Gf370_6 Provided by University Library of Tübingen Transcribed with Tesseract

To the best of our knowledge this work is free of known copyrights or related property rights (public domain).

 De eucharistia tractatulus Sylvius, Bartholomaeus 4. esegac, Tece 4 llelanca ahliarmn ARed lUa veler . Aapdtin . Ukobonee 1555% letlt ms gniecd gn 5 20K F* . N1AGK511876158 021 UIIIIIHIIIIANIIIII UB8 Tübingen CH ARISTIA, Tractatulus D. Barptolemæi Syl- uij Cremonenſis, Verbi Dei apud D. Rhoœtos con- cionatoris. Scrutamini ſcripturas. Anno Domini M. D. L I. ero Priniß Ujle hoſeit Centericeß lutcuction tioten0 T liratone en ſnit . orere geben lgrgzdrn Qlun len ſet⸗ Utbllieun. Mlte ce Finnanfe DE EVCHARISTIA TPRACTATVYLVS D. BAR- ptolemæi Syluij Cremonenſis, uerbi Dei apud Rhoœtos concionatoris. M Mmium errorum maxi- mus et ineptiſßsmus, quos miſeris ac cæcis mortali bus pater mendacij, ac E bolus ſua calliditate ſug- eebit, unus longo latoq; imperio principum ac populorum mentes & corda poſſedit: nempe, illius myctici panis, quem ueri ac pij Chriſti fideles ad ſymbolicam manducationem, & diuini beneficij commemo rationem à domimo lIeſu acceperunt, adoratio. Quis unqua ex ſcripturis audiuit, aut pro⸗ babili ratione collegit, hominem ad dei imagi nem & ſimilitudiem factum illud colere, uel adorare debere, quod ſuis ipſe manibus fecit digitisq; formauit? Quis unquam talem homini poteſtatem de dit, ut ipſe ſibi quum uellet, ex materia corru- ptibili deum adorabilem faceret? Nonne certißima ſacroſanctæ ſcripturæ dldo ctrina manifeſtè docemur, unum ſolum deum 2 Mar.7 Col. 2 ereatorem inuiſibilẽ, incoprehenſibilẽ, & in- corporeum in cœlis ſpiritu ac ueritate colen- dum, nihilq; nobis adorandu proponere quod in hoc ſeculo uel tangi, uel uideri, uel corpo- reo ſenſu ſubijci poteſt? Cæterum tam horrendo ac pernicioſo er- rori originem dedit ſubtilißima ſatanæ calum niatoris aſtutia, qui quum uideret cultu à gen tibus & populis in ſimulachris ſibi exhibi- tum per euangelicæ ueritatis prædicationem penitus aboleri, & in ſpiritalem ueri dei cul tum transferri:tune ipſiem pium ac ſyncerum ueri dei cultum alia ſubtiliori uia peruertere, atq; omnino corrumpere aggreſſus eſt: tan- tumq; ſuis artibus & dolis effecit, ut miſeros Christianos iam ſcripturarum oblitos, & ad mendaces hominum traditiones conuerſos, incautos & imprudentes in uilißimam & igno minioſam idololatriam ſub quadam fictæ pieta tis ſpecie paulatim deduxit, ut ſcilicet corru- ptibilem furfuracei panis bucellam proprijs digitis formatam, in deum ſibi conſtituerent, E& ut uerum deum adorarent: nullum ſanè ſub- tiliorem modum inueniens, quo ueræ religio- nis fundamenta concuteret, ſyncerumq́; ueri dei cultum prorſus labefactaret. Nam quum homines, qui ab euâgelica ueritate, & à uer⸗ bo dei purißimo toti pẽdere debebant, ſolamq́; doctrinam Chriſti redemptoris tenaciter am- plecti ſn hin te) iones ih byntſ i lelt l ittiiſtſen teig Petruliltg Cerent, u⸗ ineconnen ſegrunfr⸗ nerme lon irſerutte (hhlusteun et gector Cltunigner gorion iligenes unleronſ lichrauj ſio gentlin tilucur. ſiſennan Urltuain baniß bie onſiten ſifbilen ihonne n eſtioi⸗ erklkelcle⸗ hnonrht Nte pe⸗ miĩ /⸗ ſtne clin Ealdigen Pftiechti⸗ htletum entueri giel eeßven penenter, eſeta⸗ it mero lios, s anieſt, iſinan ierfttepet fit an⸗ ulln hnnnß⸗ Rltreetn ulaſctſf loleen chr⸗ , ., =☛ = e- u er s 4 plecti diuinæ legic(quam perfectißimam eſſe conſtat) nihil addentes uel minuentes, tra⸗ ditiones ipſas, ac noua uiuendi ac ſapiendi dogmata ſuperinducere cœpiſſent, cõſeſtim ira tus deus ac tantæ hominum audaciæ ag teme ritati iuſtißme indignatus, ſaciem ſuam auer- tit ab eis, & ſpiritum ſuum ſanctum abſtulit illis: tradiditq; eos in reprobum ſenſum, ut ea ficerent, quæ hominibus ratione præditis mi- nimé conuenirent, ut ſcilicet in omne ſcelus & flagitium præcipites ruerent, atq; etiam (quod maxime horrendum eſt) in fœdißimam idolo⸗ rum ſeruitutem turpiter laberent: ut iam non amplius deum cognoſcerent, non amplius cole- rent creatorem: ſed ad corruptibilium rerum cultum ignominioſe conuerterentur, honorem E& gloriam quæ ſoli deo creatori debetur, in uilißimas creaturas ſtultißime transferentes: unde non ſolum ſtatuas, imagines, & alia fima lachra aurea, argentea, lignea & lapidea im- bio gentilium ritu colere cœperunt, ſeq́; an⸗ te illa curuare. Verum, quod omniu flagitiorũ miſerrimum atq; ineptißimit fuit, ad quod nec bruta animantia ipſa conſentirent, furfuracei panis bucellam proprijs digitis impurißimis confictam, ferro igneq́; recoctam, in D eum uiſi bilem & palpabilem ſibi conſtituerunt, eiq́; omnem diuinum honorem, gloriam, cul- Deut. 12 tum & alorationem exhibuerunt: neque im- Rom.x A 3 meritò: nam quun ſe ſupra deum ſapere exiſti- marint, ſtultißimi omnium creaturarum facti ſunt. O iudicium Dei mſerutabile, ô diuinam ultionem in ira & furore peractam. Nonne cla dem hanc & ignommiam eleganter expreſ- ſit Eſaias? dicens, Et repleta eſt terra eius ido- lis, opus manuum ſuarum adorauerunt quod fecerunt digiti eorum, & incuruauit ſe homo, & bumiliatus eſt uir. Verum longe aliter do- cuit Chriſtus redemptor noſter apud Ioannẽ, qui quum 4à Samaritana rogaretur, ubi nam locorum adorare