunb Ctiti Sy& tre mein/Du folt mír alle$ geben umb fepti/ i l ivag. (3Dtt von mít begebref. — Pro verbis: LU od macbt allein Der G[aube getedbt/bie 2 Bete (efinb De8 Jed)ften Snecdbt/ babep wirü Dvrgem (Sauben merifen / cani vult:: notbtvenbig Mjoa Is l toítb Dev 9tenfcb gerecbt / inbem GXOtt felbif Cenfet,; ii ficbt unb Stecbt/. unb G»atane C'Berd vur DO ftóref. . INolumus jam alia perverfe hujus pus pa;oäiæ fpecimina adducere; nequeo elie ölaube; ! "-æsms (I 269 B , w äfïe. putam us , ut. quales Chriftianus hic L Democritusin aliis Ícriptis contra evange- orum d lium de Chrifti fausfactione, & impuctata YO ejus juftitia blafphemias effutiat , recenfea- mus,aut etiam multorum aliorum Pieti- mitis J UM ftarumiidem cum Chriftiano Democrito, jf & Democrito Chriftiano fentientiumte- ftimoniacolligamus. Idtantum notamus, | evitj " COR Papiftas de Pietiftarum confenfu fibi mul- |ecdii tum gloriari, multumque de Pietiftarum nl liceri, cum in multis fideiarticulis Pontifi- ad Papiftas feceffione mox futura fibi pol- , p Nm M ciis adftipulentur,& imprimis etiam eque 4c Papifte imputatam Chrifti juftitiam Gb It &ï proinanicommento venditent. "leftem ibi] j ï appello Martinum Szentivanum Jefuitam u u inhiftoria herefium feculi 17. quam ejus« j dem Societatis Presbyter Johannes L ydl )wv I'bb E TU TO A. C.1703.in Germanicam linguam trans» y tulit, & l'yrne edidithoctitulo fignatam: iij N G5trittige 9(bbanbfungen ber Seferen«Sebren/ ptti j i Dieim , Syabrbunbert bon 1600, bíf vzoo, nett ent(prungen unb ertvecfet/ oDer voteberum bete or gejogen roorben, Cum enim Jefuita ille tj j 2 u) f j p.190. ad Pietiftas feu 9[nbáctfer/ut germa- yfft nice hoc nomen optime exprimi poffe cenfet, acced:t, eorumque ortum , doctri- Gul nam & varias fectas exponit, inter alia di- At efe P cit: fie fínb naberb bep bem Gatbolifeben G d lauben/ fíatemafen ffe gugeben / Daf Die gue leqüeOPIT CZ * m '*ää j 454( 26s- 2 fucir tet QGercfe gum Speyt notbtoenbíg fepnib/ unb betbloffe G(aube Feines toeges erffecfe. " Ec Q aulo poft:'$0n Díefen seiget ficb bie befte nottr Syoffnung, unb tveit mebrere/ roebet vornallen Tofia vdind anbern Sectirern/ baf fie nemfid) bermablen sut SRómifd Gatbolifcben Seitdbe toerben gue toltr. tücfe febren/ oon toeldber (o (rebentlid) beto Qf (tipfo Chorfabren abgeroicen]inD. — Decetero;ut €diverticuloin viam redeamus, Chriftusa qumd mortuis refüfcitatus eft propter juftitiam . M noftramconfirmandam. — Eluctatus enim Sinof T5l 'éxanguftiis mortis certiores nos reddidit, quod obedientia fua perfectam juftitiam Ciriffia nobisadduxerit, & DEUS Pater ejus Aórgoy tniftol Attex ratum gratumque habeat, quippe qui ápfum tanquamSponforem noftrum e car- u« €erefepulchri dimiffurus non fuiffet, nifi um plenam folutionem pro nobis preftitiffet, llpar s Preterea etiam Chriftus a mortuis refür- Qs m yexit, ut nos juftitiz a fe parte actuali col- li ep]&( lationeparticipes redderet. Refufcitatus Oftg enimex mortuis, & ad coelum evectus, & Q ad dextram Patris exaltatus, beneficia,que "png morte fua nobis acquiftvit, per evangelii üe d verbum hominibus offert, & credentibus gl adjuftitiam per fidem ita applicat, utjufti- & tia Chrifti rmputata confifi cum magna RtmE ziMteoQeoia, exclamare poflint: quis con- demnet? Chriftus hiceft, qui ob peccata obju- ancrg traditus, imo .etiavm amortuis À ia ftid- ,'—353 )405 ( 86$- Vr fütiam noftram refüfcitatus eft Rom.IIX, - u 34. Quam vereautem Chriftus ob peccata j noftra traditus eft, tam vere ob juftitiam Vl noftramrefurrexit. Quaveritate füblata - | : iil velin dubium vocata, omne fidei & falutis D] noftre fundamentum concidit. Si enim antíua Chriftus non refurrexit, irritum eft, quod iCetél de ipfo pradicatur evangelium, & vana, Cu — quam de ipfo concipimus, fides . Cor.XV, lo - D 14. Maledictus igitur fit Benedictus . de hst Spinofa, qui refurrectione Chrifti in me- ; fedil ras allegorias verfa univerfam religionem chriftianam funditus. evertit. Nam in ufb QTE epiftola 23. eatenus tantum a mortuis re- urrexiffe Chriftum afferit, quatenus vita x qu rumed 1ua & morte fingularis fanctitatis exem- EUMC& mh plum dedit , quemadmodum & difcipulos »ræ&iti'fï- fuos a morte excitat, quando ipfi hoc vite. ts f* cjus & mortis exemplum fequuntur. Et rat a&udliW' in epiftola 2;. Oldenburgio, qui objece efufct hiftoriam de Chrifti paflione,morte,fepule r | L '1 tura & refurrectione tam vivis coloribus erellit lCHCiaxquf. | epingi,ut nemo nifi reclamante confcien- . J : 4 j tia ea allegorice potius, quam literaliter T M L— « fedenti'ü ! ] VV) intelligenda effe affirmare poffit, refpon-- b itj | det, fe Chrifti paffionem, mortem &fepul- - p turam literaliter accipere , ejus autem re- mf ys r furrectionemallegorice. Etíenimetiam refurrectio Chrifti talibus circumftantiis p jj ab Evangeliftis defcribatur , ut dubium 63 non M' BC ..... "æä )406 ( 82- non fit, ipfos Evangeliftas Chrifti ref'u.&ä— 1j bitant &ionem . afcenfionem & exaltationem ad 1051 dextram Dei credidiffe;potuiffe tamen Ev- - hg angeliftas in eo decipi, quod & aliis Pro- IFVJ hetis contigiffeait. Quibus affertioni- b us etfi nihil peftilentius excogitari poffit, non defunt tamen in hunc. usque diem, Ls qui iftaSpinofz placita exofculantur. Sed ;: nolumusinprefentiarum veritatem refur- rectiotis Chrifti contraatheos hujusmodi cavillatores vindicare, cum imprimis eo labore nos fublevaturus fit Vir Juvenis Clariffdus & Pereximius DN. M. GOTTLOB FRIEDRICH Sjmniden/ . m "Theologiz Candidatus digniffimus, quip- l pe qui craftina die, DEO volente, poftau- ditam duodecimam verztatem refurreitio: nis Chriffi & iuderefultantem veram Cbri- | jlz'mzomm j]etitiam contra Leenbofium no- 1 tïcofm xum Belgii turbonem, aliosque Spinofi- ! Qu05p is, ex umbone Templi noftri Academici : liforg erudita & comta oratione afferere ani- diomi mum induxit. uam ut UTRIUS : QUE REIPUBLICA; PROCERES, & r 4t/1]] eliqui li mgt Academie Cives in honorem Chrifti vere ob peccata noftra traditi, & vere objuftiti- N W ! Hv am noftram refufcitati benevole audire, & "u prefentia fua folennem hanc panegyrin dl fplendidiorem reddere dignentur , officio- If tie us du- fe & humaniter r?gamus, tanto min Wt þitgn- L] W3)4o7('$(*ä€r- : bitantes, nos voti noftri compotes futu- t refum. k: IO$, quanto ma gisipfa in DEUM pietas& támenbi fefti pafchalis di itas hoc officium exige- fevidentur. jj P. Vigil. Feft.Pafchal. .. Al d. XXIII. April. A. C. afferur M DCC VII. tarit n M. qu ( BIUIC-RU-RUO -RIUI- RUR m refm-' PROGRAMMA YUs IN primis d FESTUM : Jures )N . PENTECOSTES Canidut Nevmatomachorum appellatio un- u5 QUi ; p » deoriginem fuam traxerit, fi Ber- j z;:';'eäïQ' nardum de Lüzenburgo quzra- rin n mus, refpondet in Catalogo hare- ticorum libr. 5. fub lic. P. Pzevmatomacbos, nf Q ; p quos pro ea, qualaborat, grece lingue & i hiftorie ecclefiaftice imperitia Pnevma- r !t chomachos &Pnevmachomachoros appel- lat, 22 dici a pnevma i. e. [yiritus , & tbocos TR &ml qw ;e: mater,quia Spiritum S.ex matre ipfa f proceff]fe dicebaut de Filio DEI. . Hanc f Pnevmatomachorum etymologiam na- tamque inde defcriptionem dum expen- qudit n eayrm dit Alphonfusa Caftro libr. s,adverfus hze- ref. tit. de Deo hzref. 10. mirari fatis non j Ü ( musdü poteft, effe aliquem tam inpudencis arro- Cca4 gan- bj -893) 40g ( 869- Santize, utquod prorfus ignorat;tanta cum Quj autoritate dicere nonvereatur,. Quamob- D rem paulo poft ftomachabundus exclamat: dtn ht difpeream [f frater Bernardus boc apud afi- quem Scriptoremreperit. . Qua in re Fra- GDX tri huic Minoritze bonum illum ignoran- fout tie Fratrem Bernardum Dominicano or- Qiüsti MOA dini adfcriptum caftiganti , facile affenti- mur. QCertum enim eft, voce Pnevmato- t machorum ex nomine zyeüue & verbo u- « oU compofita,Spiritus S. impugnatores ij denotari EthicPnevmatomachorum ti- für tulusimpfrimis Mecedonianis Spiritum S. 4l creaturam effe cum Magiftro fuo Macedo- TOf D nio docentibusadhzfit. |Cujus herefeos hiftoriam Godofredus Arnoldus in hifto- lift. ria fua heeretica, quam fine partium ftudio Dopi ff Ícriptam falfo gloriatur , part, I. lib. 4- c. $- $.29feq. tot mendaciis corrupit , ut fron- ürei tem perdidiffe, & omnem pudorem deco- Ine xiffe videatur. Getoif bey ber Soifforie Diefté j Sefer8 ( Macedonii) hat Arnold fo gat ba9 R Gdbanv Soürein abermabf abgesogen/Daffaft f alfes tvag er bavon ergeblet unb febteibet/falfdb/ fttro vetEebrt. unb verbrebet/ unb fo gar unbet? quis fdàmt/ mitben acbbeffenllntoabrbeiten tvíber DI alle Soiftorifcbe P Gabrbeit angefülfet if£/ baB türy man fid) parüber enffegen muf£/. unb ebeglaw Cs ben fofte/baf aud) ber argefte&ügner unb Q3et / fo gat lent fübter fí) nod) mbl entfefen tvürbe *'augen* "5(9"8 )4.u9 (öæ gt augenfä)f'mïch) feine fügen unb fineffen an Den &:ag u fegen/ a[8 Diefer groffe Socilige Det Qu - sexcmt 9 truolo tbut/ feínen Sveer Macedonium bep c::pwü/ Gbren $u erbaften/ unb bergegen bie Sitcbe anide L GDtte&/. unb ibre tedtfbaffene Zebrer j ] lgml (cþmaben/ ut Johannes Fridericus Corvi- dicimo d. x nusín ber orünblidyenllnterfucbung bet. f0.827 le af nannten.unpattbeifchen Sirdene un Segere *nevmam jiftorie c . XI $.. recte judicavit. :;Maia certe fide Arnoldus Macedonii hiftoriam verbou: Urmatord ab ejüs pxetate & vite fanctimonia aufpici- u tur Erfienim Gregorius Nazianz. orat. horumt: g 44. ín nonnullis Macedonianis probatos Miceo- mores agnoverit & laudaverit, de ipfo ta- men. Macedonio refert Socrates libr. 2. herelos . 3 nhIRO hift. eccle£c. 38.quod vicinasConftantino- ym fU l'lOpOh cthates ac pI'OVlI]Cl&S nnpietaïe jb.cl fua fübverterit, cunctos, qm cum ipfo fen- f tire nollent, innumeris .malis affecerit,tor- i (l em d mentisque fubjecerit, ora illorum lignoin- (ii i jecto diduclis facramenta per vim ingefle- futit r am: Ilt, qum euam mulierum a communione j ipfius abhorrentium uberaabfciderit, aut ii ferro & ovis ferventibus combuiferit S8i T ] at u quisOrthodoxorum talia fcelera patraflet, TRU u num eum Arnoldusa pietate commenda- Jl turus,annon potiusacerbiífimis inveclivis ii / ejus tyrannidem infecaturus effet? At ) ebegla Ha:efiarchee Macedonio, diffimulatis & ü- TT ) j lenuo pretermiffis gravxüïmls , qué ! ER Ccom.- ( -8 410 ( 883- commifit, fceleribus pietatis elogiur tri- B buerenon veretur. Scilicet 1id fibi nego- Wt aiin hiftoria fua heretica datum efle cen- tion fuit, hereticis ut placerent, quas feciflet, frili fabulas. Excipiet forte Arnoldus, fe So- f& Zomeni autoritate Macedonii pietatem Impi laudaffe. ^ Verum Sozomennum libr. NUA 4. hift. ecclef..c. 27. non aliam quam R m u- ptoni fimulatam ad tempus in cedonio af ejusque affeclis pietatem, " duplex qux iniquitas eft, agnoviffe, ex eo colligi po- frudi teft, quod ejus rmpietatem fübinde notet, dem( &inter alia libr. 4.c.20 , referat, Eleufium Quer quidem & Marathoniuniin vexandis Ho- Cü5fi moufianis acerrimos fuiffe, attamen Ma- s tip] cedonium longe vehementius in Ortho- ptom doxosgraífaturm, multos, qui communio- aflocl nem ipfius detrectarunt, in vincula conje- QUim, ciffe, mulieres& parvulos nondum facro linegt lavacro initiatos per vim ad baptifimum ra- Ynü puiífe, multasque ecclefias patfim deftru- Xosanj xiffe, quae Macedonii fcelera Arnoldus hz- QCmy reticarum partium ftudio, fi quisquam, ad- If dictiffimus, alto filentio füpprimere, quam üisn hzerefiarcham iftum de impietate fufpe- étum reddere maluit. d Equidem in fup- menda plemento hiftoriz fuc hzretice p. 1. vi- Qd deri vult, impia illa Macedonii facta non W]gl : Partiuxm ftudio,& de indu&rïq, fed gafu ua inv Nca] amqm v -&08) 411 (863- fUf t fuahiftoria precermiffa fuiffe, ba er bey f6 binge $ermortenen $9ánbeln/ unb manderfen Rela- e(le o tionen Det Autoruméítied unb anberg stb fl foeilen übetfeben / voie e8 in folber Sallgat s hh Teri (cicbtlicb gcfibicbt. — Sed quis credat, quod impia Macedonii facinora , que a Socrate, m li Sozomeno, Caffiod.Niceph. aliisqueScri- ? qu ptoribus tam prolixe referuntur , fortuito cedon cafu in hiftoria fua pretermiferit ? Aut duplex cui perfvadebit, quod non potius partium " ftudio eatantum, quce ad Macedonii lau- e notd dem & defenfionem qualitercunque tor- Jeufir queri potuerunt, recenfere, cetera autem qdisFo- ejus facta,quz nullo orationis fuco excufa- a Me ri poffunc;preterire voluerit? Certe quam j Orto pronus fitillius erga Maced. & Macedonti affeclas affectus, univerífa Macedonianz, ynirit ja quam texuit, hiftorie connexio, & omnes m i linez teftantur , que