oporteret, reſpondit, Veniſ- loan. 4 ſe tempus ueritatis, in quo uera adoratio, non amplius loco circumſcriberetur, neq; deus in monte hoc aut illo coleretur, ſed in ſpiritu & ueritate: & tales ueros eſſe dei cultores qui non illum, ut uiſibilem, ut corporeum circum- ſeriptione loci, ſed ſolo ſpiritu adorarent: nimi rum quoniam Deus ipſe ſpiritus eſt, & loco non clauditur: quinimmo loca omnia & uniz⸗ uerſum orbem ſua infinitate complectitur. Idem Chriſtus leſus Dominus & Deus no- Rer, quum à diſcipulis rogaretur, ut eos orare doceret (nihil enim aliud eſt orare quàm ſpe⸗- cies adorationis) talem orandi mo du förmamq; præſcripfit, Pater noſter qui es in cœlis: nimi- rum cognoſcens aliquando futurum, ut cæ= ci & miſeri Chriſtiani ſatanica ſuggeſtione ſeducti, adorationem in terris & corporeis ſiſbue⸗ Pien tioinge gephi Fllt leie ſg 4 01 rdinen Coratu tcegtie Etent hilpenit zieſcc. nun tod lononnn Einemnno tunſen ſeinii nelte, lod cchen⸗ ſurlu e nu guße De Prun fl ſehon brſetreſt, etpon chle,d iie lcn ordl lutreplß entlih eng o ruut ſehonn, lige ter o⸗ hunne, Aretir, li ten ontt,e⸗ 1Alyrto, nn ,Eg t eli ſintu ioltonts ghi pnuncrun⸗ corgetentn rn ,ln doNNu N ltelx. eeCDeE⸗ e tortn nmegn ⸗ lrolifnne Eicxly eeri an ℳt. S= ſenſibus collocarent. Nam ea nerba, Qul es ir c&lis: nullà aliã ob cauſam uel effectũ expreßa fuiſſe cõſtat, niſi ut quomode oratio ſeu adora tio dirigenda foret, apertißimèé demõſtrarẽt. Sstephanus protomartyr Ieſu Chriſti, ue- rum dei cultum Iudæis inducere cupiens: il- losq; ab omni ſuperſtitionum errore diuellere palàm exclamabat, Deum excelſum in cœlis adoràdum, & non in manufactis templis habi tare:quid ſignificantius potuiſſet? Kternus & omnipotẽs deus, cuius legi ni= hil penitus addendum uel minuendum eſſe, u⸗ niuerſa ſcriptura teſtatur, primum & potißi- mum nobis mandatum relin quit, ne ſcilicet ul⸗- lam omnino imaginem, figuram uel ſimilitu- dinem nobis efſingeremus, ſub cuius ſpecie cul tum ſeu adorationẽ noſtra conſtitueremus, ſed ſe muiſibilem atq; incomprebhenſibilem tota mente, toto corde à ſpiritu coli præcepit. Ioannes Apoſtolus à ſimalachris omnino cauendum monet: ſimulachra enim nihil alud ſunt(ut regius ille propheta cecinit) quàm ope ra manuii hominum, in quibus neq; motus eſt, neq; ſalus: & ſimiles illis futurus conteſtatur, qui faciunt ea, & qui confidunt in eis. Dommus leſus Chriſtus quum à ſatana, er⸗ rorum & tenebrarum principe idololatriæ E& falſi cultus tentaretur, cum indignatione reſpondit: Abi ſatana, nonne ſeriptum eſt, Do A 4 Actor. 7 Eſa. 66 Deut. 4. & 1 Deut. 5. & 6 Hxod34 1. loan. 5 1, Sam. cap. 1 Matth. 4. Mar. 1 Luc.4. Und min Deum tuum adorabis, & illa ſoli coles. . . . 4 ſnu Mauh24. Idem Dominus noſter Chriſtus apud Mat= D ſin Lucz, thæum, ſeductiones et impoſturas diſcipulis ſuis gemmn turas prædicens: eos modis omnibus hortatur aron et præmonet, ne ſe ſeduci permittant. Venturos ung enim aliquando pſeudochriſtos & pſeudopro- vnle phetas, qui etiã æditis ſignis, miraculis et pro- heſiͤ digijs perſuadere hominib. conabuntur Chriſtit en nunc hinc, nunc illinc eſſe, adorationem et cul- ⸗ e tum nunc hinc, nunc illinc exhibendum:et fal- in ſam eorum doctrinam uſq; adeo mualituram, ut nnd parum abſit, quin etiam electos(ſi fieri poſſet) ſunn, in errorem trahant: uerumtamen nequaquam g n illis eſſe credendum, ſed ut impios ſeductores, at Ne que impoſtores, cum ſuis falſis dogmatibus pe⸗- an nitus refutandos. Sic enim inquit: Ecce prædixi lange uobis: ſi ergo dixerint uobis, Ecce Chriſtus in R lu,di deſerto, nolite exire: ecce in penetrabilibus, no- Deum lite credere:ſicut enim fulgur exit ab oriente, et De patet uſq; in occidentem, ita erit & aduentus un filij hommis. Ergo nõ latenter in bucella panis. aof Paulus Apoſtolus leſu Chriſti, in Euange- gucſt lium ſegregatus prædicator gentium, et uas ele Lenes ctionis, qui coram regibus & principibus le- itnet . Theſi. ſum Chriſtum âperté fiteri nõ dubitauit, Theſ- AUII ſalonicenſibus congratulatur quòd in euange- . ſin lio perſeuerarent, quodq; à ſimulacris ad uerã rono Dei adorationem conuerſi eſſent, expectantes tee lIeſum Chriſtũ ipſius Dei filiu de cœlis uenturũ. nenſa Idem üſle Keput e⸗ glſinlsßi neetoter enr geutznn⸗ lietzn⸗ urchiſt enetcll⸗ luntfl⸗ dlturon fenooſe eſitlin dbret nuthiupe⸗ eeprtlii uCiſen chilbisto⸗ Porete/ Ke ueleeͤ: irihe⸗ netgle⸗ ipbbull⸗ ui,lte⸗ reuatoe⸗ Gtd Apelins eſtn llen „ Idem Paulus ad Corinthios ſeribens inquit, Ne ſimulacrorum ſitis cultores. Idem ad Romanos ſignificantius & errorẽ et erroris cauſam expreßit, inquiens, Quum ſe crederent eſſe ſapientes, ſtulti facti ſunt, immu- taueruntq; gloriam immortalis Dei per imagi⸗ nem non ſolum ad mortalis hominis ſimilitudi⸗ nem effectam, uerum etiam uo latilium & qua- drupedum et reptilium: quapropter tradidit il- los Deus per cupiditates cordium ſuorum, in immundiciam: & ignominia afficiant corpora ſua inter ſe mutuò, qui commautarunt ueritatem eius mendacio, & creaturam coluerunt ſu⸗ pra creatorem. G Ioannes Apoſtolus & Euangeliſta, qui uel- let angelum Dei adorare, increpauit eum ange lus, dicens, Ne feceris, conſeruus tuus ſum, Deum adora. Dominus leſus Chriſtus redemptor noſter, quum de manducatione carnali corporis ſui