fimul etiam lividum muni & virulentum Autoris adverfus Orthodo- ; d xosanimum abunde produnt. Nam ex yduslt hoc malevoli & exulcerati animi fonte o- mnia fere derivata func, quz de Homoufi- 4uam,2 | anis in hac Macedonianorum hiftoria Ar- re qui te lf noldus memorat, fiquidem aperta funt niendacia, cum de Orthodoxis refert, ln J quod Macedonii pietatem natumque inde vulgi applaufum limis oculis afpexerint, ; nec aliam ob caufam Macedonium befti- j o fu« am nominaverint, &a&iones ejus pro fo- :$63)'412/€ roribus venditaverintquam quod Maced. San eo tempore,cum Arianus effet;pro Orth. HU habuerint, quod magna ipforum impor- titei tunitas &mgm Itas quofï;u:zgeftummtgfe:t i uünb Grobbeit) - Lon&an; urn ad ecclefize $bl perfecutionem irritaverit, quod exrixan- COn! di libidine & fuperftitione Conftantini lite M.corpus in alium locum transferri non ia permiferint, & culpam effufi in haccon- DCv tentione fanguinis injufte 1n Macedoni- fem um transtulerint, quod ex iniquo odio febu Macedonianos perfvcuu fuerint , nectam T0f ; doctrinz caufa, quam ob prfcopatum Cf Conftantinopolitanum, quo Paulus or» thodoxus a Macedomo deturbatus eft, fro P tü graves adverfus ipfum inimicitias geffe- m rinc, ut plures alias e;usmodlcalummas ; Qore mbus Arnoldus. Orthodoxos 1n. Mace- Crofi j onil grauam oneravu: taceamus. Nec meliore fide Macedonii do&rmam contra blafpf erür Orthodoxos Arnoldus tueri fatagit, quip- equi hiftoriam controverfiz de Spiritu verf H I6 nor ba'*x&o Macedonianos inter & Orthodo- &m xos agitatee his verbisorditur: Syaber ent lebin ftunbe nun bas Difputac eom beitigen Gxeiffe/ ïlt, At] roc[dbes mit ibm obneSYtotb anaefangen toure J Dc/ nad)bem faff aiemanb mebr bem beilígett Ambïq Gyeiffe uüb. feiner Stegterung geborfam tvat, Pug Maluliï'et, ut videtur. Arnoldus Macedo- fo Iptq n f.,u nomen ab Orthodox1s Calendario Qd San- '*E(ää) 413 (863)3- dMacei. Sanctorum, quam haretnicorum cataiogö n infcribi, ideoque litem de Spiritus S. Dei- d tate fineómni neceffitate ipfi motam afle- tj rit, quafi Orthodoxi,Macedonio Spiritum egtle S. blafphemante & Deitatem ejus negante, X ff connivere potius & tacere, quam impio ytunt herefiarchz contradicere, & ejus blafplie- rf mias elencho füoturbare debuiffent. Ita- hiccit ne vero Arnoldum non puduit, defenfio- cedon nem doctrinz de vera Spiritus S. Deitate i od rebus non neceffariis annumerare?. Au- nectif non ipfe in fupplemento füo p. us. cum Opä[um Cafliano ex libro ejus de incarnatione a- Jlus of* gnotcit, 4egi aliguidim Trinitate non poffe us & Jme totius- Trinitatis injuria ? Cur ergo 50uv tam maligne fugaillat finceros ecclcfie Do- ünini &ores, qui injuriam a Macedonio toti Sa- n Mi crofancte 'Trinitati illaam vindicare, & M blafphemum os verbo DEIobftruere fare- j contt D gerunt ? At propterea, inquit, contro- verfiam hanc de Spiritus S. Deitate move- i UP J Spil re non debebant Homoufiani, quia tum r[hOdO' temporisnemoferea Spiritu S. regi fe pa- u) I tiebatur. Sedundequzío probarepote- [ l il rit, Athanafium, Bafilium .M 1 . Gregorios i tll s yflenum &.Nazianzenum , Hilarium, AU at Ambrofium & alios orthodoxe ecclefiz iM l wüï. Patres, qui Spiritus S. impugnatores ore & a? Ícripto impugnarunt, regiminiSpiritus $. j m vero ii obied,ientesï non .—füifïfe'? Utina - femet- Neanii 40 r 888 fed femetipfum defcendat, & confcientiam fuam exploret, annon Spiritus S. regimen p detrectet, cum difputationes de Spiritus S. teci fisn Deitate contra Pnevmatomachos non ne- ceffarias effejudicat? Spiritusenim S.qui Aicis indifferentifrium religionum , &infanam Onl Deut quidlibet de quolibet fidei articulo cre- dendi licentiam abominatur.falfam doctri- negal fimul nam ferio argui, & facram militiam adver- fus hereticos exerceri jubet, qua de re Ce- COnte leberrimorum Theologorum Fechtii, Orth Wernsdorfii, aliorumque doctiffime lu- ipfar cubrationes Arnoldo & quibuslibet Indif- 0fat., ferentiftis T'heologiz polemice ftudium Mice afpernantibus, oppofitz videri poterunt. ditini Vana ergo eft Arnoldi de Clero querimo- Wif nia: anftatt baf man bepberfeite batteGott C um feinen Gieift bitten/ ub fid) von ibm felbff Tinat in alle £Gabrbeit fubren faffet/ fienge fidb bie Ilis Clerifen an mit Diefem 9taum tiber feitte Pet Th« fon unb anbete cheorecifie Sragen qu. àtv Verbi cfen ; quafinon Macedonius, fed Clerus Won dl orthodoxe ecclefiae aquam cturbaverit. Cifca ! Quidautem peccavit Clerus, qui Macedo- f05 nio graviter erranti viam monftravit? Pu- DN tatne Clerum cum Pnevmatomachis dela- Spiflo R macaprina litigaffe, cum de Spiritus S. Per- fona contraillos difceptavit? Actamen vi* Yette detur Arnoldo , Clerum confcientiz Ma- DN cedonii vim inferrenon debuiffe, ideoque Weur recte as ( Jetut xecte feciffe Macedonium , quad ad voces cggim m perfone, homoufi, & fimiles terminos YritusY technicos recens inventos fe aftringi paf- fionme fusnonfuerit Atqui de terminis tech- m nicis non erat controverfia , fed de reipfa. Tobort Orthodoxi enim Spiritum S. verum effe u * Deum profitebantur, quod Macedoniani d negabant , Spiritum $. creaturam & DEI ao famulum vel miniftrum effe pertinaciter ere( contendentes. In terminis faciles erant Fechtii, Orthodoxi, modo Pnevmatomachi rem fme l ipfamnonnegaffent. UndeNazianzenus tndi- orat. 44. quz eft in feftum Pentecoftes, tudium Macedonianos his verbis compellat: v/zz Yerudts divinitatis ac potentie nobis date ; & nos yerimo vicifem divinitatis vocem vobis concedemus. OO Cum enim Macedoniani Spiritum $. no- n il j minatim Deum appellare vererentur , id j fld) M ilis condonare paratus erat Gregorius ii 2U "Theologus, modo aliis &quipollentibus j ,'ö jj verbis divinitatem Spiritus S. exprimere ( Cero mondetrectarent. Éandem oeconomiam rae circa voces Pnevmatomachis , fpe pluri- Mace mes eorum lucrifaciendi, indulgeri voluic i Bafilius M. ut ex duabus ejus ad "Tarfenfes at "h IQM spiftolis, quz funt 203. & 204. abunde pa- fet. uin &ipfe Bafilius, cum animad- g verteret, Pnevmatomachos quosdam in- nt ) fidiasfibi ftruere, huic occafioni intentos, iritum S. . ((14 ld que m eum, quam primum aperte Sp f E ?um [ -259) 416 (863- Deum confeffurus effet, urbe pellerent, ET ipfique ecclefiam ejus occuparent , ad tem- T jus Spiritum S. expreffis verbis DEUM nominare intermifit, interim tamen aliis * verbis & phrafibus tantundem valentibus m Spiritus.S. Deitatem propugnavit, & hac | nir artepeffima adverfariorum confilia elufit, - | fmeco, .| Domin de quo oeconomie ecclefiaftice genere D. Elias Veielius beatzz memorizin exercita- füine tionead eclogam Eulogii apud Photium Fili q cod.226.conferri poterit. — Talis autem — Siti - Qini difpenfatio locum invenire non poterat, quamdiu Pnevmatomachi Spiritum S.cre- Qu ve a:uram , & Dei famulum effe afferebant , : Uperte| quo errore Macedonianos infectos fuiffe, ] "sT contracommunem veterum Scriptorum : liC confenfumnegarinon poteft, Et quam- Titui$ Cl vis Auguftinus dehzrefib. c. 52.a nonnui- T lis perhiberi referat , quod Macedoniani Tüeritis Spiritum S.non DEum, fed Deitatem Pa- 3 tefl tris & Fili dixerinc, eumque propriam Vf cen 4ubftantiam habere negaverint, non vide- EU mus tamen, quid Arnoldue, qui pro more dpetre füo Auguftini verba mala fide reddidit;pro - meü, qllt Macedonio indelucrari poffit, cum & illa tsS D opinio, fi ulli Macedoniani unquam illam defen[ f foverunt, aberroreabfolvi nequeat. No- ] invidïo! Yuüm ergo pro Macedonio patrocinium ( QXl ejusadvocatus his verbis querit : et mag Cbae. veram j aberobne æeifel bedtoegen et"wag fren bïim u " -$98) 417 ( 86$- j Son getebetbab en At cen obne Q'Giber /tveil oor ibm óffterá berofei» EOY | fevuc) gelebret/ auc) nictg getviffeá in Sym bolis baton beftímmet toore dl 1l J ben, Verum his dictis nullam Jenu 4 probatio- nem Arnoldus addidit. Neminem enit us nom t inare potuit , qui a fi nte Macedonium "TE necontradictioneSpiritumS. creaturam enett]. nominaverit. Certe ut Chriftiani in no- xerül: mineSpiritusS.non minusac in Patris & Jhotiüt Filii nomine baptizantur, ita omni zvo g a. Spiritus S.non minus quam Patris & Filii otett divinitatem agnoverunt. Efto, pleros- mde que veteris ecclefiz Doctores Spiritum S. ob aperte Deum profeffos non fuifle, ut Peta- yfüif vius Tom.2. dogmat. Theol.libr. r deTri. at nit.c. 14. afTerit, fufficit tam en, quodSpi- H quam rituiS$. attributa divina j opera divina, & monm cultum divinum affi — gnaverint, & hus argu- edofi mentis fidem fuam de Di vinitate Spiritus LätemP* S.teftatifuerint. Unde & Centuriatores, etfi centur. 2. p. 4o. de Ireneo referant, on Vi quodiin fzriptís fuis nusquam SpiritumS. aperte Deum nomi naverit, non dicunt ta- diditp dlf jl men, quod nusq j tus S. Divinitate uamin fcriptis fuis Spiri- m m agnoverit, ut Bullusin ï defenf. fidei Nic P. 58. eorum fententiam N invidiofe tradu Cit, et fed expreffe addunt, [()CIHJU quod Irenzus Spirit ui S. divina opera ad- T cribat. Id verofacere non potuiffet, nifi l p I)W veram Spiritus S. Di virritatem aguoviffet, q Nec? ."693) 418 (ääw ; Nec fymbola ante Macedonii eetatem ec- Qerpi clefie defuerunt, quibus Deitas Spiritus S. - 1 bunl teieul afferta & ftabilitafuit. Idem enim, quem modo nominavimus, Irenzus libr. I. adv. tDj heref. c.2. profitetur, ecclefiam ab Apofto- -0 t RV lis eorumque Difcipulis accepifle fidem in unum DEum, Patrem omnipotentem, o- BETT mnium rerum creatorem, & in JEfum EX .. fD Chriftum Filium DEI pro falute noftrain- carnatum, & in Spiritum S. Que fidei , um $, - . QUi profeffio etiam in fymbolo, quod Apofto- licum vulgo dicitur,continetur, ut alia ve- ^ limdi teris ecclefie fymbola taceamus. . Pergit ;ææg ; diig tamen Arnoldus : bafet er Deffo. getroffet allen. Gemiffens Qtoang. biffal8 vermarff/ — us toventtbie Orchodoxen íbm ibre neuerfunpe ne $&un(bterminos quforíngen roolfen/ unb ; Wisq, fiberer ben ber Stegel ber 30 €xbrifft blieb. | It Qu Usqueadeo ergo Arnoldus omnes vere- EX ; Viteris ] cundie limites tranfilit, ut impii hzrefiar- che doctrinam Scripture regulze confor- . fütitm memaflerereaudeat. Dicatergo, fi pot- Bo eft; ubi regulaScriptureSpiritum S. crea- . linSg turam & DEI fervum appellaverit. Pu- t deqn denda profecto eft, & chriftiano homine indigna hzc affertio , quod Macedonius - Jtttntil juxta Scripturz regulamin fua hzrefi pro- ! [iri - Mil cefferit. Cujusaffertionis probandae caufa, ex Erafmi prefatione, feu epiftola dedica- Hütvipj i ex- toria ad Opf:,ra Hilarii ,lve;ba quseda m - ;cer- C cEr it Arnold oD us, cujusipfa verba damus : n . benn bierínnen ( nempe in. Scriptura facra) tvieein aefebrter SYtaun (Erafmus anmetc£et/ nqu .Tul toirb stvar Cbrifto ber Jrabme G £ottes benge« yih leget/ abet tiítgenb$ ausbrücflicb bem 3o, Gete fimn fte. Verum ifta Erafmi verba malz Arnol- di caufe nulla ratione infervire poffunt. tf y J Non enimMacedonius propterea ab eccle- xolltit fiz Doctoribus damnatus eft, quod Spiri- ), tum S. Deum aperte profiteri nollet, fed üe f |Apoli quodSpiritum $. creaturam & DEI famu- atl lum diceret , quam blafphemiam Scriptu- rc regule conformem effe, nec Erafmus Bo Iul i dixit)necquisquam, in quo vel mica pu- doris & gutta chriftiani fanguinis fuper- D ( eít, dixerit. Unde etiam Erafmus in illa TR ( T ipfa,quam Arnoldus allegat, epiftola re- fert, quod Hilarius non auíus fit Spiritum $. creaturam dicere, quia nusquam idin S. g t hærefm' literislegerit. Ceterum illam Erafmi fen- tentiam, quod Spiritus S. in Scriptura a- » Qoftf perte DEUsnon dicatur, amplectuntur et- 10 D ( ] $08 jam Sociniani, e quibus Crellius in tracta- tu deuno DEO Patrelib.I. fect. 3. c. .-hunc j ! in modum rhetoricatur: qaem Jocumpro- ) hot aced(mlm ferent illi,ubi exprofeffo traditum , &* aper- 1e firiptum fit : Spiritum $. effe Deum? 2 ff Nullum certe tot adver[arterum myriades , ndæcguä totoiri docli & in facrarum literarum fe- j; d tot feculg, quibus «* ä?io?e ajtdue verfantes per z ia d 499 420 ( 863- illa de Spiritu S. fententia viguit , mvenre Ger potuerumt. N erum thrafonicum iftum de- clamatorem confudit , ejusque probatio- qui -Qaft nes folidis reíponfionibus ditcuffit Calovi- Bul vusin examine librorum Crellii de uno fV DEO Patrep.148o. &feq. Sedad Arnol- tumt dum redeamus, qui impudentiffime de tiusfi Ortliodoxis referz, baf fíe ibre SDtepnungen to il auf bas unterfijámtefte bebauptet / unb fid) xamc auf bie Cbrifft babep beruffen ( gleid)roobt Chri aber/ too einer roeiter auf Den. Girunb gebrune Jude gen/ nicbts tudbtíges Dacon auftoeífen fonnet DeSy Probareid conatur exautore Dialogorum, dlioC qui fub falfo Athanafii nomine prodie- ttaMs runt. Sedcurdiffimulat folida argumen- noldy ta, quibus Deitatem Spiritus S. verus A- E iliinf thanafius, Bafilius Magnus, aliique ecclefize tb doctores vindicarunt? aut cur ditfimulat omi inepta Macedonianorum argumenta, qua- liaerant: omnia per Chriftum facta funt Pitre, um Joh.1,5. E. Spiritus S. eft creatura.Chriftus pletar virtuteSpiritus S. demonia ejecit, Matth. Dittu XIL, 28. E. Spiritus . Chrifti minifter eft, utaliataceamus. Quce omnia oftendunt, Tinany Jtone juantum Arnoldus ín feimer unpartbept/ Tonol fiben. Sce&er » Soiftorie partium ftudium fe- ( CC quatur. Sed nondum eft calumniarum in OrthodoXos finis. Refert enim Or- J lOpto thodoxos Deitatem Spiritus S. defenden- Vetere tes commemis!fuig humanis Judz orum & Gentt- &C?; -98) 421(885-.- t Gentilium converfionem impediviffe, funi quafi doctrina de SpiritusS. Deitate fit hu- Dro manum aliquod commentum , & Judzo- x br. j du rumac Gentilium converfio melius pro- moveri poffit, fi cum Macedonianis Spiri- TE tum Sanctum creaturam dicamus. At ci- ifme tius futurum arbitramur,fi ex Arnoldi vo- V to ille Macedonianorum error orthodo- m xam de Spiritu S. doctrinam füpprimat, ut T Chriftiani ad judaicam perfidiam, quam DI Judei ad Chriftianam fidem adducantur. n o DeSymbolo, quod Epifcopi A. 38.in con- ]ggorum, cilioConftantinopolitano congregati con- rodie tra Macedonium condiderunt, refert Ar- ,fgumen' noldus, quod verba quzedam de Spiritu S. veru J illi inferta; neque tamenDeitatis ejus men- u tioinjectafuerit. Verum annon titulus difimii Domini & vivificantis, annon proceflio a ent) ( Patre, annon coadoratio & conglorificatio du cum Patre & Filio, annon infpiratio Pro- a Chritt phetarum, qua? omnia in hoc fymbolo 11[1 M Qt SpirituiS. tribuuntur, ejus Deitatem con- n firmant? Creterum iftam Spiritus S. defcri- ptionem non demum in hoc Conftandi- 1 il 1 nopolitano concilio adjectam, fed jam ance hocconcilium fymbolo infertam fuitle , ex ydium^ ]mmmj Cyrilli catechefibus, & Epiphanii Ancora- unin" to probat Uflerius in diatriba de fymbolo eenæ vetere ecclefie Romane p. 14. & feq. cum jgoru & Cyrillus catechefes fuas, & Epiphanius GU —Ddg - An- -E98) 422 (8653- ejs; Ancoratum füumante hoc concilium fcri- Gov pferint, &tam in fymbolo , quod Cyrillus tifüi 1n catechefibus fuis explicat, quamin fym- berri bolo;quod Epiphaniusad calcem Ancora- . Tho ti fui exhibet, additamenta illa reperian- tur. 'Tandem Arnoldus Macedonianos BN — 1 wMó fuos exilia aliaque mala paffos, & peculiari- toftac bus nominibus ccu ftigmate quodam fi- gnatos queritur, dum inodo Marathonii, .. Spiti modo T ropici, inprimis vero Pnevmato- ; poli machi dicti fuerint. Et hoc Pnevmato- j ^ Ti machornm nomen, etfi imprimis Macedo- .. 1 Ril EUA nianis adhzferit, omnibus tamen illis com- petit,qui vel cum Macedonianis Spiritum S.divinam Perfonam effe negant, quod a -| tulgi Socinianis fieri conffar, velalia ratione de BEUX Spiritu S.non benefentiunt. — Pneymato- ; füntje .. Qieti machus ergo fuit Simon Magus, qui femet ipfum Spiritum S. effe dixit , quam blaf- feculu .. filüstg phemiam feculo3. Manes, & ex muliebri fexu feculo 13. Guilelmina Boéma 1mitata . lonre lecfin eft, quefe ab affeclis füis Spirituin S. ap- pellari paffà eft, quemadmodum & noftra / i Itdom etate fcortum quoddam fanaticum , cujus mbnon actirepetere & animus horret & calarmus, — Üisfor Spiritus S. nomen fibiarrogavit. Pnevma- Q UI tomachus fuit Montanus,famofusille San- Ritipo étulus hagiodetmone obfeffus , qui fanati- 'Nin cifie * . Il cum, quo & ipfecorreptus, & prophe ejus äkulof — -489)423 (S03- din: ejusafflatze fünc, fpiritum pro SpirituSan- d Oris &to venditavit, quem herefiarcham in Pie- tiftisnoftro temporeredivivum effe Cele- x min j n Antt berrimus - Argentoratenfis Academie "F heologus Joh. Joach. Zentgrafius in eru- | repeüan- edonns ditis differtationibus de lapfu Tertulliani ad Montaniftas- demonftravit. Pnevma- ;pecuïiari tomachi fuerunt Gnoftici, quorum de u imthoo Spiritu S. deliramenta apud Ireneum legi poffunt. Pnevmatomachi fuerunt Sabel- nermio neimi liani, qui Spiritum S. eandem cum Patre & Filio perfonam effe docuerunt. Pnevma- sMict iliscon tomachus fuitSandius , qui per Spiritum S.collectionem bonorum Angelorum in- Spirium telligi fomniavit. Denique ut Grecos, t qui ao d qui proceffionem Spiritus S.a Filio negá- runt, & aliosjam mittamus, Pnevmatoma- nerimu chi etiam fuerunt, qui novurn Spiritus S. !qui i'emeri feculumannunciarunt, quos inter Dulci- um D nius tale Spiritus S.1eculum finxit, in quo nü immh non religio &jufticia , ut in feculo Patris, necfapientia, ut in feculo Filii , fed caritas um MP fit domihatu-ra*,ita' quidem, ut, quicquid & fub nomine caritatis petatur, eciamfi fit a- Um j an €tus fornicationis venerez,absque pecca- to concedi, neclicite & fine peccato dene- pnet gari poffit, vid. contin. Chronici Guillelmi st de Nangis apud Dacherium To. XI. Spici- [ui fmä legii p.623.íq. Quid pluresalii Fanatici de fei;ulo SpiritusS. velante tradiderint; v.eRV :ophegfä 4. in 499) 424 (869- in huncusque diem tradant, referré fupc'rl fedemus. | Fruftraautem illud Spiritus S. feculum fperari, Juvenis Prxftantiffimus & Doctiffimus Dr. M. $emuel Theodorus Scbmidius, Dresdenfis, 'Theologiz Cultor C( perquam Eximius, cras Deo volente poft auditam iz. in Templo Academico oratio- ne erudita defeculo Spiritus $a10n expeétan- do demonftrabit. gam ut U'TTRIUS- QUE REIPUBLIC/E PROCERES, & reliqui Academiz Cives benevole audire, & honorifico fuo comitatu folennem hanc panegyrin fplendidiorem reddere non graventur, officiofe ac humaniter roga- mus, noftra illis officia ac ftudia, quecun- queanobis proficifci poterunt, viciflim Ed [177 pollicentes. P. P. in Vigil. Pen- ügis. tecoft. A. C. 1707. Donu . D *93)0(8&7&— 11 t E ib m Gilje l'lbus tton e&m» De« DE &ur, Qun M *æs',m;(sæ rélpt $SCHEDIASMA pl DE nf dhndni SCRIPTIS AD-NOTITIA.M..' z Oi CONCILIORUM p Q 0tt0- extt- CANONUM SPECTANTIBUS. TO N5 $1. lequdit yem i Anones äpoj;'alomm', Veterum Conciliorum Conflitutiones ,. & ere m | Decreta Pontifzcum antiquiara , r fügt quibus Tractatus de Primatu Ecclefie Romane premiffus eft , cum $c- luæcuu- . viclm| bannis Wendelflini Prefationibus Mogun- len, ti&1525. prodierunt. Que veterum Ca-- nonum & Decretorum Collectio cum Pa- rifüs 1609 iterum imprimeretur,Codex Ca- nonum Vetus Ecclefie Romane infcripta fu- it. Ethancipfam Collectionem quondam abHadrianoi — Imperatori Carolo M. ob- latam fuiffe , Sirmondus T'om.II. Concil. Galliz p.7.ex epiftola colligit,que in plu- ribus MSC. codicibus Gallicis huic Colle- &tioni przmiffalegitur. Eandem veroCol- lectionem, que cum CoZecione Canonum & Decretorum veterum per Dionyfrum Exi- guum facta paucis mutatis tota convenit, J) cum Zrancifci Pithei Notis & Petri Pithos Dd54 : Mf'.[c'el- " "MC Mifcellaneis Ecclefiafficis alisqiue Acce[fo- fu nibus; Parifüs 1687. etypographia Regia- acce CIaudius Pcleterins denuo vulgavit. defid .JI..Duos Conciliorum T omos collegit - cufi & Parifiis 1524. edidit Jacobus Mer£mus , Qum qui etiam Colonis153o. & iterum Parifüs | mm 1535. prodierunt.Poft Merlinumduos iti- &dhi dem Tomos Conciliorum, fedMerlinianis ditio auctiores Colonie 1538.in lucem publicam lriol emifit Petrus Grabbe , qui cum poftea ad- dute huc majorem Conciliorum Apparatum . d collegiffet , 1551 ibidem tres Conciliorum . * COmf 'Tomos vulgavit. |Poftea in eadem urbe . piri Colonienfi Lauremtius Surius quatuor füen Conciliorum volumina à fe collecta A.1567 Tüm publicavit. — Venetiis autem apud Domz- lo micum Nicolimmum Concilia in quinqueTQf lusl mos diftributa 1585. prodierunt. I6 II Noftro feculo Severzmus Biniue Co-- fer Jonig1606. quatuor Conciliorum 'T'omos, - l tertio in duo volumina divifo, edidit, no- tel 10 üsque fuisilluftravit. Cum autem A.16:9.- N lbidemaltera vice Concilia quatuor 'To- BN 1nis diftincta ederet, fingulos fere tomosiü I duo, & tertium in tria volumina divifit. . Ipri Poftea vero Parifienfibus typographis 7- Coll nii Concilia in mbvem "Tomos diffribuere Vittg placuit." Et hanc Binianam ConciForum prim Colleclionen ea excepit, qu& Parifiis 1644. 1683 di- /n- . int t Regiq typggrap?ia pxïodiit in37.1 'armo'f-r 3883 ) 427 (86*-. Á f£inéta, Que editio, etfi inea nonnulla ii accefferint, quz in prxoubus editionibus j defiderabantur, in primis tamen eam ob eole caufam priores editiones tarto volumi- t num numero excedit, quiain ea impri- "3! [lh mendaauguftioris & majoris formi typi 1051 ln adhibiti fuex unt. Sane Conciliorum e- finiti | ditio poft Regiam,per PbLLabbeum & Ga ablict brielemCoffartiumadornata,& Parifiis 1671 ( ii & 1672. vulgata, Col lle&ione Regia wc,axor vracum eft, & tamen quindecim cintum Tomos fioram comple&mur, quibus duo 'T'omi ad Ap- n u paratum Conciliorum pertinentes additi Qatuor füerunt, quorum unus Przfationes prio- NY rum edi&£onum, necnonSynopfin Corici- |Dun -- liorum & varios Indices cum "T'abulis qui- lueTo- busdamGeogr aphlcm,altex varios f'«,rmto- res, qui de Conciliis & eorum aucoucatc 1l ,CO egerunt, exhibent. ÍIV. Cumautem &rephanus Baluz us mæ [on li, m telligeret, has Concx i0rum Collectioné Atl multis emendationibus & fuppkmmus rTo adhuc indigere, novam Conciliorum Col- jmo le&muem adornare ceepit, in qua eorum d j inprimis rationem habet,que n prioribus Collectionibus vel omiffa vel mutilate aut jis? iil 4 J vitiofeedita fuerunt; & hactenus quidem jj LL primum novzillius Collectionis T'omum 1693. Parifiis publicavitjin cujus przfatione f 1644' J 71 j i inftictutum fuurn, & quxd in Labbeana ali- dsqte J -83) 428 (S63-.- isque Conciliorum Collectionibus defide- altim ret, exponit. Novas przterea Concilio- TOl rum Colle&tionesin Gallia Johannes Har- Nom. lu$ duinus, in Anglia Petrus Alixius adornare dicuntur, G edocebit.. quz quales future fint tempus; yel V. ConciliaIllu Rrata feu Coxiciliorum Cohc aud. & Colloquiorum , ab Apoftolorum ztate Tüm. usque ad Colloquium Caffellanum 1661. habitum, celebratorum Acta & Decretain liqruu "T omos IV. diftributa 7ebannis Ludovici 1h j feril Ruelit& Jobannis Ludovici Havtmanni,qui floric opus à Ruelio coeptum poft ejus obitum perfecit , Noriberge 1675. prodierunt. bet u Lugduni autem 168o. Tobannis Cabaffutii Suq Notitia Ecclefiaftica Hiftoriarum Conci- V A5 Ài lii & Canonum, veterumque Rituum ab &tte ipfis Eccdlefie incunabulis usque ad no- ftram etatem deducta lucem publicam ad- Talem fpexit. Neque hic tacenda Francifci 7o- V, venii Sanctiones Ecclefiaftici tam $ ynodi- &ddi ce quam Pontificie, quarum prima claffis Ti Univerfales Synodos , fecunda Particula- ff res,&tertia Pontificum decreta exhibet. Tunt Parifus 1555. evulgate. — Item Chriffiani belhb1 LupiSynodorum Generalium & Provin- Tüitün cialium Decreéta & Canones, Scholiis, No- eüSy tisac Hiftorica Actorum Diflertauone il- Que luftrati; quarum prima & fecunda Pars K a, qua QT Lovanii1665. *tertia? quarta &-quint ultima 1 493) 429 (869- i ., « uliïma eft; Bruxellis 1675. prodierunt. $i. n 5 7onis Starovolftii Epitome Conciliorum- s Bir omz 1655. edita. Prancifez Longi a. Corio- n Jano Summa Conciliorum a Petro usque t ad Gregorium XV. Antvverpiz 1623.1m- preffa. Bartholome Carranze Summa M Conciliorum a Franciíco Sylvio poftea ncw - aucta. Philppi LabbeiSynopfisConcilio- rum. Gabrielis 'rateolt Narratio Conci- m il cretit liorum, cui Caftigationes fuas & quedam alia 7ob.Lydius adjunxit. — Sgomonis Ge- P Ms fieriliber fecundus de Concilis, qui Hi- ftoricam Narrationem Conciliorum exhi- ybitum jerrt. bet, ut quorundam aliorum Epitoras & Summas Conciliorum taceamus. 