Iu dæos & diſcipulos murmurantes cognouiſſet, quaſi ſenſum myſticũ ſermonis ſui paru intelli⸗- gentes, ſic admonuit et inſtruxit, Verba mea ſpi ritus et uita ſunt, caro aũt nõ prodeſt quicqu. Quid apertius?quid ſignificatius cõtra meptos et ſuperſtitioſos carniuoras dicere potuiſſet? ca ro nõ prodeſt quicqua. Eat mundus totus, et re- ſpõdeat: nam Chriſtus ipſe diſerté teſtatur, car- nem ſuã mortalẽ et paßibilẽ deum non eſſe, quæ A 4 1. Cor. 6 1. Cor. 5. et Roma. l- poc Caꝑ. loan. 6. nihil proſit accipienti: cæterùm, nihil magts Deo proprium eſt qudm pro geſſe. Sed & hoc manifeſtius ab ipſo Chriſto eo⸗ dem libro explicatur, quum enim perſpiceret diſcipulos uerba ſua ad carnalem manducatio nem perperm referre, & ob id uehementer of fendi ac perturbari, inquit: Hoc uos offendit quod locutus ſum? Quid igitur ſi uideritis fi- loan. é lium hominis aſcendent& ubi erat prius, & ſic corpus ſuum nihil diminutum ad cœlos effer- ri, nec tantillum ex eo uobis ad deuoraudum relinqui, in extremam prope deſperationẽ rue tis, qui toties me dicentem audiſtis: Niſi come- deritis carnem meam, nõ habebitis uitam æter nam? Proinde ſermo meus carnalis non eſt, ne- que carnaliter intelligi poteſt, ſed ſpirituali- ter: Verba enim mea, ſpiritus & uita ſunt, caro autem non prodeſt quicquam. Cæterum, ſermo nem meum abundé ſeruabitis: quum me ipſum E& uirtutes meas, quas in uobis operatus ſum, fide, corde & ſpiritu, it a imbiberitis, ita deuo raueritis, ut nunquâ ex animo & mente ueſtra excidam ac diuellar, fide & ſpiritu in me con tinuèé propenſo & me uobis coniunctum ha- bebitis. Sic uos in me transformamini, ut uos nouos homines regeneratos, nempe ex carnali bus, ſpirituales, intus & in cute factos cogno⸗ ſcatis. Quid(quæſo) aliud in tota ſcriptura do⸗ cet nd tis t, Uun ocft Pe Mei cret co ta conf lie⸗ tel ſi uif u⸗ ttlil g⸗ . e n 1 ⸗ in gohim rultott, nmnnf Mroſent ili⸗ 2 tpr ſe aluehr⸗ Celortrts erctinene gon⸗ Mueſt ere, lot eit⸗ iriudl⸗ cſotenn enn ſnd — — — ́ s i. ℳ 5 cet Chridus exemplis, parabolis e figuris, quàm ſe eſſe uerum ac ſolidum animæ cibum? ſe non carne uel corporeo ſenſu comprehendi, ſed fide & ſpiritu renouato poßideri. Nonne quic quid ori ſenſibiliter ingeritur, in uentr em uadit, & inde expellitur m ſeceſſum: nihil ue- r0 animæ, ſed corpori tantum proficiens: quamobren rectè ille quidẽ & ex ſpiritu locu tus eſt, qui dixit: Crede, & manducaſti. Porrò unum eſt opus dei ad æternam uitam accom-⸗ modatum, credere in eum quem miſit ille. Petrus Apoſtolus Ieſu Christi, necem ipſius Iudæis exprobraus, eosꝙ; ad pœnitentia reuo care contendens, inquit: Pœniteat uos igitur & conuertimini, ut deleantur peccata ueſtra, ut quum uenerint tempora reffigerationis à conſpectu Domini, & miſerit ei qui ante præ dicatus eſt uobis leſum Chriſtum: quem opor- tet quidem cœlum ſuſcipere uſq; in tempora re ſtitutionis omniũ, & reliqua. Quid uerò ma⸗ nifeſtius dici potuit? Oportere Chriſtum in cœ lis accipi, & eſſe uſq; ad ultimum ſuum aduen tum: quando iterum in carne ſua glorioſus om nibus apparebit? Quod etiam teſtatur Iob ille ſanctißimus, Scio quòd redemptor meus uiuit, E& de terra in nouißimo die ſurrecturus ſum, & rurſum circundabor pelle mea & in carne mea uidebo deum ſaluatorem meum. „7 Lucas, diſcipulus et euangeliſta Domini, in primo Augu.in de uera loh cap. primo Actuum capite narrat, Dominum leſum poſt reſurrectionem adhuc per dies aliquot cũ diſcipulis ſuis conuerſatum, illosq; ad euange- lij prædicationem cum promißione ſpiritus ſan cti ſedulò inſtruxiſſe: ſubinde illis uidentibus in cœlum aſcendiſſe, & ab oculis eorum euanuiſ- ſeitunc illis in cœlum aſpicientibus, duos ange Ado. los aſtitiſſe, ſic dicentes: Viri Galilæi, quid ſta- tis intuentes in cœlum? hic Ieſus qui aſſumptus eſt à uobis in cœlum, ſic ueniet queadmodum ui diſtis eum euntem in cœlum. Nò eſt igitur cre- denda nec expectanda alia corporalis præſen- tia leſi Chriſti in terris, quàm in illo nouißimo die, quando in conſpectu omnium glorioſus ap⸗ pa rebit uiuos & mortuos iudicaturus. Hoc ipſum in ſymbolo omnes pij Chriſtifide les & ore & corde quotidie profitentur leſum Chriſtum in cœlum aſcendiſſe, & ibi ſedere ad dextram Dei patris omnipotentis, et inde uen- turum iudicare uiuos & mortuos. Dominus leſus quem in cœlis eſſe firmiter credimus, donec ueniat, indignantibus aliqua⸗- do diſcipulis contra mulierem, quæ præcioſum unguentum in caput eius effuderat, quaſi præ- ſtaret illud pauperibus erogaſſe, dixit: Quid moleſti eſtis huic mulieri, quæ bonum opus ope rata eſt in me? pauperes quidem ſemper habe- bitis uobiſcũ, me aut nõ ſemper habebitis: nẽpe de corporali ſua præſentia Dominũ ſic locuti fuiſſe: .12. ſeot citſennp ud,roh nrtiole egt 19 ne grelitt Ien Chritus cpuls 4 arcn bigtrat Porto ſepene ducar Chni dei⸗ tern pitio gtu. be toltt Dein Fein bile tr cor me mminn, 4 ataun⸗ vfiiin binzei nticng⸗ lunr agilte⸗ iiſutn Ahotunti lytwor⸗ üprter⸗ ulſinv niſtt⸗ bilerh erilteler⸗ —— — fuiſſe: conſtat quandoquidem uirtute & effica- cia ſemper cum pijs & electis, manet: iuxta il- lud, Vobiſcum ero ſemper uſq; in ſeculi cõſum- mationem: & ubicunq; fuerint duo uel tres cõ- gregati in nomine meo, in medio illorum ſum, E& tamen ſe corpore non ſemper affuturum prædixit. Idem Dominus & redemptor noſter Ieſus Chriſtus quando benedixit panem, & dedit diſ- cipulis ſuis manducandum, nõ dixit, Accipite & adorate, hic eſt Deus ueſter:ſed accipite & manducate, hoc eſt vorpus meum quod pro no- bis tradetur, hoc facite in mei comemorationẽ. Porrò conſtat eum ſymbolicum panem, uere eſ- ſe panem in ſubſtantia, & tanquam panem ma- ducari, in ſignum tamẽ & memoriam corporis Chriſti pro fidelibus traditi, et crucifixi:ſic Iu⸗ dæi agnum quotannis in die paraſceue ſolenni- ter manducabant, in ſignum & memoriam libe rationis ab & goptiaca ſeruitute: nemo tamen agnum illum uelut deum adorauit, neq; ſignum a Deo datum in memoriam ſuam, uelut ſignatii coluit. Quid enim abſurdius dici poteſt, quàm Deum ſuum prius colere, mox dentibus lacera- resnihil enim præter unum ſolum Deum inuiſi- bilem colendum eſſe, omnis ratio, omnisq; ſeri pturæ autoritas atteſtatur. Deum autem neque corpus eſſe, neq; ulli corporeo ſenſui ſubijci, ne mo quantumuis impius inficiatur. Conſequens Att igitur, Matth. 28. Matth. 18. Marc. v4. Matth. 260 Luc. 22. 1. Cor. 11. lſezn. 10, Ioan. 15. atth. il. Ioan, 1. „Cor, 11. eſt igitur, corpus Chriſti mortale e& paßibile, neq; Deum eſſe, neq; coli uel adorari debere. Cæterum, quòd panem Chriſtus corpus ſui eſſe dixit, non ad carnalis ſubſtantiæ translationem illud accipien du eſt, ſed ſigniſicanter, more ſuo. Sic enim Chriſtus plerunq; ex compoſito loque batur, Ego ſum paſtor, uos oues: ego ſum ui- tis, & uos palmites: ego ſum hoſtium: Ioannes eſt Helias, Chriſtus eſt agnus Dei, quibus tropis uniuerſa penè ſcriptura referta eſt, ſpiritus au- tem rectus, non uerborum corticem, ſed myſti- cum ſenſum debet amplecti. Deus enim terrenis ſenſibus non delectatur, neq; in elementis huius ſeculi perpenditur, ſed in electorum cordibus mirabiliter inſeritur & operatur. Vnde Augu- ſtinus rectè locutus eſt, dicens, Quotieſcunque ſeriptura aliquod facinus iubet, ueluti carnem Chriſti manducare, ſemper tropologice intel- ligi debet, ut non uerborum ſonus ſpectetur, ſed quid ſenſus moſticus & figuratus ſignificet, attendetur. Paulus ad Corinthios ſcribens, hanc domi- nici corporis commemorationem diſerte ex- plicat, dicẽs, Ego enim accepi à Domino quod E& tradidi uobis: quoniam Dominus leſus in qua nocte tradebatur, accepit panem, & gra- tias agens fregit, & dixit, Accipite & mandu⸗ cate, hoc eſt corpus meum quod pro uobis tra- detur, hoc facite in meam commemorationem: ſimiliter hultertt ie calirn e, boefe conmnenun caliti ant tent Donit. ehit nnicrpor ſaer i atunißſ nuchriin .o nſerie en me ts eſt ß qu cor Aucatione calir ii incomme lut Deus lirtaſte les ſhi⸗ Pallux tos pen ſriz per Chiiſiſe lichite 4 4 o ſb ibſiuj llen eofſtil 1,. . Craiceten, hſie ledbnen nre . Gir lhe Pſeni⸗ loone buimnt Fintna⸗ lml⸗ terrens etirhiss corel te ⸗ iſeunge llicerten gr tlh⸗ pim / ehn⸗ len ⸗ Cthqi e ,N* 4 6n hifet jtoenn. ulin ſimiliter et calicem poſtquàm cœnauit, dicens, Hic calix nouum teſtamentum eſt in meo ſangui ne, hoc facite quotieſcunque bibetis, in meam commemorationem:quotieſcunq; enim mandu-⸗ cabitis panem hunc, & calicem bibetis, mor- tem Domini annunciabitis, donec ueniat. Dic (uæſo) ſuperſtitioſe papiſta, ubi præſentia Do mini corporalis? ubi panis & calicis adoratio? ſi alter manducat, alter bibit, in memoriam tantum ipſius, donec ueniat? quomodo poſſu- mus Chriſtum uelut præſentem corporaliter, in eo myſterio uiſibiliter colere ac celebrare? quu idem myſterium in memeriam eius uelut abſen- tis & uenturi peragere iubeamur. Nun quid pa nis qui corpus Domini repræſentat ad man- ducationem, ut Deus adorandus eſt? Nunquid calix, qui nouum teſtamentum repræſentat, ut in commemorationem ſauguinis hauriatur, ue- lut Deus adorabitur? Abſit, ut pius chriſtifide- lis tantæ blaſphemiæ faueat, ut panem & uini deos ſibi conſtituat & adoret. Paulus ad Hebræos inquit, Nos ſanctifica- tos & purgatos eſſe ab omnibus peccatis no- ſtris, per uoluntariam oblationẽ corporis Ieſu Chriſti ſemel peractam: qui pro peccatis obla- ta uiétima perpetuò ſedet ad dexteram Dei: id quod ſupereſt expectans, donec reddant nimi- ci ipſius ſcabellum pedum eius. Idem paulus ad Hebr. diſertè teſtatur, domi- . nlu Ad Hebete Rd Heb. 9 in conſpectu dei pro nobis, non ut ſæpius offe- rat ſemetipſum, quẽadmodum pontifex ingre- ditur in ſancta ſingulis annis, per ſanguinem alienum: alioqui oportebat eum pati ſæpius ab origine mundi: nunc autem ſemel, per ho⸗ ſtiam ſuam ap paruit. Et quemadmodum ſta⸗- tutum eſt omnibus homimibus ſemel mori: ſie & Chriſtus ſemel oblatus eſt, ad multorum ex haurienda peccata. Secundò ſine peccato ap- parebit his qui illum expe ctant in ſalutem, uni ca enim oblatione perſectos efſicit in perpe- tuum eos qui ſanctificantur. Age(quæſo ) quo⸗ modo umica & perpetua Chriſti oblatio pro pe ccatis noſtris diſertius exprimi potuiſſet? quid apertius refragatur huic impijßimo Pa- piſtico ritui ſacrifieandi, per quem ſacrificu- lus quotidie ex pane quodam corpus Chricti ſibi confingit, quod quotidie pro peccatis ma⸗ ctet, oferat & adoret, & demum dentibus te- rat, ac in uentrem & ſeceſſum emittat. Bone deus, qualis geſticulatio, qualis pantomimia de deo panario ſutua. Auguſtinus