71 . VI. LibellumSynodicum veteris alicu- Cond- .. um jus Autoris, qui Concilia ab Apoftolorum - gtate usquead octavam Synodum Gene- )d at ralem habita, breviter recenfet , Yobannes Pappusi6ot.. Argentorati Grece & Latine j od edididit; &poftea GuZelmus Voellus & Henricus fuffellusin BibliothecaCanonica a C | sticüb T'omo II. p.u66. iterum imprimi cura- runt. Extant&alii quidam Veterum li- xbl bellibrevem Synodorum, inprimis Gene- r Prort ralium hiftoriam exhibentes; cujusmodi eft $yropfrs feptemConciliorumGeneralium, iM | juz fimul cum Gelafii Hiftoria Concilii jontr Niceni, € cum Actis Ephefini Concilii, ex (i fs Comfnöüniana offcina Gr&ce & Latine .cum J ? -æäx 430 (869- cum Abrabami Sculteti verfione: prodiit. fcali Eadem autem hzc Synopfis eft cum illa , oum. fiif quamex Greca Hoefchelii editionelatina L expreffit Nicolaus Ritterbufusin Lectio- — tisi nibusSacris, lib.IH.c. XE. Pbotii opüfcu-. R lum de VIL Synodis Oecumenicis , quod (uin, fimul cum Photii NNomocanone Parifus - —— ( [4/ 1675 Chriffopherus faflellus edidit, ex ejus quent Epiftola ad Michaelem Bulgarie Princi-. Til pem excerptum eft, quz inter Epiftolas tifia] Photiia Montacutio editas primum locum - lundi obtinet. Suübjunxit autem Juftellus huic 4 Photii opufculo etiam 'NiZi Metropolite HIROL Rbodii opufculum de IX. Synodis OQecu- Tüt a menicis, & Opufculum zncerti ZAtutoris , QUito uodfex tantum Oecumenicas Synodos Jltej exhibet. Eft autem Autor ille incertus tfïulus, Germanus. Patriarcha . Conflantinopolita- Óf ed nis, füb cujus nomine 'Tractatum illum- nonnullisinlocis auctiorem edidit in Va- Xript | l riis fuis facris &zephanus Je Mayne , qui et- m iam huic Germano' T ráclatui zucerz: alicu- ïaus F(d jus Autoris Opufculum de VII. Oecume- Vlfer nicis Conciliis fübjunxit.Preterea 1nCodi- &Heäfta] V cibusquibusdam MSC. Cod;zi deOrigini- mbuS'I busConftantinopolitanis, inter- librum de W. s ftatuis &librum de /Edificiis legicur Nar-- i Y ifm( ratio de VII. &ynodis Oecumentcis, quam. itfis Grece exhibet Perrzs Lambecius in NotS äma G Opu- ad Qoïdigum pag. Isz.Mzcbaelz.r pfeti * fcuf, | ifl"lder | 4$8)431(269-- v f;culuïn,de'VII. Synodis Oöcum,enixcïsl, m cum aliisquibusdam Pfelli Opufculis Pari- e n 4 fiis1632. Franc jfeus Bq/"qucftw edidit,&No- Ledit- tis illuftravit. . opulcu . VII. Conciliorum Genera ïiumj Col'g- J &ioinquatuor Volumina diftributa Atoze P ex Vaticana Typographia A. 1608: & fe- u quenti prodiit, quam imprimis Perrz AMo- Punt rini ftudioaccuratam fuiffe Zacobus. Que- pillds tifin Prefacione ad Petri Morini Opufcu- j Jocurm la indicat, idemque ex Morini epiftola 4. 9. hus hu 1t. 23 & feq.colligi haud difficulter poteft, Hiftoriam autem Generalium. Concilio- vulit (Qect- rum ab Egmundo Richerio Ícriptam, & in W'iï ! quatuor libros divifam, quinquaginta fere v poftejus obitum annis Coloniz, ut habet Qu5 ticulus, feu potiusin Belgio 1680. & iterum li il 1683. ediderunt, in quorum manus ejus if IUUfH Scripta pervenerunt, f M adendi p . IIX. Antiqua Gallie Concil u curam Perrus Pitbeus , & poft eum'Nico- 410* laus Faber in fe fufcepit. Verum , cum Jecuftt u neuter , quod animis conceperat, przfti- m Uflet/tandem Jacebas Sirmondus 1629.ea (rigt tribus T'omis edidit;Notisque fuis illuftra- vit. . Supplementum Conciliorum Galliz bruma t Ndï' a Sirmondo editorum , publici juris fecit Parifiis 1666.Petrus de la Lande. .. Novis- jj qu i Md fima Gallie. Concilia a tempore Concilii iO " 1'1( v,cu Tridentin*i- lLu:y'lovz'cu;ü O:föiä)ug -goilegiþg -03)432(868-- & 1646. Parifi isedidit. Concilia quedam epifcb; Galli: Narbonenfis in unum Volumen fedobi adierf €ollecta &Notis fuis illuftrata Parifiis 1668. Srephbanus Daluzius vulgavit. 16 ydt .. Hifpaniz Concilia 1565. Madri tiedi- tindem dit Gaer/is Loafa, ufus in hoc Opere, ut pbl Baluzioin Prefatione ad Novam Concili- Ángili orum Collectionem videtur, Codicibus, Ueatu ilie quosa Johanne Baptifta Perezio collectos ) Gafpar Quiroga ad Gregorium XIII. mi- Al fit. Novam eamque longe locupletiorem [777 Conciliorum Hifpanie Collectionem hoc Ahtürg, ipfo anno Cardizalis Aguirre Rome pu- frdunt blicavit, qui jam A. 1686 Compendiariam CUtn ver quandam horum Conciliorum Nocitigm ünng Salmantice premific. ümm X. Concilia, Decreta, Leges & Coniïi« erülga tutionesad Rem Ecclefiarum Orbis Bri- Mediol tanniz fpectantesHesricusspedmannus col- I Cang legit, &primum "Tomum, qui a primis dorum, Chrifti feculis usquead A. C. 1066. deduci- nemhuj.? tur, Londini1639. vulgavit: fecundus au- xem 'Tomus, in quo Britanniz Concilia t usqueadannum ij31. cOncineutur,'mortqu Doltolgr jam Spelmanno 1664. ibidem prodiit. Vltonic XL Ladovici Thomafmi - Presbyteri lt ihtgy Gongregationis Oratorii differtationum ,aüüoru in Concilia Generalia & Particularia To- MUU mus I viginti differta&onibus conftans aaäüm Archi- jam arïmp 1667. cum Præfatione ad Q cpifco N ?3(?3 )45 (889-- iquen - epifcopum Parifienfern Parifiis impreffus, Voluna fed ob multas affertiones Ecclefizs Gallicze jrifliswd& adverfas ftatim fuppreffus, &ab eo tempo- re, velucad carceres damnatus, füperiori hdrinel tandem anno nonnullis plagulis mutatus Üpttst in publicam lucem prodiit. |Quid asurem COl fingulis illius T'omi differtationibus con- odicibts tineatur, recenfetur in Ephemeridibus colledo Galliz, A. 1694. p.785. XIlL m - XIL. Canones Apoffolorum & Veterum pletiorem Conciliorum cdm Commentariis Sobannis nem J Zonare,& alia quedamad iem Canonicam o p [peclantia arilüs 1613. Grece prodierunt ndiariam cum verfione latina partim Jobamis Quin- 1ini,qui Zonarzin Canones Apoftoiicos Noottm Commentarium jam pridem Parifiis 155g. k Conl evulgavit : partim ziuzonii Sa/matie , qui Mediolani 161. Zonare. Commentarium yrbis in Canones Gonciliorum ediderat : partim mmmo.- ia p aliorum, quorum nomina poft Prefatio- ; dedic nem hujus voluminis videri poterunt. ndus t* XIIL Tbeodori Ba/famonzs Commenta- Concll riinPhotii Nomocanonem, Canones A- meOIIW poftolorum & Veterum Conciliorum,& Canonicas Patrum Epiftolas Grzece & lati- jb yesbyte ne, interprete Genzigno Herveto, Lutetize Parifiorum 1620. prodierunt, cum jam pri- gtion hn i dem P/otii Namocanon cum Commentariis Balfamonis Latineex verfione Henrici A- coni W jue Greco tam Pho ..: d 'gylggfiäBäüleæï iterumc Ee ul i ha | 493) 434 (069-- tii quam Balfamonis T'extu addito, Parifiis — fccle r gfbï'*g/z'opbo iiiect. 771' yaþ'ellz'üudio A. 1615. prodif ri Jule Fenau XIV. GuilielmiVoeli & Henrici Suffelli Bibliotheca Juris Canonici Veteris , Pari- tio inter !sj hi fis 1661. impreffa, in duos T'omos difpefci- f 1649. tur,quorum primus Codicem Canonum Ec- fho Cant clefe univer[e cum Notis Chriftophori Vilrta, Juftelli, Codicem Canonum Fcclefraffico- ts C rum c Decretorum Pontificalium | Dionyfü : tirmen jt Lxigui,& priftam quandam Camonum Vettrs, editionem Latinama Dionyfiana diverfam, Ptolego nec non Codicem Ecclefie Africane cum tV L Notis Chriftophori Juftelli, item Zz/gen- lg f j 2i Ferrandi, Crifconii, Martimi Bracaren- IMarg,| Jfs Collectiones Canonicss ; elter vero 7o- bamüs Scholaffici Collectionem Canonum ll aliisq que p & ejusdem Nomocanonem, A/exi Arijffini 7777 Synopfin Canonum, $zzeoris Magiffri E- Scheldo pitomen Canonum, Zr/eni? Synopfin Ca- Bevereg nonum & PPotz Nomocanonem cum nibuS V Balfamonis Commentariis complectitur. ütem fis Et nonnulla quidem ex his lucem hacte- A ) nus publicam nondum confpexerunt, /aj'mm nonnullaautem feorfim & ante hanc edi- AV tionem jam antea alibi prodierant, ut Co- m al dex Canontim Ecclefre Univerf? cum Notis ATU jJuftelli Parifiis 1618. & Helmftadii 1665. edi- tus. Codex Canonum Dionyfa Exigui, Pa- (s f Canonum Ilce De rifiis 1624. &1643. editus. Codex i t [ ?:&VG ! *Ectlge . 48 3435 (eæ« (ito i Ecclq/zïe- Africane cum Notis Chriftopho- Yi t ri Juftelli 1615. primum editus, Fuldgentis Ferraudi & Crzfconit Breviatio Canonum. wici d 1588. Parifíisa Petro Pithoeo, & a Chiffle- 'eteng, D. tio inter Opera Fulgentii Ferrandi Divio- nos d- W ne 1649. edita, Martini Bracarenfis Colle- &0 Canonumin Conciliorum 'Tomis fæpq [ Zhriüophori., vulgata, & Pbetzz Nomocanon cum Balfamo- Feclupe. ' nis Commentariis fupra memoretus; cui um Duty tamen in hac Bibliotheca Juris Canonici m Go Veteris, Photii ad füuuüm Nomocano i $ y dird Prolegomena accedunt. n;:m Pt u XV. Synodicon feu Pandecle Cononum em fupt i Dracrt abEcclefia Grecaveceptorum cum antiquis Zonar e, Dalfamonis & Alexii ArifliniScho- jerof liisaliisque antiquis monumentis, novis- n Canonit que Prolegomenis & Annotationibus hii Guilielmi Beveregii Oxonii 1672. etheatro M Scheldoniano prodierunt. Idem vero qnopitt Beveregius, ut afTertam in fuis Annotatio- onem d nibus Canonum Apoftolicorum antiqui- pl tatem ftabiliret, Londini 1678. Cod;cem Ca« jcerm D nonumprimitive Ecclefee vindicatum &il- [( exefllüfl Jufiratum publicavit. e hao - XVI. Canones Apoftolorum & Vete- ant, u 4. rum aliquot Conciliorum Parifüs 1540. gcume; Jobannes Tilius Grece vulgavit. Grae- jf €os iftos Canones cum MSC. quodam Co- ! xig!!l; dice per Hoefchelium füppeditato contu- " — inam vul n gatam appo- ü ! X ht, & verfignem Lat Ee23 Ult | B 4568) 436 ( £63- fuit Elz'akEbz'ngemf W itebergz 1614.Sunt $ynodi) áutem tredecim illa Concilia , a Tilio & E- Opufol hingero edita, eadem cum tredecim Con- XX ciliis, quze eciam5;9.in. CoZeiene Grieco- asinlocat cum The rum aliquot Veterum T beologorum , prg- b Nicer miffis Canonibus Apoftolicisprimum lo- cum obtinent. TtOnem « frmul cun XVII. Sunt, qui unius tanfum Conci- lii Hiftoriam & Acta vel Canones edide- Anwverp t Q runt, aut etiam tantum certam unius ali- TT cujus Concilii partem illuftrarunt.. "Tres quasdam;: enim librog de Actis Concilii Niceni colle- Qu Patre git Ge/affus Cyzicenus quinti feculi fcri- Anered ptor,quos cum Noctis fuis Ba/foreus $cotus Donmim, 1599. in lucem publicam emifit , poftea et- dlioram' Sam ab aliis fepius impreffos. 4Zz7quen- ifentia ( dam Autorem veterem Adtorum Synodi Ni- iertgg cenicum Notis fuis Tom.2. Auctarii füui Quedve Novi Combefrfius vulgavit../|. Superiorife- tOnem n culo Z/pbonfas Pifanus Dillingee 1572. & Colonizi581r. l'ractatum de Concilio Ni- & Can cxno edidit, de quo videatur ju icium Ri- Mftde cherii lib.1. de Concilio Gener i T'atiho ali, c.2. the- fi22. & Launojus Part. lIX. Epift. 1. cujus- mentloner "od modi judicium. dubio procul etiam laturi fuiffent, fi Gei Tradlatum de Concilio Ni-. Mf C«e90 1692. editum vidiffent. E noftris,ut: li Pro difputationes quasdam "T heologicas tace- Dns àut ftoriam. N amus, Zeachimus Camerarius H i. ellt ] Syno- Y EOFC 16 Synodi Nicenz & feoríim & cumaliis ejus . LT Opufculis editam confcripfit. — jeam t "XIIX.. Luce Holflenii Differtationes du- fütte ( asinlocaquedamConcilii Niceni Va/efrus ii p eum T heodoreto fuo vulgavit. Canones primummo- 3o. Nicenos ex Arabico in Latinum fer- monem translatos Francifeus Turrianus um Cor fimul cum Conftirutionibus Apoftolicis Antvver . pi?1578. in lucem publicam emi- ones edit T 7 üniusi: fit Cujusexemplum Aérabam Ecchellen- ff* 84. Canones, tanquam Nicenos, & "n Ti quasdam alias Conftitutiones fub Niceno- ( ol rum Patrum nomine ex Arabico fermone fecul r latine reddidit; cujus verfionem Labbeus us At nonminus quam Turriani fecurido Con- od ciliorum'l'omoinferuit. De recla intel- fumqu lgentia Canonis &. Niceni peculiarem. jynd Differtationem fcripfit Launojus, eandem- hw hr que adverfus oppofitam a /2/vfjo differta- uperiüïï " tionem noyo Tractatu vindicavit. — Ejus- p I5 ; dem Canonis occafione Sirmondus & Sal- yiciio N mafius de Ecclefis füburbicariis, quarum LdiCium : in Latina hujus Canonis verfione Rufinus ïfir c.Z.F ! mentionem fecit, inter fe certarunt, dum ( 1 d Sirmondus 16:3. cenfuram de fuburbicari- um W | 1s, 1620. Adventoriam de fuburbicariis, & fanfl'llm' 1622. Propempticon de füburbicariis; Sal- ; uoftil | mafius autem 1619 Epiftolam de fuburbica- u a riis &1621. Eucharifticum pro Adventoria edidit. De eodem Canone peculiarem N Ee3 dit- ! *&95) 438 ( 869« differtationem Spanubemius comþofuit in digi,ausS "Triade differtationum Heidelbergz1664. dtini d iterumque in. Quaternione difiertatio- (Eilio XX num 1679.editam. Utalios, quiargumen- tum illud tractarunt, taceamus. Diatypo- Synodil, fin Concilii Niceni de facra Ccena peculia- Tidei fi ri Tractatu illuftravic Dorfcbeus. qua oc- Dxtat et cafione & cetera hujus Concili iL A&a per- Concii tractavit. tioüeSxJ * XIX. Ephefini Concilii inter 'OäCumei seripf nica tertii antiqua Latina verfio ex Biblio- od V.. theca Amzon;j Contii Parifiis 174. prodiit. fue Pal Biennio autem poft 1576. Acta Concilii E- A pheüni TAeodorts Pe/tanus ex fua verfione toolt Latine edidit. Quz autém fub Hermannt t5 quib Pacifici nomine i58r.prodiit Ephefini Con- Tgolf cilu Hiftoria Calvinianis erroribus incru- I 8 ftata eft, ideoque ab Hottingero p. 328- Nefüta laudata. Ceterum epiftolas quasdam va- jelii,Rc riorum Patrum ad Concilium Ephefinum ptgand & tempora proxime fequuta fpectantes Oil edidit & Notis fuis illuftravit Chrzfzanus & A Lupus Lovaniiógz. Quas epiftolas etiam X Baluziusin Novád Collectione Concilio- Paris rum edidit, qui hanc Epiftolarum Colle- Ó 1. r &tionem Synodicon adverfus T ragcediam tiotte ( Irenziinícribit, cujus tituli caufam expo- umnà nitp. 