chimeroſum hanc ſymboltci panis in carnem Chriſti metamorphoſim ſeu transformationem nunquam aſſequi potuit, nullum enim corpus inuenit quod naturæ ſuæ locum aptum & conformem non habeat: & ideo numjeſum Chriſtu, non in manußicta ſancta greſſum, ſed in ipſum cœlu, ut appareat nunc tbeͤ urdlt ceſtfe lihigun ruuf. Neeh ſeaune⸗ lpoketten natioreſſt bisreſpon ſ ,41 ler⸗ gue hote undos, Pfoine tu coſra elpercl ſunceſe terurn h caſigge ſ tinet, le hucellan tari, 4. ent atteſta retur,n nſrrte orutio lper ilat Kport e nſpzuſß⸗ vlfrin⸗ rſahgin rgliſeri nepertt⸗ twin ee⸗ nlwiſe nulorhrer perttc⸗ ſilten n itit fepe⸗ eo⸗ obletopro niſoniſet iſenk⸗ in ſcifrͤ arpecrk perehlift⸗ taltkit⸗ titt Nor 45 toreiu wr lor⸗ 7 . i altne⸗ꝓ— 4 lket: 4 ideo dicit, Tolle ſpatia & loca corporibus, & nuſquam erunt: ergo nec erunt. & idem Augu⸗ ſtinus alibi, per id quod Chriſtus eſt, uno in lo⸗ co ect: per id quod Deus ubique eſt, & ideo non alibi quam in cœlo Chriſtum corpore eſſe fate⸗ mur. Nec prodeſt hic uana & ſuperſtitioſa pa piſtarum excuſatio, aſſerentium Deum eſſe om nipotentem, ideoq; facile poſſe hanc trans for- mationem & aliquid longe maius efſicere. Qui bus reſpondendum eſt, Deum quidẽ omnia poſ- ſe, at uerò non ſtatim conſequi, Deum omnia quæ poteſt, uelle uel eficere: alioqui & mille maundos, & mille ſoles quotidie faceret. Proinde, nihil Deum ex abſoluta ſua poten⸗ tia contra præſcriptum naturæ ordinem facere uel perducere credendum eſt: niſi quod ſacro⸗ ſanctæ ſcripturæ teſtimonio comprobatur. Cæ⸗ terum hic Papiſticus ſacrificãdi ritus, diaboli- ca ſuggeſtione receptus, & omnino impius eſt, & ſcripturæ penitus aduerſatur. Quorſum at tinet, uel ad dei cultum, uel ad ſalutẽ noſtram, bucellam panis in carnem Chriſti transför- mari, atq; eam carnem dentibus noſtris teri & manducari? quandoquidem ipſo Chriſto atteſtante, caro eius etiam ſi realiter manduca retur, nihil prodeſſet: ſed omnino iuctificatio noſtra ex fide ſit, & omnis dei cognitio uel a⸗ doratio corde & ſpiritu, non corporeis ſenſi- bus peragatur. P B Anguſl. in E- Piſt, ad Dard: Baruc, ca, ult⸗ E argenteos colant, fictos quidem manibus hommum ad arbitrium ſacerdotum: qui dij falſi & ſimulati, à tineis & muribus ſe tueri non poſſunt, ne corrodatur: nec à latronibus, ne ſpolientur & incendantur. Quid uerò opor tunius dici potuit contra hunc deum pana- rium, quem impij & auari ſacerdotes ſuo ſibi arbitrio quotidie formant & effingunt, popu- lisq; ſeductis adorandum oſtentant? Quis unquam talem impietatem, tantam in deum blaſphemiam audiuit?quam ne gentiles qui dem ipſi quietis auribus excepiſſent, homi nem poſſe ad ſuæ libitum uoluntatis ex bu⸗ cella panis unum ſibi deum carneum facere, quem in anguſto loculo cõcludat: neq; à muri bus, neq; à tin eis, nec dà latronibus tutu, quem oret, ueneretur, adoret: cui ſe inclinet, & in- curuet: in quo ſpem & fiducia ſalutis ſuæ con ſtituat: quem demu (quum libitum fuerit) come dat, atq; in uentr & ſeceſſum emittat: & hic eſt dei panarij finis. O cæcitatem incompre- henſibilem, & incomparabilem. Quòd ſi tantillum miſeris mortalibus fidei uel luminis ſupereſſet, quomodo tam palpabi- lem mali dæmonis impoſturam non agnoſce- rent?quomodo tam ineptam & inaudit am ido lolatriam Baruch propheta ex epiſtola Hieremiæ, omnes idolorum cultores magnopere deteſta“ tur: exprobrans eis, quòd deos ligneos, aureos letrien Nlen te A nit illi⸗ coptinte Kif a leeumn con n iefil giſenel Pecectißt iunica glin Aoratur. iſie Licar. hilproe Aont tu . linec in coli prenon⸗ iden finn ſi ſl ſte⸗ nerſa ſe reſgau, nalit int ſarfe unnehſ⸗ hrrhant iln mi niſetm lvnik l len dpor Hlan zent⸗ flhter o ſbl igutthe 4 t,tlſkefit n 1r nls ehlen ni 6tais e bi⸗ Cten ſen ltergen b uinen cler, K Ansſeni iinininn enttol en ronpt⸗ mmtl oti let⸗ n . 4 ,leltmth eK lolatriam non horreſcerent: Age, ſi Chriſtus perpetuò ſedet in corpo- re & anima ad dexteram dei patris donec ue⸗ niat iudicaturus. Si ante Patrem pro nobis continuè aduocatus exiſtit. Si in manuſactis nõ habitat, ſed in cœlis, un de eum corporaliter uenturu in nouißimo tan tum die fideliter credimus & expectamus? Si ſemel tantum corpus ſuum obtulit pro peccatis noſtris, & amplius non offertur. Si unica oblatione ſui ipſius in perpetuum ſa tisfecit, patréq; humano generi recociliauit. Si in ſpiritu & ueritate à & pijs fidelibus adoratur ac poßidetur. Si fide ac ſpiritu imbibitur œ manducatur. Si caro eius dentibus & palato ſumpta ni- hil prodeſt. Si omnino eius uerba & præcepta de po- tu & manducatione ſui, ſpiritus & uita ſunt. Si nec hic nec illic, ne ullo in terris loco, ſed in cœlis ſe ſide & ſpiritu requirendum eſſe præmanuit. Si deniq; omne Chriſti regnum atq; moſte Pium ſpiritale eſſe, neq; corporeis ſenſibus, ſed fide & ſpiritu tantum comprehendi uni- uerſa ſeriptura teſtatur, unde prodijt tam hor vendum huius dei panarij monſtrum?unde ma nauit impijßima atq; nefanda huius carnalis ſaerificij abominatio? per quam tot annos ue- B 2 rus dei cultus degenerauit, inmo penè in tot extinctus euanuit, niſi ex diabolo principe te nebrarum patre mẽdacij atq; benignißimi dei E ueritatis eius hoſte perpetuo. O miſerrimam Chriſtianorum religionẽ, quæ una inter cæteras mortalium ſectas morti cinia colit, furfuraceos deos adorat. O impu- dentißimam & inſulſißimam religionem, quæ ſola ab alijs omnibus ſectis ludæorum & Sara cenorum in hoc iure meritoq; deridetur. O cymmeriam noctem, palpabiles tenebras Chriſtianorum, qui ſoli ſimulachro ſœdißima colunt: ſoli deos ligneos, panaceos & mortuos adorant? quos digitis ſuis formarunt & mani bus impurißimis effinxerunt, in quibus neq; mo tus eſt, neq; ſalus. Simulacra Chriſtianorum panis & lignum, opera manuum hominum. Nec uident, nec audiunt, nec odorant, nec ambulant. Nlec palpant, nec loquuntur, nec à muribus ſe cuſtodiunt. Tineas metuunt et ſcombros latrones, et in- cendio non euadunt. ò Sijmiles ſient illis qui facient ea & qui con- fidunc in eis. Dominus leſus ſedet in cœlis ad dexteram Dei patris, inde uenturus eſt cum gloria iudica re uiuos & mortuos. Protector teyento ptel alt “ Onſer! geltece⸗ Cenilu⸗ uunmn toehl Dicite q letotinep pkentsil Peneri⸗ t Vtrumn bet fugn Virun/ Vtryln ſcerſta usteli Vty bucelian Chriſtun ſen ſici⸗ Vtrune petics ue nicctuen Einante locher Vtrun ſennbe Vgelnts briret hgtin n feleinß ſetst 1e.0 ih⸗ lpner ane Orlgn dere gicttn. ilsterche⸗ noſeiſin⸗ Ctrh rutc i ghuvgno giüCleen colr l,N leonhti⸗ et in SAdltne lnt Pncen. protector & ſaluator Ron omnium qui ſpe⸗ rant & confidunt in e. O miiſerrimi Chriſtiani An dabati cæciores, 8 gelida corda, ò faſcinata pectora, quando tan- dem à luto e cœno emergetis? quando aliqud⸗ tulum reſpirabitis?Surgite miſeri, & reſipiſci- te, & exploſis tenebris ueram lucẽ perquirite. Dicite quæſo unde tot ſtolida ſophiſmata, un de tot inepta problemata inter impios & blaſ- phemos illos ſcriptores Papologos de hoc deo panario tot uoluminibus lancinata: Vtrum ſit totus in toto, & totus in quoli⸗ bet fragmento. Vtrum ſi pars à tinea rodatur, in partem in- tegram totu ſe contrahat, aut deus eſſe deſinat. Vtrum ſi à mare comedatur, mus ille uelut ſacer ſit cuſtodiendus uel in cinerem redigen- dus uel à ſacriſico comedendus. Vtrum ſacrificus uerba illa arcana ſuper bucellam proferens animo conſecrandi, ſtatim Chriſtum è cœlis alliciat, E& Deum adorabi⸗ lem faciat. Vtrum ſacerdos adulter uel gomorræus uel hee reticus uel apoſtata uel Epicurus uel excõmu⸗ nicatus uel per ſimoniam ordinatus uel ab or- dinante per ſimoniam ingreſſo uel ſchiſmati- co cõſecrare boßit et deum adorabilem facere. Vtrum uir pius & ſidelis non habens chara Cterem beſtiæc(uolo dicere papæ) in capite & B manibus poßit proferendo illa arcana uerba conſecrare & Deum adorabilem facere: an ue⸗ rò non poßit ratione ordinis & characteris geficientis. Vtrum ſacerdos in corbem plenam pa- nibus uerba arcana proferens, animo conſe- crandi, tot deos adorabiles faciat quot in cor⸗ bes panes exiſtunt. Vtrum ſi idem ſacerdos unum duntaxat ex omnibus conſecrare intendat generaliter et nõ in ſpecie definitum, unum duntaxat Deum a- dorabilem ſiciat iuxta intentionem: an omnes propter cõmunionemlut de aqua benedicta fie⸗ ri dicunt) an uerò nulli, propter incertitudinẽ. Vtrum ſacerdos in pixide uel patenula plu- res bucellas (ſeu ut dicunt Hoſtias) habens, & pauciores ineſſe credebat, omnes uel nullas uel iuxta numerum cogitatum conſecraſſe dicatur, e in deorum numerum retuliſſe. ire Prolitis à ſacerdote uerbis areanis confeſtim Chriſtus de cœlo in bucellam deſcen- dat, aut ſe ibi de mouo ſormet, aut förmandum al /5 pr bet, Aut Niolan mexplic⸗ bili mo⸗ . 90 igen Prod lucakuar. vtrum Jquum arcana uerba broßritur con ſecrando ucceßi ue & , Reautetl⸗ trans ſormatio ſiat, an ueròi . ltin. inſtanti bprolationis uer⸗ borum, & an ſucceßiua uel momentanea ſit pa- nis corruptio. Vtrum 6 letbi 4 lerone Vtrun 49 icotpe⸗ naſnafion Vtrutt / GCnſin ufmt er eetn o Vtrun⸗ uerha pn⸗ ſanutcni ſulgiene Vſrun letbapcli erprinert, ſecfte, Vtrunm lun con ſ 4 Nt Deum. Vtrln. horeconſe. corporte ſoß ittex Corabile Vtrur⸗ lercor Uüeemi et llnſeeant, & hde ien geran ⸗ n, limn cvſ⸗ teitutiran un ditarten eneralteretß⸗ flaxat Deunt’- loyengnonte ubeneliteft⸗ rigcenttad, lptenuleku. iopcen, gtelnuleiel ſetſeleer, leri crei Helertſer Afnuin n Aw⸗ nißritne tgoli nnaniſt ſOd Vtrum ſacerdos conſecrando utatur illis an canis uerbis ſigniſicatiuè prout Chriſtus ecit, an uerò materialiter. Vtrum apoſto lus aliquis eo triduo ꝗquo Chri ſti corpus iacuit, & ſic inter mortem Chriſti et reſurrectionem ſacramentu cõficere potuiſſet. Vtrum ſacerdos in peccato mortali exiſtẽs & Chriſti inimicus, poſßiit Chriſtum cogere ad transformationem uirtute illorum uerborum per eum prolatorum. Vtrum ſacerdos conſecrando & ea arca- na uerba proferẽdo repræſentet Chriſtum cõ⸗ ſecrantem, uel potius eius miniſtru de ipſo Chri ſto loquentem. Vtrum ſacerdos conſecrando teneatur illa uerba palam e& aperte omnibus audientibus exprimere, prout fecit Chriſtus: an uerò tacité & ſecrete, prout cõſuetudo obtinuiſſe uidetur. Vtrum ille panis ſic cõſecratus repræſentet ſee corpus Chriſti mortale, tradibile & paj Rbile: an uero ipſum Chriſtum glorioſum, uAt Deum. Vtrum mille hoſtiæ ſeu bucellæ eodem tem- pore conſecratæ atq; eleuatæ, mille ſint Chriſti corpora carnea et paßibilia: an uerò mille Chri ſtos integros ut deos ſeparatim ab omnibus adorabiles. Vtrum in bucella panis conſecrata