666. PoftBaluzium easdem Epifto- Tl l las Garnerius in Auctario operum '[heo- DA T[ us V ip- libut doreti vulgavit p 549. & fgquentib : icran | - —R ii 498) 439 (268- mpiit f diciäs Synodi Ephefinz & Cyrilli Alexan- bergei drini de Procetfione Spiritus S. ex Patre dillenito & Filio Romz 1661. Leo Allatius edidit. Iu XX. Andree Chevilleri Differtatio in . D Synodum Chalcedonenfem de Formulis D pl Fidei fubfcribendis Parifiis 1664. prodiit, $, u Extat etiam Nicetze Byzantii Oratio pro Concilio Chalcedonenft.Garz:er7: differta- 1 Mp tio deSynodo V.cum Liberati Breviario rVOecume- TA s peripfum editum prodiit. HiftoriamSyn- oexBib!iq- odi V. Generalis compofuit & Hiftorie 4 Drod. fuz Pelagianz fubjecit Henrictis de Noris. Concllil ActaSynodi IIX. Generalis feu Conftanti- nopolitanzIV. Grece & Latine.cum No- gveriont Hermam tis quibusdam emifit. Maztbeus Raderus veini C Ingolftadii 1604. Leonis Allati de Synodo pus indt IIX. Photiana '"Tractatus, cui annexa eft Refutatio ob.HenriciHottingeri & ElieVe- e.7 jeliiRomse typis Congregationis de Pro- yrsdanm hat paganda Fide 1662. prodiut. De Canone jpedunt Concili Arauficani mutua Sirmondi & jf Petri Aurelii fcripta videantur. XXIL Ada Concilii Pifami 1409. habiti,, olis t : COUUEF Parifiis cum aliis quibusdam monumentis u ( 1612. prodierunt. Cumautem in illa edi- tione Concilium hoc admodum contra- Ám a éum & imperfectum effet, Acta & Hifto- riam illius Concilii fupplevit Zzc2sDacbe- "d rius'Tom. VI.Spicilegii,in quo etiam ex- Jm T heo nbüsï J : ihibuit literas & Acta ad fchifma , quod hoc Qu Ee 4 Gon- 493)44 (48&.32& Concilium preceffit, atünentia. — Diver- tIomib fum efthoc Pifanum Concilium ab illo;cu- Mone ( jus Apologia apud Go/dwffum "Tom.Il. de Monarchia S. Imperii legitur. — Illud Tiuri fshu enimA 1511.fuit hsbitum.De primo autem, cum in Suriana & aliis quibusdamConcili- XX orum editionibus emiffum deprehende- Figen ret, prolixe etiam egit Edmundus Ricberiuns diolbni vero(] lib.Il.de Concilio Generali c. 2. qui nou tinus libro 4. de Generalibus Conciliis, TU Parte :. de pofteriori Pifano prolixe egit: Ceneri & capite quidem 2.Apologiam Pbz/ppi De- Cfets cii pto hoc Concilio Pifano aliasque ejus- Sf/)z//fï, derm lucubrationes pro defenfione Conci- Itintier lii Pifaniinfcriptasexhibet; capite vero3. Cetor ipfà Pfemi hujus Concilii Adla habet, que Codicil ipfaActaParifiis quoque additis Decii fcri- peculis pus, paulo ante memoratis, fimul cüm A- tid ctis Concilii Pifani prioris A. 1612. prodie- ftoriq runt, in quo Volum!ne edam legitur Cun- lmpug Jfilium Deledlorum Cardinalium & aliorum Tüta À Prelatorum de. emendauda Ecclefra 158 fenfü d PaulolII jubente confcriptum,& poft pri- tienfis maseditiónes A.1529. factas a Petro Crab- :Cdefr be in "'omis Conciliorum Concilio Tri- um ChV dentino premiffum, fed poftea a Surio, Ge&a 1 Binio & Labbeo, ne&non a Baronii Cont- Hs fpe nuatorjbus preetermiffum,quin etiam 1559. AXl inter libros prohibitos relatum; de quo tgs: nnatgi— lr Cbnfiiio plura apud J ergeriitm inA tio'm- & -92) 444 ( && T* & D .fiþnibus ad Ca talogum Hxreticorum 1559.. abilot Rome conflatum, nec non Wzbeimum ) Tal , - Crasbavium, Herinammum Conringium & r T Eduardum Brovonein Prefationibus ad imoaw, . - fuas hujus Confilii editiones videantur. v od XXIL- Conflantienfs Concilii Adla 1500, prehaie Hagenos prodierunt, que etiam i511. Me- i hat diolani Zacharias Ferreris; edidit.. Cum 1 quit vero Clerus Gallicanus:682. ex feffione 4- & 5. Concilii Conftantienfis Conciltorum s Coric ohye & Generalium autoritatemPapceRomani de- 177 LA cretis anteferendam fcripfiflec , F»mmanue/ que us óchelratenus 1683. Antv verpie Acta Con- ftantienfis Concilirad Expofitionem De- yte veo) cretorum Seffionis 4 & 5. facientia ex iflbeïa quæ | Codicibus MSC. edidic, & Differtatione Decilt peculiariiluftravit. Quem Schelftrateni Tractatum Maznburgius in "Tractatu Hi- T Cüm,A' 3 j p ftorico de Romanz Ecclefiz Prarogativis impugnavit. Inde Schelftrateno occafio i U ! &LI!!WM | nata À.1686. Romsedendi 'Tractatum de enfu & Autoritate decretorum Conftan- uj À l tienfis Concilii feff. 4. & 5.circa poteftatem &qoli j [ Ecclefiafticam editorum, cui Compendi- J um Chronologicum premifit Actaque & nci[iO [ j j ! Gefta adillas Concilii Conftanaenfis feffio- i j , nes fpectantia fubjecit. - /1 XXII. De Bafrleenfe Concilto Commeri— gt y & tarios fcripfit AEpeas Sy/vius & feorfim & culo " inter ,—ejus Opera, ax indsziz' Fafci g 2 Re. / *$93) 442 (863- L' : Rerum Expetendarum editos, ut varias $uj Orationesaliaque adHiftoriam illius Con- Dul indi cilii fpectantia monumenta fparfim apud aliosedita, taceamus. . "Jerentzmum Con- gf Ron cilium ex verfione Abrahami Cretenfis Rome 1526. & ibidem 1577. Grece prodiit. bau: Ànt Idem Concilium Horatzus uflinianus Ybi- dem 1638. publicavit. Poftea 1660. Hage d) L Susy ComitisHiftoriamFlorentiniConcilii a5)/- li ) vef!ro Sguropulo Grecefcriptam ac latina verfione fua &Notis ad calcem adjectis edi- Qu ( dic Robertus Creygbton. — Cui Leo Allatius 1674. Romz Exercitationes 3t. oppofuit , fpex Trid inprimis contra Creyghtoni prolixam ad Lectorem Prefationem directas, nifi quod aller Pane in ultima Exercitatione etiam Creyghto- niverfionem perftringit. Ecplures qui- f Cen dem adverfus Creyghtonum Exercitatio- nes edere voluit, ut ex earum calce colligi I RI lUg poteft, verum plures hactenus, quod ego d uidem fcio, nondum prodierunt. li XXIV. Tridentini Concili; Hiftoriam Mj Italice fcripfit Pzetro Soave Polano, h. e. pet Polit Trid anagramina. Paolo Sarpio Veneto, feu Paulus Sarpius Venetus, quea. Marco Zn- 0 zonio de Dominis Londini primum edita, fefü poftea ab ipfo Autorerecoguita & Gene- At vi impreffa, & ab illo tempore fzpius re- u) cuf2, quin &ab aliis in alias linguas cransla- liT &à. AliamConcilii Tri'dengini Hiftoriam IN are 4EOS )44;.3 (£3- yt vt Sarpianze oppofitam Iralice fcripfit Wrtm Dus r Pal/avicinus Rome 1656 & 1657. editam , & inducs T'omos divifam. Éandem reco- imqu 1 gnovit & tribus Voluminibus diftinctam Oretm Rom 1665.iterum edidit. Eadem a 7o- / pmdii,t. D bauue Baptfla Giattimo / Latine. reddita TRU Antvverpig 1670, iterumque 1673. prodiit. o g Scipzonis Henrici Cenfura adverfus Petri 3liaf) Suavis Hiftoriam Meffanz 1651. & poftea c ht Dillinge prodiit. - CefarisAquilmi Tra- Clatus de tribus Hiftoricis l'ridentini Con- (Lsed Allitut cilii Amftelodami 1662.lucem publicam ad- fpexit. — Phzippi Quar [ii HiftoriaConcilii uml Tridenuni Petri Suavis, ex ipfius Svavis fiqii affertionibus confutata Venetiis 1655 & Panormix 1661.prodiit. — Szanisdai Felicis qq 150 feu Tuli Clementis Scoti Note Morales Cenforciz & Hiftoricz ad PallaviciniHifto- rcitti* T 11am Concilii Tridentini Coloniz, feu po- 2004 tiusinItalia1664. prodierunt. — Zfmelori de la Houf]aye, quifub nomine Domint Ze /a ti'[ïori.äm Mafje goffeval delitefcit , Noce Hiftorice Politice & Morales in Hiftoriam Concilii hf et0, fel! "TridencuniaPaulo Sarpio fcripcam & Gal- liceafe verfam Amftelodami i685. impref- T 3 edii fe funt,ut Zoacbzmi Urfmi Hiftoricam Re- lationem & Nullitatem Concilii "Pridenti« Gu u ni, Petri funii Epitomen Hiftorge Conci- P " lii Tridentini, Znomyrmi 'Vractatum, qui tri Rofiäm infcribitur PaAavicmi Evangelium No- Viiilt, M 4888) 444 (88- vum, Tobannis Yacobi HotüngeriExercita- ill tiones Hiftoricas, PallavicinoinfeliciCon- li K cdi Tridenüni Vindici oppofitas, aliaque ejus Generis Scripta tace»mus.' Nonnulli f certas tantum Partesad Hi toriam Conci- li Tridentini fpectantes ediderunt , ficut lu e. g. U/ricus Encauffus,five quifüb eo no- ( minelatet, Zobannes Brenttus Syntagma Tib eorum, quza Legatis Wurtenbergenfibus (ot 'Iridentractafunt. — Alii Canones & De- i u) creta Concilii Tridentini illuftrarunt & Ten explicarunt vel impügnarunt, vel vindica- Con runt. Quorfum fpectat Chbermirii Exa- Yi ' syen Concilii Tridentini, Heideggeri Ana- tome Concilii Tridentini, cui ediamHifto- Àm ria Concilii & Not c 55 £ & ad Hiftoriam infertze. El Auguflini Redingii 'Yomi V. qvibus Tri- &tb dentiniConcilitinextinctam vericatem ad- STem verfus Heideggeri Anatomen tueri fata- Ut git, Heideggeri l'umulus Concilii Trid :n- üs . uni, in quofuam Anatomen adverfus Re- Tirot dingium defendit. aliaque his fimilia. nodo XXV. Deconfirmando Concilio Elibe- thgle rino feu IHliberitano libros 3. ad Clemen- il ] tem IIX. Ao.594. Madriti edidic Fer/man- &7"7713 dus deMendoza. — QuodopusLabbeus quo- s [ que Conciliis a fe coilectis inferuit. Cum Tüter| autem Emmanuel Gundifilous Yellezius IHer Lugduni 1665. Concilium liliberitanum B& lium WY ederet, fimul cum Mfe'ndozæ in Conci illud EC ! Pt illud 1 ucubrationibus ( Con , Albafpinei , Banis, Lodifie,Longi CorioLani & faas deniq: ipfius diaqt INotas ad illrusConciliiCanones con junxit. onnul XXVL C anones Conczz Laodiceni ob- 5 (ott* fervationibus fuis 16 84. Noriberge editis ; lt iluftravirWo/fz qng Gunddugiusquiecam €0 Io- Gangrenfis. Concilii Canones Obfervatio- ag nibus fuis illuftravit, anno hoc 1695s. Alt- onfibts EEE dorfii publicatis. Deeodem Concilio 169o. &De Eu eamuel Scbelgvigius Gedani Exercitatio- " : nem edidic. Et jam p ridem Gangrenfe idic Concilium | Jobanues quoque Qutmus | B Pariftüs 1562. cum iNotisfuis pubJicabit. XXVIL | Antioc Ts benum Concilum . pro Hio- Arisnorum Conciliabulo psffim habitum yertt, autoritati fuz reftitutum ivit Emnmmauuel yTti óchelffratenus, quiAntvverpiee r6sr peculi- em Sld' M. arem de hocConc.Tractatum edidit,quin- H ue differtation r hr ibus coriftantem , in qui- r bus Concilit hujus Acta & Canones illu- þs M Ttrat. — Peirz de Marca Differtatio! de $y- " nodo Sirmrenfrinter ejus opufcula pofthu- libe 1tna legitur. Et quiaiPerrus de Marca in emt illa Differcati one velut Arbirr um, inter dintt drmendum & Petavium agit, qui peculiari- :;qh'(l' bus Differtàtionibus de eo dem Concilio Quf inter fe contenderant, Sirmondi quoque Ditlertationem de anno $ ]jzt Í ynodi Sirmien- fis, & Fidei Formulis in ea ediüs, nec non 3 für eavii exercitationem" de Photi duplici j J Syno- | æs-)æaiö(eæ- Synodo Sirmienfi A. 1656.primum editam, fa &a Labbeo poftea T'omis Conciliorum in- Ípei buli fertam, nec minusalteram Sirmondi Dia- tribam PetavianeExercitauoni oppofitam dit drc fimul cum Petri de Marca opufculis Poft- humis Balutiusodere voluit. Neque hic &'W( taconda Collatio ad Concilium Sirmienfe Grac heni, 165o. Argentorati editaa Dorfcheo , qui et- Her, iam A. 1649. Collationem ad Conclum Francofordienf? füb Carolo M. habitum, quib & 1655. Exercirationerm peculiaremad . Di- Cinf) G atypofin |ConciZi Nzceni de Sacra Coena vulgavit,in qua & cetera Niceni Con- Ber li eilit Acta illuftravit. tio1f Duzz'aceig/ä ConciE- um A.87. celebrarum Notis fuis illuftravit lia, ut. Oil & Parifiis 1658. vulgavit. Ludovicus : Ceilo- tas. atin( XXIIX. Synodi Mogtmtime À.1549. ce- XX lebratz Conftitutiones illo ipío anno Mo- &diti mlugi: guntie prodierunt. — A&zs Ecclefie Medio- Janenfis aS.Carolo Borrom«o collectis &Lu- Tz]s gduni 7682. iterum editis praeter varia Edi- RT. éta, Inftructiones, Infüitutiones, T'abulas Toyir & Litteras, fex Concilta Provincialia & un- Cl decim Synodi Dicecefanz Mediolanenfes ïöcenü continentur. AclaSynodi Natienalis Dor- Ti dracene 618 &i61o. habitze paulo poft Lu- m gduni Batavorum & Dordrechti 1620. yul- gata funt; quo anno etiam Ada & écrzpta Cfeta $ynodalia Dordracena AMinzflrorum Remon- ceimu /irzm:' EC d firantiumlucem publicam Hardervici ad- Ym Ípexerunt. Afciam Dordraceni Concilia- X Die buli Claudins Dausquius. Rigiaci 1629. e- yiun didic. Utaliaaliorum vel pro Synodo Dor- jf dracena, vel contra illamScripta taceamus. ! Fqueïi Synodus A. 1627. adverfüs. Calviniflas a roit V Griecis babita, primum A.1676, fub Berb/e- bemiticeSynod; citulo; poftea vero 1678 fj ,qie m Hierofolymitane Syuodi nomine prodiit, vbitun,.