inſit re- aliter corpus Chriſti in carne et oßibus ea quà⸗ B 4 titate e dimenſione quæ in ligno crucis conpi ciebatur & quæ nunc etiam in cœlis exiſtit, an uero maiorem uel minorem quantitatem exhi- beat ſecundum bucellæ quæ tran Förmatr ca⸗ pacitatem & dimenſionem. Vtrum bucella panis conſecrata in eo od uidetur & palpatur debeat adorari, an uerò in eo quod uideri & palpari non poteſt. Vtrum bucella panis conſecrata Cbran includat uelut tabernaculu quoddam, an uerò totus ipſe panis in carnem & ſanguinem reali- ter tranſmutetur, nihil de ſubſtantia priſtina remanente. Vtrum caro Chriſti poſt bucellæ conſecrati onem ſit uiſibilis & palpabilis, ſub ſpecie ta⸗ men aliena. Vtrum ſola caro chriſti paßibilis 4diuinite te impaßibili ſeiuncta, ſit adoranda: quomodo quum caro pateretur, diuinitas ſeingebatur, iu⸗ Xta illud, Deus meus quare dereliquiſti me? Vtrum caro Chriſti paßibilis e& pendens in ligno eſſet Deus & ut Deus adoranda. Vtrum Chriſtus qui ut homo paſſis eſt, non ut Deus ſit, tquà homo adoràdus, nõ ut Deus. Vtrum ſacerdos non ritè ordinatus, cõmuni tamen opinione pro uero ſacerdote reputatus, conſecrare poßit, & ex bucella Deum adora⸗ bilem facere. Vtrum ſacerdos ex ceidenti mutus effectus boßit ltaufl leun alor⸗ ſtleeſſ Vrun no ielig retgc fabilenn ſue Vtruſt/. ſiruin puft o tnirto Vtrunn bucelen, cuntſtantt Vtrumn intentione triam con Vtrul ſtheire lct. telant 4 Vtru reſcn libere, inilore Vtru tenpen CCixt cot. Vtr chleſeigf ,Z chdß poßit corde uerba proſerendo conſecrare & nlaka deum adorabilem ficere, & ægroto ſaltem in aß net, caſu neceßitatis communicare. nunt⸗ Vtrum ſacerdos idiota, uerba conſecrationis non intelligens, uel ea perperàm et uitioſe pro- ev ferens, conſecrare tamen dicatur, et Deum ado noi anerhn rabilem ſacere. 4 ugt Vtrum ſacerdos non hunc panem azymi uel ttiflen uinum purum poßit in pane ſermentato et ui- Nkien aien no mixto conſecrare et Deũ adorabilẽ facere. Gginnnii⸗ Vtrum ſacerdos proferens illa uerba ſuper luri tnifn bucellam, ſed non animo conſecrandi, ficiat cir cumſtanttes incurrere idololatriam. “ lecuſſnt Vtrum adorans aliquod ſimulacrum cum ſoͤheiet⸗ intentione adorandi Chriſtum Deum, idolola- triam committat. Pielkunte vtru bucella panis à ſacerdote eleuata pof- alegmil ſit circumſtantibus ſub conditione adorari, ſi ſn Gne & quatenus Chriſtus ſit, et nõ aliter, iuxta cans ligfin telam à nonnullis papologis traditam. . RK Vtrum adorare aliquid, ſit quodam exterio in e re ſigno duntaxat honorem & reuerentiam ex ne bibere, an uerò totam ſpem & fiduciam ſalutis nhiß in illo reponere & ab eo totum pendere. ſiu⸗ vtrum ſi bucella conſecrata cadat in pulue- Kusſiu rem per fragmenta, teneatur ſacerdos ipſam cũ Krthuß admixto puluere manducare, uel illafragmen- udhi⸗ ta conſeruare & aliam conſecrare. Vtrum bucella conſecrata in fragmenta col- e ſ B 5 8 liſa, tot Chriſti corpora repræſentet quot fa gmina facta fuerunt. Vtrum ſi ægrotus cõmunicatus ſacrament ſiumptii illicò uomuerit, an teneatur ſacerdos rurſus illum cõmunicare et ſacramentum pro- iectum ipſe ſumere uel comburere & cõſer⸗ uare, uel quid in tali caſu ficere debeat. Vtrum ſi mus uel aranea tranſeat ſuper bu cellam conſecratà, uel à uermiculis, aut tineis corrodatur, tatim deſinat eße ſacrametum, et iterum debeat conſecrari uel comburi. Poſſem & alias ſexcentas & propé infini tas quæſtiones de hoc panario Papiſtarũ deo in medium afferre, quibus uniuerſa Papalo- gia ne minimiu quidem ſe extricare poteſt, ni- ſi tot abhominationes proſequi calamus hor reret. Fatendum eſt utiq; panẽ quem fràginus, E& calicem quem bibimus, ex inſtituto domini noſtri Ieſu Chriſti, uerum corpus & ſanguinẽ ipſius nobis myſticè & ſucramentaliter repræ ſentare, ut hune panem & uinum in memorid ſui, cõmemorationẽ tanti myſterij & beneſicij à Chriſto nobis collati, fideliter ac reuerenter ſumentes, corporis & ſanguinis Chriſti et- caciam in nobis ſentiamus, non carnem denti- bus atterentes, ut Papiſtæ temerè credunt, ſed ſide & ſpiritu manducantes. Cæterùm panem illum ſacramentalem, zu ſignificatiuum, ad ſmbolicam manducatio- nem tin et gternis te a Ateniß traleturt ilendiri⸗ lotek. Chritus ſoneſt,te bonuu * hile dho t,ef delg ſcerlot banßte lo dor Gf busott Deun linise⸗ Piturd ürbie lentibi enitit potot. lctißt lmnpr ihhgt nettſa uneifr int annngn um giſt⸗ elle Angſeſpr mnilektie eſmaigrtt lontmi ntr i koi zicſed-⸗ feotſotſti⸗ gialnnhr igafnt nimini moſehii mulimmmh, intumm iene “ mel ilſic, Gammnin min 4. mln MMed. nem inſtitutam, ut deum adorare, mera ſtul⸗ titia et & dæmonis fallacia. Si enim ſolus deus æternus adorandus eſtz corpus Chriſti mor- tale & paßibile ſeu tradibile, deus non eſt: di⸗ xit enim, Ecce corpus meum quod pro uobis tradetur: & ſic mera caro eſt. caro autem, ut idem dixit, nihil prodeſt. ergo, ut deus adoran da non eſt. L Chriſtus deus & homo, ut homo adorandus non eſt, neq; bonus appellãdus: ſed ut deus, & bonus &: adorandus eſt. ergo corpus eius paßi bile adorandum non eſt, quia ut homo in car ne paſſus eſt, non ut deus: caro autem neq; deus eſt, neq; prodeſt quicquam. Sed quis unquam tale monſtrum audiuit, ſacerdotem et impium & infidelem ex bucella panis deum carnei: facere: deinde illum popu