| quibus Actis etiam inferta Zgo Conc;lio d D ï Conflantinopolitana adverfus Cyrillum La- carini babita. quorum prius füb Cyrillo m Cont j O Bernhoeenfi 1638 alterum vero fuüb Parthe- (unci ni01642. coactum fuit. Quzduo Conci- uftriit lia, ut alias editiones taceamus, fimul cum CyrillLucaris Confeffione1 6 j Cella- 45. Grce & Latinein Belgio prodierunt. XXIX. Plures variorum Conciliorum nj ( editiones fuppeditant BibAotbecarum. Ca- 10 MO " talog, ex quibus hic füfficiat nominafíe stb 7 ellerianan, cujus pag. 146. & feq. 157. & feq. 188. & feq. tanta Synodorum,imprimis " Tabus Provincialium & Dicecefianarumin Icalia, jia &t Galliaaliisque Regionibus editarum copia recenfetur, ut velex fola ifta Bibliotheca Jlanens 77)) "Telleriana Conciliis & Synodis hactenus o commemoratis plures quam trecente ad- di poffent, quarum Conftitutiones & De- ia creta feorfim inlucem prodierunt: ut ta- o W ceamus Congilia',quæ 'inGam('/zi Ledi onibu.s g ii Jn & 365) 448 (88*- rifüs) A ntiauisDacherii Spicilegio,LabbeiBibli- rüm] otheca Nova MSC. Holftenii Collectione fimol Romana & paffim in aliis aliorum operibus occurrunt. Quorfum etiam referri de- CU bent Cartbaginenf? Concilium, quod inter i jisani Cypriani operalegitur. — Azbanafz Tra- Inpra Hans: deSynodo Arminenfic selecienfr. ti de. Hilarii Scripta quedam ad Synodos fui temporis pertinentia. Aquilegenfis Con- Hitto Creur clü Gefla apud Ambrofum. Epiftole quzdamSynodicz apud Augaffmum,ejus- coll"eg« ue Jiber de Geflis cura Pelagio, feu. AGa nfCO,c füm A R Synodi Diofpofttane, ut alia hujus modi mo- numentainVeterum Scriptis occurrentio pfienfi taceamus. * X XXX. Ex Canonibus : Concilidrum Í tiom's Surisl Pontificum Decretis partim genuinis, par- tim Spuriis, nec non ex Regum Franco- fütuti rum Capitularibus & Patrum dicüis libros tütàq duos de Ecclefiaftica difciplina ab Hi/de- tis&; brando & . Baluzio editos collegit Kegrmo prem, Pramienfes: quem undecimo feculo imita- Qigi tus Durchardus Wormatienfis z20. Decre- "Ü torurm libros collegit,: Colonie & Farifis quibu editos. Simili inftituto Zvo Carnolenfes fitig, & Decretum füuum & Panormiam compil:- Ms - vit. Et Panormia quidem Bafilee 1499. tüm Í rimum prodiit; Decretum autem Lova- floy nii Johannis Nolinzi ftudio 156:. iterum- Atum bus Pa- dl quecum Jvonis Cämotkelnfis Operi rifüis 493) 449 (068- bbl k fif-iis 1647. luc em publicam adfpexit. Veþ.f. ldu rum has Collectiones claritate, quam paf- noperihus fim obtinuic, fua obfcuravitCo rpus Canoni- 'efem d cuma Gratiqno collectum, quod Concor d;- wodad 4m Diftordantium Canonu 7 infcripfit ; cu- jusantiquiffimas editiones r wj T . efert Daluzjug eltin in Prefatione ad Dialo BOS ZIntont? Augufd;- nodos i 7?; de Emendatione Gratiani. Synopfis ;'mff (i J HiftoricaScriptorum, qui Cano nes & De- Q l creta Ecclefiafticaapud Grecos Epifï & Latinos inm collegerunt, premiffa eft Cor pori Cano- nico, quodcur Petri & Franc , n Al ifci Pithzo- modium rum Notis Parifiis1695 &1687. prodiit, Li- .pfienfibus current XXXI. quoque typis poftea iteratum. Ad calcem Lipfienfis hujus edi- tionis edi orum u funt Lencelorti Inffizuriones us p — Suris Can onici. lYlasvero Lancelotti In- i Frano füitutiones:ad Hierarchie Romanz fta- ieis Dd tuta accommodatas Wirteb erga 1669 No- 1 tf?' tis & Animadverfio iil nibus füis Academicis, . premiffa Differta done de Juris Canonici j 1.335."»'9 ulo) m Origine & Incrementis, Zieglerus iluftra- o. D* vit. AliasInftitutiones JurisCanonici,in - " quibus Libertatis Ecclefiz Galli &Tati cz habetur "arnülïfy" ratio, Parifis168r. edidic Fran C deRoye. Alias iterum ad Evangelicarum Ecclefia- ) Lompïlr rum ftatum accommodatas Jenz eodem (lee Mf anno vulgavit Zobannes Schzfterus, 'Tra- tett [ ! tet l' £ . GatumHiftorico-Canonicum exhibentem ] x jl -. Scholiain Canones Conciliorum, nec non ii Ff celg- " — æs)4go(se»»z celebnores Canonum Codices, tam anti- qum quiores quam recentiores, Leodii A.1695. cümy Zegerus. Bernaydus van Fjpen publicavit. Epifio Praecipuaad Juris Canonicinotitiam fpe- Cumàr &antia recenfentur a Tobanne Doujatioin büsqu libris . Prenotionum Canonicarum, qua- gifo « rum ultimo libro precipuos Juris Canoni- public ci interpretesaliaque. Juris Canonlm ad- Lidan minicula recenfet.. ceÀnt XXXIL Circa annum 827 Capltulana M&L Caroli M.& Ludovici Pii collegit, & in Donedi quatuor libros digeffit. ztmf?gifus Abbas, forum; uem imitatus Benedzälm Levita alios tres Ec 0777 Capitularium libros circa annum $845. edi- XX dit. HancAnfegifi & Benedicti Coll lectio- Notis. nem Zobanues 71/:1::1543 imperfectam & Ticonk ultimis libris mutilam edidit , fiquidem in prodie capite 289. lib. 6 fubftitit.- Hanc 'Tiliiedi- Titent tonem A. 1598. perfecw Petrus. Pitheus, Notis cujus exemplum imitatus ejusdem frater Plur Francifcus Putbous novamlllorum Capi- Mirg tularium editionem procuravit. Quorum iottct omnium ftudium füperavit Szephanus Ba- Qdf luziu; n Capitularibus Regum Franco- Codic rum,que Parifiis 1677. fuisalioru mqueNo- Tiüm. tis illuftrata edidit, &in Prefatione, quid ditin in haceditione preftiterit r ecenfet, Ne- üsevi que hic inter veteres editionesCapitulari- (rum üm tacende Conftitutiones Caroli.M. In- Defh gol&adn 1545. Vzti Ame pacbii cura edite, It (r) quam :608). 4sr (865- C at« ]i if quam editionem Sobanes Bufeus iterdvit, «um Moguntiz 1602. HincmariRemenfis YUbl Epl&olas ederet. Bafileze quoque 1557. una mamfpe« cumantiquis Nationum quarumvis Legi- Atj bus quatuor Capitularium librosab Anfe- gt gifo collectos Bafius Yobaunes Heroldus 5 Canon publicijuris fecit. Nec minus Zrzdericus Ionigal Lindenbrogzus Francofurti16153. cum Codi- ce Antiquarum Legum Capitularia Caroli i | M. & Ludovici Pii ab Anfegifo Abbate & r:t, ü Benedicto Levita collecta vulgavit.Succef- lf Al?þ/lh forum aliquot Capitula cum Notis Jacobi alios tf du mondi Parifüs 1623.edita funt. XXXIII. Canones Poenitentiales cum u €dl olled iNotis quibusdam Zuzonzi Auguffzmi "Tar- m d racone 1582. & paulo poft Veneuis 1584.. (em prodlerunt 1 beodori Cantuarienfes Poe- Tilie nitentiale Jacob; Petitz di(lertationibus & jubot, | Notis illuftratum Parifiis 1679.- prodit. "d Plura de Pcenitentialibus Libellis fuggerit mCP Morimis,quiad calcem Commentarii Hi- ftorici de Adminiftratione Sacramenti lgorum "t Poenitentiz A. 1651. Parifiis primum. editi, Erano Codicum MSC. Poenitentialium & fimi- lium defcriptionem & enarrationem addi- 1e, i dit,in qua ipfe nonnullos ejusmodilibe]- g N losevulgavit Imperatorum & Concili- h li orum aliquotftatuta ad imaginum cultum plt li ul fpectantia collegit & Francofum 1608. edi- ] edl[æ) dlt Go/daþlw Ffa OXXXIV qu . *868) 452 (SO'*» XXXIV. Ad notitiam Juris Cahdhiöi ulen pertinent £piffole Pontificum Romanorum, jceru Pontií quz partim in Conciliorum "Tomis, par- tim in aliis Operibus leguntur , partim bus Ja ] uoque feorfim prodierunt; quorfum n F p ectant Veterum Pontificum ante Concilz- IX um Nicenum . Epiffole a Jobaune. Wendel- deCu ffino, Coloniz 1525. editze, DJondelli Pfeudo- Hóorr jfidorusac Turrianus Vapulantes, ieu. edi- dlae tio & cenfura Epiftolarum Pontificalium a Clemente adSiricium Parifiüis 1628. edita. XX Epiflole Nicolai l. Roma 1542. vulgatz. 4u- ( H nocentii 1. Epiflole pott Siretus, Bosque- pline, zum &aliosa Baluzzo Parifiis 16g2. plenius fsf edite. Epiffole Pii V.a Franci[to Goubau Aug Antvverpie 1640. edite , ut alias tacea- uid mus. XXXV. iil V dersis dub 5 &P: Romz 1586. editum varias Pontificum Ro- manorum Conftitutiones a Gregorio VII. usqueadSixtum V.continet, Ídem Cherubinus 1538. Collectionem Conftitu- tionumSixti V. edidit. Filiusautem La- értii Cherubini A4pge/us Maria Cherubmus 1638. ibidem Bullarium in 4. 'T'omos divi- fum edidit, quiin Urbani IIX. Conftituti- onibusdefinit.. Qvintum &Sextum To- mum, quibus ejusdem Urbani & fequenti- um usque ad Clementem X. Pontificum Conftitutiones continentur , 1672. Angelus g Lar;- 1 44*33)-453?'(86* AO a Lantu[ca & yobannes Paulus a Roma ad- ATU jecerunt. Recentiorum quorundam ]s p Pontificum Conftitutiones cum Operi- , prta bus Jacobi Simance Zrancifcus Caffraca- quutum -t nu Ferrariz 1692. edidit. Item Urbani Coti IIX. Bullas de fappreffione Jefuitiffarum, Wondi de CultuImaginum & de Feftis Johannes 3UETO Hoorrnbeeckius examini fuo fubjecit. Áeuedr : ifesum alia ejus gengris Ícripta taceamus. 3 ediü. 'XXXVI.. Clïaucïat- hoc caþut"Gadofi'?- u [ di Hermantii , Clavis Ecclefiaftce difci- | Ba;qüe.. pline, feu Index Univerfalis Juris Ec- Jenius clefiaftici poft' Autoris mortem a Perro TT Augerio Parifiis 1693 editus, cujus ductu, ; t quid de przcipuis materiis in, Conciliis & Pontficum decretis alisque San- . Jartit €tionibus Ecclefiafticis defini tum fuerit,inveniri- um ; poteft. ) f onfttt temLe EOLON ls. as ii x lef' nitti um 3 u iaf A Ff 3 CATA- "a *&'Dä o (S(ä" 1 Difer CATALOGUS [ MANUSCRIPTORUM [ l LATINORUM THOMZE ITTIGH ifert [ Seleäïa czzpzm ]7(/2107"2:6 Ecc!e/' a/izcæ jiæztlz terti. . Difert (0) Seleäla capita biftorie Ecclcf ('/chæ feculz (i quarti. )j qui Hx]?orza Fcclefr a/z'zca fecz:lz qumtz. Difer Hifforia Fcclefraflica feculi fextt. [ Campmdzum Hilorie Eccteftaflce feptem Difort prirum /chulurum 49ft .. C/?I ;yium nattm. 3 4 Dl/krt. Olfervationes in' Spanbemii cony»endzo/?zm entroduéhionem ad Hifloriam Ecchfr-.— j — afficam rerum Chbriffianarum. Difert f Obfervationes. ad öz*ückmm"m f !zzc Ideri- um berefrum. ld Elenchus Hereticorum ce & /:rglhmtxcorzmz (l Difertatio de Autoribus qui Hifloriam univev[alem c* . Chronica. Gei em/za ediderunt. Differtatio de & wptowbw, q&fy d tempore Reformationis Hiffóriam Mfmwi yJalem C Chr onica Generadia ediderumt. N Dg[ ï(?)ä)o(söä Dzjärmtza de Striptóribus zmtzqzzz.r dno- UL$, QUI cértarum gentium vel urbi- AUM um bifloriam frve Ecclefr afHicam frve - eivilem é» Ecclefiaflicam Jerapferunt. il Differtatio de Autoribusqui Patrum ferz- | ptanotis füis illuffrarant. t f DWrtatzu de monumentis ad biflariam collationum , Difputationum e? coffo- ne nl quiorum [pectantibus. Differtatio de Symbolis & Confeffonibus , Differtatio de. Hifleria Pontifcum. Roma- Zovrim. ( eptem Differtatio de Cardma!zbzm : Lþ/pr hm "2d Ablmtzlzm Differtatio. de Adiis Samffomm Q Mar—- al Tyrtum. 27 j [ Differtatio de. Hifloria þe-rþcuz*zonum é bereftum. hii lndex veliqui apparatus ad dearmm Ec- TU cle;f afhicam. Y jfiti tjhgm/m ul þü)ä ii 4f Ff 4 INDEX D! *'(93)0(893' D Anime : INDEX RERUM tranle Tatrut Ànab: De Abfolutxone iterata Peccatnc.a ex Luc, VII V. 47* Ctür . 49. Exercitatio .316 flatiCc Abfolutio privata flabilitur 349. feg a fideli . fpius Ànimz f petenda eft 354. in quo confiftat, 355. feq: Ejus ufus fe- Quan: mel introdu&us non eít omittendus 368 feq. cum 16f » Aüimas: gaudio fufc:pxenda 369 Abftinentixz a congreffa cum fceminis tribuitur longæ- teaff vitas. 244 DeÀnim Dànin AnAllegoriis majeftas fcnpturæ minuatur, 7* m*nïm Pf. VIII. 6. quid denotet 6z. per Angelos red- appati dxturaLXX,:M- & Apoítolo Hebr. II, 9. p. 83. a bbd Coc»e]o & VVittichio ibi latiffime accipitur. g4. ali- Antrià i quoque denotat angelos. 85 Qilin Auaeríz quid denotet 345. feq. dl&m&to inter z225- fnte vlóuala & apaeríac ^ 345 Apari ApaereA(- Luc. VII, 47. quxd denotet 319. feqq. Lamu Qun -fententia 033* dais ÀÁn AuzeraAo fideles vocari quednt 349 feq. tere Ambrofius omnes creaturas per Chriftum rcdemtas eífe »n ftatuit. 1t4. feq Amolonis vel Amuloms, Archlep Lugd. epiftola conga, — Chr tra Gottefchalcum. 141 lu Anabaptiftx (ingularem pietatem fimulabant 378 Iu g Avapzerqaía quorundam imaginaria. n d qu Angelis minor CHRISTUS. €4. 8o. ob exinanitionem Aqagl g0. feqq eis nonnuaquam caruit CHRISTUS 79. feq Àtid, eorum mmx&f*na CHRISTO exhibita non obüani Atnd exmanmom / 8* feqq Átho L De Animz Origine error Poftelli. B Animarum feparatarum duo tantum receptacula 169. DT feqq. de hac thefi quid Gennadius200, hzc recepta- pt cula quid Fanaticis fint 175. ('gqq Ammarum harum ' ftatus, 182 x Artm Ammæ & lNDEX RERUM Animz piorum, fimulac corporibus egrediuntur quo M. 1 tranfeant f"cundum Patres.174.feqq. 195. quorundam Patrumerrot-193. feq. qui & error Armenorum & Anabaptn&arum 1j4. Patrum hac fententia expli- Vr catür.186. eas per fornaces purgatonas eliquari , Fa- naticorum commenta funt. 217 wf d i Animz fidelium ante CHRISTI mortem defunctorum, justst -quando in Paradifum recepta; juxta quosdam Patres 186. feq. qui explicantur 198. 189 j g m Animas ele&orum occulte in fan&os hujus. vxtæ influe- farlon re, afferunt Fanatici. /(233. feq. W De Animabus Purgatom vifio quedam . '20Z h De Animabus purgatis Judzotum (ententia. 203. earum 1gelas wi apparitiones fictz 213. Chryfoftomi de iis judicium. ibid. ) p u pl Am&pri Apoc. XIV, 1. vera dlfim&m 159. Fanaticorum Ü diftin&io156. feq. quid huic diftinctioni obftet. 157. fententia Patribus afficta, 158 t u y Appannombua Pfeudevangelici fua Purgatona fufful- * Tatt ciunt 202, aPontificiis, gentilibus , vel potius a Ju- y dzis edocti 16.. & feq. impuras animas fzpius appa- u rere quam purgatas docent Pfeudevangelici. 203. feq. jentst 234. argamenta eorum. confutantur 205. feq, 20. u feq. apparitiones angelis tribuit Athanafius. 