lo adorandum oſtendere. Demum in fruſtula E& fragmenta conciſum atq; diſeerptum denti bus atterere & deuorare. Deus hic quem ſacerdos fucit, fictura ho⸗ minis eſt, palpatur, uidetur, rumpitur, diſcer- pitur: à uermibus, tineis & muribus roditur, dàfuribus expilatur, incenditur, comburitur: dentibus uoratur: in uentr uadit, in ſecesum emittitur: neq; ſe, neq; alios iuuare quicquam poteſt. Quot enim in amplexu huius dei truci dati ſunt, qui ſuæ in illum ſpei ac fiduciæ nul- lam prorſus opem aut præſidium inuenerunt? quos guos in hoc deo diabolieæ iluſßiones er abo⸗ minationes contigerunt? & tamen Chriſtus ſo lo attactu ſuo, in ſe ſperantes & ſidentes ſana- uit, ab omni malo ac periculo liberauit, & ta men uerus deus nunqua in ſe ſperantem dereli quit, nunquam alicuius in ſe fiduciam feſellit, ut & ſcriptura apertißime docet, & quoti- diana experientia demonſtrat. L Chriſtiane adiuro te per deum uiuentem, ne alibi nec aliter Ieſum Chriſtum uerum deum & uerum hominem do minum e ſaluatorem tuu adores quam in cœlis ſpiritu & ueritate, eius ineffabilis beneſicij perpetuò memor, pie, ſancte & religioſe uiuẽdo. malisq́; filem habe re unico, quantumuis minimo ſacroſanctæ ſcri pturæ teſtimonio, quæ mera ueritas, eſt & ne minem errare permittit: quàm uniuerſæ Pa- pologiæ, quæ d diabolo patre mendacij, ut om nes in tenebras & perditionẽ traheret, exqui Kitißimis artibus, excogitata atque intro- ducta eſt. MU = Quoniam uerò Papiſtæ neglecto uerbo Dei, malunt ſpectare quid homines aut pa- tres (ut ipſi inquiunt) ſenſerint, audite: nam etiam quid aliqui patres de ſacroſancta illa cæ pa ſenſerint, ſubſcribam. D. Aurelius Augis ſtinus libro contra Adimantum Manichæi di ſcipulum, cap. duodecimo dicit: Non dubitauit Dominus dicere, Hoc eſt corpus meu: quum ſi n durt tiun etße angi it ℳ 41 apltit corliuin 4 17 lſeipl iet ue⸗ hecuerbe nun elch ſolcßec⸗ gue tn bi euotu toſtre, cotſegii Morten ingut, reiſen ſanguin ſcanis gliine⸗ ets ihtte niceti ſangui geſt: 6 Pirit Gtenen Crc nis vflen nbligat nfnumnni uir ſfli latg gaß⸗ n, lenäinun t hun onin umn gſiuumn tintit, Num, l, nlitfinthe nſonnteſni tuet ga nieſtl/ rmtlc,tn ninler ant e r in⸗ ⸗ e bonintaf ie,Alir mnſellhin 0 Arrl i un niti . t Nniliu *R e, 1 ꝑꝛum daret corporis ſui. Idem Pſalmam ter⸗ tium exponens, fere in principio: Et in hi to⸗ ria(in quit)noui Teſtamenti, ipſa Domini no⸗ ſtri tanta & tam miranda patientia, quòd Ia⸗ dam tam diu pertulit tàquam bonu, quum eiuẽ? rogitationes non ignoraret, quum adhibuit ad conuiuiu: in quo corporis et ſanguinis ſui figs rã diſcipulis cõmendauit & tradidit. His coſen tiunt quæ ab Ambroſio quoq; tradita ſunt in heæc uerba: Oſtendit illis exponit autem uerbæ Pauli primæ ad Corinthios undecimo) myſte- rium euchariſtiæ inter cœnandu celebratum non eße cœnam: medicina enim ſpiritualis eſt, gquæ cum reuerentia deguſtata purificat ſi- bi deuotum. Memoria enim redemptionis eſt noſtræ, ut redemptoris memores, maiora abeo conſequi mereamar. Et iterum in hæc nerbarz Mortem Domini annunciabitis. Quia enim, inquit, morte Domini liberati ſumus, hnius rei memores in edendo & potando carnem & ſaunguinem, quæ pro nobis oblata ſunt, ſigni- ficamus. Sed & iterum Auguſtinum audite, qui in expoſitione Pſalmi A. ita inquit, indu cens Chriſtum loquentem: Spiritualiter intel ligite quæ locutus ſum, Non hoc corpus quod uidetis, manducaturi eſtis, & bibituri illum ſanguinem quem effuſuri ſunt qui me cruciſi gent: Sacramentum aliquod uobis cõmendaui, iritualiter intellectum uiuificat uos, caro austens autem non prodeſt quicquam. At uidete præpoſterum Paparum iudicium, ne dicam ty rannidem. nam hæc Auguſtini uerba in eo li- bro, quem Decretum appellant, inſeruerunt De Conſ. diſt.ii.cap. Prima. atq; per aliquot ſecula approbarunt. Nunc uerò uolunt habe- re pro ſeſquihæretico, & in carceres, in trire mes, in ignem conijſcere eos, qui audent id ip- ſum affirmare, quod Auguſtinus affirmauit. imò quod ipſimet Papæ in ſuo illo Decreto di- ſertißimis uerbis, non quidem uno in loco ha- bent: nam hic ſubiung clarißima uerba unius Gloſſæ, quæ docet, In cœna illa, atq; eue hari ſtia ſolum eſſe figuram & ſignificationem cor poris & ſanguinis Domini noſtri Ieſu Chriſti. Textus enim ſie habet, de Conſec. diſta. c. Cõ- perimus. Comperimus autem quòd ſumpta tan tummodo corporis ſacri portione, à calice ſa crati cruoris abſtineat. EBt in uerbo Portione, ita inquit Gloſſa, id eſt ſpecie panis, quæ tan tum ſacrum corpus ſignificat. at in uerbo Ca lice, id eſt in ſpecie uini, quæ ſignificat ſa- crum ſanguinem. Quiſquis auſus es duo hæc folia perlegere, neq; te inania papiſtica tonitrua terruere, ua- de obſecro, et diligéter rumina hüc cibum exi guum, & Deum ora ut proſit, atq; afferat nis tritionem œ& lucem animæ tuæ, per Chri-⸗ ſtam Dominum noſtrum. F IN IS.B —— . — P W 20 an 19 20 21 18 S W VierFarbSelector Standard*-Euroskala Offset 17 16 R 15 Balance 6 =— „₰ E 3 CHARISTIA, S — — — Tractatulus D. Barptolemæi Syl- E 1. nal by — uij Cremonenſis, Verbi Dei = — apud D. Rhœtos con- S cionatoris. M— Scrutamini ſcripturas. E= . = O₰ S . — E SE 3 Anno Domini M. D. L I. = 2 S 8 S aa ₰ WNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNNN 1 2 3 4 5 6 7 8 9 14