206. feq. lüoh CUf' Chryíoftomus 213. feq. Autor z12, Theophylaö'tus W 214.. fcriptura ibid. Per Apros Pf LXXX, t4... Pfeudorthodoxos mtelhgx j j qxudam Pietifta afferuit. 37t ;)0 anIHOH'n Aquilx verfionem Judzi magnifecerunt. 29 Aridzi itinera & vifiones apud inferos. 10Zz TL Arndtii ad Era(mum V Volfart Epiftola, 3. feq. T j Arnoldo pcrfe&mms omnimodz pofübxhtatem ftatuit. a,H I31.In ejus Refponfis lemma: bet ungulaugl. £voft. 387. textus Gal. II, 16. depravationem Luthero ex- goul ! : rccfpü' probrat 387- Macedomorum caufam agit. 408. feqq. 1C. fqq. 412. fqq.418 g lum " Articuli fidei non funt zftimandi ex confenfufudzorum n & Gentilium. jnm. 115.feq. Ff5 Augue T INDEX RERUM. Augu&mo oble&uxh, quod neaavemt Univerfalitatem mal imortis CHR. 57 Tt3 Autori ob fuam Patrum Apoflol Bnblmthecam quidam verf 'fuccenfet 1z tür, De Ca Ayguanus (Mich.) ad verba v. 1o. Pf. XCVI addita an- - notat,quod Chriftus merito pafï' fuz in refurreöh- Cáron one regnum acceperit.'. 4 Canom AqQlyuu quid denotet. 0343 Ex Can AQfuvro, Luc, VIIL, 47 e& temporxs prætcrm 337 quid potef fignificet Berhi 347 B. (ititión de Baptifmo flaminis fententia Poftelli. | gor Chrf de Baptifmo pro defundtis 1. Cor. XV, 29. qui. feripfe- Conitul rint 219. non probat hic locus oratxonem pro animae hm 220, Clént bus in purgatorio, . Barnabz Epiftola., 37. feqq. Chiliafl Bafilius contra Macedomanos Spmtus"ä Deitátem pro- Quog 7 |pugn avxt 416 CHRIS' Beatitudo animarum p:orum vid. Tit. : Anxmæ pxo:- CINIS rum, &c. Atf Bellarmini argumentatio mepta ,35')' Difo Bernhardus delabi videtur ad errorem , animas fancto- veru rum ante refurre&mnem beatz v1£ïoms glona frui Tec non poffe. 184 At lh Bezz fententia de fatisfactione Chrifti L 120 qua Bibliotheca Juris Can. Veteris 414 (US ( BAÉzev Hebr. . II 9 95 ( Boefius 382 i1é Botta Ecclefiam errare poffe negat, 4t mo Bg..cx.z : (Modicum) Hebr. IL, g. exphcatur. 86 ti0 vid,lit. M. fub voce U Tat Bullaria. 45 qua Bzovn (Abr.) tractatus de Titulis Rom. Ponnfïcxs. 5i füs, C. lat De Cabbalifticis myfteriis judicium Po&e!lx 315 ace Calvinianirefutantur, duas in CHRISTO regnum ad- W miniftrandi pote&atea fingent..s. 53 defcenfum CHR. M male- feq INDEX RERUM. E erlliti p male defïmunt 96.feq. eos Hebr.1I. 9. male verte- j re animadvertunrt Fratres VValenburchu9r Uni- m quia verfalitatem mortis CHRBII negantes refutan- n tur.' 17.feq. addiar BDe' Csnonum notitia Schedlafma Autoris.: : 435. feqq. tefurd Canones Ponitentiales: 451 n Caronum difcordantium concordia. 449 lh Ex Cantione in Fefto Nativ. CHRISTI proban non g g -! poteft; Bovem & afinum CHRISTO nato in ftabulo 20 N ? Béthleheim. prafentes fuiffe. Qatitiónem : €8 ift 6a8 ubf tun8 fommen Detac. p I 'Chriftianus Democritus pervertit. 4.ul u f Capxtuï&na Caroli M. & Ludovici Pii, 450 TOU m Chàmieri explicatio fententiz Calv:manomm de fuffi- 1 Ccientia mortis CHRISTL 19 feq. p Chlhaf :» refütattur 54. damnantur 307... Chiliafmum tempro :^ quoque ftatuit Poftellus, Peterfenius. - 306. feq. j GHRISTI imagines. 1. feq.- ejus regnum an éruüce 40 2 PIO- CHRISTUS paffione fua regnum fuurn fibi non meruit. 421.feq. 98. feq. 153. De Ejis Officio. Regio 4. A Difpp. joh. Schmidius - Argent. egit. 47; fcq eft s fando verüs DEUS $9. feq, Rex5L. feq. non Patris vicarius Loria fri Cürifti vicarius Pontifex 5r. Ipfe minor ange- n lia 64..80.feqq. 92. eis in;ftatu Exinanit. nonnun- i quam caruit. 79. feq.in quo etiam Diabolo minor vi- at fus.86,in quo angelorum tamenDominus $6.eum pro j creaturis omnibus paffumOrigenes probat ex lectio- ne Hebr. IL, 9. yogic Od8. 70. cur per paiïionem & y J mortem in gloriam intraverit. 77. 79. EjusE Exinani- t10.82.92. non perpetua $6. fccundum hum. natu- / ram. 93. Ejus fepultura num ab Argelis fa&a gs. qualis Satanica ntatio Bocharto $86 Ejus defcen- p fus. 9o. feqq. 9t. Chrifti Mors (vid. Mors Chrifti.) d fatisfactoria & expiatoria. 10.112. merz gratiz DEL ) accepta ferenda eft 11o. feq., Ejus non pudere debet Chriftianos 149. Ejus fatisfacüonem | negant um 4 Socinianiii Ejus meritum extenuant Pietiflx 386 j feq Ejus juftitiamimputatam Democritus Chriftia- a nu INDEX RERUM DeCot nusblafphemat 401.feq. Ejus rederatio fine morte Ejus fieri non potuit. 130. quomodo mortem guftave- Tial rit.132, Status duplex ex Hebr. II, 9. p. 133. Eum Contr exl faiffe ventürum, etfi homo non peccaffet , Poftellus ftatuit. 291..292. Ejus quadruplex nativitas figmen- Coror tum eft. 292. 341.an ccelefti corpore vef(titus.391. ejus. Coron 102 caro male labis expers negatur. 382, dies natalis 392. Chr. )uxtaRom IV, 25.0b peccata noftra traditus. 395- N Coron: feqq. variz variorum pravz expoiïuones. 396. feqq. Cor CHRISTUS in nobis Fanaticorum 382. quomodo ab eo, quem fideles. amplectuntur, difcrepet.384. an cum Crucfi hominibus effentialiter uniatur. 385 feqq. T Crucis CHRISTUS in.zzobis quem icnptura agnofcxt 38. Eum fcriptura mediante verbo operan docct . 386 qui Chrifti &&itii. 391 Cracif 1217 a Chryfoftomum erroris accufant Pfcudevangehc: Clavis folvens an tantum ad llgatos fpectet. 358 feq. Crx ( Clerici( Joh.) fententia de gezyd ; Hebr. IT 9. : 89 Codex Donatianicus. 6. Germanenfis. 6. Hebreus non Dalla 'eftcortuptus. 21. Codex Canonum Vetus Ecclefie Date Romanz. 45 Defce AdS, Coenz ufum fine confefhone prwata admitti cu- Vin pmnt Novatores. 349 qui Colomefius Hebr. I1,9, pro x &grri Ge8 legmdum arbi- lu H N 79 tratur vogiz (-Dss 9. De Conciliorum notitia fchediafia Autoris, . 425.feqq. a de Concilio Nicene 43o. feqq. Ephefino 438. feq. Chal- Ils cedoneníi 439.. de Pifano 439, Conítantienfi, 441 qu ;Bafileenfi. 441. Florentino. 442. Tridentino. 44 Dial Eliberino. 444. Laodiceno. 445. Antiocheno, 445- Sirmienfi 445. Duziacenfi446. Carthaginenfi 4.4.8 Diad - - Aquilejenfi 44.. quls feripferit ? IQ Conciliorum variorum edmones., 447. feqq. Dial Concilia quzdam feculi. IX. Unxverfahtatem mortis. Dile Chrifti negarunt.144,. Autoris de iis ]udxcmm 148. Dlm] Confeffionem privatam fuafit & magni habuit Lu- Dedl therus. - 367. feq. de Con- / INDEX RERUM. ine o - DeConfenfa Judzorum &Gentiliumïin'Purgätorio glo- gl riantur Fanatici & alii. 214-fq. . Bu Contritionem effe caufatn remiffionis peccatoru m;,nunr Bol L ex Luc. VIL 47. 48. recte probet Bellarminus. 355.fq. s fgntie Coronz aurez &regales Chrifto crucifixo impofita. 2o. u u Coronaglorix & honoris, qua Jefus exaltatus ornatus. itals - 102z.feqq. Simile deducitur a Coronis victorum vel N ditus 3j Regum, 106 j m Coronandi verbum P. VIIL6. quomodo explicet Balth. jo 254 Corderius. 58 at n Crucifixionis Chrifti fti- mum. | argumentum Morini- x;.alidi m y m Crucis Chrifti lignum.9. feq. 15. feq.. Ejus. infcriptio gc- j * "quibus rebus occafionem dederit ? $ Crucifixi Chrifti imago vel fta ate I';u- J a cz inItalia, .tua inregio fchem 19. feq. g | Crux fceptrum regni Chri "M D us nolt : ïDallæidi&ixm de Purgätor io.. 181 - Decretorum Libri. Eddie Aj Defcenfum Chrifti ad inferos quoxip,odo definiant gal- vutti d viniani, go. feq. Per eum quid Patres intelligant.ig . quid Voffius. W 187 i arhl Ai Hebr. II, 9. fignificat medium & a*n.teceldensk £ per. 70 97.feqq. non femper fatisfa&ionem. De Diabolorum.redemtione fententia Patrum diHïcilis !j f Chu 1. Fanaticorum. r5o. feq. Pfeudevangelicorumi 2dg, . u quibus ibid. & 210. refpondetur, T Diabolus Martino apparensfe pro Chrifto vend—i't*avitk. , 4 210 jf Diadema Salomonis Cant. III, i. de fpïihea thr'i.&i ' COe- rona exponit Ludovicus Fena, 1ol Dialogorum de Trinitate Autor, .f þx*SO momi Dilectio qualis Luc, VII. 47. 43.- 340.feq. " Diminutivis delectatur Caftalio. E 448- 453. 248 jl pe difciplina Ecclefiaftica Libri j M £ * Do tälni-nan; " o INDEX RER UM Dodtrinam orthodoxorum quomodo appellent Fana- Aci 5 Gaoni 150 an Ga Donatiftarum martyres. 8 166 Calll: Donec particula exclufiva E Inter Ecclefix autoritas circa fcripturam. 41, Earm errare pof- At Genti fe negat Barth. Botta. Gent EAarTléclou. 79 Glor Elenchus cornitra hæretlcos neceffar:us. 474 309 1 E» non femperinhxfionis nota. ru Encoenia templiab Herode inftaurati. 31 prtaphxum Poftelli. 230 €nol Gott Erafmi joci. 378 num Lutheri przcurfor 1b1d obut pa- 10 piftaibid, Ejus fcripta. 379 An Esdras novos chaxa&eres hmerlt "315 Graci 297 Gfæcæ Eva altera. Evz Prophetiz. 271 Cort Gmre Evangelium fermo crucis. /40. naturaliter i m corchbus Gfatis an fcriptum. 3oi. zsternum. 382 Evangelium de . Chrifti fatisfactione blafphemdt GChriftianus Demos Vett] critus. 422 feq. Guüanl N Exmanmo Chrifti, $2/92. ejus Finis 96.in qua re con- fiítat. 133- feq. ld Exaltati Ctha glona anin oculos hominum incurre- rit 9* feq- Adil; E. Bebra Jác. FaberStapulean quomodo verba Hebr. I1, 9. expo- Yidn nat 60.feq. 85. 87. feq. Fanatxcorum nof*cxæ ztatis nova Pmoatonalso feqq. Hex Hila fua fomnia a quibus derivent. 154. peenitentiam de- fun&orum in purgatorns confummandam tradunt. Hin - v 4179 Hon 138 n Fauftus Reienfis. De Feltis fcripta. 455 Hon Fidem falviticam defcribit ("hn& D».mocntus 384 Hug Figurate loqui folebat Foftellus.: 247 p Foemineus fexus per quem redimendus 288. feq Gagne L INDEX RERUM ]lent T G. iU Gaanep diftinctio v. 9. Hebr. II, 74* an Gal. 1I, r6. depravavcmLmherus? 387 Y Gaillardi : (Jac.) fpecimen: quæ& de Filio hominis 102, feq. p Inter Gentes regnans Mefhas 46 M Gentibus regnum Meíliz promulgandum. 49 ) Gentiles an ftatuant Purgatoria. 215 n Gloria qua Chriftus coronatus Hebr. II, 9. qtud fit? 74« / 120.101.106. Ejus radii etiam m [iatu Exman fe exe- ruerunt. 105. feq. Gnoflici Pnevmatomachx 2)0 43 jobnte Gottefchalcus fec. 9. Prxde(tinatianorum errotem re- 9 novavit.139. ejus errores, 140. 141. 148. Grzci Pnevmatomachi n - 413 » Grzcam Bibliorum editionem , quz xons9 appellatur, pl corruptam fuiffe, Hleronymus teftatur. : 30 cortibus Grati vox Hebr.II,9.quomodo accipiatur.108,109, qu dun & Grati porta patet etiam totaliter indurato ; fifecon- as Duro vertit, I35 402(6 - Guftandi vox, Hebr. II. 9: exponitur.- I30. Íq H ft CM Gu&are mortem quid f B. 132 H f | mcuïrc In Hebr. II. 9 Exercitatio. $6.feq. Ad Hebræoc epiftola an hebralce fcrlk)ta ? ejus'verfio.6r. g :.63: 64. feq. g Hebralcu,s 'Fextus an corruptus IO. fq. Heinfii error ad v, 9. Hebr, II notatur. 73.74-85 äï p Herodespro Meffia habetut. 3E [50 (Cq Ü iam Hilarius an purgatorio faverit ? 17I Hancmarus oppofuit fe'Gottefchalco. 139.feq. d 9 Homo & Filius hóminis angelis minor factus. 56. feq, non eft Adam. ! 59 Homo angelis cozqualis, 58 li Humnlxatlo Chrifti vid. Exinanitio Chrifti. 4 Jj Hygcrbaton in verbis Pauh Hebr 1. àrà 76 "L Gavnö'l Jacobj [ À ^ : INDEX I. RERUM. . Jacobi Protevatigelium. 275. '.fgqg. Ex notfnine Jehova quid probent Socjniani. 5O. quo- modo reddat Bucerus. 45. Filio Dei tribuitur. - 45 Jefuitiffaruin fuppreffio. v 453 JESUS per paffonesglori a coronatüs. 75. 94 feqq 107. ob exínanitionem minor factus dicitur, 82. cur fz- pius nomen hoc folum ponatur in Ep. adHebrzos;ib. Y - — 099 . 83 - —— (« fÜOD o b Ignis purgatorius vid, Purgatorium. Imagines CHRISTI 18. fq.. cultus imaginum. 451.453 iK cum. Imaginem DEI num c'ïuid,fupematura*le extrinfe 107 Immortalilas Pofielli. 2465?(]. ln lat Imperator lniverfalis. Impietatem non infert negatio Purgaiorii. De23. Impoftoribus liber, 28 I. [-q- f Pe- lex Pro ïnfantibgstHRISTüM | mor-tuumwefi'c negant lagius.. 136 lig De Inferno prorfus extinguendo Fanaticorum nonnul- ngr lorum fententia.. fq. iil lg ' 2?523 If De Jonatbane & Onkelofo judicium. 3 lin lrenxus Spiritus S. Divinitatem agnovit. 47 Judzian hebreum textum cartupccint ?10. fq.äo.fq.z& Luh Judzi Romanis fe oppofuerunt, 50. mundanum Meffiz lu regnum fomniant. 53. fq. aftcis hominem . fübjiciunt. It $8. eorum de purgatorio fententia. 203.215 s fuerit. li Iïl&*icä*?if"f quilibet ita, proutin morteinventg 179.fq. lat Juris lCanön. Inftitutiones. 449.-. feq. Notitia: 4 ( 5 1. feq. Juris Ecclefiaft. index; 453 Inter juftificationis. difpofitiones num recte diledho- nem numeret Bellarminus. 336. Juftificatio an fiat per dilectionem. ib. quomodo fiat. 342. fit per Chri- ä ftum pro nobis;.non per Chriftum in nobis. 388 Juftitiam inhzfivam. Rom.IV. 25. quinam intelligant. Ma« 4oo.feq. Imputatam quis exagitet. P 02. um Pf, Juftinus Martyf quando Judxos falfi circa Text KCVI o Mi INDEX RERUM XCVI10. argüit; 21. fq. de Verfione LXX. laemus . ln eít. 23. Ejus prajudicium de perfidia Judzorum in 0. qu adulteratione 8. Codicis, nimium' eftimium LXX m vitalis Interprétationis & cum Tryphone Difputatio 4 cenfetür a Rich. Simonio. 29. fq. Eumab errore de MA — animarumfidélium extra coelos commoratione exi- arír mit Bellarminus. 185. feq.. Ejus averfio Ariftotelicos ri0:) rum dogmatum 277 íq. K. f a Kempxs (Thom; )fua'lït ut familiaritatem contraha- ecu mus cum Apoftolis & agnatls JESU, 204 Itf T Lanfrancn Conftructio v. 9. Hebr 1. J5 J Latronis in cruce rogatxon em in tcrpolatxom verborum; l a ligno Pf. XCVI.1o. fact inter alia- prebuifíe occa- jl fionem exiftimat Autor. ie] t le Lex impleri nequit. 368.fq Lignarius rex, u T Ligni vox Pf. XCV [.10- addita explicatur. 7.feq. 3 Lignea argumentatio Salmeronis. 24.Íeq. Limbum Patrum definit Schwenckfeldius in Epiftola. ) " 189.feq al i Lubini in Coloff. II. 15. meditatio, I5. f yehz Lupus(Servatus) negat omnes homines-a/Chrifto effe ict redemtos. 14.1. 142. feq. ejus Liber de 3. queftioni- 12j bus. 142145 Faerib Lüftratio perignemin extremo die. N 150.fq. Lutherus an purgatorium docuerit ? judicii prxcipitatio "of L ei exprobratur, 232. Ejus reformatio. 377. Papzplus H detrimenti attulit , quam Erafinus. 379. Ejus fcripta, d ibid. Spiritus. 378 379. Antextum Gal. II. 16. cot« j fat rupetit.387. ejus de Confeffione privata do&rmt h [I vxd L Confefho pnvam » M. 1 Macedonios defendit Arnoldus, 40g. fqq. 412:418. Ma« " 402- cedoniorum & Macedonii mores. 409. fqq. Dogrka- T ta. 415. 3. de Symbolo Conftantinop. contra Maces tj 1 ! Gg donium iNDEX RERUM donium Arnoldi )udxcxum 412. De eorum malis idem W quentur 422 Magi Chriftum adoranteo 391. íq. Mo! 1$82.183 Mah poft mortem nec boni fiunt nec falvi. : Marefius refütatur qui Dogma . de Uuwerfah Chrifti Mot merito Pelagianorum pelagus appellavit. 136 [ Martino apparens Diabolus fe pro U*n&o venditavit. Mf 210 Mul Maria peccan expers, 302 Maria Magdalena a Maria forote Marthz & Lazari di- Der verfa nim fit. 321.328.Íq. f Matth. V. 26. XII. 31. Marc. IX. 49. non probant Pur- 166. íq.' g?tonum NH v Pf. IIX. 6. 86.87:90.92 Nict Mediis inter ceelum & infernum locus. ! 197 Il Meretnces numin populo Ifrael non 'faerint verfáta. 331 feq. Obl Mäfüæ anima quando condita ? '290.Íq. One M/ad'z(uþuza;mc Poftelli. .29 Onl Miraculain morte Chtifti. 49. Miracula dxvma diabo- Omt lo adícripta. / 804 li O Miffx facrificio fingulari cum devotione a Poftello per- 0r13 . a&to caput ejus fumare vifum, 24) 3 Of Montani Spiritus, |423 Morini fententia de antoritate Ecclefiz eirca fcngtu- Órt .ram Rom. Ecclefiz injuriofa, 4I. W Mornzus multa ex Poftello defumfiffe traditur 252 i Morientes in Domino. I59.feq. beati 160. fqq. 225 Mortuifideles ftatim beati funt 174.1qq Pa Cum mortuis familiaritas contrahenda Tl 204. Poft mortem nulla purgatio. 201I. fq. ea fidelibus non Ó timenda 149 h It Quis non moriturus fit ex mente Poftelli. 246.311 (( Mortis Chrifti Finis Cui. 113. ex mente Origenis, Am- Pa brofii & Theodoreti. 1. 114 Ihy Iu Morus & meriti Chrifti Umverfahtas 136 fa. 141. fq: 148. INDEX RERUM. alisi im 148. ea afferitur a Patribus , Synodis, Theologxs no- g ftratibus, 127. - 140- ab 1pfis Reformatis. 123; - 126 3 1j Mors Chrifli fufficienter & efficienter facta. 119. feqq.' ad omnes pertinet etiam applicatione, 121.122. 1 Chrii Mors Chrifti eft ve] naturalis five corporalis ; vel fpiri- n tualis & xterna eIQIRY ditant — 129, f3. 132.134-Íq.13$ Mofis & Poftelli docilitas 23 2 Mulier €hriftum ungens , quz fitEvangeliftis? 318. c. y VII. 47. 48. 320. 325 4q.321.-327 uani d De mundi maternitare error Poftelli, 297. mundi du- Ev rano 304.fq. ant r N r Nefl-orms duos fecit Chriftos 67.71.94.68.70 n Nicodemi imago velíftatua Chrifti crucifixi in regio y Íchemate 18 verfitt O VE Oblationes pro defundctis 217.218.219 d Onefiphorus creditur Timothei fucceffor. 018 2 Onkeloü translatio Chaldaica 56 — d "omer Hebr. II. 9. 107 10& n sapum: Oratio Pf. XCVL in Pfalteno Rom. adjeta. 4 Origenes Diabolos redimi credidit. 113. 19. Samuelis Jjo f 21Q Y animam Sauli apparuiffe credidit d Ofiandri error de Juftificatione 388 fctipt! Or: non femper caufarg, fed etiam confequentiam de- notat 335:341 J P. hjz Ti494ug r8 9ayetr8 99 g Pamphilii vifa & auditaapud inferos. 202 7If IIav]0c vocabulum Hebr, II 404 113, 127 ys 10 l Papa eft Antichriftus Poftello. 45 Papxüade Pietiftarum confeníu glonantur. 493 u TIzoo Hebr. IT. 9. x 83 j , Paradifus terreftris an Chriftus fuerit? 294 s II agaw?wuæra & dpuxerio, an differant. 3. ( pl I1à; Hebr.1l.9. Calvinianis non llniverfos denotat. 116. 122 - [ ng Pa- | ib A INDEX RERUM Pafchalis Decantatio ex Pfal XCVI. IO. ín: Ecclefïa Rom. 7 25. (q. Per paffiones mortis ]Efus gloria & honore.coronatus. 79. 96.feq. nullatenus fibi gloriz coronam meru- it.99. feq. paffio Chrifti ejusque gloria conjungun- turin fcriptura, gg. fq. Paffio & mors Chrifti eft fae- tfisfactoria & explatona - 108 Quid Patriarcharum liberatio ex mFamo 187 Peccatoribus in Spiritum S. implendus infernus. 150 Peccatrix Luc, VIL 47.48.323.329.f2q.333-338.339. 35 Pelagius Chritam pro infantibus mortuum negavit.36. " fidem libero hominum arbitrio, non gratiz. Div. ad- "feribi. r . pro'infantibus non baptizatis locum &in* gebant. mcdmm Pelagiani. 171 Perfectam mundxtxem in ha(. vita qumam flatuant? I5I. : 85r.359 Peterfemus Chnha&a refutatur. 4. 133 Ex Phonicum lingua Latinos & Gracos charaéteres or- tum ducere. 260 Pietiftx. 372. 373. fq. contra eosdem ed:&a Regis Sue- | Ci2, 575. Ducis VVurtenbergm 380. eorüum erro- res 380.881.386. 402 Pnevmafomachx 407 qumam? 408. de:eis Arnoldi prajudicia. 410. 422. feq. Pcenitentia nulla in.. alteravita 127 fcq 231,226. ea non. » feraeft, modo fit vera. 226. feq. Dc Pontificum titulis. 52 corona aurea. $z. Epiftolis i: 45 Eorum conftitutiones. 45145 De Poftello (Guil. )Ex»rcuano 235. feq.. Ejusárgumen- ta, 235.236. Prxdeítinatianorum error. 138 Preces pro defunéiis. 217. 221 Precandi formula in Pfaltetio R 5 Probatio per igném. 190. feqq. Promulgatio reom Domini. f 44- 48.feq. Profper. an. negaverit Umverfahtatem mortis Chnfh- 138 Prü- P — INDEX RERUM. n Prudentius Tncafï' lnus umverfahtatem mortis Chrtfh h negat. Onati Pfalmus XCVI. Davidi adfcnben dus. 143. feq. 143. feq. 1545 Bu InPfalmi VIIL partem Commentarius Paulinus. $56.57. Wi $6.feq.72 Ti PfaicetraCopt:ca 6. Gothxcum 6 Eabfi quintuplex. 6. tj Anglicanum. 14 li DcPurgatorus novis Fanaticorum 150. feq. tst, feq. 193. 1 153« 155«156. feq. 162. feqq. D ürgaforu lucrofum dogma. 177 vituj R. Id Raynaudi elogia de aurea corona R. Pontificis. $2 am n Redemtiones Domini 2,Petr. I 1, quoatodo:Gottefchal- n cus expofuerit. 139 nmjl De Redemtione fexus fæmmex &inferiorum partium » 14 hominis per Johannam Venetam error Poftelli. T - 288. feq. yes OL Reformationem tentarunt Pxen&æ Argentoran 373- J -Heilbrunnz. 3745 j; It Ad Reformationem Lutherus máguoSpiritu inftructus, n efto 377. de Ea judicium Pauli Sarpii. 377, Grynzi. 378 j 4 Reformatos quosdam hodiernos a majorum placms di- 126 |rto jl fcefliffe putantes falluntur. p feq Regener atio-Effentialis Fanatlcorum. 385 4 noft Regnum Chriftiin cruce, 40 Regnum Meffiz non ePc terrenum. ] feq $3 feq. ? iflols Reanum Dominiinter gentes, - 44-48feq. Remxgms Univerfabitatem mortisChrifti negat. 143.14,5 p Remifho peccatorum an juftificatis vere conferatur. 316. gumm j 349. ejus caufa non eft contritio. 335. feq..eam ac- ) cepit mulier Luc. VIL,47. 49.: Reftitutionem fui Poftellus ja&tavit. 297* Refhtutlonem . omnium fibi perfuafit. 308 212 5 .f Revelationes de Purgatoriis &ngunt Píeudevangelici. 204. feq« ( H S h[f(h- ! Sabelliani Pncumatemachx n 43 jri | UY Gg 3 Sa- L INDEX RERUM ÓH De Sacramentorum numero error Poftelli. 299 Sacramentis qm omnem vim falutis negent ? 300. an fub quovis cibo & potu fumendum & naturz conve- niens fit facramentum. 3ot Salmeronisin Judxos injuria. 4 225. feqe Sanctificatio in Purgamrlo fgmentum e& Sanctulorum in hac vita perfecta mundities 349.feq. 151.feq. Sandius Pneumatomachus 43 Sarpius (Paulus) 377-íeq. An Satanas a Chrifto in ceelo vi&tus ac inde anno 140. - pulfus ? 297* Satisfactio Chnfh gratiz DEI adfcnbenda. 11e.feq. n o. 396. feq. Satisfa&tiones proprias ftatuit Poftellus. 393 Schelgvigii Synopf' is Controverfiarum, 38 Schmidii (Erafin.) in Coloff. IL, rs. meditatio. - » SchvvenckFeldms defcenfuni Chrifti ad mteros &libe- rationem Patruxn ex mferno docet. 189.feq. De Scriptis ad notitiam Conciliorüm & Ganonum fpc- Gantibus, Schediafma Autoris. ET r De Scriptura Coeli error Poftelli. 295 423 Seculum novum Spiritus S, Senibus juventutemi reftituere vult Poftellus. 245 Septuapinta Interpretes an Deo docente nonnunquam aliquid addiderint. 26. feqq.. num ititerpretationi fuz vacantes cellulis inclufi fuerint? 28.feq. eorum unicam interpretationem pro fcript. recepitJuftinus Martyr.29. ab eis folum Pentateuchum, libros reli- quos a. Herodis temporea qmbusdam Effenis verfos - fuiffe, exiftimat Sam. Petitus 31. fq. in translatione - verfus6 Pf.IIX. erraffe cenfet Tac. Faber 6r. eos ab omni errore immunes praftare conatur Ludov. de "Tena, dÀ 62 ! Servetum laudat Arnoldus. 381 Ex Sibyllinis Oraculisan purgatorium fluxerit. 190. feq. Simon magis. 422. Stantis nomien affectat. 150.ffeq- Suinon t R " INDEX RERUM.- » ! Simon Pharifzus & Leprofus num differant ? 317. feq. a De Sinu Abrahz Poftelli fententia; -389-feq. o Socinus caufam mortis Chrifti inalem male explicans At refutatur 1i1. feq. Sociniani refutantur Divinitatem 4 - Chrifti negarites. 50. feq. 53. Chriftum Patris in.re- .gno vicarium «conftituentes, j2.' per affertionem feq. [2 gratiz perperam fatisfactionem Chrifti tollere co- k nantur. IIl. Spiritum S. in fcriptura aperte Deum dici negant. 419 p fr Spinofz refurrectio Chrifli allegorica eft, 403 ! Spiritus S. Deitas defenía a Patribus. 416. 417. & in fym- zb(jlis ante Macedonium, 418. Num in-fcriptura a- 9 f0 perte Deus vocetur.419. Ejus nomen : fibi arroga- [ runt Simon Magus, Guilelmina Bo&ma & fcortum . quoddam Fanaticum. 422. Ejus novum feculum.423. 5 Stefelius, H 385 j Sufhi revelatio de Purgatorio, 204. 229. feq. x Synchyfis in verbis Pauli Hebr: IL, 9. creditur. — 75.76 Svnodus vid. Concilium. f De 8ynodo Moguntina, 446. M edialinentt dbid. Dos- [ :dracena. ib. Bethlehemitica. 447. Conftantinopo- j litana. 447. Arimienfi & Seleucienfi. 9j 448ï Diofpo!i- 5 tan—ak4-4s. qui fcripferint. e uj "Teifferius cenfetur. 242 l De Tena (Ludov.) Vulgatam. & L re- Q dit. xxmmmmn um 62 ^Tertullianus num Qüid fta 1 hii- jl marum ? tuat de Agpäritionibus" a 208 d Textus Sacer ex Conjecturis non judicandüs. Á 05 33 n 'Thaddzxus de defceníu Chrifti loquens. I88 Theodoretus ad Hebr. IL. 9* I14. fq. i 'Thefpefii itinera & vifiones apud inferos. 202 d De Thoma Apoftolo fabula, 1 ü Y - Thotmafius (Jofeph.Maria) cum Jofep I;o Catoidem, 5 " Trillerus Gal. II. 16. depravationem -Lüthero expro- d t brat. i x 387 n INDEX RERUM N.W. Valetudmxs fux profperz caufam abftinentiam a con- greffü cum feeminis gloriatus fuit Poftellus. 244 9Berbrennen. auf Det Geele] pmverbmm vülgi, an probet Purgatorium. X - 224 55 Verbum Dei medium gratiz & Bdel Verfioni Vulgatz adverfatur Morini fententia. 42. ea correéta;62. ab omni errore immunis credltur aLud. * de Tena. 6z Verfiones novz N. Teft. Pietiftarum. 394 Verfio Lutheri aovis & antiquis dlfcrepat. 394 Vefpafiano adulátur Jofephus. 590 Vifionibus Purgatoria falciuntur 202 Unio effer txalxs Fanaticorum. 385 Urfinus (Toh, Henr.) som 3uftaub ber glaubïgen G2 [en/ bie aud ber 2Belt abgefcficben. 182. 201. 222 Vulpeculæ vineam Domini conculcantes funt hiretici aftuti 371. talesfeculo1z. propeColoniam Agripp. emergemcs ib. & feq. & alii. 37*" VV. r VVelgchanos errores quibus communes fint p 381 386 X Xylophonorum Feftum, 31 T. Ht ?P ép Hebr. II EF IN L.$ t d ( & 7- A — uNddei eumn. Qie re aL x 1f u l, d tj j P ü T fi 3 i b 20 Eb] 6u T eud 1pp » n j li :: TT - V " T ü [ . , l z : " — MR M —: UMRU i. — — — —— TE NT L d E E [ — — — RURT UAR Md Ms ii g E 19 D. THOM.E ITTIGII Q 18 — VierFarbSelector Standard* - Euroskala Offset E 17 DPVSCVLA ia urie Balance VARIA O 16 L 15 Focus CVM N 14 CATALOGO E : 13 IT TIGIANORVM 12 E n MANVSCRIPTORVM t LATINORVM 10 ») [onne UOK Ji EDITA CVRA ET STVDIO L CHRISTIANI LVDOVICI, [ "of l ubl. . t À. l CVIVS & PRUEFATIO ACCESSIT:. ] " p / N Nï" C 2; LIP.JSId-gB,. " $? — " )f ??' | ajud HIERON. PHILIPP. 9nitfdbel. " LITERIS IMMANVE,LIS TZTII .MDCCXIV f P j J p Copyright 4/1999 YxyMaster GmbH www.yxymaster.com | ! E